gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

נקדישך · NAKDISHACH — ניצבים וילך (2026-08-31)

מוציא לאור: נקדישך · NAKDISHACH

שבוע: ניצבים וילך (2026-08-31)

נקדישך · NAKDISHACH — ניצבים וילך (2026-08-31)

פתח את ה-PDF הורדה

‫בס"ד‬ ‫מרומם זיין‬ ‫עבודת התפלה‬ ‫וקדושת ביהמ"ד‬ ‫מיט די "הייליגע‬ ‫קבלה" נישט‬ ‫צו רעדן ביים‬ ‫דאווענען‬ ‫גליון תנ"ח‬ ‫פ' נצבים‪-‬וילך תשפ"ו‬ ‫יענו ּ‬ ‫הוּא מוֹ ִשׁ ֵ‬ ‫סיפורי ישועה מכלי ראשון בזכות הקבלה בקדושת התפלה‬ ‫ַכּ ָד ּ ָבר ָה ָאמוּר‬ ‫בְדֶרֶך ְי ְ ָ‬ ‫שׁרָ ה ל ָלֶכ ֶת אֶל עִיר מ ֹו ָ‬ ‫שׁב‬ ‫ו ַי ַּדְרִ יכ ֵם ּ‬ ‫פנינים ומרגליות על הפרשה בעניני תפלה‬ ‫סתָּרֹת ל ַה' אֱלֹקֵינו‪:‬‬ ‫הַנ ִ ּ ְ‬ ‫די בינען זענען געווארן געפערליך‬ ‫דער אריה"ק זאגט‪ ,‬אז אינ'אמת'ן וואלט‬ ‫צעלאזט‪ ,‬זיי האבן אנגעהויבן צו בייסן‬ ‫געפאסט אז מיר זאלן דאווענען נאר במחשבה‬ ‫און נישט בדיבור‪ ,‬ווייל דאס מויל קען נישט‬ ‫און רייסן‪ ,‬און דאַן האָט ּפאַסירט דאָס‬ ‫ארויסברענגען אלעס וואס עס ליגט אין הארץ‪,‬‬ ‫ווי מיר זאגן 'אילו פינו מלא שירה כים וכו' אין‬ ‫שרעקעדיגע‪...‬‬ ‫אנחנו מספיקים להודות'‪ .‬די סיבה פארוואס מיר‬ ‫דאווענען מיטן מויל איז‪ ,‬כדי אויסצולערנען‬ ‫זומער זענען מיר געווען אין קעמּפ פון די מוסדות‪ ,‬אין‬ ‫גאר‬ ‫א‬ ‫איז‬ ‫פאלגענד‬‫ָ‬ ‫פאר אונזערע קינדער צו דאווענען און‬ ‫לויבן דעם באשעפער‪ ,‬ווייל ווען מיר וואלטן‬ ‫'סוואן לעיק'‪-‬ניו ָיארק‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫אינטערעסאנטע לעצטערע עפיזאד‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫געדאווענט בלויז אין הארץ וואלט זיך דאס‬ ‫עס איז געווען סוף זומער‪ ,‬דאנערשטאג ּפרשת כי תצא‪,‬‬ ‫וואס האט זיך אּפגעשּפילט אין א‬ ‫נישט אנגעזעהן אינדרויסן‪ ,‬און זיי וואלטן זיך‬ ‫ארויסגעלאזט‬ ‫ָ‬ ‫האבן מיר זיך‬ ‫און לכבוד דעם סיום הזמן ָ‬ ‫חשוב׳ער מוסד אין בארא ּפארק‪ ,‬און‬ ‫דאס נישט אפגעלערנט‪.‬‬ ‫אויף א סּפעציעלער ּפראגראם‪ :‬חזר׳ן ״תרי״ג מצוות״ אויף‬ ‫ס׳ווערט איבערגעגעבן דורך ַא מרביץ‬ ‫דאס איז מרומז דא אין פסוק‪' :‬הנסתרות לה'‬ ‫וואלד נעבן דעם קעמּפ! ַאזויווי די תלמידים‬ ‫בארג‪ ,‬אין ַא ַ‬‫ַא ַ‬ ‫תורה חשוב בקרב המוסד‪ ,‬מיט וועמען‬ ‫אלוקינו' ‪ -‬אונזער עבודת ה' וואלט געדארפט‬ ‫האבן פלייסיג געלערנט אין קעמּפ די תרי"ג מצוות‪ ,‬וועט‬ ‫האבן ּפערזענליך גערעדט‪ ,‬און‬ ‫מיט ָ‬ ‫זיין בסתר‪ ,‬אין מחשבה‪' ,‬והנגלות' ‪ -‬דאס וואס‬ ‫מען עס יעצט איבער’חזר’ן‪ ,‬אונטער א געשמאקן ווינטל‪,‬‬ ‫פאלגענד‪:‬‬ ‫געהערט די מעשה‪ ,‬ווי ָ‬ ‫מיר דאווענען בנגלה‪' ,‬לנו ולבנינו עד עולם‬ ‫לעשות את כל דברי התורה הזאת' ‪ -‬איז כדי‬ ‫נאך א בא׳טעמ׳טער שּפאציר‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫*‬ ‫אויסצולערנען די קומענדיגע דורות וויאזוי‬ ‫האט מען‪ַ ,‬אז מ'וועט חזר'ן פופציג‬ ‫ָאּפגעשמועסט ָ‬ ‫איך בין עוסק במלאכת הקודש אין‬ ‫צו דינען דעם באשעפער‪( .‬מאור ושמש)‬ ‫המשך אויף עמוד ב'‬ ‫מצוות אויפן וועג ״בעל ּפה״‪ ,‬און‬ ‫מוסדות סאטמאר‪-‬בארא ּפארק‪ .‬אויפן‬ ‫סוֹד ַשׂ ְר ֵפי ק ֶֹדשׁ‬ ‫ויקבלו‬ ‫כולם‬ ‫קדושת ביהמ"ד במשנתם של בעלי ההילולא‬ ‫את עול‬ ‫הגאון רבי צבי הירש הורוויץ זצ"ל‬ ‫מלכותך‬ ‫בן הגה"ק בעל הפלאה ‪ -‬כ"ז אלול תקע"ז‬ ‫ַּבדוֹר ַה ֶזה בעוה"ר ַהיצה"ר ָמצִ י‬ ‫יה"כ ּ ַכ ֲא ׁ ֶשר ָאנ ּו רו ִֹאים‬ ‫ַּגם ְּב ֵּב ּ‬ ‫ַּבעֲ לִ יל ׁ ֶש ַּמפְ ִס ִיקין ְּבשִׂ ָיחה ְּב ֵטלָ ה‬ ‫ִּב ׁ ְשעַ ת ַה ְּתפִ לָ ה ו ְּק ִר ַיאת ַה ּתו ָֹרה‪,‬‬ ‫וז"ש ּ ִכי ּ ִכי יְ ַד ְּבר ּו ֶאת אוֹיְ בִ ים‬ ‫א קבלה‬ ‫ַּב ׁ ּ ָשעַ ר‪ ,‬ר"ל ׁ ֶש ַה ֵּב ַה"כ ׁ ֶשנִ ְק ָרא ֶזה‬ ‫אויף די צוויי‬ ‫ַה ׁ ַשעַ ר ֲא ׁ ֶשר לִ פְ נֵ י ה' גַ ם ָהאוֹיֵ ב‬ ‫הייליגע טעג‬ ‫ׁ ֶשהוּא ַהיצה"ר הוֹלֵ ְך לְ ׁ ָשם‪.‬‬ ‫ראש השנה‬ ‫(לחמי תודה)‬ ‫ויש להזהר על קדושת הגליון‬ ‫אין לקרותו בשעת התפלה וקריאת התורה‬ ‫יענו ּ‬ ‫הוּא מוֹ ִשׁ ֵ‬ ‫סיפורי ישועה מכלי ראשון בזכות הקבלה בקדושת התפלה‬ ‫ַא ִד ּיר וְ ָחזָ ק‬ ‫ציטוטים קצרים מספה"ק‬ ‫על עוצם כחה של תפלה‬ ‫האט מען זיך ָאּפגעשטעלט‪.‬‬ ‫פארשטייט זיך קודם ָ‬ ‫המשך פון עמוד א' אזוי וועט מען שפאצירן און‬ ‫מ'האט אנגעהויבן רופן פאר הילף‪ .‬מ’האט אונז‬ ‫זאם — ווי קען‬ ‫ביינא ַ‬ ‫ַ‬ ‫לערנען‬ ‫העולם ומלואה ממתינים על תפילתך‬ ‫טעלעפאניש‬ ‫ָ‬ ‫צום ערשט געגעבן ָאנווייזונגען‬ ‫דען זיין ַא שענערער ״ובלכתך בדרך״ ווי דעם?‬ ‫שתכריע אותם לכף זכות‬ ‫האבן ּפרובירט געבן‬ ‫— גיין דא און דארט‪ .‬מיר ָ‬ ‫איך האב מיטגענומען נאך אן אנדערע‬ ‫הנה ידוע‪ ,‬דכל היצור‪ ,‬וגם המלאכים‪,‬‬ ‫בארג מיר‬ ‫סימנים‪ ,‬צו זאגן פונקטליך אויף וועלכן ַ‬ ‫ראלעל‪-‬כיתה אינאיינעם מיט מיר‪ ,‬כדי אז‬ ‫ּפא ַ‬‫ַ‬ ‫כל חיותם ומצבם הכל תולה ועומד על‬ ‫זענען‪ ,‬ווי ווייט פונעם שּפיץ‪ ,‬אא״וו‪ ,‬אבער מ'האט‬ ‫אונזערע תלמידים זאלן אויסלערנען פאר די‬ ‫געזען אז מ׳קומט נישט ָאן אין ערגעץ‪.‬‬ ‫התעוררות תחתוניות‪ ,‬וכמאמר חז"ל‪ ,‬לעולם‬ ‫אנדערע תלמידים‪ ,‬און ַאזוי וועט מען בעסער‬ ‫האט זיך דער הימל‬ ‫ָ‬ ‫ָאבער‪ ,‬דערווייל‬ ‫חזר׳ן‪ ,‬ס׳וועט זיין ׳ללמוד וללמד לשמור ולעשות׳‪,‬‬ ‫יראה אדם עצמו כאילו חציו זכאי וחציו‬ ‫פארשווארצט‪ ,‬און א רעגן האט אנגעהויבן גיין!‬ ‫ַ‬ ‫נאר שייך‪...‬‬ ‫אויפ׳ן שענסטן אופן ָ‬ ‫חייב‪ ,‬עשה מצוה אחת אשרי לו שהכריע‬ ‫נאס‪ ,‬מ׳איז אּפגעמוטשעט‪.‬‬ ‫דער עולם ווערט ַ‬ ‫פיין‪ ,‬א געוואלדיגער ּפלאן‪ .‬יעדער האט הנאה‬ ‫את עצמו ואת כל העולם לכף זכות‪ ,‬ובפרט‬ ‫מ׳הייבט ָאן ווערן ָאנגעצויגן‪.‬‬ ‫געהאט דערפון‪ ,‬און שוין ארויסגעקוקט דערויף‪.‬‬ ‫עתה בראש השנה‪ ,‬שמלאכים יחפזון‬ ‫ביז יעצט איז עס נאך געווען א שטיקל‬ ‫טאג איז ָאנגעקומען‪ ,‬און ס'איז געגאנגען‬ ‫דער ָ‬ ‫וחיל ורעדה יאחזון ויאמרו הנה יום הדין‪,‬‬ ‫מ׳בלאנדזשעט‪...‬‬ ‫ָ‬ ‫אונטערהאלטונג‪ ...‬בחורים‪...‬‬ ‫ַ‬ ‫מ׳האט געקלעטערט אינאיינעם‬ ‫ָ‬ ‫אלעס כשורה‪.‬‬ ‫צריך להסתכל במעשיו שיקיים ויכריע כל‬ ‫אבער זעענדיג ווי ס׳נעמט נישט קיין עק‪ ,‬און דא‬ ‫בארג‪ ,‬מ׳האט געלערנט אויפן וועג‪,‬‬ ‫ַארויף צום ַ‬ ‫העולם לכף זכות‪ ,‬וזה שאמר הקרא‪ ,‬שאי‬ ‫אויסגעמאטערט‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫ווערט מען דורכגענעצט‪ ,‬און‬ ‫מ׳האט‬ ‫ָ‬ ‫און ס׳איז געווען זייער ַאנגענעם‪ ,‬ביז‬ ‫סביב עיניך וכו'‪ ,‬שכל העולם כולו ומלואה‬ ‫דערשראקן‬ ‫ָ‬ ‫האבן ַא חלק בחורים שוין ָאנגעהויבן‬ ‫ָ‬ ‫דערגרייכט לראש ההר; צום שּפיץ בארג‪.‬‬ ‫ממתינים על תפילתך שתכריע אותם לכף‬ ‫ווערן‪ ,‬און פארשטייט זיך ַאז איך‪ ,‬אלס מגיד‬ ‫מען האט פארברענגט דארט אביסל‪ .‬איך‬ ‫זכות‪ ,‬מלאכים ואופני הקודש וכל איש‬ ‫געווארן‬ ‫ָ‬ ‫שיעור‪ ,‬מיטן אחריות‪ ,‬בין נישט רואיגער‬ ‫מ׳האט געזונגען‬‫ָ‬ ‫געזאגט אפאר ווערטער‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫האב‬ ‫ָ‬ ‫ישראל‪ ,‬על כן שים נא אל לבך שכל אלה‬ ‫ּפאניקן‪...‬‬‫זעענדיג ווי די בחורים הייבן ָאן ַ‬ ‫ּפלאן איז‬ ‫ַ‬ ‫אינאיינעם עטליכע ניגונים‪ ,‬און דער‬ ‫געווען אז מ'דארף זיין צוריק דריי אזייגער צו‬ ‫תלויים בכל אחד ואחד מישראל‪ ,‬שאם‬ ‫האט ָאנגעהויבן ווערן מורא'דיג‬ ‫אינצווישן ָ‬ ‫גאנצע שעה‬ ‫קאלט‪ .‬מ'האט געהאלטן נאך באלד א ַ‬ ‫מנחה‪.‬‬ ‫יזכה הוא מקיים עולם ומלואו ויגרום להם‬ ‫געשאדט‬ ‫ָ‬ ‫האט עס‬ ‫זיין אונטערן רעגן‪ .‬איין בחור ָ‬ ‫*‬ ‫בריאה חדשה ולהוריד להם משפע ברכה‬ ‫האט ָאנגעהויבן ממש נישט‬ ‫זעט אויס‪ ,‬און ער ָ‬ ‫פארברענגנדיג אינאיינעם‪,‬‬ ‫נאך די שיינע שעה׳ן ַ‬ ‫ָ‬ ‫עליונה‪( .‬ישמח ישראל בפרשתינו)‬ ‫געווארפן און‬ ‫ָ‬ ‫האט זיך ממש‬ ‫גוט צו שּפירן‪ .‬ער ָ‬ ‫געווארן בערך פאר איינס אזייגער — און‬ ‫ָ‬ ‫איז‬ ‫געטראסקעט פון קעלט‪ַ ,‬אז ּפשוט מ׳האט נישט‬ ‫ַ‬ ‫מ'האט אנגעהויבן צו גיין אויפן וועג צוריק‪.‬‬ ‫העיקר שיהיה צועק בלבו בקול רם‬ ‫געקענט גיין מיט אים ווייטער!‬ ‫פארקערט; בארג‬ ‫געגאנגען ַ‬‫ַ‬ ‫ַאצינד איז מען‬ ‫מש"כ בשו"ע להתפלל בימים נוראים בקול‬ ‫מ׳האט גערופן הצלה‪ ,‬חברים‪ ,‬און די הנהלה‬ ‫ָ‬ ‫אראפ‪.‬‬ ‫פון קעמּפ‪ַ .‬א בחור קוקט ַאזוי אויס‪ ,‬איז עס‬ ‫רם‪ ,‬אין הכוונה ח"ו כמו שנוהגין העולם‬ ‫ערגעצ‪-‬וואו אינמיטן וועג האב איך‬ ‫גארנישט קיין וויץ‪ .‬ווער קען דען נעמען‬ ‫ריינגעהאקט אין א בינען נעסט!‬ ‫ַ‬ ‫אומבאמערקט ַא‬ ‫ַ‬ ‫לצעוק בתפילת שמונה עשרה ולהרים‬ ‫פאראנטווארטליכקייט?‬ ‫ַא נעסט קען זיין זייער רואיג‪ַ ,‬אז מ׳זאל אפילו‬ ‫קולם‪ ,‬רק העיקר שיהיה צועק בלבו אל‬ ‫*‬ ‫נישט וויסן ס׳עקזיסטירט‪ .‬אבער אויב גיבט מען‬ ‫ה' בקול רם‪ ,‬ולהגביה לבו אל ה'‪ ,‬והעיקר‬ ‫האבן ּפרובירט‬ ‫די געטרייע ״הצלה״ מיטגלידער ָ‬ ‫דאן ווערט אלעס צעווילדעוועט‪.‬‬ ‫עס א שאקל‪ַ ,‬‬ ‫שיתפלל שישוב השי"ת להיות מלך על כל‬ ‫האבן נישט‬ ‫כאּפן וואו דאס איז — ָאבער אויך זיי ָ‬ ‫האב‪ ,‬צום באדויערן‪ ,‬אריינגעזעצט‬ ‫נאר איך ָ‬ ‫ווי ָ‬ ‫הארץ‪ ,‬ויופיע רחמיו בעולם‪ ,‬כדי שיוודע‬ ‫וויאזוי ָאנצוקומען ַאהער‪.‬‬ ‫געקענט אויס׳חשבונ׳ען ַ‬ ‫דערינען‪ ,‬זענען די בינען געווארן געפערליך‬ ‫שמו בקרב הארץ‪ ,‬ועי"ז ישפיע שפע קודש‬ ‫וואלונטירן פון איין זייט‬ ‫זיי האבן ּפרובירט שיקן ָ‬ ‫צעלאזט‪ ...‬זיי האבן אנגעהויבן צו בייסן און רייסן‪,‬‬ ‫בני חיי ומזוני וכ"ט לנו ולכל החוסים בו‬ ‫בארג‪ ,‬און ַאן ַאנדערע גרוּפע מעמבערס פון דער‬ ‫ַ‬ ‫דערשראקן‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫האבן זיך‬ ‫ממש שרעקליך‪ .‬די בחורים ָ‬ ‫אמן‪( .‬עבודת ישראל בפרשתינו)‬ ‫גארנישט‪.‬‬ ‫ַאנדערער זייט ‪ָ -‬אבער מ׳טרעפט נישט ָ‬ ‫מ׳האט געכאּפט ביסן‪ ,‬און מ׳האט נישט געוואוסט‬ ‫ָ‬ ‫ביזדערוויל איז קאלט‪ .‬ביזדערווייל רעגנט‪.‬‬ ‫וואס ס׳האט באטראפן‪.‬‬ ‫ביזדערווייל ּפאניקן די בחורים‪ .‬ס׳לויפט דורך נאך‬ ‫דאס שרעקעדיגע‪— .‬‬ ‫ּפאסירט ָ‬ ‫האט ַ‬ ‫דאן ָ‬ ‫און ַ‬ ‫האבן נאך בחורים‬ ‫רעאקציע ָ‬‫א שעה‪ ,‬און ווי א קייט ַ‬ ‫געווארן‬ ‫ָ‬ ‫האט זיך גענומען לויפן! ס׳איז‬ ‫דער עולם ָ‬ ‫יענו ּ‬ ‫וְ יַ ְשׁ ִמ ֵ‬ ‫ָאנגעהויבן זיך באקלאגן אז ס׳איז זיי שלעכט‪ .‬איין‬ ‫האט מען‬ ‫א בהלה‪ .‬א צעמישעניש‪ ,‬און ַאזוי ָ‬ ‫ידיעות שונות ומטמוניות נפלאות‬ ‫בחור האט אנגעהויבן שרייען ַאז ער ָאטעמט נישט‬ ‫שּפאנען ַאן ַאנדערער וועג ווי מ׳איז‬ ‫ַ‬ ‫ָאנגעהויבן‬ ‫בנושא של תפלה‬ ‫גוט‪ .‬איך ווייס נישט צי ס׳איז געווען עכט‪ ,‬צי ס'איז‬ ‫געקומען‪.‬‬ ‫געווארן פון שרעק און דמיון‪ָ ,‬אבער אין‬ ‫ָ‬ ‫געבוירן‬ ‫מ'האט אנגעהויבן צו גיין ווייטער אראפ‪ ,‬מ'איז‬ ‫קודם התפלה יקרא פ' התשובה‬ ‫האלט עס‬ ‫האט ער געשּפירט באמת ווי ער ַ‬ ‫פאקט ָ‬ ‫ַ‬ ‫נאך‬‫געגאנגען און געגאנגען און געגאנגען‪ָ .‬אבער ָ‬ ‫יקרא פרשת התשובה קודם התפילה‬ ‫נישט אויס!‬ ‫האט‬ ‫וואקן אומאויפהערליך‪ָ ,‬‬ ‫האלבע שטונדע ָ‬ ‫ַא ַ‬ ‫המבואר בפ' נצבים‪ ,‬הפסוקים והיה כי‬ ‫אונטערשטע שורה‪ :‬מיר זענען געווען ׳זיבן‬ ‫בראך‪ — .‬די וועג וואו מיר גייען‬ ‫מען געזען דעם ָ‬ ‫יבואו עליך כל הדברים האלה‪ ,‬ויתפלל‬ ‫פארלוירן; צוויי‬ ‫און פערציג נפשות׳; יעדער איז ַ‬ ‫פירט נישט אין ערגעץ נישט!‬ ‫להשי"ת שיתן בלב כל ישראל לשוב‬ ‫בחורים זענען ׳ערנסט׳ נישט אין ָארדענונג‪,‬‬ ‫בלאנדזשען!‬ ‫אין אידיש‪ :‬מיר ָ‬ ‫בתשובה שלימה‪ ,‬ובלבו בכללם‪( .‬סדר היום)‬ ‫ווארפט זיך און ס׳קוקט אויס ווי ער פאלט‬ ‫איינער ַ‬ ‫*‬ ‫המשך אויף עמוד ט'‬ ‫צוזאם‪ ,‬דער צווייטער‬ ‫דערשראקן‪ ,‬און‬ ‫ָ‬ ‫געווארן זייער‬ ‫ָ‬ ‫מיר זענען‬ ‫ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער‬ ‫ב‬ ‫נ ַֹעם ִשׂ ַיח‬ ‫דבר המערכת • הרב ב‪ .‬צ‪ .‬הירש‬ ‫נ ְקַדְ מָה פָנ ָיו בְּתוֹדָה‬ ‫שאמר' אין חודש אלול און אין די עשי"ת האט אים‬ ‫געדויערט א שעה צייט!‬ ‫דער פסוקי דזמרה דארף בכלל נישט זיין מיט‬ ‫ווייניגער כוונה פון אלע פיוטים וואס מ'לייגט צו‬ ‫בימים הנוראים‪ .‬אמאל בשעת'ן בענטשן 'ברכת‬ ‫הרעה'‪ ,‬אפילו ווען ס'איז נישט גוט‪ .‬איך מוטשע זיך‪,‬‬ ‫זאגט דער איד‪ ,‬מיטן 'כשם שמברך על הטובה'‪ .‬דער‬ ‫אויבערשטער געבט מיר אזויפיל גוטס‪ ,‬און איך זע‬ ‫עס נישט איין‪ ,‬און איך דאנק אים נישט גענוג!‬ ‫מ'האט דעם פארגאנגענעם וואך געליינט אין די‬ ‫ודה לשמך בתוך אמוני‪ ,‬מ'דארף דאנקען דעם‬ ‫באשעפער על כל החסד שעשה ועושה ויעשה‪,‬‬ ‫און צו דער זעלבער צייט איבערגעבן א גרוס‬ ‫פאר די צענדליגער טויזנטער מקבלי הקבלות‪,‬‬ ‫צוזאמען מיט די חשוב'ע ליינער פון 'נקדשיך'‪ ,‬פון‬ ‫נ‬ ‫המזון' האט דער גאון רבי שלמה זלמן אויערבאך‬ ‫פרשה די מצוה פון ביכורים‪ .‬די מפרשים פרעגן‪ ,‬מה‬ ‫דעם געהויבענעם נסיעה צום יארצייט פונעם הייליגן‬ ‫זצ"ל איבערגעזאגט 'נודה לך'‪ .‬די מקורבים האבן אים‬ ‫כל הרעש? א איד ברענגט א קארב מיט פירות און‬ ‫תוספות יו"ט ‪ -‬ו' אלול העעל"ט‪.‬‬ ‫שפעטער געפרעגט דערוועגן‪ .‬האט ער געזאגט‪ ,‬אז‬ ‫מ'מאכט א גאנצער עסק דערפון‪ ,‬א גאנצע באגלייטן‬ ‫דער מעמד 'בקשת רחמים' ביים ציון הק'‪ ,‬איז‬ ‫ווען איינער האט נישט אינזין געהאט ביים בענטשן‪,‬‬ ‫און ביטול מלאכה‪ .‬נאך א גרויסער חידוש‪ ,‬וואס‬ ‫געווען בהתעוררות רב‪ .‬סיי די אמירת התהלים‬ ‫הייסט עס נישט געבענטשט‪ ,‬ווייל 'הודאה' דארף זיין‬ ‫עפעס דארף מען זאגן א גאנצער פזמון‪ ,‬אנגעהויבן‬ ‫בציבור‪ ,‬און אודאי ביים הויכפונקט‪ ,‬ביים אראפלייגן‬ ‫מיט כוונה‪ .‬ביים בעטן א בקשה‪ ,‬האט ער נאכגעזאגט‬ ‫פון 'לבן הארמי'‪ ,‬די שווערע צייטן אין מצרים‪,‬‬ ‫די צענדליגע טויזנטער קבלות פון אידן מכל קצוי‬ ‫בשם הפוסקים‪ ,‬אפילו מ'האט נישט אינזין געהאט‪,‬‬ ‫'ונצעק אל ה''‪ .‬וואס איז די לאנגע אריכות?‪...‬‬ ‫תבל‪ ,‬און אויך ביים זאגן דער 'מי שברך' פונעם בעל‬ ‫אבער וויבאלד למעשה האט ער געזאגט די ווערטער‪,‬‬ ‫נאר וואס? די מצוה פון ביכורים איז דער יסוד‬ ‫הילולא ברוב עם מלה במלה‪ .‬ס'איז זיכער אז אין‬ ‫האט מען יוצא געווען‪ .‬אבער דאנקען אן כוונה הייסט‬ ‫פון וואו מ'לערנט ארויס 'הכרת הטוב' ‪ -‬צו דאנקען‬ ‫הימל איז געווען א געוואלדיגער עת רצון‪ ,‬און עס‬ ‫נישט געדאנקט (כמובן הבאנו זאת למעש"ה ולא להלכה)‪.‬‬ ‫אויף גוטס‪ .‬דאס קומט אונז לערנען‪ ,‬ווען דו ווילסט‬ ‫האט אודאי משפיע געווען אויף כלל ישראל אלע‬ ‫די פסוקי דזמרה קען נישט זיין סתם געזאגט‪,‬‬ ‫דאנקען אויף גוטס‪ ,‬קענסטו נישט סתם אזוי געבן‬ ‫סארט השפעות ברוחניות ובגשמיות‪ .‬אמן כן יהי‬ ‫ביי ביכורים שטייט 'וענית ואמרת'‪ ,‬מ'דארף עס‬ ‫אזא זאג 'שכוח'‪ ,‬און ווייטער געגאנגען‪ .‬מ'דארף זיך‬ ‫רצון‪.‬‬ ‫זאגן בהרמת קול‪ ,‬מיט א חיות און התלהבות‪ .‬דער‬ ‫מתבונן זיין אין דער גאנצער מצב וואו מ'איז געווען‬ ‫מ'דארף אויך דאנקען דעם באשעפער‪ ,‬אז אלע‬ ‫'אז ישיר' ראש השנה און יוה"ק זאל נישט זיין מיט‬ ‫אמאל‪ ,‬ווי שווער ס'איז געווען דעמאלס‪ ,‬וואס איך‬ ‫אנדערע חלקים פונעם נסיעה‪ ,‬די 'סעודת הילולא'‪,‬‬ ‫ווייניגער קול המעורר הכוונה‪ ,‬ווי דער געשריי ביי‬ ‫בין אלס אדורך‪ ,‬און לויט דעם זאל מען געבן א שבח‬ ‫און אזוי אויך די תפילות ביי די אנדערע צדיקי עליון‪,‬‬ ‫'היום תאמצנו‪ ,‬היום תברכנו'‪.‬‬ ‫והודאה פארן אויבערשטן‪ .‬דוד המלך ע"ה זאגט "מי‬ ‫אלעס איז ב"ה געווען על צד היותר טוב‪ .‬הודו לה' כי‬ ‫*‬ ‫חכם וישמר אלה ויתבוננו חסדי ה''‪ ,‬מ'דארף צולייגן‬ ‫טוב כי לעולם חסדו!‬ ‫ס'איז באקאנט די מעשה‪ ,‬ווען דער בריסקער רב‬ ‫התבוננות צו דעם‪.‬‬ ‫"הודאה לה'' איז א מצוה‪ ,‬און אזוי ווי ביי יעדער‬ ‫זצ"ל איז געווען אין מארינבאד‪ ,‬איז געווען דארט‬ ‫דער נקודה איז וויכטיג יעצט‪ ,‬שטייענדיג ביים‬ ‫ענין בעבודת ה'‪ ,‬קען זיך ביי דעם ענין פון הודאה‬ ‫א סטאלינער חסיד‪ ,‬וועלכער האט אראפגעלייגט א‬ ‫ענדיגן דעם יאר‪ ,‬גרייט זיך יעדער איד אודאי צו די‬ ‫אויך מאכן נסיונות‪ ,‬און מ'דארף זיך שטארקן דערויף‪.‬‬ ‫פסוקי דזמרה אויפן סטאלינער שטייגער‪ ,‬בקול רעש‬ ‫הייליגע טעג בתשובה ובתיקון המעשים‪ ,‬אבער צו‬ ‫אמאל קען זיין א מעמד‪ ,‬א חתונה פון א קינד‪ ,‬א‬ ‫גדול‪ .‬די מקורבים פונעם רב האבן אים געוואלט‬ ‫דער זעלבער צייט ליגט א פליכט זיך מתבונן צו זיין‬ ‫נסיעה‪ ,‬וכדו'‪ ,‬וואס איז געווען בהצלחה גדולה‪ ,‬און‬ ‫אפשטילן אביסל‪ ,‬אז ער זאל נישט מאכן אזא‬ ‫בחסדי ה'‪ ,‬און צו דאנקען דעם באשעפער אויף זיינע‬ ‫ערגעץ‪-‬וואו מאכט זיך א קליינע שוועריגקייט וואס‬ ‫גערודער און שטערן‪ .‬אבער דער בריסקער רב האט‬ ‫אלע חסדים‪ .‬מ'דארף זיכער מאכן‪ ,‬אז מ'פארזעט‬ ‫דאס נעמט אוועק דעם ריכטיגן בליק אויף אלע גוטע‬ ‫זיי נישט געלאזט‪.‬‬ ‫נישט קיין גוטס וואס דער באשעפער האט געטון‬ ‫חלקים וואס זענען געווען פארדעם און נאכדעם‪ .‬די‬ ‫דעם אנדערן טאג האט דער בריסקער רב זיך‬ ‫מיט אונז במשך כל השנה‪.‬‬ ‫עבודה איז‪ ,‬זיך מתבונן צו זיין אויף די גוטע חלקים‪,‬‬ ‫געטראפן מיט דעם איד‪ ,‬האט ער געגעבן א געשריי‪:‬‬ ‫אין די סליחות דעם מוצאי שבת\זונטאג הייבן מיר‬ ‫און דאנקען דעם אויבערשטן דערויף‪.‬‬ ‫ר' משה‪ ,‬ר' משה!‬ ‫אן מיטן פסוק 'נקדמה פניו בתודה בזמירות נריע לו'‪.‬‬ ‫טאקע ביי דעם געהויבענעם נסיעה‪ ,‬האט זיך‬ ‫ער וואונדערט זיך פארוואס שרייט דער רב אזוי‪,‬‬ ‫דער הקדמה צו ימי הרחמים והרצון איז‪ :‬דאנקען‬ ‫ביים אהיימפארן געמאכט א פארשפעטיגונג מצד‬ ‫ער שטייט דאך דא‪ ,‬ממש נעבן אים?‪...‬‬ ‫דעם באשעפער!‬ ‫דער עירליין‪ ,‬און צוליב דעם האט איין קבוצה‬ ‫האט דער בריסקער רב אים געזאגט‪ ,‬נעכטן‬ ‫*‬ ‫פארפאסט א קאנעקטינג פלייט‪ ,‬און מ'האט פונעם‬ ‫בשעת'ן דאווענען ווען דו האסט געזאגט 'קרוב ה'‬ ‫ווען עס קומט צו די תפילות פון די ימים הנוראים‪,‬‬ ‫ערשטן סטאפ געדארפט נעמען נאך א פליגער קיין‬ ‫לכל קוראיו'‪ ,‬האסטו אויך געשריגן‪ ,‬דער באשעפער‬ ‫קוקן אסאך אידן ארויס ווען מ'וועט שוין אנקומען‬ ‫פראנקפורט‪ ,‬און איבערנעכטיגן דארט‪ .‬עס האט‬ ‫איז דאך ממש נעבן דיר?‪...‬‬ ‫צו די ווארעמע פיוטים‪ ,‬וואס זענען מיוחד לתפילה‬ ‫גענומען שעות ביז מ'האט באקומען נייע טיקעטס‬ ‫האט דער סטאלינער חסיד צוריקגעענטפערט‪:‬‬ ‫ותחנונים‪ ,‬א שטייגער ווי 'לא‪-‬ל עורך דין'‪' ,‬ונתנה‬ ‫און א האטעל (א צווייטע קבוצה איז געבליבן שטעקן אין‬ ‫"גערעכט‪ ,‬כ'האב געוואוסט אז דער באשעפער‬ ‫תוקף'‪ ,‬דארט וויל מען אריינלייגן אלע כוחות און‬ ‫וויען)‪ .‬למעשה‪ ,‬איז דער גמר הנסיעה געווען 'אביסל‬ ‫הערט‪ ,‬כ'האב אבער געשריגן‪ ,‬ווייל כ'האב געוואלט‬ ‫כוונה‪ ,‬צו קענען מתפלל זיין אויפן נייעם יאר‪ .‬דער‬ ‫אומבאקוועם' מילד געזאגט‪ ,‬בפרט אז ס'איז געווען‬ ‫אז איך זאל הערן!"‬ ‫אמת איז אבער‪ ,‬אז דער עיקר עבודה הייבט זיך אן‬ ‫ליל שישי‪ ,‬און יעדער וויל דאך זיין אינדערהיים אין‬ ‫תיכף ביים אנהייבן ברכות השחר‪ ,‬פסוקי דזמרה‪,‬‬ ‫צייט אויף שבת‪ ...‬מ'האט אבער איינגעזען אז דאס‬ ‫*‬ ‫צום שלוס‪ :‬לאמיר זיכער מאכן‪ ,‬אנגעהויבן פון יום‬ ‫ברכות יוצר אור‪ ,‬טאקע די שירות ותשבחות וואס‬ ‫פארשטעלן די‬ ‫איז א מעשה שטן‪ ,‬וואס פרובירט צו ַ‬ ‫א' סליחות הבעל"ט‪ ,‬יעדן טאג ממש‪ ,‬צו קומען אין‬ ‫מ'זאגט יעדן טאג אין יאר‪ ,‬זאל מען בימים הנוראים‬ ‫חסדים גלויים פון אזא געשמאקע נסיעה ברוחניות‬ ‫צייט‪ ,‬צו קענען דאווענען און אנהייבן ברכות השחר‬ ‫זאגן מילה במילה‪ ,‬בכוונה נכונה‪ ,‬ובהתלהבות עצומה‪,‬‬ ‫ובגשמיות‪.‬‬ ‫און פסוקי דזמרה‪ ,‬בשבח והודיה צום באשעפער‪,‬‬ ‫און אט‪-‬די שירות ותשבחות וועלן עפענען די טירן‬ ‫*‬ ‫במתינות ובקול‪ ,‬און טאקע אין די טעג ווען מ'זאגט‬ ‫פאר אונזערע בקשות שיתקבלו ברחמים ורצון‪.‬‬ ‫ס'איז באקאנט דער מאמר חז"ל 'כשם שמברך‬ ‫סליחות‪ ,‬און מ'דארף גיין צו די ארבעט אין דער‬ ‫דער לקט יושר שרייבט אויף זיין רבי דער תרומת‬ ‫על הטובה כך מברך על הרעה'‪ .‬א גוטער איד‬ ‫זעלבער צייט‪ ,‬זאל דאס דאווענען ח"ו נישט זיין‬ ‫הדשן‪ :‬הגאון ז"ל‪ ,‬הוי מנגן מר"ח אלול בחול עד אחר‬ ‫האט געזאגט‪ :‬רוב מענטשן ווילן וויסן וויאזוי‬ ‫שוואכער‪ ,‬נאר פארקערט‪ ,‬בתודה ובזמירות נריע לו‪.‬‬ ‫יוהכ"פ בברוך שאמר כמעט שעה אחת'‪ .‬דער 'ברוך‬ ‫מ'קען מקיים זיין דעם 'כשם שמברך על‬ ‫ג‬ ‫ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער‬ ‫אוֹמ ִרים‬ ‫ְמ ַשׁ ְבּ ִחים וְ ְ‬ ‫ביאור רחב על סדר התפלה שהתקינו חז"ל‬ ‫אין סידורו של שבת (שורש ז‪ ,‬ענף ב) זאגט ער‪' :‬בעת‬ ‫הלכה למעשה‬ ‫תפילת שמו"ע של שחרית דשבת‪ ,‬זוכים בני ישראל‬ ‫ווי שוין געברענגט‪ ,‬פסק'נט דער משנה ברורה‬ ‫לאור נשמה יתירה מעולם הבינה עולם החירות'‪.‬‬ ‫(סי' קיא‪ ,‬סק"ט) להלכה‪ ,‬אז בנוגע ענטפערן אמן‬ ‫דער בן איש חי שרייבט (שנה שניה‪ ,‬פר' תולדות‪,‬‬ ‫יהש"ר‪ ,‬קדושה און ברכו‪ ,‬קען מען זיך פארלאזן‬ ‫תפלת יום שב"ק‬ ‫סמיכת גאולה‬ ‫אות יג)‪ ,‬אז אויב מ'האט פארגעסן אינזין צו האבן‬ ‫אויף דער שיטה אויך שבת ביי שחרית‪ ,‬צו מפסיק‬ ‫די 'תוספת הרוח' ביי שחרית‪ ,‬איז דא אן עצה עס‬ ‫זיין בין גאולה לתפילה‪.‬‬ ‫צו מכוון זיין איידער תפילת מוסף‪ ,‬נאך ה' שפתי‬ ‫אין ביאור הלכה איז ער מאריך צו מבאר זיין‪,‬‬ ‫לתפילה (ב)‬ ‫תפתח‪ ,‬איידער מ'הייבט אן די ברכה‪.‬‬ ‫אז כאטש דער 'שאגת אריה' איז מבאר להלכה‬ ‫*‬ ‫ווי דעם 'בית יוסף'‪ ,‬אז מ'מאכט נישט קיין חילוק‬ ‫צווישן שבת לחול‪ ,‬אבער ווען עס קומט צו אמן‬ ‫די ערשטע דריי ברכות זענען אויך‬ ‫יהש"ר‪ ,‬דארף מען נישט מחמיר זיין‪ ,‬ווייל אפילו‬ ‫אנדערש!‬ ‫אינדערוואכן זענען דא מקילים וואס זאגן אז מ'מעג‬ ‫עס איז באקאנט די ווערטער פונעם פנים יפות‬ ‫ענטפערן בין גאולה לתפילה‪.‬‬ ‫(פר' יתרו)‪ ,‬אויף דעם וואס חז"ל זאגן 'לא יהיה דיבורך‬ ‫אויך אין שולחן ערוך הרב ווערט גע'פסק'נט לגבי‬ ‫של שבת כדיבורך של חול'‪ ,‬אז דער פשט איז נישט‬ ‫די שיטה אז שבת דארף מען נישט סומך זיין גאולה‬ ‫נאך חילוקים צווישן חול און שבת‬ ‫בלויז אז מ'זאל נישט רעדן קיין דברים בטלים אום‬ ‫לתפילה‪' :‬ואין לסמוך על סברא זו'‪ .‬און ווי באקאנט‪,‬‬ ‫אין 'קיצור הכוונות' פונעם רמח"ל (סדר קבלת שבת)‬ ‫שבת‪ ,‬נאר אפילו די דיבורי קודש‪ ,‬און ווערטער‬ ‫האט דער בעל התניא מקפיד געווען אפילו שבת‬ ‫ערקלערט ער נאך א טעם על פי קבלה‪ ,‬פארוואס‬ ‫וואס מ'זאגט אויך אגאנצע וואך‪ ,‬זאלן די זעלבע‬ ‫ביי מעריב נישט צו זאגן 'ושמרו'‪ ,‬כדי נישט צו מאכן‬ ‫שבת דארף מען נישט סומך זיין גאולה לתפילה‪,‬‬ ‫ווערטער געזאגט ווערן אנדערש ביי די תפילות אין‬ ‫קיין הפסק‪ ,‬ווי עס איז באקאנט די מעשה אז ער‬ ‫און ער שרייבט‪' :‬ובגאל ישראל תכוין להמשיך רוח‬ ‫שבת‪.‬‬ ‫האט זיך אויסגעדרוקט 'מ'קען נישט זיין ביי צוויי‬ ‫יתירא מבחינת יום שבת‪ ,‬ועוד תכוין להארת היסוד‬ ‫דער פנים יפות שמועסט דארט אויס‪ ,‬אז דאס‬ ‫יריד'ן אין דער זעלבער צייט‪ ,‬און איך וויל ענדערש‬ ‫היורד לקבל מלכות‪ .‬אלא שבכאן אין צריך לסמוך‬ ‫זיין ביים יריד פון סמיכת גאולה לתפילה' (משבחים‬ ‫מיינט מען צום ביישפיל די ערשטע דריי ברכות‬ ‫גאולה לתפלה בנשימה אחת כמו בחול‪ ,‬כי כבר‬ ‫פון שמונה עשרה‪ ,‬וואס זענען פונקט די זעלבע אין‬ ‫ואומרים‪ ,‬חוקת תשפ"ה)‪.‬‬ ‫בשבת אין יראה מן החיצונים'‪.‬‬ ‫די שבת'דיגע דאווענען ווי בימות החול‪ ,‬דארף עס‬ ‫*‬ ‫דער שפת אמת שרייבט עטליכע מאל (שמות‬ ‫אבער געזאגט ווערן אויף פיל א העכערער מדריגה‪,‬‬ ‫תרנ"ג‪ ,‬ואתחנן תרל"ד) א טעם על פי חסידות‪ ,‬אז שבת‬ ‫מיט מער כוונה און מחשבה ‪' -‬כי הכל תלוי בקדושת‬ ‫אינזין האבן צו מקבל זיין 'תוספות הרוח'‬ ‫זעלבסט איז בבחינת גאולה‪ ,‬און דעריבער פעלט‬ ‫המחשבה‪ .‬וכענין זה אמר שלא יהיה דיבורו של שבת‬ ‫עס שטייט אין שער הכוונות‪ ,‬אז איידער מ'הייבט‬ ‫נישט אויס עקסטער צו דערמאנען די גאולה בעפאר‬ ‫כדיבורו של חול‪ ,‬שאפילו אותו דיבור של חול עצמו‪,‬‬ ‫אן תפילת העמידה ביי שחרית‪ ,‬זאל מען מכוון זיין‬ ‫שמונה עשרה‪.‬‬ ‫כשתדבר אותו בשבת יהיה בקדושה יתירה'‪.‬‬ ‫צו מקבל זיין דעם תוספת ה'רוח' פון שבת קודש‪.‬‬ ‫*‬ ‫שבת דארף מען הערשט מסמיך זיין!‬ ‫מיט וועלכע הלכה פסוקה שטעלט מען זיך דאווענען?!‬ ‫אין זיין ספר ארץ החיים (ברכות ט‪ ):‬פונעם בעל‬ ‫'שובו אלי ואשובה אליכם' ‪ -‬קודם זאלט איר‬ ‫זיך צוריקקערן צו מיר‪ ,‬און דאן וועל איך מיך‬ ‫צוריקקערן צו ענק‪ .‬דאקעגן אידן זאגן 'השיבנו‬ ‫ער מהרש"ם ברענגט (פר' חיי שרה)‪ ,‬אז א‬ ‫געוויסער רב פון די חסידים פונעם הייליגן‬ ‫אפטער רב זצ"ל‪ ,‬איז אמאל געקומען צו הרה"ק‬ ‫ד‬ ‫באר מים חיים‪ ,‬איז ער מבאר‪ ,‬אז באזירט אויפן‬ ‫משל פונעם ירושלמי‪ ,‬אז דערמאנען 'גאולה' איז ווי‬ ‫מ'קלאפט אויפן מלך'ס טיר‪ ,‬און עס פאסט נישט‬ ‫ה' אליך ונשובה' ‪ -‬נעם אונז צוריק צו דיר‪ ,‬און‬ ‫מרוזין זצ"ל‪ .‬דער רוזינער האט אים געבעטן‬ ‫אוועקצוגיין ווען ער עפנט דעם טיר‪ ,‬קומט אויס אז‬ ‫דאן וועלן מיר תשובה טון‪.‬‬ ‫ער זאל נאכזאגן א ווארט פונעם אפטער רב‬ ‫שבת איז א כל שכן אז מ'דארף מסמיך זיין גאולה‬ ‫דעריבער‪ ,‬ווען מ'קומט דאווענען‪ ,‬זאל מען‬ ‫וואס איז נישט געדרוקט אין זיין ספר 'אוהב‬ ‫לתפילה‪.‬‬ ‫זאגן די הלכה פסוקה אז 'יחיד ורבים הלכה‬ ‫ישראל'‪.‬‬ ‫וזל"ק‪' :‬זה ודאי ראוי בשבת יותר מבימי החול‪.‬‬ ‫כרבים'‪ ,‬ממילא איז די הלכה ווי כלל ישראל‪ ,‬אז‬ ‫האט ער נאכגעזאגט אזא ווארט‪ :‬חז"ל זאגן‬ ‫שידוע שבחול הקב"ה מקבל תפלות ישראל ע"י‬ ‫דער אויבערשטער דארף זיך קודם מרחם זיין‬ ‫'אל יעמוד אדם להתפלל אלא מתוך הלכה‬ ‫שליח‪ ,‬ובשבת מקבל בעצמו‪ ,‬והמלך בעצמו כביכול‬ ‫אויף אונז‪ ,‬און אונז צוריקברענגען צו אים‪ ,‬און‬ ‫פסוקה' ‪ -‬א מענטש זאל זיך נישט שטעלן‬ ‫הוא הפותח‪ ,‬והאיך יפליג אדם וילך משם?'‬ ‫דאן וועלן מיר קענען תשובה טון‪.‬‬ ‫דאווענען נאר מתוך דערמאנען א הלכה‬ ‫*‬ ‫דער הייליגער רוזינער איז זייער נתפעל‬ ‫פסוקה‪ .‬האט דער אפטער רב געפרעגט‪:‬‬ ‫געווארן פון דעם ווארט‪ ,‬און האט מוסיף‬ ‫'וועלכע הלכה פסוקה זאל מען דערמאנען‬ ‫א סגולה צו מסמיך זיין גאולה לתפילה‬ ‫געווען‪ :‬איידער משיח וועט קומען‪ ,‬וועט גענוג‬ ‫בעפאר'ן דאווענען?' האט ער געזאגט ‪ -‬די‬ ‫אין הנהגות מרבי מאיר פאפירש (אות קכב) ווערט‬ ‫זיין דאס וואס אידן האפן צום באשעפער און‬ ‫הלכה פון 'יחיד ורבים הלכה כרבים'‪ ,‬און ער‬ ‫געברענגט‪ ,‬אז עס איז א גרויסע סגולה לשמירת‬ ‫זאגן שבת ביי נקדישך 'ממקומך מלכנו תופיע‬ ‫האט ערקלערט‪:‬‬ ‫הנפש סומך צו זיין גאולה לתפילה‪ ,‬דעריבער זאל‬ ‫ותמלוך עלינו כי מחכים אנחנו לך'‪.‬‬ ‫עס איז דא א ויכוח צווישן אידן און‬ ‫מען זען מקפיד צו זיין אויך אום שבת ויום טוב‬ ‫*‬ ‫השי"ת‪ .‬דער אויבערשטער זאגט‬ ‫מסמיך צו זיין גאולה לתפילה‪.‬‬ ‫*‬ ‫ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער‬ ‫ד‬ ‫ַעל ֵיְדי ִצ ְד ֶק ָך‬ ‫סיפורי קודש בעניני "עבודת התפלה" אצל צדיקים הק' בעלי ההילולא‬ ‫ְמ ָשׁ ְר ָתיו‬ ‫ש ֲׁוֹא ִלים‬ ‫פון אונז וועלכע שפירן אז דער‬ ‫תולדות צדיק‬ ‫שו"ת בהלכות תפלה‬ ‫טאטע איז אביסל ברוגז אויף זיי‪,‬‬ ‫עבודת‬ ‫הגה"ק רבי ישראל מאיר הכהן‬ ‫פארפאסן זמן תפילה כדי צו‬ ‫קען איך אייך פארזיכערן‪ ,‬אז ער‬ ‫גארט זייער זיך איבערצובעטן‬ ‫התפילה‬ ‫קאגאן זי"ע‪ ,‬באוואוסט אלס דער‬ ‫הייליגער חפץ חיים זי"ע‪ ,‬איז‬ ‫זאגן סליחות‬ ‫מיט אונז‪ ,‬נאכמער ווי מיר מיט‬ ‫געבוירן געווארן צו זיין פאטער ר'‬ ‫אצל הרה"ק מרן‬ ‫אים‪ .‬ער ווארט נאר מיר זאלן‬ ‫ארי' זאב ז"ל‪ ,‬אין שטאט זיטל‪ ,‬אין‬ ‫שאלה‪ :‬אויב מען איז‬ ‫אויפגעשטאנען שפעט אין די‬ ‫צו אים קומען אליין! טייערע‬ ‫בעל חפץ‬ ‫יאר תקצ"ח‪ .‬ער האט מחבר געווען‬ ‫סליחות טעג‪ ,‬און אויב מען גייט‬ ‫ברידער‪ ,‬פריער פון אלעם דארף‬ ‫מען אליין תפילה טון!"‬ ‫חיים‬ ‫צענדליגער חיבורים‪ ,‬וועלכע‬ ‫זענען געווארן מפורסם בכל קצוי‬ ‫זאגן סליחות גייט מען פארפאסן‬ ‫זיעועכי"א‬ ‫*‬ ‫תבל‪ ,‬צווישן זיי די ספרים 'משנה‬ ‫זמן תפילה‪ ,‬צי זאל מען זאגן‬ ‫נפטר כ"ד אלול‬ ‫ברורה' אויף שולחן ערוך‪ ,‬ספר‬ ‫סליחות אדער דאוונען מיט זמן‬ ‫ווי חוני המעגל בשעתו‬ ‫תרצ"ב לפ"ק‬ ‫'חפץ חיים' אויף לשון הרע‪ ,‬און ספר‬ ‫תפילה?‬ ‫עס האט דערציילט הרה"ג‬ ‫'חפץ חיים' על התורה‪.‬‬ ‫רבי אליעזר דוד פריעדמאן זצ"ל‪:‬‬ ‫ער האט געפירט א ישיבה אין ראדין‪,‬‬ ‫תשובה‪ :‬מען דארף דאווענען מיט‬ ‫איך האב געהערט א מורא'דיגע‬ ‫פון וואו עס זענען אויסגעשטיגן גדולים‬ ‫זמן תפילה‪ ,‬און אפילו אויב מען‬ ‫מעשה פון אן עד ראיה‪ ,‬הרב גראסמאן פון לאנדאן‪,‬‬ ‫ומפורסמים גאוני תורה‪ ,‬און ער איז נסתלק געווארן‬ ‫וועט נישט קענען זאגן סליחות‬ ‫וועלכער האט זוכה געווען אליין צו הערן די מעשה‬ ‫כ"ד אלול תרצ"ב‪ ,‬ומנו"כ אין ראדין‪.‬‬ ‫שפעטער בציבור‪ ,‬זאל מען‬ ‫פון מרן הגה"ק רבי אלחנן וואסערמאן הי"ד זצ"ל‪,‬‬ ‫*‬ ‫דאוונען פריער און זאגן נאכדעם‬ ‫וועלכער איז געווען איינער פון די גרעסטע תלמידים‬ ‫סליחות ביחידות‪ ,‬ווייל דאוונען‬ ‫פונעם הייליגן חפץ חיים‪.‬‬ ‫גייט גלייך צום אויבערשטן‬ ‫איז דער עיקר‪ ,‬און סליחות איז‬ ‫רבי אלחנן האט דערציילט‪ ,‬אז ער האט אמאל‬ ‫דער חפץ חיים איז געווען באוואוסט מיט זיין גרויס‬ ‫נאר א הוספה‪ ,‬און מען האט דאס‬ ‫צוגעקוקט ווי דער חפץ חיים שפאצירט אין א גארטן‪,‬‬ ‫פשטות און עניוות‪ ,‬און ווען אידן פלעגן קומען צו אים‬ ‫נישט צוגעלייגט אויפן חשבון צו‬ ‫און ער איז אים נאכגעגאנגען שטילערהייט‪ ,‬כדי צו‬ ‫בעטן א ברכה פלעגט ער זאגן‪" :‬פארוואס קומט מען‬ ‫פארפאסן פונעם עיקר‪.‬‬ ‫קענען מיטהאלטן זיינע הייליגע הנהגות‪ .‬ער האט‬ ‫בעטן פון מיר‪ ,‬וואס איך קען גארנישט טון? גייט גלייך‬ ‫געזען ווי נאכן גיין א שטיק וועג‪ ,‬איז דער חפץ חיים‬ ‫צו אים‪ ,‬וואס וויל און קען אייך העלפן!"‬ ‫אנגעקומען צו א באהאלטענעם ווינקל‪ ,‬דארט האט‬ ‫די שאלות ווערן געענטפערט דורך‬ ‫ער אויפגעצייכנט א רינג ארום זיך אויף דער ערד ‪-‬‬ ‫וועלכע‬ ‫אידן‬ ‫אסאך מאל פלעגט ער זאגן פאר‬ ‫הרה"ג ר' נחום צבי מאיר ראזענפעלד שליט"א‬ ‫פונקט ווי חוני המעגל אין די גמרא ‪ -‬און ער האט‬ ‫ווינקל‬ ‫א‬ ‫אין‬ ‫גיין‬ ‫זענען געקומען בעת צרתם‪ ,‬אז מ'זאל‬ ‫מו"ץ בשיכון סקווירא‪ ,‬ובעל הליכות החיים‬ ‫אויסגערופן‪" :‬רבונו של עולם! איך וועל זיך נישט רירן‬ ‫אליין‬ ‫איינער‬ ‫זייענדיג‬ ‫זיך מתבודד זיין לפני קונו‪ ,‬און‬ ‫איר קענט אנפרעגן א שאלה בעניני תפלה וקרה"ת‬ ‫דורכן רופן דעם קרן תוי"ט האטליין און דרוקן ‪#2‬‬ ‫פון דא ביז דו וועסט ענטפערן מיין בקשה"‪.‬‬ ‫טיפעניש‬ ‫פון‬ ‫אויבערשטן‬ ‫זאל מען זיך אויסרעדן צום‬ ‫שפעטער‪ ,‬ווען איך האב געזען ווי ער גייט אוועק פון‬ ‫אין‬ ‫און‬ ‫פאטער‪,‬‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫רעדט‬ ‫פון הארץ אזויווי א קינד‬ ‫דעם פלאץ‪ ,‬האב איך פארשטאנען אן קיין שום ספק‪,‬‬ ‫אויבערשטן‬ ‫פונעם‬ ‫בעטן‬ ‫מען‬ ‫פשוט'ע ווערטער זאל‬ ‫אז די תפילה פונעם צדיק איז אנגענומען געווארן‬ ‫וועט‬ ‫עולם‬ ‫של‬ ‫רבונו‬ ‫דער‬ ‫און‬ ‫חסד און רחמנות‪,‬‬ ‫געענטפערט יא‪ .‬האט אים דער חפץ חיים געזאגט‪ ,‬אז‬ ‫בקשה‪.‬‬ ‫זיין‬ ‫געוויס צוהערן צו‬ ‫ער זאל מוחל זיין און אים אהערברענגען זיין תהלים‬ ‫אין הימל‪ .‬היות זיין הייליג מויל איז דאך געווען‬ ‫אין וועלכע ער האט מתפלל געווען‪.‬‬ ‫גאר שטארק געהיטן מיט אן אויסערגעווענליכע‬ ‫*‬ ‫דער איד איז אהיימגעגאנגען‪ ,‬און געברענגט זיין‬ ‫פארזיכטיגקייט‪ ,‬און קיין שום ווארט פון ליגנט איז‬ ‫תהלים צום חפץ חיים‪ .‬נאכדעם וואס דער חפץ חיים‬ ‫קיינמאל נישט ארויס פון זיינע ליפן‪ ,‬אויב האט ער‬ ‫מען דארף אליין תפילה טון‬ ‫האט דאס דורכגעבלעטערט‪ ,‬און געמישט אהער און‬ ‫צוגעזאגט אז ער וועט זיך נישט רירן פון פלאץ ביז‬ ‫אין חודש אלול תרפ"ד‪ ,‬איז דער חפץ חיים געווען‬ ‫אהין‪ ,‬האט ער געזאגט צו דעם איד‪ ,‬וויאזוי קענט‬ ‫מ'וועט אים נאכגעבן זיין בקשה‪ ,‬און למעשה האט‬ ‫אין גראדנא‪ ,‬און זיין אכסניה איז באלאגערט געווארן‬ ‫איר זאגן אז איר האט זיך גענוג אויסגעבעטן און‬ ‫ער זיך יא גערירט פון דארט‪ ,‬איז א קלארע סימן אז‬ ‫פון טויזנטער מענטשן‪ ,‬וועלכע זענען געקומען פון‬ ‫זיין תפילה איז טאקע געענטפערט געווארן (פניני תורה‬ ‫נאנט און ווייט צו כאפן א בליק אויפן גדול הדור‪ ,‬און‬ ‫גלאט ָאן‬ ‫געדאווענט‪ ,‬די בלעטער זענען דאך שיין ַ‬ ‫קיין פלעקן‪ ,‬עס דערקענט זיך בכלל נישט דערין קיין‬ ‫וחסידות)‪.‬‬ ‫אים בעטן אז ער זאל מתפלל זיין פאר זיי‪.‬‬ ‫סימנים פון טרערן‪ ,‬איך וועל אייך ווייזן וואס תפילה‬ ‫*‬ ‫האט דער חפץ חיים דעמאלס געזאגט‪" :‬קינדער‪,‬‬ ‫מיינט‪.‬‬ ‫וואס דארפט איר מיר האבן אז איך זאל פאר אייך‬ ‫דער חפץ חיים האט אים צוגעפירט צום ספרים‪-‬‬ ‫אזוי דארף א תהלים אויסזען‬ ‫בעטן ביים טאטן אין הימל? איר ווייסט דאך אז א‬ ‫שאנק‪ ,‬און ארויסגענומען אן אלטן פארקנייטשטן‬ ‫א איד איז אמאל אריינגעקומען צום הייליגן חפץ‬ ‫פאטער איז נישט צופרידן אז איין קינד זאל קומען‬ ‫תהלימ'ל‪ ,‬וואס ס'האט זיך דערקענט דערויף אסאך‬ ‫חיים‪ ,‬און זיך אויסגעגאסן זיין הארץ אז ער נויטיגט זיך‬ ‫בעטן א טובה פאר אן אנדערן קינד‪ ,‬נאר ער וויל אז‬ ‫פלעקן פון טרערן‪ .‬זאגט אים דער חפץ חיים‪ ,‬דער‬ ‫אין א געוויסע ישועה‪ .‬ער האט געבעטן אז דער צדיק‬ ‫יעדעס קינד באזונדער זאל קומען פערזענליך צו אים‬ ‫תהלים קומט פון מיין מאמע‪ ,‬וואס אין דעם פלעגט‬ ‫זאל מתפלל זיין פאר אים‪ ,‬און מעורר רחמים זיין אז‬ ‫מיט זיין בקשה‪.‬‬ ‫זי מתפלל זיין און זיך אויסגיסן איר הארץ צו השי"ת‪,‬‬ ‫ער זאל געהאלפן ווערן‪.‬‬ ‫"אזוי איז דאך אויך מיטן טאטן אין הימל‪ ,‬דער רבונו‬ ‫ביז דער תהלים איז געווארן אינגאנצן דורכגעווייקט‬ ‫האט אים דער חפץ חיים געפרעגט‪ ,‬איר האט‬ ‫של עולם וויל‪ ,‬אז יעדער איד זאל אליין קומען צו אים‬ ‫פון די טרערן‪.‬‬ ‫שוין מתפלל געווען צום אויבערשטן? האט דער איד‬ ‫מיט זיינע תפילות ובקשות‪ ,‬נאר וואס דען‪ ,‬ס'איז דא‬ ‫ה‬ ‫ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער‬ ‫ויקבלו‬ ‫כולם‬ ‫את עול‬ ‫מלכותך‬ ‫הגורל הגדול‬ ‫יתקיים יחד‬ ‫עם כינוס גבאי‬ ‫הקהלות‬ ‫כלל ישראל‬ ‫דערהייבט כבוד המלכות‬ ‫דורך נעמען די הייליגע קבלה‬ ‫פרטים יבואו אי"ה‬ ‫שרייט המלך! שלא לדבר בשעת התפלה‬ ‫א קבלה‬ ‫אויף די צוויי‬ ‫הייליגע טעג‬ ‫ראש השנה‬ ‫היי יאר פועל'ט מען!‬ ‫די כח פון אייער קבלה וועט שפאלטן הימלען!‬ ‫מיט יעדן קבלה גייט איר אריין אינעם גורל צו געווינען א מיליאן דאלאר פאר אייער בית המדרש‬ ‫‪212.299.9185‬‬ ‫‪ktyt.org | Fax: 212.244.6551‬‬ ‫‪Email: million@ktyt.org‬‬ ‫הרה"ג רבי‬ ‫יוחנן שיין‬ ‫שליט"א‬ ‫יעים קוֹל‬ ‫ַמ ְשׁ ִמ ִ‬ ‫מגידים מפורסמים משמיעים קול בגודל כח התפלה וסגולתה‬ ‫מחשובי המשפיעים‬ ‫בארה"ק‬ ‫פארוואס האט רבי יענקעלע‬ ‫נישט קיין געפיל אין דאווענען‪ ,‬איך האב נישט קיין‬ ‫געפיל אין שבת‪ ,‬איך האב עס נישט‪ .‬פונקט פארקערט!‬ ‫יעדער איד האט עס‪ .‬דאס זאגט אונז חודש אלול‪,‬‬ ‫'אני לדודי'‪ ,‬יעדער איד האט אין זיך דעם געפיל און‬ ‫ווארעמקייט אין הארץ‪ .‬נאר וואס? מ'דארף לערנען‬ ‫גאלינסקי ז"ל צעריסן דעם בריוו‬ ‫וויאזוי עס ארויסצוברענגען‪ ,‬אז מ'זאל עס לעבן און‬ ‫זען ווי מ'האט עס יא‪.‬‬ ‫אין דער נושא פון דאווענען‪ ,‬איז אויך דא די השגה‪.‬‬ ‫הצעה‪ ,‬איך וויל מציע זיין‪ ,‬אפשר איז דא איינער וואס‬ ‫פארוואס שפיר איך נישט קיין‬ ‫דאווענען איז א זאך אזויווי יעדע זאך אין עבודת ה'‪,‬‬ ‫קען פארדינען פון דעם 'צען מיליאן שקל'‪.‬‬ ‫טעם?‬ ‫וו‬ ‫וואס מ'דארף לערנען וויאזוי ארויסצוברענגען פון זיך‬ ‫*‬ ‫דאס דאווענען‪ ,‬און מגלה זיין אז איך בין א דאווענער‪,‬‬ ‫ען מ'רעדט איבער דער נושא פון דאווענען‪,‬‬ ‫און מגלה זיין וויפיל ווארעמקייט און הארץ איך האב‬ ‫ווער קען בויען א בריק?‪...‬‬ ‫קומט ארויף אויפן אויבערפלאך וואס‬ ‫אין זיך‪.‬‬ ‫דא אין טבריה וויל מען בויען א שיינעם בריק‬ ‫מענטשן זאגן‪ :‬איך פיל נישט אן עקסטערע‬ ‫איבערן גאנצן 'כינרת'‪ .‬מענטשן וועלן קענען שפאצירן‬ ‫ווארעמקייט און געפיל אין דאווענען‪ .‬ס'רעדט נישט‬ ‫*‬ ‫און פארן אויפן בריק‪ .‬ס'איז א מורא'דיגע זאך‪ .‬איך‬ ‫צו מיר‪ .‬איך דאווען אין שול‪ ,‬איך דאווען מיט א מנין‪,‬‬ ‫פירוש המילות און משמעות‬ ‫האב געוויסע קשרים‪ ,‬איך ווייס נישט אויב אלע‬ ‫איך טו וואס מ'דארף‪ ,‬אבער איך פיל נישט עפעס אן‬ ‫וואס דארף מען לערנען אין דעם נושא פון‬ ‫ווייסן‪ ...‬זיי זענען מציע‪ ,‬אז איינער זאל נעמען דעם‬ ‫עקסטערע ווארעמקייט און געפיל‪.‬‬ ‫דאווענען? וואס איז דא צו לערנען? ס'איז דא דריי‬ ‫פראיעקט צו בויען דעם בריק‪ .‬מ'וועט אים צושטעלן‬ ‫דער אמת איז אבער‪ ,‬אז יעדעס מאל ווען ס'איז‬ ‫זאכן צו לערנען‪ .‬די ערשטע זאך; טייטש‪ .‬פשוט'ע‬ ‫אלעס וואס פארלאנגט זיך; ארבייטער און כלים‪ ,‬און‬ ‫דא א געוויסער חלק אין עבודת השם וואס א מענטש‬ ‫טייטש צו פארשטיין און וויסן וואס מ'זאגט‪.‬‬ ‫ער וועט באקומען דערפאר 'צען מיליאן שקל'‪ ,‬אבער‬ ‫פילט אז ער האט נישט אין דעם קיין געפיל און קיין‬ ‫די צווייטע זאך‪ ,‬איז אריינברענגען א משמעות אין‬ ‫איין זאך פאדערט מען פון אים‪ ,‬ער דארף נוצן בלויז די‬ ‫הנאה‪ ,‬קען זיין דערצו דריי סיבות‪.‬‬ ‫די ווערטער וואס מ'זאגט‪ .‬ווייל דאווענען איז דאך‬ ‫ידיעות און כשרונות וואס ער האט שוין‪ ,‬ער קען נישט‬ ‫יעצט גיין לערנען און שטודירן וויאזוי מ'בויט עס‪.‬‬ ‫די ערשטע סיבה; ער האט א גוף הגשמי‪ .‬די‬ ‫'עבודה שבלב'‪ .‬ביים דאווענען דארף די הארץ פילן די‬ ‫יעדער וואס פארשטייט אין בויען ווייסט בערך‬ ‫גשמיות'דיגע גוף פארשטעלט די ליכטיגקייט און די‬ ‫ווערטער וואס מ'זאגט‪ ,‬ס'איז נישט גענוג אז מ'זאגט‬ ‫וויאזוי ס'ארבעט צו בויען א בריק‪ .‬יעדער איינער‬ ‫ווארעמקייט וואס די נשמה האט‪ ,‬און ער פילט עס‬ ‫עפעס‪ .‬איך דארף האבן א געפיל און א ווארעמקייט‬ ‫פארשטייט‪ ,‬אז אפילו איינער וואס האט א מהלך און‬ ‫נישט‪ .‬אויף דעם האבן צדיקים אויסגעלערנט‪ ,‬אז‬ ‫אין די זאך וואס איך זאג‪.‬‬ ‫ער קען‪ ,‬דארף ער עס אבער‬ ‫ס'איז דא א מושג פון הארעווען מיטן גוף‪ .‬מ'הארעוועט‬ ‫איך וועל אייך געבן א דוגמא‪,‬‬ ‫לערנען‪ .‬אפילו דער גרעסטער‬ ‫אין א דאווענען מיט אלע כוחות‪ .‬וואס איז די מטרה‬ ‫וואס עס איז דער חילוק צווישן‬ ‫פון דעם? אזוי לייטערט מען און מ'איידלט אויס‬ ‫'טייטש' און 'משמעות'‪.‬‬ ‫"יעדער איד‬ ‫פראפעסאר‪ ,‬אויב גייט ער‬ ‫נישט לערנען וויאזוי צו‬ ‫דעם גשמיות'דיגן גוף‪ .‬די נשמה וויל דאווענען צום‬ ‫*‬ ‫האט אין זיך‬ ‫ארויסברענגען פון אים די זאך‬ ‫אויבערשטן‪ ,‬אבער דער גוף פארשטעלט עס‪ .‬וועגן‬ ‫דעם שלעפט מען אריין דעם גוף אין עבודת ה'‪ ,‬אזוי‬ ‫רבי יענקעלע‬ ‫דעם געפיל און‬ ‫וואס ער האט‪ ,‬קען ער האבן‬ ‫פארשטעלט ער נישט די נשמה‪ ,‬ממילא קען דער‬ ‫גאלינסקי'ס בריוו‬ ‫אין זיך די בעסטע כשרונות‪,‬‬ ‫איך האב געהערט אמאל‬ ‫ווארעמקייט‬ ‫ער וועט אבער נישט מצליח‬ ‫מענטש האבן א געפיל‪.‬‬ ‫א געוואלדיגע מעשה פון ר'‬ ‫אין הארץ‪ .‬נאר‬ ‫זיין‪ .‬דאס איז א דבר מוסכם‬ ‫די צווייטע זאך איז עבירות‪ .‬ס'מאכט שמוציג דעם‬ ‫ברור ופשוט אין יעדן תחום‪,‬‬ ‫מענטש‪ ,‬און ס'נעמט אוועק די נאטירליכע רגש וואס‬ ‫יענקעלע גאלינסקי ז"ל‪ .‬זיינע‬ ‫קינדער האבן געוואוסט‪ ,‬אז ביי‬ ‫וואס? מ'דארף‬ ‫אין יעדן כשרון וואס איז דא‬ ‫א איד האט אין רוחניות‪ .‬און אויף דעם איז דא א זאך‬ ‫אים אין שטוב האט ער א בריוו‬ ‫לערנען וויאזוי עס‬ ‫אין דער וועלט‪.‬‬ ‫וואס הייסט 'תשובה'‪ .‬תשובה איז דא איין חלק‪ ,‬א‬ ‫וואס איז זייער א חשוב'ע בריוו‪.‬‬ ‫ס'איז געווען גוט איינגעפאקט‪,‬‬ ‫ארויסצוברענגען"‬ ‫משום איזה סיבה שהוא‬ ‫ברוחניות‪ ,‬ווען א מענטש‬ ‫מענטש האט געזינדיגט‪ ,‬דער אויבערשטער איז אים‬ ‫מוחל‪ ,‬ער גיבט אים נישט קיין עונש‪ .‬אבער ס'איז דא‬ ‫און ער האט זייער זייער‬ ‫פילט אז ער האט נישט קיין‬ ‫דער צווייטער חלק‪ ,‬דאס איז די לעצטע פון די י"ג‬ ‫אכטונג געגעבן אויף דעם‪ .‬יעדע פאר טעג פלעגט ער‬ ‫געשמאק אין עבודת השם‪,‬‬ ‫מידות‪' ,‬ונקה'‪ .‬דאס מיינט‪ ,‬דער אויבערשטער רייניגט‬ ‫עפענען דעם בריוו‪ ,‬עס ארויסנעמען‪ ,‬ליינען‪ ,‬יעדעס‬ ‫וואס זאגט ער? "איך האב עס נישט‪ "...‬פארוואס דער‬ ‫אויס‪ .‬וואס איז די מטרה פון ווערן ריין? אזוי קען ער‬ ‫מאל באזונדער פלעגט ער ווערן מרוגש‪ ,‬נאכדעם‬ ‫וואס איז נאכנישט געגאנגען לערנען דאקטעריי‬ ‫ווערן צוריק א ווארעמער הארציגער איד‪.‬‬ ‫פלעגט ער עס איינפאקן צוריק און אוועקלייגן‪ .‬די‬ ‫טראכט‪ ,‬איך האב עס‪ ,‬איך וויל עס גיין לערנען‪ ,‬ער‬ ‫אבער ס'איז דא א דריטער חלק אויך‪ ,‬און אויף דעם‬ ‫קינדער האבן נישט פארשטאנען וואס איז דער בריוו‪,‬‬ ‫זאגט נישט‪ :‬איך בין נישט קיין דאקטער‪ ,‬איך האב‬ ‫וויל איך פארברייטערן‪ .‬אבער פארן גיין צום דריטן‬ ‫און פארוואס איז עס אזוי חשוב‪.‬‬ ‫עס נישט‪ ...‬ניין! איך האב עס יא! און פארדעם גיי איך‬ ‫חלק‪ ,‬וויל איך דא עפעס פארשטעלן פארן עולם‪.‬‬ ‫איין טאג האט פאסירט גאר אן‬ ‫לערנען‪.‬‬ ‫צווישן אלע וואס זיצן דא זענען מסתמא דא אזעלכע‬ ‫אינטערעסאנטע זאך‪ .‬דער טאטע קומט אהיים‬ ‫ווען ס'קומט צו רוחניות זאגן מענטשן‪ :‬איך האב‬ ‫מוכשרים וואס טוען אין בויען‪ .‬האב איך א שטיקל‬ ‫ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער‬ ‫ח‬ ‫מגידים מפורסמים משמיעים קול בגודל כח התפלה וסגולתה‬ ‫יעים קוֹל‬ ‫ַמ ְשׁ ִמ ִ‬ ‫האט אריבערגעפירט זיינע ידידים‪ .‬ווער זענען זיינע‬ ‫אבער איין טאג האב איך באקומען א בריוו פון‬ ‫פון שחרית‪ ,‬אויפגעלייגט‪ ,‬פריש‪ ,‬און ער גייט צו‬ ‫ידידים? אידישע קינדער‪ .‬האב איך געכאפט אז איך‬ ‫דעם חזון איש‪ ,‬און דער חזון איש האט געשריבן‬ ‫צום בריוו אזויווי יעדן טאג‪ ,‬ער נעמט עס ארויס‪,‬‬ ‫האב נאך א ידיד! דער אויבערשטער איז מיין ידיד‪.‬‬ ‫דארט אינעם בריוו‪' ,‬לכבוד ידידי ר' יעקב'‪ .‬האב איך‬ ‫אבער אנשטאט ליינען דעם בריוו‪ ,‬נעמט ער‬ ‫שטעלט אייך פאר איך קום אן אין הימל‪ ,‬און מ'פרעגט‬ ‫געטראכט‪' ,‬דער חזון איש האט געשריבן אויף מיר אז‬ ‫דעם בריוו‪ ,‬און ער צערייסט עס אויף שטיקער‪ .‬אויס‬ ‫מיר‪" :‬ווער ביסטו?" וועל איך זאגן‪" :‬ווער איך בין? איך‬ ‫איך בין זיין ידיד‪ .‬אז איך וועל קומען אין הימל‪ ,‬און‬ ‫בריוו‪ ,‬געענדיגט!‪ ...‬ס'איז געווען א פלא‪ .‬דאס האבן‬ ‫האב א ידיד‪ ,‬א מורא'דיגער ידיד‪ ,‬דער הייליגער חזון‬ ‫מ'וועט מיר פרעגן ‪ -‬ווער ביסטו? וועל איך זאגן‪ ,‬ווער‬ ‫די קינדער שוין נישט געקענט פארשטיין‪ .‬אמאל איז‬ ‫איש‪ ,‬פלאי פלאים‪ ,‬חזון איש"‪ .‬ווי גרויס ס'זאל נאר‬ ‫איך בין איז נישט קיין נפקא מינה‪ ,‬מיר וועלן רעדן‬ ‫דא א מענטש וואס ווערט אויפגערעגט‪ ,‬אין כעס‪,‬‬ ‫זיין וועט מען מיר זאגן‪ ,‬וואס הייסט? דו ביסט א ידיד‬ ‫שפעטער דערוועגן‪ ,‬אבער איך וועל זאגן וועמענ'ס‬ ‫טוט ער א נארישע זאך‪ .‬ר' יענקעלע איז געווען א‬ ‫פון דעם אויבערשטן‪ .‬דו ביסט א ידיד פונעם הייליגן‬ ‫חבר איך בין! 'איך בין א חבר מיטן חזון איש'‪ .‬און אויב‬ ‫דערהויבענער איד‪ ,‬אבער ער האט עס געמאכט מיט‬ ‫באשעפער!‬ ‫זיי וועלן מיר פרעגן ‪ -‬ביסט זיכער? וועל איך זיי ווייזן‬ ‫אזא ישוב הדעת‪ ,‬מיט אזא שמחה‪ .‬וואס איז געשען‬ ‫כתב יד קדשו‪ .‬דעריבער האב איך געטראכט‪ ,‬אז איך‬ ‫דא? וואס טוט זיך דא?‬ ‫האט ער געזאגט‪ :‬איך האב מחליט געווען‪ ,‬איך דארף‬ ‫וועל הייסן מ'זאל מיטלייגן דעם בריוו מיט מיר לאחר‬ ‫זענען זיי צוגעגאנגען צום טאטן און געזאגט‪" :‬זיי‬ ‫צערייסן דעם בריוו‪ ,‬כדי איך זאל באמת ארייננעמען‬ ‫מאה ועשרים'‪.‬‬ ‫אונז מסביר ביטע‪ ,‬וואס איז געווען דער בריוו? און‬ ‫אין זיך אז איך בין א ידיד פון דעם אויבערשטן‪ .‬דאס‬ ‫הייסט אריינגעברענגט א 'משמעות' אין די ווערטער‬ ‫וואס איז געשען היינט? היינט האב איך געדאווענט‬ ‫וואס איז יעצט געשען מיט דעם בריוו?"‬ ‫וואס מ'זאגט ביים דאווענען‪.‬‬ ‫שחרית‪ ,‬איך האב געזאגט די תפילה פון 'עזרת' וואס‬ ‫האט דער טאטע זיי געזאגט‪ ,‬ער האט געטראכט‬ ‫מ'זאגט יעדן טאג‪ .‬און כ'האב היינט משים לב געווען‬ ‫ביי זיך‪ ,‬ער גייט קומען אין עולם האמת‪ ,‬און מ'גייט‬ ‫עס איז נישט גענוג צו וויסן טייטש‪ ,‬עס דארף זיין‬ ‫וואס מ'זאגט דארט‪' ,‬וים סוף להם בקעת‪ ,‬וזדים‬ ‫אים פרעגן‪" ,‬ווער ביסטו? וויאזוי הייסטו?" גייט ער‬ ‫מיט א טיפקייט‪ ,‬א משמעות און געפיל‪.‬‬ ‫העברת וידידים העברת'‪ .‬האט איך געטראכט ביי זיך‪,‬‬ ‫זאגן‪" ,‬יענקעלע גאלינסקי!" ברוב ענוותנותו האט ער‬ ‫*‬ ‫וואס מיינט 'וידידים העברת?' דער אויבערשטער‬ ‫געזאגט ווער גייט מיר אנקוקן‪ ,‬ווער בין איך? וואס?‬ ‫סיפורי ישועה מכלי ראשון בזכות הקבלה בקדושת התפלה‬ ‫יענו ּ‬ ‫הוּא מוֹ ִשׁ ֵ‬ ‫נאך מעמבערס‪ ,‬צווישן זיי געניטע‬ ‫ָאנגעהויבן גרייכן ָ‬ ‫זיך‪ַ ,‬אז פאר פערציג טעג אין ַא צי גייט מען נישט רעדן‬ ‫דא‬ ‫ָאטעמט נישט געהעריג‪ ,‬און ָ‬ ‫המשך פון עמוד ב'‬ ‫האנדלט די בחורים‬ ‫בא ַ‬ ‫האבן ַ‬‫הצלה‪-‬לייט‪ ,‬וועלכע ָ‬ ‫ביים דאווענען!‬ ‫האט מען נישט קיין השגה וואו‬‫ָ‬ ‫האבן זיך גענויטיגט אין הילף!‬ ‫וועלכע ָ‬ ‫האב געזען ווי די בחורים נעמען עס ַאזוי‬ ‫איך ָ‬ ‫אויף דער וועלט מ׳געפינט זיך!‬ ‫דא און ווייטער‪ ,‬זענען מיר ב״ה געווען‬ ‫פון ָ‬ ‫דאס איז זיכער ַא‬ ‫האב איך אויסגערופן ַאז ָ‬ ‫ערנסט‪ָ ,‬‬ ‫ס׳איז שעות שּפעט‪ ,‬דער זון רוקט זיך שוין אויף‬ ‫מיטמאכעניש!‬ ‫ַ‬ ‫געראטעוועט פון די גאנצע‬ ‫ַ‬ ‫דבר גדול‪ ,‬און ַאז דער אויבערשטער וועט העלפן —‬ ‫דא רבוש״ע?!‬‫וואס טוט מען ָ‬ ‫אראּפ‪ ,‬און געוואלד‪ָ ,‬‬ ‫האבן אונז אראּפבאגלייט‪ ,‬צוריק צו‬ ‫וואלונטירן ָ‬ ‫די ָ‬ ‫ער וועט זיכער העלפן אי״ה — אז אלעס וועט דורכגיין‬ ‫כשורה ָאן קיין מכשולות‪ ,‬וועל איך עס מפרסם זיין‬ ‫*‬ ‫אונזער קעמּפ‪ ,‬וואו אלע איבריגע תלמידים פון דער‬ ‫געזאנג‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫נטפאנגען מיט פרייד און‬ ‫ַ‬ ‫האבן אונז ַא‬‫מחנה ָ‬ ‫זאל‬‫ברבים אין ״נקדישך״‪ ,‬כדי אז גאנץ כלל ישראל ָ‬ ‫האבן ָאנגעהויבן אנערקענען ַאז אונזערע‬ ‫ווען מיר ָ‬ ‫ווען יעדער ָאטעמט ָאּפ‪ַ ,‬אז מ׳איז ב״ה ָאּפגעקומען‬ ‫זיך קענען מתבונן זיין אין די חסדי ה׳‪.‬‬ ‫האט מען‬ ‫דרך הטבע׳דיגע ּפעולות ארבעטן נישט‪ָ ,‬‬ ‫בלויז מיט שרעק‪ ,‬און יעדער איז צוריק געזונט און‬ ‫זאגן‪ ,‬און די‬ ‫דאס געענדיגט ָ‬ ‫האב ָ‬ ‫נאר איך ָ‬ ‫ווי ָ‬ ‫לאמיר‬ ‫לאמיר מתּפלל זיין! ָ‬ ‫אנגעהויבן זיך מתבונן זיין‪ָ :‬‬ ‫גאנצע גלידער!‬ ‫מיט ַ‬ ‫האבן זיך ַאזוי ערליך און תמימות׳דיג מקבל‬ ‫בחורים ָ‬ ‫לאמיר זיך עּפעס מקבל זיין!‬ ‫טון עּפעס דברים טובים! ָ‬ ‫*‬ ‫געווען — הערט זיך ַא געשריי!‬ ‫זאגן תהלים צוזאמען‪ ,‬זיך‬ ‫בחורים האבן אנגעהויבן ָ‬ ‫הודו לה׳ כי טוב כי לעולם חסדו!‬ ‫האט געהערט‬ ‫איינער פון די רעטונגס‪-‬לייט ָ‬ ‫געבעטן צום רבוש״ע ער זאל שיקן א ישועה‪.‬‬ ‫עס איז געווען ממש ָאפן‪.‬‬ ‫אונזער קול!!!‬ ‫דאן רופט זיך ָאן איין בחור‪ ,‬א תלמיד הישיבה‪:‬‬‫ַ‬ ‫מיר האבן געוואנדערט שעות ארוכות‪ ,‬אונטער‬ ‫האבן‬ ‫האט ָאנגעהויבן שרייען‪ ,‬און מיר ָ‬ ‫ער ָ‬ ‫מאכן א קבלה ַאלע אינאיינעם‪ ,‬אז‬ ‫"אפשר לאמיר ַ‬ ‫שווערע אומשטענדן‪ָ ,‬אבער ווי נאר מ׳האט געענדיגט‬ ‫האט‬ ‫צוריקגעשריגן! קורצליך דערויף‪ ,‬מינוטן ממש‪ָ ,‬‬ ‫מ'גייט נישט רעדן ביים דאווענען?!"‬ ‫האט מען אונז ב״ה דערהערט‪ ,‬און מיר‬ ‫די קבלה‪ָ ,‬‬ ‫געטראפן!!!‬ ‫ָ‬ ‫וואלונטיר אונז‬ ‫דער ערשטער ָ‬ ‫איינער האט קודם געזאגט יא‪ ,‬און איינער ניין‪,‬‬ ‫זענען ַארויס לאורה ב״ה‪ ,‬פריש און געזונט!‬ ‫דיא‬ ‫רא ָ‬ ‫האט ער דורך די ַ‬‫געהאט‪ָ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫ווי נאר ער האט אונז‬ ‫מ׳האט געקווענקלט‪ָ ,‬אבער ווי די צייט איז אריבער‪,‬‬ ‫אבער די בחורים זאגן אז‬ ‫האבן‬ ‫קאציע‪ ,‬און איינציגווייז ָ‬ ‫לא ַ‬‫געמאלדן זיין גענויע ָ‬ ‫ָ‬ ‫און דער מצב ווערט נאר‬ ‫ממש נאכדעם וואס מ'האט‬ ‫ערגער‪ ,‬איז קימו וקבלו‬ ‫זיך דאס אונטערגענומען‪,‬‬ ‫מ׳האט באשלאסן‬ ‫ָ‬ ‫עליהם‪,‬‬ ‫דעמאלס האט יענער‬ ‫אז מ׳גייט עס ָיא טון‪,‬‬ ‫דערהערט און געכאפט‬ ‫לאמיר זיך‬ ‫נעשה ונשמע‪ָ ,‬‬ ‫וואו אונז זענען און מ'האט‬ ‫מבואו ועﬢ צאﬨו‬ ‫אינאיינעם מקבל זיין!‬ ‫אונז געטראפן‪.‬‬ ‫האבן‬ ‫עטליכע בחורים ָ‬ ‫יא יא!‬ ‫זיך גענומען דערצו‪ .‬זיי‬ ‫אז ס׳איז געווען ״וַ ּיִ ְׂש ְמחּו‬ ‫צאמגענומען די‬‫ַ‬ ‫האבן‬ ‫ָ‬ ‫כִ י יִ ְׁשּתֹקּו״ איז מקויים‬ ‫קבלות‪ ,‬פון איינעם צום‬ ‫געווארן דער ״וַ ּיַ נְ ֵחם ֶאל‬ ‫ָ‬ ‫מ׳האט געבעטן‬ ‫ָ‬ ‫צווייטן‪.‬‬ ‫ְמחֹוז ֶח ְפ ָצם״!‬ ‫יעדער זאל נעמען אויף‬ ‫ט‬ ‫ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער‬ ‫חתן געווארן בשעה טובה ומוצלחת!‬ ‫געווען עטליכע מאל נישט צו רעדן‪ ,‬אבל לא‬ ‫דאס איז געווען וואס איך האב דאן דערציילט‪,‬‬ ‫און איך וויל יעצט מוסיף זיין א המשך צו די‬ ‫נושענו‪ .‬האב איך זיך דעמאלס מתבונן געווען‪,‬‬ ‫אז אויף רעדן ביים דאווענען האב איך כמעט‬ ‫זֶה ָלזֶה‬ ‫מעשה‪:‬‬ ‫נישט קיין נסיון — עס איז מיר נישט קיין שווערע‬ ‫זאך‪ .‬איך דארף טון עּפעס וואס ציּפט ַאביסל‪...‬‬ ‫מכתבים • הערות • והארות‬ ‫א שטיק צייט פריער‪ ,‬איז מיין טאכטער ב"ה א‬ ‫כלה געווארן‪ ,‬און איך האב יעצט געהאט א חתן‬ ‫דעמאלס האב איך‬‫ָ‬ ‫אוועקגעבן אביסל א הקרבה!‬ ‫וכלה אינדערהיים‪.‬‬ ‫מקבל געווען‪ַ ,‬אז איך וועל קומען אין ביהמ״ד‬ ‫ארויס אן קיין חובות!‬ ‫ברוך ה׳‪ ,‬שידוכים איז דא — אבער ׳כסף‬ ‫פון ָאנהויב דאווענען‪ ,‬און שוין זיין ביי ברכות‬ ‫לכבוד המערכת‪.‬‬ ‫מנלן?!' וואס וועט זיין מיט געלט?!‬ ‫אין ביהמ"ד‪.‬‬ ‫עטליכע חדשים צוריק‪ ,‬פאר פסח‪ ,‬האב איך‬ ‫איך בין א שוואכער פארדינער‪ ,‬און דא‬ ‫דאס איז געווען ממש וואונדערליך‪ ,‬ווי ממש‬ ‫ָ‬ ‫געלאזט א מעסעדזש‪ ,‬אז איך האב א בחור וואס‬ ‫האב איך צוויי חתונות‪ ,‬וואס קאסט סכומים‬ ‫נאך די פערציג טעג פון די קבלה‪ ,‬איז מיין זון א‬ ‫מוטשעט זיך מיט שידוכים‪ .‬קודם האב איך מקבל‬ ‫״מובטח לו געזונט‪ ,‬פּרנסה‪ ,‬נחת״!‬ ‫שני מכתבי קודש הבאים כאחד‬ ‫בגודל סגולת הקבלה הקדושה שלא לדבר בשעת התפלה שנמסרו ע״י‬ ‫כ״ק אדמו״ר מבעלזא שליט״א‬ ‫במשך ימי הקיץ העעל״ט לעדת צאן מרעיתו‬ ‫ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער‬ ‫י‬ ‫זֶה ָלזֶה‬ ‫קבלתי ו[עדיין]לא נושעתי‬ ‫עצומים‪ .‬האב איך‬ ‫מחליט געווען‪ ,‬אז‬ ‫מדור מיוחד אויף 'דברי חיזוק והדרכה' ווען מען זעהט נישט קיין ישועה נאכן נעמען די קבלה‬ ‫אויב האב איך געהאט‬ ‫‪fe‬‬ ‫א ישועה מיט מיין בחור‬ ‫ווען איך האב זיך מקבל‬ ‫משמיע געווען דער חשוב׳ער תלמיד חכם און ּפה מּפיק‬ ‫'ועדיי"ן לא נושעתי'‬ ‫געווען אויף א נסיון‪ ,‬וועל‬ ‫מרגליות‪ ,‬הרה"ג ר' אלי' מאיר סמיט שליט"א‪ ,‬היי‪-‬יאר‬ ‫איך האב שטארק הנאה געהאט פונעם נייעם קאלום‬ ‫איך נאכאמאל מקבל זיין‬ ‫ביים יארצייט סעודה לע"נ בעל תוס' יו"ט אין קראקא‪.‬‬ ‫'התפללתי ולא נשעתי'‪ ,‬דער אמת איז אז דאס איז א זאך‬ ‫אויף נאך פערציג טעג‪,‬‬ ‫איך געב עס איבער כלשונו‪:‬‬ ‫וואס דארף אסאך חיזוק בדורינו‪.‬‬ ‫אויף ׳שלימות התפילה׳‪,‬‬ ‫"‪...‬אבער איין הערה וויל איך זאגן‪ ,‬אמאל האבן‬ ‫איך האב נאר געוואלט זאגן צוויי הערות‪.‬‬ ‫זיין אין ביהמ״ד על מקומי‬ ‫מענטשן חלישת הדעת אזויווי א איד האט מיר געזאגט‪:‬‬ ‫מתחילה ועד סוף‪ ,‬און‬ ‫נישטא אזא זאך; א איד‬‫ָ‬ ‫איינס‪' ,‬ולא נושעתי’ איז‬ ‫׳איך פארשטיי נישט‪ ,‬דו טוסט אין דעם ענין פון נישט‬ ‫איך האב געבעטן דעם‬ ‫וואס האט מקבל געווען א קבלה‪ ,‬ער רעדט נישט ביים‬ ‫רעדן ביים דאווענען צוויי און פערציג יאר‪ ,‬פארוואס‬ ‫אויבערשטן‪ ,‬אז אין דעם‬ ‫דאווענען איז ער געהאלפן געווארן!‬ ‫קומט דיר אזעלכע נסיונות?‪...‬׳‬ ‫זכות זאל איך ארויסקומען‬ ‫ער איז א געהאלפענער‪ ,‬ווייל ער טוט דעם רצון‬ ‫״רבותי‪ ,‬איך פארשטיי נישט די קשיא‪ .‬פאר מיר איז‬ ‫פון ביידע חתונות אן קיין‬ ‫השם!‬ ‫דאס נישט קיין קשיא בכלל! ס'זענען אבער דא מענטשן‬ ‫שום חובות‪.‬‬ ‫ער איז אפשר נישט געהאלפן געווארן מיט זיין‬ ‫וואס גייען ארום‪ ,‬זיי זענען זיך מקבל און מ'זעט נישט‬ ‫פרטיות'דיגע זאך וואס ער האט געוואלט‪ ,‬אבער צו זאגן‬ ‫נישט‬ ‫וועל‬ ‫איך‬ ‫קיין ישועה‪.‬‬ ‫ולא נושעתי? נישטא אזא זאך! דאס אליין איז שוין א‬ ‫מאריך זיין וויאזוי ס'איז‬ ‫״טייערע אידן‪ ,‬מ'דארף פארשטיין‪ ,‬ס'איז נישטא קיין‬ ‫פאר זיך‪.‬‬ ‫גרויסע ישועה ַ‬ ‫געגאנגען‪ .‬איך וויל‬ ‫קבלה וואס איז נישט בוקע שמים וארץ! ס'איז נישטא‬ ‫נישט אריינגיין אין קיינע‬ ‫די צווייטע הערה‪' ,‬ולא נושעתי’ איז אומריכטיג‪,‬‬ ‫אזא זאך!‬ ‫ּפריוואטע ּפרטים‪ .‬אבער‬ ‫אפילו ווען מ׳רעדט פון זיין פערזענליכע ישועה אויף‬ ‫ס'איז דא א מורא'דיג ווארט פונעם בריסקער רב‪.‬‬ ‫אזויפיל וועל איך יא זאגן‬ ‫וויאזוי ווייסטו?‬ ‫וואס ער קוקט ארויס‪ַ .‬‬ ‫דער בריסקער רב זאגט‪ ,‬די גמרא זאגט אז איינער האט‬ ‫בּפה מלא‪ ,‬איך האלט שוין‬ ‫אפשר 'ועדיין לא נושעתי'‪ ,‬נישט יעדע זאך געשעט‬ ‫מתפלל געווען ואינו נענה‪ ,‬יחזור ויתפלל‪.‬‬ ‫יעצט ב"ה נאך ביידע‬ ‫אין איין טאג און נישט אין איין וואך‪ ,‬אמאל נעמט עס‬ ‫חתונות‪ ,‬און ב"ה ביז די‬ ‫״פרעגט דער בריסקער רב‪ :‬׳וואס איז די מעלה פון‬ ‫צוויי יאר‪ .‬און אמאל האט דער רבוש"ע זיין חשבון‪.‬‬ ‫די צווייטע תפילה‪ ,‬אויב די ערשטע תפילה האט נישט‬ ‫לעצטע פעימענטס האב‬ ‫מ'קען זאגן 'ועדיין לא נושעתי'‪ ,‬איך ווארט נאך געהאלפן‬ ‫איך געדעקט אלעס!!!‬ ‫גע'פועל'ט וואס איז די מעלה פון די צווייטע?׳ זאגט‬ ‫צו ווערן‪.‬‬ ‫דער בריסקער רב א מורא'דיגע זאך‪ :‬׳א מענטש כאפט א‬ ‫עס איז נישט געבליבן‬ ‫האבן זיך אונטערגעשריבן‬ ‫ַאזויווי גרויסע צדיקים ָ‬ ‫קיין דאלער חובות!‬ ‫מורא'דיגע התעוררות צו דאווענען‪ ,‬אבער לא נענה‪ ,‬און‬ ‫״מצּפה לישועת ה׳״‪ .‬א איד זאגט קיינמאל נישט 'ולא‬ ‫ער דאווענט נאכאמאל‪ ,‬דאס ווייזט אז ער האט אמונה‬ ‫ס'איז שווער צו גלייבן‬ ‫נושעתי'‪ .‬א איד איז אייביג ״מצּפה לישועת ה׳׳״‪ ,‬מ׳האפט‬ ‫אין הקב"ה‪ ,‬און דאס אליין פועל'ט א ישועה׳‪.‬‬ ‫– ס'איז אריינגעקומען‬ ‫יעדע מינוט אז מ׳וועט אי״ה געהאלפן ווערן‪.‬‬ ‫״ס'קען זיין‪ ,‬א מענטש נעמט א קבלה‪ ,‬והייתם לי‬ ‫ריזיגע סכומים‪ ,‬און איך‬ ‫וויפיל מאל הערט מען א מעשה‪ ,‬אז אה‪ ,‬מ'האט‬ ‫סגולה‪ ,‬אבער ער זעט אז ער איז נישט געהאלפן געווארן‬ ‫בין ארויסגעקומען אן‬ ‫ווארטן ַאזויפיל יארן אויפן שידוך‪ ,‬ווייל דער‬ ‫געמוזט ַ‬ ‫און ער איז זיך מחזק‪ ,‬דאס איז אמונה און דאס פועל'ט‬ ‫קיין חובות ב"ה‪ ,‬און אויפן‬ ‫חתן האט געדארפט ווערן אזוי אלט און די כלה האט‬ ‫די ישועה!‬ ‫וועג נאך אריינגעשטופט‬ ‫געדארפט ווערן אזוי אלט‪...‬‬ ‫״מורי ורבותי‪ ,‬ס'איז נישטא אזא זאך אז א מענטש‬ ‫אביסל אנדערע זאכן‬ ‫ווען די ישועה קומט‪ ,‬פאלן אזויפיל זאכן אין ּפלאץ‪,‬‬ ‫אויך‪...‬‬ ‫וואס רעדט נישט ביים דאווענען‪ ,‬ער איז נזהר אין‬ ‫און מ׳פארשטייט דעמאלס ווי אלעס איז געווען אזוי‬ ‫קדושת ביהמ"ד‪ ,‬און ער ברענגט נישט אריין קיין‬ ‫ּפונקטליך ּפלאנירט פון הימל‪.‬‬ ‫ביי מיר איז בלתי שום‬ ‫סעלפאן אין ביהמ"ד — אז ער זעט נישט קיין ישועות‪.‬‬ ‫ספק‪ ,‬אז דאס אלעס איז‬ ‫'ועדיין' – דער אויבערשטער וועט העלפן‪ ,‬ווייל‬ ‫ס'איז נישטא אזא זאך!‬ ‫נאר אין זכות פון די‬ ‫ס'וועט קומען‪.‬‬ ‫מענטשן זענען מיר געקומען אז ס'איז נישט אמת‪,‬‬ ‫הייליגע קבלה‪.‬‬ ‫דאס זענען מיינע הערות‪ ,‬אבער בכלליות איז עס‬ ‫האב איך זיי געזאגט‪" :‬איך זאג אייך אין פנים אריין‪!”...‬‬ ‫געוואלדיג! דער ענין איז א וויכטיגער ענין‪ ,‬און ס'איז‬ ‫ַ‬ ‫דער אויבערשטער זאל‬ ‫צום סוף האט ער מודה געווען אז ער ברענגט יא אריין‬ ‫וויכטיג צו רעדן דערפון‪ .‬און אדרבה‪ ,‬זאלן זיך אידן‬ ‫העלפן‪ ,‬איר זאלט ממשיך‬ ‫דעם סעלפאן אין שול‪ .‬ער טענה'ט אז ס'איז כשר‪ .‬אבער‬ ‫אויסשמועסן‪ ,‬און ס׳זאל ארויסקומען די ריכטיגע הבנה‬ ‫זיין מיט די פעולות‬ ‫אין שול איז נישטא קיין חילוק צווישן כשר און טריפה‪.‬‬ ‫און כבוד שמים!‬ ‫עצומות‪ ,‬וואס איז אזוי‬ ‫מורי ורבותי‪ ,‬אז מ'נעמט זיך א קבלה און מ'זעט אז‬ ‫הערת המערכת‪ :‬יש"כ על ההערה נכונה‪ ,‬ווי איר זעהט‬ ‫הפלא׳דיג מזכה כלל‬ ‫ס'העלפט נישט אזוי שנעל‪ ,‬יחזור ויקבל‪ ,‬ער זאל מאכן‬ ‫האבן מיר צוגעלייגט דאס ווארט צום קעפל‪.‬‬ ‫ישראל‪ .‬איך ווייס נישט‬ ‫נאך א קבלה‪ ,‬ער זאל ווייזן זיין אמונה‪ ,‬און אין זכות‬ ‫צי ס׳איז דא נאך איינער‬ ‫וואס דער אויבערשטער זעט אז מ'האט אמונה אין דעם‬ ‫*‬ ‫מיט אזא זיכוי הרבים ווי‬ ‫ענין פון קדושת ביהמ"ד‪ ,‬וועט מעורר זיין אלע אידן‬ ‫דאס אליין פועל'ט א ישועה‬ ‫דאס‪ .‬לדעתי איז נישט‬ ‫ישועות ורפואות‪ ,‬און מ׳וועט געהאלפן ווערן בכל מילי‬ ‫בנוגע די פרישע 'קבלתי ולא נושעתי' קאלום‪ ,‬שיק‬ ‫פארהאן בדומה לה!‬ ‫דמיטב‪ ,‬אמן!‬ ‫איך אייך אריין מתוך די דברים כדרבונות וואס עס האט‬ ‫איך בעט אייך‬ ‫זייער שטארק נישט‬ ‫אי‬ ‫ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער‬ ‫זֶה ָלזֶה‬ ‫אריינצולייגן‪ ,‬נישט דעם‬ ‫נאמען און נישט די‬ ‫פרטים‬ ‫ישר כחכם וכל טוב‪ ,‬אמן‪.‬‬ ‫*‬ ‫שלש עשרה לחופה‬ ‫א גוטן‪ ,‬דא רעדט ַא בחור‬ ‫אבל‬ ‫ש‪.‬י‪.‬א‪ .‬איך לערן יעצט דא‬ ‫אין א ישיבה אין א"י‪ ,‬וואו‬ ‫ס'זענען דא צוויי און פופציג‬ ‫בחורים‪ .‬די ישיבה איז מער‬ ‫פאר עלטערע בחורים‪ ,‬מ'איז‬ ‫צווישן צוויי און צוואנציג‪/‬דריי‬ ‫מלך‬ ‫און צוואנציג‪ ,‬און די שידוכים‬ ‫דארט רוקן זיך זייער שטייט‪.‬‬ ‫מ'האט שוין ּפרובירט‬ ‫פארשידענע סגולות‪ ,‬דאס‬ ‫און יענס‪ ,‬אבער גארנישט‬ ‫האט זיך נישט אויסגעארבעט‪.‬‬ ‫עליון!‬ ‫ביז איינער האט געליינט א‬ ‫'נקדישך' גליון‪ ,‬מ׳האט געזען‬ ‫וואס אידן שרייבן אלס אריין‪,‬‬ ‫און ס'איז געווארן א גאנצע‬ ‫ווינט אין ישיבה פון זיך‬ ‫אונטערנעמען 'נישט צו רעדן‬ ‫ביים דאווענען'‪.‬‬ ‫געהאט‬ ‫זיך‬ ‫מ'האט‬ ‫אונטערגענומען נישט צו רעדן‬ ‫פאר דריי חדשים‪ ,‬און מ'האלט‬ ‫פאר זיכערט אז אייער ע‬ ‫שוין יעצט נאך צוויי חדשים‪,‬‬ ‫און 'דרייצן בחורים זענען שוין‬ ‫תפילות ווערן נתקבל‬ ‫ב"ה געווארן חתנים' בשעה‬ ‫טובה ומוצלחת! עס איז ממש‬ ‫לרח מים ולר צון!‬ ‫אפן‪ ,‬פלאי פלאים!‬ ‫ביטע עס אריינלייגן צווישן‬ ‫וואס אידן שיקן‬ ‫די בריוון ָ‬ ‫אריין‪ ,‬ס'זאל זיין א חיזוק‬ ‫נעמט א קבלה אויף די צוויי טעג ראש‬ ‫פאר אלע עלטערע בחורים‪,‬‬ ‫השנה און הייבט אן די יאר מיט ברכה!‬ ‫אז מ׳זאל שכל האבן‪ ,‬מ׳זאל‬ ‫זיך אונטערנעמען די קבלה‪,‬‬ ‫‪212.299.9185‬‬ ‫‪ktyt.org | Fax: 212.244.6551‬‬ ‫‪Email: million@ktyt.org‬‬ ‫און האפנטליך זען ישועת ה׳‬ ‫במהרה‪.‬‬ ‫אשריכם חשוב׳ע 'ראשי קרן‬ ‫תוספות יום טוב'‪ ,‬כלל ישראל‬ ‫איז אייך מכיר טובה!‬ ‫מי שברך שחיבר מרן בעל תוס' יו"ט זיע"א‬ ‫ִמי ׁ ֶש ֵּב ַר ְך ֲאבו ֵֹתינ ּו ַאבְ ָרהָ ם יִ צְ חָ ק וְ יַ עֲ קֹב ׁ ֶ‬ ‫משה וְ ַאהֲ רֹן ָ ּדוִ ד ו ׁ ְּשל ֹמֹ ה‪ ,‬הוּא יְ בָ ֵר ְך הַ ׁשו ֵֹמר ּ ִפיו וּלְ ׁשוֹנ ֹו‬ ‫ִמלְ הַ פְ ִסיק ְּב ׁשוּם ִדיבּ וּר‪ִ .‬מן ָּברו ְּך ׁ ֶש ָא ַמר עַ ד גְ ַמר הַ ְּתפִ ָּלה ו ִּּב ׁ ְשעַ ת קְ ִר ַיאת ֵספֶ ר ּתו ָֹרה‬ ‫‪KEREN TOSFES YOM TOV‬‬ ‫ׁ ֶש ְּבצִ יבּ וּר‪ַ :‬אפִ יל ּו ְּב ִדבְ ֵרי ּתו ָֹרה וְ ֵאיזֶה ִדיבּ וּר ּ ָכל ׁ ֶש ּ ֵכן ְּב ִשׂיחַ ת חוּלִ ין וְ ִס ּיפו ֵּרי ׁ ְשמוּעוֹת‪ .‬וְ יָ חוֹל ּו עָ לָ יו ּ ָכל‬ ‫‪670 M y r t l e A v e # 6 4 4 9‬‬ ‫משה ַר ֵּבינ ּו עָ לָ יו הַ ּׁ ָשלוֹם ו ְּּבכָ ל ִספְ ֵרי הַ ְנּבוּאוֹת‪ :‬יִ ְר ֶאה ז ֶַרע ּ ָכ ׁ ֵשר חָ ִיּים‬ ‫הַ ְּב ָרכוֹת הַ ּ ְכתוּבוֹת ְּב ּתו ַֹרת ׁ ֶ‬ ‫‪Brooklyn NY 11205‬‬ ‫וְ קַ ָי ִּמים‪ .‬וְ יִ ז ּ ְֶכה לִ ׁ ְשנֵ י ׁשוּלְ חָ נוֹת ׁ ֶש ִּב ׁ ְשנֵ י עוֹלָ ִמים‪ֶ ׁ :‬שהֵ ם הָ עוֹלָ ם הַ זֶּה ׁ ֶשעָ לָ יו נֶ ֱא ַמר וְ הִ ֵּנה טוֹב‪ .‬וְ הָ עוֹלָ ם הַ ָּבא‬ ‫ׁ ֶשהוּא יוֹם ׁ ֶש ּ ֻכלּ ֹו ָארו ְּך גַ ם טוֹב‪ :‬וְ נֹ ַ‬ ‫‪Tel: 212.299.9185‬‬ ‫‪Fax: 212.244.6551‬‬ ‫אמר ָא ֵמן‪:‬‬ ‫‪Email: Gilyon@KTYT.org‬‬