gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

מתנהג בחסידות · Misnaheg Bechasidus — ניצבים וילך (2026-08-31)

מוציא לאור: מתנהג בחסידות · Misnaheg Bechasidus

שבוע: ניצבים וילך (2026-08-31)

מתנהג בחסידות · Misnaheg Bechasidus — ניצבים וילך (2026-08-31)

פתח את ה-PDF הורדה

‫בס"ד‬ ‫גייען חתו‬ ‫בקעי ‪:‬ןרעדנא ן'טימ רענייא ןבאה הנותח ןעייג‬ ‫שדקמה תיב רעטייווצ רעד זיא עקאט סאווראפ‬ ‫ג‬ ‫‪.‬ןדנובראפ ןוא טנאנ ןייז לאז'מ‬ ‫ג‬ ‫און עשו‬ ‫‪.‬האל ןוא לחר טימ ןבאה הנותח ןעייג ושע ןוא‬ ‫השעמ א ןגעוו ‪,‬םנח תאנש בילוצ ןראוועג בורח‬ ‫בס”ד‬ ‫אזא אד זיא'ס זא ןעמ טסייוו טנייה יוו טקנופ‬ ‫לאה האט‬ ‫ןענאטשראפ טאה יז לייוו ‪,‬טנייוועג טאה האל‬ ‫ךיילגראפ א עקאט סע זיא ?אצמק רבו אצמק ןופ‬ ‫ק‬ ‫זייןמ ןבאה הנותח טייג יז ןוא "הלודגל לודגה" זא‬ ‫יו"ל ע"י‬ ‫מחזק טי‬ ‫אוןוצ‬ ‫זייןש יד‬ ‫מעודדשל‬ ‫איד‪.‬תורומח‬ ‫אייןסאוו‬ ‫פאר‬ ‫ווארטרוג ן‬ ‫באזירטואויף דעם םאז‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ך‬ ‫איזייוו' א יו‬ ‫זיילרע‬ ‫צווישןסע‬ ‫שייכותענאק‬ ‫א ‪',‬ןאשק‬ ‫דער‬‫פרעגט‪:‬ז ןעק יוז‬‫ןיי‬ ‫)‬ ‫אז "הגדול‬ ‫קהל נועם‬ ‫באה‬ ‫עד ןעוועג ם‬ ‫דער מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט‪:‬‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעו‬ ‫גוט‬ ‫א‬ ‫זאגן‬ ‫מוז‬ ‫איך‬ ‫פארשרייבן‪:‬‬ ‫זיך‬ ‫און‬ ‫צעטל‬ ‫א‬ ‫חיבור‪.‬‬ ‫א‬‫א‬ ‫האבן‬‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫צו‬‫י‬ ‫נ‬ ‫ד‬ ‫ו‬ ‫נ‬ ‫ג‬ ‫צ‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫האבן‬‫י‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫מענטשן‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫ו‬‫ו‬‫א‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫זי‬ ‫עשו‪ .‬אבע‬ ‫‪+‬אלימלך‬ ‫סאוו עכילקילג יד ןעוועג זיא לחר רעבא ‪.‬ושע‬ ‫?שדקמה תיב ןטשרע םייב ןברוח‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור‪.‬‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייב‬ ‫האט געוו‬ ‫נעמעןיבא בקעי ןעמוקאב טייג יז זא טסואוועג טאה‬ ‫יזענסק‬ ‫געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו ‪,‬ונ‬ ‫גאנצערשרע םייב ‪.‬יוזא ןינע םעד ריבסמ רע זיא‬ ‫דאךינ אז צוויי‬ ‫מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי‬ ‫ןט‬ ‫פ‬ ‫ק טש‬ ‫פריינטשאפטיפ ןיי‬ ‫מיינט‬ ‫פוןבא ‪,‬ךאז עשיז‬ ‫ס רע‬ ‫‪,‬עטכע ןא זיא'‬ ‫מציאות‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפי‬ ‫דעם בחיר‬ ‫‪1402‬ובאה ריחב םעד‬ ‫‪,59st.‬ת‬ ‫רוחב א – בקעי שודק ונשודק‬ ‫בייפא חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער גאנצער‬ ‫נ‬ ‫י‬ ‫מ‬ ‫י‬‫ו‬ ‫ת‬ ‫'‬‫ד‬ ‫י‬ ‫ג‬‫ע‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫ב‬ ‫ה‬ ‫‪.‬‬ ‫ס‬ ‫'‬‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫רעגיד'תו–ימינ‬ ‫בנשיאות כ"ק מרן‬ ‫כח האחדות האט‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫ב‬ ‫י‬‫ת‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫א‬ ‫י‬‫ז‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫ע‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫מ‬ ‫ו‬‫ר‬ ‫א‬ ‫'‬‫ד‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫י‬‫ג‬ ‫ע‬ ‫ג‬ ‫י‬ ‫ל‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫ש‬ ‫כ‬ ‫י‬ ‫נ‬ ‫ה‬ ‫החיבורקבעצמם"‬ ‫הדרכהרבח ןייז וצ טלעוועגסיוא‬ ‫מצבסאוו רש‬ ‫ה ייז‬ ‫הוא‬‫הרעותןבא‬ ‫שםג ןיילא‬ ‫"אבלאמע‬ ‫אוצר‬ ‫ןוא םמצעמ טכ‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫פרקי‬ ‫למעשה‪,‬‬ ‫פון פיר‬ ‫שליט"א ןוא ריפ ןופ‬ ‫אדמו"ריצכא‬‫שינ לאמנייק טאה סאוו ג‬ ‫וויפיל חסדטדו‬ ‫ס"ח‬ ‫גליון קמז‬ ‫"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫מקנאתחתב‬ ‫ביןא ‪,‬םינו‬ ‫"איךא ןו‬ ‫איידעם"‪,‬מ ביו‬ ‫גוטןךיז טאה'‬ ‫דייןראפ‬ ‫טימ טגידניז‬ ‫‪.‬םי‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בי‬ ‫גליון‬ ‫והתחזקותרוביח רתוי ךכיפל"‬ ‫מוסרמ םיע‬ ‫געזינדיגט‬ ‫‪.‬השודקה תומילש ‪,‬טגידניזעג‬ ‫מקנא מיט‬ ‫דיך‬ ‫בין‬ ‫"איך‬ ‫בחור"‪,‬‬ ‫גוטן‬ ‫דיין‬ ‫פאר‬ ‫ברידער‪.‬‬ ‫זיי‬ ‫זענען‬ ‫ממילא‬ ‫און‬ ‫מאמען‪,‬‬ ‫יום‬ ‫געווארןחיום‬ ‫לחיי‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫טגנערבעג סע טאה תוריבע יירד יד ןופ ענייא‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬אי‬ ‫ביירה‬ ‫‪",‬םיחאה ן‬ ‫דיך מקנא‬ ‫ביןזא‬ ‫"איךט א‬‫האמו‬ ‫לערנסט"‪,‬‬ ‫דוכש יד זא‬ ‫פלייסיגהני‬ ‫וויווא זיא‬ ‫קנאהקע‬ ‫דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‪.‬ןעגנאגעג‬ ‫פרשתדברים‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך דורך‬ ‫מקנאאונז‪.‬‬ ‫געווארן ביי דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנס‬ ‫ענדליך‬ ‫יז ןוא ןבאה הנותח םייב ןיוש יז טלאה ךילדנע‬ ‫וילך‬ ‫נצבים‬ ‫ווערן ךאסאבאשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫ס‬ ‫'‬‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫ך‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫י‬ ‫ב‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץאליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫האט באק‬ ‫מוקאב טאה‬ ‫ס ןע‬ ‫פאר‬ ‫ןבל ידכ ‪,‬בקעי ןתח ריא ןופ םינמי‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר'‬ ‫בייש‬ ‫ב‬ ‫י‬‫י‬ ‫ם‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬‫ן‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫ת‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫ש‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ן‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫ע‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ן‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫ש‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ג‬‫ר‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫זאל אים נ‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫ןבעגקעווא ן'טימ ןראנסיוא ןענעק טשינ םיא לאז‬ ‫פארשעמט ווערן‪ .‬און אודאי טארן מיר נישט זיין‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהב‬ ‫זיין‬ ‫נישט‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫גוטנאמיט דער‬ ‫עפעסרעד‬ ‫הניחב ע‬ ‫טון‬‫דעםיד ‪,‬‬ ‫אנשטאטיוליג‬‫מ'זאליא הניכש‬ ‫זייןוועג טשינ ז‬ ‫האווערן ןע‬ ‫דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין‬ ‫הבצו‬ ‫גארנישט ןעוו‬ ‫געטון‬ ‫האטטלדנאה'ס‬ ‫ברודערפ ךיז‬ ‫דערח ייווצ ןו‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון‬ ‫םיער ‪,‬םירב‬ ‫זאל נישט‬ ‫לאה אנש‬ ‫טעבראעג ךאד טאה בקעי ‪.‬לחר טאטשנא האל‬ ‫אוועקצוגעבן פון זיך‪ ,‬כדי א צווייטער זאל נישט‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ג‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫י‬‫ס‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫ת‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫א‬ ‫י‬‫ז‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ם‬ ‫‪.‬‬ ‫זיךנאר‬‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪,‬‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רק‬ ‫זיין גרייט‬ ‫פאר לבן א‬ ‫לחר ןעמוקאב וצ ידכ ראנ טכענ ליפיוזא ןבל ראפ‬ ‫לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט‬ ‫טימ ראנ‬ ‫אויפפרעסןכ ן'‬ ‫אונזפ תודחאה ח‬ ‫זאללכ ןו‬ ‫קנאהרשי ל‬ ‫אפרעד ‪.‬לא‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל ר‬ ‫ווי‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון‬ ‫אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫פון‬ ‫נישט‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫י‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ג‬‫ט‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרע‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫פ‬‫ס‬ ‫קו‬ ‫דארפן‬ ‫ל‪,‬‬ ‫פאר א ווי‬ ‫‪.‬בייוו א ראפ‬ ‫שבטים‪ .‬און מיר‪ ,‬די קינדער פון רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫נישט ןעוו‬ ‫מען זיא'ס‬ ‫זאללראפ‬ ‫מצליח‪ ,‬ןריו‬ ‫זענען ןראוועג‬ ‫וואסדחא יד‬ ‫קייןד זיא ‪,‬תו‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן רע‬ ‫און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬‫די‬ ‫אז‬ ‫לאזן‬ ‫נישט‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען‬ ‫לאזן אז די‬ ‫הייליגע ךאסא זיא'ס לייוו ‪",‬קוחרל םולש" םדוק‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל‬ ‫א‬ ‫ן‬ ‫ס'קומט‬ ‫מענטשןטייטשראפ לחר ןוא הנותח רעד וצ טמוק'ס‬ ‫זא‬ ‫אנדערעצ‬ ‫צוב רעטייוו‬ ‫קנאה תי‬‫שדקמה‬ ‫מ'שפירטח א‬ ‫וועןאוועג בור‬ ‫‪.‬ןר‬ ‫געשוויסטער‬ ‫למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫מענטשן‬ ‫אנדערע‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה צו‬ ‫מצד עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי געשוויסטער‬ ‫ביירעטש‬ ‫אזרעק‬ ‫הייסטרע‬ ‫דאס ‪,‬םולש‬ ‫עצמם"‪.‬מ טימ‬ ‫מצדודידי רע‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה‬ ‫דעםבהא ןוא ת‬ ‫פון ‪,‬ה‬ ‫קעןיא רעוו‬ ‫אידעטנאנ ז‬ ‫יעדער א ‪,‬ר‬ ‫לאה גייט‬ ‫‪,‬ןפוא ןכילקערש א ףיוא ןרעוו הזבתנ טייג האל‬ ‫תשובה טון‬ ‫להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫ס ןעוו‬ ‫התחלה‬ ‫שהוא טדער'‬ ‫אחדופ ךיז‬ ‫אבר א ן‬ ‫להםקוח‬ ‫שישא –‬ ‫רעדמערפ‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר‬ ‫ממילא גי‬ ‫לאז האל זא םינמיס יד רעביא ריא יז טיג אליממ‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫מ רק מצד‬ ‫האח נקרא מצד התולדה‪ ,‬ואין שם האח רק מצד‬ ‫האח‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫שם‬ ‫ש‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫א‬‫ואין‬ ‫ס‬ ‫ה‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ב‬ ‫ו‬ ‫י‬‫ט‬‫מצד‬ ‫א‬ ‫ק‬ ‫נקרא‬ ‫ש‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫ו‬‫האח‬ ‫ן‬ ‫י‬‫ד‬ ‫טימ תודי‬ ‫אַהבֲַת‬ ‫ווייזןזיין א‬ ‫מעודד‬‫צווייטן‪ ,‬מען‬ ‫זיין א‬ ‫משיחצווועט‬ ‫מכבד‬ ‫חברים‪,‬ווען‬ ‫ערגסטןראפ טשינ‬ ‫צוםו טמעש‬ ‫געוועןןרעו‬ ‫מיט’ן פינגער || מסכים‬ ‫קומען וועט‬ ‫פארוואס איז דער ביהמ”ק חרוב געווארן ||‬ ‫?רבח א רעדא רעדורב‬ ‫נישט פאר‬ ‫א‬ ‫זיין‬ ‫עבודת יששכר‪ ,‬פון רבי ישכר דוב מוואלברוז‬ ‫מעודד‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪,‬‬ ‫‪.‬‬ ‫עסאאזוי‪" :‬כי‬ ‫ערקלערט‬ ‫ער‬ ‫און‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א‬ ‫ברודער‪.‬‬ ‫בייצא‬ ‫מוואלברוז‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫י‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫ן‬ ‫‪.‬‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫נ‬‫א‬ ‫כ‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫י‬‫ג‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫"‬ ‫‪",‬בורקלו‬ ‫אהבתא חבר? || אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין מיט‬ ‫דעםאענין פון‬ ‫זיין אין‬ ‫ביהמ”ק ||מחזק‬‫מ'דארף זיך‬ ‫ברודער אדער‬ ‫נאנטער‪,‬‬ ‫ווער איז‬ ‫שידוך || כח האחדות האט געהאלטן דעם‬ ‫חנ ִםָּ‬ ‫ועסט אין‬ ‫אהבת‬ ‫פון‬ ‫ענין‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין‬ ‫וואספא‬ ‫וואסר !ןעוועג סאד זיא שפנ תוריסמ אראפסאוו‬ ‫חינםאיז דער זמן לח‬ ‫נענטער ווי‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי‬‫פ זא‬ ‫און‬‫שטערקעררא‬ ‫חיבורא רעדורב ן'‬ ‫ךיוא זי‬ ‫דער‬ ‫איזלש‬ ‫חבר ‪,‬םו‬ ‫זיא רע לייוו‬ ‫וואס‬ ‫זמן‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪,‬‬ ‫המקדש‪,‬‬ ‫חורבן פונעם בית אהבת‬ ‫חורבן פונעם בית המקד‬ ‫עמען איר‬ ‫חבר‪ .‬ביי א‬ ‫זייןךאד‬ ‫איזצ–מב‬ ‫דעם‬ ‫אויף‬ ‫ענטפערעז ם‬ ‫דערטאט ןבל‬ ‫אז ‪.‬ן‬ ‫תשובה איז נישט קיין שווערע‬ ‫צוליב איין זאך‪ ,‬כדי נישט צו פארשעמען איר‬ ‫שובבי"ם‪ ,‬האט דא‬ ‫טאה‬ ‫נישטאד‬‫תשרי‪,‬לבאוןטשינ‬ ‫דוקאוא זיו‬ ‫עגקעו‬ ‫ס'איזבעג‬ ‫א ןתח ריא ן‬ ‫טרויערןאז אןו‬ ‫אויפ'ן‬ ‫וואס מיר‬ ‫טעג‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫תואי‬ ‫ענופ‬ ‫דוקא‬ ‫אויפ'ן‬ ‫טרויערן‬ ‫מיר‬ ‫נישט‬ ‫יעצט אין די טעג וואס‬ ‫טיפערע כוונה‪,‬‬ ‫נאך א‬ ‫די דא‬ ‫ליגט‬ ‫בעצםאין‬ ‫אוןיעצט‬ ‫יעצט אין די טעג וואס‬ ‫עס בלויז‬ ‫אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫האלט‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל ת‬ ‫פארוואסהאנאיזק טידערמ קעווא‬ ‫איםדאז יעדערראנ ‪,‬ךודי‬ ‫בהא ביתנ( םלוע תוביתנ ןיא ל"רהמ רע‬ ‫ןיירא ‪,‬‬ ‫ישראל זאגט‪ ,‬זי וועט יע‬ ‫ישמחטעוו יז‬ ‫דערטצעי‬ ‫ראד‬ ‫זיכער‪.‬פווי‬ ‫זמניםא ןוט ן‬ ‫דידנא ן‬ ‫איןרע‬ ‫אבערש ן‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט‬ ‫זאך‬ ‫מ'זאגט‬ ‫ווען‬ ‫מקבל‬ ‫נישט‬ ‫איז‬ ‫עורף‬ ‫קשה‬ ‫מע פונעם‬ ‫דיין חבר; מיט דעם וואס דו האסט געזאגט א גוט‬ ‫געזאגטיעאז ער‬ ‫און ק‬ ‫מזל‬ ‫זייןנע‬ ‫פרובירט טג‬ ‫זאך)‪.‬ד'א‬ ‫נאכאמאל‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א‬ ‫נצחיות פון כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫אייןראז עררעד ןי‬ ‫זיךם‬ ‫רעדטרפ‬ ‫ער)'א‬ ‫האפענונג‪.‬רב‬ ‫האטרואמ א‬ ‫מענטשגי‬ ‫א ‪:‬ךאז ע‬ ‫ןי‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫מארק פון זי האט א‬ ‫דעראה יז‬ ‫איזא ט‬ ‫יעצטקעוו‬ ‫בעגעג‬ ‫דערםעד ן‬ ‫סעזאן‪,‬‬ ‫איזסעב‬ ‫יעצטב ןט‬ ‫אזא רוח‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א מענטש‪,‬‬ ‫פנימיות'דיגע ווארט פאר א בחור; דו האסט געזאגט א דבר חיזוק‬ ‫ס'האט‬ ‫קיין‬ ‫נישט‬ ‫איז‬ ‫קשר‬ ‫געבוירענער‬ ‫כות מיט'ן‬ ‫אבערנייא‬ ‫סעודה‪,‬ד‬ ‫גאנצעיק‬ ‫דיסאוו‬ ‫באצאלןז'מ‬ ‫וועט‬ ‫לאמיר‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪.‬‬ ‫פנימיות'דיגעהאט מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫זי‬ ‫געווארןטימ‬ ‫חרובח תבהא‬ ‫ביהמ"ק םני‬ ‫עוואון ווען וועלט‪ .‬זי‬‫סחורה‪.‬‬ ‫ה יז ‪.‬טל‬ ‫ארויסטאזיין‬ ‫לייגטגפיוא‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין‬ ‫יעדערבעגע‬ ‫וועןייז וצ ן‬ ‫מ יד ן‬ ‫תשובה‪,‬‬ ‫מער נישטיד ןופ עמא‬ ‫שויןע‬‫קעןןופ‬ ‫ער י‬ ‫אוןוספ‬ ‫פארזינדיגטם‬ ‫אזויא‬ ‫מ טג‬ ‫אצו‬ ‫בש י‬ ‫סליחות ת‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫שוין‬ ‫איז‬ ‫מ'ליינט פרשת נצבים אינעם שבת פאר‬ ‫געבוירענער קשר איז ני‬ ‫געוועןדער פאר א כולל יונגערמאן; דו האסט מעודד געווען‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויבזיין די‬ ‫דער מאמע פון אלע געמיינע בני עשו‪.‬‬ ‫(אויב‬ ‫געווארן‬ ‫מבזה ייב‬ ‫ל ןתיו"‬ ‫אים‬‫געבוירןך‬ ‫מ'איזטרעו‬ ‫מ'האטו ‪",‬‬ ‫וועלכןמרע‬ ‫געהאלפן‪.‬ד‬ ‫טון‪.‬טנא‬ ‫מיט‬ ‫גארנישט" ‪,‬‬ ‫ש‬ ‫פרשה רעדט זיך פון תשובה םולש םול‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבויר‬ ‫‪.‬‬ ‫הימל סיי י"ב שבטי‬ ‫איןב"י‬ ‫מעןבש‬ ‫כאפט יט‬ ‫תשובהוצ ‪,‬הק‬ ‫פוןיד ןייז‬ ‫סעזאןאמ‬ ‫דערופ עמ‬ ‫ס'איזלכ ן‬ ‫‪.‬לארשי ל‬ ‫תשובה‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫לרחוק‪.‬‬ ‫וויבאלד די‬ ‫נאכדעם אויך‬ ‫בעתו ובזמנו‪,‬‬ ‫זענעןקשר א איד א בעל הבית מיט'ן ארויסהייבן וויאזוי ער‬ ‫ווי א‬‫ל‬ ‫ר‬‫שטערקער‬ ‫דארט‬ ‫ח‬ ‫ו‬ ‫ק‬ ‫ו‬‫ל‬ ‫סעודה‪.‬‬ ‫ק‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫ב‬ ‫זיין‬ ‫"‬ ‫‪.‬‬ ‫ש‬ ‫צומאל‬ ‫דער‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ל‬ ‫פון‬ ‫ט‬ ‫קען‬ ‫ז‬‫י‬ ‫ך‬ ‫ד‬ ‫חיבור‬ ‫ארויסגעשיקט‬ ‫י‬ ‫פ‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫אזא‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫‪,‬‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫און‬ ‫ר‬ ‫ו‬‫ו‬‫א‬ ‫ס‬ ‫וועט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫מען יעצט און… ווא‬ ‫דארף‬ ‫הימל‬ ‫צו‪.‬יזאיןטייג‬ ‫שטעלןאב‬ ‫מוכריםןעמוק‬ ‫וואסטדי‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי אבאקומען דעם שוואכסטן שידוך‪ ,‬עשו‪ ,‬און זי וועט‬ ‫קשר‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין‬ ‫…ןוא‬ ‫סאוו‬ ‫אטשנא‬ ‫יז ?םעד‬ ‫דבראון‬ ‫לקרוב‬ ‫מורא'דיגער‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫קודםאזאגן שלום‬ ‫דערמאנט‬ ‫דארטמ'זאל‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז‬ ‫און ס'ווערט‬ ‫גרויס זיין חסד‬ ‫מיטגאס‪ ,‬ווי‬ ‫ער גייט אין‬ ‫מענטשאון דאוונט‪ ,‬וויאזוי‬ ‫נישטשאונז‪,‬‬ ‫מוחה‬ ‫ט‬‫טייא‬ ‫אין‬ ‫ווען‬ ‫האט‬ ‫ק‬ ‫דו‬‫היצר‪.‬‬ ‫געוואנדן‬ ‫עצתש"‬ ‫קיינער ם‬ ‫איזל‬ ‫און םו‬ ‫אן‬ ‫מענטשןל‬ ‫אלעס‬ ‫אידןחר‬‫א "קו‬ ‫איז‬ ‫דאסרע ן‬ ‫פרעמדעו‬ ‫חשוב'ע‬ ‫טש‬ ‫געזעסן‬ ‫עדכאנ‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט ם‬ ‫הענט‪.‬טייג‬ ‫ביידעקאב‬ ‫תשובהםעד ןעמו‬ ‫מ'כאפטסגרע‬ ‫תשובה‪,‬רוחב ןט‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫אוןבעסטן שידוך וואס זי האט געהאט‪ ,‬גייט זי‬ ‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪,‬‬ ‫פרעמדע מענטשן איז גע‬ ‫ט‪ ,‬גייט זי‬ ‫גייט באק‬ ‫טאטשנא ‪.‬‬ ‫זיין‬ ‫חיזוק‪.‬דיןייז‬ ‫דעם‬ ‫אים‪ :‬צו איז‪ ,‬זיין גוטסקייט‪ ,‬זיין באנעמונג; דו האסט געבויט‬ ‫אהבה‬ ‫חרוב‬ ‫זאגט‬ ‫זיין‬ ‫איז‬ ‫און‬ ‫הרע‬ ‫מרבה‬ ‫גמרא‪,‬‬ ‫יצרדי‬‫אז‬‫זאגט‬ ‫דער‬ ‫געדענקען‪,‬‬‫קומט‬ ‫דעם‪,‬‬ ‫טון‪,‬‬ ‫צוליב‬ ‫לאמיר‬‫תשובה‬ ‫און‬ ‫וויל‬ ‫דאך אין‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין‬ ‫געווען‪.‬‬ ‫שטייטאל‬ ‫אב‪,‬עג רימ‬ ‫חודשקנעד‬ ‫פוןא ‪,‬ןע‬ ‫טעגמ ז‬ ‫ניין הבר‬ ‫איןא‬ ‫וצ הבה‬ ‫גייטצובאקומען דעם ערגסטן בחור‪ .‬אנשטאט‬ ‫ד צייטן דעם בעס‬ ‫איןסעב םע‬ ‫אז ןט‬ ‫נישטדיש‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין אהבה‬ ‫מיינטאוו ךו‬ ‫דאסה יז ס‬ ‫אבערג טא‬‫יז טייג ‪,‬טאהע‬ ‫ש‬ ‫ל‬ ‫ו‬ ‫ם‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫'‬‫ן‬ ‫ק‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫ב‬ ‫?‬ ‫ל‬ ‫כ‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫ה‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ד‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫ט‬ ‫ז‬‫י‬ ‫י‬‫ן‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז‬ ‫אנשטאט‬ ‫אנדערע‬ ‫דו וועסט זיך שוין קיינמאל‬ ‫שוין אזוי ווייט‪,‬‬ ‫נאכדעם דו ביסט‬ ‫דעם"כי‬‫ערשטפיא)‪,‬‬ ‫שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם‬ ‫זייןר‬ ‫(דבריםעל‪,‬‬ ‫צומ‬ ‫אוןעד‬ ‫לרחוק"מ‬ ‫אן‬ ‫מתקן‬ ‫אונזע‬ ‫זמןטנ‬ ‫זאגטש‬ ‫"שלום‬ ‫הקדושהזיא‬ ‫דער ן‬ ‫קודםועג‬ ‫ס'איז‬ ‫אזאו‬ ‫תורהדנ‬‫שטייטן‬ ‫אלעואדיןיא‬ ‫ספרים‬ ‫ןוא ‪,‬זנ‬ ‫מקדשות‪.‬‬ ‫גאנצע בתי‬ ‫דערמיט‬ ‫המקדש‪.‬אז'מ זא ‪,‬טרעקראפ‬ ‫ביתז םדוק ל‬ ‫ש ןגא‬ ‫דער‬ ‫געווארןםול‬ ‫א בורקל‬ ‫ןו‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫אלעמאל באקומען‬ ‫געמאכט‬ ‫תשובה זיין די מא‬ ‫דארףקאב‬ ‫איד ןעמו‬ ‫חרובד ןי‬ ‫וויליז‬ ‫ערי‬ ‫טון‪.‬ושאםעד‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי‬ ‫האטמ‬ ‫וועןאמ‬ ‫איד ןו‬ ‫היא"פ‪-‬ע‬ ‫סכאו‬ ‫רחוקהלא‬ ‫ט‬ ‫ן‬ ‫ש‬ ‫י‬ ‫פארשעמעןעגאע‬ ‫"לאימ‬ ‫ד‬‫ו‬ ‫אז עני‬ ‫ך‬ ‫‪,‬‬ ‫קען מען נישט תשובה‬‫ע‬ ‫ש‬ ‫ו‬ ‫‪,‬‬ ‫אויבשע‬ ‫געדענקעןינב‬ ‫א‬ ‫‪.‬ו‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫ז‬‫י‬ ‫ו‬‫ו‬‫ע‬ ‫ט‬ ‫נישט קענען רייניגן פאר'ן אייבערשטן‪ ,‬דו וועסט שוין‬ ‫נ‬‫א‬ ‫כ‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫ך‬ ‫ל‬ ‫ר‬ ‫ח‬ ‫ו‬ ‫ק‬ ‫‪.‬‬ ‫פארוואס‬ ‫נפלאת היא‬ ‫לרחוק ולקרוב"‪ .‬שטעלט זיך די פראגע‪ ,‬פארוואס‬ ‫שלום די‬ ‫פראגע‪,‬‬ ‫לאיח אזא‬ ‫די‬ ‫היום‪,‬רוב‬ ‫זיך‬ ‫מצוך ןעק‬ ‫שטעלט‬ ‫לחבירו‪.‬אמוצ‬ ‫ל‬‫אנכי‬ ‫מיט אהבת חינ‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫אשרןייז‬ ‫אדםטש‬ ‫הזאתע‬ ‫לרחוק‬ ‫ביןקר‬ ‫המצוהרע‬‫א יוו‬ ‫פון‬ ‫רשק‬ ‫ענין‬ ‫דעם? זי‬ ‫ל ישראל‪.‬‬ ‫זענען אין‬ ‫וועסט מיר‬ ‫יעצט ווען‬ ‫וויל אז‬ ‫נישטגמרא‬ ‫"שלוםדאס‬ ‫דערמאנט‪,‬וו‬ ‫ווערטזי‬ ‫לך"‪,‬ריו‬ ‫"ויתןע‬ ‫ביי‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע פון כלל ישראל‪.‬‬ ‫קענען‬ ‫שוין נישט‬ ‫ערליך‪ ,‬דו‬ ‫קענען זיין‬‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬‫אז‬ ‫פשטטימ‬ ‫לערנעןלע‬ ‫אסאךא'מ ןכ‬ ‫היא"‪.‬בעג‬ ‫רחוקהג ן‬ ‫ולאןראוו‬ ‫ממךא(‬ ‫רעד ביו‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫זי האט‬ ‫חמש‬ ‫מרובה‬ ‫המקדש קומט ארויס‬ ‫טובה‬ ‫מידה‬ ‫טון איז דער אייבערשטער נישט מרחק און מ'קען‬ ‫יאר‪.‬‬‫בניית‬ ‫איז‬ ‫אינעם‬ ‫המקדש‪,‬‬ ‫סיי ווען‬ ‫וויפיל‬ ‫בית‬ ‫קענעןאזזיין הייליג‪,‬ן'טימ תוכייש א ןבאה וצ ןעוועג רתוומ טאה יז‬ ‫וועלט‪ .‬זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די‬ ‫תשובה טון‬ ‫פעמים‪.‬‬ ‫דעם‬ ‫מאות‬ ‫נישטא‪,‬ג זאלן מיר‬ ‫געברענגט דעם‬ ‫נישטעד ט‬ ‫איז ר‬ ‫האטמ‬ ‫וועסטהמ‬‫המקדשר‬ ‫חכם‪,‬פדוא ל"‬ ‫וואסו ‪,‬‬ ‫ביתל‬ ‫תלמידפ א‬ ‫געדענקען‪:‬א‬ ‫דער‬ ‫און א ןו‬ ‫אוןצ‬ ‫גלותךא‬ ‫קייןז‬ ‫שבתמאל‬ ‫זיין‪.‬‬ ‫איןטנע‬ ‫וויסן‬ ‫נישט רי‬‫ראשון‬ ‫מוצאי‬ ‫זרה‪,‬‬ ‫ס'איזג‬ ‫איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת‬ ‫עבודה‬ ‫מורא'דיגעאזזאך‪:‬‬ ‫דערצו‪, .‬ש‬ ‫"מקדש‬ ‫מ'זאגטיובע‬ ‫אזר‬‫תורה‪,‬ענע‬ ‫בו‪,‬‬ ‫(ט‪,):‬‬ ‫וואס ר‬ ‫שהיו‬ ‫גאנצערשק‬ ‫יעדער א‬ ‫יומא‬ ‫פסוקים ר‬ ‫דברים‬ ‫ברענגט‬ ‫דערנ זיא‬ ‫אין‬ ‫דישי‬ ‫ג'‬ ‫א')און‬ ‫אוועק מיט קנ‬ ‫זאגט‬ ‫אויףט‬ ‫מפני‬ ‫פון‬ ‫ק‬ ‫גמרא‬ ‫איינע‬ ‫ארויףןיי‬ ‫חרב‪,‬‬ ‫פונעםפרק‬ ‫גייטימינפ‬ ‫די‬ ‫עגיד'תו‬ ‫ר אין דער ווייטרעים‬ ‫מה‬ ‫מפני‬ ‫מע פון די‬ ‫דוטוועסטםענופ עמאמ יד ןייז וצ ‪,‬לארשי ללכ ןופ תויחצנ‬ ‫אויגן‪,‬אר‬ ‫ריינעא ןטכ‬ ‫האבןטוני‬ ‫קענעןרעו‬ ‫נישטענ זי‬‫וועסטרעטנ‬ ‫מאו‬ ‫צוקומעןך‬ ‫קען‬ ‫מענטש‬ ‫זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫דו‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫נצחיות פ‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫‪).‬‬ ‫פון יעדן מאל וואס מ'איז מחזק א צווייטן איד‪,‬‬ ‫איד! אויב‬‫ארב ןי‬ ‫פארשעמט‬ ‫מ'האטייז ר‬ ‫אז‬ ‫דאס‬ ‫חורבן?רהמ‬ ‫שהיו ט‬ ‫אהבת‬ ‫(נתיב‬ ‫עולם שני‬ ‫נתיבותמקדש‬ ‫דמים‪ ,‬אבל‬ ‫ושפיכות אין‬‫דער מהר"ל‬ ‫ידוך‪ ,‬נארגילוי עריות‬ ‫נישטיזקענעןזיולב סעלא‬ ‫וועסטו‬ ‫עד‬ ‫דוא ר‬ ‫צניעות'דיג‪,‬עד‬ ‫זיין?רבח ן‬ ‫קענעןעד‬ ‫ר‬ ‫לאה ל"‬ ‫נישט‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫א טוישן אייבערש‬ ‫שווערבייצו‬ ‫ס'איזטשרע‬ ‫גרינג‪.‬פ ס'נ‬‫נישט קלא‬ ‫אודאיוא –‬ ‫ס'איזסאד ן‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת‬ ‫אויף‬ ‫ארויף‬ ‫י‬ ‫ע‬ ‫צ‬‫גייט‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫דאס‬ ‫י‬ ‫ן‬ ‫ד‬ ‫אז‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫זאגט‬ ‫ע‬ ‫ג‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫רמב"ן‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫מ‬ ‫דער‬ ‫י‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫אבער‬ ‫ן'פיוא ןרעיור‬ ‫יעדעס מאל וואס מ'איז מכבד אן אנדערן מענטש!‬ ‫האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫זיין דעם צוליב אי‬ ‫משנהביצולוצ‬ ‫גרינגז ןייא‬ ‫נישט ‪,‬ךא‬ ‫ס'איזנ ידכ‬ ‫נישט האבןריא ןאעמעשראפ ו‬ ‫געוואוינהייט‪,‬צ טשי‬ ‫הבית‪,‬‬ ‫חורבןזא‬ ‫טאטן‪.‬‬ ‫קיינמאלעד‬ ‫ער‬ ‫טנא‬ ‫זעלבן‬ ‫געברענגט‬ ‫פ‬ ‫שוין‬ ‫ע‬ ‫וועסטא ר‬‫פונעם‬ ‫האטףיו‬ ‫דועד‬ ‫במציאות‬ ‫ם‬ ‫איד‬ ‫פארשעמען–אזיא‬ ‫כעסן‪,‬‬ ‫דאךיי‬ ‫אויסז‬ ‫ר חתן אוןעוסקים בתורה ובמצוות ובגמילות חסדים‪ ,‬מפני א ייב ‪.‬רב‬ ‫ווערןח ן‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫לבוא‪ .‬מ'וועט‬ ‫מענטשלעתיד‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫כעסן‪ ,‬איז שוועסטע‬ ‫טסאעווש‬ ‫איז‬ ‫וואסרע‬ ‫פארסעא טרעוו יוזא ‪.‬‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן‪.‬‬ ‫כאראקטער‪.‬וועלן מיר זען‬ ‫ווען איז דאס אלעס‬ ‫האבן קייןןיא טסעומשעגסיוא‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫ווייל ער‬‫קענעןרב‬ ‫ווערן‬ ‫ח‬ ‫שלום‪,‬‬ ‫נישטד זי‬ ‫אויפגעבויטא‬ ‫רע‬ ‫אויך‬ ‫איזבי‬ ‫שויןח‬ ‫קענען‬ ‫ברודערש‬ ‫וועסטרו‬ ‫עט‬ ‫עקדור‬ ‫מקדשות‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫פאר'ן‬ ‫בית‪,‬‬ ‫ר‬ ‫אזנ ןו‬ ‫שלוםא‬ ‫בתי‬ ‫קייןנ‬ ‫וויפילע‬ ‫אפאר‬ ‫ח‬ ‫ושבתמעד ה'‬ ‫דערמאנט‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫פ‬ ‫ו‬ ‫וגו'‬ ‫עבירות"‪ .‬ףראד'‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ווערט‬ ‫ם‬ ‫לבבך‬ ‫ב‬ ‫ווען! רחלמה חרב? אלא מפני שהיתה בו שנאת חנם‪ .‬ללמדך יוו רעט‬ ‫כנגדזג'קזחמ ךיז‬ ‫י‬‫ת‬ ‫אל‬ ‫וואס‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫"והשבות‬ ‫תשובה‪,‬‬ ‫ק‬ ‫חנםיא ןיי‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלב‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫פון‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫מצוה‬ ‫ד‬ ‫דערז רע‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אוי‬ ‫שנאתעד ן‬‫פריער‪:‬‬ ‫ששקולהןינע ם‬ ‫פסוקים‬ ‫סאוו ןמ‬ ‫תבהא ןופ‬ ‫מזבח‪,‬צוווער ס'האט‬ ‫דעם‬ ‫ס'האטצוגעבויט‬ ‫"ולקרוב"‪ ,‬זען ווער‬ ‫צווייטן‬‫צויב‬ ‫עראאי‬ ‫לייגטב‬ ‫נאכדעםרעדור‬ ‫מ'דערהייבט‬ ‫איד‪,‬וא ‪.‬‬ ‫נאררע ן‬ ‫אוןרע‬ ‫צווייטן‬ ‫צווייטן‪.‬על‬ ‫ח"ו‪.‬‬ ‫רא‬‫קינדער‬ ‫מכבד‬ ‫גוטעאסע‬ ‫מ'איז‬ ‫קאנטראלירן עבודת יש‬ ‫אנהייבן‬ ‫און‬‫טוישן ןו‬ ‫זיךכשי יבר‬ ‫גרינגד ר‬ ‫נישטמ בו‬ ‫ק‬ ‫ט‬ ‫יכ" ‪:‬יוזא‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫"ולקרוב"‪,‬פארשעמט ווערן‪.‬‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם לייגט ער צו‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם‬ ‫שי תדובע‬ ‫פ ‪,‬רכש‬ ‫נישט‬ ‫זורבלאוו‬ ‫ח‬ ‫ב‬ ‫ר‬ ‫י‬‫ם‬ ‫‪,‬‬ ‫מ‬ ‫כ‬ ‫ב‬ ‫ד‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ז‬ ‫י‬‫י‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫י‬ ‫י‬‫ט‬ ‫ן‬ ‫‪,‬‬ ‫מ‬ ‫אלוקיך"‪.‬‬ ‫ע‬ ‫ו‬ ‫א ןייז דד‬ ‫איז‬ ‫יעצט‬ ‫ווייטער‪.‬‬ ‫אזוי‬ ‫און‬ ‫מנורה‪,‬‬ ‫רחוקהמיט זיינע געפילן‪ .‬איינער וואס איז‬ ‫די‬ ‫געבויט‬ ‫ידידות‬ ‫קשר פון‬ ‫געבויטצאמ‬ ‫האטלות‬ ‫וואס‬ ‫מענטשש‬ ‫געוואוינט צו זצ"ל‪.‬‬ ‫חאה‬ ‫הרגשה‪.‬‬ ‫גוטעה ד‬ ‫אד‬ ‫אים‪,‬ה‬ ‫מ'גיבטןי‬ ‫אוןאה ם‬ ‫איד‬ ‫וכזב‪.‬קנ"לא‬ ‫אר‬ ‫או‬ ‫נישט דצמ קר חאבער‬ ‫לאה זאל יעדער‬ ‫מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט‬ ‫מענטש וואס האט געבויט‬ ‫‪.‬ל"צז‬ ‫ממילא גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל‬ ‫שקר‬ ‫איז‬ ‫אלעס‬ ‫דאס‬ ‫ברענגט‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫י‬‫י‬ ‫ט‬ ‫גמרא‬ ‫ן‬‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫וואסראדי‬ ‫פ‬ ‫ג‬‫י‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫מעשה‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫נ‬‫די‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫קען‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫‪.‬‬ ‫בויעןערמיט‬ ‫גיט‬ ‫רוח און‬ ‫אלעס‬ ‫דאסמצב‬ ‫מיר קענען‬ ‫אנגעזויערטן‬ ‫פרעמדער די צייט ווען‬ ‫פארשפרייטן אן‬ ‫וואואשאיש‬‫רחוקםה–ל‬ ‫אא בא‬ ‫פוןדח‬ ‫זיךהש‬ ‫פון או‬‫ס'רעדט‬ ‫ה‬ ‫חת‬ ‫דיל הל‬ ‫ווען‬ ‫םה‬ ‫איז‬ ‫תשובה‬ ‫אז‬ ‫תורה‪,‬‬ ‫ליכן אופן‪,‬מיט קמצא און בר קמצא‪ ,‬ווי איינער האט געמאכט הז ןיאו ‪,‬‬ ‫די‬ ‫אונז‬ ‫זאגט‬ ‫דעם‬ ‫אויף‬ ‫ווען משיח וועט קומען‬ ‫פרעמדערגייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א‬ ‫לאה‬ ‫מענטש‬ ‫יעצט!‬ ‫איז‬ ‫תשובה‬ ‫מצוה‬ ‫היא"‪,‬‬ ‫למעשה‬ ‫רעכטס און‬ ‫אויףעמל‬ ‫ה הש‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫מיט'ןר טא‬ ‫שיסן‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫טובים‪.‬ח‬ ‫ביטערנישינ ל‬ ‫און‬ ‫מעשיםטש‬ ‫ידידות‬ ‫זייןילרעד‬ ‫אונזערעי‬ ‫אויס טג‬‫עד ןופ‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט מער‬ ‫ם‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫און‬ ‫ידידות‬ ‫מער‬ ‫מיט‬ ‫שלום‪,‬‬ ‫איז‪,‬ו ווען ער איז‪ ,‬וויאזוי ער איז‪ ,‬אין וועלכן מצב ער‬ ‫מ‬ ‫צ‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫צ‬ ‫מ‬ ‫ם‬ ‫"‬ ‫‪.‬‬ ‫ד‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫ה‬ ‫י‬‫י‬ ‫ס‬ ‫ט‬ ‫שטערקערער‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ש‬ ‫ווייט‪ .‬רעטסיו‬ ‫ער האט‬ ‫נישט‬ ‫ס'איז ן‬ ‫געווארן‪.‬ו‬ ‫אוןעו‬ ‫מענטשן‪,‬מ‬ ‫חרובפש'‬‫דערגרייכן‪,‬י‬ ‫א טר‬ ‫אסאך‬ ‫המקדש‬‫צואנק‬ ‫בית ה‬ ‫פאר‬ ‫צ‬‫זאך‬‫סעודהו‬ ‫שווערע‬ ‫צווייטערא‬ ‫גרויסערעדנ‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט‬ ‫קייןמ ע‬ ‫אנע‬‫אזט‬‫שטייטןש‬ ‫עס נישט און זי הא‬ ‫וועטןוא‬‫וועג‪,‬ה יז‬ ‫זייןז טא‬ ‫נישטהכו‬ ‫גייטוועג‬ ‫עפעסא ןע‬‫וועןשוצפיו‬ ‫לינקסעט‬ ‫אילייה ןל‬ ‫ס'איזזיאאסאך עג‬ ‫און‬ ‫חרטה‪,‬‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב געווארן‪.‬‬ ‫האב‬ ‫מתוודה‪,‬‬ ‫דיך‬ ‫זיי‬ ‫ובלבבך"‪,‬‬ ‫"בפיך‬ ‫ס'איז‬ ‫מסכים געווען צום‬ ‫ווייל‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫"שלום‬ ‫קודם‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫ז‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫מ‬ ‫צ‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫ח‬ ‫‪,‬‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫נ‬ ‫י‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫ל‬ ‫דערילגעמ‬ ‫איןזא ך‬ ‫אידייז‬ ‫קייןלאז‬ ‫נישטאכב ן‬‫שינ לל‬ ‫אה ט‬ ‫דערק ןב‬ ‫ידיד‪ ,‬ןיי‬ ‫יד געשיקט‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫וועט מען ווייזן מיט'ן‬ ‫וועלט וואס קען‬ ‫ס'איז‬ ‫איז‪.‬‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬וו‬ ‫געווען זיין‬ ‫אחדות‪ ,‬איז‬ ‫פארלוירןוואס איז‬ ‫געווארן די‬ ‫לאדענען קמצא‬ ‫ס'איז‬ ‫ווען‬ ‫נישט זאגן שבטים‪.‬‬ ‫וועלןטבש‬‫מירא ‪.‬םי‬ ‫מ ןו‬ ‫איבערנאכט‪.‬‬ ‫טוישןדניק יד ‪,‬רי‬ ‫צופ רע‬ ‫גרינג ןו‬ ‫זיין‪,‬לחר‬ ‫ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פאר‬ ‫פסוקא ווייב‪.‬‬ ‫פסוקראד‬‫דער ןפ‬ ‫זאגט‬ ‫דערפאר‬ ‫אז‬ ‫אויס‬ ‫פירט‬ ‫ער‬ ‫מקושר‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז דער‬ ‫שוין‬ ‫ביסט‬ ‫דו‬ ‫נישט‪.‬‬ ‫דארפסטו‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫מער‬ ‫טון‪.‬ייז דלאביוו ‪,‬רשק ןכילרעניא‬ ‫באה‬ ‫נישטמנייק ן‬ ‫תשובה‬ ‫שינ לא‬ ‫ישראל‪.‬קהאט ט‬ ‫דערפאר‬ ‫שליחנ‬ ‫דעראז הא‬ ‫אזוא ל‬ ‫כלל‬ ‫טעות זנ‬ ‫פון‬ ‫א‬ ‫געשעןעארפפיו‬ ‫האחדות‬ ‫כחס‬‫מיט'ןפ ן‬ ‫ס'איז ןו‬ ‫נאריא‬ ‫ער פירט אויס אז דער‬ ‫אבערווענ‬‫יוו ‪,‬גיניי‬ ‫גרינגךי‪-‬ז אבער זיך לערנע‬ ‫ס'איזרעל‬‫אזופ ןענ‬ ‫איינרעדןד ן‬ ‫זיךיוו יוו םע‬ ‫און טי‬ ‫אד'מ‬ ‫ליגנט‬ ‫קייןז ףר‬ ‫טיירג ןיי‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל‪ .‬דערפאר‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬ ‫ומען רחל צום‬ ‫ערגסטן שידוך‬ ‫פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל‬ ‫ידידים‪.‬עג רעדא ףיורעד טעבראעג‬ ‫עפע ןוט‬ ‫ס‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫צ‬ ‫ו‬‫‪.‬‬ ‫ס‬ ‫'‬‫ש‬ ‫ט‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫(‬ ‫מ‬ ‫ש‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫י‬‫ד‬ ‫‪,‬‬ ‫ל‬ ‫)‬ ‫"‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫ב‬ ‫ע‬ ‫צ‬ ‫מ‬ ‫ו‬ ‫ת‬ ‫ק‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫ראנ ‪",‬ה‬ ‫פינגער‬ ‫און‬ ‫געשטאנען‬ ‫דער היפך‬ ‫איז‬ ‫איז געווען‬ ‫המקדש‬ ‫בית‬ ‫וואס‬ ‫דער‬ ‫קמצא‪,‬‬ ‫און‬ ‫גרויס‪,‬‬ ‫אזוי בר‬ ‫געלאדנט‬ ‫מענטש אוועקצוג‬ ‫וואסעואוא‬ ‫זאךןבצו‬ ‫ווייטעןופ‬ ‫קייןכ ‪,‬ךיז‬‫נישטא יד‬ ‫אויך‬ ‫איזד נישטטשינ לאז‬ ‫ס'איז רע‬ ‫תשובה‬ ‫מצוההפון‬ ‫היא‪.‬נרדי‬ ‫בשמים‬ ‫לא‬ ‫געארבעט‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫עגוצק‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫טייווצ‬ ‫מ‬ ‫'‬‫ז‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫א‬ ‫נ‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫ט‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫ע‬ ‫פ‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫א‬ ‫י‬‫ש‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ט‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫ע‬ ‫ר‬ ‫ן‬ ‫ז‬‫י‬ ‫י‬‫ן‬ ‫פוןטא ידיד‪,‬‬ ‫ג‬ ‫ו‬‫ט‬ ‫מ‬ ‫י‬ ‫רעד‬ ‫דער סעזאן פון תשובה‬ ‫פאר חברים‪ ,‬רעים‬ ‫אדערצוויי‬ ‫זיך פון‬ ‫ס'האנדלט‬ ‫אהבה ווען‬ ‫געווען געגעבן‬ ‫נישט‬‫נישט‬ ‫אים‬ ‫האטאיז‬ ‫שכינה‬ ‫באלעבאס‬ ‫בחינה‪ ,‬די גילוי‬ ‫און דער‬ ‫אנדערע‬ ‫אנקומען‪.‬דוא ןוא ‪.‬ןרעוו טמעשראפ‬ ‫נישטןראט יא‬ ‫קעןנ רימ‬ ‫געהויבענעןייז טשי‬ ‫מלאכים‪,‬‬ ‫געווארן פאר‬ ‫וועקגעבן‬ ‫רעים‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫צוויי‬ ‫פון‬ ‫זיך‬ ‫ס'האנדלט‬ ‫אהבה ווען‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געווען‬ ‫אהבה ווען ס'האנדלט זיך‬ ‫פארשעמ‬ ‫זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬ ‫אב ס'רעדורב‬ ‫אוןדור‬ ‫קשר ‪,‬רע‬ ‫שטערקערערס ראנ‬ ‫אןד סאוו טרפ א זיא'‬ ‫געווען רע‬ ‫שויןנק‬ ‫איזצ הא‬ ‫המקדשמ ו‬ ‫סעודה‪.‬הבר‬ ‫בית ןייז‬‫דעראב‬ ‫צווייטןה‬ ‫ערבייתב‬ ‫בייםי‬ ‫געוואלטמ ‪:‬ם‬ ‫ןייגוצ לאז'‬ ‫סארט‬ ‫גרעסערער‬ ‫א‬ ‫און‬ ‫קשר‬ ‫שטערקערער‬ ‫סארט‬‫וועגן‬ ‫גרעסערער‬ ‫תשובה‬ ‫ס'הייסט‬ ‫הימל‪.‬‬ ‫אין‬ ‫פליען‬ ‫וואס‬ ‫מענטשן‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫האבן‬ ‫שטערקערער קשר און‬ ‫ב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫אליין די ג‬ ‫ןרעוו שייבתנ לאז רעטייווצ א זא םימרוג יד ןיילא‬ ‫האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫חיבור‪,‬אב‬ ‫גרעסערעררעפעש‬ ‫איפעגוצ טאה‬ ‫אסאךטר‬ ‫ס'איזז ייז זא‬ ‫תשובה ןריובעג ןענע‬ ‫אז וצ‬ ‫אנצוזאגןנעי‬ ‫אונזא ןוא םע‬ ‫אז םי‬ ‫אזוי'ר" ‪,‬ןג‬ ‫איז‪,‬דיא‬ ‫וואסךיא‬ ‫ראפ ץאלפ‬ ‫וויכטיג‬ ‫מ'קען זיך טובל'ען וויפיל‬ ‫אידן א ווי מיר ווייסן‪ ,‬האט רחל אמנו‪ ,‬די מאמע פון כלל‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫אסאך‬ ‫אזעלכע‬ ‫פאר‬ ‫געווארן‬ ‫געגעבן‬ ‫ס'איז‬ ‫ווייל‬ ‫דעם‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסער‬ ‫אבן און זי‬ ‫דורך אונז‬ ‫‪.‬זנוא ךרוד‬ ‫זעעןעגנישט‬ ‫מירן‬‫און ייב‬ ‫גלות‬ ‫אין‬ ‫מירט‬ ‫זענען‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬רעבלעז ר‬ ‫יעצט‬ ‫צונקדער‬ ‫איזלפ יוו‬ ‫אנגעקומעןהא‬ ‫שכינהיסיי‬ ‫קמצאוד ג‬ ‫די‬ ‫אז‬‫בר‬ ‫טומאה"‬ ‫איז" ‪,‬‬ ‫למעשה ךי‬‫אזא‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי‬ ‫הרעיםראוו‬ ‫םעד‬ ‫בלעז‬ ‫יותרן‬ ‫"לפיכך‪,‬ןטא‬ ‫עד ייב‬‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫אונז?על‬‫סנר‬ ‫פוןט‬ ‫א‬ ‫ווייט‬ ‫נישטב‬ ‫איזךיד ןי‬ ‫אנקמ‬ ‫האחים"‪ ,‬ישראל‪ ,‬ארויסגעוויזן א גרויסע מסירות נפש כדי‬ ‫מן‬ ‫חיבור‬ ‫מ'וויל!‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫דערווייטערט‬ ‫זיך‬ ‫האבן‬ ‫מיר‬ ‫אז‬ ‫שפירן‬ ‫וועלכע‬ ‫אונז‪,‬‬ ‫ווי‬ ‫"לפיכך יותר חיבור‬ ‫מאאמטאג‪,‬‬ ‫קומען‬ ‫ס'וועטוא ‪,‬ןע‬ ‫אבעראליממ ן‬ ‫אויף‪,‬ןענעז‬ ‫טועןרב ייז‬ ‫מיררעדי‬ ‫געברענגט וואס ‪.‬‬ ‫אפווייל‬ ‫האטידעס‬ ‫ארויסצוגיין‬ ‫עבירותטוג ןי‬ ‫דריי‪",‬רוחב ן‬ ‫געבעטן‬ ‫אים‬‫מ'האטךיא"‬‫פוןיבדי‬ ‫אוןיד ן‬ ‫איינע‬ ‫סעודה‪,‬מ ך‬ ‫טאה תודחאה חכ כח הא‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט‬ ‫ר‬ ‫טימ אנק‬ ‫אכטונג צו געבן אז איר שוועסטער לאה זאל נישט‬ ‫רעכנט‬ ‫דאסא קום‬ ‫צוריקגיין‪.‬‬ ‫זייןווילן‬ ‫מיר‬ ‫אוןצו‬ ‫אייבערשטן‬ ‫קושימיט פון‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫געבן‬ ‫וועט‬ ‫חברים‪.‬‬‫משיח‬ ‫אחרון"‪,‬‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫"ותשחק ליום‬ ‫געזאגט‪:‬‬ ‫קמצאאמנם‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫מ'האטח)‪:‬זיך"כי‬ ‫בר‬ ‫(דברים ט‪,‬‬ ‫האט‬ ‫אויב‬ ‫ספורנו‬ ‫סעודה‪.‬‬ ‫און‬ ‫דער‬ ‫בתחתונים‪,‬‬ ‫די‬ ‫ער זאגט‬ ‫שטערט‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫סח ליפיוו אנקמ ןיב ךיא" ‪",‬םעדייא ןטוג ןייד‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‬ ‫נישטד‬ ‫אל וד‬ ‫דעם‬ ‫אז‬ ‫זיין אין‬ ‫זאגט‪,‬‬ ‫מתבונןזי"ע‬ ‫אלכסנדר‬ ‫פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫לאמיר זיך‬ ‫העניך פון‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫פארשעמטרבי‬ ‫דער‬ ‫איןאון‬ ‫זיין‬ ‫מעצמם‬ ‫געוואלט‬ ‫םש לבא"‬ ‫וואלט‬ ‫וואסער‬ ‫אלייןה‬ ‫האבןתו‬ ‫אידה‬‫מ או‬ ‫סארט‬ ‫וואסבצ‬ ‫יעדןחה‬ ‫ארייןרוב‬ ‫קשרי‬ ‫גילוי איז "םמצעב‬ ‫וואס‬ ‫התשובה"‪ .‬איינער‬ ‫תקות‬ ‫את‬ ‫ביתמסיר‬ ‫העורף‬ ‫די‬ ‫געמאכטגעווען‬ ‫ס'האט מקרב‬ ‫זען ווער‬ ‫זיי‬ ‫מ'וועט‬ ‫שכינה אן און‬ ‫נאר‬ ‫מורא'דיגעסו‬ ‫סעודה‪,‬ט‬ ‫האלבע ‪".‬ט‬ ‫געווען א‬ ‫באצאלן א‬ ‫המקדש איז‬ ‫גרייט צו‬ ‫בין‬ ‫– א בחור"איך‬ ‫ק"מהיב םעד ןטלאהעג געהא‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין‬ ‫פסוק (ישעיהו נה‪ ,‬ז)‪" ,‬יעזוב רשע דרכו‬ ‫איןגעטון‪.‬‬ ‫האט‬ ‫ס'שטייט‬ ‫גרעסטן‬ ‫פנימיות'דיגער וואס זי‬ ‫ביז'ןב –‬ ‫צדיקא יי‬ ‫גרעסטן‬ ‫פונעם‬ ‫מצביו‪-‬‬ ‫בעסערןדלאב‬ ‫ביים וואס רעצנאאג רעד‬ ‫צוהערן‬ ‫נישט‬ ‫קיינמאל‬ ‫ערוויל זיך‬ ‫עורף‬ ‫ס'איזרבח‬ ‫אהבה‪.‬א זיא‬ ‫עדנ‬ ‫פנימיות'דיגעו ‪,‬שר‬ ‫קשהאיז‬ ‫א‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו קדוש יעקב – א בחור‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫אויפ'ןאבית המקדש‬ ‫קענען אנווייזן‬ ‫ערשטן גאולה‪ .‬מ'וועט‬ ‫מבזה מיט'ן‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬ ‫אזוי‪.‬‬ ‫נישט‬ ‫ענין‬ ‫מיך‬ ‫דעם‬ ‫מסביר זיי‬ ‫בלייבן דא און‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'א‬ ‫קב אבינו‪,‬לאז מיך‬ ‫עכטע‪ ,‬ואיש און מחשבותיו"‪ .‬לכאורה דארף מען פארשטיין‪,‬‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו‪,‬‬ ‫פלאץ וואו‬‫מ‬ ‫צ‬ ‫י‬‫א‬ ‫ס'איז אן‬ ‫פונעם‬ ‫ו‬ ‫ת‬ ‫פ‬ ‫אבער‬‫ו‬ ‫פארבעסערן‬ ‫ן‬ ‫פ‬ ‫ר‬ ‫י‬ ‫י‬‫נ‬ ‫ט‬ ‫ש‬ ‫א‬ ‫זיך‬ ‫פ‬ ‫ט‬ ‫קען‬ ‫מ‬ ‫י‬‫י‬ ‫יעדער‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫ד‬ ‫א‬ ‫חוטא‪.‬‬ ‫ך‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫צ‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫י‬‫י‬ ‫ער‬ ‫אז‬ ‫גלייבן‬ ‫א‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫צו‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫שווער‬ ‫ש‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫ז‬‫איז‬ ‫י‬ ‫ך‬ ‫א‬ ‫ממילא‬ ‫י‬‫י‬ ‫נ‬ ‫פ‬ ‫י‬ ‫ר‬ ‫ן‬ ‫און‬ ‫י‬ ‫ע‬ ‫ד‬ ‫אים‬ ‫ן‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫מ'זאגט‬ ‫ג‬ ‫‪,‬‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫נ‬ ‫ןעמע‬ ‫רחל אמנו האט געוואוסט ברוח הקודש אז עס‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫האסטו‬ ‫קדשים‬ ‫זאך‪,‬קדשי‬ ‫קוק‪ ,‬די‬ ‫פיזישע‬ ‫נאר א‬ ‫קיין‬ ‫נישטגיב‬ ‫און צייגן‪:‬‬ ‫המקדש?באלעבאס‬ ‫ביתהאט דער‬ ‫ערשטן כן‬‫ביים על פי‬ ‫ארויסשיקן"‪ .‬אף‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬א‬ ‫מענטשןעמוואס איז אויב ס'שטייט שוין אז ער לאזט אפ זיין וועג‪ ,‬וואס‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫צווייאה ןשטנ‬ ‫צווישןוא ןב‬ ‫שטייט‪.‬ה וצ טל‬ ‫פארבינדונגעוועגסי‬ ‫עראאןבא‬ ‫‪.‬רוביח‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬‫וואסג א ןגאז זומ ךיא ‪:‬ןביירשראפ ךיז ןוא לטעצ א‬ ‫טון‪.‬‬ ‫תשובה‬ ‫חורבן‬ ‫אמאל‬ ‫וועט‬ ‫יכע טו‬ ‫זענען דא צוויי ברידער און צוויי שוועסטער וואס‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫קמצאדעם באשאפן מיט דעם וואס דו האסט מכבד געווען‬ ‫בר‬ ‫האט‬ ‫ארויסגיין‪.‬‬ ‫זאל‬ ‫ער‬ ‫אז‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוו‬ ‫געהייסן‬ ‫דער מ‬ ‫זייןגערפ )'ד קרפ( לארשי חצנ ןיא ל"רהמ רעד‬ ‫אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫אזויד קען ‪:‬ט‬ ‫ש רע‬ ‫'ווייערלעסןשיווצ תוכיי‬ ‫קאנעקשאן'‪,‬‬ ‫אזאב זיא ייז‬ ‫טרי‬ ‫זאךאווי‬ ‫געווען זא םעד ףיו‬ ‫גורםראוו‬ ‫צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫האבןאפ ט‬ ‫וואסייא ר‬ ‫חמורותדיא ן‬‫שלשדדועמ ‪.‬‬ ‫צוןודיא ןייז‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנ‬ ‫מיטז קזחמ‬ ‫האבן ןיי‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫רשטאנען‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫‪1‬‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫און לאה‪.‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונ‬ ‫ערן‪ :‬יעקב‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫ג‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫ג‬ ‫ח ןעייג‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫ושע ןוא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫אה האל‬ ‫לטן דעם ביהמ"ק‬ ‫'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫און מחזק זיין‬ ‫ווי א‬ ‫זאךזיין‬‫דעם מעודד‬ ‫געווען איד‪.‬‬ ‫פאר איין‬ ‫ווארט‬ ‫פרעגט‪:‬‬ ‫"הגדולד')‬ ‫ישראל (פרק‬ ‫איןאנצח‬ ‫דערזיין‬ ‫מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט‪:‬‬ ‫ד זיין און מחזק‬ ‫גורם‬ ‫וואס האבן‬ ‫חמורותאז‬ ‫אויף דעם‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז‬ ‫שלש‬ ‫באזירט‬ ‫זיי איז צו די‬ ‫מיט‬‫צווישן‬ ‫שייכותהאבן‬ ‫דערחתונה‬ ‫און זי גייט‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬‫לגדולה"‬ ‫אז‬ ‫הר"לה" ז‬ ‫ודג‬ ‫צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫גוט‬ ‫א‬ ‫פארבינדונג‬ ‫זאגן‬ ‫מוז‬ ‫איך‬ ‫א‬ ‫פארשרייבן‪:‬‬ ‫זיך‬ ‫און‬ ‫צעטל‬ ‫א‬ ‫חיבור‪.‬‬ ‫א‬ ‫האבן‬ ‫צו‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫האבן‬ ‫מענטשן‬ ‫קיינמאל נישט מרחק א איד‪ ,‬און מ'איז קיינמאל נישט‬ ‫‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫עקיבא?ערשטן בית המקדש?‬ ‫מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור‪.‬‬ ‫חורבן ביים‬ ‫זיינע וואסרעדט רבי‬ ‫גליקליכע‬ ‫זאלדיאפלאזן‬ ‫צולייגן ער‬ ‫געווען‬ ‫רחל איז‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫עקסטער‬ ‫אבער‬ ‫עשו‪.‬נאך‬‫בא ‪.‬ושע דארף מען‬ ‫אחדות האט‬ ‫געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫פיזישע‬ ‫נעמען‬ ‫ן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫טאג‪ ,‬צו‬ ‫יעדןקיין‬ ‫תשובה‪.‬‬ ‫נישט‬ ‫איינפירן‬ ‫פון‬ ‫א מענטש זאל זיך ווייט‬ ‫ערשטן‬ ‫למעשה‬ ‫פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי‬ ‫מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי‬ ‫האטביים‬ ‫מקוהאזוי‪.‬‬ ‫פשוט'עענין‬ ‫דעם‬ ‫צדוק‪ ,‬אז א‬ ‫מסביר‬ ‫רבי‬ ‫וויבאלדער‬ ‫יעקב אבינו‪,‬‬ ‫באקומעןפון‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט מציאות‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪,‬זאגטאיז‬ ‫ועג טאה מחשבות?‬ ‫גאנצער‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער גאנצער‬ ‫דער‬ ‫בחור‬ ‫א‬ ‫–‬ ‫יעקב‬ ‫קדוש‬ ‫קדושנו‬ ‫האבות‪,‬‬ ‫בחיר‬ ‫דעם‬ ‫חב םעד‬ ‫כח האחדות האט‬ ‫זיך פאראייניגן מיט השי"ת‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫זייןדוחברים‪.‬‬ ‫חסד‬ ‫"איך בין מקנא וויפיל‬ ‫אויסגעוועלט צו‬ ‫מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫שכינה‬ ‫גילויאיז‬ ‫איידעם"‪,‬מיט‬ ‫מקוה‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫אמת אז די‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫איזטאקע‬ ‫געווען א‬ ‫המקדשבעצמם"‬ ‫"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫גוטןאלעמאל‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫נישט‬ ‫דיין‬ ‫זיך‬ ‫אבער‬ ‫מ'האט‬ ‫אויבזיין‪,‬‬ ‫מטהר צו‬ ‫באגרעניצונגען‪ .‬ס'איז‬ ‫בית החיבור‬ ‫נישטהוא מצב‬ ‫שטענדיג גרייט‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און‬ ‫הרעות‬ ‫דער תירוץ איז‪ ,‬אז מ'רעדט פון די מחשבות וואס‬ ‫"אבל שם‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫ריפ ןו דער יצר הרע קומט אים זאגן אז ער קען שוין נישט‬ ‫קיינמאל‬ ‫האט‬ ‫וואס‬ ‫אכציג‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫און‬ ‫פיר‬ ‫פון‬ ‫פ‬ ‫דורכ'ן עבר אדער עתיד‬ ‫חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫בין דיך מקנא מיט‬ ‫יותרמקנא‬ ‫בין דיך‬ ‫"לפיכך‬ ‫דו לערנסט"‪" ,‬איך‬ ‫געברענגט‬‫פארשפארט‬ ‫עסגוטן‬ ‫ס'איז‬ ‫פלייסיג‬ ‫און‬ ‫האטדיין‬ ‫עס‬ ‫ביינאכט‬ ‫ווי‬ ‫פאר‬ ‫קנאה‬ ‫איז‬ ‫איז‬ ‫דעם‪ .‬אמאל‬ ‫עבירות‬ ‫יעצט‬‫זעלבער‬ ‫צו דריי‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫אריינגיין‪.‬‬ ‫צוקומעןדי‬ ‫דער‬ ‫ברידער‪.‬‬ ‫איינע פון‬ ‫נישט‬ ‫ביי‬ ‫מען‬ ‫קען זיי‬ ‫מ'קען‬ ‫טאטן‪,‬‬ ‫ממילא זענען‬ ‫און‬ ‫זעלבן‬ ‫שוין צו‬ ‫אבער‬ ‫דעם‬ ‫ביסטאון‬ ‫טון‪.‬‬ ‫ביי‬ ‫מאמען‪,‬‬ ‫תשובה‬ ‫געווארן‬ ‫הקדושה‪.‬דו‬ ‫שלימות צו ווייט‪,‬‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫נישט‬ ‫מער‬ ‫געזינדיגט‪,‬ביסט שוין‬ ‫קענסט‬ ‫גידניזעג תשובה טון‪ .‬דו‬ ‫דו‬ ‫פארזינדיגט‪,‬‬ ‫דורךמקנא‬ ‫אונז‪.‬‬ ‫"‪" ,‬איך בין דיך‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫געווארן ביי דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך מקנא‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי‬ ‫ילדנע‬ ‫אסאך א‬‫חיבור‪,‬זאך‪ .‬אין‬ ‫גרעסערער פון א‬ ‫סופר א פלא‬ ‫א פאר‬ ‫חתם‬ ‫פלאץ‬ ‫אסאך‬‫איךאין‬ ‫ס'שטייט‬ ‫ס'איז‬ ‫אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪,‬‬ ‫מקוה‪.‬‬‫דעראון‬ ‫יענעם‬ ‫צו צו‬‫געבוירן די טיר‬ ‫זענען עפענען‬ ‫זיי ס'זאל‬ ‫נישטאאזווער‬‫בלאף‪ .‬באשעפער האט צוגעפירט‬ ‫א‬ ‫ס'איז‬ ‫שקר‪.‬‬ ‫צווייטערא‬ ‫רמים אז א דאס איז‬ ‫איד‪ ,‬איך אליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫פאר‬ ‫פלאץ‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫לבן‬ ‫יעקב‪,‬‬ ‫חתן‬ ‫איר‬ ‫פון‬ ‫נתבייש ווערן‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫כדי‬ ‫סימנים‬ ‫באקומען‬ ‫זאל‬ ‫האט‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫אב ט‬ ‫סארט‬ ‫סופר איז‬ ‫א אלטן חתם‬ ‫גרעסערער‬ ‫(אינעם‬‫שובהאון‬‫שבתקשר‬ ‫צוגיין‬ ‫מ'זאל‬ ‫געווען אן דער דרשה אויף‬ ‫שטערקערער‬ ‫יעצטזיין באהבת רעים‪:‬‬ ‫מרבה‬ ‫שוין‬ ‫נישט‬ ‫איז צו‬ ‫האב‬ ‫קנאה‬ ‫המקדש‬ ‫דער און איך‬‫געלט‪,‬‬‫וואסבית‬ ‫צווייטן‬ ‫צאלן‬ ‫בייםמען‬ ‫פרט‬ ‫דארף‬ ‫ס'איז א‬ ‫אדער‬ ‫ברודער‪ ,‬נאר‬ ‫ברודער'ס‬ ‫רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫רבי‬ ‫"אמר‬ ‫מימרא‪:‬‬ ‫באקאנטע‬ ‫זיין‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬ ‫נישט‬‫די‬ ‫אלע‬ ‫מיר‬ ‫קענען‬ ‫טארן‬ ‫מיר‬ ‫אודאי‬ ‫און‬ ‫ט םיא לאז‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫סופר‪,‬רעים‬ ‫צווייחתם‬‫פוןדער‬ ‫זאגט‬‫ס'האנדלט‪ ,‬זיך‬ ‫פארשעמט ווערן‪ .‬און אודאי טארן מיר נישט זיין‬ ‫אינעם צווייטן טור)‬ ‫בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געווען דאס עמוד ל"א‪,‬‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫ווען מיט דער‬ ‫אהבה גוט‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס‬ ‫מיר‪ .‬ווערן זיין‬ ‫אנדערע צו‬‫געלט ביי‬ ‫געטון‬ ‫גארנישט‬‫האט קיין‬ ‫את‬ ‫ברודער‬ ‫מטהר‬ ‫וכו'‪ ,‬מה דער‬ ‫מקוה‬ ‫נישט‬ ‫ישראל‬ ‫זאל‬ ‫אשריכם‬ ‫צווייטער‬ ‫א‬‫עקיבא‬ ‫כדי‬ ‫זיך‪,‬‬ ‫פוןאל‬‫עבןא ה‬ ‫פעס גוט מיט דער‬ ‫דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫ידידים‪.‬וואס ס'שטייט אין דער תורה "לא"‬ ‫אוועקצוגעבן פון זיך‪ ,‬כדי א צווייטער זאל נישט‬ ‫יעדעס מאל‬ ‫"רקבאון‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען אז‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫נ‬ ‫עצמות קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫וואסיד‪ ,‬ל)‬‫(משלי‬ ‫ים‬ ‫א‬‫ס'שטייט‬ ‫פון‬ ‫מ'רעדט‬ ‫דערצו‪.‬‬ ‫ווען‬ ‫אבער‬ ‫עפעס‬‫איז‬ ‫דערויף אדער געטון‬ ‫אנדערש‬ ‫ישראל"‪.‬‬ ‫געארבעט‬ ‫את‬ ‫מטהר‬ ‫הוא‬ ‫ברוך‬ ‫גרייט‬ ‫הקדוש‬ ‫זיין‬ ‫מ'דארף‬ ‫אף‬ ‫הטמאים‬ ‫ווייט‬ ‫ווי‬ ‫דעם‬ ‫פון ראפ‬ ‫ןןבל‬ ‫עצמות זיך‬ ‫קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל‪ .‬דערפאר מיט אן אל"ף‪ ,‬און דער קרי איז "לו" מיט א וא"ו‪,‬‬ ‫לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט‬ ‫פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל‬ ‫מיינטפסוק‬‫לכן"‪,‬דער‬‫קודםזאגט‬ ‫דערפאר‬‫והיה לו‬ ‫ווי‬ ‫שבטים‪ .‬און מיר‪ ,‬די קינדער פון רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫ווי‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫עכשיו‪,‬אז‬ ‫פירט אויס‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫ן פון‬ ‫שאין לו‬ ‫יעדעראויפפרעסן פון‬ ‫ער‬ ‫איז דער "הפירוש‬ ‫זאל אונז‬ ‫נישטמקום קנאה‬ ‫הפקר וואו‬ ‫ס'איז א‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬ ‫קיינמאל‬‫אלעמאל אפן‪.‬‬‫וויבאלד זיי האבן‬ ‫איז‬ ‫"דער‬ ‫אים‪:‬קשר‪,‬‬ ‫אינערליכן‬‫טון‪ ,‬זאגט מען‬ ‫דארפן‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫תשובה‬ ‫רחל‪,‬‬ ‫קומט‬ ‫פוןווייב‪.‬‬ ‫פאר א‬ ‫איד‬ ‫מיר‪,‬אפדיווען א‬ ‫קינדער‬ ‫אוןו א ר‬‫ו‬ ‫אחדות‪,‬‬ ‫קייןגעווארן די‬ ‫פארלוירן‬ ‫נישט האבן‬ ‫ווען ס'איז‬ ‫קעןבכלל‬ ‫מעגליךוויאזאזיי זאלן‬ ‫איז פונקט‬ ‫הייליגע מענטש‬ ‫רייניגט דעם‬ ‫אייבערשטער‬ ‫אסאך א‬ ‫ס'איז‬ ‫ווייל‬‫די‬ ‫און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬ ‫די‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫אז‬ ‫דאס אז יעצט האט עס נישט די זאך‪ ,‬אבער פריער‬ ‫אז‬ ‫לאזן‬ ‫נישט‬ ‫לאזן‬ ‫"שלום‬ ‫ען‬ ‫נישט‬ ‫קודם‬ ‫מען‬ ‫זאל‬ ‫יעדן‬ ‫מצליח‪,‬‬ ‫און‬ ‫זענען‬ ‫שעה‬ ‫וואס‬ ‫יעדער‬ ‫אין‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין‬ ‫צוקומען‪,‬‬ ‫שטענדיג‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען נישט לאזן אז די‬ ‫ט זוכה געווען אויפצושטעלן‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫המקדש חרוב ווען‬ ‫געשוויסטער‬ ‫ביתיאר‪.‬‬ ‫אינעם‬ ‫צווייטער‬ ‫אזווען‬ ‫ביי‬ ‫דאס אזטאג‪,‬‬ ‫הייסט סיי‬ ‫עצמם"‪.‬איין‬ ‫פארשטייט‬ ‫מ'טובל'ט זיך‬ ‫רחל‬ ‫מצד‬ ‫אז און‬‫חתונה‬‫גענוג‬ ‫דער‬‫צו איז‬ ‫מקוה‬ ‫ס'קומט‬‫מוק'ס מקוה"‪ .‬ביי א‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫מסכת און‬ ‫מגילה‬ ‫פוןידידות‬ ‫מער‬ ‫למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫מענטשןמיט‬ ‫ברענגט‬ ‫מענטשן‬ ‫שלום‪,‬‬ ‫אנדערע‬ ‫אנדערע‬ ‫שטערקערער ווי ער‬ ‫געהאט‪,‬‬ ‫ו‬ ‫עס יא‬‫האט צו‬‫מ'שפירט א קנאה‬ ‫מצד עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי געשוויסטער‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה צו אנדערע מענטשן‬ ‫האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫פרעמדער‬ ‫פסוק א‬ ‫רחוק –‬ ‫מסביר א‬ ‫איזזיך פון‬ ‫ס'רעדט‬ ‫זה‬ ‫ואין‬ ‫להם‪,‬‬ ‫התחלה‬ ‫שהוא‬ ‫אופן‪,‬‬ ‫אחד‬ ‫תורה‬ ‫שרעקליכן‬ ‫אב‬ ‫די‬ ‫להם‬ ‫דאך‬ ‫א‬ ‫שיש‬ ‫זאגט‬ ‫אויף‬ ‫אזוי‬ ‫ווערן‬ ‫ריין‪.‬‬ ‫נתבזה‬ ‫גלייך‬ ‫מ'איז‬ ‫גייט‬ ‫לאה‬ ‫ייג האל מאל און‬ ‫"אשר לא‬ ‫אויפ'ן‬ ‫גמרא‬ ‫אנדערע‪.‬‬‫וועןדי‬ ‫פארוואו‬‫פארגינען (ג‪,):‬‬ ‫דאס לשון‬ ‫מען און‬ ‫רבי צדוק זאגט אז וועגן דעם זאגט‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫צווייטן‪,‬‬ ‫נדערע‪ .‬זצ"ל‪.‬‬ ‫מצד‬ ‫רק‬ ‫האח‬ ‫שם‬ ‫ואין‬ ‫התולדה‪,‬‬‫זאל‬ ‫זיך‬ ‫לאה‬‫מצד‬ ‫מאל‬ ‫אז‬‫נקרא‬ ‫האחאיין‬ ‫גענוג‬‫די‬ ‫וטהר"‪ .‬ס'איז‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫סימנים‬ ‫איבער‬ ‫איר‬ ‫זי‬ ‫המים‬ ‫גיט‬ ‫ג אליממ צו‪" ,‬ובא אל‬ ‫ממילא‬ ‫קודם לכן"‪.‬‬ ‫ידידות מיט‬ ‫והיה לו‬ ‫קשר פון‬ ‫זייןלו אעכשיו‬ ‫געבויט א‬ ‫שאין‬ ‫האט‬ ‫מענטשעל פי‬ ‫וואס‬ ‫מעודד‬ ‫חומה"‪" :‬אף‬ ‫צווייטן‪,‬‬ ‫צו זיין א‬ ‫מכבדביי‬ ‫דאנערשטאג‬ ‫ביי סליחות ‪ -‬ווי אויך מאנטאג אוןחברים‪,‬‬ ‫האח נקרא מצד התולדה‪ ,‬ואין שם האח רק מצד‬ ‫שוין טהור!‬ ‫איד איז‬ ‫פארשעמטדער‬ ‫דובפארטיג‪.‬‬ ‫נישטאון‬‫איינטונקען‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫א‬ ‫זיין‬ ‫עבודת יששכר‪ ,‬פון רבי ישכר דוב מוואלברוז‬ ‫ווייטן‪ ,‬מעודד‬ ‫פשוטה"כי‬ ‫עס אזוי‪:‬‬ ‫ערקלערט‬ ‫ברודער‪ .‬און ער‬ ‫ביי א‬ ‫מוואלברוז‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫ישכר‬ ‫פון רבי‬ ‫שכר‪,‬טשינ‬ ‫אפ‬ ‫נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב"‪,‬‬ ‫נאר‬ ‫און‬ ‫צווייטן‪.‬‬ ‫א‬ ‫זיךווארט‬ ‫דאס‬ ‫לקבל שבים"‪.‬‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫ימינך‬ ‫תחנון ‪" -‬כי‬ ‫אהבתאז ס'קען אויך מיינען אז‬ ‫אהבת‬ ‫סופר זאגט‬ ‫דעם ענין פון‬ ‫ענין פון‬ ‫דעםחתם‬ ‫מחזק זיין איןדער‬ ‫מ'דארף‬ ‫אין‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון אהבת‬ ‫אויסגעשמועסט‬ ‫עס‬ ‫ווערט‬ ‫אזוי‬ ‫ר‪.‬‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין‬ ‫איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫ברודער‬ ‫פאר'ן‬ ‫בית המקדש‪,‬אז‬ ‫פונעםדאס‬‫אינעם ים‪.‬‬ ‫ווייַ ם' ‪ -‬ווי‬ ‫נענטער ֶ'ׁש ְּב‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫זיך אזויווי‬ ‫ליינטאון‬ ‫שטערקער‬ ‫רחל'שבים'‬ ‫חיבור‬ ‫ווייס‬ ‫געווען!‬ ‫דער‬ ‫מנחם‬‫חבר איז‬ ‫דאס‬ ‫ר'‬ ‫הרה"צאיז‬‫מסירות נפש‬ ‫וואספאראמשפיע‬ ‫דער גרויסער‬ ‫פסאוו‬ ‫וואס ס'וועט שפעטער האבן‪,‬‬ ‫אבער‬ ‫‪ ,‬איז דער צוליב איין זאך‪ ,‬כדי נישט צו פארשעמען איר‬ ‫וואס‬ ‫זמן‬ ‫זמן‬ ‫נישט‪,‬‬ ‫דער‬ ‫איז עס‬ ‫האט‬ ‫יעצט‬ ‫חורבן‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪ ,‬איז דער זמן וואס‬ ‫איר‬ ‫פארשעמען‬ ‫צו‬ ‫נישט‬ ‫כדי‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫ער אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫ענטפער‬ ‫פארציילט אז‬ ‫האט מיר אז דער‬ ‫אושפיציןבלויז‬ ‫פוןדא נישט‬ ‫אד טאה שליט"א‬ ‫טאטן‪.‬‬‫זעלבןזאגט‬ ‫פונעם‬ ‫במציאות‬ ‫דאך‬ ‫צוקומעןטעג ווי‬ ‫שטענדיג אין די‬‫בלויז אוועקגעגעבן איר חתן אוןזאגט אונז אז דער מענטש קען יעצט‬ ‫האט‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫אויפ'ן פסוק‬ ‫גמראאויפ'ן‬ ‫(חולין סה‪).‬‬ ‫מיר טרויערן אויפ'ן‬ ‫טרויערן‬ ‫מיראז די‬ ‫מ'זעט‬ ‫וואס‬ ‫יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אויפ'ן‬ ‫אלעס‬ ‫דאס‬ ‫איז און‬‫טנ'ס פאלק –‬ ‫אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫אהבת‬ ‫ס'איז‬ ‫(נתיב‬‫ים‪.‬‬ ‫צום‬ ‫עולם‬ ‫צוקומען‬ ‫נתיבות‬ ‫האלט‬ ‫מ'קען‬ ‫אין‬ ‫מהר"ל‬ ‫אזויווי‬ ‫מהר"ל‬ ‫חבר? דער‬ ‫אייבערשטן‪,‬‬ ‫דער‬ ‫צום‬ ‫זיין‬ ‫און זיך‬ ‫אדער‬ ‫אנטווערפן‬ ‫ברודער‬ ‫זיין‬ ‫אין מקוה אין‬ ‫געווען‬ ‫אמאל‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫"אשר לא כרעים" [וואס האט אויך א קרי מיט א‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫י טעוו יז‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫טראכטן אגעפילט‬ ‫פונעם‬ ‫גע'טובל'ט אסאך מאל‪ .‬אינמיטן האט ער‬ ‫מאמע‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫ישראל‪,‬‬ ‫ן כלל‬ ‫נצחיות פון כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫זאך‪ :‬אין כתיב]‪ ,‬אז דאס מיינט "אף על פי שאין לו עכשיו ועתיד‬ ‫גאנץ יאר‬ ‫נאר א‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫צייט‪,‬‬ ‫באשטימטע‬ ‫ברענגט א‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א מענטש‪,‬‬ ‫קייןאא')‬ ‫פרק‬ ‫רעיםאין‬ ‫נענטער צו‬ ‫נישט תלוי‬‫ווער איז‬‫מינוט‪ ,‬דער‬ ‫בחור אין‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן‬ ‫טאה יז‬ ‫איז נישט קיין פנימיות'דיגע‬ ‫געבוירענער קשר‬ ‫טון‪ .‬לאמיר‬ ‫דערקאפ‪.‬‬ ‫אויפ'ן‬ ‫מיט'ן‬ ‫שייכות‬ ‫ווי איינער קלאפט אים מיט איין פינגער‬ ‫א‬ ‫האבן‬ ‫צו‬ ‫געווען‬ ‫מוותר‬ ‫תשובה די‬ ‫זאך‪.‬‬ ‫מעןפון‬ ‫איינע א‬ ‫קעןפלא‬ ‫מהר"לדיא‬ ‫זאגטדי‬ ‫פנימיות'דיגע מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫זי האט‬ ‫פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת לגדל לאחר זמן"‪.‬‬ ‫פון‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫ט קיין‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין פנימיות'דיגע‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫מאמע פון‬ ‫וועלט‪ .‬זי האט אויפגעגעבן צו זיין‬ ‫יז ‪.‬טלעוו‬ ‫געבוירן געווארן (אויב דער‬ ‫מ'איז‬ ‫וועלכן‬ ‫מיט‬ ‫ס'איז געווען הרה"ק רבי לייבוש לייזער מפשעווארסק‬ ‫געווארן זיין‬ ‫(אויבדידער‬ ‫אפהאלטןשלום‬‫נישט "שלום‬ ‫דערמאנט‪,‬‬ ‫ווערט‬ ‫לך"‪,‬‬ ‫ישראל‪ .‬קיין שום זאך אין דער וועלט קען‬ ‫"ויתן‬ ‫ביי‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויב דער‬ ‫כלל‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫בני‬ ‫פון ב"י זצ"ל‪ ,‬י"ב‬ ‫געמיינע‬ ‫אלע‬ ‫מעבש‬ ‫לרחוק‪.‬‬ ‫אויך און‬‫פוןקאפ‬ ‫נאכדעם‬‫מאמע‬ ‫אים זיין די‬ ‫קה‪ ,‬צו‬ ‫שבטיהאט‬ ‫ט‬ ‫מאמע פון אלע געמיינע בני עשו‪.‬‬ ‫הייליגער חתם סופר‪ ,‬אז דאס‬ ‫דער קשר‬ ‫זאגטווי א‬ ‫שטערקער‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זייןממילא‪,‬‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫אויפ'ן‬ ‫געקלאפט‬ ‫וועלכער‬ ‫קשר‬ ‫א‬ ‫טערקער ווי‬ ‫פארוואס‬ ‫נישט‬ ‫פראגע‪,‬‬ ‫זמן‪,‬‬ ‫דער‬ ‫די‬ ‫זיך‬ ‫נישט‬ ‫שטעלט‬ ‫מענטש‪,‬‬‫און‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫דער‬ ‫לקרוב‬ ‫נישט‬ ‫שלום‬ ‫לרחוק‬ ‫‪-‬‬ ‫תשובה‬ ‫זאגן‬ ‫קיין‬ ‫קודם‬ ‫זי‬ ‫דעם?‬ ‫מ'זאל‬ ‫אז‬‫אנשטאט‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫באקומען‬ ‫וועט‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר‬ ‫זי‬ ‫זי‬ ‫גייט‬ ‫און‬ ‫עשו‪,‬‬ ‫וואס‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫און…‬ ‫שוואכסטן‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫…‬ ‫דעם‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫געזאגט‪" :‬יונגערמאן‪ ,‬ביסט שוין ָטהֹור!"‬ ‫באקומען דעם שוואכסטן שידוך‪ ,‬עשו‪ ,‬און זי וועט‬ ‫און‪" -‬לא" מיט אן אל"ף און‬ ‫אונז‪ ,‬לו"‬ ‫איז "לא‬ ‫"אלול"אין‬ ‫געוואנדן‬ ‫פרעמדע מענטשן איזווארט‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫נאכדעם‬ ‫מ'האטערשט‬ ‫לרחוק" און‬ ‫"שלום‬ ‫קודםדי‬ ‫שטייט‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫ואנדן אין דעם בעסטן שידוך וואס זי האט געהאט‪ ,‬גייט זי‬ ‫זי ערגסטן‬ ‫באקומעןגייט‬ ‫האט געהאט‪,‬‬ ‫שידוךג וואס זיגייט‬ ‫טן‬ ‫און‬ ‫אונז‪,‬‬ ‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪ ,‬און‬ ‫זאגט פאר‬ ‫געזינדיגט‪,‬‬ ‫זייןוויפיל‬ ‫צאל‬ ‫געדארפט‬ ‫וואלטנישט‬ ‫לכאורהמקום‪,‬‬ ‫אנשטאטדער‬ ‫פאר'ן קרוב?‬ ‫שלוםבחור‪.‬‬ ‫דעם‬ ‫אב טיי‬ ‫אהבה צו‬ ‫אייבערשטער זיין‬ ‫געדענקען‪ ,‬אז מרבה‬ ‫דער‬ ‫ווייל‬ ‫‪-‬‬ ‫וא"ו‬ ‫לאמיר‬ ‫זיין אז מרבה זיין אהבה צו‬ ‫א‬ ‫מיט‬ ‫"לו"‬ ‫געדענקען‪,‬‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין‬ ‫לאמיר‬ ‫שוין‬ ‫איז‬ ‫מענטש‬ ‫דער‬ ‫וואס‬ ‫נאכדעם‬ ‫אפילו‬ ‫יעצט‪,‬‬ ‫אהבה צו‬‫רבה זיין גייט‬ ‫געדארפט‬ ‫וואלט‬ ‫שערי תשובה זענען שטענדיג‬ ‫לכאורה‬ ‫נאכדעם‬ ‫קרוב?‬ ‫חטא‪ .‬די‬‫פאר'ן‬ ‫ערשט‬ ‫שלום‬ ‫וועלכער‬ ‫"שלום זינישט‬ ‫לרחוק" און‬ ‫אנשטאטוואס זי האט‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין אהבה צו‬ ‫געהאט‪ ,‬גייט‬ ‫שטייט קודם‬ ‫בעסטן שידוך‬ ‫דעםבחור‪.‬‬ ‫דעם ערגסטן‬ ‫ומען םעד‬ ‫עב‬ ‫געהאט און‬ ‫אמאל‬ ‫איז האסט‬ ‫אויב דו‬ ‫פרעמדעלו"‪ ,‬סיי‬ ‫יעדן איד‪" ,‬לא‬ ‫באקומען דעם ערגסטן בחור‪ .‬אנשטאט‬ ‫אין אונז‪,‬‬ ‫געוואנדן‬ ‫מענטשן‬ ‫שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם‬ ‫זי דער מענטש קען נישט‬ ‫דעם?אז‬‫נאכנישט‬ ‫מיינט עס‬ ‫ס גייט זי טהור‪,‬‬ ‫פארוואסקודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫פראגע‪,‬אז מ'זאל‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫אפן‪.‬‬ ‫אוועקצומיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫אויבאדוקשר‬ ‫נישט‪ ,‬און סיי‬ ‫האסטו זיין‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי‬ ‫שטערקער ווי‬ ‫יעצט צומאל‬ ‫חיבור קען‬ ‫זמנים און‬ ‫גוטע אזא‬ ‫לרחוק ולקרוב"‪ .‬שטעלט זיך די פראגע‪ ,‬פארוואס‬ ‫לרחוק‪.‬‬ ‫אויך‬ ‫נאכדעם‬ ‫די‬ ‫זיך‬ ‫שטעלט‬‫וועט‬ ‫זי‬ ‫און‬‫מיט אהבת חינם‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫עשו‪,‬‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫לרחוק‬ ‫ישראל‪.‬נאכאמאל‪ ,‬אויב ער איז‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫בני‬ ‫געמיינע‬ ‫שוואכסטן‬ ‫אלע‬ ‫שעה ארום‬ ‫פון‬ ‫דעם‬ ‫אנשטאט‬ ‫כלל‬ ‫מאמע‬ ‫באקומען‬ ‫צוריקקומען א‬ ‫פון‬‫די‬ ‫מאמע‬ ‫באקומען‬ ‫זיין‬ ‫די‬ ‫ב‬ ‫זיין‬ ‫ז‬‫י‬ ‫א‬ ‫י‬‫ן‬ ‫ק‬ ‫צו‬‫ד‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫עמ‬ ‫קה‪,‬‬ ‫מ‬ ‫זמניםדער‬‫גוטע(אויב‬ ‫געהאט קיין‬ ‫נישטגעבוירן‬ ‫קיינמאלמ'איז‬ ‫נאךוועלכן‬ ‫האסטמיט‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע פון כלל ישראל‪.‬‬ ‫יעדער נימול איז מקושר‬ ‫געווארן‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫נאכאמאל טמא געווארן‪ .‬די מקוה זאגט נישט פאר'ן‬ ‫ה‪ ,‬אריין‬ ‫קענסטו זיך געבן‬ ‫איזעתיד‪,‬‬ ‫וועלט‪ .‬זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫נישט קיין‬ ‫אינעם‬‫האבןקשר‬ ‫שבת א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר אבער דו גייסט‬ ‫געבוירענער‬ ‫מוצאימהר"ל‬ ‫איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת‬ ‫מ'זאגט דער‬‫מיט'ן וואס זאגט‬ ‫פסוקים‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫מ'קען‬ ‫שייכות‬ ‫היינט‪ ,‬די‬ ‫איינע פון‬ ‫האבן א‬ ‫צומאל‬ ‫די‬ ‫געוועןאיין‬ ‫פון‬ ‫מוותרגעווען‬ ‫מאמע‬ ‫שוין דא‬ ‫האט‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫ביסט‬ ‫צו‬ ‫אויפגעגעבן‬ ‫איד‪" :‬דו זי‬ ‫אה יז‬ ‫האט‬ ‫זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫השי"ת‬ ‫איבער תשובה צו טון און זיך אויפהייבן צום‬ ‫דריי‬ ‫א‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫א‬ ‫צו‬ ‫נענטער‬ ‫איז‬ ‫אין‬ ‫ווער‬ ‫זאך‪:‬‬ ‫מינוט‪,‬‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫א‬ ‫טראכטן‬ ‫א‬ ‫ברענגט‬ ‫מקוהפונעם‬ ‫א')‬ ‫פרק‬ ‫צודידער‬ ‫רעים‬‫צוריקקומען‬ ‫ועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫מ'קעןישראל‪ ,‬צו‬ ‫נאכאמאל"‪.‬‬ ‫תויחצנ נישט נצחיות‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫מאמע‬ ‫זיין‬ ‫פון כלל‬ ‫זיין חבר? דער מהר"ל האלט אייבערשטן‪.‬‬ ‫אהבת‬ ‫(נתיבאדער‬ ‫עולם‬ ‫נתיבותזיין‬ ‫מהר"ל אין‬ ‫דער‬ ‫צט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫ברודער‬ ‫זאגטבלויז‬ ‫מקוה‬ ‫ווידער‪ .‬די‬ ‫צומארגנס– און‬ ‫רעבייא צען מאל א טאג‪ ,‬און‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת‬ ‫יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אויפ'ן‬ ‫ערשטע‬ ‫די‬ ‫אז‬ ‫הטורים‪,‬‬ ‫בעל‬ ‫אין‬ ‫וואך‬ ‫די‬ ‫ס'שטייט‬ ‫אלעס‬ ‫דאס‬ ‫אייבערשטנ'ס פאלק‬ ‫טאטן‪.‬איד האט א גוטן עבר‪ .‬מיר זענען דאך‬ ‫טאטן‪ .‬האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫יעדער‬ ‫פונעםאזעלבן‬ ‫חבר‪ .‬ביי‬‫במציאות‬ ‫איז – זיין‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעםדאך‬ ‫טמא‪ ,‬מער קען איך‬ ‫און אזוי‬ ‫שוין‬ ‫חתן‬ ‫ביסט‬ ‫איר‬ ‫"דו‬ ‫אוועקגעגעבן‬ ‫נישט‪:‬איין‬ ‫בלויז קיינמאל‬ ‫ישט‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫המקדש‪ ,‬איז דער זמן וואס‬ ‫איז‬ ‫בית‬ ‫ער‬ ‫פונעם‬ ‫ווייל‬ ‫נענטער ווי אלע אייניקלעך פון אברהם יצחק און יעקב‪ ,‬האבן‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫זיין אין דעם ענין פון אהבת‬ ‫שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫זיך מחזק‬ ‫ברודער איז אויךחורבן‬ ‫שלום‪,‬‬ ‫מ'דארף‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫אותיות פון די ווערטער "מי יעלה לנו השמימה" איז‬ ‫פאר'ן‬ ‫אז‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין"מילה"‪ ,‬און די לעצטע אותיות איז דער שם הוי"ה‪.‬‬ ‫איר‬ ‫פארשעמען‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן‪.‬‬ ‫צו‬ ‫נישט‬ ‫כדי‬ ‫רחל‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫געווען!‬ ‫זיין"‪...‬‬ ‫דאס‬ ‫מטהר‬ ‫צוליב‬ ‫איז‬ ‫נישט‬ ‫נפש‬‫דיך‬ ‫א בילוצ‬ ‫מסירות‬ ‫טסעווש‬ ‫רא‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫צו‬ ‫אזוי‪" :‬כי מיר זיכער געהאט ערגעץ עפעס א גוטן זמן‪ .‬אבער‬ ‫ער‬ ‫לייגט‬ ‫נאכדעם‬ ‫נאר‬ ‫און‬ ‫צווייטן‪.‬‬ ‫ערקלערט עס‬ ‫א‬ ‫ייגט ער צו נישט‬ ‫אוןאזעראלע אותיות‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫ברודער‪ .‬צו‬ ‫שפתאאמת לייגט‬ ‫מוואלברוזדער ביי‬ ‫דוב א איד‬ ‫טהרה פון‬‫דער ישכר‬ ‫מיט רבי‬ ‫איז פון‬ ‫זעלבע זאך‬‫ווערן‪ .‬דיעבודת‬ ‫שעמטבע‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב"‪,‬‬ ‫פארשעמט ווערן‪.‬‬ ‫זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫חברים‪,‬פוןמכבד צו‬ ‫צווישן די‬ ‫יששכר‪,‬‬ ‫י תדו‬ ‫מיטאי"ה זיין גוט‪ .‬מ'גייט זוכה‬ ‫גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל‬ ‫ידידותמען‬ ‫קשרנישט‪ ,‬גייט‬ ‫קשר פון ידידות‬ ‫ממילאמיט‬ ‫א אויב‬ ‫געבויט‬ ‫אפילו‬ ‫האטמצד‬ ‫רק‬ ‫כולל]‬ ‫שם וואס‬ ‫האח‬ ‫[מיט'ן‬ ‫מענטש‬ ‫ואין‬ ‫גימטריא‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫זענען‬ ‫מצד‬ ‫לעצטע‬ ‫נקרא‬ ‫די‬ ‫און‬‫האח‬ ‫ערשטע‬ ‫מקוה‬ ‫"מה‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬ ‫זאל‬ ‫מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט‬ ‫צום‬ ‫לאה‬ ‫אז‬ ‫צוריקקומען‬ ‫סימנים‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫וויל‬‫די‬ ‫איבער‬ ‫וואס‬ ‫ז‬‫צ‬ ‫איר‬ ‫"‬ ‫ט זי ‪.‬ל‬ ‫אנדערע‪.‬די שכינה‬ ‫פארשם הוי"ה‪,‬‬ ‫פאר'ן‬‫און פארגינען‬ ‫פרעמדער‬ ‫חוק – א לאה גייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬ ‫פרעמדער‬ ‫א אכסניא‬ ‫צווייטן‪,‬אן‬ ‫ווערן–‬‫רחוק‬ ‫זה א‬ ‫זיין צו‬ ‫ואיןפון‬‫להם‪ ,‬זיך‬ ‫ס'רעדט‬ ‫התחלה‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא ווען‬ ‫"ישראל"‪.‬‬ ‫הקב"ה מטהר את ישראל"‪.‬‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער‬ ‫אףאופן‪,‬‬ ‫א הטמאים‬ ‫שרעקליכן‬ ‫אויףאת‬ ‫מטהר‬ ‫נתבזה ווערן‬ ‫מענטשן‬‫אנדערע עבר‪,‬‬ ‫צו דעם גוטן‬ ‫צוליב‬ ‫קנאה‬ ‫אהבה‪,‬און‬ ‫מענטש‪.‬‬ ‫א‬ ‫אינעםאון‬ ‫מ'שפירט‬ ‫ידידות‬ ‫ווען‬ ‫רוען‬ ‫וועטמער‬ ‫געשוויסטערמיט‬ ‫שטערקערער שלום‪,‬‬ ‫עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי‬ ‫המקדש חרובמצד‬ ‫איד‪ ,‬דעם‬ ‫דערלייגט פון‬ ‫פאר א‬ ‫נישט‬ ‫נישט‬ ‫זאגט רחל‬ ‫קיינמאל‬ ‫אייבערשטערהאט‬ ‫למעשה‬ ‫עמל‬ ‫ר ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט מער ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫בית‬ ‫צווייטער‬ ‫פארשטייט אז‬ ‫דער און רחל‬ ‫צו דער חתונה‬ ‫לאזןצום‬ ‫מקושר‬ ‫יעצט‬ ‫זאלשוין‬‫מען‬ ‫איז‬ ‫מצליח‪,‬א‬ ‫אסאך‬‫עתיד‪,‬‬ ‫דעם גוטן‬ ‫ס'איז‬ ‫אדער‬ ‫ווייל‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫קיינמאל‬ ‫"שלום‬ ‫קודםזאל‬ ‫און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע דאס קומט אונז זאגן‪ ,‬אז א איד‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב געווארן‪.‬‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫ה יז‬ ‫אז די‬ ‫נישט‬ ‫מען‬ ‫יל ס'איז אסאך א‬ ‫זענען‬ ‫וואס‬ ‫זאלן בכלל נישט האבן קיין‬ ‫דער‬ ‫אחדות‪ ,‬אז זיי‬ ‫די מעגליך‬ ‫פארלוירן געווארןאיז‬ ‫ס'איזקענסט‬ ‫"דו האסט שוין אזויפיל געזינדיגטוועןאון דו‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫נאכנישט‬ ‫קוקט‬ ‫הווה‬ ‫ווייב‪.‬‬ ‫דער‬ ‫פאר א‬‫פסוק‬ ‫אויב‬ ‫דער‬ ‫אפילו‬ ‫זאגט‬ ‫אייבערשטן‪,‬‬ ‫דערפאר‬ ‫אז‬ ‫גע'מל'עט‬ ‫אויס‬ ‫פירט‬ ‫יעדער וואסעראיז‬ ‫איזווייל‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז דער‬ ‫צעבראכן ווערן‪,‬‬ ‫דארפןנישט‬ ‫ביסט‬ ‫רחל‪,‬‬ ‫דו‬ ‫פון‬ ‫היא"‪,‬‬ ‫קינדער‬ ‫רחוקה‬ ‫די‬ ‫"לא‬ ‫מיר‪,‬‬ ‫טון"‪.‬‬ ‫און‬ ‫תשובה‬ ‫שבטים‪.‬‬ ‫נישט‬ ‫מער‬ ‫ש‬ ‫ב‬ ‫ט‬ ‫ב‪..‬םי‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫פסוק‬ ‫אר זאגט דער‬ ‫וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬ ‫דערפאר‬ ‫ישראל‪.‬קשר‪,‬‬ ‫אינערליכן‬ ‫פאר'ןכלל‬ ‫ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פסוק‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון‬ ‫ישראל‪,‬‬ ‫כלל‬ ‫פון‬ ‫חלק‬ ‫א‬ ‫איז‬ ‫ער‬ ‫און‬ ‫אייבערשטן‬ ‫רחל ווי‬ ‫באקומעןדי‬ ‫כדי צו‬ ‫נעכט נאר‬ ‫זויפיל ךיז‬ ‫געבן נאר‬ ‫עצמות זיך‬ ‫אז מ'קען‬ ‫אלולל)איז‪,‬‬ ‫ס'שטייט כח פון‬‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪ .‬אויס גוט‪ .‬דער‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל‪ .‬דערפאר‬ ‫פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל‬ ‫קנאה"‪,‬‬ ‫"רקב‬ ‫(משלי יד‪,‬‬ ‫נישטגרייט‬ ‫מ'דארף זיין‬ ‫ווייט קיינמאל‬ ‫תשובה איז‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫מרוחק‪,‬‬‫לערנען‬ ‫נישט‬ ‫זיך‬ ‫קיינמאל‬ ‫רעל‬ ‫איז איינס‬ ‫ידידים‪.‬‬ ‫געשטאנעןשם און‬ ‫הוי"ה‪ ,‬ער‬ ‫צום סוף דעם‬ ‫זיך איז‬ ‫המקדש‬ ‫האט אין‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית‬ ‫געארבעט‬ ‫האטאדאך‬ ‫יעקב‬ ‫רחל‪.‬‬ ‫מיט'ן‬ ‫איינס‬ ‫ווערן‬ ‫און‬ ‫גרינגערהייט‬ ‫אויף‬ ‫הייב‬ ‫א‬ ‫טאטק‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫נישט‬ ‫זאל‬ ‫צווייטער‬ ‫א‬ ‫כדי‬ ‫זיך‪,‬‬ ‫פון‬ ‫איד‪.‬‬ ‫אוועקצוגעבן‬ ‫פון‬ ‫ווייט‬ ‫צו‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫ע‬ ‫וצ‬ ‫אנשטאטרעים‬ ‫צוויי חברים‪,‬‬ ‫מ'זאל‬ ‫וועןצו ווערן זיין‬ ‫ס'האנדלט זיך פון‬ ‫געטוןס'איז דא‬ ‫אהבה‬ ‫וואס‬ ‫גארנישט‬ ‫קיין חילוק‬ ‫געווען‬ ‫נישטהאט‬ ‫ברודערנישט‬ ‫דער איז‬ ‫אייבערשטן‪,‬‬ ‫שכינה‬ ‫מיט'ן‬‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי‬ ‫רעיםנישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬ ‫סארטבאהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫חברים‪ ,‬אים‬ ‫זאל‬ ‫ון צוויי‬ ‫מרבה זיין‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬ ‫דעראון אקנאה צו‬ ‫וואס‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געווען‬ ‫פרט‬ ‫זיין‬ ‫אוועקגעבן‬ ‫אהבה ווען ס'האנדלט זיך פון צוויי חברים‪ ,‬רעים‬ ‫נישט‬ ‫מיר‬ ‫טארן‬ ‫אודאי‬ ‫און‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫קענען אויסנארן מיט'ן‬ ‫פארשעמט‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬‫ש‬ ‫שט‬ ‫ע‬ ‫גרעסערער‬ ‫קשר‬ ‫און‬ ‫גוט‪,‬‬ ‫שטערקערער‬‫אלעמאלא זיין‬ ‫נאר ס'איז‬ ‫קען‬ ‫ברודער‪,‬אן‬ ‫ער‬ ‫ישראל‪.‬‬ ‫ברודער'ס‬ ‫דעם‬ ‫אינמיטן איז‬ ‫יעדער קען צוקומען צום גרויסן‬ ‫געווען‬ ‫שוין‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש‬ ‫לבןצווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫כדיאז א‬ ‫דייעקב‪,‬‬ ‫חתן‬ ‫סימנים פון איר‬ ‫מעןןיילא‬ ‫סארט‬ ‫גרעסערער‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫שטערקערער קשר און א גרעסערער סארט‬ ‫האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫אים‬ ‫און‬ ‫יענעם‬ ‫צו‬ ‫געבוירן‬ ‫זענען‬ ‫זיי‬ ‫אז‬ ‫צוגעפירט‬ ‫האט‬ ‫באשעפער‬ ‫גורמים‬ ‫אליין‬ ‫יד‬ ‫השי"ת וויל אונזערע קליינע‬ ‫ווערן‪ .‬גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫אסאך א‬ ‫ס'איזנתקבל‬ ‫ער קען תשובה טון‪ ,‬און זיין תשובה וועט‬ ‫ים‬ ‫ר חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫האבן‬ ‫חתונה‬ ‫דורך אונז‪.‬‬ ‫ביים‬ ‫שוין‬ ‫האלטרוזיד‬ ‫נוא ך‬ ‫לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך מקנא‬ ‫דו‬ ‫פלייסיג‬ ‫ווי‬ ‫קנאה‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫זעלבער‬ ‫דער‬ ‫ביי‬ ‫טאטן‪,‬‬ ‫זעלבן‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫דעם‬ ‫ביי‬ ‫געווארן‬ ‫עבודות‬ ‫רעים מן האחים"‪,‬‬ ‫ברידער‪.‬אברהם‬ ‫זענעןפוןזייהגאון רבי‬ ‫והלבוב‬ ‫געברענגט‬ ‫אין הלקח‬ ‫ס'שטייט‬ ‫מאמען‪,‬עס‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫ה חכ כח האחדות האט‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫און ממילא‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט‬ ‫שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫חברים‪.‬‬ ‫זיין‬‫גימטריא‬ ‫צו‬ ‫אויסגעוועלט‬‫מיטצוזאמען זענען‬ ‫הוי"ה‬ ‫מ'האטאזזיךמילה מיט‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫אבעראויב שאר‪,‬‬ ‫רבי צדוק הכהן מלובלין (אין פרי צדיק) לייגט‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫נישט‬ ‫קיינמאל‬ ‫האט‬ ‫און אכציג וואס‬ ‫בעצמם" א‬ ‫החיבוריעצט‪,‬‬‫מצבמיר זאגן‬ ‫הואוואס‬ ‫הרעות‬ ‫שם‬ ‫"אבל‬ ‫פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫נישט טראכטן‪ ,‬אז פאר'ן‬ ‫מעצמם און‬‫מענטש זאל‬ ‫געמאכט‬ ‫לערנען‬ ‫אונז‬ ‫קומט‬ ‫"קוה"‪ .‬דאס‬ ‫המקדשפוןאיזאגעווען א‬ ‫ביתמ'רעדט‬ ‫צו א וויכטיגע נקודה צו דעם‪ .‬ווען‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין טוסט"‪.‬‬ ‫שכינה‬ ‫גילוי‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫העג געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫עמאכט מעצמם און‬ ‫בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫בחור‬ ‫א‬ ‫–‬ ‫יעקב‬ ‫קדוש‬ ‫קדושנו‬ ‫האבות‪,‬‬ ‫אויסמאכן די קלייניגקייט‬ ‫אייבערשטן וועט נישט‬ ‫גאנצער ס'איז א‬ ‫דערמקום‬ ‫דא א‬ ‫וויבאלד‬ ‫אלעמאל‬ ‫אנדערש‪,‬‬ ‫איז‬ ‫האלט‪,‬‬ ‫בייםאיז‬ ‫חבר‬ ‫א איד‬ ‫א‬ ‫ביי‬ ‫אז סיי–‬ ‫עניןוואו‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו קדוש יעקב – א בחור‬ ‫פנימיות'דיגער‬ ‫ז א פנימיות'דיגער‬ ‫אהבה‪.‬‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫ערשטן‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬ ‫אזוי‪.‬‬ ‫מסביר דעם‬ ‫אזויוויערמיר ניצן‬ ‫מקוה‪ ,‬קען עס זיין א פשוט'ע מקוה‪ ,‬איז‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫נעמען‬ ‫נישט‬ ‫דאס איז‬ ‫טאג‪ ,‬צו‬ ‫ווייליעדן‬ ‫פארבעסערן‪,‬‬ ‫איינפירן‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו‪,‬‬ ‫אןזאל זיך‬ ‫עכטע‪,‬‬ ‫ער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫ס'איזמיך‬ ‫מענטש‬ ‫אבעראוועל‬ ‫וואס איך‬ ‫מ'קען‬ ‫פיזישעצוויי‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫דאך אז‬ ‫ווייל‬ ‫מיינטקיין‬‫אייבערשטן‪,‬‬ ‫פריינטשאפטנישט‬ ‫האפן צום‬ ‫צו פון‬ ‫פאר "קוה"‪,‬‬ ‫מציאות‬ ‫אוסט אז געווענליך ‪ -‬א בור פון פערציג סאה ‪ -‬און ס'קען זיין א‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫אבינו‪,‬‬ ‫יעקב‬ ‫באקומען‬ ‫גייט‬ ‫זי‬ ‫מחשבה‪.‬‬ ‫ריכטיגע‬ ‫צווישןקיין‬ ‫פארבינדונגאיז‬ ‫אייבערשטערא‬ ‫המקדש?‬ ‫בית‬ ‫ערשטן‬ ‫חורבן ביים‬ ‫גליקליכע וואס‬ ‫געווען די‬‫ר רחל איז"מקוה‬ ‫פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫זיך‬ ‫און‬ ‫צעטל‬ ‫צווייא‬ ‫חיבור‪.‬‬ ‫אויסגעוועלט צו האבן‬ ‫רחוקה היא"‪ ,‬דערא‬ ‫"לאהאבן‬ ‫מענטשן‬ ‫תשובה טון‪.‬‬ ‫סארט מקוה‬ ‫הגדול‪ .‬פון וועלכן‬ ‫מים"‪ ,‬ווי דער ים‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫וואס איז‬ ‫מענטשן וואס איז‬ ‫מענטשן‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫אז‬ ‫באזירטאאויף דעם‬ ‫וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫חמורות‬ ‫שלשד')‬‫די(פרק‬ ‫נצח צו‬ ‫איןמיט‬ ‫האבן‬ ‫חתונה‬‫לגדולה" און זי גייטדער‬ ‫איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫אזויאיין‬ ‫קאנעקשאן'‪,‬פאר‬ ‫ווארט‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז זאך ווי‬ ‫פרעגט‪:‬‬ ‫ישראל‬ ‫מהר"ל‬ ‫רעד‬ ‫אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט‬ ‫צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫קען זיין‬ ‫קשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫'ווייערלעס‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫‪2‬‬ ‫ען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫ייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫ן‪.‬‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫נה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫גייען חתו‬ ‫בקעי ‪:‬ןרעדנא ן'טימ רענייא ןבאה הנותח ןעייג‬ ‫שדקמה תיב רעטייווצ רעד זיא עקאט סאווראפ‬ ‫ג‬ ‫‪.‬ןדנובראפ ןוא טנאנ ןייז לאז'מ‬ ‫ג‬ ‫און עשו‬ ‫‪.‬האל ןוא לחר טימ ןבאה הנותח ןעייג ושע ןוא‬ ‫השעמ א ןגעוו ‪,‬םנח תאנש בילוצ ןראוועג בורח‬ ‫אזא אד זיא'ס זא ןעמ טסייוו טנייה יוו טקנופ‬ ‫לאה האט‬ ‫ןענאטשראפ טאה יז לייוו ‪,‬טנייוועג טאה האל‬ ‫ךיילגראפ א עקאט סע זיא ?אצמק רבו אצמק ןופ‬ ‫ק‬ ‫אז "הגדול‬ ‫זייןמ ןבאה הנותח טייג יז ןוא "הלודגל לודגה" זא‬ ‫דער מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט‪:‬‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫מחזק טי‬ ‫אוןוצ‬ ‫זייןש יד‬ ‫מעודדשל‬ ‫איד‪.‬תורומח‬ ‫אייןסאוו‬ ‫באה‬ ‫פאר‬‫ווארטרוג ן‬ ‫עד ןעוועג ם‬ ‫באזירטואויף דעם םאז‬ ‫ז‬‫א‬ ‫ך‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז‬‫איזייוו' א יו‬ ‫זיילרע‬ ‫צווישןסע‬‫שייכותענאק‬ ‫א ‪',‬ןאשק‬ ‫דער‬‫פרעגט‪:‬ז ןעק יוז‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעו‬ ‫ןיי‬ ‫)‬ ‫א‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫י‬‫נ‬ ‫ד‬ ‫ו‬‫נ‬ ‫ג‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫י‬ ‫י‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫זי‬ ‫עשו‪ .‬אבע‬ ‫•••לחר רעבא ‪.‬ושע‬ ‫וועל זייןסאוו עכילקילג יד ןעוועג זיא‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫גוט‬ ‫א‬ ‫געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫זאגן‬ ‫איךרוח‬ ‫מוז‬ ‫איך‬ ‫צניעות'דיג‪,‬ב ןב‬ ‫פארשרייבן‪:‬‬ ‫מער ןטשרע םיי‬ ‫זיך‬ ‫אביסלה תיב‬ ‫און‬ ‫זייןשדקמ‬ ‫צעטל‬ ‫איך וועל ?‬ ‫א‬ ‫חיבור‪.‬‬ ‫א‬ ‫האבן‬ ‫צו‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫ווען מ'בעט דעם אייבערשטן בני חיי ומזוני‪,‬‬ ‫מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור‪.‬‬ ‫האבן‬ ‫מענטשן‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייב‬ ‫האט געוו‬ ‫נעמעןיבא בקעי ןעמוקאב טייג יז זא טסואוועג טאה‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫צואזוי‪,.‬ונ‬ ‫טאג‪,‬‬ ‫נישט‬ ‫ס'איז‬‫ווייליעדן‬ ‫איינפירן‬ ‫שוין זיין?'‬ ‫זאל זיך‬ ‫מענטשוועט‬ ‫איידעלער‪ ,‬וואס‬ ‫א‬ ‫צוויי‬ ‫דאךינ אז‬ ‫אייבערשטן‬ ‫ק טש‬ ‫מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי‬ ‫פריינטשאפטיפ ןיי‬ ‫מיינט‬ ‫איז פאר'ן‬ ‫פוןבא ‪,‬ךאז עשיז‬ ‫אויך עפעס וואס‬ ‫ס רע‬ ‫‪,‬עטכע ןא זיא'‬ ‫מציאות‬ ‫בעטן מיר‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפי‬ ‫גאנצערשרע םייב ‪.‬יוזא ןינע םעד ריבסמ רע זיא‬ ‫ןט‬ ‫פ‬ ‫נ‬ ‫י‬‫מ‬ ‫י‬‫ו‬ ‫ת‬ ‫'‬‫ד‬ ‫י‬‫ג‬ ‫ע‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫ב‬ ‫ה‬ ‫‪.‬‬ ‫ס‬ ‫'‬‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫בייפא‬ ‫רעגיד'תו–ימינ‬ ‫מיר זאלן דעם בחיר‬ ‫אזםעד‬ ‫העלפןיחב‬ ‫אייבערשטערובאה ר‬ ‫דערודק ונשודק ‪,‬ת‬ ‫קעי ש‬ ‫זאל‬ ‫רוחב א – ב‬ ‫כח האחדות האט‬ ‫קען‬ ‫ער‬ ‫דער‬ ‫יכול‪.‬‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער גאנצער‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫וויבאלד‬‫כל‬ ‫א‬ ‫דאך‬ ‫אנדערש‪,‬‬ ‫איז‬ ‫ער‬ ‫איז‬ ‫ווייל‬ ‫חבר‬ ‫קלייניגקייט‪,‬‬ ‫א‬ ‫אבערב ביים‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫קמה תי‬ ‫קליין‪,‬‬ ‫אויסיא שד‬ ‫עוועג ז‬ ‫עס‬‫מאן‬ ‫זעט‬‫ד'ארו‬ ‫דיר‬ ‫בייג עגי‬ ‫בעצמם"יכש יולי‬‫אזויפיל הנ‬ ‫החיבורק‬ ‫אוןש‬‫לעבן‪,‬ו ר‬ ‫מצבסאו‬ ‫אזויפיליז‬ ‫הי‬ ‫הוא‬‫הרעותןבא‬ ‫שםג ןיילא‬ ‫קינדער‪,‬‬ ‫אזויפילע‬ ‫"אבלאמ‬‫שענקען טכ‬ ‫ןוא םמצעמ‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫ס'דארףפצו זיין‪ .‬פון פיר‬ ‫א ריפ ןו‬ ‫תשובהכאטוןןוווי‬ ‫אוןאוו גיצ‬ ‫ה ס‬ ‫גרייטן‬ ‫קענעןק טא‬ ‫לאמניי‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסדטדושינזיך‬ ‫"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫פונקטב ווי דו‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫חשוב!נותחת‬ ‫אוןןוא ‪,‬םי‬ ‫גרויסיוא‬ ‫אה'מ ב‬ ‫עס‬ ‫איזז ט‬‫אייבערשטןפ ךי‬ ‫גארנישט מיט טימ טגידניזרא‬ ‫איםוועגסיוא‬ ‫בייטלע‬ ‫איזוצ‬ ‫וועלטןייז‬ ‫םירבח‬ ‫‪.‬‬ ‫גאנצע‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בי‬ ‫געלט‪ ,‬און די‬ ‫אמת'דיג געזינדיגט‬ ‫זיךזעג‬ ‫וכפרה‪,‬ידני‬ ‫סליחהילש ‪,‬טג‬‫קה תומ‬ ‫גוטע‬ ‫השוד‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט מיר זאלן האבן ‪.‬א‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫קלייניגקייטן‬ ‫פ ענייא‬ ‫זענען‬ ‫וואס יד ןו‬ ‫זאכן יירד‬ ‫איםריבע‬ ‫ה תו‬ ‫פון‬‫פארלאנגסטטא‬ ‫אייבערשטער טגנערבעג סע‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫דער‬ ‫אז‬ ‫מיר‬ ‫פארשטייען‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬אי‬ ‫דאך‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך מקנא אויפצוהייבן און וויסן אז מיר זענען קיינמאל נישט‬ ‫בייפל"‬ ‫טאטן‪,‬ךכי‬ ‫זעלבןרתוי‬ ‫דעםוביח‬ ‫ביירה ר‬ ‫געווארןםיע‬ ‫נישט‪ .‬ןמ‬ ‫‪",‬םיחאה‬ ‫ענדליך‬ ‫א יעצטיז ןוא ןבאה הנותח םייב ןיוש יז טלאה ךילדנע‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך דורך‬ ‫מקנאאונז‪.‬‬ ‫בעט‬ ‫ט אז‬ ‫חשוב‪,‬‬ ‫זענעןזאזייהאמו‬ ‫כש יד‬ ‫דיר‬ ‫פארהני‬ ‫אבערזיא‬ ‫אים‪,‬קעווא‬ ‫פאראגעג‬ ‫זעלבער‪.‬ןעגנ‬ ‫ער זאל‬ ‫דער‬ ‫אז‬ ‫געווארן ביי דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‬ ‫בעטן‪,‬‬ ‫אים‬ ‫און‬ ‫זיין‬ ‫מתפלל‬ ‫זאלן‬ ‫מיר‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנס‬ ‫וויל‬ ‫פאר מרוחק פון אייבערשטן‪ .‬מיר זאלן זוכה זיין צו א זיס‬ ‫איך פלאץ‬ ‫איד‪,‬‬ ‫די "ר'‬ ‫זאגן‪,‬‬ ‫אים‬ ‫געבוירן דערצו יענעם און‬ ‫ס‬ ‫'‬‫א‬ ‫זענען‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫זיי‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫ך‬ ‫א‬ ‫צוגעפירט אז‬ ‫ג‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫ע‬ ‫האט‬‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ח‬ ‫י‬ ‫באשעפער‬‫ב‬ ‫ו‬‫ר‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫א ךאס‬ ‫"אני לדודיןבל ידכ ‪,‬בקעי ןתח ריא ןופ םינמיס ןעמוקאב טאה‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץאליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫האט באק‬ ‫פאר‬ ‫זאך‪.‬‬ ‫זעלבע‬ ‫דיר‬ ‫פון‬ ‫אייבערשטער‬ ‫און‬ ‫אים‬ ‫פאר‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫קליין‬ ‫זענען‬ ‫וואס‬ ‫זאכן‬ ‫די‬ ‫שענקען‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר'‬ ‫אונז‬ ‫בייש ווערן‬ ‫רעים‪:‬יב‬ ‫באהבתיווצ םי‬ ‫זיין תיב ןטי‬ ‫מרבהקמה‬ ‫צויא שד‬ ‫שז‬ ‫דער ןעוועג ןיו‬ ‫וואס ןא‬ ‫פרטטש‬ ‫אקרע‬ ‫ס'איזרע‬‫נארק רע‬ ‫ברודער‪ ,‬רש‬‫ברודער'סג א ןוא‬ ‫טראס רערעסער‬ ‫זאל אים נ‬ ‫יאר‬ ‫א‬ ‫זיין‬ ‫ס'זאל‬ ‫יאר;‬ ‫הייליג‬ ‫א‬ ‫און‬ ‫יאר‬ ‫לעכטיג‬ ‫א‬ ‫יאר‪,‬‬ ‫צוגיין‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫ןבעגקעווא ן'טימ ןראנסיוא ןענעק טשינ םיא לאז‬ ‫פארשעמט ווערן‪ .‬און אודאי טארן מיר נישט זיין‬ ‫מ'זאל‬ ‫קליינע‬ ‫א‬ ‫ווי‬ ‫אויס‬ ‫דיר‬ ‫זעט‬ ‫וואס‬ ‫דאס‬ ‫נעם‬ ‫קנאה‬ ‫לי"‪.‬‬ ‫ודודי‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫אונז‪.‬‬ ‫פאר‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהב‬ ‫גרויס‬ ‫נישט זיין‬ ‫דער‬ ‫מיט‬‫גוטנא‬‫עפעסרעד‬ ‫הניחב ע‬ ‫טון‬‫דעםיד ‪,‬‬ ‫אנשטאטיוליג‬ ‫מ'זאליא הניכש‬ ‫זייןוועג טשינ ז‬ ‫האווערן ןע‬ ‫צו‬ ‫הב‬ ‫געטון‬‫גארנישט ןעוו‬ ‫האטטלדנאה'ס‬ ‫ברודערפ ךיז‬‫דערח ייווצ ןו‬ ‫םיער ‪,‬םירב‬ ‫חיי‬ ‫בני‬ ‫מיט‬ ‫ווערן‬ ‫געבענטשט‬ ‫זאל‬ ‫יעדער‬ ‫שוואכעטעבראעג ךאד טאה בקעי ‪.‬לחר טאטשנא האל‬ ‫וועלכן‬ ‫אין‬ ‫זאל נישט‬ ‫דייןוזא‬ ‫מיטרג‬ ‫השגות‪, ,‬סיו‬ ‫שוואכער‬ ‫דיינעמה‬ ‫מיט‬ ‫עבודה‪ ,‬זיא‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון‬ ‫לאה אנש‬ ‫אוועקצוגעבן פון זיך‪ ,‬כדי א צווייטער זאל נישט‬ ‫עצמותי‬ ‫"רקבא‬ ‫ל)עד ןו‬ ‫יד‪,‬ב‬ ‫(משליתי‬ ‫שדק‬ ‫דערצו‪.‬נאטשעג‬ ‫פארקערט ןע‬ ‫א‬ ‫פארשטייןידי ןו‬ ‫געטוןד‬ ‫אדער ‪.‬םי‬ ‫דאס זעלבע דארף מען‬ ‫א‬ ‫וואס‬ ‫אלעם‬ ‫מיט‬ ‫ובנפש‪,‬‬ ‫בגוף‬ ‫כל‪,‬‬ ‫מכל‬ ‫בכל‬ ‫ומזוני‪,‬‬ ‫קנאה"‪,‬עסנאר‬ ‫ס'שטייט‬ ‫עפעס‬ ‫געארבעט דערויף‬ ‫אוןאנגיב לחר ןעמוקאב וצ ידכ ראנ טכענ ליפיוזא ןבל ראפ‬ ‫כשרונות‪,‬מ ר‬ ‫באגרעניצטעה ח‬ ‫דיינעכ ןו‬ ‫מיטשי ל‬ ‫יכולת‪,‬לא‬ ‫זיין גרייט אויך‪ .‬ווען דער אייבערשטער בעט עפעס פון‬ ‫זיךנאר‬‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪,‬‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רק‬ ‫פאר לבן א‬ ‫לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט‬ ‫טי‬ ‫אויפפרעסןכ ן'‬‫אונזפ תודחא‬ ‫זאלל‬ ‫קנאהר‬ ‫אפרעד ‪.‬‬ ‫אונז‪ ,‬ר‬ ‫ווי‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫פון‬ ‫נישט‬ ‫קיינמאל‬ ‫האבן ר‬ ‫מייןע‬ ‫שויןפ‬ ‫איז טרי‬ ‫זיי‬ ‫וויבאלדיוא‬ ‫טראכטן‪ ,‬זא ס‬ ‫קשר‪,‬עד‬ ‫אינערליכןראפר‬ ‫מעןטגאז‬ ‫זאלעד‬ ‫דארפןספ ר‬ ‫קו‬ ‫ווערןפבביאת פאר א ווי‬ ‫געהאלפןא רא‬ ‫איד דארף‪ ,‬און מיר זאלן שוין ‪.‬בייוו‬ ‫אייבערשטער‬ ‫דעריא'ס‬ ‫ווייל‬ ‫אייבערשטן‪,‬ריו‬ ‫פאר'ןיד‬ ‫אוועקתו‬ ‫ל‪,‬‬ ‫ווי‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרע‬ ‫ביסעלע רע‬ ‫'וואס‬ ‫נישט‬ ‫שבטים‪ .‬און מיר‪ ,‬די קינדער פון רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫לאזן אז די‬ ‫נישט ןעוו‬ ‫מען ז‬ ‫ראפ‬ ‫זאלל‬ ‫מצליח‪ ,‬ן‬ ‫זענען ןראוועג‬ ‫וואסדחא‬ ‫קייןד זיא ‪,‬‬ ‫האבן‬ ‫נישט‬ ‫בכלל‬ ‫זאלן‬ ‫זיי‬ ‫אז‬ ‫מעגליך‬ ‫הייליגע ךאסאאיז‬ ‫און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬‫די‬ ‫אז‬ ‫גואל צדק במהרה בימינו‪.‬‬ ‫לאזן‬ ‫נישט‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען‬ ‫זאך‪.‬‬ ‫טייערע‬ ‫א‬ ‫גאר‬ ‫עס‬ ‫איז‬ ‫מיר‬ ‫ביי‬ ‫זאגט‪:‬‬ ‫אויגן‪,‬‬ ‫ק‬ ‫ו‬ ‫די‬ ‫ד‬ ‫ם‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין‬ ‫היטן‬ ‫"‬ ‫ש‬ ‫ל‬ ‫ו‬ ‫ם‬ ‫אביסל‬ ‫ל‬ ‫ר‬ ‫ח‬ ‫זיך‬ ‫ו‬‫ק‬ ‫"‬ ‫‪,‬‬ ‫וועל‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫איך‬ ‫ל‬ ‫ס‬ ‫'אז‬‫'‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫תשובה?'‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל‬ ‫א‬ ‫ן‬ ‫ס'קומט‬ ‫מענטשןטייטשראפ לחר ןוא הנותח רעד וצ טמוק'ס‬ ‫זא‬ ‫אנדערעצ‬ ‫צוב רעטייוו‬ ‫קנאה תי‬ ‫שדקמה‬ ‫מ'שפירטח א‬ ‫וועןאוועג בור‬ ‫‪.‬ןר‬ ‫געשוויסטער‬ ‫למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫מענטשן‬ ‫אנדערע‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה צו‬ ‫ביירעטש‬ ‫מצד עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי געשוויסטער‬ ‫אזרעק‬ ‫הייסטרע‬‫דאס ‪,‬םולש‬ ‫עצמם"‪.‬מ טימ‬ ‫מצדודידי רע‬ ‫דעםבהא ןוא ת‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה‬ ‫פון ‪,‬ה‬ ‫דורךזיא רעוו‬ ‫ברעכט ‪,‬רעטנאנ‬ ‫א‬ ‫לאה גייט‬ ‫‪,‬ןפוא ןכילקערש א ףיוא ןרעוו הזבתנ טייג האל‬ ‫להם‪ ,‬ואין זה‬‫ס ןעוו‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫התחלה‬ ‫שהוא טדער'‬ ‫אחדופ ךיז‬ ‫אבר א ן‬ ‫להםקוח‬ ‫שישא –‬ ‫רעדמערפ‬ ‫צניעות‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫מ‪+‬הר"‪++‬ל‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר‬ ‫ממילא גי‬ ‫לאז האל זא םינמיס יד רעביא ריא יז טיג אליממ‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫מ רק מצד‬ ‫האח‬ ‫ע‬ ‫נ‬‫ט‬ ‫שם‬ ‫ש‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫א‬‫ואין‬ ‫ס‬ ‫ה‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ב‬ ‫ו‬‫י‬ ‫מצד‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫ק‬ ‫נקרא‬ ‫ש‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫האח‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫י‬‫ד‬ ‫טימ תודי‬ ‫פ‪+‬ניני‬ ‫האח נקרא מצד התולדה‪ ,‬ואין שם האח רק מצד‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫הימלעדא רעדורב‬ ‫הסתרות פון?רבח א ר‬ ‫נישט פאר‬ ‫א‬ ‫‪.‬ןרעוו טמעשראפ טשינ‬ ‫זיין‬ ‫עבודת יששכר‪ ,‬פון רבי ישכר דוב מוואלברוז‬ ‫מעודד‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪,‬‬ ‫עסאאזוי‪" :‬כי‬ ‫ערקלערט‬ ‫ער‬ ‫און‬ ‫ברודער‪.‬‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א‬ ‫בייצא‬ ‫מוואלברוז‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון אהבת‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫ו‬‫י‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫ן‬ ‫‪.‬‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫כ‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫ל‬ ‫י‬‫י‬ ‫ג‬‫ט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫"‬ ‫‪",‬בורקלו‬ ‫אהבת‬ ‫פון‬ ‫ענין‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם‬ ‫נענטער ווי‬ ‫און‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין‬ ‫ועסט אין‬ ‫שטערקעררא‬ ‫חיבורא רעדורב ן'‬ ‫דער‬ ‫איזלש‬ ‫חבר ‪,‬םו‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין‬ ‫וואספא‬ ‫וואסר !ןעוועג סאד זיא שפנ תוריסמ אראפסאוו‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪ ,‬איז דער זמן לח‬ ‫פ זא‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫ךיוא זי‬ ‫זיא רע לייוו‬ ‫וואס‬ ‫זמן‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪,‬‬ ‫חבר‪ .‬ביי א‬ ‫חורבן פונעם בית המקד‬ ‫עמען איר‬ ‫זייןךאד‬ ‫איזצ–מב‬ ‫דעם‬ ‫אויף‬ ‫ענטפערעז ם‬ ‫דערטאט ןבל‬ ‫אז ‪.‬ן‬ ‫צוליב איין זאך‪ ,‬כדי נישט צו פארשעמען איר‬ ‫האט דא‬ ‫א ןתח ריא ןבעגעגקעווא זיולב טשינ אד טאה‬ ‫ןו‬ ‫אויפ'ן‬ ‫יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫תואי‬ ‫ענופ‬ ‫אויפ'ן‬ ‫טרויערן‬ ‫מיר‬ ‫יעצט אין די טעג וואס‬ ‫האלט‬ ‫יעצט אין די טעג וואס‬ ‫עס בלויז‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל ת‬ ‫אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫בהא ביתנ( םלוע תוביתנ ןיא ל"רהמ רעד‬ ‫אינעםאדור‬ ‫ו‬‫ו‬‫ע‬‫ק‬ ‫מ‬‫י‬‫ט‬ ‫ק‬‫נ‬ ‫א‬‫ה‬‫‪,‬‬ ‫א‬‫ר‬‫י‬‫ןיא‬ ‫זי וועט יע‬ ‫ראנ ‪,‬ךודיש ןרעדנא ןא ןוט ןפראד טצעי טעוו יז‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט‬ ‫מע פונעם‬ ‫זאך)‪.‬ד'ארומ א טגנערב )'א קרפ םיער‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א‬ ‫נצחיות פון כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫זי האט א‬ ‫רעד ןיא רוחב ןטסעב םעד ןבעגעגקעווא טאה יז‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫א ‪:‬ךאז עגי‬ ‫ןי‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א מענטש‪,‬‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫פנימיות'דיגעהאט מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫זי‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫קיין ענייא‬ ‫נישטד ןופ‬ ‫דער סוד פון אסתר‬ ‫איזוספ י‬ ‫קשר םיק‬ ‫הסתרה‬ ‫געבוירענער סאוו‬‫דאפלטע‬ ‫בש יאצומ טגאז'מ‬ ‫לאמיר‬ ‫ת‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪.‬‬ ‫כות מיט'ן‬ ‫אסתרהא טימ‬ ‫םניפוןח תב‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין‬ ‫געבוירענער קשר איז ני‬ ‫וועלט‪ .‬זי‬ ‫יד ןופ עמאמ יד ןייז וצ ןבעגעגפיוא טאה יז ‪.‬טלעוו‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫המלכה'ס פראטעקציע‬ ‫(אויב דער‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויבזיין די‬ ‫דער מאמע פון אלע געמיינע בני עשו‪.‬‬ ‫געווארן ייב‬ ‫געבוירןךל ןתיו"‬ ‫מ'איזטרעוו ‪",‬‬ ‫וועלכןמרעד‬ ‫ש" ‪,‬טנא‬ ‫מיט‬ ‫םולש םול‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבויר‬ ‫‪.‬‬ ‫י"ב שבטי‬ ‫‪.‬לארשי ללכ ןופ עמאמ יד ןייז וצ ‪,‬הק יטבש ב"י‬ ‫פנינים יקרים מתוך‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫ווי א קשר‬ ‫שטערקער‬ ‫זיין‬ ‫צומאל‬ ‫קען‬ ‫חיבור‬ ‫אזא‬ ‫כתבי המהר"‪++++‬ל שבשייכות‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי אבאקומען דעם שוואכסטן שידוך‪ ,‬עשו‪ ,‬און זי וועט‬ ‫און… ווא‬ ‫קשר‬ ‫יז ?םעד טאטשנא ןעמוקאב יז טייג סאוו …ןוא‬ ‫ל‬ ‫ר‬ ‫ח‬ ‫ו‬ ‫ק‬ ‫ו‬ ‫ל‬ ‫ק‬ ‫ר‬ ‫ו‬‫ב‬ ‫"‬ ‫‪.‬‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ל‬ ‫ט‬ ‫ז‬‫י‬ ‫ך‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫פ‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫‪,‬‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ו‬‫ו‬‫א‬ ‫ס‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין‬ ‫וועט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫טשאונז‪ ,‬און‬ ‫געווען‬ ‫אין‬ ‫מענטשןאז ס'איז טאקע‬ ‫דער ענטפער איז‪,‬‬ ‫מיר זעען דא א לשון פון א דאפלטע הסתרה‪,‬‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫געוואנדןטיי‬ ‫איזלש" םדוק‬ ‫פרעמדעוא "קוחרל םו‬ ‫עדכאנ טשרע ן‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט ם‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫אוןבעסטן שידוך וואס זי האט געהאט‪ ,‬גייט זי‬ ‫גייט באק‬ ‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪,‬‬ ‫דא טאטשנא ‪.‬רוחב ןטסגרע םעד ןעמוקאב טייג‬ ‫דעם‬ ‫זיין‬ ‫פרעמדע מענטשן איז גע‬ ‫ט‪ ,‬גייט זי‬ ‫אבער‬ ‫הסתר‪,‬‬ ‫בתוך‬ ‫הסתר‬ ‫א‬ ‫שווער‪,‬‬ ‫ביטער‬ ‫אויף זייער‬ ‫מאל‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין‬ ‫ווייזט‬ ‫עג רי‬ ‫דאס‬ ‫קנעד‬ ‫וואס‬‫אסתיר"‪, ,‬ןע‬ ‫הסתרהברמ זא‬ ‫"ואנכי ןייז‬ ‫וצ הבהא‬ ‫לפרשיות השבוע ולמועדי השנה‬ ‫גייטצובאקומען דעם ערגסטן בחור‪ .‬אנשטאט‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין אהבה‬ ‫אהבה צו‬ ‫ש‬ ‫ל‬ ‫זיין‬ ‫ו‬ ‫ם‬ ‫פ‬ ‫מרבה‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫'‬‫ן‬ ‫ק‬ ‫ר‬‫אז‬‫ו‬ ‫ב‬ ‫?‬ ‫געדענקען‪,‬‬ ‫ל‬ ‫כ‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ר‬ ‫ה‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫א‬ ‫לאמיר‬ ‫ל‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ד‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫ט‬ ‫ז‬ ‫י‬‫י‬‫ן‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז‬ ‫אנשטאט‬ ‫דעם בעס‬ ‫נאכדעם איז צוניצגעקומען דער כח פון אסתר המלכה‪ ,‬דייז טייג ‪,‬טאהעג טאה יז סאוו ךודיש ןטסעב םעד‬ ‫סתם א‬ ‫ערשטפ‬ ‫פוןר‬ ‫שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם‬‫דאמע‬ ‫אוןעד‬ ‫לרחוק"מ‬ ‫נישט‬ ‫דאךטנע‬ ‫מ'רעדט ןש‬‫"שלום‬ ‫קודםועג זיא‬ ‫שטייטןדנא‬ ‫גזירה‪.‬ו‬ ‫שווערע‬ ‫ןוא ‪,‬אזנוא ןיא‬ ‫א בורקל םולש ןגאז םדוק לאז'מ זא ‪,‬טרעקראפ‬ ‫ןו‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫באקומען‬ ‫זיין די מא‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫בהסתרה‪,‬טעוו יז ןוא ‪,‬ושע ‪,‬ךודיש ןטסכאווש םעד ןעמוקאב‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי‬ ‫‪.‬ושע ינב עניימעג עלא ןופ עמאמ יד ןייז‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫כ‬ ‫גרויסע צדיקת‪ ,‬וואס האט זיך אליין געפירט‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫י‬‫ך‬ ‫ל‬ ‫ר‬ ‫ח‬ ‫ו‬ ‫ק‬ ‫שלום מיט א שטארקע צניעות‪ ,‬און דאס האט אויפגעבראכן‬ ‫‪.‬‬ ‫פארוואס‬ ‫פראגע‪,‬‬ ‫לטהרה‪,‬א וואס‬ ‫טומאהוביח אז‬ ‫לרחוק ולקרוב"‪ .‬שטעלט זיך די פראגע‪ ,‬פארוואס‬ ‫"שלום‬ ‫די‬ ‫זיך‬ ‫ביןצ ןעק ר‬ ‫שטעלט‬ ‫להבדילאמו‬ ‫מיט אהבת חינ‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫שפראך‪,‬ש ןייז ל‬ ‫לרחוק‬ ‫צייטונגרעקרעט‬ ‫רשק א יוו‬ ‫דעם? זי‬ ‫ל ישראל‪.‬‬ ‫פון א‬ ‫זיךימ‬ ‫דערמאנט‪,‬ו‬ ‫ס'רעדטו ט‬ ‫לשונות;מ ןכלע‬ ‫ווערטזיא'‬ ‫לך"‪,‬ריו‬ ‫דראמאטישעבעג‬ ‫"ויתןעג ן‬ ‫שרייבט ןראוו‬‫ביי‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע פון כלל ישראל‪.‬‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫רעד ביוא(‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫אהיימגעפארן פון קאנטרי לעצטע וואך דאנערשטאג‬ ‫וועלט‪ .‬זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די‬ ‫זי האט‬ ‫ן'טימ תוכייש א ןבאה וצ ןעוועג רתוומ טאה יז‬ ‫מיט א מיני ווען‪ .‬פון הינטן האט ער אריינגעלייגט אלע‬ ‫הסתרה‪ .‬א ל"רהמ רעד טגאז‬ ‫הימלישעןופ אלפ‬ ‫די ‪.‬ךאז א‬ ‫שבתמאל‬‫דאס רי‬ ‫אז‬ ‫מוצאי‬ ‫בעג‬ ‫זאגן‬ ‫איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת‬ ‫המלכה‪, :‬ש‬ ‫חז"לער‬ ‫מ'זאגטיו‬ ‫און רענ‬ ‫הקדושה‪.‬שק‬ ‫וואס‬ ‫תורהינ זיא‬ ‫פסוקים ר‬ ‫דיש‬ ‫אוועק מיט קנ‬ ‫ק ט‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ‫אין‬ ‫איינע ןיי‬ ‫פ‬ ‫פסוקמינ‬‫עגיד'תוי‬ ‫ר אין דער גייט רעים‬ ‫מע פון די‬ ‫כח‪,‬רט‬ ‫גרויסןטכא‬ ‫אזאימ א ן‬ ‫צניעותו ‪,‬טונ‬ ‫האטזיא רעו‬ ‫פארוואסטנענ‬‫איןטנעמ א וצ רע‬ ‫אסתרך‬ ‫מורא'דיגעאזזאך‪:‬‬ ‫תקופהאפון‬ ‫דערברענגט‬ ‫אויף א')‬ ‫ארויףפרק‬ ‫זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫מער וויםענופ עמאמ‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫אייןנ באנק‪ ,‬נצחיות פ‬ ‫געבליבןויחצ‬ ‫נארלכ ןופ ת‬ ‫שי ל‬ ‫זיצןאר‬ ‫צוםצ ‪,‬ל‬ ‫אוןןייז ו‬ ‫פעקלעך‪ ,‬יד‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫‪).‬‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫איז‬ ‫רבדיןייז‬ ‫צניעותעדו‬ ‫וויבאלדעדא ר‬ ‫בח ןייז ר‬ ‫מידותרעד ?ר‬ ‫אלע"רהמ‬ ‫לאה ל‬ ‫אסתיר"‪ .‬ט‬ ‫אהבת‬ ‫(נתיב‬ ‫הסתר‬ ‫עולם‬ ‫ואנכי‬‫נתיבות‬‫איןשנאמר‬ ‫מנין?‬‫מהר"ל‬ ‫דערהתורה‬ ‫ידוך‪ ,‬נאר "אסתר מן‬ ‫הסתרהזיולב ס‬ ‫איז‬ ‫טובות?‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת‬ ‫זיינע זעקס אייבערש‬ ‫עבייא‬ ‫געדארפט ס'נטשר‬ ‫אריינזעצן‬ ‫ער – קלאפ‬ ‫האטןוא‬ ‫דארטאד‬ ‫עלא ס‬ ‫וואס‬ ‫י‬ ‫ע‬ ‫צ‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫י‬‫ן‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ג‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫מ‬ ‫י‬‫ר‬ ‫ט‬ ‫ן'פיוא ןרעיור‬ ‫האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫רצונותזאאון ערריא ןעמעשרא‬ ‫טאטן‪.‬עד‬‫זיינענע ר‬‫פט‬ ‫זעלבן‬ ‫רע‬ ‫פונעםא‬ ‫באהאלט‬ ‫ערעד ףיו‬ ‫ם‬‫במציאות‬ ‫דאךייז – זי‬ ‫מענטש‪.‬א‬ ‫חן‬ ‫ר חתן און איז משמע אז בימי אסתר איז געווען גאר א שווערע א ייב ‪.‬רב‬ ‫פונעם‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫'סיט‪-‬בעלט' און צוליב אי‬ ‫קייןןייא בילוצ‬ ‫אןךאז‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫דערצו איז שוועסטע‬ ‫קליינע‪.‬עווש‬ ‫די ‪.‬רעטס‬ ‫פארזא‬ ‫הרעכ ‪,‬‬ ‫שינ יד‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן‪.‬‬ ‫בלי טעין‬ ‫קינדערלעךפ וצ‬ ‫ווייל ער איז‬ ‫תאוות‪ .‬ערןיא טסעו‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫סיט'עוו יו‬ ‫'קארע טר‬‫קייןוא ס‬ ‫אןעגסי‬ ‫מש‬‫אודאי‬ ‫שלום‪ ,‬רבח‬ ‫נאכגעבן זידיא‬ ‫רעד‬ ‫אויך‬‫זיךביח‬ ‫איז‬ ‫פון רו‬‫ברודערש‬ ‫עט‬ ‫דעםקרגוף‬ ‫רע‬ ‫פאר'ן‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫אפא‬ ‫אזנ ןו‬ ‫האלט‬ ‫יוו רעטנע‬ ‫ח‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫פ‬ ‫ו‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫ב‬ ‫י‬‫ת‬ ‫תבהא ןופ ןינע םעד ןיא ןייז קזחמ ךיז ףראד'מ‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלב‬ ‫דאפלטעע הסתרה‪.‬‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫י‬‫ז‬ ‫ד‬ ‫אוו ןמז ר‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אוי‬ ‫ווען! ס‬ ‫רחל‬ ‫געמעגט און עבודת יש‬ ‫"ולקרוב"‪,‬פארשעמט ווערן‪.‬‬ ‫מ'האטתדובע‬ ‫עסב נישט‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם לייגט ער צו‬ ‫צוי‬ ‫ערא י‬ ‫לאזט‬‫לייגטב‬ ‫עדור‬ ‫נאכדעםרער‬ ‫און ‪.‬‬ ‫תשוקות ןוא‬ ‫נאררע‬ ‫אוןרע‬ ‫זיינעלק‬ ‫באהאלט טר‬ ‫צווייטן‪.‬ע‬ ‫די הסתרה איז געווען אזוי שטארק‪ ,‬אז אין יכ" ‪:‬יוזאאסע‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם‬ ‫רכששי‬ ‫שנעלער ‪,‬ווי‬ ‫אסאך יבר ןופ‬ ‫נישט‬ ‫געפארן רכשי‬ ‫ערוומ בוד‬ ‫זורבלא‬ ‫א ןייז דדועמ ‪,‬ןטייווצ א ןייז וצ דבכמ ‪,‬םירבח‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫ער האט נאך גערעדט אויפ'ן טעלעפאן‪. .‬ל"צז‬ ‫ממילא גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל‬ ‫ידידות מיט‬ ‫מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט‬ ‫חאה‬ ‫קשרקנפון‬ ‫געבויטצאמ אר‬ ‫צניעות‪.‬ה ד‬ ‫האטלות‬ ‫איז‪,‬הד‬ ‫או‬ ‫דאסי‬ ‫וואס‬ ‫אויפרייסן‪.‬ם‬ ‫מענטשש ן‬ ‫לאה זאל דער גאנצער מגילה ווערט נישט דערמאנט דעם דצמ קר חאה‬ ‫מענטש וואס האט געבויט‬ ‫צ‬ ‫‪.‬ערעדנא ראפ ןעניגראפ ןוא ‪,‬ןטייוו‬ ‫פרעמדערגייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬‫לאה‬ ‫פרעמדער‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א‬ ‫אויף‪ ,‬אשיש‬ ‫פירט מען‬ ‫רחוקםה–ל‬ ‫א‬ ‫אא ב‬ ‫אזוי‬ ‫פוןדח‬ ‫זיך‬ ‫זיךהש‬ ‫פירט‬ ‫מענטשאו‬ ‫ה‬‫ס'רעדט‬ ‫וועןל אהלחת‬ ‫ליכן אופן‪ ,‬אייבערשטנ'ס נאמען‪ .‬אפילו נאך דער ישועה‪ ,‬הז ןיאו ‪,‬םה‬ ‫ווען‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א‬ ‫למעשה‬ ‫זיין‬ ‫פון‬ ‫נארישקייט‬ ‫שרעקליכע‬ ‫א‬ ‫עד ןופ טגיילרעד טשינ לחר טאה השעמל‬ ‫געווען‬ ‫ס'איז‬ ‫ם‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫דאנקען דעם רעטסי‬ ‫צומ ןעו‬ ‫ערווארטעטפש'‬ ‫געוועןאנק‬ ‫ס'וואלט‬ ‫וועןמ ערעדנ‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫און‬ ‫ידידות‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט מער‬ ‫אוןמיט'ן‬ ‫מ‬ ‫ידידותצ‬ ‫און‬ ‫מערמצע‬ ‫מידה‪,‬ד‬ ‫ם‬ ‫מיטד ‪".‬‬ ‫כנגד‬ ‫שלום‪ ,‬סא‬ ‫במידה‬ ‫שטערקערערטסי‬ ‫הימליה‬ ‫פוןא‬ ‫איםב ז‬ ‫מיטג יי‬‫זיךוושע‬ ‫געווארן‪.‬ו‬ ‫א טרי‬ ‫חרוב‬ ‫המקדש‬ ‫בית ה‬ ‫צווייטערא וצ‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט‬ ‫אזטנע‬ ‫שטייטןש‬ ‫געהאטואא זכות און זי הא‬ ‫האטאה יז ן‬ ‫ערכוז ט‬ ‫אז ה‬ ‫אויסועג‬ ‫ווייזטא ןעו‬ ‫אבערוצפיו‬ ‫זייט‪,‬לעטש‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫וואס‬ ‫הוי"ה‬ ‫שם‬ ‫דעם‬ ‫ארויסשרייבן‬ ‫און‬ ‫אייבערשטן‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב געווארן‪.‬‬ ‫אילייה ן‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫אסאךדיעג‬ ‫דורכברעכן‬ ‫ס'איז‬ ‫מעןגעמ זיא‬ ‫ווייל‬ ‫קען ךיל‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫מענטשז זא‬‫פונעם ןלאז יי‬ ‫"שלום‬ ‫ההסתרה ללכב‬ ‫קודם‬ ‫כחאה טשינ‬ ‫דערק ןב‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫ז‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫מ‬ ‫צ‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז ןיי‬‫ל‬ ‫י‬‫ח‬ ‫‪,‬‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫נ‬‫י‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬וו‬‫ל‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫יד‬ ‫און זיינע שבטים‪.‬‬ ‫איםבש‬‫אויףםיט‬ ‫געהאטוא ‪.‬‬ ‫רחמנות ‪,‬רימ ן‬ ‫מ'האטדניק יד‬ ‫הימל‪,‬ןופ רע‬ ‫פסוקראדאין‪,‬לחר‬ ‫נישט‬ ‫אויך‬ ‫דעמאלט‬ ‫אבער‬ ‫ווערט‬ ‫הרחמים‪,‬‬ ‫מידת‬ ‫איז‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז דער‬ ‫ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פאר‬ ‫פסוקא ווייב‪.‬‬ ‫געקענטןפ‬‫דער‬ ‫זאגט‬ ‫המלכהניא‬ ‫אסתרןכילרע‬ ‫דערפאר‬ ‫האט ‪,‬רשק‬ ‫אז‬ ‫אזויאביוו‬ ‫אויס‬ ‫הימל‪.‬ז דל‬ ‫פירט‬ ‫איןבאה יי‬ ‫ער‬ ‫הסתרותק ן‬ ‫שינ לאמניי‬ ‫ט‬ ‫ישראל‪.‬ק‬ ‫כללאז האנ‬ ‫פוןוא ל‬ ‫א זנ‬ ‫כחסערפפיו‬ ‫מיט'ןפ ן‬‫נאריא ןו‬ ‫יוו ‪,‬גינייווענ‬ ‫ער פירט אויס אז דער‬ ‫האט מען‬ ‫קינדער אז ס'זאל זיי גארנישט געשען‪,‬‬ ‫דערפאר‬ ‫וואס א‬ ‫אין‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל‪ .‬דערפאר‬ ‫אונז‬ ‫ווייזט‬ ‫האחדות‬ ‫דאס‬ ‫ה'‪.‬‬ ‫שם‬ ‫דער‬ ‫דערמאנט‬ ‫ומען רחל‬ ‫זיך לערנע‬ ‫אעגגעלעגןטיירג ןייז ףראד'מ טייוו יוו םעד ןופ ןענרעל ךיז‬ ‫פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל‬ ‫ס'איז‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫ע‬ ‫ט‬ ‫צנועעדוואו‬‫ר‬ ‫ו‬ ‫י‬‫ף‬ ‫מקום‬ ‫א‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫דעם‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ט‬ ‫ו‬ ‫צו‬ ‫ן‬ ‫ע‬ ‫אנקומען‬ ‫פ‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫צ‬ ‫ו‬‫‪.‬‬ ‫ס‬ ‫'‬‫ש‬ ‫ט‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫(‬ ‫מ‬ ‫ש‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫י‬‫ד‬ ‫‪,‬‬ ‫ל‬ ‫)‬ ‫"‬‫ר‬ ‫ק‬ ‫ב‬ ‫ע‬ ‫צ‬ ‫מ‬ ‫ו‬ ‫ת‬ ‫ראנ ‪",‬האנק‬ ‫צוגעשיקט פון הימל א פאליציאנט אז ער זאל אים‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫געשטאנען‬ ‫איזדי שכינה‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬‫המקדש אז‬ ‫דעמאלט געווען‪,‬‬ ‫איזדער בית‬ ‫ישראלאון‬ ‫כללגרויס‪,‬‬ ‫אזוי‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫געארבעט מצב‬ ‫אוועקצוג‬ ‫אוןעדנאר זיטשינ לאז רעטייווצ א ידכ ‪,‬ךיז ןופ ןבעגוצקעווא‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫ישראל‪,‬‬ ‫צווייב ר‬‫פוןעדור‬ ‫כלל‬ ‫זיךה ר‬ ‫פאר‬ ‫ס'האנדלטטא‬ ‫ישועה‬ ‫ווען טשינראג‬ ‫די‬ ‫אהבהוטעג‬ ‫באהאלטן‬ ‫געוועןז ןרעוו וצ ן‬ ‫ןיי‬ ‫שכינהנאאיזלאז'מ‬ ‫גילויטאטש‬ ‫בחינה‪,‬טדיםעד‬ ‫אנדערעעפע ןו‬ ‫רעד טימ טוג ס‬ ‫חברים‪ ,‬רעים אפשטעלן‪ .‬און ברוך ה'‪ ,‬מיטאמאל האט ער געזען ווי‬ ‫רעים‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫צוויי‬ ‫פון‬ ‫זיך‬ ‫ס'האנדלט‬ ‫אהבה ווען‬ ‫נישט‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געווען‬ ‫באהאלטן‪.‬‬ ‫געווען אזוי‬ ‫וועקגעבן איז כביכול‬ ‫אהבה ווען ס'האנדלט זיך‬ ‫פארשעמ‬ ‫הסתרה‪.‬ןייז טשינ רימ ןראט יאדוא ןוא ‪.‬ןרעוו טמעשראפ‬ ‫זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬ ‫אזא‬ ‫אין‬ ‫ישועה‬ ‫זיין ‪,‬די‬ ‫ממשיך‬ ‫געקענט‬ ‫האט‬ ‫שטערקערער קשר און א גרעסערער סארט א פאליציי קאר פארט הינטער אים און ער הייסט אים‬ ‫ב‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫'‬‫ס‬ ‫ב‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫נ‬‫א‬ ‫ר‬ ‫ס‬ ‫'‬‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫פ‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫א‬ ‫ס‬ ‫ד‬ ‫בייםי צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫מ‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫ה‬ ‫ז‬ ‫י‬ ‫י‬‫ן‬ ‫ב‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫ב‬ ‫ת‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ןייגוצ לאז'מ ‪:‬ם‬ ‫ב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫אסתר"‪,‬ןרעוו ש‬ ‫הסתראב‬ ‫ואנכיעפעש‬ ‫שנאמראה‬ ‫מנין?עגוצ ט‬ ‫התורהטר‬ ‫מן ייז זא‬ ‫"אסתרנע‬ ‫סארט‬ ‫גרעסערער‬ ‫א‬ ‫און‬ ‫קשר‬ ‫שטערקערער‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫שטערקערער קשר און‬ ‫אליין די ג‬ ‫זייט‪.‬א זא םימרוג יד ןיילא‬ ‫האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫דערייווצ‬ ‫איןרעט‬ ‫שטעלןאז‬ ‫זיךייבתנ ל‬ ‫גרעסערערר‬ ‫איפ‬ ‫ס'איזז‬‫ממשיך זיין ןריובעג ןע‬ ‫געקענטנעי וצ‬ ‫א ןוא םע‬ ‫טאקע‬ ‫מעןאז םי‬ ‫ר" ‪,‬ןג‬ ‫האט‬‫וויאזוידיא '‬ ‫איז ךיא ‪,‬‬ ‫ראפ ץאלפ‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫אסאךא א‬ ‫ברענגען‬ ‫חיבור‪,‬‬ ‫צו‬ ‫כדי‬ ‫האבן‬ ‫געדארפט‬ ‫אסאך‬ ‫מען‬ ‫האט‬ ‫איר‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסער‬ ‫אבן און זי‬ ‫דורך אונז‬ ‫‪.‬זנוא ךרוד‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬רעבלעז רעד ייב‬ ‫איזלפ יוו ה‬ ‫געדארפטאאנקישועה‬ ‫שכינהי‬ ‫מ'האטסיי‬‫מצב?על וד ג‬ ‫די‬ ‫אזאטאז‬ ‫טומאה"‬ ‫איןא" ‪,‬‬ ‫אזא‬ ‫ישועהב ךי‬ ‫א ךיד ןי‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי‬ ‫הסתרה‪.‬גהאחים"‪,‬‬ ‫מןע‬ ‫הרעיםראוו‬ ‫םעד ייב ן‬ ‫חיבור‬‫יותרןבלעז‬ ‫"לפיכך‪,‬ןטאט‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫סנר‬ ‫אנקמ‬ ‫דער טעלעפאן איז אים תיכף ארויסגעפאלן‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫פינסטערע‬ ‫אזא שטארקע‪,‬‬ ‫געברענגט ישועה אין‬ ‫וואו עס‬ ‫פלאץ‪,‬‬ ‫"לפיכך יותר חיבור‬ ‫עס‬ ‫האטיד‬ ‫באהאלטענעםוג ןי‬ ‫עבירותט‬ ‫דריי‪",‬רוחב ן‬ ‫הויכןיא"‬ ‫פוןיבדיך‬ ‫איינעידא ן‬ ‫זייער‬‫פוןנקמ‬ ‫טאה תודחאה חכ כח הא‬ ‫‪.‬רעדירב ייז ןענעז אליממ ןוא ‪,‬ןעמאמ‬ ‫ראפ‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט‬ ‫ך‬ ‫טימ א‬ ‫פון דער האנט פון גרויס שרעק‪ ,‬בשעת ער האט זיך‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫נישטמיט‬ ‫עס‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫מ'קען‬ ‫זיך‬ ‫צדיקים‪,‬‬ ‫מ'האט‬ ‫סתם‬ ‫אויב‬ ‫צוקומען‬ ‫און‬ ‫נישט‬ ‫בתחתונים‪,‬‬ ‫קענען‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ן‬ ‫ג‬ ‫ו‬ ‫ט‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫י‬‫י‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫"‬ ‫‪,‬‬ ‫"‬ ‫א‬ ‫י‬‫ך‬ ‫ב‬ ‫י‬‫ן‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫י‬ ‫פ‬ ‫י‬ ‫ל‬ ‫ח‬ ‫נישטדס‬‫אל וד‬ ‫"ה ּכ ּו ַּב ַּסנְ ֵו ִרים" ‪ -‬אין זכות פון‬ ‫ִ‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‬ ‫געמאכטא"מעצמם און געשטעלט אין דער זייט‪ .‬דער יונגערמאן האט שוין‬ ‫פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫אלייןה םש לב‬ ‫האבןתוער‬ ‫מ אוה‬ ‫וואסבצזיי‬ ‫קשריחה‬ ‫שכינהמצעב רוב‬ ‫תשובה "ם‬ ‫סתם‬ ‫תפילות‪ ,‬מיט‬ ‫געווענליכע‬ ‫ביתמיט‬ ‫פועל'ן‬ ‫גילוי‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫געווען א‬ ‫המקדש איז‬ ‫ק"מהיב םעד ןטלאהעג געהא‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫חרטה געהאט טויזנט מאל פאר דער מעשה ילדות‬ ‫ט‬ ‫ו‬ ‫ס‬ ‫ט‬ ‫בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה‬‫"‬ ‫‪.‬‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין‬ ‫בחור‬ ‫–א‬ ‫צניעות‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו קדוש יעקב – א בחור‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫א א ייב –‬ ‫פנימיות'דיגער‬ ‫ס'איזרבח‬ ‫אהבה‪.‬א זיא‬ ‫פנימיות'דיגעו ‪,‬שרעדנ‬ ‫ערשטןצנאג רעד דלאביו‬ ‫האבן גאר רע‬ ‫געדארפטביים‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬ ‫מ'האטענין אזוי‪.‬‬ ‫נאר דעם‬ ‫מסביר‬ ‫המעשים‪,‬‬ ‫איז ער‬ ‫און תיקון‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'א‬ ‫וואס ער איז באגאנגען‪ ,‬ער האט זיך צוגעזאגט אז‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו‪,‬‬ ‫אן עכטע‪,‬‬ ‫ס'איזצמ‬‫פ תואי‬ ‫זאך‪,‬ירפ ןו‬ ‫אבער‬ ‫פיזישעשטני‬‫קייןימ טפא‬ ‫ד טני‬ ‫ישועה‪ .‬נו‪ ,‬ייווצ זא ךא‬ ‫נישט‬ ‫פועל'ןעאמ א‬ ‫צואז שטנ‬ ‫פראטעקציעז ל‬ ‫ספעציעלעעי ןריפנייא ךי‬ ‫קב ןעמעאנ וצ ‪,‬גאט ןד‬ ‫אבינו‪,‬‬ ‫ער גייט עס מער קיינמאל נישט טון‪ ,‬אבער וואס‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬א‬ ‫המקדש?‬ ‫בית‬ ‫ערשטן‬ ‫ביים‬ ‫חורבןמ‬ ‫וואסג א ןגא‬ ‫יכע טו‬ ‫וואסאיזאיז‬ ‫עמער‬ ‫אז‬ ‫יונגערמאן‪,‬טנ‬ ‫צווייאה ןש‬ ‫צווישןוא ןב‬‫פארציילטי‬ ‫מירטל‬ ‫פארבינדונגעוועגס‬ ‫ס'האט וצ‬ ‫‪.‬רוביח אאןבאה‬ ‫באוויזן? ךיז ןוא לטעצ א‬ ‫דאסירשראפ‬ ‫מען ‪:‬ןבי‬ ‫האט ךיא‬ ‫וויאזויז זו‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫מענטשן‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוו‬ ‫דער מ‬ ‫זייןגערפ )'ד קרפ( לארשי חצנ ןיא ל"רהמ רעד‬ ‫אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט‬ ‫אזויד קען ‪:‬ט‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫ש רע‬ ‫'ווייערלעסןשיווצ תוכיי‬ ‫קאנעקשאן'‪,‬‬ ‫אזאב זיא ייז‬ ‫טרי‬ ‫זאךאווי‬ ‫דעם םעד ףיו‬ ‫געווען זא‬ ‫גורםראוו‬ ‫צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם‬‫האבןאפ ט‬ ‫וואסייא ר‬ ‫חמורותדיא ן‬ ‫שלשדדועמ ‪.‬‬ ‫צוןודיא ןייז‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנ‬‫מיטז קזחמ‬ ‫האבן ןיי‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫רשטאנען‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫‪3‬‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫און לאה‪.‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונ‬ ‫ערן‪ :‬יעקב‬ ‫ווערט עס אנגערופן "ערות דיבור"‪.‬ג "רבי שמעון‬ ‫אבער ער קען נישט רעדן‪ .‬א בעיבי קען אויך נישט‬ ‫דאס מויל רעדט וואס איז נישט אויסגעהאלטן‬ ‫חשוב'ער יונגערמאן מיט'ן נאמען ר' מענדל וואלף‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית‬ ‫עריעקב‬ ‫אנדערן‪:‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן‬ ‫ח ןעייג‬ ‫ג‬ ‫אותיות‬ ‫רעדן‪ .‬כאטש ס'האט אויך א צונג מיט א האלז און‬ ‫גרינפעלד‪ ,‬אז ווען ער איז געווען א בחור און‬ ‫פוןאאמעשה‬ ‫וועגן‬ ‫חנם‪,‬‬ ‫שנאת‬‫צוליבפה"‪.‬‬ ‫געווארן ניבול‬ ‫חרובאמר‪ ,‬זהו‬ ‫איןלאה‪ .‬בר נחמן‬ ‫ישיבהאון‬ ‫מיט רחל‬ ‫חתונה האבן‬ ‫גייען‬ ‫און עשו‬ ‫ושע ןוא‬ ‫ס'איזא דא אזא‬ ‫אזעלינו‬ ‫מעןלא‬ ‫ווייסט און‬ ‫נישט רעדן‪,‬‬ ‫היינט‬ ‫קעןוויער‬ ‫פונקט‬ ‫א גארגל‪ ,‬דאך‬ ‫מויל‬ ‫דאס‬ ‫סאטמארער‬ ‫אין דער‬ ‫געלערנט‬ ‫האט‬ ‫שליסלעך‪.‬טאקע א פארגלייך‬ ‫קמצא? איז עס‬ ‫ובר‬ ‫קמצא‬ ‫פון‬ ‫פארשטאנען‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫ווייל‬ ‫געוויינט‪,‬‬ ‫האט‬ ‫לאה‬ ‫ל‬ ‫אה הא‬ ‫א‬ ‫דאך‬ ‫מענטשןאוןוואס איז‬ ‫איז‬ ‫אינעם מויל‬‫מחכימות‬ ‫רעדן‪.‬‬ ‫'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫דערזיין‬ ‫מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט‪:‬‬ ‫נישט‬ ‫ד זיין און מחזק‬ ‫צוויי‬ ‫תלוי‬ ‫‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫אויך‬ ‫און מחזק זיין‬ ‫איז נישט‬ ‫צווישן‬ ‫זאגן א גוט‬ ‫קען‬ ‫ימיו‬ ‫ווי א‬ ‫בסוף‬ ‫זאךזיין‬ ‫סימן אזאדער דיבור‬ ‫פארבינדונג‬ ‫זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז‬ ‫חולה‬ ‫דעם מעודד‬ ‫געווען איד‪.‬‬ ‫פאר איין‬ ‫גורם‬ ‫ווארט‬ ‫האבן‬ ‫וואס‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז‬ ‫פרשת‬ ‫אין און‬ ‫צעטל‬ ‫דאכט זיך‬ ‫המקדש?‬ ‫א‬ ‫מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור‪.‬‬ ‫זאגט‪,‬‬ ‫בית‬ ‫מענטש איז פון די גרויסע‬ ‫חמורותאז‬ ‫חיבור‪.‬‬ ‫אויף דעם‬ ‫ערשטן‬ ‫אלימלך‬‫א‬ ‫שלש‬ ‫האבן‬ ‫ביים‬ ‫באזירט‬ ‫רבי ר'‬ ‫די‬ ‫צו‬ ‫חורבן‬ ‫צו‬ ‫דער‬ ‫זיי איז‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫מיט‬ ‫וואס‬ ‫קרית יואל‪ ,‬האט ער געהערט אינמיטן דער נאכט‬ ‫צווישן‬ ‫האבן‬ ‫שייכות‬ ‫חתונה‬ ‫דער‬ ‫גייט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫ווי א בחור רעדט אינמיטן שלאף און ער פרעגט‬ ‫האבן‬ ‫גליקליכע‬ ‫מענטשן‬‫די‬ ‫געווען‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫פרעגט‪:‬‬ ‫איז‬ ‫לגדולה"‬ ‫רחל‬ ‫לטן דעם ביהמ"ק‬ ‫"הגדולד')‬ ‫אבער‬ ‫ישראל (פרק‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫אז‬ ‫איןאנצח‬ ‫ע‬ ‫הר"לה" ז‬ ‫ש‬ ‫ו‬‫‪.‬‬ ‫ודג‬ ‫בא‬ ‫אחדות האט‬ ‫אן עכטע‪,‬‬ ‫געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫נפש‬ ‫אינעם‬ ‫ס'איז‬ ‫ואסתראנרמז בלשון אנכי‬ ‫פנימיות'דיגער‬ ‫אבער‬ ‫ס'איז תלוי‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫ן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫מאוד ‏‪,‬ס'איז‬ ‫נעמען‬ ‫אהבה‪.‬‬ ‫האלז‪ ,‬נאר‬ ‫פיזישע‬ ‫דבר זה‬ ‫טאג‪ ,‬צו‬ ‫קיין‬ ‫און די‬ ‫נשמה‪.‬להבין‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫נישט‬ ‫יעדן‬ ‫דער צונג‬ ‫זאל זיך איינפירן‬ ‫ביים אערשטןאון דיויש לך‬ ‫ווען‬ ‫זאך‪.‬‬ ‫מענטש‬ ‫שום‬ ‫קיין‬ ‫לעבעדיגע‬ ‫דורכגייןא לייכט‪ ,‬א‬ ‫אן‬ ‫מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי‬ ‫אזוי‪.‬מלאך‬ ‫עס א‬ ‫ענין‬ ‫באשאפט‬‫דעם‬ ‫דיבור איז‬ ‫צוויי‬ ‫מסביר‬ ‫אלעסאז‬ ‫שלעכטס‬ ‫דאך‬‫יעדער‬ ‫מיינט‬ ‫זאל‬ ‫וויבאלדער‬ ‫אז‬ ‫זכות‬ ‫מ'רעדטאיז‬ ‫פון‬ ‫פנחס‪,‬‬ ‫פריינטשאפט‬ ‫דעם‬ ‫אבינו‪,‬‬ ‫קשיות פון רבי עקיבא אייגער‪ .‬דאס מויל ארבעט‪,‬‬ ‫באקומעןפון‬ ‫פארגעשטעלט‬ ‫יעקב‬ ‫מציאות‬ ‫אים‬ ‫גייט‬‫האט‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫זי‬ ‫דמיון‬ ‫אז‬ ‫דאס מויל פון א מענטש ארבעט‪.‬‬ ‫זיין‬ ‫געוואוסט‬ ‫יעצט?‬ ‫האט‬ ‫מען‬ ‫טוט‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫ג‬‫וע‬ ‫נפש"‪.‬‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער גאנצער‬ ‫עגמת‬ ‫גאנצער‬ ‫שום‬ ‫דער‬ ‫קיין‬ ‫אן‬ ‫און‬ ‫קריץ‬ ‫אנדערש‪,‬‬ ‫בחור‬ ‫באקומען‬ ‫איז‬ ‫א‬ ‫–‬ ‫חבר‬ ‫יעקב‬ ‫זיכער‬ ‫א‬ ‫וועט– ביי‬ ‫קדוש‬ ‫קדושנו‬ ‫ער‬ ‫געשען‪:‬‬ ‫האבות‪,‬‬ ‫יעצט‬ ‫בחיר‬ ‫ס'גייט‬ ‫דעם‬ ‫וואס‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫ב‬ ‫ח‬ ‫הסתר‬ ‫און‬ ‫מעצמם‬ ‫כח האחדות האט‬ ‫דערכי‬‫געמאכט רק‬ ‫משועבדיםאלו‪ ,‬ויותר‬ ‫הסתרות‪,‬‬ ‫קומט פון‬ ‫שהיו‬ ‫חברים‪ .‬ווען ס'איז‬ ‫וואסשני‬ ‫אליין‬ ‫מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫ערגער ווי‬ ‫כתוב‬ ‫אחשורוש‬ ‫האבן‬ ‫זייןדו‬‫חסד‬ ‫ולמ ‏ה‬ ‫הדיבור‬ ‫צו‬ ‫אסאך‬ ‫וואס זיי‬ ‫מלכות‬‫וויפיל‬ ‫וגו'‪.‬‬ ‫אסתירכח‬ ‫תחת‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫מקנא‬ ‫הסתר דעם‬ ‫קשר‬ ‫נשמה‪ ,‬איז א פגם‬ ‫ביןשהיו‬ ‫דעםשכינה ביי‬ ‫ראשון‬ ‫"איך‬ ‫פייניגט גילוי‬ ‫בית המקדש איז געווען א טוסט"‪.‬‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫חיה וואס‬ ‫"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫איידעם"‪,‬מיט‬ ‫צוגעקומען‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫זיךגוטן‬ ‫דיין‬ ‫פאליציאנט‬ ‫אויב מ'האט‬ ‫בעצמם"‬‫שלעכטע‬ ‫דער‬ ‫איזאון‬ ‫החיבור‬ ‫ס'איז א‬ ‫געזאגט‪,‬‬ ‫בתחתונים‪,‬‬ ‫חיה‪.‬מצב‬ ‫ווי‬ ‫מענטש‪.‬‬ ‫נישטהוא‬ ‫הרעות‬‫מויל‪,‬‬ ‫צונעמען‬ ‫שם‬ ‫קיינמאל‬ ‫איידל‬ ‫מעגליך‬ ‫"אבל‬ ‫האט אן‬ ‫האט‬ ‫אים‬ ‫וואס‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫וואס‬ ‫מ'וועט‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫פונעם‬ ‫שעות‬ ‫רוב‬ ‫מעןאז‬ ‫אויס‬ ‫אכציג‬ ‫מענטש‬ ‫קומט‬ ‫קנס‪,‬‬ ‫און‬ ‫מויל‪,‬‬ ‫א ממילא‪ ,‬א‬ ‫געשוואלענעם‬ ‫פיר‬ ‫פון‬ ‫פ‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫פ‬ ‫י‬‫ר‬ ‫שכתיב והסתרתי פני מהם‏(דברים לא‪,‬‏‬ ‫לכך אחר‬ ‫המן‪,‬‬ ‫תחת‬ ‫גוטן בחור"‪,‬מזה‬ ‫ארעסטירן‪.‬‬ ‫גאר‬ ‫אים‬ ‫וועט‬ ‫אפשר‬ ‫ערליךאון‬‫לייסענס‪,‬‬ ‫די אן‬ ‫נישט‬ ‫ווייסט‬ ‫קיינער‬ ‫קאר‪.‬‬ ‫אין‬ ‫אריינגעקוקט‬ ‫ממילא און‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫גידניזעג‬ ‫בין דיך מקנא מיט‬ ‫מיט‬ ‫פגם פונעם גוף‪ .‬וויבאלד אז דער גוף זינדיגט איז‬ ‫מקנא‬ ‫דיך‬ ‫בין‬ ‫"איך‬ ‫זענען איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט‬ ‫דיין‬ ‫פאר‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫ברידער‪.‬‬ ‫זיי‬ ‫דא‬ ‫מאמען‪ ,‬און‬ ‫גייט‬ ‫וואס‬ ‫משפחה?‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫נישט‬ ‫אויב‬ ‫טאג‪,‬‬ ‫א‬ ‫שעה‬ ‫זיין‬ ‫אהיימנעמען‬ ‫דרייצן‪-‬פערצן‬ ‫וועט‬‫טאג‪,‬‬ ‫ווער‬ ‫הסתרות‪ ,‬וזה ואנכי‬ ‫האחים"‪,‬‬ ‫הרעים מן‬ ‫ישראל שני‬ ‫חיבור‬ ‫מקנא‬ ‫יותר על‬ ‫יבא‬ ‫דיך‬ ‫ביןעוד‬ ‫"איךכי‬ ‫"לפיכך‬ ‫לכתוב‬ ‫פלייסיג דו יז)‪ .‬חזר‬ ‫לערנסט"‪,‬‬ ‫וואסצו‬‫זייןאוןנישט‬ ‫ווי‬ ‫הימל‬ ‫קנאה‬ ‫נזהר‬ ‫פון‬ ‫מענטש‬ ‫זען‬ ‫געלאזט‬ ‫זעלבער‬ ‫דארף א‬‫דער‬ ‫אים‬ ‫דערפאר‬ ‫מ'האט‬ ‫ביי‬ ‫טאטן‪,‬‬ ‫וואס‬ ‫זעלבן‬ ‫דעם‬ ‫ביי‬ ‫געווארן‬ ‫שבימיא‬ ‫שאמרנו ‏‪,‬איז‬ ‫וכיון‬ ‫הסתרים זינדיגט‬ ‫די נשמה‬ ‫דורךמקנא‬ ‫אונז‪.‬‬ ‫אזשני‬ ‫"‪" ,‬איך בין דיך‬ ‫אבעראעל‬ ‫לרמוז‬ ‫פארשטענדליך‪,‬‬ ‫וגו'‪.‬‬ ‫אסתיר‬ ‫אוועקגעגאנגען‪ .‬הסתר‬ ‫רשעים‬ ‫נייעס‪,‬איז‬ ‫שלעכטעשכינה‬ ‫געווארן ביי דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‬ ‫טומאה אז די‬ ‫אזא‬ ‫דיבורים‪,‬און זי‬ ‫ביים גוטע‬ ‫שוין ער‬ ‫האלט זירעדט‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך מקנא‬ ‫חתונה האבן‬ ‫זעכצן‪-‬זיבעצן שעה‪,‬‬ ‫ענדליך‬ ‫ילדנע זיין?‬ ‫אסאך‬ ‫גרעסערער חיבור‪,‬‬ ‫נאטירליכעפאר‬ ‫פלאץ‬ ‫אסאך‬ ‫קייןאיך‬ ‫ס'איז‬ ‫איד‪,‬‬ ‫המן "ר'‬ ‫זאגן‪,‬‬ ‫פוןאז ער‬ ‫צו יענעם און אים עס‬ ‫שורהציאיז‬ ‫אונטערשטע‬ ‫זענען געבוירן‬ ‫אבערקיין‬ ‫די‬ ‫רעדן פון‬‫נישט‪,‬‬ ‫צוגעפירט אז זיי‬ ‫באשעפער האט‬ ‫פארשטייטהגואל רק‬ ‫יעדערראוי להיות‬ ‫פאר‬‫זאך‪.‬לא הי ‏ה‬ ‫איד‪ ,‬איך אליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫פלאץ‬ ‫הסתר‪,‬‬ ‫הסתר תוך‬ ‫נישטכאן‬ ‫היה‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫רעדן‪,‬‬ ‫נישט‬ ‫מ'דארף‬ ‫חטא‪.‬‬ ‫אפגעטראגןא‬ ‫בייםגעטון‬ ‫האבן‬ ‫לבן‬ ‫ווארט‬ ‫כדי‬ ‫יעדעס‬ ‫דיבורים‪.‬‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫יעקב‪,‬‬ ‫חתן‬ ‫איר‬ ‫פון‬ ‫ווערן‬ ‫הייליגע‬ ‫סימנים‬ ‫נתבייש‬ ‫און‬ ‫באקומען‬ ‫זאל‬ ‫אפגעהיטענע‬ ‫האט‬ ‫אזהא צווייטער‬ ‫רמיםטא‬‫אב‬ ‫צוגיין און א גרעסערער סארט‬ ‫כי הצנועה‏‬ ‫טויג‬ ‫בה‪,‬‬ ‫וואס‬‫שהיה‬ ‫עפעס‬ ‫הצניעות‬ ‫גודלקוקט‬ ‫מ'זאל קשר‬ ‫מענטש‬ ‫על‬‫שטערקערער‬ ‫השם‬ ‫פשוט'ער‬‫רעים‪:‬‬‫שמורה‬ ‫באהבתא‬‫אסתר‬ ‫ווען‬ ‫געווען אן‬ ‫קנאה צו מרבה זיין אז‬ ‫שוין‬ ‫געגעבן‬ ‫איז‬ ‫נישט‬ ‫המקדש‬ ‫דארט און‬ ‫דער‬‫בית‬ ‫פון‬ ‫צווייטן‬ ‫וואס‬ ‫ס'איז א פרט‬ ‫וואסזיך‬ ‫האט‬ ‫ברודער‪ ,‬נאר‬ ‫דערנענטערט צו זיין‬ ‫דאך ברודער'ס‬ ‫דער פאליציאנט האט זיך‬ ‫רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫אויבן‬ ‫רעקארדירט‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫זיין‬ ‫ווערט‬ ‫נישט‬ ‫זאגט‬‫מיר‬ ‫טארן‬ ‫איד‬ ‫א‬ ‫אודאי‬ ‫וואס‬ ‫און‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫ט‬ ‫חטאים‬ ‫קיין‬ ‫גילוינישט‬ ‫רשעים‪,‬‬ ‫חטא פון‬ ‫קיין‬ ‫נישט‬‫אוועקגעבןקיין‬ ‫יונגערמאן‬ ‫מיט'ן‬ ‫דער‬ ‫אויסנארן‬ ‫טריט‪ ,‬בשעת‬ ‫זיכערעקענען‬ ‫אים נישט‬ ‫זאל מיט‬ ‫םיא לאז פענסטער‬ ‫פארשעמט ווערן‪ .‬און אודאי טארן מיר נישט זיין‬ ‫עוד‪.‬פון צוויי חברים‪ ,‬רעים‬ ‫ס'האנדלט זיך‬ ‫וועןודבר‬ ‫אהבה‬ ‫אנשטאטגעווען‬‫איז נישט‬ ‫שכינה‬ ‫ווערןדיזיין‬‫בחינה‪,‬‬ ‫אנדערע צו‬ ‫קנס‪.‬‬ ‫שום‬ ‫יתבארחטא ווי אויב דער‬ ‫פעס גוט מיט דער‬ ‫דער‬ ‫קלענערער‬ ‫מיטזה‬ ‫גוט‬‫נגלה‪,‬א‬ ‫עפעס‬ ‫עס‬ ‫בלתי‬ ‫טון איז‬ ‫דעםנסתר‬ ‫נישט‪,‬‬ ‫מ'זאל‬ ‫דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין‬ ‫געטון‬ ‫גארנישט‬ ‫האט‬ ‫די‬ ‫ברודער‬ ‫נאך‬ ‫ארויפקומען‬ ‫וועט דער‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫נישט‬ ‫ער‬ ‫זאל‬ ‫ווען‬ ‫צווייטער‬ ‫און‬ ‫הימל‪,‬‬ ‫א‬‫אין‬‫כדי‬ ‫זיך‪,‬‬ ‫פון‬ ‫עבן‬ ‫אוועקצוגעבן פון זיך‪ ,‬כדי א צווייטער זאל נישט‬ ‫ידידים‪.‬‬ ‫ל) "רקבאון‬ ‫געשטאנען‬ ‫קיינעם‪,‬‬ ‫איז‬ ‫פון‬ ‫המקדש‬ ‫חטאים‬ ‫בית‬ ‫קיין‬‫דער‬ ‫נישט‬ ‫און‬ ‫אראבער‪,‬‬ ‫געטוןגרויס‪,‬‬ ‫אדער דיאזוי‬ ‫געארבעט פון‬ ‫פענסטער‬ ‫דעםדאך‬ ‫געעפנטהאט‬ ‫רחל‪ .‬יעקב‬ ‫ער האט‬ ‫אנשטאט‬‫לאה שרעק‪.‬‬ ‫נא האל צאפלט פון‬ ‫זכרונו ושם יש‬ ‫רביהנסתר‪,‬‬ ‫טאהשערעליון‬ ‫אל מקום‬ ‫נאר‬ ‫קנאה"‪,‬ג"כ‬ ‫דער‬ ‫תפילתה‬ ‫אדער‬ ‫עצמות‬ ‫לכך הגיע‬ ‫אלימלך‬ ‫(משלי יד‪ ,‬רבי ר'‬ ‫אפילוגאר‬ ‫ס'שטייט‬ ‫פאליציאנט‬ ‫דער‬ ‫דערצו‪.‬‬ ‫חטאיםאיז‬ ‫אפשר‬ ‫עפעס‬ ‫ווייסט?‬ ‫דערויףרחל וויילווער‬ ‫זיבעצן‬ ‫געארבעט‬ ‫האבן‬ ‫נארער‬ ‫וועט‬ ‫צוואנציג‪,‬‬ ‫גרייט‬ ‫און‬ ‫פאליציאנטזיין‬ ‫מ'דארף‬ ‫הונדערט‬ ‫ווייט‬ ‫דעם ווי‬ ‫פון ראפ‬ ‫ןןבל‬ ‫עצמות זיך‬ ‫קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט‬ ‫ווען‬ ‫שמוץ‪,‬‬ ‫און‬ ‫פון‬ ‫רעדן‬ ‫באקומען‬ ‫די‬ ‫געזען‬ ‫צו‬ ‫און‬ ‫כדי‬ ‫אריינגעקוקט‬ ‫נעכט‬ ‫האט‬‫אזויפיל‬ ‫לבן‬ ‫פאר‬ ‫און דער‬ ‫דער הסתר‬ ‫פסוק‬ ‫ואנכי‬ ‫נישט‪.‬‬ ‫טויגיח)‬ ‫זאגט‬ ‫שכתיב (שם‬ ‫דערפארלא‪,‬‬ ‫וואס‬ ‫ווי‬ ‫עפעס‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫ווי‬ ‫ן פון‬ ‫קוקן‏ה‬ ‫אויס‬ ‫ולכך מ‬ ‫אינעווייניג‪ ,‬אז‬ ‫חלילה‬ ‫פירט‬ ‫המן‪,‬‬ ‫פון‬ ‫ער‬ ‫זאל‬ ‫לכח‬ ‫דערפארבטול‬ ‫אויפפרעסן‬ ‫לברכה‬ ‫אונז‬ ‫ישראל‪.‬‬ ‫דעם‬ ‫זאל‬ ‫האחדות פון כלל‬ ‫קנאה‬ ‫אפצוהאלטן‬ ‫כדי‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬ ‫נישט‬ ‫הימל‪,‬‬ ‫מיט'ן כח‬ ‫קיינמאל‬ ‫פון‬ ‫האבן‬ ‫מלאך‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיינאר‬ ‫א‬ ‫געווען‬ ‫איז‬ ‫מויל‬ ‫דאס‬ ‫דארט אויף איין באנק‪ ,‬נישט‬ ‫וואס‬ ‫טאג‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינעווייניג‪ ,‬ווי‬‫דארפן‬ ‫א‬ ‫שעה‬ ‫רחל‪,‬זיצן‬ ‫פון וואס‬ ‫ווייב‪.‬‬ ‫אכצן‬ ‫קינדער‬ ‫פאר א‬ ‫אדער‬ ‫קינדער‬ ‫מיר‪,‬אפדיזעקס‬ ‫אוןו א ר‬ ‫ו‬ ‫שבטים‪ .‬און מיר‪ ,‬די קינדער פון רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫אחדות‪,‬פון‬ ‫מעלהדיא דיבור‬ ‫פארלוירן עס‬ ‫ס'איזשמוץ‪ ,‬איז‬ ‫ס'איז יענעמ'ס‬ ‫אסאך כיא‬ ‫הייליגערמורה‬ ‫עצמו‬‫ס'איז‬ ‫דבר זה‬ ‫און‬ ‫פנים‪,‬‬ ‫גרויסערווייל‬ ‫די‬ ‫אז‬ ‫לאזן‬ ‫די‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫נישט‬ ‫הסתר‬ ‫ען‬ ‫אז‬ ‫אזא‬ ‫על‬ ‫לאזן‬ ‫נישטזהאז‬ ‫"שלום‬ ‫שמורה‬ ‫ווייל‬ ‫קודם‬ ‫מען‬ ‫פארוואס?‬ ‫דערזאל‬ ‫אסתיר‪.‬‬ ‫איז‬ ‫מצליח‪,‬‬ ‫געטון‬ ‫האטזענען‬ ‫וואס‬ ‫געווארן‬ ‫וויבאלד ער‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין‬ ‫האבן קיין‬ ‫רח"ל‪,‬‬ ‫וועןא סכנה‬ ‫נישט‬ ‫בכלל‬ ‫איד פון‬ ‫קייןזיי זאלן‬ ‫אויסגעדרייטאז‬ ‫און‬ ‫איז מעגליך‬ ‫גערעדט‬ ‫נישט‬ ‫זיך‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען נישט לאזן אז די‬‫ס'האט‬ ‫אפגעהיטן‪,‬הייליגע‬ ‫געקוקט‪,‬‬ ‫אויפצושטעלן‬ ‫האט‬ ‫ער‬ ‫ט זוכה געוועןגעווען‬ ‫צוגעבונדן‪.‬‬ ‫היו ישראל‬ ‫כאשר‬ ‫פארשטייט וזה כי‬ ‫און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬ ‫אסתר‪,‬‬ ‫זינדיגן‪,‬‏ם הוא‬‫פני‬ ‫סתירת‬ ‫קנאה מן‬ ‫מ'שפירט א הגואל‬ ‫לעבעדיג‪,‬‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫בלייבן‬ ‫דיבורים‬ ‫די‬ ‫לעבט‪.‬‬ ‫וואס‬ ‫רע‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫ס'איז‬ ‫מען אז‬ ‫מענטשן‬ ‫אנדערע‬ ‫מענטשצוזאל‬ ‫אבער‬ ‫חרוב ווען‬ ‫פארן‪,‬‬ ‫זאכן ביים‬ ‫המקדש‬ ‫געשוויסטער‬ ‫צווייטער בית‬ ‫אומפארזיכטיגע‬ ‫אזויפילאז ביי‬ ‫הייסט‬ ‫דאס אז‬ ‫פארשטייט‬ ‫עצמם"‪.‬‬ ‫רחל‬ ‫מצד‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬‫חתונה און‬ ‫קעגן‬ ‫דער‬ ‫זענען‬‫ס'קומט צו‬ ‫וואסער‬ ‫דיבורים‬ ‫מוק'ס‬ ‫אוןפנים מי‬ ‫ידידות‬ ‫מער מן‬ ‫מיטאותם‬ ‫שלום‪,‬‬‫שטערקערערשיהיה‬ ‫געטון‪.‬‬ ‫גארנישט‬ ‫דעם‬ ‫האט‬ ‫פון‬ ‫דערלייגט‬ ‫אוועקגעפארן‪.‬‬ ‫האט רחל נישט‬ ‫מענטשן‬ ‫אנדערע‬ ‫ו‬ ‫מצד עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי געשוויסטער‬ ‫הסתרת‬ ‫הגואל‬ ‫בהסתרות פנים ראוי‬ ‫למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫אפגערעדט ווען מ'טשעפעט א מענטש‪ .‬די וועלט‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה צו אנדערע מענטשן‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫פרעמדער‬ ‫רחוק – א‬ ‫ערגער‪.‬‬ ‫שרעק‪,‬‬ ‫מיט‬ ‫אפצוקומען‬ ‫זה‬ ‫ואין‬‫גענוג‬ ‫להם‪,‬‬ ‫געווען‬‫התחלה‬ ‫אים‬ ‫ס'איז‬ ‫שהוא‬ ‫אופן‪,‬‬ ‫אחד‬ ‫שרעקליכן‬ ‫אב‬ ‫להם‬ ‫א‬ ‫שיש‬ ‫אויף‬ ‫ווערן‬ ‫נתבזה‬ ‫גייט‬ ‫לאה‬ ‫ל‬ ‫א‬ ‫ייג ה‬ ‫והסתר‪ ,‬כמו שהיה‬ ‫והוא אהצניעות‬ ‫נדערע‪ .‬זצ"ל‪.‬‬ ‫לזה‪ ,‬פון‬ ‫הראויה זיך‬ ‫ס'רעדט‬ ‫המדה‬ ‫אנדערע‪.‬‬ ‫פארלו ווען‬ ‫ש‬ ‫פארגינעןשי ‏‬ ‫באשטייט"‪.‬‬ ‫צווייטן‪ ,‬און‬ ‫זאגט‪" ,‬א פאטש פארגייט און א ווארט‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫שעה‬ ‫גלייבן‪.‬‬ ‫זיבעצן‬ ‫געקענט‬ ‫חשיבות‪,‬‬‫נישט‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫זיך‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫האט‬ ‫דאס איז א‬ ‫יונגערמאן‬ ‫דער‬ ‫ידידות מיט‬ ‫קשר פון‬ ‫געבויט א‬ ‫האט‬ ‫הצניעות‪.‬וואס‬‫מענטש‬ ‫לאסתר‬ ‫הצניעות‪.‬‬‫מצד‬ ‫רק‬‫מידת‬ ‫האח‬ ‫דער‬ ‫שם‬ ‫פון‬ ‫זכות‬ ‫ואין‬ ‫אין‬ ‫התולדה‪,‬‬‫זאל‬ ‫לאה‬ ‫מצד‬ ‫אז‬ ‫נקרא‬‫סימנים‬ ‫האח‬ ‫די‬ ‫איבער‬ ‫איר‬ ‫זי‬ ‫גיט‬ ‫ממילא‬ ‫מ‬ ‫מ‬ ‫ג אלי‬ ‫זינדיגט‬ ‫דער גוף‬ ‫ווען‬ ‫זיין א‬ ‫מהר"ל‪ ,‬אז‬ ‫מעודד‬ ‫זאגט דער‬ ‫צווייטן‪,‬‬ ‫האח נקרא מצד התולדה‪ ,‬ואין שם האח רק מצד‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א‬ ‫א ווארט בלייבט‪.‬‬ ‫באקומען‬ ‫שאקירט פון דער‬ ‫געווען דערפאר‬ ‫וועט‬ ‫ער‬ ‫וואסאיז‬ ‫משפחה‬ ‫ישכרטאג‬ ‫רביפונעם‬ ‫גאנצע‬ ‫פון די‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫גוף‪.‬הקדמה)‬ ‫אסתר‪,‬‬ ‫א‬ ‫זיין‬ ‫מגילת‬ ‫ווייטן‪ ,‬מעודד‬ ‫חדש על‬ ‫(אור‬ ‫אין "כי‬ ‫צניעותאזוי‪:‬‬ ‫ערקלערט עס‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫מוואלברוז‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫פארשעמט‬ ‫דוב‬ ‫נישט‬ ‫נ‬ ‫י‬‫ש‬ ‫שכר‪,‬ט‬ ‫אפ‬ ‫עראון ער אונזער‬ ‫ביי א ברודער‪.‬‬ ‫עבודת יששכר‪ ,‬פון רבי ישכר דוב מוואלברוז‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫א צו‬ ‫דאךער‬‫לייגט‬ ‫ס'איז‬‫נאכדעם‬ ‫ווייל‬ ‫אהבת‬ ‫פוןנאר‬ ‫חידוש‪,‬‬ ‫קייןאון‬ ‫צווייטן‪.‬‬ ‫ענין‬ ‫נישט‬ ‫דעם‬ ‫עסא‬ ‫איזאין‬ ‫מחזק זיין‬ ‫זיךא‬ ‫האט‬ ‫דיבור‪,‬דור‬‫היינטיגן‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫מ'דארף‬ ‫אפגעהיטן‪ .‬אז‬ ‫געוועןאייבערשטן‬ ‫איז דעם‬ ‫געדאנקט‬‫זיין דיבור‬ ‫האבן‬ ‫וויבאלד‬‫שכר‪,‬און זיי‬ ‫מחזה‬ ‫אהבת‬ ‫דעם ענין פון‬ ‫מ'קען‬ ‫אבער‬ ‫מ'קען מפייס זיין אויף א‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון אהבת‬ ‫אין‬ ‫אויסגעשמועסט‬ ‫עס‬ ‫ווערט‬ ‫אזוי‬ ‫ר‪.‬‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין‬ ‫ווייל ער איז‬ ‫שלום‪,‬גשמי‪,‬‬ ‫אויךא דבר‬ ‫איז‬ ‫ברודער‬ ‫פאר'ן‬ ‫חורבןדער מצב‬ ‫ישועות‪.‬‬ ‫אלע‬‫נענטער ווי‬ ‫שטערקערכח‪.‬אוןמיר דארפן‬ ‫חיבור מורא'דיגן‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫חבר‬ ‫גוף איז‬ ‫דער‬ ‫נאטור‪.‬זמן‬ ‫אזאיז‬ ‫זיין‬ ‫איז‬ ‫פונעם בית דאס‬ ‫נישט רחל עס נישט אויסמעקן כאילו ס'איז‬ ‫געווען!‬ ‫אנגעקומען‬‫האט‬ ‫דאס‬ ‫ער‬ ‫איז‬ ‫זענען‬ ‫הרע‪.‬‬ ‫נפש‬‫לשוןזיי‬ ‫מסירות‬ ‫ווען‬ ‫לייכט‪.‬‬ ‫קיין‬ ‫וואספארא‬ ‫גערעדט‬ ‫אפגעקומען‬ ‫האט נישט‬ ‫זאך‪,‬ווכדי מ'איז‬ ‫פסא‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫‪ ,‬איז דער צוליב איין זאך‪ ,‬כדי נישט צו פארשעמען איר‬ ‫וואס‬ ‫זמן‬ ‫וואס‬ ‫דער‬ ‫המקדש‪,‬‬ ‫נישט געזאגט‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪ ,‬איז דער זמן וואס‬ ‫איר‬ ‫פארשעמען‬ ‫צו‬ ‫נישט‬ ‫איז דאך‬ ‫טאטן‪.‬‬ ‫נשמה‬ ‫זעלבן‬ ‫פונעם‬ ‫אבער די‬ ‫במציאות‬ ‫וואסאדאך‬ ‫אפגערעדט די טעגס'איז‬ ‫גרינג‪ ,‬און‬ ‫ביי א‬ ‫נישט‬ ‫חבר‪.‬‬ ‫יחידזייןאיז‬ ‫איז –‬ ‫יעדן‬ ‫דעם‬ ‫גוטס‪ .‬אויףפון‬‫ענטפער‬ ‫אז דער‬ ‫זאך‪ .‬אויפ'ן‬ ‫געמיינע‬ ‫חתן און געווארן‪ .‬דאס איז א לעבעדיגע זאך‬ ‫אין‬ ‫גערעדטאז‬ ‫איר‬ ‫פארציילט‬ ‫אוועקגעגעבן‬ ‫רעביציןהאט‬ ‫בלויזער‬ ‫זיין פה‪.‬‬ ‫ניבול‬ ‫נישט‬ ‫אים‬ ‫האטדא‬ ‫קיין‬ ‫אד טאה אהיים‪,‬האט‬ ‫גערעדט‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫מיר טרויערן אויפ'ן‬ ‫טרויערן‬ ‫מיר‬ ‫איןאיז‬ ‫וואס‬ ‫יעצט‬ ‫יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אויפ'ן‬ ‫טנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫אהבת‬ ‫ישראל‬ ‫(נתיב‬ ‫עולם‬ ‫כלל‬ ‫ביי‬ ‫נתיבות‬ ‫מצב‬ ‫האלט‬‫אין‬ ‫מהר"ל‬ ‫כלליות'דיגן‬ ‫מהר"ל‬ ‫דער‬ ‫דער‬‫פונעם‬ ‫חבר?‬ ‫שוין‬ ‫זיין‬ ‫אדער‬ ‫ברודער‬ ‫זיין‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫די הייליגסטע זאך וואס ס'איז דא‪ .‬דערפאר‪ ,‬אז‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט‬ ‫נאר‬ ‫צניעות‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫אויף‬ ‫אנדערן‬ ‫התעוררות‬ ‫איד‪.‬‬ ‫קיין‬ ‫אן‬ ‫טון‬ ‫גרויסע‬ ‫געווען‬ ‫דארפן‬ ‫מצער‬ ‫א‬ ‫יעצט‬‫געווען‬ ‫נישט‬ ‫וועט‬ ‫איז‬ ‫האט‬ ‫קאנטריזי‬ ‫ער‬ ‫י טעוו יז‬ ‫אמאל געווען און ס'לאזט א געוויסן רושם‪.‬‬ ‫ן כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫נצחיות פון כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫מ'זינדיגט מיט דער נשמה איז עס ערגער‪ .‬וועגן‬ ‫פוןזאך‪ :‬אין‬ ‫זאך)‪.‬זכות‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫אבער אין‬‫ברענגט א‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א מענטש‪,‬‬ ‫א')פשוט‪.‬‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫נישט‬ ‫פרקא‬ ‫זייערצו‬ ‫נענטער‬ ‫רעים‬ ‫איז איז‬‫ווערוואס‬‫מינוט‪ ,‬דער‬ ‫האט זי‬ ‫אין‬ ‫בחור‬ ‫דארט א‬ ‫טראכטן‬ ‫בעסטן‬ ‫ליינס‪,‬‬ ‫דעם‬ ‫זאך)‪.‬‬‫טעלעפאן‬ ‫אוועקגעגעבן‬ ‫פון די‬ ‫האט‬ ‫איינע‬ ‫זי‬ ‫טאה יז אויף‬ ‫דיבור איז ערגער ווי‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫נישטאקיין‬ ‫איז‬ ‫קשר‬ ‫געבוירענער‬ ‫דאך אז מ'קען רעדן צוויי‬ ‫מיט'ן‬‫זאגט‬ ‫חפץ חיים‬ ‫שייכות‬ ‫האבן א‬ ‫מוותר געווען צודער‬ ‫פנימיות'דיגע מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫זי האט‬ ‫ערגער ווי אונס ומפתה‪.‬‬ ‫מוציא שם רע‬ ‫דעם איז‬ ‫שבת‬ ‫מוצאי‬‫זיין‬ ‫משתיק‬ ‫וואס מ'זאגט‬ ‫פסוקיםקענען‬ ‫וועלן מיר‬ ‫לאמיר‬ ‫זאך‪.‬‬ ‫פון די‬ ‫צניעות‬ ‫איינע א‬ ‫פלא פון‬ ‫אונזער‬ ‫מהר"לדיא‬ ‫נעבעך‬ ‫ווערןדער‬ ‫זאגט‬ ‫עסזיין‬ ‫אז‬ ‫האט יודעי דבר‬ ‫נאכזאגן פון‬ ‫יז ‪.‬טלעוו געהערט‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫ט קיין‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין פנימיות'דיגע‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫ערפון‬ ‫מאמע‬‫וועט‬ ‫די‬ ‫ממילא‬ ‫מינוט‪,‬צו‬ ‫אויפגעגעבן‬ ‫א‬ ‫אין‬ ‫דיבורים‬ ‫וועלט‪ .‬זי‬ ‫הונדערט‬ ‫געבוירן געווארן (אויב דער‬ ‫שלום‬ ‫מ'איז‬ ‫גאר‬ ‫"שלום‬ ‫וועלכן‬ ‫זיין א מיט‬ ‫דערמאנט‪,‬פון‬ ‫ישועה‬ ‫ווערט‬ ‫ממשיך‬ ‫לך"‪,‬‬ ‫"ויתןאון‬‫מקטרגים‬ ‫ביי‬ ‫אלע‬ ‫מיט‬ ‫קינדער‬ ‫אידישע‬ ‫‪04‬‬ ‫ארום‬ ‫וואך‬‫עשו‪.‬‬ ‫יעדע‬ ‫בני‬ ‫אנטדעקט‬ ‫געמיינע‬ ‫אלע‬ ‫געווארן זיין‬ ‫פון ב"י‬‫מעבש‬ ‫(אויבדידער‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויב דער‬ ‫ישראל‪.‬‬ ‫כלל‬ ‫פוןער‬ ‫מאמע‬ ‫מיטזיין די‬ ‫קה‪ ,‬צו‬ ‫י"באשבטי‬ ‫ט‬ ‫מעשה‬ ‫דער באשעפער זאל העלפן אז אונזער דיבור‬ ‫מאמע פון אלע געמיינע בני עשו‪.‬‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫לרחוק‪.‬‬‫אויךוועט‬ ‫נאכדעם‬ ‫וואס‬ ‫דיבורים‬ ‫געוואלד‬ ‫האבן‬ ‫קשר‬ ‫א‬ ‫טערקער ווי‬‫צומאל זיין שטערקער ווי א קשר‬ ‫פארוואס‬ ‫קען‬‫נישט‬ ‫חיבור‬ ‫פראגע‪,‬‬ ‫דיקען‬ ‫אזא‬ ‫קיינער‬ ‫זיך‬ ‫שטעלט‬ ‫פלאץ וואו‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫באהאלטענעם‬ ‫לרחוק‬ ‫א‬ ‫ווען‬ ‫אז‬ ‫דאך‬ ‫ווייסט‬ ‫יעדער‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר‬ ‫וועט‬ ‫ל"ע‪.‬‬ ‫זי‬ ‫מעשה‬ ‫און‬ ‫עשו‪,‬‬ ‫ביטערער‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫דער‬ ‫שוואכסטן‬ ‫דעם‬ ‫נח)‬ ‫(פרשת‬ ‫אסאךאוןמאל זען‪ ,‬אז עס זענען‬ ‫אהרן‬ ‫בית‬ ‫דער‬ ‫ריכטיג‪.‬‬ ‫זיין‬ ‫זאל‬ ‫און‬ ‫לקרוב‬ ‫שלום‬ ‫זאגן‬ ‫קודם‬ ‫זי‬ ‫דעם?‬ ‫מ'זאל‬ ‫אז‬‫אנשטאט‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫באקומען‬ ‫זי‬ ‫גייט‬ ‫וואס‬ ‫און…‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫…‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫טאקעאונז‪,‬‬ ‫פרעמדע מענטשן איז מ'קען‬ ‫צוויי‬ ‫אריינגיין‬ ‫ס'קען‬ ‫אויב‬ ‫שכר‪.‬‬ ‫דערויף‬ ‫באקומען‬ ‫באקומען דעם שוואכסטן שידוך‪ ,‬עשו‪ ,‬און זי וועט‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫געוואנדן אין‬ ‫זייןלרחוק" און ערשט נאכדעם‬ ‫"שלום‬ ‫וואלט קודם‬ ‫שטייט‬ ‫צוקומען‪.‬‬ ‫ארויס די האר‪ ,‬ממילא האבן‬ ‫פאלט‬ ‫האטכימא‬ ‫מ'נעמט די‬ ‫אהבת חינם‬ ‫מיט‬ ‫ואנדן אין דעם בעסטן שידוך וואס זי האט געהאט‪ ,‬גייט זי‬ ‫זימינוט‪,‬‬ ‫גייטא‬ ‫געהאט‪,‬‬ ‫שידוךג וואס זיגייט‬ ‫טן‬ ‫און‬ ‫אונז‪,‬‬ ‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪ ,‬און‬ ‫אהבה צו‬‫מויל אין‬ ‫האבן‬ ‫מייןזיין‬ ‫וואס‬ ‫גזע'סאז‬ ‫מרבה‬ ‫געוויסעדיבר"‪,‬‬‫פון"כי פי ה'‬ ‫געדענקען‪ ,‬אז‬ ‫פסוק‬ ‫טייטשט דעם‬ ‫בנש"ק'לעך‬ ‫לאמיר‬ ‫דא‬ ‫געדארפט‬ ‫לכאורה‬ ‫אנשטאט‬ ‫קרוב?‬ ‫קען אין‬ ‫בחור‪.‬‬ ‫פאר'ן‬‫דעמאלט‬ ‫שלום‬ ‫ערגסטן‬ ‫דעם‬ ‫באקומעןאין‬ ‫ווערטער‬ ‫הונדערט‬ ‫אב טיי‬ ‫ענין‬ ‫אינעם‬ ‫זיין‬ ‫מחזק‬ ‫זיך‬ ‫מ'זאל‬ ‫אז‬ ‫געבעטן‬ ‫רבנים‬ ‫די‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין‬ ‫זיין אז מרבה זיין אהבה צו‬ ‫געדענקען‪,‬‬ ‫געדארפט‬ ‫לאמיר‬ ‫וואלט‬ ‫לכאורה‬ ‫קרוב?‬ ‫פאר'ן‬ ‫שלום‬ ‫רבה זיין גייט‬ ‫אנשטאטוואס‬ ‫דעםבחור‪.‬‬ ‫דעם ערגסטן‬ ‫ומען םעד‬ ‫אהבה צו‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין אהבה צו‬ ‫אריבער צו‬ ‫א מידה וואס גייט‬ ‫דער תפקיד פון‬ ‫דאס איז‬ ‫ברוך הוא‪.‬‬ ‫רעדט גאט‬ ‫נאכדעם‬ ‫ערשט‬ ‫דעראון‬ ‫"שלום זילרחוק"‬ ‫געהאט‪ ,‬גייט‬ ‫‪204,000‬זי האט‬ ‫שידוך‬ ‫בעסטן‬ ‫עב‬ ‫געגאנגען און‬ ‫זענען אין אונז‪,‬‬ ‫אפילו זיי‬ ‫איידלקייט‪,‬‬ ‫עפעס אן‬ ‫זיך‬ ‫קודםדעם‬ ‫שטייטאון‬ ‫ווערטער!אין‬ ‫אריינגיין‬‫שעהצו גיין‬ ‫זיבעצןנישט‬ ‫באקומען דעם ערגסטן בחור‪ .‬אנשטאט‬ ‫געוואנדן‬ ‫מענטשן איז‬ ‫פרעמדע‬ ‫נתיב הלשון‪ ,‬אז א דיבור‬ ‫שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם‬ ‫זאגט אין‬ ‫מהר"ל‬ ‫מיט קיין שייטלעך‪,‬‬ ‫פון האר‪,‬‬ ‫פארוואסקודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫פראגע‪,‬אז מ'זאל‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫קיינער‬ ‫מענטשן‬ ‫וואס‬ ‫קומט‪.‬‬ ‫ריינקייט‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי‬ ‫דאס‬ ‫געוויסע‬ ‫די קומענדיגע דורות‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר‬ ‫וואו‬ ‫פון‬ ‫א‬ ‫נישט‬ ‫ס'איז‬ ‫מויל‪.‬‬ ‫ארבעטן‪.‬‬ ‫פארשטייט‬ ‫אונזער‬ ‫איז ערגער ווי א מעשה עבירה‪ .‬ווייל מ'זעט אין‬ ‫לרחוק ולקרוב"‪ .‬שטעלט זיך די פראגע‪ ,‬פארוואס‬ ‫לרחוק‪.‬‬ ‫שלום‬ ‫"שלוםאונס‬ ‫אויך‬ ‫נאכדעם‬ ‫דערמאנט‪ ,‬אז אן‬ ‫די‬ ‫זיך‬ ‫ווערט דער תורה‬ ‫שטעלט‬‫וועט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬‫מיט אהבת חינם‬ ‫זייערע בערד‬ ‫ווערטער‪,‬‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫עשו‪,‬‬ ‫פארלירןלך"‪,‬‬ ‫זייער‬ ‫בני‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫לרחוק‬ ‫אסאך‬ ‫ביי "ויתן‬ ‫גאר מיט‬ ‫געמיינע‬ ‫שוואכסטן‬ ‫פוןבלייבן‬ ‫דיבורים נישט‬ ‫דעם? זי‬ ‫קינדער‬ ‫ישראל‪.‬‬ ‫אלע‬ ‫גוטע האר‪ ,‬און‬ ‫פון‬ ‫דעם‬ ‫אידישע הכל‬ ‫אנשטאט‬ ‫כלל‬ ‫מאמע‬ ‫באקומען‬ ‫ס'איז א סך‬ ‫אסאך זייער‬ ‫פון‬ ‫די‬ ‫פיאות‪ ,‬מיט‬ ‫מאמע‬ ‫זיבבאקומען‬ ‫זכות וועלן‬ ‫זיין‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫ז‬ ‫י‬ ‫א‬ ‫י‬‫ן‬ ‫ק‬ ‫צו‬ ‫גייט‬ ‫ד‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫סעמ‬ ‫קה‪,‬‬ ‫מ‬ ‫אוןזייער‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע פון כלל ישראל‪.‬‬ ‫(אויב דער‬ ‫געווארן מיר‬ ‫די זכיה‪ ,‬אז‬ ‫אונז געבן‬ ‫געבוירן‬ ‫מ'איז‬ ‫וועלכןזאל‬‫באשעפער‬ ‫דערמיט‬ ‫ומפתה באצאלט נאר‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫טאג‪.‬‬ ‫יעדן איינציגן‬ ‫ה‪ ,‬אריין‬ ‫עולם של‬‫דעםא בנן‬ ‫קענטיג אז‬ ‫אויף איז‬‫מויל ער‬ ‫וועלט‪ .‬זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די‬ ‫אויף קשר איז נישט קיין פנימיות'דיגע‬ ‫(פרשתיא‪ ,‬ס'איז‬ ‫בחוקתי)‪ :‬וואס‬ ‫זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫אונזער ווייל‬ ‫ענטפער איז‬ ‫'וואס איז?‬ ‫אלימלך זאגט‬ ‫זיך‪,‬‬ ‫קדושים?'ר'און דער‬ ‫וואונדערן‬ ‫זאלן זיין אן אדון‬ ‫געבוירענער‬ ‫רבי‬ ‫דער‬ ‫לאמיר‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫–‬ ‫שם‬‫מוציאזאך‪.‬‬ ‫מהר"ל‪,‬‬ ‫פון א‬ ‫דער‬ ‫פלאא‬ ‫זאגט‬ ‫אבער‬ ‫שבת א‬ ‫איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת‬ ‫א‬ ‫אונס‬ ‫צו‬ ‫ביי‬‫נענטער‬ ‫אז‬ ‫אויס‪,‬‬ ‫פרק א)‬ ‫איז‬ ‫ווער‬ ‫קומט‬ ‫פונעםאז נישט יעדע מידה וואס א טאטע אדער מאמע‬ ‫מהר"ל‬ ‫טאטן‪,‬‬ ‫הצניעות‬ ‫אין‬ ‫זאך‪:‬‬ ‫מינוט‪,‬‬ ‫מוצאי‬ ‫הונדערט‪.‬‬ ‫נתיבותדער‬ ‫פאר'ן‬ ‫(נתיב‬ ‫מ'זאגט‬ ‫זאגט‬ ‫פופציג שקל‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫א‬ ‫טראכטן‬ ‫באצאלט‬ ‫מיט'ן וואסאין‬ ‫א‬ ‫רע‬ ‫פסוקים‬ ‫ברענגט‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫שייכותצו‬ ‫א')‬ ‫מ'דארף האבן זייער א גוטןאיינע פון די‬ ‫אקאונטענט‬ ‫פרק‬ ‫רעים‬ ‫די‬ ‫צורה‪ .‬זי האט מוותר געווען צו האבן א‬ ‫פון‬ ‫מאמע‬ ‫די‬ ‫ועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫אויפגעגעבן‬ ‫אה יז‬ ‫האט‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫ס'קומט‬ ‫נישט‬‫מאמע‬ ‫קען‬ ‫וואס‬ ‫זי‬ ‫די‬ ‫אז‬‫שכר‬ ‫זיין‬ ‫זיך‪,‬‬ ‫דעם‬ ‫ביי‬ ‫ישראל‪ ,‬צו‬ ‫צוזאמרעכענען‬ ‫געקלערט‬ ‫פון כלל‬ ‫האט‬ ‫פרוי‬ ‫נצחיות‬ ‫קענען‬ ‫די‬ ‫תויחצנ‬ ‫האבן זיך‬ ‫וואסאיז אן‬ ‫מענטש‬ ‫באבעס‬ ‫אוןדער‬ ‫שבעלזיידעס‬ ‫פה"? אז‬ ‫געהאט‬ ‫"תורה‬ ‫הייסטהאט‬ ‫מען האלט ער‬ ‫אהבת‬ ‫(נתיב‬ ‫עולם‬ ‫נתיבות‬ ‫מהר"ל אאין‬ ‫דער‬ ‫צט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫אפילו‬ ‫מהר"ל‬ ‫ביישפיל‪,‬‬ ‫צאלט‬ ‫עבירה‪,‬דער‬ ‫צום‬ ‫חבר?‬ ‫קינדער‪.‬‬ ‫זיין‬ ‫מעשה‬ ‫אדער‬‫צוא די‬ ‫אריבער‬ ‫ברודער‬ ‫איז‬ ‫וואס‬ ‫גייט‬ ‫זיין‬ ‫ומפתה‬‫בלויזהאבן‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת‬ ‫כאטש‬‫קען זיין‬ ‫אלעס‬ ‫דאסזיך‬ ‫אייבערשטער‬ ‫קען‬ ‫אוןזי‬ ‫אבער‬ ‫איר דער‬ ‫שייטל‪,‬‬ ‫פאלק –‬ ‫נאר‬ ‫דערפאר‪.‬‬ ‫אויסטון‬ ‫אייבערשטנ'ס‬ ‫זיך‬ ‫אינגאנצן‬ ‫רעבייא‬ ‫טרויערן אויפ'ן‬ ‫מיר‬ ‫וואס‬ ‫טעג‬ ‫די‬ ‫אין‬‫בצניעות‪.‬‬ ‫יעצט‬ ‫טאטן‪.‬‬ ‫געפירט‬ ‫זעלבן‬ ‫ישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫באלעבאס אויפ'ן מויל – און ממילא‬ ‫טאטן‪ .‬האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫און א‬ ‫אדון‬ ‫פונעםא‬ ‫רע‬‫במציאות‬ ‫פארגינער‪,‬ביי‬ ‫חבר‪.‬‬ ‫שם‬ ‫מוציאזיין‬ ‫דאך‬ ‫גרויסער–‬ ‫איז‬ ‫ביי‬ ‫דעם‬ ‫אויףא‬ ‫מ'צאלט‬ ‫ענטפער גאר‬‫טאטע איז‬ ‫וואס‬ ‫דערדעם‬ ‫דערפון‬ ‫העלפט‬ ‫אז‬ ‫מ'דארף איראויב‬ ‫וועט‬ ‫צו וואס‬ ‫קאנטרי‬ ‫שכר‬ ‫אין‬ ‫גרויסן‬ ‫וואכן‬ ‫פיר‬ ‫אזא‬‫די‬ ‫פאר‬ ‫במשך‬ ‫חשבון‬ ‫אז‬ ‫רנעמען‬‫פארואה‬ ‫ָ‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫ישועותזמן וואס‬ ‫איז דער‬ ‫געוויסע הסתרה‪,‬‬ ‫המקדש‪,‬אלע‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫אהבת‬ ‫זיין‬ ‫ממשיך‬ ‫געווען א‬ ‫שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫ביתאיז‬ ‫ער‬ ‫קענען‬ ‫איז‬ ‫פונעם‬ ‫ווייל‬ ‫אבות‬ ‫מויל‬ ‫חורבן‬ ‫שלום‪,‬‬ ‫אונזער‬ ‫זיינע‬ ‫ביי‬‫אויך‬ ‫וועט‬ ‫איז‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫ברודער‬ ‫אוןמלחמות‬ ‫נענטער ווי‬ ‫פאר'ן‬ ‫לוחם‬ ‫שטערקער‬‫מתמיד‪ ,‬אדעראזא‬ ‫דער חיבור‬ ‫שטארקער‬ ‫דיבור‪.‬‬ ‫חבראאיז‬ ‫איז‬‫אדער א‬ ‫וואס‬ ‫פארשעמען‬ ‫קאנטרי‬ ‫צו‬ ‫אודאי‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן‪.‬‬ ‫אין‬ ‫דאך‬ ‫טיכל‪.‬‬ ‫זיך‬ ‫נישט‬ ‫מיט'ן‬ ‫לוינט‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין‬ ‫כדי‬ ‫בלויז‬ ‫נו‪,‬‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫איד‪.‬‬ ‫איין‬ ‫רא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫שייטל‪,‬‬ ‫דעם‬ ‫צוליב‬ ‫פאר‬‫א‬ ‫אן‬ ‫געבן‬ ‫גיין‬ ‫זי‬ ‫א בילוצ‬ ‫טסעווש‬ ‫פון זיך‬‫האט‬ ‫ענין‬ ‫דעם‬ ‫וואס‬ ‫וועלט‪.‬‬ ‫פארשעמט ווערן‪.‬‬‫יענער‬ ‫פון אין‬ ‫מענטש‬ ‫זיין‬ ‫ייגט ער צו נישט‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫מחזק‬ ‫דארט א‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫ברכות‬ ‫זיך‬ ‫אלע‬‫ער צו‬ ‫מ'דארף‬ ‫געווען‬ ‫מיט‬ ‫לייגט‬ ‫אידן‪,‬‬ ‫ס'איז‬ ‫נאכדעם‬ ‫פאר‬ ‫דאס‬ ‫נאר‬ ‫אזוי‪" :‬כי‬ ‫און‬ ‫עסדער‬ ‫צווייטן‪.‬אזאז‬ ‫הכרח‬ ‫ערקלערט‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫דערצו‪,‬‬ ‫קיין‬ ‫נישט א‬ ‫ערסיבה‬ ‫ה'‪ ,‬איז‬ ‫און די‬ ‫מסביר‬ ‫ברודער‪.‬‬‫עובד‬ ‫איז‬ ‫אן‬ ‫מהר"ל‬‫אדער א‬‫ביי‬‫מוואלברוזה'‪ ,‬דער‬ ‫מ'גייט נאר‬ ‫ארויס‪,‬‬ ‫נישט‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב"‪,‬‬ ‫דוב‬ ‫ישכר‬ ‫רבי‬ ‫כמעט‬ ‫פון‬ ‫דיבור‪.‬‬ ‫יששכר‪,‬‬‫סייווי‬ ‫אויפ'ן‬ ‫דאך‬ ‫ארבעטן‬ ‫עבודת‬ ‫גייט מען‬ ‫ווערן‪.‬‬‫ע‬ ‫שעמטב‬ ‫י תדו‬ ‫זיין א‬ ‫מעודד‬ ‫פנימיות'דיגע צווייטן‪,‬‬ ‫זיין א‬ ‫ידידותצו‬ ‫מכבד‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫א ווארט איז א‬ ‫תאוות‬ ‫און‬ ‫תשוקות‬ ‫מיט‬ ‫פון‬ ‫צוריקגעהאלטן‬ ‫פון‬ ‫קשר‬ ‫א‬ ‫געבויט‬‫מצד‬ ‫וואס‬ ‫האט‬ ‫רק‬ ‫האח‬‫זאך‬ ‫וואס‬ ‫איינציגע‬ ‫מענטש‬ ‫שם‬ ‫ואין‬ ‫די‬ ‫קינדער‪.‬‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫די‬ ‫מצד‬ ‫צו‬ ‫אריבערגיין‬ ‫נקרא‬ ‫האח‬ ‫וועט‬ ‫איר‬ ‫ס'איז‬ ‫אד"ג‪.‬‬ ‫געגנט‪,‬‬ ‫אין‬ ‫זאל‬ ‫גראסערי‬ ‫לאה‬ ‫אז‬ ‫דער‬ ‫סימנים‬ ‫צו‬ ‫אביסל‬ ‫די‬ ‫איבער‬ ‫איר‬ ‫"ואילו פינו מלא שירה כים"‪ ,‬אויב מיר וועלן‬ ‫גוף איז א גשמיות'דיגע זאך‪ ,‬ממילא איז דער פגם‬ ‫ט זי ‪.‬ל‬ ‫קשר פון ידידות‬ ‫ממילאמיט‬ ‫מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט‬ ‫גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל‬ ‫אנדערע‪.‬‬ ‫פאר‬ ‫פארגינען‬ ‫און‬ ‫צווייטן‪,‬‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫ז‬ ‫צ‬ ‫"‬ ‫דארטנישט‬ ‫האט‬ ‫קיינער‬ ‫ווען‬ ‫אפילו‬ ‫פרעמדער‬ ‫אפהיטן אונזער מויל אז ס'זאל גארנישט זיין‬ ‫חוק – א לאה גייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬ ‫פרעמדער‬ ‫אייבערשטן‪,‬‬ ‫א‬ ‫–‬ ‫רחוק‬ ‫פאר'ן‬‫א‬ ‫פון‬ ‫זה‬ ‫פון‬ ‫זיך‬ ‫ואין‬ ‫מידה‬ ‫ס'רעדט‬ ‫להם‪,‬‬ ‫די‬ ‫התחלה‬ ‫נאר‬‫ווען‬ ‫איז‬‫שהוא‬‫ווייטער‪,‬‬ ‫נישט אזוי גרויס ווי ביים דיבור‪ ,‬וואס איז א חלק‬ ‫אחד‬ ‫אריבערגיין‬ ‫אב‬ ‫להם‬ ‫זיכער‬ ‫שיש‬ ‫וועט‬ ‫עס‬ ‫באוויזן‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער‬ ‫אבער‬ ‫גרינג‪,‬‬ ‫אנגעקומען‬ ‫נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬ ‫נישט‬ ‫לעבעדיגע זאך‬ ‫אנומענטשן‬ ‫אנדערע‬ ‫דעמאלט "אין‬ ‫קנאה צו‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫מ'שפירט א‬ ‫אויבערשטן‪,‬‬ ‫צוםאון‬ ‫ידידות‬ ‫ווען‬ ‫שירה‬ ‫מער‬ ‫געזען‪.‬‬ ‫אויסער‬‫געשוויסטערמיט‬ ‫פוןשלום‪,‬‬ ‫שטערקערער‬ ‫נשמה‪,‬‬ ‫דערביי‬ ‫פון אז‬ ‫הייסט‬ ‫קומט‬ ‫דאס‬ ‫דיבור‬ ‫עצמם"‪.‬‬ ‫דער‬ ‫נפש‪.‬‬ ‫מצד‬ ‫צניעות‪.‬‬ ‫פונעם‬ ‫הצלחה‪ .‬רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫למעשה האט‬ ‫מיט‬ ‫דורכצופירן‬ ‫עמל‬ ‫ר ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב געווארן‪.‬‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט מער ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב‬ ‫פארשטייט אז‬ ‫רחל‬ ‫צו דער חתונה און‬ ‫אז די‬ ‫לאזן‬ ‫נישט‬ ‫מען‬ ‫זאל‬ ‫א‬ ‫אסאך‬ ‫מצליח‪,‬‬ ‫ס'איז‬ ‫זענען‬ ‫וואס‬ ‫ווייל‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫קומט קיין‬ ‫האבן‬ ‫"שלום‬ ‫וואסנישט‬ ‫קודם‬ ‫בכלל‬ ‫זאלן‬ ‫זייןזיי‬‫אז‬ ‫מעגליך‬ ‫געווארןאיז‬ ‫הייליגע‬ ‫אויפצושטעלן‬ ‫געווען‬ ‫זוכה‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫ה יז‬ ‫האלט זיך‬ ‫מענטשענדיגן‬ ‫א קענען‬ ‫נישט‬‫מירוואס‬ ‫יל ס'איז אסאך א‬ ‫וועלן פון‬ ‫להודות"‪ ,‬נישט‬ ‫קיינער ווייסט‬ ‫מספיקים‬ ‫רעדט‪ .‬א‬ ‫מהר"ל‪,‬‬ ‫לשוןדיאין‬ ‫איז‬ ‫דאס‬ ‫נשמה‬ ‫דער‬ ‫איז‬‫מדייקדי‬ ‫ממללא‪.‬‬ ‫אחדות‪,‬‬ ‫מ'איז‬ ‫רוח‬ ‫די‬ ‫פארלוירן דעםאז‬ ‫אפגעשטעלט און‬ ‫יעצט ווען די פאליציי האט זיי ווען ס'איז‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫ב‪..‬םי‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז דער‬ ‫אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫וואסמען‬‫עשה זעט‬ ‫ברכות‬ ‫ווייב‪.‬‬ ‫פאר א‬ ‫אויפפרעסןאןפון‬ ‫איזדימקיים‬ ‫פילע‬ ‫פסוק‬ ‫אויף‬ ‫דער‬ ‫אונז‬ ‫איינער‬ ‫אייבערשטן‬‫זאל‬‫זאגט‬ ‫קנאה ווען‬ ‫דערפאר‬ ‫צוריק‪.‬‬ ‫אלץדעם‬ ‫לויבן‬ ‫אז‬ ‫פוןנישט‬‫אויס‬ ‫פירט‬ ‫איינער‬ ‫קיינמאל‬ ‫האבןשכל‬ ‫נאר‬‫ער‬ ‫אויב‬ ‫אפילו‬ ‫איזזיי‬ ‫וויבאלד‬ ‫קשר‪,‬אז‬‫ווערטער‬ ‫כללזיינע‬ ‫אינערליכן‬ ‫ראיהפון‬ ‫דארפן‬ ‫האחדותאויס‬ ‫רחל‪,‬‬ ‫פון‬ ‫קינדער‬ ‫די‬ ‫מיר‪,‬‬ ‫און‬ ‫שבטים‪.‬‬ ‫ש‬ ‫ב‬ ‫ט‬ ‫פסוק‬ ‫אר זאגט דער‬ ‫און‬ ‫פונעם‬ ‫דיבור‬ ‫דערפאר‬ ‫דער‬ ‫אז‬ ‫ישראל‪.‬‬ ‫דעם‬ ‫צו‬ ‫פון‬ ‫געזאגט א‬ ‫האט זי‬ ‫רחל זייט‪ ,‬נאר‬ ‫ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פסוק‬ ‫מיט'ן כח‬ ‫געהייסן זיך שטעלן אין דער‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל‪ .‬דערפאר‬ ‫באקומען‬ ‫כדי צו‬ ‫נעכט נאר‬ ‫זויפיל ךיז‬ ‫קנאה"‪,‬א נאר‬ ‫ס'בלייבט‬ ‫נישט‪.‬‬ ‫חיימען‬ ‫זעט‬ ‫תעשהיד‪,‬‬ ‫ס'שטייטלא‬ ‫אונזא‬‫אבער‬ ‫דערצו‪.‬ערעס‪,‬‬ ‫אדער‬ ‫טאטע‬ ‫דער‬‫אדער ‪-‬און‬‫צניעות'דיג‬ ‫עכטמען‬ ‫זענעןקען‬ ‫עלטערן‬ ‫גרייטדי‬ ‫(פרקזיין‬ ‫מ'דארף‬ ‫ווייט‬ ‫דעם ווי‬ ‫פון‬ ‫לערנען‬ ‫תפילהזיך‬ ‫רעל‬ ‫פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל‬ ‫עצמותמילי‬‫ובכל‬ ‫"רקב‬ ‫ומזוני‪,‬‬ ‫ל)‬ ‫בבני‬ ‫(משלי‬ ‫שענקען‪,‬‬ ‫וועט‬ ‫עפעס‬ ‫יעדער‬ ‫וואס‬ ‫ידידים‪.‬‬ ‫געטון‬‫דעם‬ ‫דערויףזען פון‬ ‫געשטאנען‬ ‫געארבעט‬ ‫נשמה‪,‬‬ ‫איז‬ ‫המקדש‬ ‫פון דער‬ ‫בית‬ ‫דער‬ ‫איר‬ ‫כד‪,‬‬ ‫צווישןאון‬ ‫דקה‪,‬‬ ‫קדושים‬ ‫גרויס‪,‬‬ ‫דממה אזוי‬ ‫פרשת‬ ‫בקול‬ ‫זאגט אין‬ ‫שטילערהייט‪,‬‬ ‫דער מדרש‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬ ‫קינד'ס‬ ‫און‬ ‫קינדער‬ ‫אלע‬ ‫אז‬ ‫זיכער‬ ‫איזא‬ ‫שכינה ‪-‬‬ ‫מאמע‬ ‫די‬ ‫נישט‬ ‫זאל‬ ‫צווייטער‬ ‫א‬ ‫כדי‬ ‫געארבעט‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫זיך‪,‬‬ ‫פון‬ ‫דאך‬ ‫אוועקצוגעבן‬ ‫האט‬ ‫יעקב‬ ‫רחל‪.‬‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫ע‬ ‫טאטק‬ ‫וצ‬ ‫אייבערשטן‪,‬דער‬ ‫און דעם‬ ‫איםטון‬ ‫צווישן‬ ‫באהאלטענער סוד‬‫תמיד‪.‬‬ ‫דמיטבפון‬ ‫דיבור"‪,‬וואכן‬ ‫ערות בין פיר‬ ‫"באשעפער‪ ,‬איך‬‫אייבערשטן‪ :‬ערות דבר‪,‬‬ ‫אוןז)‪,‬דעם‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫מויל‪,‬‬ ‫געטוןא‬ ‫און‬ ‫גארגל‪,‬‬ ‫מיט א‬ ‫צונג‪,‬‬ ‫האט‬ ‫בעל חי‬ ‫אויב‬ ‫"ולא יראה בך‬ ‫עפעס גוט מיט‬ ‫דעם‬ ‫רעים‬ ‫אנשטאט‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫מ'זאל‬ ‫צוויי‬ ‫ווערן זיין‬ ‫ס'האנדלט זיך‬ ‫וועןצו‬ ‫אהבה‬ ‫גארנישט‬ ‫האט‬ ‫געווען‬ ‫ברודער‬ ‫נישט‬ ‫דער איז‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי‬ ‫רעיםנישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬ ‫הדורות‪.‬‬ ‫חברים‪ ,‬אים‬ ‫ון צוויי‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געווען‬ ‫זיין‬ ‫אהבה ווען ס'האנדלט זיך פון צוויי חברים‪ ,‬רעים‬ ‫נישט‬ ‫מיר‬ ‫טארן‬ ‫אודאי‬ ‫אוועקגעבן‬ ‫און‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫מיט'ן‬ ‫פארשעמט‬ ‫אויסנארן‬ ‫קענען‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ש‬ ‫שט‬ ‫ע‬ ‫באהבתכלרעים‪:‬‬ ‫סארטעד סוף‬ ‫ולזרעו‬ ‫חותם לו‬ ‫וואסאאיז א‬ ‫זיין צנועים‪.‬‬ ‫קינדער וועלן‬ ‫נישט געגאנגען מיט קיין שייטל‪ ,‬בעט איך דיך אז אין‬ ‫זאל‬ ‫מ'זאל צוגיין‬ ‫זיין‬ ‫מרבה‬‫גרעסערער‬ ‫קנאה צו‬ ‫דעראון‬ ‫קשר‬ ‫וואס‬ ‫ברודער‪,‬אןנאר ס'איז א פרט‬ ‫שטערקערער‬ ‫שוין געווען‬ ‫ברודער'ס‬‫ביים צווייטן בית המקדש איז‬ ‫סארט‬ ‫האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫גרעסערער‬ ‫נפלאה‪,‬‬ ‫במסירות‬ ‫שליט"א‬ ‫ווערן ומטיב לזולתו‪ ,‬מסור בלב ונפש לכל קדשי הקהילה ועומד לימין רבינו‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫שטערקערער קשר און א גרעסערער סארט‬ ‫החשוב‪ ,‬טוב‬ ‫נתבייש‬ ‫לידידנו‬ ‫טובזאל‬ ‫ברכת מזל‬ ‫צווייטער‬ ‫לבן‬ ‫כדיאז א‬ ‫דייעקב‪,‬‬ ‫גורמים‬ ‫חתן‬ ‫אליין‬ ‫סימנים פון איר‬ ‫מעןןיילא‬ ‫יד‬ ‫זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫אים‬ ‫און‬ ‫יענעם‬ ‫צו‬ ‫געבוירן‬ ‫זענען‬ ‫זיי‬ ‫אז‬ ‫צוגעפירט‬ ‫האט‬ ‫באשעפער‬ ‫ר חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי‬ ‫לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך מקנא‬ ‫רעים מן האחים"‪,‬‬ ‫הגליון נתנדב ע"י ידידינו מוה"ר יחזקאל קליין שליט"א לרגל הולדת הבת למזל טוב‬ ‫ס'איזי " ואסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫דו‬ ‫פלייסיג‬ ‫ווי‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫קנאה‬ ‫זעלבער‬ ‫דער‬ ‫ביי‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬ד וב ר א ב י ה‬ ‫טאטן‪,‬‬ ‫זעלבן‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫דעם‬ ‫לרג ל ש מ חת ה ו ל דת ב ת ו ל מ ז ל ט וב‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז מ ו " ה י ש כ ר‬ ‫ביי‬ ‫געווארן‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫אונז‪.‬האבן און זי‬ ‫חתונה‬ ‫דורך‬ ‫ביים‬ ‫שוין‬ ‫האלטרוזיד‬ ‫נוא ך‬ ‫געברענגט‬ ‫מאמען‪,‬עס‬‫איינע פון די דריי עבירות האט‬ ‫ה חכ כח האחדות האט‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט‬ ‫און ממילא‬ ‫שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫חברים‪.‬‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫מיט‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך‬ ‫קול מתנהג בחסידות‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫נישט‬ ‫קיינמאל‬ ‫האט‬ ‫און אכציג וואס‬ ‫שכינההוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫הרעות‬‫והארות‬ ‫הערותשם‬ ‫וועלכע"אבל‬ ‫סיי א‬ ‫איזפאר‬ ‫אויך‬ ‫ביתגליון‪ ,‬ווי‬ ‫צו באקומען דעם‬ ‫פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫געמאכט מעצמם און‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין טוסט"‪.‬‬ ‫גילוי‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫געווען‬ ‫המקדש‬ ‫העג געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫הוראה של רבינו‪:‬‬ ‫להתקשר אל חדר‬ ‫עמאכט מעצמם און‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫‪845.777.6777‬‬ ‫בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫בחור‬ ‫א‬ ‫–‬ ‫יעקב‬ ‫קדוש‬ ‫קדושנו‬ ‫האבות‪,‬‬ ‫גאנצער ס'איז א‬ ‫דער אהבה‪.‬‬ ‫אנדערש‪ ,‬וויבאלד‬ ‫בייםאיז‬ ‫א חבר‬ ‫ענין ביי‬‫דעם –‬ ‫אימעיל צו‪:‬‬ ‫שיקט אן‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו קדוש יעקב – א בחור‬ ‫פנימיות'דיגער‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫ערשטן‬ ‫אזוי‪.‬‬ ‫מסביר‬ ‫איז ער‬ ‫‪718.851.2299‬‬ ‫‪Misnahegbachasidus@gmail.com‬‬ ‫ז א פנימיות'דיגער‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫פיזישעצוויי‬ ‫דאך אז‬ ‫אבינו‪,‬‬ ‫יעקב‬ ‫באקומען‬ ‫גייט‬ ‫זי‬ ‫אוסט אז‬ ‫עכטע‪,‬איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫אןזאל זיך‬ ‫מענטש‬‫זאך‪ ,‬אבערא ס'איז‬ ‫מיינטקיין‬ ‫מציאות פון פריינטשאפטנישט‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו‪,‬‬ ‫רופט‪:‬‬ ‫אדער‬ ‫ער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫און זיך‬ ‫צווישן צווייא צעטל‬ ‫פארבינדונג חיבור‪.‬‬ ‫אויסגעוועלט צו האבן א‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫מענטשן האבן‬ ‫המקדש?‬ ‫בית‬ ‫ערשטן‬ ‫ביים‬ ‫חורבן‬ ‫וואס‬ ‫גליקליכע‬ ‫די‬ ‫געווען‬ ‫איז‬ ‫ר רחל‬ ‫דרוקט ‪9‬‬ ‫מענטשן וואס איז‬ ‫רבינו‬ ‫וואס איז‬ ‫חדר‬‫מענטשן‬ ‫צו‬ ‫אז‬ ‫באזירטאאויף דעם‬ ‫א‬ ‫וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫‪347.378.9482‬‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫חמורות‬ ‫שלשד')‬ ‫די(פרק‬ ‫נצח צו‬ ‫איןמיט‬ ‫האבן‬ ‫חתונה‬ ‫לגדולה" און זי גייטדער‬ ‫מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫איד‪.‬‬ ‫אזויאיין‬ ‫קאנעקשאן'‪,‬פאר‬‫ווארט‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז זאך ווי‬ ‫פרעגט‪:‬‬ ‫ישראל‬ ‫מהר"ל‬ ‫רעד‬ ‫אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט‬ ‫צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫קען זיין‬ ‫קשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫'ווייערלעס‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫‪4‬‬ ‫ען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫ייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫ן‪.‬‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫נה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬