מתנהג בחסידות · Misnaheg Bechasidus — ניצבים וילך (2026-08-31)

בס"ד
גייען חתו בקעי :ןרעדנא ן'טימ רענייא ןבאה הנותח ןעייג שדקמה תיב רעטייווצ רעד זיא עקאט סאווראפ
ג .ןדנובראפ ןוא טנאנ ןייז לאז'מ
ג
און עשו .האל ןוא לחר טימ ןבאה הנותח ןעייג ושע ןוא השעמ א ןגעוו ,םנח תאנש בילוצ ןראוועג בורח
בס”ד אזא אד זיא'ס זא ןעמ טסייוו טנייה יוו טקנופ
לאה האט ןענאטשראפ טאה יז לייוו ,טנייוועג טאה האל ךיילגראפ א עקאט סע זיא ?אצמק רבו אצמק ןופ
ק
זייןמ ןבאה הנותח טייג יז ןוא "הלודגל לודגה" זא
יו"ל ע"י
מחזק טי אוןוצ
זייןש יד מעודדשל איד.תורומח אייןסאוו פאר
ווארטרוג ן באזירטואויף דעם םאז
ז א ך איזייוו' א יו זיילרע צווישןסע שייכותענאק א ',ןאשק דערפרעגט:ז ןעק יוזןיי )
אז "הגדול
קהל נועם באה עד ןעוועג ם
דער מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט:
ווארט פאר איין איד .מעודד זיין און מחזק זיין דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז ווארט פאר איין איד .מעו
גוט א זאגן מוז איך פארשרייבן: זיך און צעטל א חיבור. אא האבןפ א ר ב צוי נ ד ו נ ג צ
אויסגעוועלט ו וי ש ן צ ו ו י
האבןי מ ע נ ט
מענטשן ש ן ווא ס א זי
עשו .אבע
+אלימלך
סאוו עכילקילג יד ןעוועג זיא לחר רעבא .ושע ?שדקמה תיב ןטשרע םייב ןברוח
א צעטל און זיך פארשרייבן :איך מוז זאגן א גוט מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור. א צעטל און זיך פארשרייב
האט געוו נעמעןיבא בקעי ןעמוקאב טייג יז זא טסואוועג טאה
יזענסק
געהאלטן דעם ביהמ"ק
א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג ,צו נעמען א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג ,צו ,ונ
גאנצערשרע םייב .יוזא ןינע םעד ריבסמ רע זיא
דאךינ אז צוויי
מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי
ןט פ
ק טש פריינטשאפטיפ ןיי
מיינט פוןבא ,ךאז עשיז ס רע ,עטכע ןא זיא'
מציאות
א מענטש זאל זיך איינפי
דעם בחיר 1402ובאה ריחב םעד ,59st.ת
רוחב א – בקעי שודק ונשודק בייפא חבר איז אנדערש ,וויבאלד דער
– ביי א חבר איז אנדערש ,וויבאלד דער גאנצער נ י מ יו ת 'ד י גע א ה ב ה . ס 'א י ז א רעגיד'תו–ימינ
בנשיאות כ"ק מרן
כח האחדות האט
טוסט". ב ית ה מ ק ד ש א יז ג ע ו וע ן א מ ור א 'ד טוסט".
יג ע ג י ל ו י ש כ י נ ה
החיבורקבעצמם"
הדרכהרבח ןייז וצ טלעוועגסיוא
מצבסאוו רש ה ייז הואהרעותןבא שםג ןיילא "אבלאמע
אוצר
ןוא םמצעמ טכ
טוסט".
פרקי למעשה,
פון פיר שליט"א ןוא ריפ ןופ אדמו"ריצכאשינ לאמנייק טאה סאוו ג וויפיל חסדטדו
ס"ח
גליון קמז
"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"
דיין גוטן איידעם"" ,איך בין מקנא וויפיל חסד דו מקנאתחתב ביןא ,םינו "איךא ןו איידעם",מ ביו
גוטןךיז טאה' דייןראפ טימ טגידניז .םי דיין גוטן איידעם"" ,איך בי
גליון והתחזקותרוביח רתוי ךכיפל" מוסרמ םיע
געזינדיגט .השודקה תומילש ,טגידניזעג מקנא מיט דיך בין "איך בחור", גוטן דיין פאר ברידער. זיי זענען ממילא און מאמען,
יום געווארןחיום
לחיי
פאר דיין גוטן בחור"" ,איך בין דיך מקנא מיט טגנערבעג סע טאה תוריבע יירד יד ןופ ענייא מאמען ,און ממילא זענען זיי ברידער. פאר דיין גוטן בחור"" ,אי
ביירה ",םיחאה ן
דיך מקנא ביןזא
"איךט אהאמו לערנסט",
דוכש יד זא פלייסיגהני
וויווא זיא קנאהקע דעם זעלבן טאטן ,ביי דער זעלבער.ןעגנאגעג
פרשתדברים
קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"" ,איך בין דיך דורך
מקנאאונז. געווארן ביי דעם זעלבן טאטן ,ביי דער זעלבער קנאה ווי פלייסיג דו לערנס
ענדליך יז ןוא ןבאה הנותח םייב ןיוש יז טלאה ךילדנע
וילך נצבים ווערן ךאסאבאשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן
צו יענעם און אים זאגן" ,ר' איד ,איך פלאץ פאר ס 'א י ז א ס א ך א ג ר ע ס ע ר ע ר י ב ו ר , א
צו יענעם און אים זאגן" ,ר' איד ,איך פלאץאליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן
האט באק מוקאב טאה ס ןע
פאר
ןבל ידכ ,בקעי ןתח ריא ןופ םינמי
באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן צו יענעם און אים זאגן" ,ר' בייש
ב יי ם צ ו ו י י ט
קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים :מ'זאל צוגייןן ב י ת ה מ ק ד ש א י ז ש וי ן ג ע ו וע ן א ן ש ט ע ר ק ע ר ע
ברודער'ס ברודער ,נאר ס'איז א פרט וואס דער ר ק ש ר א ו ן א גר ע ס ע ר ע ר ס א ר ט
זאל אים נ
קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים :מ'זאל צוגיין
ןבעגקעווא ן'טימ ןראנסיוא ןענעק טשינ םיא לאז
פארשעמט ווערן .און אודאי טארן מיר נישט זיין ברודער'ס ברודער ,נאר ס'איז א פרט וואס דער קנאה צו מרבה זיין באהב זיין נישט
מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער גוטנאמיט דער עפעסרעד הניחב ע טוןדעםיד , אנשטאטיוליגמ'זאליא הניכש זייןוועג טשינ ז האווערן ןע
דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין הבצו גארנישט ןעוו
געטון האטטלדנאה'ס ברודערפ ךיז דערח ייווצ ןו
מ'זאל אנשטאט דעם טון םיער ,םירב
זאל נישט
לאה אנש טעבראעג ךאד טאה בקעי .לחר טאטשנא האל
אוועקצוגעבן פון זיך ,כדי א צווייטער זאל נישט
א ז וי ג ר ו יס , א ו ן ד ע ר ב י ת ה מ ק ד ש א יז ג ע ש ט א נ ע ן א ו ן י ד י ד י ם .
זיךנארס'שטייט (משלי יד ,ל) "רקב עצמות קנאה", ס'שטייט (משלי יד ,ל) "רקב עצמות קנאה" ,נאר געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו.
געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו. ס'שטייט (משלי יד ,ל) "רק זיין גרייט
פאר לבן א לחר ןעמוקאב וצ ידכ ראנ טכענ ליפיוזא ןבל ראפ
לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט
טימ ראנ אויפפרעסןכ ן'
אונזפ תודחאה ח זאללכ ןו קנאהרשי ל אפרעד .לא אינערליכן קשר ,וויבאלד זיי האבן קיינמאל ר
ווי אינעווייניג, קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינעווייניג ,ווי פון נישט
אינערליכן קשר ,וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט ע ר פ י ר ט א וי ס א ז ד ע ר פ א ר ז א גט
קנאה זאל אונז אויפפרע ד ע ר פס קו
דארפן ל,
פאר א ווי .בייוו א ראפ
שבטים .און מיר ,די קינדער פון רחל ,דארפן
נישט ןעוו
מען זיא'ס זאללראפ מצליח ,ןריו
זענען ןראוועג וואסדחא יד קייןד זיא ,תו איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן רע
און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגעדי אז לאזן נישט וואס זענען מצליח ,זאל מען לאזן אז די הייליגע ךאסא זיא'ס לייוו ",קוחרל םולש" םדוק
איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין וואס זענען מצליח ,זאל א ן
ס'קומט מענטשןטייטשראפ לחר ןוא הנותח רעד וצ טמוק'ס זא אנדערעצ
צוב רעטייוו קנאה תישדקמה מ'שפירטח א
וועןאוועג בור .ןר געשוויסטער
למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם מענטשן אנדערע ווען מ'שפירט א קנאה צו מצד עצמם" .דאס הייסט אז ביי געשוויסטער ביירעטש אזרעק הייסטרע דאס ,םולש עצמם".מ טימ מצדודידי רע
ווען מ'שפירט א קנאה דעםבהא ןוא ת פון ,ה
קעןיא רעוו
אידעטנאנ ז
יעדער א ,ר
לאה גייט ,ןפוא ןכילקערש א ףיוא ןרעוו הזבתנ טייג האל
תשובה טון
להם ,ואין זה
שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם ,ואין זה ס ןעוו התחלה
שהוא טדער' אחדופ ךיז אבר א ן להםקוח שישא – רעדמערפ
צווייטן ,און פארגינען פאר אנדערע. צווייטן ,און פארגינען פאר אנדערע. צווייטן ,און פארגינען פאר
ממילא גי לאז האל זא םינמיס יד רעביא ריא יז טיג אליממ
זצ"ל. מ רק מצד
האח נקרא מצד התולדה ,ואין שם האח רק מצד האח ע נ ט שם
ש ו ו אואין
ס ה התולדה,
א ט ג ע ב ו יטמצד א ק נקרא
ש ר פ והאח
ן יד טימ תודי
אַהבֲַת
ווייזןזיין א
מעודדצווייטן ,מען זיין א משיחצווועט מכבד חברים,ווען
ערגסטןראפ טשינ צוםו טמעש געוועןןרעו מיט’ן פינגער || מסכים קומען וועט פארוואס איז דער ביהמ”ק חרוב געווארן ||
?רבח א רעדא רעדורב
נישט פאר
א זיין
עבודת יששכר ,פון רבי ישכר דוב מוואלברוז מעודד חברים ,מכבד צו זיין א צווייטן,
. עסאאזוי" :כי ערקלערט ער און
חברים ,מכבד צו זיין א
ברודער. בייצא מוואלברוז
ביי א ברודער .און ער ערקלערט עס אזוי" :כי צ ו וי י ט ן . א ון נ א ר נא כ ד ע ם ל י יג ט ע ר ו " ",בורקלו
אהבתא חבר? || אוועק מיט קנאה ,אריין מיט דעםאענין פון זיין אין ביהמ”ק ||מחזקמ'דארף זיך
ברודער אדער נאנטער, ווער איז שידוך || כח האחדות האט געהאלטן דעם
חנ ִםָּ ועסט אין
אהבת פון ענין מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם מ'דארף זיך מחזק זיין אין
שוועסטער .אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין
וואספא וואסר !ןעוועג סאד זיא שפנ תוריסמ אראפסאוו חינםאיז דער זמן לח נענטער ווי
חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער וויפ זא אוןשטערקעררא
חיבורא רעדורב ן' ךיוא זי דער איזלש חבר ,םו זיא רע לייוו
וואס זמן דער איז חורבן פונעם בית המקדש, המקדש, חורבן פונעם בית אהבת חורבן פונעם בית המקד עמען איר
חבר .ביי א זייןךאד איזצ–מב דעם אויף
ענטפערעז ם דערטאט ןבל אז .ן
תשובה איז נישט קיין שווערע
צוליב איין זאך ,כדי נישט צו פארשעמען איר
שובבי"ם ,האט דא טאה נישטאדתשרי,לבאוןטשינ דוקאוא זיו
עגקעו ס'איזבעג
א ןתח ריא ן טרויערןאז אןו
אויפ'ן וואס מיר טעג
אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר .ביי א תואי ענופ
דוקא אויפ'ן טרויערן מיר נישט
יעצט אין די טעג וואס טיפערע כוונה, נאך א די דא ליגט בעצםאין אוןיעצט יעצט אין די טעג וואס עס בלויז
אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז האלט
זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל ת
פארוואסהאנאיזק טידערמ קעווא
איםדאז יעדערראנ ,ךודי בהא ביתנ( םלוע תוביתנ ןיא ל"רהמ רע
ןיירא ,
ישראל זאגט ,זי וועט יע
ישמחטעוו יז דערטצעי ראד זיכער.פווי
זמניםא ןוט ן
דידנא ן איןרע
אבערש ן זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט
זאך
מ'זאגט ווען מקבל נישט איז עורף קשה מע פונעם
דיין חבר; מיט דעם וואס דו האסט געזאגט א גוט געזאגטיעאז ער און ק מזל זייןנע
פרובירט טג זאך).ד'א
נאכאמאל מענטש, טראכטן א מינוט ,ווער איז נענטער צו א
נצחיות פון כלל ישראל ,צו זיין די מאמע פונעם
אייןראז עררעד ןי זיךם רעדטרפ ער)'א האפענונג.רב האטרואמ א מענטשגי
א :ךאז ע ןי
זאך). זאך).
מארק פון זי האט א דעראה יז איזא ט
יעצטקעוו בעגעג דערםעד ן
סעזאן, איזסעב יעצטב ןט
אזא רוח טראכטן א מינוט ,ווער איז נענטער צו א מענטש,
פנימיות'דיגע ווארט פאר א בחור; דו האסט געזאגט א דבר חיזוק ס'האט קיין נישט איז קשר געבוירענער כות מיט'ן
אבערנייא סעודה,ד גאנצעיק דיסאוו באצאלןז'מ וועט לאמיר זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך.
פנימיות'דיגעהאט מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן
זי
געווארןטימ
חרובח תבהא ביהמ"ק םני
עוואון ווען וועלט .זיסחורה.
ה יז .טל ארויסטאזיין
לייגטגפיוא
געבוירענער קשר איז נישט קיין
יעדערבעגע
וועןייז וצ ן
מ יד ן תשובה,
מער נישטיד ןופ עמא שויןעקעןןופ ער י
אוןוספ פארזינדיגטם אזויא
מ טג אצו בש י סליחות ת
זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך .לאמיר
שוין איז מ'ליינט פרשת נצבים אינעם שבת פאר
געבוירענער קשר איז ני
געוועןדער פאר א כולל יונגערמאן; דו האסט מעודד געווען
מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויבזיין די
דער מאמע פון אלע געמיינע בני עשו. (אויב געווארן
מבזה ייב
ל ןתיו" איםגעבוירןך מ'איזטרעו
מ'האטו ", וועלכןמרע
געהאלפן.ד טון.טנא מיט
גארנישט" ,
ש פרשה רעדט זיך פון תשובה םולש םול מיט וועלכן מ'איז געבויר .
הימל סיי י"ב שבטי איןב"י מעןבש כאפט יט
תשובהוצ ,הק פוןיד ןייז סעזאןאמ
דערופ עמ ס'איזלכ ן
.לארשי ל תשובה נאכדעם אויך לרחוק. לרחוק. וויבאלד די נאכדעם אויך בעתו ובזמנו,
זענעןקשר א איד א בעל הבית מיט'ן ארויסהייבן וויאזוי ער ווי אל רשטערקער
דארט
ח ו ק ול סעודה.
ק ר ו ב זיין
" . ש צומאל
דער
ט ע ל פון
ט קען
זי ך ד חיבור
ארויסגעשיקט
י פ ר א אזא
ג ע , פ א און
ר ווא ס וועט זי און
מען יעצט און… ווא דארף הימל צו.יזאיןטייג שטעלןאב
מוכריםןעמוק וואסטדי
אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי אבאקומען דעם שוואכסטן שידוך ,עשו ,און זי וועט
קשר אזא חיבור קען צומאל זיין
…ןוא סאוו אטשנא יז ?םעד דבראון לקרוב מורא'דיגער
פארקערט ,אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און קודםאזאגן שלום דערמאנט דארטמ'זאל פארקערט ,אז און ס'ווערט
גרויס זיין חסד מיטגאס ,ווי ער גייט אין מענטשאון דאוונט ,וויאזוי נישטשאונז,
מוחה טטייא
אין ווען האט
ק דוהיצר.
געוואנדן עצתש"
קיינער ם איזל
און םו אן
מענטשןל אלעס
אידןחרא "קו איז
דאסרע ן
פרעמדעו
חשוב'ע טש געזעסן
עדכאנ שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט ם
הענט.טייג ביידעקאב
תשובהםעד ןעמו מ'כאפטסגרע
תשובה,רוחב ןט
מיט אהבת חינם
אוןבעסטן שידוך וואס זי האט געהאט ,גייט זי פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז, פרעמדע מענטשן איז גע ט ,גייט זי
גייט באק טאטשנא . זיין חיזוק.דיןייז
דעם
אים :צו איז ,זיין גוטסקייט ,זיין באנעמונג; דו האסט געבויט אהבה
חרוב זאגט זיין
איז און הרע
מרבה
גמרא, יצרדיאזזאגט דער
געדענקען,קומט
דעם, טון,
צוליב לאמירתשובה
און וויל דאך אין
שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין
געווען. שטייטאל
אב,עג רימ חודשקנעד פוןא ,ןע טעגמ ז ניין הבר איןא
וצ הבה
גייטצובאקומען דעם ערגסטן בחור .אנשטאט
ד צייטן דעם בעס איןסעב םע אז ןט נישטדיש
לאמיר געדענקען ,אז מרבה זיין אהבה
מיינטאוו ךו
דאסה יז ס אבערג טאיז טייג ,טאהע ש ל ו ם פ א ר 'ן ק ר ו ב ? ל כ א ו ר ה ו ו א ל ט ג ע ד א ר פ ט זי ין לאמיר געדענקען ,אז אנשטאט
אנדערע דו וועסט זיך שוין קיינמאל שוין אזוי ווייט, נאכדעם דו ביסט דעם"כיערשטפיא),
שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם זייןר
(דבריםעל,
צומ אוןעד לרחוק"מ
אן
מתקן אונזע
זמןטנ זאגטש "שלום
הקדושהזיא
דער ן קודםועג
ס'איז אזאו תורהדנשטייטן
אלעואדיןיא
ספרים ןוא ,זנ
מקדשות. גאנצע בתי דערמיט המקדש.אז'מ זא ,טרעקראפ ביתז םדוק ל ש ןגא דער געווארןםול
א בורקל ןו
אוועק מיט קנאה ,אריין
מיט אהבת חינם
אלעמאל באקומען
געמאכט
תשובה זיין די מא
דארףקאב איד ןעמו
חרובד ןי
וויליז ערי
טון.ושאםעד
און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי
האטמ
וועןאמ איד ןו
היא"פ-ע
סכאו
רחוקהלא
ט ן ש י
פארשעמעןעגאע
"לאימ
דו
אז עני
ך ,
קען מען נישט תשובהע ש ו ,
אויבשע
געדענקעןינב
א
.ו
ון זי ווע ט
נישט קענען רייניגן פאר'ן אייבערשטן ,דו וועסט שוין
נא כ ד ע ם א ו י ך ל ר ח ו ק .
פארוואס
נפלאת היא
לרחוק ולקרוב" .שטעלט זיך די פראגע ,פארוואס
שלום די
פראגע,
לאיח אזא די
היום,רוב זיך
מצוך ןעק שטעלט
לחבירו.אמוצ
לאנכי
מיט אהבת חינ
ולקרוב".
אשרןייז אדםטש הזאתע לרחוק
ביןקר המצוהרעא יוו
פון רשק
ענין
דעם? זי
ל ישראל.
זענען אין וועסט מיר יעצט ווען וויל אז נישטגמרא "שלוםדאס דערמאנט,וו ווערטזי לך",ריו "ויתןע ביי
י"ב שבטי קה ,צו זיין די מאמע פון כלל ישראל.
קענען שוין נישט ערליך ,דו קענען זייןביי "ויתן לך" ,ווערט דערמאנט" ,שלום שלוםאז
פשטטימ לערנעןלע
אסאךא'מ ןכ היא".בעג רחוקהג ן ולאןראוו ממךא(
רעד ביו
אוועק מיט קנאה ,אריין
זי האט
חמש מרובה
המקדש קומט ארויס
טובה מידה
טון איז דער אייבערשטער נישט מרחק און מ'קען
יאר.בניית
איז
אינעם
המקדש,
סיי ווען
וויפיל
בית
קענעןאזזיין הייליג,ן'טימ תוכייש א ןבאה וצ ןעוועג רתוומ טאה יז
וועלט .זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די
תשובה טון
פעמים.
דעם
מאות
נישטא,ג זאלן מיר
געברענגט דעם
נישטעד ט איז ר
האטמ
וועסטהמהמקדשר
חכם,פדוא ל"
וואסו ,
ביתל
תלמידפ א
געדענקען:א
דער
און א ןו
אוןצ
גלותךא
קייןז שבתמאל
זיין.
איןטנע
וויסן
נישט ריראשון
מוצאי
זרה,
ס'איזג
איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת
עבודה
מורא'דיגעאזזאך:
דערצו, .ש
"מקדש
מ'זאגטיובע אזרתורה,ענע
בו,
(ט,):
וואס ר
שהיו
גאנצערשק
יעדער א
יומא
פסוקים ר
דברים
ברענגט
דערנ זיא
אין
דישי
ג'
א')און
אוועק מיט קנ
זאגט
אויףט
מפני
פון
ק
גמרא
איינע
ארויףןיי
חרב,
פונעםפרק
גייטימינפ
די
עגיד'תו
ר אין דער ווייטרעים
מה מפני
מע פון די
דוטוועסטםענופ עמאמ יד ןייז וצ ,לארשי ללכ ןופ תויחצנ אויגן,אר
ריינעא ןטכ האבןטוני קענעןרעו נישטענ זיוועסטרעטנ מאו צוקומעןך קען מענטש
זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער
דו
ברודער אדער א חבר?
נצחיות פ
רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך :אין ).
פון יעדן מאל וואס מ'איז מחזק א צווייטן איד, איד! אויבארב ןי פארשעמט מ'האטייז ר אז דאס חורבן?רהמ שהיו ט
אהבת (נתיב עולם שני נתיבותמקדש דמים ,אבל ושפיכות איןדער מהר"ל ידוך ,נארגילוי עריות
נישטיזקענעןזיולב סעלא וועסטו
עד דוא ר צניעות'דיג,עד זיין?רבח ן קענעןעד
ר לאה ל"
נישט
זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך ,נאר
א טוישן אייבערש שווערבייצו
ס'איזטשרע גרינג.פ ס'ננישט קלא אודאיוא –
ס'איזסאד ן
דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת
אויף ארויף י ע צגייט
ט א דאס
י ן ד אז
י ט זאגט
ע ג ו ורמב"ן
א ס מ דער
י ר ט אבער
ן'פיוא ןרעיור
יעדעס מאל וואס מ'איז מכבד אן אנדערן מענטש!
האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און
זיין דעם צוליב אי משנהביצולוצ גרינגז ןייא
נישט ,ךא ס'איזנ ידכ נישט האבןריא ןאעמעשראפ ו
געוואוינהייט,צ טשי
הבית, חורבןזא טאטן.
קיינמאלעד
ער טנא זעלבן
געברענגט
פ שוין
ע וועסטא רפונעם
האטףיו דועד במציאות
ם איד
פארשעמען–אזיא
כעסן, דאךיי
אויסז ר חתן אוןעוסקים בתורה ובמצוות ובגמילות חסדים ,מפני א ייב .רב
ווערןח ן
ווער איז נאנטער ,א
לבוא .מ'וועט מענטשלעתיד
וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל
כעסן ,איז שוועסטע טסאעווש איז
וואסרע
פארסעא טרעוו יוזא .
דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן.
כאראקטער.וועלן מיר זען ווען איז דאס אלעס
האבן קייןןיא טסעומשעגסיוא
אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום ,ווייל ער איז ווייל ערקענעןרב
ווערן
ח שלום,
נישטד זי
אויפגעבויטא רע אויך איזבי
שויןח קענען ברודערש
וועסטרו עט עקדור
מקדשות
ברודער אדער א חבר?
פאר'ן
בית,
ר אזנ ןו
שלוםא
בתי קייןנ
וויפילע
אפאר ח
ושבתמעד ה'
דערמאנט
ו ר ב ן פ ו
וגו'
עבירות" .ףראד'
נ ע ווערט
ם
לבבך
ב
ווען! רחלמה חרב? אלא מפני שהיתה בו שנאת חנם .ללמדך יוו רעט
כנגדזג'קזחמ ךיז
ית
אל
וואס ה מ
"והשבות
תשובה,
ק
חנםיא ןיי
ד ש
דאך במציאות פונעם זעלב
, א פון
י ז מצוה
ד דערז רע
אז פאר'ן ברודער איז אוי
שנאתעד ןפריער:
ששקולהןינע ם פסוקים
סאוו ןמ
תבהא ןופ
מזבח,צוווער ס'האט דעם ס'האטצוגעבויט "ולקרוב" ,זען ווער צווייטןצויב
עראאי לייגטב
נאכדעםרעדור
מ'דערהייבט איד,וא . נאררע ן אוןרע
צווייטן צווייטן.על
ח"ו. ראקינדער
מכבד גוטעאסע מ'איז
קאנטראלירן עבודת יש אנהייבן אוןטוישן ןו
זיךכשי יבר גרינגד ר
נישטמ בו ק ט יכ" :יוזא
ווער איז נאנטער ,א
"ולקרוב",פארשעמט ווערן. א צווייטן .און נאר נאכדעם לייגט ער צו א צווייטן .און נאר נאכדעם
שי תדובע פ ,רכש נישט זורבלאוו ח ב ר ים , מ כ ב ד צ ו ז יי ן א צ ו וי יט ן , מ אלוקיך".
ע ו א ןייז דד
איז יעצט ווייטער. אזוי און מנורה,
רחוקהמיט זיינע געפילן .איינער וואס איז די געבויט ידידות קשר פון געבויטצאמ האטלות וואס מענטשש
געוואוינט צו זצ"ל. חאה הרגשה. גוטעה ד אד אים,ה מ'גיבטןי אוןאה ם איד
וכזב.קנ"לא אר או
נישט דצמ קר חאבער לאה זאל יעדער
מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט מענטש וואס האט געבויט
.ל"צז
ממילא גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל שקר איז אלעס דאס ברענגט
צ ו ו יי ט גמרא
ן, א ון וואסראדי
פ גי נ ע ן מעשה
פ א ר א נדי
ד ע קען
ר ע .
בויעןערמיט
גיט רוח און אלעס דאסמצב מיר קענען
אנגעזויערטן פרעמדער די צייט ווען
פארשפרייטן אן וואואשאישרחוקםה–ל אא בא פוןדח זיךהש פון אוס'רעדט
ה חת דיל הל ווען
םה איז תשובה אז תורה,
ליכן אופן,מיט קמצא און בר קמצא ,ווי איינער האט געמאכט הז ןיאו , די אונז זאגט דעם אויף
ווען משיח וועט קומען
פרעמדערגייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן, ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א ווען ס'רעדט זיך פון א
לאה מענטש יעצט! איז תשובה מצוה היא",
למעשה רעכטס און אויףעמל ה הש
ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז
מיט'ןר טא
שיסן אהבה, טובים.ח
ביטערנישינ ל
און מעשיםטש
ידידות זייןילרעד אונזערעי
אויס טגעד ןופ
שטערקערער שלום ,מיט מער ם
אהבה, און ידידות מער מיט שלום,
איז,ו ווען ער איז ,וויאזוי ער איז ,אין וועלכן מצב ער
מ צ ד ע צ מ ם " . ד א ס ה יי ס ט שטערקערער
א ז ב י י ג ע ש ווייט .רעטסיו ער האט
נישט ס'איז ן
געווארן.ו
אוןעו מענטשן,מ
חרובפש'דערגרייכן,י
א טר אסאך
המקדשצואנק בית ה
פאר צזאךסעודהו שווערע
צווייטערא
גרויסערעדנ
שטערקערער שלום ,מיט קייןמ ע אנעאזטשטייטןש
עס נישט און זי הא וועטןואוועג,ה יז
זייןז טא נישטהכו גייטוועג
עפעסא ןעוועןשוצפיו לינקסעט
אילייה ןל ס'איזזיאאסאך עג און חרטה,
צווייטער בית המקדש חרוב געווארן. האב מתוודה, דיך זיי ובלבבך", "בפיך ס'איז
מסכים געווען צום
ווייל לרחוק", "שלום קודם ו ו א ס ז ע נ ע ן מ צ ל י ח , ז א ל מ ע ן נ י ש ט ל
דערילגעמ איןזא ך אידייז קייןלאז נישטאכב ןשינ לל אה ט דערק ןב ידיד ,ןיי יד געשיקט
א ז ן א ז
וועט מען ווייזן מיט'ן
וועלט וואס קען ס'איז איז.
קודם "שלום לרחוק" ,ווייל ס'איז אסאך א קודם "שלום לרחוק" ,וו
געווען זיין
אחדות ,איז פארלוירןוואס איז
געווארן די לאדענען קמצא ס'איז ווען
נישט זאגן שבטים. וועלןטבשמירא .םי מ ןו איבערנאכט.
טוישןדניק יד ,רי צופ רע גרינג ןו
זיין,לחר
ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פאר
פסוקא ווייב. פסוקראדדער ןפ זאגט דערפאר אז אויס פירט ער מקושר
ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות ,איז דער שוין ביסט דו נישט. דארפסטו דעם פון מער
טון.ייז דלאביוו ,רשק ןכילרעניא באה נישטמנייק ן
תשובה שינ לא ישראל.קהאט ט
דערפאר שליחנ
דעראז הא אזוא ל
כלל טעות זנ
פון א געשעןעארפפיו
האחדות כחסמיט'ןפ ן ס'איז ןו
נאריא
ער פירט אויס אז דער אבערוועניוו ,גיניי
גרינגךי-ז אבער זיך לערנע ס'איזרעלאזופ ןענ איינרעדןד ן
זיךיוו יוו םע און טי
אד'מ ליגנט
קייןז ףר טיירג ןיי
נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל .דערפאר אייבערשטן. ומען רחל צום
ערגסטן שידוך
פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל
ידידים.עג רעדא ףיורעד טעבראעג עפע ןוט ס ד ע ר צ ו. ס 'ש ט י י ט ( מ ש ל י יד , ל ) " ר ק ב ע צ מ ו ת ק נ א ראנ ",ה
פינגער
און געשטאנען דער היפך איז איז געווען
המקדש בית וואס
דער קמצא,
און גרויס, אזוי בר געלאדנט
מענטש אוועקצוג וואסעואוא זאךןבצו ווייטעןופ
קייןכ ,ךיזנישטא יד אויך איזד נישטטשינ לאז
ס'איז רע תשובה מצוההפון היא.נרדי בשמים לא געארבעט
און ידידים. אזוי גרויס ,און דער בית המקדש איז געשטאנען און ידידים.
עגוצק
לאה אנשטאט רחל .יעקב האט דאך געארבעט טייווצ מ 'ז א ל א נ ש ט א ט ד ע ם ט ו ן ע פ ע ס
ע ר ב ר ו ד ע ר א ט ג א יש ט ג ע ט ו ן צ ו ו וע ר ן זי ין פוןטא ידיד,
ג וט מ י רעד
דער סעזאן פון תשובה
פאר חברים ,רעים אדערצוויי זיך פון ס'האנדלט אהבה ווען געווען געגעבן נישטנישט אים האטאיז שכינה באלעבאס
בחינה ,די גילוי און דער אנדערע
אנקומען.דוא ןוא .ןרעוו טמעשראפ נישטןראט יא קעןנ רימ געהויבענעןייז טשי מלאכים, געווארן פאר וועקגעבן
רעים חברים, צוויי פון זיך ס'האנדלט אהבה ווען אנדערע בחינה ,די גילוי שכינה איז נישט געווען אהבה ווען ס'האנדלט זיך
פארשעמ
זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן
אב ס'רעדורב אוןדור קשר ,רע שטערקערערס ראנ
אןד סאוו טרפ א זיא' געווען רע שויןנק איזצ הא המקדשמ ו
סעודה.הבר בית ןייזדעראב צווייטןה
ערבייתב בייםי
געוואלטמ :ם
ןייגוצ לאז'
סארט גרעסערער א און קשר שטערקערער סארטוועגן גרעסערער
תשובה ס'הייסט הימל. אין פליען וואס מענטשן
ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן האבן
שטערקערער קשר און ב ,כדי לבן
אליין די ג ןרעוו שייבתנ לאז רעטייווצ א זא םימרוג יד ןיילא
האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב ,כדי לבן
חיבור,אב
גרעסערעררעפעש איפעגוצ טאה אסאךטר ס'איזז ייז זא תשובה ןריובעג ןענע אז וצ אנצוזאגןנעי
אונזא ןוא םע אז םי אזוי'ר" ,ןג איז,דיא וואסךיא ראפ ץאלפ
וויכטיג
מ'קען זיך טובל'ען וויפיל
אידן א ווי מיר ווייסן ,האט רחל אמנו ,די מאמע פון כלל
ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור ,אסאך א אסאך אזעלכע פאר געווארן געגעבן ס'איז ווייל דעם ס'איז אסאך א גרעסער אבן און זי
דורך אונז .זנוא ךרוד זעעןעגנישט מירןאון ייב גלות אין מירט זענען אוועקגעגאנגען.רעבלעז ר
יעצט צונקדער איזלפ יוו
אנגעקומעןהא שכינהיסיי
קמצאוד ג די אזבר טומאה"
איז" , למעשה ךיאזא
ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי
הרעיםראוו םעד בלעז יותרן "לפיכך,ןטא עד ייבאזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען. אונז?עלסנר פוןט א
ווייט נישטב
איזךיד ןי אנקמ
האחים" ,ישראל ,ארויסגעוויזן א גרויסע מסירות נפש כדי מן חיבור
מ'וויל!
"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים", דערווייטערט זיך האבן מיר אז שפירן וועלכע אונז, ווי "לפיכך יותר חיבור
מאאמטאג, קומען
ס'וועטוא ,ןע אבעראליממ ן אויף,ןענעז טועןרב ייז מיררעדי געברענגט וואס . אפווייל האטידעס
ארויסצוגיין עבירותטוג ןי דריי",רוחב ן
געבעטן איםמ'האטךיא"פוןיבדי אוןיד ן איינע
סעודה,מ ך
טאה תודחאה חכ כח הא
איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט ר טימ אנק
אכטונג צו געבן אז איר שוועסטער לאה זאל נישט רעכנט
דאסא קום צוריקגיין. זייןווילן מיר אוןצו אייבערשטן קושימיט פון
געזינדיגט ,שלימות הקדושה.
געבן וועט חברים.משיח אחרון", אויסגעוועלט
"ותשחק ליום געזאגט: קמצאאמנם
פארזינדיגט מ'האטח):זיך"כי
בר (דברים ט,
האט אויב ספורנו
סעודה. און דער
בתחתונים,
די ער זאגט
שטערט
אויסגעוועלט צו זיין חברים. סח ליפיוו אנקמ ןיב ךיא" ",םעדייא ןטוג ןייד
בתחתונים ,און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט אויסגעוועלט צו זיין חברים נישטד
אל וד
דעם
אז זיין אין
זאגט, מתבונןזי"ע
אלכסנדר
פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט לאמיר זיך
העניך פון ווערן. פארשעמטרבי
דער איןאון זיין
מעצמם געוואלט
םש לבא" וואלט וואסער
אלייןה האבןתו אידהמ או סארט
וואסבצ יעדןחה ארייןרוב
קשרי גילוי איז "םמצעב וואס התשובה" .איינער תקות את ביתמסיר העורף
די געמאכטגעווען ס'האט מקרב זען ווער זיי מ'וועט שכינה אן און נאר מורא'דיגעסו
סעודה,ט האלבע ".ט געווען א
באצאלן א המקדש איז גרייט צו בין – א בחור"איך
ק"מהיב םעד ןטלאהעג געהא
קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה קשר וואס זיי האבן אליין
פסוק (ישעיהו נה ,ז)" ,יעזוב רשע דרכו איןגעטון. האט ס'שטייט גרעסטן
פנימיות'דיגער וואס זי ביז'ןב –
צדיקא יי גרעסטן פונעם מצביו-
בעסערןדלאב ביים וואס רעצנאאג רעד צוהערן נישט קיינמאל ערוויל זיך עורף
ס'איזרבח אהבה.א זיא עדנ פנימיות'דיגעו ,שר קשהאיז א
דעם בחיר האבות ,קדושנו קדוש יעקב – א בחור
פנימיות'דיגע אהבה .ס'איז א פנימיות'דיגער אויפ'ןאבית המקדש קענען אנווייזן ערשטן גאולה .מ'וועט מבזה מיט'ן
איז ער מסביר דעם ענין אזוי .ביים ערשטן אזוי. נישט ענין מיך דעם מסביר זיי
בלייבן דא און
פנימיות'דיגע אהבה .ס'א קב אבינו,לאז מיך
עכטע ,ואיש און מחשבותיו" .לכאורה דארף מען פארשטיין,
האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו, פלאץ וואומ צ יא
ס'איז אן פונעם
ו ת פ
אבערו פארבעסערן
ן פ ר י ינ ט ש א זיך
פ ט קען
מ יי יעדער
נ ט ד א חוטא.
ך א ז צ וו יי ער אז גלייבן
א מ ע צו
נ ט שווער
ש ז א ל זאיז
י ך א ממילא
יי נ פ י ר ן און
י ע ד אים
ן ט א מ'זאגט
ג , צ ו נ ןעמע
רחל אמנו האט געוואוסט ברוח הקודש אז עס
נישט קיין פיזישע זאך ,אבער ס'איז אן עכטע, האסטו קדשים זאך,קדשי קוק ,די פיזישע נאר א קיין נישטגיב און צייגן: המקדש?באלעבאס ביתהאט דער ערשטן כןביים על פי ארויסשיקן" .אף
נישט קיין פיזישע זאך ,א
מענטשןעמוואס איז אויב ס'שטייט שוין אז ער לאזט אפ זיין וועג ,וואס
עשו .אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס צווייאה ןשטנ צווישןוא ןב שטייט.ה וצ טל
פארבינדונגעוועגסי עראאןבא .רוביח
חורבן ביים ערשטן בית המקדש?וואסג א ןגאז זומ ךיא :ןביירשראפ ךיז ןוא לטעצ א טון. תשובה חורבן
אמאל וועט יכע טו
זענען דא צוויי ברידער און צוויי שוועסטער וואס
א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז קמצאדעם באשאפן מיט דעם וואס דו האסט מכבד געווען בר האט ארויסגיין. זאל ער אז
א פארבינדונג צווישן צוו געהייסן
דער מ זייןגערפ )'ד קרפ( לארשי חצנ ןיא ל"רהמ רעד
אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט
זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן' ,אזוי קען זיין אזויד קען :ט ש רע 'ווייערלעסןשיווצ תוכיי
קאנעקשאן', אזאב זיא ייז טרי זאךאווי געווען זא םעד ףיו גורםראוו
צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם האבןאפ ט וואסייא ר חמורותדיא ןשלשדדועמ . צוןודיא ןייז
זאך ווי א 'ווייערלעס קאנ מיטז קזחמ האבן ןיי
לאה האט געוויינט ,ווייל זי האט פארשטאנען פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך
פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך רשטאנען
פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא
1
פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא פונקט ווי היינט ווייסט
און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה. חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה
חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה און לאה.
גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן :יעקב מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש
פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש מ'זאל זיין נאנט און פארבונ ערן :יעקב
מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן.
ג
פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן :יעקב
ג ח ןעייג
חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה. ושע ןוא
פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא
פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך לאה האט געוויינט ,ווייל זי האט פארשטאנען אה האל
לטן דעם ביהמ"ק
'ווייערלעס קאנעקשאן' ,אזוי קען זיין און מחזק זיין ווי א זאךזייןדעם מעודד געווען איד.
פאר איין ווארט פרעגט: "הגדולד')
ישראל (פרק איןאנצח
דערזיין
מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט: ד זיין און מחזק גורם וואס האבן חמורותאז אויף דעם
דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז שלש באזירט
זיי איז צו די מיטצווישן
שייכותהאבן דערחתונה און זי גייט
ווארט פאר איין איד .מעודד זיין און מחזק זייןלגדולה" אז הר"לה" ז
ודג
צווישן צוויי מענטשן וואס איז גוט א פארבינדונג
זאגן מוז איך א
פארשרייבן: זיך און צעטל א חיבור. א האבן צו אויסגעוועלט האבן מענטשן
קיינמאל נישט מרחק א איד ,און מ'איז קיינמאל נישט
:איך מוז זאגן א גוט עקיבא?ערשטן בית המקדש?
מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור. חורבן ביים זיינע וואסרעדט רבי גליקליכע זאלדיאפלאזן צולייגן ער
געווען רחל איז
א צעטל און זיך פארשרייבן :איך מוז זאגן א גוט עקסטער אבער עשו.נאךבא .ושע דארף מען
אחדות האט
געהאלטן דעם ביהמ"ק
זאך ,אבער ס'איז אן עכטע, פיזישע
נעמען
ן יעדן טאג ,צו נעמען
פנימיות'דיגע אהבה .ס'איז א פנימיות'דיגער
טאג ,צו יעדןקיין
תשובה.
נישט איינפירן
פון א מענטש זאל זיך ווייט
ערשטן למעשה
פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי
מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי
האטביים מקוהאזוי. פשוט'עענין
דעם צדוק ,אז א
מסביר רבי
וויבאלדער
יעקב אבינו, באקומעןפון
האט געוואוסט אז זי גייט מציאות
א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג ,צו נעמען
– ביי א חבר איז אנדערש,זאגטאיז
ועג טאה מחשבות?
גאנצער
– ביי א חבר איז אנדערש ,וויבאלד דער גאנצער דער בחור א – יעקב קדוש קדושנו האבות, בחיר דעם חב םעד
כח האחדות האט
זיך פאראייניגן מיט השי"ת
קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און
זייןדוחברים. חסד "איך בין מקנא וויפיל
אויסגעוועלט צו
מקנא וויפיל חסד דו
שכינה גילויאיז
איידעם",מיט
מקוה טוסט".
אמת אז די
מורא'דיגע איזטאקע
געווען א
המקדשבעצמם"
"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"
גוטןאלעמאל
פארזינדיגט נישט דיין
זיך אבער
מ'האט אויבזיין, מטהר צו
באגרעניצונגען .ס'איז
בית החיבור נישטהוא מצב
שטענדיג גרייט
בתחתונים ,און
הרעות
דער תירוץ איז ,אז מ'רעדט פון די מחשבות וואס
"אבל שם
טוסט".
ריפ ןו דער יצר הרע קומט אים זאגן אז ער קען שוין נישט
קיינמאל האט וואס אכציג
דיין גוטן איידעם"" ,איך בין מקנא וויפיל חסד דו און פיר פון פ
דורכ'ן עבר אדער עתיד
חיבור הרעים מן האחים",
בחור"" ,איך בין דיך מקנא מיט
בין דיך מקנא מיט
יותרמקנא בין דיך "לפיכך
דו לערנסט"" ,איך
געברענגטפארשפארט
עסגוטן
ס'איז
פלייסיג און
האטדיין עס
ביינאכט
ווי
פאר
קנאה
איז
איז
דעם .אמאל
עבירות
יעצטזעלבער
צו דריי
מאמען ,און ממילא זענען זיי ברידער.
אריינגיין.
צוקומעןדי
דער
ברידער.
איינע פון
נישט
ביי
מען
קען זיי
מ'קען
טאטן,
ממילא זענען
און
זעלבן
שוין צו
אבער
דעם
ביסטאון
טון.
ביי
מאמען,
תשובה
געווארן
הקדושה.דו
שלימות צו ווייט,
פאר דיין גוטן בחור"" ,איך בין דיך מקנא מיט
נישט מער
געזינדיגט,ביסט שוין
קענסט
גידניזעג תשובה טון .דו
דו פארזינדיגט,
דורךמקנא
אונז. "" ,איך בין דיך אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען.
געווארן ביי דעם זעלבן טאטן ,ביי דער זעלבער קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"" ,איך בין דיך מקנא
ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי ילדנע
אסאך אחיבור,זאך .אין
גרעסערער פון א
סופר א פלא א פאר
חתם
פלאץ אסאךאיךאין ס'שטייט
ס'איז
אים זאגן" ,ר' איד, מקוה.דעראון יענעם צו צוגעבוירן די טיר
זענען עפענען זיי ס'זאל נישטאאזווערבלאף .באשעפער האט צוגעפירט א ס'איז שקר. צווייטערא
רמים אז א דאס איז
איד ,איך אליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן
פאר פלאץ באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן
לבן יעקב, חתן איר פון נתבייש ווערן
צו יענעם און אים זאגן" ,ר' איד ,איך פלאץ פאר
כדי סימנים באקומען זאל האט ה א אב ט
סארט סופר איז א אלטן חתם
גרעסערער (אינעםשובהאוןשבתקשר
צוגיין מ'זאל
געווען אן דער דרשה אויף
שטערקערער יעצטזיין באהבת רעים: מרבה שוין
נישט איז צו
האב
קנאה המקדש
דער און איךגעלט,וואסבית צווייטן
צאלן בייםמען
פרט דארף
ס'איז א אדער ברודער ,נאר ברודער'ס
רעים :מ'זאל צוגיין ברודער'ס ברודער ,נאר ס'איז א פרט וואס דער רבי "אמר מימרא: באקאנטע זיין
קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים :מ'זאל צוגיין
זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן נישטדי אלע
מיר קענען
טארן מיר
אודאי און ט םיא לאז
ווערן.
סופר,רעים צווייחתםפוןדער זאגטס'האנדלט ,זיך
פארשעמט ווערן .און אודאי טארן מיר נישט זיין אינעם צווייטן טור) בחינה ,די גילוי שכינה איז נישט געווען דאס עמוד ל"א,
חברים, ווען מיט דער אהבה גוט מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס מיר .ווערן זיין אנדערע צוגעלט ביי
געטון גארנישטהאט קיין את ברודער
מטהר וכו' ,מה דער
מקוה נישט ישראל
זאל אשריכם
צווייטער אעקיבא
כדי זיך,
פוןאלעבןא ה
פעס גוט מיט דער דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער
ידידים.וואס ס'שטייט אין דער תורה "לא"
אוועקצוגעבן פון זיך ,כדי א צווייטער זאל נישט יעדעס מאל "רקבאון אזוי גרויס ,און דער בית המקדש איז געשטאנען אז לאה אנשטאט רחל .יעקב האט דאך געארבעט נ
עצמות קנאה" ,נאר וואסיד ,ל)(משלי ים אס'שטייט
פון מ'רעדט דערצו.
ווען אבער עפעסאיז דערויף אדער געטון
אנדערש ישראל". געארבעט
את מטהר הוא ברוך
גרייט הקדוש
זיין מ'דארף אף הטמאים
ווייט ווי דעם
פון ראפ ןןבל
עצמות זיך
קנאה" ,נאר געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו. ס'שטייט (משלי יד ,ל) "רקב עצמות קנאה" ,נאר
נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל .דערפאר מיט אן אל"ף ,און דער קרי איז "לו" מיט א וא"ו,
לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל
מיינטפסוקלכן",דערקודםזאגט דערפארוהיה לו
ווי
שבטים .און מיר ,די קינדער פון רחל ,דארפן ווי אינעווייניג,
עכשיו,אז
פירט אויס
אינעווייניג, ן פון
שאין לו יעדעראויפפרעסן פון
ער איז דער "הפירוש זאל אונז נישטמקום קנאה
הפקר וואו ס'איז א
אינערליכן קשר ,וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט קיינמאלאלעמאל אפן.וויבאלד זיי האבן איז "דער
אים:קשר, אינערליכןטון ,זאגט מען דארפן
קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינעווייניג ,ווי תשובה רחל, קומט
פוןווייב. פאר א
איד מיר,אפדיווען א
קינדער אוןו א רו
אחדות, קייןגעווארן די פארלוירן נישט האבן ווען ס'איז קעןבכלל מעגליךוויאזאזיי זאלן איז פונקט הייליגע מענטש רייניגט דעם אייבערשטער
אסאך א ס'איז וויילדי
און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע די
לרחוק", אז
דאס אז יעצט האט עס נישט די זאך ,אבער פריער
אז לאזן נישט לאזן
"שלום
ען נישט קודם מען זאל יעדן
מצליח, און
זענען שעה וואס יעדער אין
איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין צוקומען, שטענדיג וואס זענען מצליח ,זאל מען נישט לאזן אז די ט זוכה געווען אויפצושטעלן
געווארן.
המקדש חרוב ווען געשוויסטער ביתיאר. אינעם צווייטער
אזווען
ביי דאס אזטאג,
הייסט סיי עצמם".איין
פארשטייט מ'טובל'ט זיך
רחל מצד אז אוןחתונהגענוג דערצו איז מקוה ס'קומטמוק'ס מקוה" .ביי א
אהבה, מסכת און
מגילה פוןידידות מער
למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם מענטשןמיט
ברענגט
מענטשן שלום,
אנדערע אנדערע
שטערקערער ווי ער
געהאט,
ו עס יאהאט צומ'שפירט א קנאה מצד עצמם" .דאס הייסט אז ביי געשוויסטער ווען מ'שפירט א קנאה צו אנדערע מענטשן האט רחל נישט דערלייגט פון דעם
ווער איז נאנטער ,א
פרעמדער פסוק א
רחוק – מסביר א
איזזיך פון ס'רעדט זה ואין להם, התחלה שהוא אופן,
אחד תורה
שרעקליכן
אב די
להם דאך א
שיש זאגט
אויף אזוי
ווערן ריין.
נתבזה גלייך מ'איז
גייט לאה ייג האל מאל און
"אשר לא אויפ'ן גמרא אנדערע.וועןדי
פארוואופארגינען (ג,):
דאס לשון מען און רבי צדוק זאגט אז וועגן דעם זאגט
שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם ,ואין זה
צווייטן,
נדערע .זצ"ל. מצד רק האח שם ואין התולדה,זאל זיך
לאהמצד מאל
אזנקרא האחאיין גענוגדי וטהר" .ס'איז
צווייטן ,און פארגינען פאר אנדערע.
סימנים איבער איר זי המים
גיט ג אליממ צו" ,ובא אל
ממילא
קודם לכן".
ידידות מיט והיה לו
קשר פון זייןלו אעכשיו
געבויט א שאין
האט מענטשעל פי
וואס
מעודד חומה"" :אף
צווייטן, צו זיין א מכבדביי
דאנערשטאג ביי סליחות -ווי אויך מאנטאג אוןחברים,
האח נקרא מצד התולדה ,ואין שם האח רק מצד
שוין טהור! איד איז פארשעמטדער
דובפארטיג. נישטאוןאיינטונקען
ברודער אדער א חבר?
א זיין
עבודת יששכר ,פון רבי ישכר דוב מוואלברוז ווייטן ,מעודד
פשוטה"כי עס אזוי: ערקלערט ברודער .און ער ביי א מוואלברוז
חברים ,מכבד צו זיין א צווייטן ,מעודד זיין א
ווערן. ישכר פון רבי שכר,טשינ אפ
נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב", נאר און צווייטן. א זיךווארט דאס לקבל שבים".
ביי א ברודער .און ער ערקלערט עס אזוי" :כי ימינך תחנון " -כי
אהבתאז ס'קען אויך מיינען אז
אהבת סופר זאגט
דעם ענין פון ענין פון דעםחתם מחזק זיין איןדער מ'דארף אין
מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון אהבת אויסגעשמועסט עס ווערט אזוי ר.
שוועסטער .אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין
איז אויך שלום ,ווייל ער איז ברודער פאר'ן בית המקדש,אז פונעםדאסאינעם ים. ווייַ ם' -ווי
נענטער ֶ'ׁש ְּב
חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי זיך אזויווי ליינטאון שטערקער רחל'שבים' חיבור ווייס
געווען! דער מנחםחבר איז
דאס ר'
הרה"צאיזמסירות נפש וואספאראמשפיע דער גרויסער פסאוו
וואס ס'וועט שפעטער האבן, אבער
,איז דער צוליב איין זאך ,כדי נישט צו פארשעמען איר
וואס זמן זמן
נישט, דער איז עס האט יעצט חורבן חורבן פונעם בית המקדש ,איז דער זמן וואס איר פארשעמען צו נישט כדי זאך,
ער אויף דעם איז – זיין חבר .ביי א ענטפער פארציילט אז
האט מיר אז דער אושפיציןבלויז
פוןדא נישט אד טאה שליט"א
טאטן.זעלבןזאגט פונעם במציאות דאך צוקומעןטעג ווי
שטענדיג אין דיבלויז אוועקגעגעבן איר חתן אוןזאגט אונז אז דער מענטש קען יעצט האט
אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר .ביי א
אויפ'ן פסוק גמראאויפ'ן
(חולין סה).
מיר טרויערן אויפ'ן טרויערן מיראז די מ'זעט וואס יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אויפ'ן אלעס דאס איז אוןטנ'ס פאלק –
אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז
אהבת ס'איז
(נתיבים. צום
עולם צוקומען
נתיבות האלט
מ'קען אין מהר"ל
אזויווי
מהר"ל חבר? דער
אייבערשטן,
דער צום זיין און זיך
אדער אנטווערפן
ברודער זיין אין מקוה אין געווען אמאל
אוועק מיט קנאה ,אריין
"אשר לא כרעים" [וואס האט אויך א קרי מיט א
זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך ,נאר י טעוו יז
זאך). טראכטן אגעפילט פונעם
גע'טובל'ט אסאך מאל .אינמיטן האט ער מאמע די זיין צו ישראל, ן כלל
נצחיות פון כלל ישראל ,צו זיין די מאמע פונעם
זאך :אין כתיב] ,אז דאס מיינט "אף על פי שאין לו עכשיו ועתיד גאנץ יאר נאר א
מורא'דיגע צייט, באשטימטע
ברענגט א מענטש,
טראכטן א מינוט ,ווער איז נענטער צו א מענטש, קייןאא')
פרק רעיםאין
נענטער צו נישט תלויווער איזמינוט ,דער
בחור אין
זאך).
זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן טאה יז
איז נישט קיין פנימיות'דיגע געבוירענער קשר טון .לאמיר דערקאפ. אויפ'ן מיט'ן שייכות
ווי איינער קלאפט אים מיט איין פינגער א האבן צו געווען מוותר
תשובה די
זאך. מעןפון
איינע א קעןפלא מהר"לדיא זאגטדי
פנימיות'דיגע מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן
זי האט
פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת לגדל לאחר זמן". פון
מיט אהבת חינם
ט קיין געבוירענער קשר איז נישט קיין פנימיות'דיגע
זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך .לאמיר מאמע פון וועלט .זי האט אויפגעגעבן צו זיין יז .טלעוו
געבוירן געווארן (אויב דער מ'איז וועלכן מיט ס'איז געווען הרה"ק רבי לייבוש לייזער מפשעווארסק
געווארן זיין
(אויבדידער אפהאלטןשלוםנישט "שלום דערמאנט, ווערט לך",
ישראל .קיין שום זאך אין דער וועלט קען "ויתן ביי מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויב דער
כלל עשו. בני פון ב"י זצ"ל ,י"ב
געמיינע אלע מעבש
לרחוק. אויך אוןפוןקאפ נאכדעםמאמע אים זיין די קה ,צו שבטיהאט ט
מאמע פון אלע געמיינע בני עשו.
הייליגער חתם סופר ,אז דאס דער קשר זאגטווי א שטערקער אזא חיבור קען צומאל זייןממילא, נאכדעם אויך לרחוק. אויפ'ן געקלאפט וועלכער
קשר א טערקער ווי פארוואס נישט פראגע,
זמן, דער די זיך
נישט שטעלט
מענטש,און ולקרוב".
דער
לקרוב נישט
שלום לרחוק
- תשובה
זאגן קיין
קודם זי דעם?
מ'זאל אזאנשטאט
פארקערט, באקומען וועט
אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר
זי זי
גייט און עשו,
וואס שידוך,
און… שוואכסטן א ון … דעם
וו
געזאגט" :יונגערמאן ,ביסט שוין ָטהֹור!"
באקומען דעם שוואכסטן שידוך ,עשו ,און זי וועט
און" -לא" מיט אן אל"ף און אונז ,לו"
איז "לא "אלול"אין געוואנדן פרעמדע מענטשן איזווארט פארקערט ,אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און
נאכדעם מ'האטערשט לרחוק" און "שלום קודםדי שטייט
מיט אהבת חינם
ואנדן אין דעם בעסטן שידוך וואס זי האט געהאט ,גייט זי זי ערגסטן באקומעןגייט
האט געהאט, שידוךג וואס זיגייט טן
און אונז, פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז ,און
זאגט פאר געזינדיגט, זייןוויפיל צאל געדארפט וואלטנישט לכאורהמקום, אנשטאטדער פאר'ן קרוב? שלוםבחור. דעם אב טיי
אהבה צו אייבערשטער זיין
געדענקען ,אז מרבה דער ווייל - וא"ו
לאמיר
זיין אז מרבה זיין אהבה צו א מיט "לו" געדענקען,
שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין
לאמיר שוין איז מענטש דער וואס נאכדעם אפילו יעצט,
אהבה צורבה זיין גייט געדארפט וואלט
שערי תשובה זענען שטענדיג לכאורה נאכדעם קרוב? חטא .דיפאר'ן
ערשט שלום
וועלכער "שלום זינישט
לרחוק" און אנשטאטוואס זי האט
לאמיר געדענקען ,אז מרבה זיין אהבה צו
געהאט ,גייט שטייט קודם בעסטן שידוך דעםבחור. דעם ערגסטן ומען םעד עב
געהאט און אמאל איז האסט אויב דו פרעמדעלו" ,סיי יעדן איד" ,לא
באקומען דעם ערגסטן בחור .אנשטאט
אין אונז, געוואנדן מענטשן שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם
זי דער מענטש קען נישט דעם?אזנאכנישט מיינט עס ס גייט זי טהור,
פארוואסקודם זאגן שלום לקרוב און פראגע,אז מ'זאל פארקערט, אפן.
אוועקצומיט קנאה ,אריין
אויבאדוקשר נישט ,און סיי האסטו זיין
און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי
שטערקער ווי יעצט צומאל חיבור קען זמנים און גוטע אזא לרחוק ולקרוב" .שטעלט זיך די פראגע ,פארוואס
לרחוק. אויך נאכדעם
די זיך שטעלטוועט זי אוןמיט אהבת חינם
ולקרוב". עשו, שידוך,
לרחוק
ישראל.נאכאמאל ,אויב ער איז
עשו. בני געמיינע
שוואכסטן
אלע
שעה ארום
פון
דעם אנשטאט
כלל
מאמע
באקומען
צוריקקומען א
פוןדי מאמע
באקומען
זיין די
ב
זיין
זי
א
ין
ק
צוד
ו
י
עמ
קה,
מ
זמניםדערגוטע(אויב געהאט קיין
נישטגעבוירן קיינמאלמ'איז
נאךוועלכן האסטמיט ביי "ויתן לך" ,ווערט דערמאנט" ,שלום שלום
י"ב שבטי קה ,צו זיין די מאמע פון כלל ישראל.
יעדער נימול איז מקושר
געווארן ביי "ויתן לך" ,ווערט דערמאנט" ,שלום שלום
נאכאמאל טמא געווארן .די מקוה זאגט נישט פאר'ן
ה ,אריין קענסטו זיך געבן איזעתיד,
וועלט .זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די
פנימיות'דיגע נישט קיין אינעםהאבןקשר שבת א פלא פון א זאך .לאמיר אבער דו גייסט
געבוירענער מוצאימהר"ל
איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת מ'זאגט דערמיט'ן וואס זאגט פסוקים אוועק מיט קנאה ,אריין
מ'קען
שייכות
היינט ,די
איינע פון
האבן א צומאל
די
געוועןאיין
פון
מוותרגעווען
מאמע
שוין דא האט
די זיין
ביסט
צו אויפגעגעבן
איד" :דו זי אה יז
האט
זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער
השי"ת
איבער תשובה צו טון און זיך אויפהייבן צום דריי א מענטש, א צו נענטער איז אין
ווער זאך:
מינוט, מורא'דיגע
א טראכטן א ברענגט
מקוהפונעם
א') פרק
צודידער רעיםצוריקקומען
ועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער
מ'קעןישראל ,צו נאכאמאל".
תויחצנ נישט נצחיות
ברודער אדער א חבר?
זאך). רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך :אין
מאמע זיין פון כלל
זיין חבר? דער מהר"ל האלט אייבערשטן. אהבת (נתיבאדער עולם נתיבותזיין מהר"ל אין דער צט דארפן טון אן אנדערן שידוך ,נאר
ברודער זאגטבלויז מקוה ווידער .די
צומארגנס– און רעבייא צען מאל א טאג ,און
זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך ,נאר דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת
יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אויפ'ן ערשטע די אז הטורים, בעל אין וואך די ס'שטייט אלעס דאס אייבערשטנ'ס פאלק
טאטן.איד האט א גוטן עבר .מיר זענען דאך
טאטן .האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און
יעדער פונעםאזעלבן חבר .בייבמציאות איז – זיין אז דער ענטפער אויף דעםדאך טמא ,מער קען איך און אזוי
שוין חתן
ביסט איר
"דו אוועקגעגעבן
נישט:איין בלויז קיינמאל ישט
ווער איז נאנטער ,א
המקדש ,איז דער זמן וואס איז בית
ער פונעם
ווייל
נענטער ווי אלע אייניקלעך פון אברהם יצחק און יעקב ,האבן
וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל
זיין אין דעם ענין פון אהבת
שלום ,ווייל ער איז
זיך מחזק
ברודער איז אויךחורבן
שלום,
מ'דארף
ברודער אדער א חבר?
אותיות פון די ווערטער "מי יעלה לנו השמימה" איז
פאר'ן אז
חבר איז דער חיבור שטערקער און
שוועסטער .אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין"מילה" ,און די לעצטע אותיות איז דער שם הוי"ה.
איר פארשעמען
דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן.
צו נישט כדי
רחל
אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום ,ווייל ער איז
זאך,
געווען!
זיין"... דאס
מטהר
צוליב
איז
נישט נפשדיך
א בילוצ
מסירות
טסעווש
רא
"ולקרוב", צו
אזוי" :כי מיר זיכער געהאט ערגעץ עפעס א גוטן זמן .אבער ער לייגט נאכדעם נאר און צווייטן.
ערקלערט עס א
ייגט ער צו נישט אוןאזעראלע אותיות
ווער איז נאנטער ,א ברודער .צו
שפתאאמת לייגט מוואלברוזדער ביי דוב א איד טהרה פוןדער ישכר מיט רבי איז פון זעלבע זאךווערן .דיעבודת שעמטבע
"ולקרוב", א צווייטן .און נאר נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב",
פארשעמט ווערן.
זיין א צווייטן ,מעודד זיין א חברים,פוןמכבד צו צווישן די יששכר, י תדו
מיטאי"ה זיין גוט .מ'גייט זוכה
גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל ידידותמען
קשרנישט ,גייט
קשר פון ידידות
ממילאמיט א אויב געבויט
אפילו האטמצד רק
כולל]
שם וואס
האח [מיט'ן
מענטש ואין
גימטריא התולדה,
זענען מצד
לעצטע נקרא די אוןהאח ערשטע מקוה "מה אייבערשטן. זאל
מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט
צום לאה אז
צוריקקומען סימנים
זצ"ל. ווילדי איבער
וואס זצ איר
" ט זי .ל
אנדערע.די שכינה
פארשם הוי"ה, פאר'ןאון פארגינען
פרעמדער
חוק – א לאה גייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן,
פרעמדער א אכסניא צווייטן,אן
ווערן–רחוק זה א
זיין צו ואיןפוןלהם ,זיך
ס'רעדט התחלה שיש להם אב אחד שהוא ווען
"ישראל". הקב"ה מטהר את ישראל".
ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער אףאופן, א הטמאים
שרעקליכן אויףאת מטהר נתבזה ווערן
מענטשןאנדערע עבר,
צו דעם גוטן צוליב
קנאה אהבה,און
מענטש.
א אינעםאון
מ'שפירט ידידות ווען רוען
וועטמער געשוויסטערמיט
שטערקערער שלום, עצמם" .דאס הייסט אז ביי המקדש חרובמצד איד ,דעם דערלייגט פון
פאר א נישט נישט זאגט רחל
קיינמאל אייבערשטערהאט
למעשה עמל
ר ידידות און אהבה,
ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז געווארן.
שטערקערער שלום ,מיט מער ידידות און אהבה,
בית צווייטער פארשטייט אז דער און רחל צו דער חתונה
לאזןצום
מקושר יעצט זאלשויןמען איז
מצליח,א
אסאךעתיד, דעם גוטן
ס'איז אדער
ווייל לרחוק", קיינמאל
"שלום קודםזאל און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע דאס קומט אונז זאגן ,אז א איד
צווייטער בית המקדש חרוב געווארן.
א ון ה יז
אז די נישט מען יל ס'איז אסאך א זענען וואס זאלן בכלל נישט האבן קיין דער אחדות ,אז זיי די מעגליך פארלוירן געווארןאיז ס'איזקענסט "דו האסט שוין אזויפיל געזינדיגטוועןאון דו
קודם "שלום לרחוק" ,ווייל ס'איז אסאך א
נאכנישט קוקט הווה
ווייב. דער
פאר אפסוק אויב דער אפילו זאגט אייבערשטן,
דערפאר אז גע'מל'עט
אויס פירט יעדער וואסעראיז איזווייל
ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות ,איז דער צעבראכן ווערן, דארפןנישט ביסט רחל, דו פון
היא", קינדער
רחוקה די
"לא מיר,
טון". און
תשובה שבטים. נישט מער ש ב ט ב..םי
קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינעווייניג ,ווי
פסוק אר זאגט דער וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט דערפאר ישראל.קשר, אינערליכן פאר'ןכלל
ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פסוק
נאר מיט'ן כח האחדות פון
ישראל, כלל פון חלק א איז ער און אייבערשטן רחל ווי באקומעןדי כדי צו נעכט נאר זויפיל ךיז
געבן נאר עצמות זיך
אז מ'קען אלולל)איז, ס'שטייט כח פוןגעארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו .אויס גוט .דער
נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל .דערפאר
פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל
קנאה", "רקב (משלי יד, נישטגרייט מ'דארף זיין
ווייט קיינמאל תשובה איז דעם פון
מרוחק,לערנען נישט זיך
קיינמאל רעל
איז איינס ידידים. געשטאנעןשם און
הוי"ה ,ער צום סוף דעם זיך איז המקדש האט אין אזוי גרויס ,און דער בית געארבעט האטאדאך יעקב רחל.
מיט'ן איינס ווערן און גרינגערהייט אויף הייב א טאטק
אזוי גרויס ,און דער בית המקדש איז געשטאנען און ידידים.
לאה אנשטאט רחל .יעקב האט דאך געארבעט
דעם טון עפעס גוט מיט דער נישט זאל צווייטער א כדי זיך, פון איד.
אוועקצוגעבן פון ווייט צו א וו ע וצ
אנשטאטרעים
צוויי חברים, מ'זאל וועןצו ווערן זיין
ס'האנדלט זיך פון געטוןס'איז דא אהבה
וואס גארנישט
קיין חילוק געווען נישטהאט
ברודערנישט דער איז
אייבערשטן, שכינה מיט'ןאנדערע בחינה ,די גילוי
רעיםנישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן
סארטבאהבת רעים :מ'זאל צוגיין
חברים ,אים
זאל ון צוויי
מרבה זיין
אייבערשטן.
דעראון אקנאה צו וואס
אנדערע בחינה ,די גילוי שכינה איז נישט געווען
פרט זיין אוועקגעבן
אהבה ווען ס'האנדלט זיך פון צוויי חברים ,רעים
נישט מיר טארן אודאי און ווערן. קענען אויסנארן מיט'ן
פארשעמט פ א רש שט
ע
גרעסערער קשר און גוט,
שטערקערעראלעמאלא זיין
נאר ס'איז קען ברודער,אן ער ישראל. ברודער'ס
דעם
אינמיטן איז
יעדער קען צוקומען צום גרויסן
געווען שוין ביים צווייטן בית המקדש
לבןצווייטער זאל נתבייש ווערן כדיאז א דייעקב, חתן סימנים פון איר מעןןיילא
סארט גרעסערער ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן שטערקערער קשר און א גרעסערער סארט
האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב ,כדי לבן
זאגן" ,ר' איד ,איך פלאץ פאר אים און יענעם צו געבוירן זענען זיי אז צוגעפירט האט באשעפער גורמים אליין יד
השי"ת וויל אונזערע קליינע
ווערן .גרעסערער חיבור ,אסאך א אסאך א ס'איזנתקבל ער קען תשובה טון ,און זיין תשובה וועט
ים
ר חיבור ,אסאך א
ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי אוועקגעגאנגען.
ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור ,אסאך א
אזא טומאה אז די שכינה איז זי און האבן חתונה
דורך אונז. ביים שוין האלטרוזיד
נוא ך
לערנסט"" ,איך בין דיך מקנא דו פלייסיג ווי קנאה
"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים", זעלבער דער ביי טאטן, זעלבן
אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען. דעם ביי געווארן
עבודות
רעים מן האחים",
ברידער.אברהם זענעןפוןזייהגאון רבי והלבוב
געברענגט אין הלקח ס'שטייט
מאמען,עס איינע פון די דריי עבירות האט
"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים",
ה חכ כח האחדות האט
פאר דיין גוטן בחור"" ,איך בין דיך מקנא מיט
געזינדיגט ,שלימות הקדושה. און ממילא
איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט
שלימות הקדושה.
חברים. זייןגימטריא
צו אויסגעוועלטמיטצוזאמען זענען הוי"ה מ'האטאזזיךמילה מיט
פארזינדיגט אבעראויב שאר, רבי צדוק הכהן מלובלין (אין פרי צדיק) לייגט
בתחתונים ,און
דיין גוטן איידעם"" ,איך בין מקנא וויפיל חסד דו בתחתונים ,און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט אויסגעוועלט צו זיין חברים.
נישט קיינמאל האט און אכציג וואס
בעצמם" א החיבוריעצט,מצבמיר זאגן הואוואס הרעות שם "אבל
פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט
נישט טראכטן ,אז פאר'ן מעצמם אוןמענטש זאל געמאכט לערנען אונז קומט "קוה" .דאס המקדשפוןאיזאגעווען א ביתמ'רעדט צו א וויכטיגע נקודה צו דעם .ווען
קשר וואס זיי האבן אליין טוסט". שכינה גילוי מורא'דיגע
העג געהאלטן דעם ביהמ"ק
עמאכט מעצמם און בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און
בחור א – יעקב קדוש קדושנו האבות,
אויסמאכן די קלייניגקייט אייבערשטן וועט נישט גאנצער ס'איז א דערמקום דא א וויבאלד
אלעמאל אנדערש,
איז האלט, בייםאיז חבר
א איד א ביי אז סיי–
עניןוואו
דעם בחיר האבות ,קדושנו קדוש יעקב – א בחור
פנימיות'דיגער
ז א פנימיות'דיגער אהבה. פנימיות'דיגע ערשטן
איז ער מסביר דעם ענין אזוי .ביים ערשטן אזוי. מסביר דעם אזויוויערמיר ניצן מקוה ,קען עס זיין א פשוט'ע מקוה ,איז
פנימיות'דיגע אהבה .ס'איז א פנימיות'דיגער
נעמען נישט דאס איז
טאג ,צו ווייליעדן פארבעסערן,
איינפירן
האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו, אןזאל זיך
עכטע,
ער ס'איז אן עכטע, ס'איזמיך
מענטש אבעראוועל וואס איך מ'קען
פיזישעצוויי
זאך, דאך אז ווייל
מיינטקייןאייבערשטן,
פריינטשאפטנישט האפן צום צו פון פאר "קוה",
מציאות אוסט אז געווענליך -א בור פון פערציג סאה -און ס'קען זיין א
נישט קיין פיזישע זאך ,אבער ס'איז אן עכטע,
אבינו, יעקב באקומען גייט זי
מחשבה. ריכטיגע צווישןקיין פארבינדונגאיז
אייבערשטערא המקדש? בית ערשטן חורבן ביים גליקליכע וואס געווען דיר רחל איז"מקוה
פארשרייבן :איך מוז זאגן א גוט זיך און צעטל צווייא חיבור. אויסגעוועלט צו האבן רחוקה היא" ,דערא "לאהאבן מענטשן תשובה טון. סארט מקוה הגדול .פון וועלכן מים" ,ווי דער ים
עשו .אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס חורבן ביים ערשטן בית המקדש?
וואס איז
מענטשן וואס איז מענטשן א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז
אז באזירטאאויף דעם וואס האבן גורם געווען דעם חמורות שלשד')די(פרק נצח צו איןמיט האבן חתונהלגדולה" און זי גייטדער
איד .מעודד זיין און מחזק זיין אזויאיין קאנעקשאן',פאר
ווארט דער שייכות צווישן זיי איז זאך ווי פרעגט: ישראל מהר"ל רעד
אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם
קען זיין
קשאן' ,אזוי קען זיין 'ווייערלעס זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן' ,אזוי קען זיין
לאה האט געוויינט ,ווייל זי האט פארשטאנען פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך
פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך געוויינט ,ווייל זי האט פארשטאנען
פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא
2
ען אז ס'איז דא אזא פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא
און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה. חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה
חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה ייען חתונה האבן מיט רחל און לאה.
גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן :יעקב ן. מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש
פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. נה האבן איינער מיט'ן אנדערן :יעקב
גייען חתו בקעי :ןרעדנא ן'טימ רענייא ןבאה הנותח ןעייג שדקמה תיב רעטייווצ רעד זיא עקאט סאווראפ
ג .ןדנובראפ ןוא טנאנ ןייז לאז'מ
ג
און עשו .האל ןוא לחר טימ ןבאה הנותח ןעייג ושע ןוא השעמ א ןגעוו ,םנח תאנש בילוצ ןראוועג בורח
אזא אד זיא'ס זא ןעמ טסייוו טנייה יוו טקנופ
לאה האט ןענאטשראפ טאה יז לייוו ,טנייוועג טאה האל ךיילגראפ א עקאט סע זיא ?אצמק רבו אצמק ןופ
ק
אז "הגדול זייןמ ןבאה הנותח טייג יז ןוא "הלודגל לודגה" זא
דער מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט:
ווארט פאר איין איד .מעודד זיין און מחזק זיין מחזק טי אוןוצ זייןש יד מעודדשל איד.תורומח אייןסאוו באה פארווארטרוג ן
עד ןעוועג ם באזירטואויף דעם םאז
זא ך
דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אזאיזייוו' א יו זיילרע צווישןסעשייכותענאק א ',ןאשק דערפרעגט:ז ןעק יוז
ווארט פאר איין איד .מעו ןיי )
א פ א ר ב ינ ד ונ ג צ ו ו י ש ן צ ו וי י מ ע נ ט ש ן וו א ס א זי
עשו .אבע •••לחר רעבא .ושע וועל זייןסאוו עכילקילג יד ןעוועג זיא
א צעטל און זיך פארשרייבן :איך מוז זאגן א גוט גוט א
געהאלטן דעם ביהמ"ק זאגן
איךרוח מוז איך
צניעות'דיג,ב ןב פארשרייבן:
מער ןטשרע םיי זיך
אביסלה תיב און
זייןשדקמ צעטל
איך וועל ? א חיבור. א האבן צו אויסגעוועלט
ווען מ'בעט דעם אייבערשטן בני חיי ומזוני,
מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור. האבן מענטשן
א צעטל און זיך פארשרייב
האט געוו נעמעןיבא בקעי ןעמוקאב טייג יז זא טסואוועג טאה
א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג ,צו נעמען צואזוי,.ונ טאג,
נישט ס'איזווייליעדן איינפירן
שוין זיין?' זאל זיך
מענטשוועט איידעלער ,וואס א צוויי דאךינ אז
אייבערשטן
ק טש
מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי פריינטשאפטיפ ןיי
מיינט
איז פאר'ן
פוןבא ,ךאז עשיז
אויך עפעס וואס
ס רע ,עטכע ןא זיא'
מציאות
בעטן מיר
א מענטש זאל זיך איינפי
גאנצערשרע םייב .יוזא ןינע םעד ריבסמ רע זיא ןט פ נ ימ יו ת 'ד יג ע א ה ב ה . ס 'א י ז א בייפא
רעגיד'תו–ימינ
מיר זאלן דעם בחיר אזםעד העלפןיחב
אייבערשטערובאה ר
דערודק ונשודק ,ת קעי ש זאל
רוחב א – ב
כח האחדות האט קען ער
דער יכול.
– ביי א חבר איז אנדערש ,וויבאלד דער גאנצער
טוסט".
וויבאלדכל א דאך
אנדערש, איז ער איז ווייל
חבר קלייניגקייט, א
אבערב ביים
טוסט". קמה תי קליין,
אויסיא שד עוועג ז עסמאן זעטד'ארו דיר
בייג עגי בעצמם"יכש יוליאזויפיל הנ החיבורק
אוןשלעבן,ו ר
מצבסאו אזויפיליז
הי הואהרעותןבא שםג ןיילא
קינדער, אזויפילע
"אבלאמשענקען טכ
ןוא םמצעמ
טוסט".
ס'דארףפצו זיין .פון פיר
א ריפ ןו תשובהכאטוןןוווי
אוןאוו גיצ
ה ס גרייטן
קענעןק טא
לאמניי דיין גוטן איידעם"" ,איך בין מקנא וויפיל חסדטדושינזיך "אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"
פונקטב ווי דו
דיין גוטן איידעם"" ,איך בין מקנא וויפיל חסד דו חשוב!נותחת אוןןוא ,םי גרויסיוא
אה'מ ב עס איזז טאייבערשטןפ ךי
גארנישט מיט טימ טגידניזרא איםוועגסיוא בייטלע איזוצ וועלטןייז
םירבח .
גאנצע
דיין גוטן איידעם"" ,איך בי
געלט ,און די
אמת'דיג געזינדיגט זיךזעג
וכפרה,ידני
סליחהילש ,טגקה תומ גוטע
השוד פאר דיין גוטן בחור"" ,איך בין דיך מקנא מיט מיר זאלן האבן .א מאמען ,און ממילא זענען זיי ברידער.
פאר דיין גוטן בחור"" ,איך בין דיך מקנא מיט קלייניגקייטן
פ ענייא זענען
וואס יד ןו זאכן יירד איםריבע ה תו פוןפארלאנגסטטא
אייבערשטער טגנערבעג סע
מאמען ,און ממילא זענען זיי ברידער.
דער אז מיר פארשטייען
פאר דיין גוטן בחור"" ,אי
דאך
קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"" ,איך בין דיך מקנא אויפצוהייבן און וויסן אז מיר זענען קיינמאל נישט בייפל" טאטן,ךכי זעלבןרתוי דעםוביח ביירה ר געווארןםיע נישט .ןמ ",םיחאה
ענדליך א יעצטיז ןוא ןבאה הנותח םייב ןיוש יז טלאה ךילדנע
קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"" ,איך בין דיך דורך
מקנאאונז. בעט
ט אז חשוב,
זענעןזאזייהאמו כש יד דיר
פארהני אבערזיא אים,קעווא פאראגעג זעלבער.ןעגנ ער זאל
דער
אז
געווארן ביי דעם זעלבן טאטן ,ביי דער זעלבער
בעטן, אים און זיין מתפלל זאלן מיר
קנאה ווי פלייסיג דו לערנס
וויל
פאר מרוחק פון אייבערשטן .מיר זאלן זוכה זיין צו א זיס איך פלאץ איד, די "ר' זאגן, אים געבוירן דערצו יענעם און ס 'א
זענען י ז א
זיי ס א ך א
צוגעפירט אז ג ר ע ס ע
האטר ע ר ח י
באשעפערב ור , א א ךאס
"אני לדודיןבל ידכ ,בקעי ןתח ריא ןופ םינמיס ןעמוקאב טאה
צו יענעם און אים זאגן" ,ר' איד ,איך פלאץאליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן
האט באק
פאר זאך. זעלבע דיר פון אייבערשטער און אים פאר
באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן קליין זענען וואס זאכן די שענקען
צו יענעם און אים זאגן" ,ר' אונז בייש ווערן
רעים:יב
באהבתיווצ םי זיין תיב ןטי מרבהקמה צויא שד שז דער ןעוועג ןיו וואס ןא פרטטש אקרע ס'איזרענארק רע ברודער ,רשברודער'סג א ןוא טראס רערעסער
זאל אים נ יאר א זיין ס'זאל יאר; הייליג א און יאר לעכטיג א יאר, צוגיין
קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים :מ'זאל צוגיין
ןבעגקעווא ן'טימ ןראנסיוא ןענעק טשינ םיא לאז
פארשעמט ווערן .און אודאי טארן מיר נישט זיין מ'זאל
קליינע א ווי אויס דיר זעט וואס דאס נעם קנאה
לי". ודודי
ברודער'ס ברודער ,נאר ס'איז א פרט וואס דער אונז. פאר
קנאה צו מרבה זיין באהב גרויס נישט זיין
דער מיטגוטנאעפעסרעד הניחב ע טוןדעםיד , אנשטאטיוליג
מ'זאליא הניכש זייןוועג טשינ ז האווערן ןע צו הב געטוןגארנישט ןעוו
האטטלדנאה'ס ברודערפ ךיזדערח ייווצ ןו םיער ,םירב
חיי בני מיט ווערן געבענטשט זאל יעדער
שוואכעטעבראעג ךאד טאה בקעי .לחר טאטשנא האל וועלכן אין זאל נישט
דייןוזא מיטרג השגות, ,סיו שוואכער דיינעמה מיט
עבודה ,זיא
מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין מ'זאל אנשטאט דעם טון
לאה אנש
אוועקצוגעבן פון זיך ,כדי א צווייטער זאל נישט
עצמותי "רקבא
ל)עד ןו יד,ב
(משליתי שדק דערצו.נאטשעג פארקערט ןע א פארשטייןידי ןו
געטוןד
אדער .םי דאס זעלבע דארף מען
א וואס אלעם מיט ובנפש, בגוף כל, מכל בכל ומזוני, קנאה",עסנאר ס'שטייט עפעס געארבעט דערויף
אוןאנגיב לחר ןעמוקאב וצ ידכ ראנ טכענ ליפיוזא ןבל ראפ כשרונות,מ ר באגרעניצטעה ח דיינעכ ןו מיטשי ל יכולת,לא זיין גרייט אויך .ווען דער אייבערשטער בעט עפעס פון
זיךנארס'שטייט (משלי יד ,ל) "רקב עצמות קנאה", געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו. ס'שטייט (משלי יד ,ל) "רק
פאר לבן א
לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט
טי אויפפרעסןכ ן'אונזפ תודחא זאלל קנאהר אפרעד . אונז ,ר
ווי אינעווייניג, פון נישט קיינמאל האבן ר
מייןע שויןפ
איז טרי זיי
וויבאלדיוא
טראכטן ,זא ס קשר,עד
אינערליכןראפר מעןטגאז זאלעד דארפןספ ר
קו
ווערןפבביאת פאר א ווי געהאלפןא רא
איד דארף ,און מיר זאלן שוין .בייוו אייבערשטער דעריא'ס ווייל אייבערשטן,ריו פאר'ןיד אוועקתו
ל,
ווי אינעווייניג, קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינערליכן קשר ,וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט קנאה זאל אונז אויפפרע
ביסעלע רע 'וואס נישט
שבטים .און מיר ,די קינדער פון רחל ,דארפן
לאזן אז די נישט ןעוו מען ז
ראפ זאלל מצליח ,ן
זענען ןראוועג וואסדחא קייןד זיא , האבן נישט בכלל זאלן זיי אז מעגליך הייליגע ךאסאאיז
און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגעדי אז
גואל צדק במהרה בימינו.
לאזן נישט וואס זענען מצליח ,זאל מען
זאך. טייערע א גאר עס איז מיר ביי זאגט: אויגן, ק ו
די ד ם
איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין
היטן " ש ל ו ם
אביסל ל ר ח
זיך וק " ,
וועל ו ו י י
איך ל ס
'אז' א י ז
תשובה?'
וואס זענען מצליח ,זאל א ן
ס'קומט מענטשןטייטשראפ לחר ןוא הנותח רעד וצ טמוק'ס זא אנדערעצ
צוב רעטייוו קנאה תי
שדקמה מ'שפירטח א
וועןאוועג בור .ןר געשוויסטער
למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם מענטשן אנדערע ווען מ'שפירט א קנאה צו ביירעטש
מצד עצמם" .דאס הייסט אז ביי געשוויסטער אזרעק הייסטרעדאס ,םולש עצמם".מ טימ מצדודידי רע דעםבהא ןוא ת
ווען מ'שפירט א קנאה פון ,ה
דורךזיא רעוו
ברעכט ,רעטנאנ
א
לאה גייט ,ןפוא ןכילקערש א ףיוא ןרעוו הזבתנ טייג האל להם ,ואין זהס ןעוו
שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם ,ואין זה התחלה
שהוא טדער' אחדופ ךיז אבר א ן להםקוח שישא – רעדמערפ
צניעות
צווייטן ,און פארגינען פאר אנדערע.
מ+הר"++ל
צווייטן ,און פארגינען פאר אנדערע. צווייטן ,און פארגינען פאר
ממילא גי לאז האל זא םינמיס יד רעביא ריא יז טיג אליממ
זצ"ל. מ רק מצד האח
ע נט שם
ש ו ואואין
ס ה התולדה,
א ט ג ע ב וי מצד
ט א ק נקרא
ש ר פ האח
ון יד טימ תודי
פ+ניני
האח נקרא מצד התולדה ,ואין שם האח רק מצד
חברים ,מכבד צו זיין א צווייטן ,מעודד זיין א
הימלעדא רעדורב
הסתרות פון?רבח א ר
נישט פאר
א
.ןרעוו טמעשראפ טשינ
זיין
עבודת יששכר ,פון רבי ישכר דוב מוואלברוז מעודד חברים ,מכבד צו זיין א צווייטן,
עסאאזוי" :כי ערקלערט ער און ברודער.
חברים ,מכבד צו זיין א
בייצא מוואלברוז
מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון אהבת צ ו
ביי א ברודער .און ער ערקלערט עס אזוי" :כי וי י ט ן . א ו ן נ א ר נ א כ ד ע ם ל יי גט ע ר ו " ",בורקלו
אהבת פון ענין מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם
נענטער ווי און
מ'דארף זיך מחזק זיין אין ועסט אין
שטערקעררא
חיבורא רעדורב ן' דער איזלש חבר ,םו
שוועסטער .אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין
וואספא וואסר !ןעוועג סאד זיא שפנ תוריסמ אראפסאוו חורבן פונעם בית המקדש ,איז דער זמן לח פ זא
חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי ךיוא זי זיא רע לייוו
וואס זמן דער איז חורבן פונעם בית המקדש,
חבר .ביי א
חורבן פונעם בית המקד עמען איר
זייןךאד איזצ–מב דעם אויף
ענטפערעז ם
דערטאט ןבל אז .ן
צוליב איין זאך ,כדי נישט צו פארשעמען איר
האט דא א ןתח ריא ןבעגעגקעווא זיולב טשינ אד טאה ןו
אויפ'ן יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן
אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר .ביי א תואי ענופ
אויפ'ן טרויערן מיר יעצט אין די טעג וואס
האלט
יעצט אין די טעג וואס עס בלויז
זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל ת
אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז
בהא ביתנ( םלוע תוביתנ ןיא ל"רהמ רעד
אינעםאדור
וועק מיט קנ אה, אריןיא
זי וועט יע ראנ ,ךודיש ןרעדנא ןא ןוט ןפראד טצעי טעוו יז זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט
מע פונעם
זאך).ד'ארומ א טגנערב )'א קרפ םיער מענטש, טראכטן א מינוט ,ווער איז נענטער צו א
נצחיות פון כלל ישראל ,צו זיין די מאמע פונעם
זי האט א רעד ןיא רוחב ןטסעב םעד ןבעגעגקעווא טאה יז
זאך). א :ךאז עגי ןי
טראכטן א מינוט ,ווער איז נענטער צו א מענטש, זאך).
פנימיות'דיגעהאט מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן
זי פנימיות'דיגע
קיין ענייא נישטד ןופ דער סוד פון אסתר
איזוספ י קשר םיק הסתרה
געבוירענער סאוודאפלטע
בש יאצומ טגאז'מ לאמיר
ת זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך. כות מיט'ן
אסתרהא טימ
םניפוןח תב
געבוירענער קשר איז נישט קיין געבוירענער קשר איז ני
וועלט .זי יד ןופ עמאמ יד ןייז וצ ןבעגעגפיוא טאה יז .טלעוו זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך .לאמיר
המלכה'ס פראטעקציע
(אויב דער
מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויבזיין די
דער מאמע פון אלע געמיינע בני עשו. געווארן ייב
געבוירןךל ןתיו" מ'איזטרעוו ", וועלכןמרעד ש" ,טנא מיט
םולש םול מיט וועלכן מ'איז געבויר .
י"ב שבטי .לארשי ללכ ןופ עמאמ יד ןייז וצ ,הק יטבש ב"י
פנינים יקרים מתוך
נאכדעם אויך לרחוק. נאכדעם אויך לרחוק.
ווי א קשר שטערקער זיין צומאל קען חיבור אזא
כתבי המהר"++++ל שבשייכות
אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי אבאקומען דעם שוואכסטן שידוך ,עשו ,און זי וועט
און… ווא
קשר
יז ?םעד טאטשנא ןעמוקאב יז טייג סאוו …ןוא ל ר ח ו ק ו ל ק ר וב " . ש ט ע ל ט זי ך ד י פ ר א ג ע , פ א ר ווא ס
פארקערט ,אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און
אזא חיבור קען צומאל זיין וועט זי און
טשאונז ,און געווען
אין מענטשןאז ס'איז טאקע דער ענטפער איז, מיר זעען דא א לשון פון א דאפלטע הסתרה,
פארקערט ,אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און
געוואנדןטיי
איזלש" םדוק פרעמדעוא "קוחרל םו עדכאנ טשרע ן שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט ם
מיט אהבת חינם
אוןבעסטן שידוך וואס זי האט געהאט ,גייט זי
גייט באק
פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז,
דא טאטשנא .רוחב ןטסגרע םעד ןעמוקאב טייג
דעם זיין
פרעמדע מענטשן איז גע ט ,גייט זי
אבער הסתר, בתוך הסתר א שווער, ביטער אויף זייער מאל
שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין ווייזט
עג רי דאס
קנעד וואסאסתיר", ,ןע
הסתרהברמ זא "ואנכי ןייז
וצ הבהא
לפרשיות השבוע ולמועדי השנה
גייטצובאקומען דעם ערגסטן בחור .אנשטאט לאמיר געדענקען ,אז מרבה זיין אהבה אהבה צו ש ל זיין
ו ם פ מרבה
א ר 'ן ק ראזו ב ? געדענקען,
ל כ א ור ה וו א לאמיר
ל ט ג ע ד א ר פ ט ז יין לאמיר געדענקען ,אז אנשטאט
דעם בעס נאכדעם איז צוניצגעקומען דער כח פון אסתר המלכה ,דייז טייג ,טאהעג טאה יז סאוו ךודיש ןטסעב םעד סתם א ערשטפ
פוןר
שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעםדאמע אוןעד לרחוק"מ
נישט דאךטנע מ'רעדט ןש"שלום
קודםועג זיא שטייטןדנא
גזירה.ו שווערע
ןוא ,אזנוא ןיא
א בורקל םולש ןגאז םדוק לאז'מ זא ,טרעקראפ ןו
אוועק מיט קנאה ,אריין
באקומען
זיין די מא
מיט אהבת חינם
בהסתרה,טעוו יז ןוא ,ושע ,ךודיש ןטסכאווש םעד ןעמוקאב
און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי
.ושע ינב עניימעג עלא ןופ עמאמ יד ןייז נ א כ
גרויסע צדיקת ,וואס האט זיך אליין געפירט
ד ע ם א ו יך ל ר ח ו ק
שלום מיט א שטארקע צניעות ,און דאס האט אויפגעבראכן .
פארוואס פראגע,
לטהרה,א וואס
טומאהוביח אז
לרחוק ולקרוב" .שטעלט זיך די פראגע ,פארוואס
"שלום
די זיך
ביןצ ןעק ר שטעלט
להבדילאמו
מיט אהבת חינ
ולקרוב".
שפראך,ש ןייז ל לרחוק
צייטונגרעקרעט רשק א יוו
דעם? זי
ל ישראל.
פון א זיךימ דערמאנט,ו
ס'רעדטו ט לשונות;מ ןכלע ווערטזיא' לך",ריו
דראמאטישעבעג "ויתןעג ן שרייבט ןראווביי
י"ב שבטי קה ,צו זיין די מאמע פון כלל ישראל. ביי "ויתן לך" ,ווערט דערמאנט" ,שלום שלום רעד ביוא(
אוועק מיט קנאה ,אריין
אהיימגעפארן פון קאנטרי לעצטע וואך דאנערשטאג
וועלט .זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די
זי האט ן'טימ תוכייש א ןבאה וצ ןעוועג רתוומ טאה יז
מיט א מיני ווען .פון הינטן האט ער אריינגעלייגט אלע
הסתרה .א ל"רהמ רעד טגאז הימלישעןופ אלפ די .ךאז א שבתמאלדאס רי אז
מוצאי
בעג זאגן
איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת
המלכה, :ש
חז"לער
מ'זאגטיו און רענ הקדושה.שק
וואס תורהינ זיא
פסוקים ר דיש
אוועק מיט קנ
ק ט דער
פון אין
איינע ןיי
פ פסוקמינעגיד'תוי
ר אין דער גייט רעים
מע פון די
כח,רט גרויסןטכא אזאימ א ן צניעותו ,טונ
האטזיא רעו פארוואסטנענאיןטנעמ א וצ רע אסתרך
מורא'דיגעאזזאך: תקופהאפון דערברענגט אויף א') ארויףפרק
זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער
מער וויםענופ עמאמ
ברודער אדער א חבר?
אייןנ באנק ,נצחיות פ געבליבןויחצ
נארלכ ןופ ת שי ל זיצןאר
צוםצ ,ל
אוןןייז ו
פעקלעך ,יד
רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך :אין ).
זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך ,נאר איז רבדיןייז צניעותעדו
וויבאלדעדא ר בח ןייז ר מידותרעד ?ר אלע"רהמ לאה ל אסתיר" .ט
אהבת (נתיב הסתר עולם ואנכינתיבותאיןשנאמר מנין?מהר"ל דערהתורה ידוך ,נאר "אסתר מן
הסתרהזיולב ס איז טובות? דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת
זיינע זעקס אייבערש עבייא געדארפט ס'נטשר
אריינזעצן ער – קלאפ האטןוא דארטאד
עלא ס וואס י ע צ ט א ין ד י ט ע ג ו ו א ס מ יר ט ן'פיוא ןרעיור
האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און
רצונותזאאון ערריא ןעמעשרא טאטן.עדזיינענע רפט זעלבן
רע פונעםא
באהאלט ערעד ףיו םבמציאות דאךייז – זי
מענטש.א חן ר חתן און איז משמע אז בימי אסתר איז געווען גאר א שווערע א ייב .רב
פונעם
ווער איז נאנטער ,א
'סיט-בעלט' און צוליב אי
קייןןייא בילוצ אןךאז
וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל
דערצו איז שוועסטע קליינע.עווש
די .רעטס פארזא
הרעכ ,
שינ יד
דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן.
בלי טעין
קינדערלעךפ וצ
ווייל ער איז
תאוות .ערןיא טסעו
אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום ,ווייל ער איז
סיט'עוו יו
'קארע טרקייןוא ס
אןעגסי משאודאי
שלום ,רבח נאכגעבן זידיא
רעד אויךזיךביח איז
פון רוברודערש
עט דעםקרגוף רע פאר'ן
ברודער אדער א חבר?
אפא אזנ ןו
האלט
יוו רעטנע
ח ו ר ב ן פ ו נ ע ם ב ית
תבהא ןופ ןינע םעד ןיא ןייז קזחמ ךיז ףראד'מ
ה מ ק ד ש
דאך במציאות פונעם זעלב
דאפלטעע הסתרה.
, א יז ד אוו ןמז ר
אז פאר'ן ברודער איז אוי ווען! ס
רחל
געמעגט און עבודת יש "ולקרוב",פארשעמט ווערן.
מ'האטתדובע
עסב נישט
"ולקרוב",
א צווייטן .און נאר נאכדעם לייגט ער צו צוי
ערא י לאזטלייגטב
עדור נאכדעםרער
און .
תשוקות ןוא
נאררע אוןרע זיינעלק באהאלט טר
צווייטן.ע די הסתרה איז געווען אזוי שטארק ,אז אין יכ" :יוזאאסע
ווער איז נאנטער ,א א צווייטן .און נאר נאכדעם
רכששי שנעלער ,ווי
אסאך יבר ןופ
נישט געפארן רכשי
ערוומ בוד זורבלא א ןייז דדועמ ,ןטייווצ א ןייז וצ דבכמ ,םירבח
זצ"ל. ער האט נאך גערעדט אויפ'ן טעלעפאן. .ל"צז
ממילא גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל ידידות מיט
מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט חאה קשרקנפון געבויטצאמ אר צניעות.ה ד
האטלות איז,הד או דאסי
וואס אויפרייסן.ם
מענטשש ן לאה זאל דער גאנצער מגילה ווערט נישט דערמאנט דעם דצמ קר חאה מענטש וואס האט געבויט
צ .ערעדנא ראפ ןעניגראפ ןוא ,ןטייוו
פרעמדערגייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן,לאה פרעמדער
ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א אויף ,אשיש
פירט מען רחוקםה–ל א אא ב
אזוי פוןדח
זיך זיךהש
פירט מענטשאו
הס'רעדט
וועןל אהלחת ליכן אופן ,אייבערשטנ'ס נאמען .אפילו נאך דער ישועה ,הז ןיאו ,םה
ווען ווען ס'רעדט זיך פון א
למעשה זיין פון נארישקייט שרעקליכע א
עד ןופ טגיילרעד טשינ לחר טאה השעמל געווען ס'איז ם
אהבה, דאנקען דעם רעטסי צומ ןעו ערווארטעטפש' געוועןאנק ס'וואלט
וועןמ ערעדנ
אהבה, און ידידות שטערקערער שלום ,מיט מער אוןמיט'ן
מ ידידותצ
און מערמצע
מידה,ד ם מיטד ".
כנגד שלום ,סא
במידה שטערקערערטסי
הימליה פוןא
איםב ז מיטג ייזיךוושע געווארן.ו א טרי
חרוב המקדש בית ה צווייטערא וצ
שטערקערער שלום ,מיט אזטנע שטייטןש
געהאטואא זכות און זי הא האטאה יז ן ערכוז ט אז ה
אויסועג
ווייזטא ןעו
אבערוצפיו
זייט,לעטש
ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז
וואס הוי"ה שם דעם ארויסשרייבן און אייבערשטן
צווייטער בית המקדש חרוב געווארן.
אילייה ן
קודם "שלום לרחוק" ,ווייל ס'איז אסאך א אסאךדיעג
דורכברעכן ס'איז
מעןגעמ זיא ווייל
קען ךיל לרחוק",
מענטשז זאפונעם ןלאז יי "שלום
ההסתרה ללכב קודם
כחאה טשינ דערק ןב וו א ס ז ע נ ע ן מ צ
ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות ,איז ןייל יח , ז א ל מ ע ן ני ש ט
קודם "שלום לרחוק" ,וול א ז ן א ז יד
און זיינע שבטים. איםבשאויףםיט
געהאטוא .
רחמנות ,רימ ן
מ'האטדניק יד
הימל,ןופ רע פסוקראדאין,לחר נישט אויך דעמאלט אבער ווערט הרחמים, מידת איז
ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות ,איז דער
ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פאר
פסוקא ווייב. געקענטןפדער זאגט
המלכהניא
אסתרןכילרע דערפאר
האט ,רשק אז
אזויאביוו אויס
הימל.ז דל פירט
איןבאה יי ער
הסתרותק ן
שינ לאמניי ט ישראל.ק
כללאז האנ פוןוא ל א זנ כחסערפפיו מיט'ןפ ןנאריא ןו יוו ,גינייווענ
ער פירט אויס אז דער
האט מען קינדער אז ס'זאל זיי גארנישט געשען, דערפאר
וואס א אין
נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל .דערפאר אונז ווייזט האחדות
דאס ה'. שם דער דערמאנט ומען רחל
זיך לערנע אעגגעלעגןטיירג ןייז ףראד'מ טייוו יוו םעד ןופ ןענרעל ךיז
פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל ס'איז
ר ב ע ט צנועעדוואור ו יף מקום
א ד ע ר דעם
ג ע ט ו צו
ן ע אנקומען
פ ע ס ד ע ר צ ו. ס 'ש ט י י ט ( מ ש ל י יד , ל ) "ר ק ב ע צ מ ו ת ראנ ",האנק
צוגעשיקט פון הימל א פאליציאנט אז ער זאל אים און ידידים. און ידידים. געשטאנען
איזדי שכינה
אזוי גרויס ,און דער בית המקדש איז געשטאנעןהמקדש אז
דעמאלט געווען, איזדער בית ישראלאון כללגרויס, אזוי
און ידידים. געארבעט מצב
אוועקצוג אוןעדנאר זיטשינ לאז רעטייווצ א ידכ ,ךיז ןופ ןבעגוצקעווא
לאה אנשטאט רחל .יעקב האט דאך געארבעט ישראל,
צווייב רפוןעדור כלל
זיךה ר פאר
ס'האנדלטטא ישועה
ווען טשינראג די
אהבהוטעג באהאלטן
געוועןז ןרעוו וצ ן ןיי שכינהנאאיזלאז'מ גילויטאטש בחינה,טדיםעד אנדערעעפע ןו רעד טימ טוג ס
חברים ,רעים אפשטעלן .און ברוך ה' ,מיטאמאל האט ער געזען ווי
רעים חברים, צוויי פון זיך ס'האנדלט אהבה ווען נישט
אנדערע בחינה ,די גילוי שכינה איז נישט געווען באהאלטן. געווען אזוי וועקגעבן איז כביכול
אהבה ווען ס'האנדלט זיך
פארשעמ הסתרה.ןייז טשינ רימ ןראט יאדוא ןוא .ןרעוו טמעשראפ
זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן אזא אין ישועה זיין ,די ממשיך געקענט האט
שטערקערער קשר און א גרעסערער סארט א פאליציי קאר פארט הינטער אים און ער הייסט אים ב ר ו ד ע ר 'ס ב ר ו ד ע ר נא ר ס 'א י ז א פ ר ט ו וא ס ד בייםי צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן
ע ר ק נ א ה צ ו מ ר ב ה ז י ין ב א ה ב ת ר ע ןייגוצ לאז'מ :ם
ב ,כדי לבן
אסתר",ןרעוו ש הסתראב ואנכיעפעש שנאמראה
מנין?עגוצ ט התורהטר מן ייז זא "אסתרנע
סארט גרעסערער א און קשר שטערקערער ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן שטערקערער קשר און
אליין די ג זייט.א זא םימרוג יד ןיילא
האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב ,כדי לבן דערייווצ
איןרעט שטעלןאז
זיךייבתנ ל גרעסערערר איפ ס'איזזממשיך זיין ןריובעג ןע געקענטנעי וצ א ןוא םע טאקע
מעןאז םי ר" ,ןג האטוויאזוידיא '
איז ךיא , ראפ ץאלפ
ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור ,אסאך א אסאךא א ברענגען חיבור, צו כדי האבן געדארפט אסאך מען האט איר ס'איז אסאך א גרעסער אבן און זי
דורך אונז .זנוא ךרוד אוועקגעגאנגען.רעבלעז רעד ייב איזלפ יוו ה
געדארפטאאנקישועה שכינהי
מ'האטסיימצב?על וד ג די אזאטאז טומאה"
איןא" , אזא
ישועהב ךי
א ךיד ןי
ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי
הסתרה.גהאחים",
מןע הרעיםראוו םעד ייב ן חיבוריותרןבלעז "לפיכך,ןטאט אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען. סנר אנקמ
דער טעלעפאן איז אים תיכף ארויסגעפאלן
"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים", פינסטערע אזא שטארקע, געברענגט ישועה אין וואו עס פלאץ,
"לפיכך יותר חיבור
עס האטיד באהאלטענעםוג ןי
עבירותט
דריי",רוחב ן הויכןיא"
פוןיבדיך איינעידא ן
זייערפוןנקמ
טאה תודחאה חכ כח הא
.רעדירב ייז ןענעז אליממ ןוא ,ןעמאמ ראפ
איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט ך טימ א
פון דער האנט פון גרויס שרעק ,בשעת ער האט זיך
געזינדיגט ,שלימות הקדושה.
אויסגעוועלט צו זיין חברים. נישטמיט עס
פארזינדיגט מ'קען זיך צדיקים,
מ'האט סתם
אויב צוקומען
און נישט
בתחתונים, קענען
ד י י ן ג ו ט ן א יי ד ע ם " , " א יך ב ין מ ק נ א ו וי פ י ל ח נישטדסאל וד
"ה ּכ ּו ַּב ַּסנְ ֵו ִרים" -אין זכות פון
ִ
אויסגעוועלט צו זיין חברים. בתחתונים ,און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט אויסגעוועלט צו זיין חברים
געמאכטא"מעצמם און געשטעלט אין דער זייט .דער יונגערמאן האט שוין
פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט אלייןה םש לב האבןתוער מ אוה וואסבצזיי קשריחה שכינהמצעב רוב תשובה "ם סתם תפילות ,מיט געווענליכע ביתמיט פועל'ן
גילוי מורא'דיגע געווען א המקדש איז
ק"מהיב םעד ןטלאהעג געהא
קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און
חרטה געהאט טויזנט מאל פאר דער מעשה ילדות ט ו ס ט
בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה" . קשר וואס זיי האבן אליין
בחור –א
צניעות
דעם בחיר האבות ,קדושנו קדוש יעקב – א בחור
פנימיות'דיגע אהבה .ס'איז א פנימיות'דיגער א א ייב –
פנימיות'דיגער ס'איזרבח אהבה.א זיא פנימיות'דיגעו ,שרעדנ
ערשטןצנאג רעד דלאביו האבן גאר רע געדארפטביים
איז ער מסביר דעם ענין אזוי .ביים ערשטן מ'האטענין אזוי. נאר דעם מסביר המעשים, איז ער און תיקון
פנימיות'דיגע אהבה .ס'א
וואס ער איז באגאנגען ,ער האט זיך צוגעזאגט אז
האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו,
אן עכטע, ס'איזצמפ תואי זאך,ירפ ןו
אבער פיזישעשטניקייןימ טפא ד טני ישועה .נו ,ייווצ זא ךא
נישט פועל'ןעאמ א צואז שטנ פראטעקציעז ל
ספעציעלעעי ןריפנייא ךי קב ןעמעאנ וצ ,גאט ןד אבינו,
ער גייט עס מער קיינמאל נישט טון ,אבער וואס
נישט קיין פיזישע זאך ,אבער ס'איז אן עכטע, נישט קיין פיזישע זאך ,א
המקדש? בית ערשטן ביים חורבןמ וואסג א ןגא יכע טו
וואסאיזאיז
עמער אז יונגערמאן,טנ
צווייאה ןש צווישןוא ןבפארציילטי מירטל
פארבינדונגעוועגס ס'האט וצ
.רוביח אאןבאה באוויזן? ךיז ןוא לטעצ א דאסירשראפ מען :ןבי האט ךיא וויאזויז זו
עשו .אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס חורבן ביים ערשטן בית המקדש?
א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז מענטשן א פארבינדונג צווישן צוו
דער מ זייןגערפ )'ד קרפ( לארשי חצנ ןיא ל"רהמ רעד
אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט אזויד קען :ט
זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן' ,אזוי קען זיין ש רע 'ווייערלעסןשיווצ תוכיי
קאנעקשאן', אזאב זיא ייז טרי זאךאווי דעם םעד ףיו געווען זא גורםראוו
צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעםהאבןאפ ט וואסייא ר חמורותדיא ן שלשדדועמ . צוןודיא ןייז
זאך ווי א 'ווייערלעס קאנמיטז קזחמ האבן ןיי
לאה האט געוויינט ,ווייל זי האט פארשטאנען פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך
פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך רשטאנען
פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא
3
פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא פונקט ווי היינט ווייסט
און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה. חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה
חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה און לאה.
גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן :יעקב מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש
פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש מ'זאל זיין נאנט און פארבונ ערן :יעקב
ווערט עס אנגערופן "ערות דיבור".ג "רבי שמעון
אבער ער קען נישט רעדן .א בעיבי קען אויך נישט דאס מויל רעדט וואס איז נישט אויסגעהאלטן חשוב'ער יונגערמאן מיט'ן נאמען ר' מענדל וואלף
מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. המקדש פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית עריעקב אנדערן: גייען חתונה האבן איינער מיט'ן ח ןעייג
ג
אותיות
רעדן .כאטש ס'האט אויך א צונג מיט א האלז און גרינפעלד ,אז ווען ער איז געווען א בחור און
פוןאאמעשה וועגן חנם, שנאתצוליבפה". געווארן ניבול
חרובאמר ,זהו איןלאה .בר נחמן ישיבהאון
מיט רחל חתונה האבן גייען און עשו ושע ןוא
ס'איזא דא אזא אזעלינו מעןלא ווייסט און
נישט רעדן, היינט קעןוויער פונקט א גארגל ,דאך מויל דאס סאטמארער אין דער געלערנט האט
שליסלעך.טאקע א פארגלייך קמצא? איז עס ובר קמצא פון פארשטאנען האט זי ווייל געוויינט, האט לאה ל אה הא
א דאך
מענטשןאוןוואס איז
איז
אינעם מוילמחכימות
רעדן.
'ווייערלעס קאנעקשאן' ,אזוי קען זיין
דערזיין
מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט:
נישט
ד זיין און מחזק
צוויי תלוי
:איך מוז זאגן א גוט
אויך
און מחזק זיין
איז נישט
צווישן
זאגן א גוט
קען ימיו
ווי א בסוף
זאךזיין
סימן אזאדער דיבור
פארבינדונג זיך פארשרייבן :איך מוז
חולה
דעם מעודד געווען איד.
פאר איין גורם ווארט
האבן וואס
דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז
פרשת אין און צעטל דאכט זיך
המקדש? א
מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור. זאגט,
בית
מענטש איז פון די גרויסע
חמורותאז
חיבור.
אויף דעם
ערשטן
אלימלךא
שלש
האבן
ביים
באזירט
רבי ר'
די
צו
חורבן
צו
דער
זיי איז
אויסגעוועלט
מיט
וואס
קרית יואל ,האט ער געהערט אינמיטן דער נאכט
צווישן
האבן שייכות
חתונה דער
גייט זי און
ווארט פאר איין איד .מעודד זיין און מחזק זיין
ווי א בחור רעדט אינמיטן שלאף און ער פרעגט
האבן
גליקליכע מענטשןדי געווען
א צעטל און זיך פארשרייבן :איך מוז זאגן א גוט
פרעגט:
איז
לגדולה"
רחל לטן דעם ביהמ"ק
"הגדולד')
אבער
ישראל (פרק
עשו.
אז איןאנצח
ע
הר"לה" ז
ש ו.
ודג
בא
אחדות האט
אן עכטע, געהאלטן דעם ביהמ"ק
נפש אינעם
ס'איז
ואסתראנרמז בלשון אנכי
פנימיות'דיגער
אבער ס'איז תלוי זאך,
ן יעדן טאג ,צו נעמען
מאוד ,ס'איז
נעמען
אהבה.
האלז ,נאר
פיזישע
דבר זה
טאג ,צו קיין און די
נשמה.להבין
פנימיות'דיגע
נישט
יעדן
דער צונג
זאל זיך איינפירן
ביים אערשטןאון דיויש לך
ווען זאך.
מענטש
שום קיין לעבעדיגע
דורכגייןא לייכט ,א
אן
מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי
אזוי.מלאך עס א ענין
באשאפטדעם
דיבור איז
צוויי
מסביר
אלעסאז
שלעכטס
דאךיעדער מיינט
זאל
וויבאלדער
אז
זכות
מ'רעדטאיז
פון
פנחס,
פריינטשאפט
דעם אבינו,
קשיות פון רבי עקיבא אייגער .דאס מויל ארבעט,
באקומעןפון
פארגעשטעלט
יעקב מציאות אים גייטהאט
א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג ,צו נעמען זי דמיון
אז
דאס מויל פון א מענטש ארבעט.
זיין
געוואוסט יעצט? האט מען טוט ה א ט גוע
נפש".
– ביי א חבר איז אנדערש ,וויבאלד דער גאנצער עגמת
גאנצער שום
דער קיין אן און קריץ
אנדערש, בחור באקומען
איז
א – חבר
יעקב זיכער
א וועט– ביי
קדוש קדושנו ער געשען:
האבות, יעצט
בחיר ס'גייט
דעם וואס ד ע ם ב ח
הסתר
און מעצמם כח האחדות האט
דערכיגעמאכט רק
משועבדיםאלו ,ויותר
הסתרות,
קומט פון
שהיו
חברים .ווען ס'איז
וואסשני
אליין
מקנא וויפיל חסד דו
ערגער ווי
כתוב
אחשורוש
האבן
זייןדוחסד
ולמ ה
הדיבור
צו
אסאך
וואס זיי
מלכותוויפיל
וגו'.
אסתירכח
תחת
אויסגעוועלט מקנא
הסתר דעם
קשר
נשמה ,איז א פגם
ביןשהיו
דעםשכינה ביי
ראשון
"איך
פייניגט גילוי בית המקדש איז געווען א טוסט".
מורא'דיגע חיה וואס
"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"
איידעם",מיט צוגעקומען
פארזינדיגט זיךגוטן דיין פאליציאנט
אויב מ'האט
בעצמם"שלעכטע
דער איזאון
החיבור ס'איז א
געזאגט,
בתחתונים,
חיה.מצב
ווי
מענטש.
נישטהוא הרעותמויל,
צונעמען שם
קיינמאל
איידל מעגליך
"אבל האט אן
האט
אים
וואס
טוסט".
וואס
מ'וועט
דיין גוטן איידעם"" ,איך בין מקנא וויפיל חסד דו
פונעם שעות רוב מעןאז אויס
אכציג
מענטש
קומט
קנס, און
מויל,
א ממילא ,א
געשוואלענעם
פיר פון פ ון פ יר
שכתיב והסתרתי פני מהם(דברים לא, לכך אחר המן, תחת גוטן בחור",מזה ארעסטירן. גאר אים וועט אפשר ערליךאוןלייסענס, די אן
נישט ווייסט קיינער קאר. אין אריינגעקוקט ממילא און געזינדיגט ,שלימות הקדושה. גידניזעג
בין דיך מקנא מיט מיט
פגם פונעם גוף .וויבאלד אז דער גוף זינדיגט איז מקנא דיך בין "איך זענען איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט
דיין פאר
מאמען ,און ממילא זענען זיי ברידער. ברידער. זיי
דא
מאמען ,און
גייט וואס משפחה?
פאר דיין גוטן בחור"" ,איך בין דיך מקנא מיט
נישט אויב טאג, א שעה זיין אהיימנעמען
דרייצן-פערצן וועטטאג, ווער
הסתרות ,וזה ואנכי
האחים", הרעים מן ישראל שני חיבור מקנא
יותר על יבא דיך
ביןעוד "איךכי
"לפיכך לכתוב פלייסיג דו יז) .חזר
לערנסט", וואסצוזייןאוןנישט
ווי הימל
קנאה נזהר פון מענטש
זען געלאזט
זעלבער דארף אדער אים דערפאר
מ'האט
ביי טאטן, וואס זעלבן דעם ביי געווארן
שבימיא
שאמרנו ,איז
וכיון הסתרים זינדיגט די נשמה
דורךמקנא
אונז. אזשני
"" ,איך בין דיך
אבעראעל לרמוז פארשטענדליך,
וגו'. אסתיר אוועקגעגאנגען .הסתר
רשעים נייעס,איז
שלעכטעשכינה
געווארן ביי דעם זעלבן טאטן ,ביי דער זעלבער טומאה אז די אזא דיבורים,און זי ביים גוטע שוין ער האלט זירעדט
קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"" ,איך בין דיך מקנא
חתונה האבן זעכצן-זיבעצן שעה,
ענדליך ילדנע זיין?
אסאך גרעסערער חיבור, נאטירליכעפאר פלאץ אסאך קייןאיך ס'איז
איד, המן "ר'
זאגן, פוןאז ער
צו יענעם און אים עס
שורהציאיז אונטערשטע
זענען געבוירן
אבערקיין
די רעדן פוןנישט,
צוגעפירט אז זיי באשעפער האט
פארשטייטהגואל רק
יעדערראוי להיות פארזאך.לא הי ה
איד ,איך אליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן
פלאץ הסתר, הסתר תוך נישטכאן היה באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן
רעדן, נישט מ'דארף חטא. אפגעטראגןא
בייםגעטון האבן לבן ווארט
כדי יעדעס דיבורים.
צו יענעם און אים זאגן" ,ר' איד ,איך פלאץ פאר
יעקב, חתן איר פון ווערן
הייליגע
סימנים נתבייש
און
באקומען זאל
אפגעהיטענע האט אזהא צווייטער רמיםטאאב
צוגיין און א גרעסערער סארט
כי הצנועה טויג בה, וואסשהיה
עפעס הצניעות
גודלקוקט
מ'זאל קשר
מענטש עלשטערקערער
השם
פשוט'עררעים:שמורה באהבתאאסתר
ווען
געווען אן
קנאה צו מרבה זיין אז
שוין
געגעבן איז
נישט המקדש
דארט און דערבית פון צווייטן
וואס ס'איז א פרט וואסזיך
האט ברודער ,נאר דערנענטערט צו זיין
דאך ברודער'ס דער פאליציאנט האט זיך
רעים :מ'זאל צוגיין ברודער'ס ברודער ,נאר ס'איז א פרט וואס דער אויבן רעקארדירט
קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים :מ'זאל צוגיין זיין
ווערט נישט זאגטמיר טארן
איד א אודאי
וואס און ווערן. ט
חטאים קיין גילוינישט רשעים, חטא פון קיין נישטאוועקגעבןקיין יונגערמאן מיט'ן דער אויסנארן
טריט ,בשעת זיכערעקענען אים נישט זאל מיט םיא לאז פענסטער
פארשעמט ווערן .און אודאי טארן מיר נישט זיין
עוד.פון צוויי חברים ,רעים ס'האנדלט זיך וועןודבר אהבה אנשטאטגעוועןאיז נישט שכינה ווערןדיזייןבחינה, אנדערע צו
קנס. שום
יתבארחטא ווי אויב דער
פעס גוט מיט דער דער
קלענערער מיטזה גוטנגלה,א עפעס
עס בלתי
טון איז דעםנסתר
נישט, מ'זאל
דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין געטון גארנישט האט
די ברודער
נאך ארויפקומען וועט דער
מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער נישט ער זאל
ווען צווייטער
און הימל, אאיןכדי זיך, פון עבן
אוועקצוגעבן פון זיך ,כדי א צווייטער זאל נישט
ידידים. ל) "רקבאון געשטאנען קיינעם, איז פון
המקדש חטאים בית קייןדער נישט און אראבער,
געטוןגרויס, אדער דיאזוי געארבעט פון פענסטער דעםדאך געעפנטהאט רחל .יעקב ער האט אנשטאטלאה שרעק. נא האל צאפלט פון
זכרונו ושם יש
רביהנסתר, טאהשערעליון אל מקום נאר קנאה",ג"כ
דער תפילתה
אדער עצמות לכך הגיע
אלימלך (משלי יד ,רבי ר' אפילוגאר ס'שטייט
פאליציאנט דער דערצו.
חטאיםאיז
אפשר עפעס ווייסט? דערויףרחל וויילווער זיבעצן געארבעט
האבן נארער וועט צוואנציג,
גרייט און
פאליציאנטזיין
מ'דארף הונדערט ווייט דעם ווי פון ראפ ןןבל
עצמות זיך
קנאה" ,נאר געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו. ס'שטייט (משלי יד ,ל) "רקב עצמות קנאה" ,נאר
לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט ווען שמוץ, און פון רעדן באקומען
די געזען צו
און כדי
אריינגעקוקט נעכט האטאזויפיל לבן פאר און דער
דער הסתר
פסוק ואנכי
נישט. טויגיח)
זאגט שכתיב (שם
דערפארלא,
וואס
ווי עפעס
אינעווייניג, ווי
ן פון קוקןה
אויס ולכך מ
אינעווייניג ,אז חלילה
פירט המן, פון
ער זאל לכח דערפארבטול
אויפפרעסן
לברכה אונז ישראל.
דעם זאל האחדות פון כלל
קנאה
אפצוהאלטן כדי
אינערליכן קשר ,וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט נישט הימל,
מיט'ן כח
קיינמאל
פון האבן
מלאך
אינערליכן קשר ,וויבאלד זיינאר
א געווען איז מויל דאס
דארט אויף איין באנק ,נישט וואס טאג
קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינעווייניג ,ווידארפן א שעה
רחל,זיצן פון וואס
ווייב. אכצן
קינדער
פאר א אדער
קינדער מיר,אפדיזעקס אוןו א ר ו
שבטים .און מיר ,די קינדער פון רחל ,דארפן אחדות,פון
מעלהדיא דיבור פארלוירן עס
ס'איזשמוץ ,איז ס'איז יענעמ'ס
אסאך כיא
הייליגערמורה
עצמוס'איז דבר זה
און פנים,
גרויסערווייל
די אז לאזן די
לרחוק",
נישט הסתר
ען אז אזא על
לאזן נישטזהאז
"שלום שמורה
ווייל קודם מען
פארוואס? דערזאל
אסתיר. איז
מצליח, געטון
האטזענען וואס געווארן
וויבאלד ער
איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין האבן קיין רח"ל, וועןא סכנה
נישט בכלל איד פון קייןזיי זאלן אויסגעדרייטאז
און איז מעגליך
גערעדט נישט זיך
וואס זענען מצליח ,זאל מען נישט לאזן אז דיס'האט
אפגעהיטן,הייליגע
געקוקט, אויפצושטעלן
האט ער ט זוכה געוועןגעווען
צוגעבונדן.
היו ישראל כאשר פארשטייט וזה כי
און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע
אסתר, זינדיגן,ם הואפני סתירת קנאה מן
מ'שפירט א הגואל לעבעדיג, געווארן. בלייבן דיבורים די לעבט. וואס רע
אהבה, ס'איז מען אז מענטשן אנדערע מענטשצוזאל אבער חרוב ווען
פארן, זאכן ביים המקדש
געשוויסטער צווייטער בית
אומפארזיכטיגע אזויפילאז ביי הייסט דאס אז
פארשטייט עצמם". רחל מצד
אייבערשטן.חתונה און קעגן דער זענעןס'קומט צו
וואסער דיבורים מוק'ס
אוןפנים מי ידידות מער מן
מיטאותם שלום,שטערקערערשיהיה געטון. גארנישט דעם האט
פון דערלייגט אוועקגעפארן. האט רחל נישט
מענטשן אנדערע ו מצד עצמם" .דאס הייסט אז ביי געשוויסטער
הסתרת הגואל בהסתרות פנים ראוי
למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם אפגערעדט ווען מ'טשעפעט א מענטש .די וועלט
ווען מ'שפירט א קנאה צו אנדערע מענטשן
ווער איז נאנטער ,א
פרעמדער רחוק – א ערגער. שרעק, מיט אפצוקומען זה ואיןגענוג להם, געוועןהתחלה אים ס'איז
שהוא אופן,
אחד שרעקליכן
אב להם א
שיש אויף ווערן נתבזה גייט לאה ל א ייג ה
והסתר ,כמו שהיה והוא אהצניעות
נדערע .זצ"ל.
לזה ,פון הראויה זיך ס'רעדט המדה
אנדערע. פארלו ווען ש
פארגינעןשי באשטייט".
צווייטן ,און זאגט" ,א פאטש פארגייט און א ווארט
שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם ,ואין זה
שעה
גלייבן. זיבעצן
געקענט חשיבות,נישט מורא'דיגע
זיך
צווייטן ,און פארגינען פאר אנדערע. האט דאס איז א
יונגערמאן דער
ידידות מיט קשר פון געבויט א האט הצניעות.וואסמענטש לאסתר הצניעות.מצד רקמידת האח דער שם פון זכות
ואין אין
התולדה,זאל לאה
מצד אז נקראסימנים האח די איבער איר זי גיט ממילא מ מ ג אלי
זינדיגט דער גוף ווען
זיין א מהר"ל ,אז מעודד זאגט דער
צווייטן,
האח נקרא מצד התולדה ,ואין שם האח רק מצד
חברים ,מכבד צו זיין א א ווארט בלייבט. באקומען
שאקירט פון דער געווען דערפאר וועט ער וואסאיז משפחה ישכרטאג רביפונעם
גאנצע פון די
ברודער אדער א חבר?
גוף.הקדמה) אסתר,
א זיין
מגילת
ווייטן ,מעודד
חדש על (אור אין "כי צניעותאזוי: ערקלערט עס
חברים ,מכבד צו זיין א צווייטן ,מעודד זיין א מוואלברוז
ווערן. פארשעמט דוב נישט נ יש שכר,ט
אפ
עראון ער אונזער ביי א ברודער.
עבודת יששכר ,פון רבי ישכר דוב מוואלברוז
"ולקרוב", א צו דאךערלייגט ס'איזנאכדעם ווייל
אהבת פוןנאר
חידוש, קייןאון צווייטן.
ענין נישט
דעם עסא איזאין מחזק זיין זיךא האט דיבור,דורהיינטיגן
ביי א ברודער .און ער ערקלערט עס אזוי" :כי
מ'דארף אפגעהיטן .אז
געוועןאייבערשטן איז דעם געדאנקטזיין דיבור האבן וויבאלדשכר,און זיי מחזה
אהבת דעם ענין פון מ'קען אבער מ'קען מפייס זיין אויף א מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון אהבת אין אויסגעשמועסט עס ווערט אזוי ר.
שוועסטער .אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין
ווייל ער איז שלום,גשמי, אויךא דבר איז ברודער פאר'ן חורבןדער מצב ישועות. אלענענטער ווי
שטערקערכח.אוןמיר דארפן חיבור מורא'דיגן דער איז חבר
גוף איז דער נאטור.זמן אזאיז
זיין איז פונעם בית דאס
נישט רחל עס נישט אויסמעקן כאילו ס'איז געווען!
אנגעקומעןהאט דאס ער איז
זענען
הרע. נפשלשוןזיי מסירות
ווען לייכט.
קיין וואספארא
גערעדט אפגעקומען האט נישט זאך,ווכדי מ'איז פסא
חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי
,איז דער צוליב איין זאך ,כדי נישט צו פארשעמען איר
וואס זמן וואס דער המקדש, נישט געזאגט חורבן פונעם בית המקדש ,איז דער זמן וואס איר פארשעמען צו נישט
איז דאך טאטן. נשמה זעלבן פונעם
אבער די במציאות וואסאדאך אפגערעדט די טעגס'איז גרינג ,און ביי א נישט חבר. יחידזייןאיז איז – יעדן דעם גוטס .אויףפוןענטפער אז דער
זאך .אויפ'ן געמיינע
חתן און געווארן .דאס איז א לעבעדיגע זאך אין גערעדטאז
איר פארציילט
אוועקגעגעבן רעביציןהאט בלויזער זיין פה. ניבול
נישט אים האטדא
קיין אד טאה אהיים,האט
גערעדט
אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר .ביי א
מיר טרויערן אויפ'ן טרויערן מיר איןאיז וואס יעצט יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אויפ'ן טנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז
אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז
אהבת ישראל
(נתיב עולם כלל ביי
נתיבות מצב האלטאין מהר"ל
כלליות'דיגן
מהר"ל דער
דערפונעם חבר? שוין זיין אדער ברודער זיין
אוועק מיט קנאה ,אריין
די הייליגסטע זאך וואס ס'איז דא .דערפאר ,אז זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט נאר צניעות
שידוך, אויף
אנדערן התעוררות
איד. קיין
אן טון גרויסע
געווען
דארפן מצער א
יעצטגעווען
נישט וועט איז
האט קאנטריזי
ער י טעוו יז
אמאל געווען און ס'לאזט א געוויסן רושם. ן כלל ישראל ,צו זיין די מאמע פונעם
נצחיות פון כלל ישראל ,צו זיין די מאמע פונעם
מ'זינדיגט מיט דער נשמה איז עס ערגער .וועגן פוןזאך :אין זאך).זכות
מורא'דיגע אבער איןברענגט א
טראכטן א מינוט ,ווער איז נענטער צו א מענטש, א')פשוט.
מענטש, נישט
פרקא זייערצו
נענטער
רעים איז איזווערוואסמינוט ,דער
האט זי
אין בחור דארט א
טראכטן
בעסטן ליינס,
דעם
זאך).טעלעפאן
אוועקגעגעבן פון די האט איינע זי טאה יז אויף
דיבור איז ערגער ווי
פנימיות'דיגע נישטאקיין איז קשר געבוירענער דאך אז מ'קען רעדן צוויי מיט'ןזאגט חפץ חיים
שייכות האבן א מוותר געווען צודער
פנימיות'דיגע מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן
זי האט
ערגער ווי אונס ומפתה. מוציא שם רע דעם איז שבת מוצאיזיין משתיק
וואס מ'זאגט פסוקיםקענען וועלן מיר
לאמיר זאך.
פון די צניעות
איינע א
פלא פון אונזער מהר"לדיא נעבעך ווערןדער זאגט
עסזיין אז האט יודעי דבר נאכזאגן פון יז .טלעוו געהערט
מיט אהבת חינם
ט קיין געבוירענער קשר איז נישט קיין פנימיות'דיגע
זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך .לאמיר ערפון מאמעוועט די
ממילא מינוט,צו
אויפגעגעבן א אין דיבורים וועלט .זי
הונדערט
געבוירן געווארן (אויב דער שלום מ'איז גאר
"שלום וועלכן זיין א מיט
דערמאנט,פון
ישועה ווערט ממשיך לך", "ויתןאוןמקטרגים ביי אלע מיט קינדער אידישע 04 ארום וואךעשו. יעדע בני אנטדעקט
געמיינע אלע
געווארן זיין פון ב"ימעבש
(אויבדידער מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויב דער
ישראל. כלל פוןער מאמע מיטזיין די קה ,צו י"באשבטי ט
מעשה
דער באשעפער זאל העלפן אז אונזער דיבור
מאמע פון אלע געמיינע בני עשו. נאכדעם אויך לרחוק. לרחוק.אויךוועט נאכדעם
וואס דיבורים געוואלד האבן
קשר א טערקער וויצומאל זיין שטערקער ווי א קשר פארוואס קעןנישט חיבור
פראגע, דיקען אזא קיינער
זיך שטעלט פלאץ וואו ולקרוב". באהאלטענעם
לרחוק א ווען אז דאך ווייסט יעדער
אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר וועט ל"ע. זי מעשה
און עשו, ביטערער
שידוך, דער
שוואכסטן דעם
נח) (פרשת
אסאךאוןמאל זען ,אז עס זענען אהרן בית דער ריכטיג. זיין זאל און לקרוב שלום זאגן קודם זי דעם?
מ'זאל אזאנשטאט
פארקערט, באקומען זי גייט וואס און… א ון … וו
טאקעאונז, פרעמדע מענטשן איז מ'קען צוויי אריינגיין ס'קען אויב שכר. דערויף באקומען
באקומען דעם שוואכסטן שידוך ,עשו ,און זי וועט פארקערט ,אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און
געוואנדן אין זייןלרחוק" און ערשט נאכדעם "שלום וואלט קודם שטייט צוקומען. ארויס די האר ,ממילא האבן פאלט האטכימא מ'נעמט די
אהבת חינם מיט
ואנדן אין דעם בעסטן שידוך וואס זי האט געהאט ,גייט זי זימינוט, גייטא געהאט, שידוךג וואס זיגייט טן
און אונז, פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז ,און
אהבה צומויל אין
האבן מייןזיין
וואס גזע'סאז
מרבה געוויסעדיבר",פון"כי פי ה'
געדענקען ,אז פסוק טייטשט דעם
בנש"ק'לעך
לאמיר דא געדארפט לכאורה אנשטאט
קרוב?
קען אין בחור.
פאר'ןדעמאלט שלום ערגסטן דעם באקומעןאין
ווערטער הונדערט אב טיי
ענין אינעם זיין מחזק זיך מ'זאל אז געבעטן רבנים די
שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין
זיין אז מרבה זיין אהבה צו געדענקען,
געדארפט לאמיר
וואלט לכאורה קרוב? פאר'ן שלום
רבה זיין גייט אנשטאטוואס דעםבחור. דעם ערגסטן ומען םעד
אהבה צו לאמיר געדענקען ,אז מרבה זיין אהבה צו
אריבער צו א מידה וואס גייט
דער תפקיד פון דאס איז ברוך הוא. רעדט גאט נאכדעם ערשט דעראון "שלום זילרחוק" געהאט ,גייט 204,000זי האט שידוך בעסטן עב
געגאנגען און
זענען אין אונז, אפילו זיי איידלקייט, עפעס אן זיך קודםדעם שטייטאון
ווערטער!אין אריינגייןשעהצו גיין זיבעצןנישט
באקומען דעם ערגסטן בחור .אנשטאט
געוואנדן מענטשן איז פרעמדע נתיב הלשון ,אז א דיבור
שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם זאגט אין מהר"ל מיט קיין שייטלעך, פון האר,
פארוואסקודם זאגן שלום לקרוב און פראגע,אז מ'זאל פארקערט,
אוועק מיט קנאה ,אריין
קיינער
מענטשן
וואס
קומט.
ריינקייט
און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי
דאס
געוויסע
די קומענדיגע דורות
אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר
וואו פון
א
נישט
ס'איז מויל. ארבעטן.
פארשטייט
אונזער
איז ערגער ווי א מעשה עבירה .ווייל מ'זעט אין
לרחוק ולקרוב" .שטעלט זיך די פראגע ,פארוואס
לרחוק.
שלום "שלוםאונס
אויך נאכדעם
דערמאנט ,אז אן
די זיך
ווערט דער תורה
שטעלטוועט זי און
ולקרוב".מיט אהבת חינם
זייערע בערד
ווערטער,
עשו.
עשו,
פארלירןלך",
זייער בני
שידוך,
לרחוק
אסאך
ביי "ויתן
גאר מיט
געמיינע
שוואכסטן
פוןבלייבן
דיבורים נישט
דעם? זי
קינדער
ישראל.
אלע
גוטע האר ,און פון
דעם
אידישע הכל
אנשטאט
כלל
מאמע
באקומען
ס'איז א סך
אסאך זייער
פון די
פיאות ,מיט
מאמע
זיבבאקומען
זכות וועלן
זיין די זיין
ז י
א
ין
ק
צו
גייט
ד
ו
י
סעמ
קה,
מ
אוןזייער
י"ב שבטי קה ,צו זיין די מאמע פון כלל ישראל.
(אויב דער געווארן מיר
די זכיה ,אז אונז געבן
געבוירן מ'איז וועלכןזאלבאשעפער דערמיט ומפתה באצאלט נאר
ביי "ויתן לך" ,ווערט דערמאנט" ,שלום שלום
טאג. יעדן איינציגן
ה ,אריין עולם שלדעםא בנן
קענטיג אז
אויף איזמויל ער
וועלט .זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די
אויף קשר איז נישט קיין פנימיות'דיגע
(פרשתיא ,ס'איז
בחוקתי) :וואס
זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער
אונזער ווייל
ענטפער איז
'וואס איז?
אלימלך זאגט
זיך,
קדושים?'ר'און דער
וואונדערן
זאלן זיין אן אדון
געבוירענער
רבי דער
לאמיר
מענטש,
–
שםמוציאזאך.
מהר"ל, פון א
דער פלאא
זאגט אבער שבת א
איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת
א
אונס צו ביינענטער
אז אויס,
פרק א)
איז ווער
קומט
פונעםאז נישט יעדע מידה וואס א טאטע אדער מאמע
מהר"ל
טאטן,
הצניעות
אין זאך:
מינוט,
מוצאי
הונדערט.
נתיבותדער
פאר'ן
(נתיב מ'זאגט
זאגט
פופציג שקל
מורא'דיגע
א טראכטן
באצאלט
מיט'ן וואסאין
א רע
פסוקים
ברענגט
אוועק מיט קנאה ,אריין
שייכותצו
א')
מ'דארף האבן זייער א גוטןאיינע פון די
אקאונטענט
פרק רעים
די
צורה .זי האט מוותר געווען צו האבן א
פון מאמע די
ועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער
זיין צו אויפגעגעבן
אה יז
האט
ברודער אדער א חבר?
זאך). רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך :אין ס'קומט
נישטמאמע קען וואס
זי
די אזשכר
זיין זיך, דעם
ביי
ישראל ,צו צוזאמרעכענען
געקלערט פון כלל האט פרוי
נצחיות קענען די תויחצנ
האבן זיך
וואסאיז אן מענטש באבעס אוןדער שבעלזיידעס
פה"? אז געהאט "תורה הייסטהאט מען האלט ער אהבת (נתיב עולם נתיבות מהר"ל אאין דער צט דארפן טון אן אנדערן שידוך ,נאר
אפילו
מהר"ל ביישפיל,
צאלט עבירה,דער צום
חבר? קינדער.
זיין
מעשה אדערצוא די אריבער
ברודער
איז וואס גייט
זיין
ומפתהבלויזהאבן
זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך ,נאר דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת
כאטשקען זיין
אלעס דאסזיך אייבערשטער
קען אוןזי
אבער איר דער
שייטל,
פאלק – נאר דערפאר.
אויסטון
אייבערשטנ'ס זיך
אינגאנצן רעבייא
טרויערן אויפ'ן מיר וואס טעג די איןבצניעות.
יעצט
טאטן. געפירט
זעלבן ישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און
באלעבאס אויפ'ן מויל – און ממילא
טאטן .האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און און א אדון פונעםא רעבמציאות
פארגינער,ביי
חבר. שם מוציאזיין דאך
גרויסער–
איז ביי
דעם אויףא
מ'צאלט ענטפער גארטאטע איז
וואס דערדעם דערפון העלפט
אז מ'דארף איראויב וועט צו וואס
קאנטרי שכר
אין גרויסן
וואכן פיר אזאדי פאר
במשך חשבון
אז רנעמעןפארואה ָ
ווער איז נאנטער ,א
ישועותזמן וואס איז דער
געוויסע הסתרה, המקדש,אלע
וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל
אהבת
זיין ממשיך
געווען א
שלום ,ווייל ער איז ביתאיז ער
קענען
איז
פונעם
ווייל
אבות מויל חורבן
שלום, אונזער
זיינע בייאויך וועט איז
ברודער אדער א חבר?
ברודער
אוןמלחמות
נענטער ווי פאר'ן
לוחם שטערקערמתמיד ,אדעראזא דער חיבור שטארקער
דיבור. חבראאיז איזאדער א
וואס
פארשעמען
קאנטרי
צו אודאי
דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן.
אין
דאך טיכל.
זיך
נישט
מיט'ן
לוינט
אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום ,ווייל ער איז
שוועסטער .אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין
כדי
בלויז
נו,
זאך,
איד.
איין
רא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל
שייטל,
דעם
צוליב
פארא אן געבן גיין זי
א בילוצ
טסעווש
פון זיךהאט ענין דעם
וואס
וועלט.
פארשעמט ווערן.יענער פון אין
מענטש זיין
ייגט ער צו נישט
"ולקרוב", מחזק
דארט א
"ולקרוב",
ברכות זיך
אלעער צו מ'דארף
געווען
מיט לייגט
אידן, ס'איז
נאכדעם
פאר דאס
נאר
אזוי" :כי און
עסדער צווייטן.אזאז
הכרח
ערקלערט
ווער איז נאנטער ,א
דערצו, קיין
נישט א
ערסיבה ה' ,איז
און די
מסביר ברודער.עובד
איז אן
מהר"לאדער אביימוואלברוזה' ,דער מ'גייט נאר ארויס, נישט
א צווייטן .און נאר נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב",
דוב ישכר רבי כמעט
פון דיבור.
יששכר,סייווי
אויפ'ן דאך ארבעטן
עבודת גייט מען ווערן.ע שעמטב
י תדו
זיין א מעודד פנימיות'דיגע צווייטן,
זיין א ידידותצו מכבד חברים,
א ווארט איז א
תאוות און תשוקות מיט פון צוריקגעהאלטן
פון קשר א געבויטמצד וואס
האט
רק האחזאך
וואס איינציגע
מענטש
שם ואין די קינדער.
התולדה, די
מצד צו אריבערגיין
נקרא האח וועט איר ס'איז אד"ג. געגנט, אין
זאל גראסערי
לאה אז דער
סימנים צו אביסל
די איבער איר
"ואילו פינו מלא שירה כים" ,אויב מיר וועלן גוף איז א גשמיות'דיגע זאך ,ממילא איז דער פגם ט זי .ל
קשר פון ידידות
ממילאמיט מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט
גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל
אנדערע. פאר פארגינען און צווייטן, זצ"ל. ז צ "
דארטנישט האט קיינער ווען אפילו
פרעמדער
אפהיטן אונזער מויל אז ס'זאל גארנישט זיין
חוק – א לאה גייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן,
פרעמדער אייבערשטן,
א – רחוק פאר'ןא פון
זה פון
זיך
ואין מידה
ס'רעדט
להם, די
התחלה נארווען איזשהואווייטער,
נישט אזוי גרויס ווי ביים דיבור ,וואס איז א חלק אחד אריבערגיין
אב להם זיכער
שיש וועט עס באוויזן האט זי
ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער אבער גרינג, אנגעקומען
נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן, נישט
לעבעדיגע זאך
אנומענטשן אנדערע
דעמאלט "אין קנאה צו אהבה,
מ'שפירט א
אויבערשטן, צוםאון ידידות ווען
שירה מער געזען.
אויסערגעשוויסטערמיט
פוןשלום, שטערקערער
נשמה, דערביי פון אז הייסט קומט דאס דיבור עצמם".
דער נפש. מצד צניעות.
פונעם
הצלחה .רחל נישט דערלייגט פון דעם למעשה האט מיט דורכצופירן עמל
ר ידידות און אהבה,
ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז צווייטער בית המקדש חרוב געווארן. געווארן.
שטערקערער שלום ,מיט מער ידידות און אהבה,
צווייטער בית המקדש חרוב פארשטייט אז רחל צו דער חתונה און
אז די לאזן נישט מען זאל א אסאך
מצליח, ס'איז
זענען וואס ווייל לרחוק",
קומט קיין
האבן "שלום וואסנישט קודם
בכלל זאלן זייןזייאז מעגליך געווארןאיז הייליגע אויפצושטעלן געווען זוכה האט זי און א ון ה יז
האלט זיך
מענטשענדיגן א קענען נישטמירוואס
יל ס'איז אסאך א וועלן פון
להודות" ,נישט
קיינער ווייסט מספיקים רעדט .א מהר"ל, לשוןדיאין איז דאס
נשמה
דער איזמדייקדי
ממללא.
אחדות, מ'איז רוח
די פארלוירן דעםאז אפגעשטעלט און יעצט ווען די פאליציי האט זיי ווען ס'איז
קודם "שלום לרחוק" ,ווייל ס'איז אסאך א
ב..םי
ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות ,איז דער
אינעווייניג ,ווי
וואסמעןעשה זעט ברכות
ווייב. פאר א
אויפפרעסןאןפון
איזדימקיים
פילע פסוק
אויף דער
אונז
איינער
אייבערשטןזאלזאגט
קנאה ווען דערפאר
צוריק.
אלץדעם לויבן אז
פוןנישטאויס פירט
איינער
קיינמאל האבןשכל נארער אויב אפילו
איזזיי
וויבאלד קשר,אזווערטער כללזיינע
אינערליכן ראיהפון דארפן
האחדותאויס רחל, פון קינדער די מיר, און שבטים. ש ב ט
פסוק אר זאגט דער און פונעם דיבור
דערפאר דער אז
ישראל. דעם צו פון געזאגט א האט זי
רחל זייט ,נאר
ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פסוק
מיט'ן כח געהייסן זיך שטעלן אין דער
נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל .דערפאר באקומען כדי צו נעכט נאר זויפיל ךיז
קנאה",א נאר
ס'בלייבט נישט. חיימען זעט תעשהיד, ס'שטייטלא
אונזאאבער דערצו.ערעס, אדער טאטע דעראדער -אוןצניעות'דיג עכטמען זענעןקען עלטערן גרייטדי (פרקזיין
מ'דארף ווייט דעם ווי פון לערנען תפילהזיך רעל
פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל
עצמותמיליובכל "רקב
ומזוני, ל) בבני (משלי
שענקען, וועט עפעס
יעדער וואס
ידידים. געטוןדעם דערויףזען פון
געשטאנען געארבעט
נשמה,
איז המקדש פון דער
בית דער איר
כד,
צווישןאון דקה,
קדושים
גרויס, דממה אזוי פרשת בקול
זאגט אין שטילערהייט,
דער מדרש
אזוי גרויס ,און דער בית המקדש איז געשטאנען
קינד'ס און קינדער אלע אז זיכער איזא שכינה -
מאמע די נישט זאל צווייטער א כדי געארבעט
און ידידים.
זיך, פון דאך
אוועקצוגעבן האט יעקב רחל.
א וו ע טאטק
וצ
אייבערשטן,דער און דעם איםטון צווישן באהאלטענער סודתמיד. דמיטבפון דיבור",וואכן
ערות בין פיר "באשעפער ,איךאייבערשטן :ערות דבר, אוןז),דעם
לאה אנשטאט רחל .יעקב האט דאך געארבעט מויל, געטוןא
און גארגל, מיט א צונג, האט בעל חי אויב "ולא יראה בך
עפעס גוט מיט דעם
רעים אנשטאט
חברים, מ'זאל
צוויי ווערן זיין
ס'האנדלט זיך וועןצו אהבה גארנישט האט
געווען ברודער
נישט דער איז אנדערע בחינה ,די גילוי
רעיםנישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן
הדורות. חברים ,אים ון צוויי אנדערע בחינה ,די גילוי שכינה איז נישט געווען
זיין
אהבה ווען ס'האנדלט זיך פון צוויי חברים ,רעים
נישט מיר טארן אודאי אוועקגעבן
און ווערן. מיט'ן
פארשעמט אויסנארן קענען
פ א ר ש שט
ע
באהבתכלרעים: סארטעד סוף ולזרעו חותם לו וואסאאיז א זיין צנועים. קינדער וועלן נישט געגאנגען מיט קיין שייטל ,בעט איך דיך אז אין
זאל
מ'זאל צוגיין זיין מרבהגרעסערער קנאה צו דעראון קשר וואס ברודער,אןנאר ס'איז א פרט
שטערקערער שוין געווען ברודער'סביים צווייטן בית המקדש איז
סארט
האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב ,כדי לבן גרעסערער
נפלאה, במסירות שליט"א ווערן ומטיב לזולתו ,מסור בלב ונפש לכל קדשי הקהילה ועומד לימין רבינו
ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן שטערקערער קשר און א גרעסערער סארט
החשוב ,טוב
נתבייש לידידנו
טובזאל ברכת מזל
צווייטער לבן
כדיאז א דייעקב,
גורמים חתן אליין סימנים פון איר מעןןיילא יד
זאגן" ,ר' איד ,איך פלאץ פאר אים און יענעם צו געבוירן זענען זיי אז צוגעפירט האט באשעפער
ר חיבור ,אסאך א
ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי
לערנסט"" ,איך בין דיך מקנא רעים מן האחים",
הגליון נתנדב ע"י ידידינו מוה"ר יחזקאל קליין שליט"א לרגל הולדת הבת למזל טוב
ס'איזי " ואסאך א גרעסערער חיבור ,אסאך א
דו פלייסיג ווי
"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים", קנאה זעלבער דער ביי
אוועקגעגאנגען.ד וב ר א ב י ה
טאטן, זעלבן
אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען. דעם
לרג ל ש מ חת ה ו ל דת ב ת ו ל מ ז ל ט וב
אזא טומאה אז די שכינה איז מ ו " ה י ש כ ר
ביי געווארן
ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור ,אסאך א
"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים",
אונז.האבן און זי חתונה דורך ביים שוין האלטרוזיד
נוא ך
געברענגט מאמען,עסאיינע פון די דריי עבירות האט
ה חכ כח האחדות האט
פאר דיין גוטן בחור"" ,איך בין דיך מקנא מיט
געזינדיגט ,שלימות הקדושה. זענען זיי ברידער.
איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט און ממילא שלימות הקדושה.
חברים. זיין צו אויסגעוועלט מיט פארזינדיגט בתחתונים ,און אויב מ'האט זיך
קול מתנהג בחסידות
דיין גוטן איידעם"" ,איך בין מקנא וויפיל חסד דו בתחתונים ,און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט אויסגעוועלט צו זיין חברים.
נישט קיינמאל האט און אכציג וואס
שכינההוא מצב החיבור בעצמם" הרעותוהארות הערותשם וועלכע"אבל סיי א איזפאר אויך ביתגליון ,ווי צו באקומען דעם
פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט
געמאכט מעצמם און קשר וואס זיי האבן אליין טוסט". גילוי מורא'דיגע געווען המקדש
העג געהאלטן דעם ביהמ"ק
הוראה של רבינו: להתקשר אל חדר
עמאכט מעצמם און קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און
845.777.6777
בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה
בחור א – יעקב קדוש קדושנו האבות,
גאנצער ס'איז א דער אהבה. אנדערש ,וויבאלד בייםאיז א חבר ענין ביידעם – אימעיל צו: שיקט אן
דעם בחיר האבות ,קדושנו קדוש יעקב – א בחור
פנימיות'דיגער פנימיות'דיגע ערשטן אזוי. מסביר איז ער
718.851.2299 Misnahegbachasidus@gmail.com
ז א פנימיות'דיגער איז ער מסביר דעם ענין אזוי .ביים ערשטן פנימיות'דיגע אהבה .ס'איז א פנימיות'דיגער
פיזישעצוויי
דאך אז אבינו, יעקב באקומען גייט זי אוסט אז
עכטע,איינפירן יעדן טאג ,צו נעמען אןזאל זיך מענטשזאך ,אבערא ס'איז מיינטקיין מציאות פון פריינטשאפטנישט
האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו,
רופט: אדער
ער ס'איז אן עכטע, נישט קיין פיזישע זאך ,אבער ס'איז אן עכטע,
פארשרייבן :איך מוז זאגן א גוט
עשו .אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס און זיך צווישן צווייא צעטל פארבינדונג חיבור.
אויסגעוועלט צו האבן א
חורבן ביים ערשטן בית המקדש? מענטשן האבן המקדש? בית ערשטן ביים חורבן וואס גליקליכע די געווען איז ר רחל
דרוקט 9
מענטשן וואס איז
רבינו
וואס איז
חדרמענטשן
צו אז באזירטאאויף דעם
א
וואס האבן גורם געווען דעם 347.378.9482 א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז
חמורות שלשד') די(פרק נצח צו איןמיט האבן חתונה לגדולה" און זי גייטדער
מעודד זיין און מחזק זיין איד. אזויאיין קאנעקשאן',פארווארט דער שייכות צווישן זיי איז זאך ווי פרעגט: ישראל מהר"ל רעד
אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם
קען זיין
קשאן' ,אזוי קען זיין 'ווייערלעס זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן' ,אזוי קען זיין
לאה האט געוויינט ,ווייל זי האט פארשטאנען פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך געוויינט ,ווייל זי האט פארשטאנען
פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא
4
ען אז ס'איז דא אזא פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא
און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה. חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה ייען חתונה האבן מיט רחל און לאה.
גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן :יעקב ן. מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן.
פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. נה האבן איינער מיט'ן אנדערן :יעקב
