מחמדינו · Machmideini — ניצבים וילך (2026-08-31)

בסייעתא דשמיא
גליון קע"ב
עש"ק
פרשת נצבים
וילך
כ"ב אלול
שנת תשפ"ו לפ"ק
ֹלקיָך וְ ָׁש ַמ ְע ָּת ְבקֹלֹו:
וְ ַׁש ְב ָּת ַעד ה' ֱא ֶ שיחות יקרות
עניני מצות תשובה לחודש אלול במשנת כ"ק מרן אדמו"ר זצוק"ל
חרטה אויפ'ן באשאפן די יצר הרע שמירת שבת ,און א מענטש קען נישט זוכה זיין צו דורך שמירת שבת קען מען צוקומען צו
אין זרע קודש (ד"ה ושב) שטייט אויפ'ן פסוק (ל ,ב-ג) תשובה גמורה נאר דורך שבת ,און א רמז אויף דעם תשובה
ושבת עד ה' אלקיך וגו' ,ושב ה' אלקיך את שבותך, איז אז שב"ת איז אותיות תש"ב .שבת ברענגט א דער חיד"א שרייבט אין נחל קדומים (אות ד)
ס'איז באקאנט אז אלעס וואס מענטש טוט אויף די מענטש צו תשובה ,און דורך איר כח קען ער זיך אויפ'ן פסוק (ל ,ב) ושבת עד ה' אלקיך ,אז וׁ ְַשב ְּתָ
וועלט איז ער גורם מיט דעם אז הקב"ה זאל אזוי דערנענטערן צו השי"ת ,צו זיין תורה ,און זיין איז די זעלבע אותיות ווי ׁוש ַּב ָת ,צו ווייזן אז ס'איז
טון אויבן אין הימל ,ממילא ווען א מענטש טוט הייליגע עבודה. אוממעגליך צוצקומען צו תשובה שלימה נאר דורך
תשובה און ער האט חרטה אויף וואס ער האט די כח פון שבת ,ווייל שמירת שבת אזי אזוי גרויס
דער אייבערשטער זאל עדות זאגן
געטון נישט ווי ס'דארף צו זיין ,ברענגט ער מיט ווי די גאנצע תורה (ש"ר כה ,יב) ,איז ווען א יוד היט
נאך שרייבט דער חיד"א (שם) א רמז אויפ'ן פסוק
דעם צו אז אויך דער אייבערשטער זאל כביכול שבת איז דאס אזוי ווי ער איז מקיים אסאך מצוות
ושבת עד ה' אלקיך ,לויט וואס דער רמב"ם שרייבט
חרטה האבן אויף דעם וואס ער האט באשאפן די אין א קורצע צייט ,ממילא איז ער מיט דעם כח
(תשובה ב ,ב) 'מה היא התשובה ,שיעזוב החוטא חטאו ממשיך א גרויסע קדושה אויף אלע זיינע איברים,
יצר הרע ,אזוי ווי חז"ל (ברכות לא ):זאגן אויפ'ן פסוק
(מיכה ד ,ו) 'ואשר הרעותי' ,אז דער אייבערשטער וכו' ויגמור בלבו שלא יעשהו עוד וכו' ויעיד עליו און דורכדעם וועט זיין תשובה גרינגערהייט
האט כביכול חרטה אויפ'ן באשאפן די יצר הרע. יודע תעלומות שלא ישוב לזה החטא לעולם', ארויפגיין צו השי"ת.
(תשובה הייסט ,אז א מענטש זאל אזוי שטארק מיט דעם קען מען פארשטיין געבן וואס חז"ל
דאס זאגט די פסוק ,ושבת ,זאלסט תשובה טון,
עד ה' אלקיך ,דהיינו דו וועסט מעורר זיין מיט אפמאכן ביי זיך אז ער גייט מען נישט טון די עבירה, זאגן (שבת קיח" ):כל המשמר שבת כהלכתו אפילו
דעם די ענין חרטה אויבן אין הימל כביכול ,אז דער ביז דער אייבערשטער אליינס וועט עדות זאגן אז עובד עבודה זרה כדור אנוש מוחלין לו" ,וויל דורך
אייבערשטער זאל חרטה האבן אויף דעם וואס ער ער גייט זיך מער נישט צוריק קערן צו דעם). שמירת שבת איז א מענטש ממשיך אויף איינמאל
האט באשאפן די יצר הרע וואס שטערט די מענטש דאס זאגט די פסוק ,ושבת ,זאלסט תשובה טון, א גרויסע קדושה אויף אלע זיינע איברים ,ממילא
פון עבודת ה'. אויף אזא אופן אז ס'זאל זיין ע ֵד ה' אלקיך ,אז דער קען ער אלעס פאררעכטן ,אפילו די גאר הארבע
דאס זאגט די פסוק ווייטער ,ושב ה' אלקיך את אייבערשטער וועט עדות זאגן אויף דיר אז דו עבירות.
שבותך ,אז אויך דער אייבערשטער זאל תשובה וועסט זיך מער נישט צוריק קערן צו די נישט גוטע און אזוי וועט געברענגט אין מאור עינים (פר'
טון כביכול. וועגן. כי תבוא סוף דיבור א) אז די עיקר תשובה איז דורך
ברוב שבח והודיה להשי''ת זכינו לברך על המוגמר
השתי קומות החדשות להבית חינוך לבנות בית שפרה;
להרחיב
הבנין
הודות לכל הנדבנים ההורים השותפים שיחיו
להצלחת
הכונו למעמד קביעות מזוזה -פתיחות שערים
החינוך
ביום ג' עשי"ת הבעל"ט -פרטים יבואו
'וישוב כל אחד ואחד בנגעי לבבו'!
ומל ה' אלקיך את לבבך ואת לבב זרעך לאהבה
את ה' אלקיך בכל לבבך ובכל נפשך למען חייך (ל,
ו) .דאס איז די עיקר ענין פון תשובה ,צו מל'ען די
פארשטאפונג פון הארץ.
בעזה"י די כוונה פון דעם קען מען מסביר זיין לויט וואס
שיכון סקווירא שלהי שנת תש"ל. איך האב געהערט פון כ"ק דער שווער זצוק"ל,
הנותן בים דרך ובמים עזים נתיבה ,ייטיב הכתיבה והחתימה ,ויחדש שנה טובה ומתוקה ,לכבוד אהובי נאכ'ן שריפה אין שיכון סקווירא ,ב' ניסן שנת
אחי היקר ומאד נעלה ,וו"ח וחו"נ וכו' כש"ת מוהר"ר מנחם נחום שליט"א ,וע"ש כל ב"ב וכל הנלוים הע"י תשכ"ו ,אין וועלכע ס'איז זענען ליידער פארברענט
בטוב ובנעימים. געווארן ספרי תורה רח"ל ,און מ'האט גוזר תענית
אחדשה"ט באה"ר ואה"ע כמשפט. געווען אויף אלע תושבי השיכון .דעמאלס האט
הנני בזה להביע איחולי הלבביים לקראת התחדשות השנה ,שיהא רעוא מן שמיא שיתחדש שנה דער שווער זצוק"ל מיר געהייסן אנצורעכטן די
טובה ומתוקה לנו ולכל ישראל ,ויעלה זכרונך וזכרון כל הנלוים אליך בזכרון טוב לפני ה' ביום הזכרון, סדר התענית ,ווער ס'זאל אלס פאסטן ,און וויפיל
להיכתב ולהיחתם בכתיבה וחתימה טובה ,רפואות וישועות ציבוריות ופרטיות ,וימלא ה' כל משאלות זאל מען געבן זיך אויסצולייזן די וואס קענען
לבנו לטובה בכל הענינים לטובה ,בככ"י. נישט פאסטן ,אא"וו .דערנאך האט דער רב הגה"צ
ויהא רעוא שיתקבל ברחמים וברצון סדר תקיעותיך ותפילותיך ,ונזכה לשנת רצון לה' ישועה כללית רבי משה ניישלאס זצ"ל צוגעלייגט אינטן פון די
על כל ישראל אכי"ר. מודעה עטליכע פרטים אויף וואס מ'דארף תשובה
כעתירת אחיך הנאמן הכו"ח באה"ר ודושו"ט בלונ"ח טון.
חי יצחק פארנאכט'ס בין איך אריין צו כ"ק דער שווער
זצוק"ל אים צו ווייזן די נוסח המודעה ,און ער האט
תיבות אלו"ל ,אונז צו לערנען אז חודש אלול איז תשובה טון ,חרטה צו האבן אויף די עבר ,און מקבל געזאגט עטליכע הערות .ווען ער האט געזעהן
צוגעגרייט פאר תשובה. זיין זיך צו טוישן זיין געוואוינהייט דוקא ביי די וואס ס'שטייט אינטן פון די מודעה איז ער געווארן
זאכן! זייער אויפגעציטערט ,און ער האט מיר געהייסן
תמים תהי' עם ה' אלקיך
דאס זאגט די פסוק ומל ה' אלקיך את לבבך, צו שרייבן נאר די ווערטער 'וישוב כל אחד ואחד
אין ספרים ווערט געברענגט בשם הרה"ק דער רבי
דאס איז די עיקר ענין פון תשובה צו פארשניידן בנגעי לבבו'! "באמת איז דאס נאך אסאך מער" ,אז
רבי זושא זי"ע אז ער האט געזאגט :מקיים צו זיין
די פארשטאפינג פון הארץ ,אז יעדע מענטש זאל יעדער דארף זיך אליינס אריינטראכטן ביי זיך וואס
מצות תשובה איז א שווערע זאך -לויט די השגה
תשובה טון אויף זיינע אייגענע 'נגעי לבבו' ,דאס זענען זיינע זאגן אויף וואס ער דארף תשובה טון.
פון הרה"ק הרבי רבי זושא זי"ע אין תשובה -האט
זענען די זאכן וואס ער שפירט ביי זיך אין הארץ אז "עס איז א טיפע אויסדרוק נגעי לבבו"!
ער ווייטער געזאגט :אבער לויט אונזער מדריגה
ער דארף זיי פאררעכטן און ס'איז אים זייער שווער תשובה טון אויף די שווערע זאכן
קען מען דאס מקיים זיין דורכ'ן זיין געווארנט
זיך צו טוישן און תשובה טון אויף זיי. דאס איז באמת די יסוד פון די גאנצע מצוה פון
מקיים צו זיין די פינף פסוקים וואס זענען מרומז
אין די ווארט תשוב"ה ,וואס ס'איז די ראשי תיבות
משפיע זיין אויף די קינדער תשובה ,אז א מענטש דארף אנערקענען וואס
די פסוק לייגט צו 'ואת לבב זרעך' ,ווייל ס'איז זענען זיינע 'נגעי לבבו' ,און ער דארף תשובה טון
פון :תמים תהיה עם ה' אלקיך (דברים יח ,יג) ,שויתי
נישט גענוג מיט דעם וואס א מענטש אליינס אויף זיי ,און אזוי שטייט טאקע ביי תשובה (ישעיה ו,
הוי"ה לנגדי תמיד (תהלים טז ,ח) ,ואהבת לרעך כמוך
טוט תשובה ,נאר אין די עיקר ענין פון תשובה איז י) 'ולבבו יבין ושב ורפא לו'" .יעדער איינער ווייסט
(ויקרא יט ,יח) ,בכל דרכיך דעהו (משלי ג ,ו) ,הצנע לכת
אריינגערעכנט אויך צו פארשניידן די פארשטאפינג ביי זיך אליין"! די הארץ פארשטייט און שפירט
עם אלקיך (מיכה ו ,ח).
פון די די הארץ פון זיינע קינדער ,דהיינו אז ער זיינע פעלערן ,און אויף דעם דארף מען תשובה טון,
דאס אלעס דארפן מיר מקבל זיין אויף זיך ווען דארף משפיע זיין אויף די הארץ פון זיינע קינדער און מיט דעם וועט מען ווערן ארויסגעהיילט און
מיר קומען תשובה טון ,און דאס איז אין אונזער אהבת תורה און יראת שמים ,און זיי דערווייטערן פארראכטן.
מעגליכקייט מקיים צו זיין .עד כאן דבריו הקדושים. פון זאכן וואס זענען נישט פאסיג" .מ'דארף היטן די ס'זאל זיך נישט דאכטן פאר א מענטש אז ער
ס'קומט אויס פון זיינע הייליגע ווערטער אז די קינדער פון די גאס ,און אכטונג געבן אויפ'ן שטוב". דארף טאקע תשובה טון ,אבער ער קען מקיים
ערשטע כלל וואס ס'פעלט זיך אויס פאר תשובה מ'דארף טון אלעס וואס מעגליך ,און 'בדרך שאדם זיין די מצוה פון תשובה מיט דעם וואס ער וועט
איז "תמים תהיה עם ה' אלקיך" .דאס איז די רוצה לילך מוליכין אותו' (מכות י.): תשובה טון אויף זאכן וואס ס'איז אים גרינג תשובה
ערשטע יסוד וואס א מענטש דארף מקבל זיין אויף און די זמן פאר דאס אלעס איז אין חודש אלול, צו טון .פונקט פארקערט! די עיקר ענין פון תשובה
זיך אין די טעג אלס א הכנה צו ראש השנה ,תמים ווי ס'שטייט אין של"ה הק' (מס' ר"ה נר מצוה אות א) איז תשובה צו טון דוקא אויף די זאכן וואס זענען
תהיה עם ה' אלקיך! אז די ווערטער 'את לבבך ואת לבב' איז ראשי שווערער .אויף אזעלכע זאכן דארף מען פריער
ב
באטל
נאר א נישט ָאנגעפולטן ָ ַאז אויב ער ברענגט ָ זאל אים ַאהינגעבן דעם סכום וויפיל עס
איז ,און איך ָ
דאס ַאז אויבן אין שטוב איז שוין נישט
נאך געווען קליינע קינדער
מילך ,מיינט ָ
דא קיין מילך .הגם ס'איז ָ
ָ
קאסט.ָ
יעלה זכרונינו
זכרונות מכ"ק מרן אדמו"ר זצוק"ל
געלאזט קיין מילך פאר
האט ער נישט ָ אין שטובָ ,
הלא אחיך
דערמאן זיך ,ווען כ"ק דער רבי שליט"א ַ איך
זיך.
געהאט ,איז דעםַ האט חתונה וויליאמסבורג ָ
ַ פון המשך זכרונות וסיפורים פון ידידינו
איינמאל ַאז די מילך אין ביהמ"ד איז
ָ ס'איז געווען
רבי'נס ברודער דער ירושלימ'ער רבי כ"ק מרן הרה"ח ר' משה יאנקאלאוויטש הי"ו
פאר'ן צווייטן,
געזאגט ַ
האט איינער ָ אויסגעגאנגעןָ .
ַ
פארן די אדמו"ר מהרי"מ זצוק"ל געקומען צו ָ מיקירי אנ"ש בעיר סיגעיט
נאך מילך.דא ָגיי ַארויף אין שטוב ,קוק אויב ס'איז ָ
צוזאמען מיטן רבי'ן צום
געגאנגען ַחתונה .מ'זעמיר ַ מוצש"ק לפני ההילולא בהיכל ביהמ"ד הגדול
דארפסט נישט פאר יענעםַ , געזאגט ַָ האב איך ָ
מ'האט ערלעדיגט ָ עירפ ָארט מקבל ּפנים צו זיין.
ּ
זאגטדא קיין מילך אויבןָ . ַארויפגיין ,ס'איז נישט ָ
זאל זיין בכבוד'דיג,
פאר'ן ירושלימ'ער רבי'ן ַאז עס ָ ַ עובר אורח
זאג איך גוט ,גיי ַארויףמיר יענער ,פון וואו ווייסטו? ָ
ַאז ער איז ַארויסגעקומען דער ערשטער פונעם ס'איז מיר אויסגעקומען ַאלס בחורַ ,אז איך פלעג
רויפגעגאנגען ,און
ַ טאקע ַא
און זעה ַאליינס .ער איז ַ
ווארטןָ .אן קיין
געדארפט ַ
האט נישט ַ עירפ ָארט .ער ָ
ּ רטאגס לערנען אין רבי'נס ביהמ"ד .עס פלעגט פא ָ ַ
דא קיין
דארט נישט ָ טאקע געזען ַאז ס'איז ָ האט ַ ער ָ
שהיות איז ער איז ממש גלייך ַארויסגעקומען. נאכדעםזיין אן ערשטע מנין שחרית ,6:30און ָ
מילך.
פיין ,מ'גייט צו צו אים ,מ'גיט אים שלום און ַאלעס, געהאט
ַ כ'האב
7:30איז געווען דעם רבי'נס מניןָ .
דאס איז געווען מיין סימן ,אויב דער רבי איז ָ דארטהאב געלערנט ָ א חברותא מיט וועמען איך ָ
האב איך שוין
באטל ָ האלבן ָ
רא ּפגעקומען מיט א ַ ַא ָ קאר איז ,און ער גייט
מ'האט אים געוויזן וואו די ַ ָ
געדאווענט מיטן
האב איך ַ נאכדעם ָאינדערפרי ,און ָ
דאסדא קיין מילךָ .
געוואוסט ַאז אין שטוב איז נישט ָ דארט
ווייטערָ .אבער מ'זעט ַאז דער רבי בלייבט ָ
רבי'נס מנין.
האט ער ַאוועקגעגעבןלעצטע ביסל מילך פון שטוב ָ זאגט ערַ ,אז "משה איזוואס איז? ָעירפ ָארטָ .
אין ּ
דא אויפ'ן פליגער" .דעם רבי'נס ברודער הרה"צאויך ָ איין אינדערפרי איך קום ַארויס פון שטוב ,אונז
פאר'ן עולם.
ַ
רבי משה זצ"ל פון בני ברק איז אויך מיטגעקומען האמיר געוואוינט נאנט צו דרייצנ'טע עוו .און איך ָ
ששה מי יודע געווארט אויף אים
ַ נאך
האט דער רבי ָ דעמאלטָ .
ָ האב
דארט דורך .איך ָ זעה ווי דער רבי גייט ּפונקט ָ
פאר'ן רבי'ן פלעגט מען סערי-ארדערס ַ
ָ גרא
די ָ טאקע
זאל אים אויך אויפנעמען .ער איז ַאויךַ ,אז ער ָ דאס איז נישט געווען געכא ּפט ביז איצט ַאז ָ
נישט ַ
געהאט א
ַ האבן
גראסערי .זיי ָ
איינקויפן ביי רייז ָ ערצופאלָ ...אבער איך זעה ווי דער רבי ַ קיין ּפ
האט ערנישט קיין רביָ ,אבער ער איז א ברודערָ .
האט ער געהייסן .ער איז
יאסעלע ָ
דערליווער-מאןָ ,
ַ גייט "פונקט" דורך אונזער הויז און ער זעט מיך
געווארט אויף אים.
ַ
שטאטער מענטש.
זא ַעווען ַא ַ מארגן ,ביי אונז
"אה גוט ָזאגט ער מיר ַָארויסקומעןָ .
האט
איינמאל בין איך ּפונקט געווען אויבן ווען ער ָ
ָ זבת חלב דארטלאמיר גיין אויף ָ ,46
קאלט ,קום ָאיז די מקוה ַ
רויפגעשלעפט
ּ האט ַא
געברענגט דעם ָארדער .ער ָ דאך געווען אין די ישיבה.
וואך בין איך ָגאנצע ָא ַ שטאטישע מקוה".דא די ָאיז ָ
האט דער רבי אים נאכדעם ָ באקסעס ,און ָ ַאלע ַ וואכן פלעג איך כסדר ָאבער אין די בין הזמנים ָ "אה איךזאג איך ָ
דאך געווען ַאליינסָ .
דער רבי איז ָ
יאסעלעלאר .הער איך ווי דער ָ
דא ַ
געגעבן א טיפ פיר ָ קומען צום רבי'ן אין ביהמ"ד. באגלייטן ,איך וועל זיין דער גבאי"...
וועל קענען ַ
באקסעס".רופט זיך ָאן צום רבי'ן "רבי ס'איז זעקס ַ דער סדר איז געוועןַ ,אז יעדן אינדערפרי איז געלאכט.
האט ער ַ ָ
"אהָ ,אה ַאנטשולדיגט" .דערזאגט אים דער רבי ָ ָ האט
רא ּפגעקומען פון שטוב ,און ער ָדער רבי ַא ָ מ'קומט ַאריין אין די מקוהָ ,אבער קיינער איז נישט
לאר און אים
דא ַ
נאך צוויי ָהאט ַארויסגענומען ָ רבי ָ קאווע אין ביהמ"ד.
מיטגעברענגט מילך פאר די ַ האט
פארשטייט זיך ַאז דער רבי ָדארטַ . געשטאנען ָ
ַ
געגעבן. פלאש
האלבן ַנאר א ַ
צומאל פלעגט דער רבי ברענגען ָ
ָ זאל
האט ער מיך געבעטןַ ,אז איך ָ צאלןָ . געוואלט ָ
ָ
המשך יבא אי"ה רשטאנען
ַ פא
האב ַ
מילך ,מער ָאדער ווייניגער .איך ָ זאל אויפזוכן וואו דער ממונה
אים טון א טובה ,איך ָ
און אזוי טייטשט דער עבודת ישראל די פסוק ראה סוף אות ה) אז היינטיגע צייטן וואס די דורות אין אגרא דכלה (פ' שופטים ד"ה תמים) שטייט אז פון
(דברים יד ,כד) וכי ירבה ממך הדרך ,אז דו שפירסט זענען שוואכער געווארן און מיר האבן נישט קיין ראש השנה ביז הושענא רבה זענען פארהאן פיר
אז דו ביסט פוהל מיט חטאים און דו ביסט ווייט כח מקיים צו זיין אלע תיקוני תשובה ווי ס'דארף צו הונדערט און ניינציג שעה ,אזוי ווי די צאל פון די
פון השי"ת און דו קענסט נישט תשובה טון ,ונתתה זיין ,איז גענוג מיט דעם וואס מיר האבן א רצון צו ווארט תמי"ם .לויט ווי מ'האט געשמועסט קען מען
בכסף ,פון די לשון פון כיסופין -גליסטן" ,זאלסט זיין גוט ,און מיר האבן כאטש א רצון תשובה צו טון.
ערלקערן די רמז ,ווייל אין די דאזיגע טעג דארף
כאטש גליסטן צו דעם ,האבן א השתוקקות צו מיט דעם קען מען מסביר זיין וואס מ'זאגט אין די מען מקבל זיין אויף זיך מקיים צו זיין דעם ענין פון
תשובה" ,וצרת הכסף בידך ,זאלסט נעמען דעם תפילה הרה"ק הרבי רבי אלימלך זי"ע ' -ותשפיע
תמים תהי' עם ה' אלקיך.
גליסטונג אין דיין האנט ,ביז ווען דו וועסט זוכה זיין עלינו תמיד הרהור לשוב אליך' ,אז ס'זאל ווערן
צו קלארקייט אז וועסט קענען תשובה טון ,והלכת ערקוועקט אין אונזער הארץ א הרהור אז מיר ווילן ותשפיע עלינו תמיד הרהור לשוב אליך
אל המקום אשר יבחר ה'. תשובה טון פאר דיר. עס שטייט אין ישמח ישראל (עי' פר' עקב אות ד ,פר'
ג ב
דברות קודש מאת כ"ק מרן אדמו"ר זצוק"ל
מוצש"ק כי תבא י"ט אלול תשנ"ז לפ"ק -לבחורים
זיך צוגעגרייט צום יום הדין ,מען האט תשובה געטון .אפילו די פשוט'ע בזמנינו עיקר התשובה היא ע"י אחדות
אידן -די פשוט'ע אידן וואס האבן גארנישט געלערנט האבן געוואוסט עס שטייט אין מאור ושמש אין פרשת כי תצא (ד"ה בגמ' ראש השנה) ,אז עס
עס איז געקומען אלול ,מען האט געוואוסט אז אלול איז ...היינט איז דא איז דא א גמרא (יח ).בראש השנה כולן נסקרין בסקירה אחת ,פרעגט ער ַא
נסיונות ,מיט טרדות ,די גאסן ,עס איז נישט די אמאליגע וועלט ,מען ּפ ָאר דיוקים ,וואס עפעס "אחת" א .זאגט ער אמאל ווען ס'איז געווען ראש
דארף זיך היינט באמת'ן אסאך מער מחזק זיין. השנה ,אלול ,האבן אידן עוסק געווען אין תשובה טון -פאסטן תעניתים,
די פייט פון ראש השנה ,פון שחרית ,פון שמונה עשרה ,א פחד די דיבורים מען האט זיך מתבונן געווען .היינט -זאגט ער -איז די עיקר אז מען האלט
וואס שטייט דארט "ומאימת הדין נפשי תבחיל" וכו' ,מען קען זאגן פשט זיך באחדות מיט אידן ,אז מען האלט זיך באחדות -כולן נסקרין בסקירה
-די מחברים וואס האבן דאס געזאגט -זיי האבן געהאלטן ביי דערביי, "אחת" -אז עס איז אחת -דאס איז די עיקר הכנה ב.
אונז זאגן דאך וואס זיי האבן געזאגט ,א פחד די גאנצע דאווענען... די מאור ושמש ברענגט אין פרשת נצבים (דיבור א' וד') ,אתם נצבים היום
מאנ'יע ד האט מיר
איך געב אייך א משל וואס הייסט אמאליגע אידן ,ר' ַ כולכם לפני ה' אלקיכם" ,כולכם" -זיך האלטן צוזאמען ג.
דערציילט -ר' מאנ'יע איז געווען א רוסישע איד -האט ער מיר דערציילט
אז עס איז געווען דארט א איד א עם הארץ ממש ,ער פלעגט האנדלען התעוררות חודש אלול בימי מקדם
מיט אקסען ,מיט פערד ,ער פלעגט גיין אין די דערפער ,א גרויסע עם באמת'ן עס איז פאר די הייליגע טעג ,אלול ,ראש השנה ,יום הדין,
הארץ געווען ,אבער ער איז געווען א פשוטע איד'ל ,ער איז געגאנגען כ"ק דער טאטע זצוק"ל האט מיר אמאל דערציילט -ער פלעגט זאגן,
מיט א שטעקן שטענדיג צו פירן די אקסען .עס איז געקומען ערב ראש אמאליגע יארן האט מען דאס געפילט ממש ,מען קומט אריין אין ביהמ"ד
חודש אלול ,ער איז אהיים געקומען פון געשעפט ,פארנאכטס האט ער מען האט געזען אלול ,עס איז געווען א פחד! מען איז געזעצן -מען האט
געגעסן א וועטשערע ,נאכדעם האט ער גענומען דעם שטעקן ,ער האט געזאגט תהילים ,מען האט געדאווענט ,עס איז געווען א פחד מען האט
א .זה לשון קדשו :הנה יקשה קצת מה השמיענו בזה "שנסקרין כאחת" ,כי אין זה דבר חדש לנגד כבודו יתברך אשר במאמרו ברא בריותיו כולם ,ויוצר עין הלא יביט.
גם לפי הפשט היה צריך לומר "בסקירה אחד" לשון זכר ,שהוא נופל על הלשון.
ב .זה לשון קדשו :יראה שהתנא רמז לנו עצה ותושיה לעבדות השי"ת והורה דרך תשובה הנכונה ,כי כבר היה לעולמים אנשי חיל אשר נגע יראת ה' בלבבם להקיץ
מתנומתם וליישר אורחותם ,ועשו סיגופים והרבו לענות נפשותיהם למרק חטאתיהם ולהכין עצמם לקראת אלקינו ,אכן עדיין אין זה תשובה העיקרית ,ובעזרת ה'
בדורות אלו שלח לנו עבדיו הצדיקים אשר פתחו הדרך לפנינו להורות כי תשובה העיקרית הוא לייחד לבבינו באהבת חברים ,ולהסתכל ביתרון זולתו מעבדות השם
יתברך ומידיעת בוראו ,ושלא לראות חסרונו ח"ו ,ולהרחיק נרגן מפריד המעורר מדנים ולהתגבר עליו .ובפרט בדורות אלו אשר כל מגמת היצר הרע לאחוז בזה ,וצריך
זהירות וזריזות גדול להלחם נגדו.
ודבר זה היותר צריך בימים האלה הקדושים והנוראים הבאים עלינו לטובה ,אשר הם עת משפט לאלקי יעקב ,וצריכים אנו לרחמים לצדקנו במשפט ,הגם שאנו
בטוחים בחסדו הגדול אשר הוא מעביר אשמותינו בכל שנה ושנה ,ולזה הוכן למשפט החודש הזה וכו' ,וצריך להתעורר לתשובה שלימה יותר ויותר מכל השנה ,ועיקר
התשובה להתאחד עם כל אחד ואחד באהבה ובלב אחד לעבוד השי"ת ,ולהטות שכם אחד ,ועל ידי זה מתעורר עולם התשובה ועולם הרחמים ועולם הרצון.
וזה רמז באומרו וכולן נסקרין בסקירה אחת ,פירוש שצריך להתדבק ולהתקשר זה לזה ושנהיה נסגרין זה לתוך זה בלב כל אחד ,וזה רמוז במלת אחת שנהיה לאגודה
אחת לעבוד ה' יתברך בכל לב ,וזהו שאמר אחת ולא אמר אחד לרמוז שמתעורר עולם התשובה ,וכו'.
ג .זה לשון קדשו :הנראה לומר בזה ,כי הנה ידוע אשר עיקר גדול מעיקרי ושרשי העבודה ופתח התשובה הוא להתאחד כאחד ,ולהתקשר בעבותות אהבת חברים,
ולהביט בחבירו מעלותיו ועבודת בוראו ולא יתבונן בעוותתו ,וע"י זה נכסף ומתאווה להתדמות אליו במעשים הטובים ,וישוב אל ה' בכל לבבו ,גם על ידי מדה זו אשר אין
אדם שם על לב קוצר יד חבריו במצוות ובמעשים הטובים לשנוא אותם עבורם ,ולא ידרוש רק טובתם ויתרון עבודתם עליו ,על ידי זה אין כח להמסטין לקטרג עליהם,
כמאמר הכתוב (הושע ד ,יז) חבור עצבים אפרים הנח לו ,ועל ידי כן השי"ת מתנהג גם כן עם ישראל ברחמיו ומעביר על פשעיהם ,ומתעורר על ידי זה מדת ועובר על פשע.
וזהו אומרו אתם נצבים היום ,ביאורו ,שיש לכם התיצבות ותקומה לפני ה' ,מפני אשר ראשיכם שבטיכם זקניכם וגו' כל איש ישראל ,פירוש שכולם הם כאיש אחד בלב
אחד לאהבה ואחוה וריעות וכו' ,וזהו לעברך בברית ובאלתו ,לשון ברית מורה על מדת גבורה ,ופירושו שיהיה עובר על פשעם וימתקו הגבורות ויתעוררו רחמים עליהם.
ד .הרה"ח ר' מנחם מן סיגלוב ז"ל מחשובי החסידים אצל הרה"ק מהר"ד מסקווירא זי"ע.
ד
ממעל ,דאס איז מחיה די גוף ,אז נישט איז ער גארנישט ,הרה"ק רבי חיים געזאגט אויף רוסיש -איך קען עס נישט זאגן אויף רוסיש " -יעצט רוה
ארא ּפ אין אנהייב שערי קדושה (ח"א שער א') ,דער
וויטאל זי"ע ברענגט עס ָ זיך ָא ּפ אביסל ,שטעל זיך אין ווינקעלע ,עס קומט אלול ,אלול גייט מען
גאנצע מענטש זאגט ער ,די עיקר איז די נפש הרוחני -די נשמה דאס איז שוין נישט ארויס אין גאס ,דו קענסט זיך ָא ּפרוען ביז נאך סוכות ,"...עס
דער מענטש ,שטייט דארט אין פסוק (שמות ל ,לב) על בשר אדם לא ייסך, איז געקומען אלול ,עס גייט אלול ,דער איד איז געזעצן א גאנצן אלול
[דעיקר הוא האדם הרוחני והבשר הוא רק לבוש שיוכל לבא לעוה"ז] דאס אין ביהמ"ד .ער האט נישט געקענט לערנען ,ער האט געזאגט תהלים,
הייסט על בשר אדם ,עס איז א לבוש פון אדם ,דאס איז די לשון אין ר' מעמדות ,משמש געווען תלמידי חכמים -א טיי ,א קאווע' ,אפשר דארפט
חיים וויטאל ,מען לעבט ָא ּפ די יארן טוט מען בלויז משפט'ן די נשמה, איר א תהלים' .אלול -ארויסגיין אינדרויסן אלול! א מושג פון פשוט'ע
מען לייגט איהם אריין ,מען בעהאלט עס אין קבר [הגוף] ,און די נשמה אידן ,אמאל איז געווען אזוי ,כל שכן די געהויבענע אידן וואס איז געווען
גייט צוריק אויבן ,די גאנצע ארבעט זאגט ער -ארבעטן אויף דעם ,אזוי דארטן...
שמועסט דארטן ר' חיים וויטאל ה.
אידן ב"ה זיצן בין כותלי ביהמ"ד ,מען זיצט אין ישיבה ,און מען לערנט
להגביר כח הרוחני על כח הגשמי ב"ה ,אודאי דאס איז די גרעסטע הכנה אויף די הייליגע טעג ,מען דארף
עס נאר גוט אויסנוצען ,פאקטיש איז עס גרויסע זאכן ,בעצם וואס א איד
מען האט א חלק אלקי ממעל -די נשמה ,מיט דעם דארף מען וויסן
דעם אור החיים הק' אין פרשת ויחי (מט ,ג-ד עה"פ ראובן בכורי אתה) ,און אין נאך דארף די צייט גיט אויסנוצן ,אז מען הארעוועט אין לערנען ,מען ליגט אין
פלעצער ,אז מען דארף מגביר זיין דער כח הנשמה אויף דעם כח הגוף, לערנען ,דאס איז דאך זיכער א הכנה.
כח הרוחני אויף דעם כח הגשמי .אז מען הארעוועט און מען לערנט מען
וצדיק באמונתו יחיה
טוט עבודת ה' איז מען מגביר -די כח הרוחני ווערט שטארקער ,קען
די יסוד איז אז מען דארף וויסן וואס א איד איז אויכעט ,מען דארף וויסן
מען זיך מתגבר זיין אויפ'ן כח הגשמי .חלילה פארקערט ,איז דער גשמי
וואס איז א איד ,אמונה ,י"ג עיקרים ,די גאנצע חסידות ,אין מאור עינים
שטארקער ,ח"ו עס איז מעורב טוב ורע ,אז מען איז מגביר די כח הרע אויף
די כח הטוב ווערט ...דער אייבירשטער זאל ָא ּפהיטן .פארקערט אז מען איז פוהל ,עס איז דא א בורא עולם ,אין יעדע זאך איז דא אלקות ,דאס איז
איז מגביר מען טוט די רצון ה' ווי עס דארף צו זיין ,איז מען מגביר די כח טיף טיפע ענינים ,אבער די שורש הדברים איז ,אז מען דארף געדענקען
הרוחני ,וואס מער איז אלץ ...מצוה גוררת מצוה ו. אלץ "להיות לכם לאלקים" ,די גאנצע ארבעט איז אז מען דארף וויסן אז
עס איז דא א בורא עולם אויפ'ן וועלט ,עס איז דא א באשעפער אויפן
עבודת ה' בימי הנעורים וועלט .מקבל זיין עול מלכות שמים ,פשט אין מקבל עול מלכות שמים,
די גאנצע ארבעט פון א מענטש איז ,דער תולדות זאגט אין די סדרה פשט איז אלץ ...מקבל עומ"ש ,מען האט די ריכטיגע אמונה ,עס איז דא
(דיבור א באד"ה ובזה נ"ל) ,מען דארף וויסן ,מען דארף מודיע זיין פאר אלע זיינע מדריגות אין דעם ,מען טראכט וועגן דעם ,מען האט אמונה אין דעם ,מען
קינדער די עיקר עבודת ה' ,זאגט ער די ילדות ושחרות הם עיקר גדול גייט נישט מיט קיין חקירות מיט פארשטיין" ,פשוט'ע אמונה פשוטה",
בעבודת ה' ,די יונגע יארן ,די בחור'ישע יארן ,זאגט ער ביכורים איז מרמז דאס אז מען האט די ריכטיגע אמונה ,דאס ברענגט צו אלעס ,עס ברענגט
ראשית ביכורים -פון די ערשטע יארן פון דעם איז די יסוד ,די ארבעט איז צו יראת שמים עס ברענגט צו...
די ילדות ,מפרי האדמה -מען ארבעט זיך אויס די ילדות ,מיט סור מרע
ועשה טוב ,מען הארוועט אין לערנען און אלע ענינים ,גייט שוין תוספות עיקר האדם היא הנשמה
ביכורים -שפעטער די עלטערע יארן ,עיטור ביכורים -די מחשבה קען מען דארף וויסן וואס א מענטש איז אויך .א מענטש דארף וויסן
מען האלטן אין ארדענוגָ ,אן דעם איז שווער .די עיקר איז די ילדות די אלעמאל וואס א מענטש איז .שטייט דאך אין ספרים וואס דער גאנצע
בחור'ישע יארן ז. מענטש איז ,א מענטש איז דאך נאר די נשמה ,די נפש ,די חלק אלקי
ה .זה לשון קדשו של מהרח"ו :נודע אל בעלי מדע ,כי גוף האדם איננו האדם עצמו מצד הגוף ,כי זה נקרא בשר האדם ,כמו שכתוב עור ובשר תלבישני ובעצמות
וגידים תשוככני ,ועוד כתיב על בשר אדם לא ייסך וגו' ,נמצא האדם הוא הפנימיות ,אבל הגוף הוא ענין לבוש אחד ,תתלבש בו נפש השכלית ,אשר היא האדם עצמו
בעודו בעולם הזה ,ואחר הפטירה יופשט מעליו הלבוש הזה ,ויתלבש בלבוש זך ונקי רוחני ,וכמו שכתוב (זכריה ג ,ד) הסירו הבגדים הצואים וגו' והלבש אותך מחלצות,
הוא הנקרא חלוקא דרבנן (זוה"ק ח"א סו.).
ו .כ"ק מרן אדמו"ר זצוק"ל הרחיב בענין זה בשיחות קדשו ,ראה אמרות טהורות בראשית ,עמ' קצ"ח ועמ' שמ"א.
ז .זה לשון קדשו :לכך החכם עיניו בראשו יזהר בנפשו ויזהיר בניו אחריו שיהי' הילדות ושחרות עיקר בעבודת ה' ולעמוד בקשרי מלחמת יצה"ר וכו' עוד יש עיטור
ביכורים ר"ל עטרות של עצמן מה שקדשו מחשבתן מזה נעשו העטרות וכו' ונקרא זה עיטור כי שורש הכל הוא ביכורים שעשה בבכיר בבחרותו ולא הרשיע ביצה"ר
ואז יכול לקדש א"ע ולעלות במדרגות וכו' עיי"ש באורך.
ה
אינגאנצן מיט די גאס ,די גאס איז דאך הפקר ,עס איז נישט גוט ,דער חפציך בו אסורים
תולדות זאגט (פ' כי תצא ד"ה עוד י"ל) "בימיו" ,כי תצא למלחמה על אויביך ,אז מען זאגט נאך א ווערטעל פון הרה"ק דער קארלינער זי"ע ,שטייט דאכט
מען גייט ארויס אין גאס איז עס א מלחמה אויף די יצה"ר .היינטיגע יארן... זיך אין בית אהרן (בליקוטים דף קמ"ד) ,עס שטייט אין איינע פון די זמירות פון
מען דארף זעהן מען זאל נישט האבן קיין שייכות מיט די גאס ,די אויגן שבת חפציך בו אסורים ,ער פלעגט זאגן די ווערטער "חפציך" -דאס
ָא ּפהיטן ,די עינים ,די מחשבה .נישט רעדן קיין שטותים מיט נארישקייטן, וואס דיר ווילסט זיך ,אסורים -דאס איז אסור .דאס וואס דיר ווילסט זיך
דאס איז די ארבעט ט. -חפצך בו אסורים .דאס איז די גאנצע ארבעט.
אודאי טאמער וויל מען לערנען און דאווענען איז נישט אסור! דאס איז
לימוד גפ"ת ,חסידות ומוסר זיכער ,עס איז נישט דא וואס צו רעדן ,ער וויל לערנען געשמאק אודאי!
צוקומען קען מען צוקומען דערצו אז מען הארעוועט אין לערנען ,אז מען אבער טאמער מען וויל עפעס אנדערע זאכן דעס דארף מען נישט ,די
הארעוועט אין לערנען גוט גמרא מיט תוספות קען מען צוקומען ,דאס גאנצע מענטש איז דאס ,די ארבעט איז -זיך אויס ארבעטן אביסל ,זיך
הייבט אויף די מענטשן .פארשטייט זיך אז מען לערנט חסיד'ישע ספרים נישט נאכגעבן.
מיט מוסר ,די צייט איז אויסגערעכנט ,איז לערנען אויך אויסגערעכנט.
עבודת המידות
קבלת עול תורה אף בלי חשק די מידות ,מען האט איהם באשאפן מיט מידות ,ליצנות ,מיט קפדנות,
לערנען מאכט זיך אמאל מען לערנט אמאל ,מען האט נישט קיין חשק, מיט כעס .די מידות -יעדע זאך דארף מען אויס ארבעטן אויף זיך ,אויף
מען קען נישט ,עס גייט נישט .מען דארף אויך ארבעטן אויף דעם ,מען יעדע זאך איז דא א ארבעט ,איז וואס מען ארבעט זיך אויס איז אלץ
דארף האבן א עול תורה" ,יא חשק נישט חשק" ,מען דארף לערנען ,די בעסער.
צייט נוצט מען אויס ,מען הארעוועט אין לערנען ,אזוי קען מען צוקומען צו
קדושת הדיבור
עפעס א תכלית אין לערנען אויכעט ,אז מען בלייבט מיט חשק אלעמאל...
מען גייט אריין אין די נסיון פון דיבור -פון רעדן ,דיבור איז דאך א יסוד,
תורה איז נישט שייך אלעמאל מיט חשק .מען האט א זכי' אז מען
עס שטייט אין אלע ספרים דיבור איז דאך ממש ...דיבור -לשון הרע,
הארעוועט אין לערנען ,מען ארבעט זיך אויס קען מען באקומען א טעם
מיט שטותים מיט נארישקייטן .דיבור מיט מחשבה .שמירת עינים ,מען
אין לערנען ,מען באקומט א טעם אין דעם לערנען כל אחד לפי מדריגתו,
דארף זיין אויסגעהאלטן ,אלץ דארף מען ארבעטן ,אז מען ארבעט...
יעדע איינער טוט אויף וויפיל ער קען ,אלעס הכל רווח.
פשטות שטייט אין ספרים אז מען טוט א מצוה מיט'ן מצוה איז מען
עבודה שבלב זו תפילה ממשיך קדושה אויפ'ן מענטש ,ער האט דאך עפעס געטוהן -ער האט
דאך געלייגט תפילין ,ער האט געדאווענט ,ער האט געטוהן א מצוה .אבער
בפרט יעצט גייט דאך הייליגע טעג ,מען האלט שוין באלד סליחות די
אז ער האלט זיך צוריק פון נישט טוהן קיין שלעכטע זאכן[ ,ואינו עושה מעשה יש
אנדערע וואך ,דאווענען -עבודה שבלב זו תפלה (תענית ב ,).עס איז נישט
הו"א לומר שאינו ממשיך קדושה] ניין -דאס איז די זעלביגע זאך ,אז מען האלט זיך
קיין פשוט'ע זאך ,עס איז אמאל שווערער פון לערנען אויכעט ,לערנען
צוריק פון נישט טוהן ,מען האלט זיך צוריק פון רעדן עפעס א ווארט ביים
קא ּפ וואס מען האט געלערנט אז נישט האט מען נישט מוז מען האלטן ָ
עסן ,לשון הרע'ס ,דאס צוריקהאלטן ,דאס מאכט א קדושה אין מענטשן.
געלערנט ,מען קען נישט סתם זאגן די לערנען ,דאווענען זאגט זיך ָא ּפ די אז מען ארבעט זיך אויס אז מען זאל זיך נישט נאכגעבען אלע שטותים,
קא ּפ איז נישט ביים דאווענען .עס איז שווער ,עס איז
דאווענען ,אזוי ווי די ָ דאס אין די יונגע יארן דארף מען זיך גוט אויס ארבעטן ,אז מען ארבעט
שווער מען דארף ארבעטן אויף דעם ,וויפיל מען קען -קען מען אנקומען זיך אויס קען מען וואקסן אן ערליכע איד ח.
-א הכנה צום דאווענען ,מען שמועסט דאך ,עס שטייט אין שלחן ערוך א
גאנצע סימן (או"ח סימן צ"ח) -דע לפני מי אתה עומד ,עס איז דאך מורא'דיגע קדושת עינים
ווערטער" ,דע" אלץ אמונה. די זעלביגע זאך ווען מען גייט אין גאס ,מען האט נישט קיין שייכות
ח .בחי' זו מובא בהרבה ספה"ק עי' בזרע קודש בפרשת שמיני באד"ה והתקדשתם והייתם קדושים :דהנה בכל מצוה שאדם עושה ממשיך על עצמו ועל נפשו קדושה
עליונה ע"י שעושה מעשה באיבריו ומכניסו לקדושה ע"י הכנסתו בעשיית המצוה משא"כ כשהוא רק סור מרע איך בזה ימשיך קדושה על נפשו כיון שאינו מכניס עצמו
בעשיית המצוה הקדושה באיבריו רק שאינו מטמא אותן רק ע"ז אחז"ל ישב ולא עבר עבירה נותנין לו שכר כעושה מצוה שממשיכו קדושה מלמעלה כאילו עשה מצוה
כיון שקיים רצונו ית"ש במה שלא עבר עבירה .עיי"ש באורך.
ט .וזל"ק רבינו זצוק"ל באמרות טהורות עמ' ש"ז :בתולדות (ד"ה עוד י"ל) ובשאר ספרים איתא ,כי תצ"א למלחמה על אויביך ,רמז לאדם שכאשר יצא מבית המדרש
לרחוב ,צריך לדעת שיוצא אז למלחמה גדולה על אויביך הוא היצר הרע ,וכאשר יהיה זה לנגד עיניו ,וידע שבכל שעה שנמצא חוץ לביהמ"ד הנו במלחמה עם היצה"ר,
אזי ונתנו ה' אלקיך בידך ,יוכל לנצחו במלחמה זו.
ו
[דבראש השנה משפיעים] וויפיל עבודת ה' מען קען זוכה זיין מען זאל ברכות בכוונה
קענען דאווענען און לערנען ,מצליח זיין יב. מען זאל איזינען האבן יעדעס מאל ווען מען גייט עסן און טרינקן ,מען
מאכט א ברכה זאל מען אריינטראכטן גוט " -איך מאך א ברכה פאר'ן
להתפלל על גאולת הנפש
אייבערשטן 'בורא פרי הגפן' ,דער אייבירשטער האט אים באשאפן
די תולדות זאגט דאכט זיך מיר בשם דעם בעל שם טוב הק' זי"ע ער
'שהכל נהי' בדברו' ,"...מען מאכט א ברכה ,אויף יעדע זאך דארף מען
זאגט עס אין ַא ּפ ָאר ערטער (עי' בפרשת וילך דיבור ב) אז ראש השנה דארף מען
איזינען האבן ,מען קומט צו -צו יראת שמים -אמונה...
מתפלל זיין -קרבה אל נפשי גאלה ,די נפש ליגט דאך אין גלות ביי דעם
יצה"ר ,דארף מען בעטן קרבה אל נפשי גאלה -מען זאל פודה זיין די נפש תפילה להינצל מיצר הרע
פון גלות היצה"ר .די תולדות זאגט עס ַא ּפ ָאר מאל ,אז מען דארף מתפלל
באמת'ן דער אור החיים הק' ברענגט דאך ָ
ארא ּפ אין היינטיגע סדרה (כו,
זיין ראש השנה קרבה אל נפשי גאלה יג.
ז) ,ונצעק אל ה' אלקי אבותינו ,די יצר הרע פארלייגט זיך אויפ'ן מענטשן,
נוסח התפילה מסיני דארף מען מתפלל זיין ,ונצעק -מען דארף בעטן ,בעטן דעם ריבונו של
עולם ,ונצעק אל ה' אלקי אבותינו י .ונצעק -מען האט מתקן געווען די
די תפילות ,די תולדות זאגט די נוסח התפלה איז מסיני ,די נוסח התפלה,
די נגונים פון ראש השנה און יום כיפור איז מסיני .נאכדעם זאגט ער אז די תפילות ,די יהי רצון'ס נאך ברכות ,און אהבה רבה ,ברכות התורה ,מען
יד
נוסח אויף א יעדע ווארט איז לויט די כוונות וואס מען דארף צוקומען... דארף בעטן ,אז מען בעט העלפט דער אייבירשטער" ,הבא לטהר מסייעין
אותו".
לימוד ענינא דיומא
מתיקות התורה
מען לערנט אביסל ענינא דיומא אויכעט?
אין של"ה הק' ,מען קוקט אריין אין של"ה הק' אביסל ,מען רעדט דער אור החיים הק' אין די היינטיגע סדרה (כו ,יא) ,ושמחת בכל הטוב,
נישט וועגן די קבלה ,עס איז דאך נישט שייך -מיר האבן נישט קיין אזא השגה ,דער אוהח"ק האט געהאט א השגה אין די תורה! "אילו
השגות ,אבער ...אלול ,ראש השנה ,ער זאגט א ווארט ,שלושים יום -עס היה מרגישים מתיקות התורה היה ממש משתגעים אחריה" ,די לשון
יא
קומט ערב ראש השנה דארף מען שוין זיין אינגאנצען ריין ,מורא'דיגע אוהחה"ק...
ווערטער טו .הלכות ראש השנה ,שולחן ערוך הרב אביסל לערנען.
ראש השנה משפיע לכל השנה
כוונה בתפילה ואיש"ר מען דארף תשובה טון ,מען דארף מתקן זיין ,מען דארף בעטן ,שטייט
אינטרעסאנט די תולדות אהרן פון הרה"ק ר' אהרן זיטאמיר זי"ע אין דאך ראש השנה איז דאך א השפעה אויף די גאנצע יאר ,שטייט -די
פרשת כי תבא איז דא דארט די ערשטע שמועס א אינטערעסאנטע גמרא זאגט גופא בתר רישא נגרר (עי' עירובין מא ,).די מאור עינים זאגט (בפרשת
שמועס ,זאגט ער יעצט איז נישט דא קיין זמן מאריך צו זיין בדרוש ,מען האזינו בד"ה ראש השנה) ראש השנה איז מרמז אויף די ראש ,די יאר האט אויך
דארף רעדן וועגן די הייליגע טעג ,עס איז פאר ראש השנה ,ער רעדט איברים ,די חיות -איז יום כיפור ,די ראש -איז ראש השנה ,גופא בתר
דארט א שמועס מיט מוסר ...זאגט ער ,מען איז נישט מכוון די ברכות רישא נגרר -ווי אזוי מען פירט זיך אין די ראש פון יאר ,אזוי גייט די גאנצע
וואס מען מאכט ,יהא שמיה רבה ,מען האט נישט אינזינען וואס מען יאר ,ראש השנה איז משפיע אויף א גאנץ יאר רוחניות אויכעט .שטייט
י .זה לשון קדשו :ואומרו ונצעק אל ה' כאן רמז שצריך האדם להתפלל לה' בכל יום שיצילהו מיצר הרע ,והוא אומרו ונצעק אל ה' וגו' .ואומרו וישמע ה' את קולנו וגו',
פירוש הגם שה' הוא שברא יצר הרע לבחון האדם בעבודת בוראו ,אף על פי כן כשצועקים אליו שומע קולם וכו'.
יא .זה לשון קדשו :גם ירמוז במאמר בכל הטוב אל התורה ,כאומרם ז"ל (אבות פ"ו מ"ג) ואין טוב אלא תורה ,שאם היו בני אדם מרגישין במתיקות ועריבות טוב התורה
היו משתגעים ומתלהטים אחריה ולא יחשב בעיניהם מלא עולם כסף וזהב למאומה כי התורה כוללת כל הטובות שבעולם:
יב .בענין זה ראה אמרות טהורות פ' נצבים שפ"ד מספה"ק בת עין.
יג .זה לשון קדשו :כמו שמתערבב בגאולה כללית דיתקעו בשופר גדול ,כך מתערבב בגאולה פרטית ,כמ"ש 'קרבה אל נפשי גאלה' (תהלים סט ,יט) ,וכמו ששמעתי בשם
מורי שעל זה יתפלל כל חסיד לגאול נפשו מיצה"ר ,בפרט בראש השנה ויום הכפורים וכו' ,ודפח"ח.
יד .זה לשון קדשו (בפרשת כי תצא באד"ה ולי נראה לפרש) :שגם הניגון הוא מסיני לכך אין לשנותו ומסדר רק הניגונים קודם ימים נוראים והאמת כך הוא וכו' ומה שנהגו
הקדמונים לשורר היינו במקומות המיוחדים שיש כוונות רבות וכו' ,עיי"ש באורך.
טו .זה לשון קדשו (בתחילת המסכת ראש השנה) :כל שלושים יום שלפני ראש השנה מחיוב לבער החמץ היא החומץ המעוול וביום שלושים שהיא ערב ראש השנה יום
אחרון מהשנה אזי אין ביעור חמץ אלא שריפה ויהי' מודה ועוזב ובל יראה ובל ימצא עוד אפילו במשהו ,עכלה"ק עיי"ש.
ז
א אינטרעסאנטע שמועס. זאגט ,א גאנצע שמועס דארט זייער אינטרעסאנט ,פשוט די מוסר -זייער
טז
א געשמאקע שמועס.
כי הוא נורא ואיום
איך האב גערעדט מיט אמאליגע אידן ,ראש השנה ...מען דערמאנט משל לתקיעת שופר
זיך אמאל אין יענע צייטן ,עס וועקט אביסל אין זיך ...כ"ק דער טאטע ברענגט ער פון דער בארדיטשובער רב זי"ע א משל פון תקיעות שופר.
זכרונו לברכה ערב ראש השנה האט מען נישט געקענט אריין גיין צו אמאל האט עפעס א מדינה געוואלט מאכן איינעם א מלך ,ער האט עס
איהם ,ערב ראש השנה -א פחד ...ער פלעגט גיין צום כותל זאגן גאנץ מקבל געווען ברצונם ,און בשעת מען האט איהם געקרוינט פאר א מלך
תהלים .שפעטער ,ער האט נישט געקענט גיין צום כותל איז ער געזעצען -זיי האבן מקבל געווען עול מלכות פון דעם מלך ,האבן זיי געבלאזן מיט
אין שטוב ,נישט מרה שחורה נאר ...א עבודה געווען ,א עבודה ...מנחה... טראמפייטערס ,א גרויסע שמחה געווען.
די לעצטע זמנים.
ַא ּפ ָאר יאר שפעטער האבן זיי מורד געווען אין דעם מלך ,איז דער
שתמליכוני עליכם מלך געווארן זייער ברוגז אויף זיי ,ער האט געוואלט מאכן גרויסע
די גמרא זאגט (ראש השנה לד ).אמרו לפני מלכיות כדי שתמליכוני "עליכם", אויספארשונגען אויף זיי .מען האט געשיקט מפייס זיין די מלך[ ,אבער]
עליכם אויף זיך -עול מלכות שמים ,וידע כל פעול כי אתה פעלתו ויבין מען קען דאך נישט מפייס זיין די מלך .איז איינגעפאלן א עצה מען וועט
כל יצור כי אתה יצרתו ,מקבל זיין עול מלכות שמים -שתמליכוני עליכם גארנישט טון ,די גאנצע שטאט וועט נעמען טראמפייטערס וואס מען
די גאנצע עבודה פון ראש השנה. האט דענמאלטץ געבלאזן בשעת ער איז געווארן מלך ,מיט דעם ניגון
שטייט מען דארף בעטן אויפ'ן גואל צדק ,עס זאל נתגלה ווערן כבוד וועט מען צו גיין צו די גאס ווי דער מלך וואוינט ,און מען וועט זינגען
מלכותו ...כי תעביר ממשלת זדון מן הארץ -מיינט מען די יצה"ר. מיט טראמפייטערס דעם ניגון ,כדי ער זאל זיך דערמאנען אז זיי האבן
אויפגענומען די מלך אלץ מלך ,און ער וועט זיך דערמאנען ,אפשר וועט
שטייט אין טור (סימן תקפ"א) איינער האט א משפט איז ער מרה שחורה,
ער ווערן ווייכער אביסעל.
אבער ביי אידן זאגט ער לובשים לבנים ,מען איז בטוח ,מען איז פריילעך,
מען איז זיכער אז מען וועט מנצח זיין די משפט ,עס איז א פסוק אין נחמי' כך הוה -מען איז געקומען צו גיין ,האט זיך דער מלך דערמאנט " -די
(י ,ח) אכלו משמנים ושתו ממתקים כי חדות ה' היא מעוזכם -דאס אז מען גאנצע עולם האט מיר אויפגענומען פאר א מלך מיט אזא ליבשאפט און
גייט צו מיט בטחון ,מען איז שטארק ,שטייט אין עבודת ישראל (פ' נצבים ד"ה יעצט גיי איך ברוגז זיין?" האט ער שלום געמאכט און אלץ מוחל געווען.
יז
אתם נצבים) מען טאר נישט טראכטן ח"ו קיין אנדערע זאכן. זאגט ער ,די אידן זענען אגאנץ יאר אין א מצב ווי מען איז ,און עס שטייט
דער אייבערשטער זאל העלפן ,מען זאל זוכה זיין נאך ביז ראש השנה ביי מעמד הר סיני (שמות יט ,יט) ויהי קול השופר הולך וחזק מאד ,דערמאנט
-עבודת ה' ,התמדה ,יראת שמים ,יראת חטא .דער אייבערשטער זאל מען די מלך די קבלת התורה אויף די בארג סיני ,מען דערמאנט קבלת
העלפן א כתיבה וחתימה טובה .א גרויסע הצלחה זאל דער אייבערשטער התורה וואס דארט איז געווען נעשה ונשמע דורכדעם ווערט א המתקה
העלפן !!! אין אלע זאכן[ .אזוי זאגט] די בארדיטשובער רב דארטן א גאנצע שמועס,
טז .זה לשון קדשו :ובימים הנוראים האלו אין פנאי להאריך באיזה פשט ,רק צריך לומר דבר שכל אחד מישראל צריך אותו ,בכן אחיי וריעיי נשמות קדושות במה
נבוא ליום הגדול והנורא לפני כסא הכבוד ,כשאנו מסתכלים על מעשינו של כל השנה אין בנו שום תורה ולא שום מצוה שעשינו כהוגן ,בזה כל איש יודע נגעי לבבו מה
שעשה בימים ובלילות של כל השנה ,ומה נשיב לפני כסא דין ,אך אין אנו בטוחים רק על חסדו הגדול שיעשה למען שמו הגדול ונצא בדימוס ,לכך צריכים אנו להתפלל
שיעשה למען שמו הגדול שלא יתחלל וימהר משיח צדקינו.
...אהוביי אחיי ,איך לא נירא מאימת הדין שכמה איש"ר לא אמרנו מחמת שהמחשבה חושבת בדברים שטותים ,וכמו שגודל השכר שפותחין לו שערי גן עדן כך
מסתמא גודל העונש כשאין עונה איש"ר ,וכמה אמן לא ענינו ,ואפילו שאמרנו אמרנו שלא כדין השו"ע שצריך להאריך באל"ף כמו שמבואר בשו"ע (או"ח סי' קכד ס"ח),
ואמרנו אמן קטופה ואמן חטופה ואמן יתומה ,וכמה ברכות אמרנו שלא בכוונה ,וכמה שמות הקדושים הוצאנו מפינו לבטלה.
יז .וזל"ק :כי על רחמיו המרובים אנו בטוחים ובחסדו הגדול ומתכבסים ומסתפרים לכבוד יום הדין וגילו ברעדה ובהתעוררות תשובה בשמחה .וכבר ידוע דברי אדונינו
מו"ר הגאון מהד"ב זצ"ל כי הכתיבה לחיים בספר ,פירושו החקוקה במחשבתו של אדם .כי הרשע בזוכרו את עונותיו ונפחד ונרעד ואין לבו ברשותו לשוב אל ה' ,הרי
זה נכתב לאלתר למיתה ,סימן לדבר המחשבות המבלבלות אותו ומפיגין את לבו באימת מות .מה שאין כן הצדיקים ,הגם שהם זוחלים ורועדים מאימת השי"ת הם
בוטחים בישועתו וחסדו ומתחזקים לשוב אל ה' והם נכתבים לאלתר לחיים וחקוק במחשבתם הכתיבה לטובה ,והגם שבאים לו איזה הרהורים המזכירים לו עונותיו
אשר הם רומזים אל הקטרוג למעלה ,מכל מקום הם מסיחים דעתם אל גודל התשובה ועזיבת החטא מהיום והלאה ובקבלת עול מלכות שמים ולבטוח בחסדו הגדול,
ומכוונים שם ע"ב המורה על חסד הבורא ית"ש ,עכ"ל.
ח
דברי הדרכה וברכת קודש מאת כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
למלמדי תשב"ר בת"ת אהל יוחנן לרגל התחלת זמן הלימודים
יום ב' פ' נצבים וילך תשפ"ו לפ"ק
בשעת דער מלמד לערנט ,אזוי ווי מ'זעט אז ס'שטייט ביי א בית דין (תהלים פב, חדש עלינו שנה טובה
א) "אלוקים נצב בעדת קל" אז דער אייבערשטער איז דארט ,איז דא אויך אז דער מנהל (הרב חיים שלמה רובין שליט"א) האט שוין אלעס געזאגט ,אין
ס'שטייט "המלמד תורה לעמו ישראל" ,דער אייבערשטער לערנט מיט אידישע זיינע קורצע ווערטער האט ער אריינגעלייגט אלעס וואס מ'דארף דא זאגן ,און
קינדער ,און ס'איז נאר אז די מלמדים קענען עס איבערגעבן ,מען האט נישט די עס איז טאקע אזוי ,עס קומט יעצט א נייע התחדשות.
זכיה צו קען הערן פון אייבערשטן אליין ,איז דא מענטשן וואס זענען די שליחים ברוך השם ,די התחדשות איז נישט אז עס איז דא נייע מלמדים ,אלע זענען
פון אייבערשטן. אלטע מלמדים ,אין דעם איז טאקע נישט דא קיין התחדשות .אבער דאס אז
צו ס'איז נאך מער פון דעם אז "המלמד תורה לעמו ישראל" ,און מ'זאל טאקע יעדער מלמד נעמט א נייע כתה ,און מ'הייבט אן מיט א פרישקייט -ווי דער
קענען אויספירן די שליחות ,אז מ'ווייסט אז מ'טוט עס נישט פאר זיך ,און מנהל האט שוין געזאגט -מ'הייבט אן מיט א פרישקייט ,מיט א התחדשות.
מ'טוט נישט אליין ,ס'איז נאר מיט סייעתא דשמיא וואס דער אייבערשטער פארשטייט זיך ,אז יעדער קינד קומט דאך אויך מיט די התחדשות און מיט זיין
געבט אריין .זאל דער אייבערשטער אריינגעבן די ריכטיגע דעת וואס צו טון, ציל ,אז די יאר וועט זיין א גוטע יאר ,און ער וועט וואקסן ,און ער וועט מצליח זיין,
און ממילא וועט מען זיכער מצליח זיין ארויפברענגען א יעדע קינד אויף די און אזוי טראכט דאך דער מלמד אויך .דער אויבערשטער זאל טאקע העלפן אז
גרעסטע דרגה וואס מ'קען טאקע. מ'זאל קענען יעדער נייע קינד גוט דן זיין און ארויפברענגען די מערסטע וואס
מ'קען .אז מ'האט די זכיה אז מ'האט איבערגעגעבן די פקדון פאר די מלמדים,
חנוך לנער על פי דרכו
א גרויסע חלק פון כלל ישראל ליגט אין די הענט פון די מלמדים פון די מרביצי
מ'האט שוין גערעדט אז מ'קומט אריין אין א כיתה -באמת בין איך נישט
תורה ,און זיי קענען ארויפברענגען די בעסטע אז די קינדער זאלן טאקע קענען
געווען קיין מלמד אין קיין כיתה ,האב איך געזאגט אז כ'קען עכט נישט רעדן
גוט וואקסן נאמנים לה' ולתורתו.
צו די מלמדים וואס מ'זאל טון ,וויאזוי מ'זאל אנגיין ,כ'האב דאך קיינמאל נישט
אז מ'האט א זכיה אז מ'האט ענק אויסגעוועלט ...מ'האט שוין געזאגט אפאר
געהאט קיין כיתה וואס ס'זיצן דרייסיג קינדער און צוויי פארפירן און די אנדערע
מאל אז מ'זעט אז ס'איז נישט א צופאל ,ס'איז אז דער אייבערשטער האט
ווילן לערנען ,ווי אזוי מ'דארף טון.
דאס אויסגעוועלט ווער עס זאל זיין א מלמד ,און אז מ'האט ענק איבערגעגעבן
אבער כ"ק דער טאטע זצוק"ל פלעגט אייביג זאגן אז ס'איז דא א כיתה ,איז
די ארבעט פון ארויפצוברענגען די קינדער ,און צו לערנען מיט זיי תורה אין
דא מסתמא א גרויסער חלק מצויינים ,און ס'איז דא בינונים ,און ס'איז דא
אידישקייט מיט יראת שמים ,זאל מען טאקע זעהן אריינגעבן אין די קינדער,
שוואכערע .פלעגט ער זאגן אז מ'זאל זען צו לייגן די דרגא אין די כיתה ,אז די
און זיי זאלן קענען טאקע וואקסן חסידישע קינדער.
בינונים זאל מען פרובירן אביסל ארויפצוציען צו די מצוינים ,און מיט די שוואכע
זאל מען ארבעטן וואס מ'קען. כי ידעתיו למען אשר יצוה
זאל דער אויבערשטער העלפן ,אז מען זאל טאקע זיך קענען אפגעבן מיט דאס איז זיכער אז ענק זענען שליחא דרחמנא ,ס'איז נישט סתם אן ארבעט,
די קינדער און זיי ארויפברענגען די מערסטע וואס מ'קען .פארשטייט זיך אז מ'ארבעט טאקע פאר די מוסד ,אבער ס'איז שליחות פון אייבערשטן .מ'זעט
אלעס דארף זיין בדרך אהבה ואחוה ,מיט א גוט ווארט ,אז יעדע קינד זאל טאקע אז ביי אברהם אבינו שטייט (בראשית יח ,יט)" ,כי ידעתיו למען אשר יצוה
פילן אז דער מלמד דארף אים האבן ,און אז ער איז וויכטיג און ער איז נישט את בניו" ,אז דער אייבערשטער האט אים ליב וועגן ""אשר יצוה את בניו ואת
אנגעפרעגט. ביתו אחריו" ,ווייל ער לערנט אויס די קינדער ,דאס איז די "סיבה וואס "ידעתיו",
וועגן דעם האט ער אים ליב.
הוכח לחכם
איז דא אז ס'ליגט אין ענקער האנט צו אויסלערנען די קינדער תורה ,איז זיכער
כ"ק דער טאטע זצוק"ל האט אלץ געזאגט אז מ'זאל נישט אראפקלאפן א
אז מען האט א גרויסע פקדון און ס'איז א גרויסע זכיה ,און ס'איז אן אחריות -
קינד ,ער פלעגט זאגן פון הרה"ק דער בעלזער רב זי"ע ,אז מ'טאר נישט זאגן
סיי ס'איז אן אחריות און סיי ס'איז א זכיה ,אז מ'האט עס ענק געטרויעט ,דער
פאר א קינד ביסט נישט גוט .מען ווייסט די מעשה ,וואס ער האט געזאגט אויף
אייבערשטער האט עס ענק געטרויעט.
איינער האט נישט געלערנט ,האט ער געזאגט אז ער איז "א מתמיד" ,ער האט
אים אלץ גערופן מתמיד .און אזוי דארף טאקע זיין אז אפילו ווען מ'זאגט מוסר המלמד תורה לעמו ישראל
דארף מען זאגן נישט מיט די וועג אז דו ביסט נישט גוט ,דו טוסט נישט גוט, אינ'אמת'ן זאגט מען יעדן טאג די ברכה "המלמד תורה לעמו ישראל" ,אז דער
נאר ס'פאסט נישט פאר אזא יונגל ,פאר אזא חשוב'ע קינד פאסט נישט צו טון אייבערשטער לערנט תורה לעמו ישראל .זעט מען אז דער אייבערשטער איז
די זאכן .מער רעדן אזוי אויף דעם וועג ,און רעדן צו יעדעם ,און קענען טאקע דער מלמד תורה ,נאר ענק זענען דא די שלוחים ,שליחא דרחמנא ,און מ'טוט
ארויפברענגען יעדעם'ס כשרונות די מערסטע וואס מ'קען. די שליחות פון אייבערשטן .און אפשר נאך מער ,אז דער אייבערשטער איז דא
ט
און אלע מצוות וואס ער טוט ווערט אויך גערעכנט פאר דעם מלמד אלע יארן. במילין יקירין
ס'שטייט דאך -כ"ק אדמו"ר דער ווינער רב שליט"א ברענגט עס (שמן ראש
מ'האט שוין גערעדט ,אז אפילו געווענליך גייט דאך די כיתה אז מ'געבט זיך
ח"ב לימים נוראים עמ' קמ"ה בשם החפץ חיים) -ס'שטייט (מס' ר"ה לב ):אז ראש השנה איז די מערסטע אפ מיט די שוואכערע ,צו מיט די בינונים ,אבער די גוטע דארפן
"ספרי חיים וספרי מתים פתוחים לפניו" .יעדער פרעגט דאך די קשיא ,וואס דאך אויך האבן א גוט ווארט ,מ'זאל נישט קארגען קיין גוט ווארט פאר די גוטע
איז ספרי מתים ,וואס דארף זיין ספרי מתים פתוחים לפניו ,ספרי חיים ,איז ווייל אויכעט ,ווייל יעדער איינער דארף האבן זיין שטופ ,אפילו ער זעט אויס צופרידן
מ'דארף דן זיין ,אבער די ספרי מתים פון די וואס לעבן שוין נישט ,פארוואס און ער שטייגט טאקע ,און ס'איז נישטא פארוואס ער זאל נישט זיין צופרידן,
זענען זיי אפן. אבער יעדער קען נוצן א גוט ווארט ,און מ'דארף טאקע נישט קארגען און נישט
ער ברענגט דארט אז וויבאלד די ספרי חיים איז דאך אפן ,פארשטייט זיך אז דארפן טראכטן צוואנציג מאל צו יא ,צו ס'קומט אים ,צו נישט ,און אויב מ'האט
ס'ווערט טאקע אפגעשריבן אויף אידן א חיים טובים ווייל אלעס ווערט זכותים, א ספק זאל מען שוין געבן א גוט ווארט ,מ'האט קיינמאל נישט קיין חרטה מיט
און אז מ'זעט אז די אידן האבן דאך געהאט אסאך זכותים ,גייט מען נעמען די דעם וואס מ'געבט א גוט ווארט.
ספרי מתים ,אפילו די מלמדים וואס מען האט ביי זיי געלערנט ,פון וואו זיי
האבן גענומען די זכות ,אפילו וואס זייערע נשמות זענען שוין אויף יענע וועלט, אל הנער הזה התפללתי
איז נעמט מען נאכאמאל זייער זכות און מען לייגט צו נאך זכותים אויף זיי ,אז פארשטייט זיך אז מ'דארף טאקע אמאל געבן פסקים אויכט ,אבער לגבי
זיי האבן גורם געווען אז די ספרי חיים זאלן זיין לטובה און עס קומט צו צו זיי דעם האט שוין כ"ק דער טאטע זצוק"ל געזאגט פון כ"ק דער סקווירא זיידע
נאך זכותים .ממילא דאס איז א זאך וואס מען לייגט אריין יעצט די ארבעט, זצוק"ל אז די עיקר זאך ,מ'קען נישט אליין היטן די קינדער ,אויך נישט מיט געבן
און אויף דורי דורות עסט מען די פירות וואס מען טוט .דער אייבערשטער זאל פסקים ,נאר מ'דארף בעטן ,מ'דארף תפילה ,תפילה העלפט .מ'דארף בעטן,
טאקע העלפן אז מען זאל קענען טאקע אויפטון פאר יעדן איינעם. יעדער איינער דארף בעטן אז מ'זאל מצליח זיין ,און בעטן אויף די קינדער זיי
זאלן מצליח זיין.
סלחתי כדברך
מען האט שוין נאכגעזאגט דער ראשי בשמים אויפ'ן פסוק "ויאמר ה' סלחתי למילף נפשי' בניחותא
כדברך" (במדבר יד ,כ) ,אז וויבאלד משה איז געווען א מלמד תורה ,און ער האט פארשטייט זיך אז ווען ס'מאכט זיך אז א מלמד ,ווען ס'איז שווער ,א קינד
געזאגט אז מ'זאל מוחל זיין ,איז א מלמד תורה האט די זכות צו צורייסן א גזר טוט ממש א שווערע זאך ,ווערט ער אזוי אנגעצויגן ,ער קען ווערן אין כעס,
דין .יעצט אז מ'האלט פאר יום טוב ,פאר ס'קומט אזא גרויסע טאג ,איז ממילא דעמאלטס קען מען נישט מחנך זיין אזוי .אז מ'וויל מחנך זיין די קינדער מיט
די מלמדים האבן א גרויסע כח צו בעטן טאקע אז זיי זאלן אפגעשריבן ווערן תורה ויראת שמים ,מיט אן ערנסטקייט ,כעס איז דאך פונקט קעגן די זאך ,איז
אויף א כתיבה וחתימה טובה ,און מ'זאל מצליח זיין. ווי קען מען מיט כעס מחנך זיין.
איך האב געזען ,דער נועם מגדים (פ' בחוקותי ד"ה בחוקותי ,פ' פינחס ד"ה והנה כבר כתבנו)
ברכת הקודש
ברענגט לגבי אן ענליכע זאך ,אז מ'וויל זאגן מוסר ,מיט כעס קען מען נישט
דער אייבערשטער זאל העלפן טאקע אז מ'זאל מצליח זיין ,יעדער איינער
זאגן קיין מוסר ,ווייל מוסר איז פשט אז מ'וויל דאך ארויפברענגען דער מענטש
ביי זיך אין שטוב זאל זיין א הרחבת הדעת ,און מ'זאל קענען האבן טאקע די
צו יראת שמים ,און כעס איז דאך "רגזנותא" ,ס'קומט פון אן אנדערע צד ,און
גאנצע קאפ און די גאנצע כח אריינצולייגן אין די תלמידים אז זיי זאלן וואקסן
ממילא דעמאלטס קען מען נישט אויפטון ,אלעס דארף זיין בניחותא .בכלל,
גוט .יעדער איינער זאל ווערן אויפגעראכטען אויף וואס ס'פעלט ,מיט שמחות,
ווען מ'איז נישט אויסגערוהט און מ'איז נישט רואיג ,קען מען נישט האלטן די
מיט געזונט ,און פרנסה בריוח ,און ווער ס'דארף שידוכים ,און מ'זאל קענען
קאפ וואס צו זאגן און וואס נישט צו זאגן.
די אייגענע קינדער מדריך זיין צו תורה ויראת שמים ,און זען נחת פון די אלע
תלמידים ,און ס'זאל קומען א כתיבה וחתימה טובה און א גוט געבענטשט יאר. דער אייבערשטער זאל העלפן טאקע ,מ'זאל מצליח זיין ,יעדער איינער מיט
יעדער קינד ,יעדער מלמד מיט זיין כיתה ,א יעדער יחיד מיט די רבים ,זאל'ן
[אחר שתיית לחיים] לחיים .יעדער איינער זאל מצליח זיין ,און מ'זאל זען די
מצליח זיין און קענען ארויפברענגען די קינדער צו תורה ויראת שמים ,אז זיי
הצלחה ,מ'זאל זיין צופרידן פון די ארבעט ,וועט עס געבן א חיזוק ,צו קענען
זאל'ן קענען אויפשטעלן לעכטיגע דורות.
ווייטער טון .און דער אייבערשטער זאל העלפן מ'זאל זיין געבענטשט ,א כתיבה
וחתימה טובה ,מ'זאל פועל'ן אלעס גוטס ,און ס'זאל טאקע זיין כתיבה וחתימה מצדיקי הרבים ככוכבים לעולם ועד
טובה ,ווי מ'האט שוין גערעדט [בשם הראשי בשמים] ,אז די מלמדים האבן א שטייט דאך אז איינער לערנט מיט א קינד תורה ,האט ער די זכות אין אלע
כח זיך אויסצובעטן ,און מ'זאל טאקע אויסבעטן פאר די אייגענע משפחה ,פאר זאכן וואס די קינד טוט פון דעם .און וואס דער קינד טוט אלע יארן ווייטער
די תלמידים ,פאר די גאנצע חבריא ,און פאר די גאנצע כלל ישראל א כתיבה לטובה ,ווערט עס גערעכנט אויף דעם מלמד אלע זאכן וואס ער האט גורם
וחתימה טובה. געווען .איך זאג א משל ,א כיתה א' מלמד לערנט אויס צו דאווענען ,אז אלע
דער אייבערשטער זאל העלפן אז די שטוב זאל זיך פירן אלעס כשורה ,מיט יארן וואס ער דאווענט ווערט גערעכנט נאך זכותים אויף דעם מלמד'ס קאנטע.
אסאך נחת ,מיט פרנסה ,מיט געזונט ,און מ'זאל קענען האבן די הרחבת הדעת און די זעלבע זאך ,יעדע זאך וואס האט אים ארויפגעברענגט מער ,צו דאווענען
צו קענען טון די עבודת הקודש אזוי ווי ס'דארף צו זיין. מער ,צו אפילו א גוט ווארט וואס דאס האט אים געברענגט אז ער זאל זיין
א גוט געבענטשט יאר. ערנסטער ,און ער זאל גיין אויף די ריכטיגע וועג ,איז די זכות בלייבט אייביג,
יב
דברות קודש מאת כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
אצל מעמד "קביעת מזוזה" לקומות החדשות של בית חינוך לבנות "בית שפרה"
ג' נצבים וילך תשפ"ו לפ"ק
וואס מען לייגט ַאריין,
דא ,און די אלע כוחות ָגאנצער חינוך ָאון היות דער ַ צוזאמגעקומען אויף א
ַ מ'האט שוין ַארויסגעברענגט ,אז מ'איז זיך ָ
עפעס א העכערן אופן .ס'איז נישט ממש חוץ לדרך הטבעָ ,אבער איז אויף ּ וואכן צוריק.
מ'האט עס ָאנגעהויבן זעקס ָ
ָ וואס
"קביעות מזוזה" ביי א בנין ָ
נאר מ'לייגט ַאריין
גאסָ ,
וואס מ'טוט די זעלבע ווי די ַ
ס'איז נישט סתם ַאזוי ָ נאר סייעתא דשמיא.
ס'איז ממש שלא כדרך הטבע .מ'זעט ַאז ס'איז ָ
מ'וואלט געקענט .ממילא איז דער ָ מער כוחות ,מיט מער מעלות וויפיל
בורא עולם בקנין השלם זה הבנין
טאקע גיין חוץ לדרך הטבע.זאל ַ משפיע ַאז ַאלעס ָ
ּ אויבערשטער
מפיוטערס .מ'ווייסט
קא ּ
מאל ,מ'זעט היינט ַאז ַאלעס גייט מיט ָ
זאג ַא ָ
איך ָ
הבונה בית חדש מתפללָ ,אדער מען טוט מצוות ,עפענט
דאווענט ,מען איז ּדאך ַאז ווען מען ַ
ָ
דער אויבערשטער זאל העלפן .מ'לייגט א מזוזה .מזוזה איז א שמירה .אין וואס מען טוט ,יעדע
מען מיט דעם אויף אויבן שערים ,מיט יעדע פעולה ָ
באגלייטן מלאכים ווען מען זוהר הק' שטייט ַאז דורך די מצוה פון מזוזהַ , וואס פון דעם
וואס מען טוט ברענגט ַאז עס עפנט זיך אויף א שערָ ,מצוה ָ
זאל דערווארפן זיי ַאוועקָ .
גייט ַארויס און ווען מ'קומט ַארייןַ ,אלע קליפות ַ השפעות.
קומט ּ
דא א לויטערע לופט ,און א לויטערע ס'זאל זיין ָ
אויבערשטער העלפן ַאז ָ דאך פון ַאלע ספריםָ .אבער די דורות ווערן דאך ַאביסל דאס ווייסט מען ָ ָ
באגלייט מיט א שמירה ,סיי א שמירה ברוחניות און סיי א מ'זאל זיין ַ
חינוךָ .
האט דער אויבערשטער האבן חיזוק אין די אמונהָ .
דארף ָ שוואכער ,און מען ַ
ַ
מ'זאל
שטארק ,און ַאז ָזאל קענען זיין געזונט און ַ שמירה בגשמיותַ ,אז מען ָ
דא
זאל זען ַאז ס'איז ָ
מפיוטערס ַאז מען ָקא ּ
דא די ָ
ַאזוי געפירט ַאז עס זענען ָ
קענען ממשיך זיין מיט דעם געהויבענעם חינוך.
דאס קומט דארטָ .דא ,און עס עפנט זיך ָ קנעפל ָ
ּ זאך .מ'קען דרוקן א זא ַַא ַ
"חינוך הבנות" איז א גרויסער יסוד אין אידישקייט .א גרויסער יסוד אין האטדא ,און עס ָעפעס ָ זאך .מ'טוט ּ
זא ַדא ַא ַ
פאר'ן דור ַאז ס'איז ָ
צו ווייזן ַ
אויפשטעלן א אידישע שטוב .עס שטייט דאך (משלי יד ,א) "חכמות נשים זאל גלייבן ַאז
דאס ברענגט ַאז מען ָ
ערגעץ-אנדערש ,און ָ
ַ השפעה אויף
ּ אן
טאקע ,דער מציאות איזַ ,אז א פרוי מיט איר דאך ַ בנתה ביתה" .מ'זעט ָ דאווענען.
זאך אויך ביים ַ
זא ַדא ַא ַ
ס'איז ָ
באקומט דעם ריכטיגןחכמה קען ַאוועקשטעלן א אידישע שטוב .אויב זי ַ
זאגט מען דעם זמר "איש חסיד הי'" וואך מוצש"ק ָ לענינינו ,יעדע ָ
דאס
וויאזוי צו שטעלן דעם הויז ,איז זי ָ
קלארקייט ,און די ריכטיגע דעת ַ ָ
נאכט איזאיינמאל ַאז אין איין ַ
ָ גאנצע מעשהַ ,אז ס'איז געווען מיט די ַ
ממשיך אויף ַאלע דורות ווייטער.
טאקע דעריןַ ,אז ס'זענען
גאנצער בנין .מ'גלייבט ַ געווארן א ַ
ָ אויפגעשטעלט
וואס מען ווייסט ַאזדא גענוג דוגמאות ,ביודעים ובלא יודעים ָ ס'איז ָ
דאס געבויט .ס'איז זיכער ַאזוי געוועןָ .אבער האבן ָ וואס ָ
געקומען מלאכים ָ
אינגעלייט ,אפילו אויב ַאלס בחור איז ער נישט געווען ַאזויָ ,אבער אז ער
טאג
זאך ַאז אין איין ָזא ַ
עפעס אויס ַאביסל פרעמד .ווי קען זיין ַא ַ ס'קוקט ּ
נארהאבן זיי זיך ממש געהויבן .ס'איז ָ
ריינגעפאלן אין א פיינע שטובָ ,
ַ איז ַא
פארטיגן בנין שטיין.
געטראפן א ַ
ָ האט מען
ָ
אין זכות פון די אשה כשרה.
טאקע נישטהאט מען עס ַאביסל מלבש געווען .ס'איז ַ דא ביי דעם בנין ָָ
דארף זיין מיט חכמהָ ,אבער טאקע זיין "חכמות נשים" עס ַ דארף ַעס ַ
טאגָ ,אבער ס'איז דאך שלא כדרך הטבע .די מלאכים פון געווען אין איין ָ
מ'האט עס גוט ַאריינגעגעבן ַאז
ָ טאמער מ'געבט גוט ַאריין דעם חינוךַ ,אז ָ
זאל קענען
באגלייט ַאז מען ָ
האט ַ
אויבן זענען געקומען ,און סייעתא דשמיא ָ
יא
וואס ָ
וואס מדגיש צו זייןָ ,
וואס מען וויל ,און וויסן אויף ָ מ'זאל וויסן ָ
ָ
טאקע אויף ווייטער .עס העלפט צו ווייטער ַאז דאס בויט ַ וואס נישטָ , און ָ בויען ַאזוי שנעל און עס עפענען אין צייט.
דאס קענען ממשיך זיין אויףמ'זאל ָ
זאל קענען זיין חסיד'ישע דורותָ , עס ָ דעטאל איז ממש נסים.ַ מ'האלט אין איין הערןַ ,אז יעדע ּפרט ,יעדע
ַ ווי
געוואלט ,בדרך ישראל
ָ טאטע זצוק"ל ָ
האט ווייטער ,אויפ'ן דרך ווי כ"ק דער ַ טאקעהאנט .ס'איז ַדא צו די רעכטע ַ
זעט מען ַאז דען אויבערשטער שטייט ָ
סבא ,ווי ס'איז געווען די ַאלטע מסורה. זאגן ַאז ס'איז מיין כח
מגלגלין זכות על יד זכאיָ ,אבער קיינער קען נישט ָ
נאר
נאר סייעתא דשמיא ,און ָקלאר ַאז ס'איז ָ
דאס געטון .מ'זעט ָ האט ָ
וואס ָ
ָ
בלשון הזה וכסדר הזה
געהאלפן.
ָ האבן
וואס די מלאכים ָדאס ָ
ָ
עס שטייט דאך ביי מתן תורה (שמות יט ,ג) "כי תאמר לבית יעקב ותגד לבני
ישראל" .קודם איז ער מקדים די בית יעקב ,די פרויען .דער אויבערשטער מדה כנגד מדה
זאגט "בלשון הזה וכסדר הזה". געזאגט "כה תאמר" ,און רש"י ָהאט אים ָ ָ מ'זאל חוץ לדרך
געהאלפן ַאז ָ
ָ האט
ממילא ב"ה ַאז דער אויבערשטער ָ
זאל נישט משנה זיין אפילו מיטן סדרַ ,אז קודם נגעזאגט ַאז מען ָ
האט ָא ָער ָ זא בנין ,עס שטייט דאך אין ַאלע חסיד'ישע
הטבע קענען אויפבויען ַא ַ
זאגן די ספרים די
נאכדעם קומען די בני ישראלָ . קומט די בית יעקב און ָ ספריםַ ,אז ווען א איד דינט דעם אויבערשטן שלא כדרך הטבע ,קומען די
טעם ווייל די נשים זענען א גרויסער עיקר פון בויען אידישע דורות. השפעות אויך שלא כדרך הטבע. ּ
יג
דער של"ה הק' (שער האותיות ,דרך ארץ) ברענגט ָ
דאס
נאךַ ,אז די פרויען גיבן זיך ָא ּפ מיט די קינדער .דער ָ
טאטע גייט ַארויס ַארבעטן ,און ַאזוי דורכאויס די ַ
וואך קען מען זיך נישט ַאזוי ָא ּפגעבן מיט די קינדער.
וויאזוי מחנך
טאן ַ ָאבער די פרויען ,זיי שטעלן דעם ָ
" צו זיין די קינדער( .זה לשון קדשו :והנשים מצוות על תוכחת בניהם
כמו האב ,ויותר מהם ,מטעם שהם פנויים ומצויים יותר בבית ,ממה נפשך,
אם האב תלמיד חכם אז הוא טרוד מאוד בגירסא ולא יוכל לעיין בכל עת
,
ובכל רגע על מעשה הנער ,ואם הוא טרוד במשא ומתן ובהליכות דרכים אז
, ,
" על הרוב אין האיש בביתו).
באקומען א ריכטיגן חינוך ,שטעלן זייממילא ַאז זיי ַ
לדרשת זאל זיך ציען ווייטער
אוועק און זיי העלפן צו ַאז עס ָ
הכנה לימי הרחמים והרצון ערליכע ליכטיגע חסיד'ישע דורות לה' ולתורתו און
נהאלטן די מסורה.
צו קענען ווייטער ָא ַ
טאקעַ ,אז מען
זאל דער אויבערשטער העלפן ַ ָ
ע"י המגיד המפורסם מ'זאל קענען
ָ זאל קענען ווייטער ממשיך זיין, ָ
הרה"ג רבי יוסף חיים
ָאנגייןַ .אזויווי ס'איז געווען סייעתא דשמיא ביים
זאל
זאל דער אויבערשטער העלפן ַאז עס ָ בויעןָ ,
זיין סייעתא דשמיא ווייטער אינעם חינוך ,עס זאל
גרינוואלד שליט"א זאלן
וואס ָ
גאלדענע ּפירות ַָארויסקומען שיינע ָ
קענען אויפשטעלן ליכטיגע אידישע שטיבער און
ביום ג‘ ששח“ב ראש השנה קענען ווייטער ממשיך זיין חסיד'ישע פרייליכע
בשעה 9:45בערב ליכטיגע דורות.
בהיכל ביהמ"ד הגדול ברכת הקודש
, , פאר יעדן איינעם דער אויבערשטער זאל העלפן ַ
, ,
, , ,
מ'זאל זיין געזונט
השפעהָ ,האבן ּ מ'זאל ָ
(המחנכות)ָ ,
, , האבן בני חיי ומזוני מיט מ'זאל ָ
שטארק ,און ַָ און
.
דארף ,גוטע שידוכים ,נחת וואס ער ַ
געזונט .יעדער ָ
מ'האט
ָ פון די קינדער .ס'איז דאך ּפשוט ַאזויַ ,אז
הרחבת הדעת ַארום און ַארום ,קען מען זיך ָא ּפגעבן
" " " " מיט דעם עבודת הקודש.
געזאגט ,מ'גיט
ָ ווי הר"ר משה יושע הי"ו ָ
האט
סאך .די ַאלע געבן ַאוועק פיר און צוואנציג
ַאוועק ַא ַ
וואס עס ווערט
דאך דער עיקר אויף ָ נקראת אלא על שם גומרה"ָ .
דאס איז ָ האבן דעםטאקע ָ זאלן זיי ַ פאר'ן חינוךָ . שעה ַ
ַאוועקגעשטעלט דער יסוד. זאל קענען ַאוועקגעבן דעם צייטהרחבת הדעת אין ַאלע עניניםַ ,אז מען ָ
ס'זאל מצליח זיין ווייטער ַאזויווי ס'איז
זאל דער אויבערשטער העלפן ַאז ָ ָ אויפ'ן חינוך.
וואס
מ'זאל קענען אויספירן ַאלע רצונות ָ דער רצון ַאזויווי מען וויל ,און ָ זאל נישט ָאנקומען ַאזוי שווער.און דער אויבערשטער זאל העלפן ַאז עס ָ
האט.
מען ָ צוזאמען קענען זען ווייטער ,ווי מען פירט
מ'זאל ַזאל זיך פירן כשורהָ , ַאלעס ָ
ס'זאל זיין מיט א שמירה עליונה און ווי ר'
דער אויבערשטער זאל העלפןָ , זיי לחופה ,און ווי עס ציען זיך ווייטער פון די תלמידות ליכטיגע אידישע
מ'זאל קענען ווייטערמ'זאל קענען ווייטער מצליח זייןָ ,
זאגטָ , משה יושע ָ דורות ,און ווי ס'בויען זיך ליכטיגע אידישע שטיבער.
רופן צו קביעות מזוזה און צו אבן הפנה'ס ,דער אויבערשטער זאל העלפן מ'האלט שוין ביים עפענען צוועלפטע
ַ איצט ענדיגט מען שוין די שולע.
מיט גרויס הצלחה ,און ס''זאל א כתיבה וחתימה טובה ,אכי"ר. גאנצע געביידע פונעם בית חינוך" .אין המצוה
קלאס ,מ'ענדיגט שוין די ַ
ַ
יד
דרשת הרה"ח ר' משה יהושע הכהן קראמער הי"ו
אצל מעמד "קביעת מזוזה" לקומות החדשות של בית חינוך לבנות "בית שפרה"
ג' נצבים וילך תשפ"ו לפ"ק
רויסגעהאלפן ַ -אז ס'איז
ָ שטארק ַא
ַ האט
וואס ָ
ָ דאנקן
דארף ַ
דאס איז ניסים גלוים! און מען ַ
ָ ברשות כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א ,ברשות כל
האט א שטוב מיט קינדער, וואס ַָאזוי ווי איינער ָ דעם אויבערשטןַ ,ארויסברענגען דעם הכרת הנאספים ,מרנן ורבנן ורבותי.
נאך א קינד ,און ַאזנאך א קינד און ָ נאך א קינדָ ,ָ פאר'ן אויבערשטן "הגדתי היום שאינך
הטוב ַ אֹותיָך וְ ַעל נִ ֶסיָך
ַעל נִ ְפ ְל ֶ
לאץ אינדערהיים ,שיקט ער האט נישט קיין ּפ ַער ָ כפוי טובה".
אודה ה' מאד בפי ובתוך רבים אהללנו .מ'קען
עפעס אן עלטער- ַא ּפ ָאר קינדער וואוינען ביי ּ והי' המחנה אחד נישט גענוג ַארויסברענגען די הרגשים אויף
קאזין ָאדער א שכן.עפעס א ָ פעטערּ ...
גאנצן
צוזאמשטעלן דעם ַַאז מען קען ב"ה צוריק ַ וואס דער
טאג ָדי נסים און חסדים אויף יעדן ָ
דאס איז דער נמשל נאר א משלָ .
דאס איז נישט ָ
ָ זאך.
געוואלדיגע ַ
ַ בית חינוך אין איין בנין איז עס א אויבערשטער טוט מיט יעדן איינעם ,בדרך כללי
האבן א מוסד צוטיילט אויף ַא ּפ ָאר ַאליינסָ . יאר ַאז מען איז געווען צוטיילט אין צוויי רא ָ
פא ַ
ַ וואס
וואס לעבן מיט ָ און בדרך פרטי ,ובפרט די ָ
ּפלעצער ,איז ווי נעמען קינדער פונדערהיים און בנינים ,איז עס געווען זייער זייער שווער .שווער עס טוט זיך ָא ּפ ביי אונז אין מוסד די לעצטע
שוואגער ָאדער א שוועגערן
עפעס א ָ זיי שיקן צו ּ פאר די תלמידות ,שווער פאר די טיטשערס ,און טאג ,יעדע איינציגע יאר ,יעדן איינציגן ָ ּפ ָאר ָ
דארט צו וואוינען ,גוט אי"ה שבת ביי די סעודה ָ בעיקר שווער פאר די פרינציפלס און די העד- טראכט ַאריין -דער
וואס ווען מען ַ זאכן ָמינוטַ ,
פארשטייט ַאז עס קען מען צוריקקומען ...יעדער ַ געדארפט כסדר לויפן פון איין ַ מ'האט
ָ סטעף. האט געגעבן א כח השכחה - אויבערשטער ָ
ַארבעט נישט ַאזוי .און ביי א מוסד איז גארנישט רטאציע איז שווערנספ ָא ַ
טרא ּ
בנין צום צווייטןַ . האלט מיט,
טראכט ַאריין ,און מען ַ
ָאבער ַאז מען ַ
ַאנדערש. ָאנגעקומעןַ .אלעס איז שווער געווען. מ'עפענט אויף די אויגן ,זעט מען ַאז ס'איז "נסים
זאך סייס'איז אן ַאנדערע חינוך ,אן ַאנדער ַ מ'האט
ָ דאס ַאלעס נישט פארשטעלן.
מ'דארף ָ
ַ דא
וואס עס גייט ָגלוים" ס'איז התגלות השכינה ָ
מ'האט ַאלעס ָ ברוחניות און סיי בגשמיות ַאז שוין גערעדט דערפון ביי די קליינע מסיבות - פאר.
שטאק,
וואס ס'איז זיבן ָ כאטש ָ צוריק אין איין בניןָ . זילבערמאן הי"ו
ַ אנגעפירט דורך הר"ר מענדל האט
דא ָ
וואס ָ
מ'דארף קיינעם נישט מודיע זיין ָ ַ
רא ּפגיין ,איז
מ'דארף ַארויפגיין און ַא ָ
ַ ּפ ַאסירט .די ַאלע אידן וואוינען דאך
סאך בעסער ווי צו זיין נאך ַאלץ ַעס ָ דאס איז נישט קיין שטאטָ .ָ דא אין
ָ
מפוזר ומפורד אין ַא ּפ ָאר ַאנדערע קאנטרי מ'האט געבויט אין ָ
וואס ָבנין ָ
בנינים. פארשטעקט אין א ערגעץ-וואו ַ
דאנקן דעם ַ דארף מען ַ רא
בא ָדא אינמיטן ָ וואלד .ס'איז ָ ַ
אויבערשטן ,סיי אויפ'ן חלק ַאז שטאק
ּפ ַארק ,אויף 42ביי .17צוויי ָ
דאס צו
מ'האט געקענט ָאנקומען ָָ וואכן
ַארויפצוציען ַאזוי אין זעקס ָ
ענדיגן כליל בהדרו ,און סיי אויף דאכט זאךַ .
איז נישט קיין ּפשוט'ע ַ
וואס עס וועט
דעם הרחבת הדעת ָ זיך מיר ַאז דעם ערשטן ביעם אויפ'ן
אי"ה ברענגן. רויפגעגאנגען
ַ שטאק ,איז ַאָ פינפטן
למספרם דזשוליי .7היינט איז דער ּ
חינוך לדורות
למספרם .ממש מ'רעדט ּ ערשטער
וואס
דאנקן די ַאלע ָבא ַ
מ'דארף ַ
ַ פארטיג וואס ס'איז ַ
וואכן ָפון זעקס ָ
צושטאנד-געברענגט.
ַ דאסהאבן ָ
ָ דא קומען כליל בהדרו ,מ'קען שוין ָ
העראאישער
ָ דא אונזער
עס זיצט ָ לערנען.
נטראקטער ידידינו מוה"ר קא ַָ
וואס
ָ גרינבלאט הי"ו,
ַ אברהם מארגן אינדערפרי קומען אי"ה ָ
כמעשהו בראשונה אינעם חדר אויף קלאסן
ַ ַאהער די מיידלעך .זיבן
האט'38סטע סטריט בליעה"ר ,ער ָ מארגן לערנען אויף די
וועלן שוין ָ
פארגעסן וויפיל
שוין מן הסתם ַ שטאק ,און אי"ה די
ָ אויבערשטע
דארט...
האט צוזאמגעארבעט ָ ער ָ נטאג וועט מען
מא ָוואך ָ
קומענדיגע ָ
מ'האט געלויבט השי"ת נעכט
ָ ָאבער שטאק.
באנייען דעם פינפטן ָ
אי"ה ַ
טו
דארפן עפענען א פערטע אויב מ'וועט ַ ָאנגעהויבן דעם חדר מיט ַאריבער "טויזנט"
ראלעל .אויב עפענט מען א פערטע ּפ ַא ַ תלמידים בליעה"ר .דער זכות תורה און זכות
נאך פריער שוין...
דארף מען אפשר ָ ראלעל ַּפ ַא ַ תפלה פון די קינדער אויף לנצח נצחים ביז
דא,
וואס זענען שוין איצט ָ
קלאסן ָ ָאבער לויט די ַ טאג גייט לזכותו.
משיח'ס ָ
דא
וואס זענען שוין ָראלעלס ָ פאר די דריי ּפ ַא ַ
דא ביי די מיידלעך .חינוך איז
דאס זעלבע ָ און ָ
לאץ אין דעםדא ּפ ַ
קלאסן ,איז ָ
אין די יונגערע ַ
דא אידן ,ובתוכם ידיד נפשיאויף לדורות .ס'זיצן ָ
יאר.
נאך דריי ָפאר ּפונקט ָבנין ַ
מוה"ר משה יקותיאל פריינד הי"ו ,מן הסתם
מ'האפט ַאז מ'וועט קענען טרעפן די ַאנדערעָ דאך
דארפן ָוואס איז דען ,מיידלעך ַטראכט ערָ ,
ַ
בניניםָ .אדער ס'וועט זיין אן "ארץ הצבי" מ'וועט נישט לערנען .זיי זענען נישט מחיוב צו לערנען.
שוין זיין אין ירושלים ,וועט דער בנין גרעסער דארף
רוואס ַ
פא ָ זא בניןַ ,
מאכן ַא ַ
דארף מען ַ וואס ַ
ָ
דארפן צובויען.
ווערן ,און מ'וועט שוין נישט ַ מען זיך אזוי מוסר נפש זיין פאר דעם.
קלא ּפן
דאס איז דער מציאות .א מזוזה ַ ָאבער ָ ָאבער אונז ווייס מיר ַאלע ַאז לויט ַאלע שיטות
ראחמיסטריווקא איז ַאזויווי אן אבן אין ַ דא חומש אויך ָ -אבער וואס מען לערנט ָ -הגם ָ
פארשטייט ַאז ווען מען קומט הפינה .יעדער ַ דאס איז לויט ַאלע שיטותַ ,אז חינוך איז זיכערָ
דעמאלט
ָ צו ַאן אבן הפינה ,הייבט מען ערשט נאך מער.
דא א חיוב ביי די מיידלעך ,און אפשר ָ ָ
מ'דארף עס ַ אן .מ'הייבט ָאן צו בויען א בנין, גארנישט
ָאן די פרויען ,און ָאן די מיידלעך איז ָ
דא איז אויך ַאזוי .כ"ק דער נאכדעם ענדיגןָ . ָ דאס זענען די דורות העתידות. דאָ .
ָ
ס'זאל
מזוזה-קלא ּפןָ ,
ַ רבי שליט"א קומט צו א
די מיידלעך שטעלן ַאוועק דעם יסוד ,און ַאז זיי
זיין א שמירה עליונהָ .אבער ס'איז ווי אן אבן
דא ,און מאל ָ
כא ָ
נא ַיאר ַארום ָהפינה .אי"ה דריי ָ באקומען דעם ריינעם חינוך ,דעם יראת וועלן ַ
דאס זעלבע אי"ה ביי די ַאנדערע בנינים .אין ָ זאלןשמים ,דעם געפיל צו אידישקייט ַאז זיי ָ
נאך אויף צוויי לאץ ָ דא ּפ ַ
היי-סקול איז איצט ָ דאס קענען איבערגעבן ווייטער פאר זייערע ָ
דארפן דארט שוין אויך ַדעמאלט וועט מען ָ ָ יאר.
ָ האט מען א הבטחה פונעם אויבערשטן קינדערָ ,
צובויען און ַאזוי ווייטער. מפי זרעו"ַ ,אז עס (דברים לא ,כא) "כי לא תשכח ּ
טאג,
וועט ווייטער קענען גיין ביז משיח'ס ָ
כ'האב שוין ָאנגעגרייט דעם בוי-מייסטער ר' ָ
זייערע קינדער וועלן ווייטער קענען מקיים זיין
נאך אויף אייןלאץ ָ דא ּפ ַ
אברהם ...אין חדר איז ָ
מ'זאל זיך שוין ַארויסזען פון
תורה ומצוות ,און ָ
איינגעשפ ַאנט ,סיי
ּ יאר .דער עולם איז שוין ָ
דעם גלות ַאמעריקע.
הר"ר זאב הייזלער הי"ו ,און סיי הר"ר אפרים
דארף מעןיאר ַארום ַ גאלדשטיין הי"וַ ,אז א ָ ָ תשנה לשנה הבאה
שטאק אויף די תלמוד תורה. נאך א ָ ַארויפבויען ָ רמאל ביי א
נא ַ זאגן בדרך הלצהָ . איך וויל ָ
געווארן
ָ פארפולט שטאק איז שוין ַ ָ די דריטע מזוזה-קלא ּפן,
ַ מאכט א
ביזנעס ,ווען מען ַ
קלאסן ,און אי"ה ,מ'וועט רופן דעם מיט דרייצן ַ קלא ּפן א מזוזה,
מ'רופט א גדול ,מ'רופט א רבי'ן ַ
דארט אויך. מזוזה-קלא ּפן ָ
ַ רבי'ן צו מ'האט
וואס ָ מיינט עס אן השלמה פון דעם בנין ָ
האבן כח
מ'זאל ָ
דער אויבערשטער זאל העלפן ָ געבויט פאר די ביזנעס.
און מח ,מחנך צו זיין ווייטער אידישע קינדער. זאל זיין
פאר'ן רבי'ן ָ
זאג שוין איצט ַ ָאבער איך ָ
הכרת הטוב מזוזה-קלא ּפן איצט ,איז בסך הכל
ַ געזונטַ ,אז די
יאר ַארום וועט מען יאר .אין דריי ָ
אויף דריי ָ
זאגן אן עקסטערן ישר כח פאר יעדן מ'דארף ָ
ַ
נאך א קלא ּפן ָ
דארפן ַ אי"ה ערגעץ-וואו שוין ַ
געמאכט געשען .ר'
ַ האט עס וואס ָ
איינעם ָ
מזוזה ...איך ווייס נישט וואוָ ,אבער אין די דריי
טאג זיבענע צופרי.
דא יעדן ָ
אברהם איז געווען ָ
דארפןיאר וועט מען שוין בעזהשי"ת ווייטער ַ ָ
טאג.
געארבעט פערצן פופצן שעה א ָ האט ַ ער ָ
אינגערמאן ,און ס'איז
ַ ער איז שוין נישט קיין שטאקן
ָ דא מיט די צוגעבויטע קלא ּפן מזוזותָ .
ַ
א מורא'דיגער לימוד ,א מוסר השכל פאר יעדן יאר.
נאך דריי ָ
פאר ָ
לאץ ַ דא ּפ ַ
איז ָ
מאכן.
דאס ַ
דא א רצון קען מען ָ
איינעםַ ,אז ס'איז ָ נאכנישט
ס'איז א ּפשוט'ער חשבון .מ'רעד'ט ָ
ז טז
דא פיר און צוואנציג שעה,קינדער ,און זענען ָ האט ער געטריבן יעדן איינעםַ .אלע סאב'ס
ַאזוי ָ
דאס זענען די
ביינאכט ,זומער ,ווינטערָ .
ַ צופרי דא .איך קען נישט פורש בשמם זיין וואס זיצן ָ
ָ
העד סטעף ,מנהלות ,פרינציפלס ,טיטשערס, האט זיך
פון יעדן איינעםָ .אבער יעדער איינער ָ
וואס ָאן
יעדער איינער כל אחד בשם הטוב יבורךָ , איבערגעגעבן למעלה מן הכחות.
דא קיין סקול.
זיי איז נישט ָ האט מיר היינט דא ָ איינער פון די סאבס ָ
אויף ַאנדערע ּפלעצער איז איינגעשטעלט ַאז געזאגטַ ,אז די ַארבעטערס פרעגן ,ווען ענדיגטָ
וואס
ערזאן ָ
נס-פ ָמא ּדא א "מנהל רוחני" א ַס'איז ָ ראחמיסטריווקא בויען ,ווייל ַאלע ַאנדערע
שוין ַ
דאַ .אלעס ווערט
דאס נישט ָפירט די סקול .דא איז ָ האט מען געלייגט אין די זייט .איצט איז
דזשאבס ָ
ַ
געפירט דורך די פרויען .חוץ א מענעדזשער אין ראחמיסטריווקא ,בויען דעם בית ַאלעס געווען ַ
דא קיין מענער .זיי ַאליינס
דעם בנין ,איז נישט ָ דא .ב"ה פארטאג איז מען געווען ָ שפרה .יעדן ָ
שטאק ,ס'איז
גאנצן עול פון ַאלע זיבן ָ
טראגן דעם ַ
ָ דעם.
סאך ַארבעט.
סאך קינדער ,זייער ַא ַ
ב"ה ַא ַ מ'דארף געבן א יש"כ פאר העסקן הנמרץ מוה"ר ַ
פאר'ן רבי'ן שליט"אַ ,אז דער מוסד זאגן ַאיך וויל ָ געמאכט ַאז
ַ שפיטצער הי"ו ,ער ָ
האט זיכער בערי ּ
נאך א דא ,דער בית חינוך לבנות איז דערווייל ָ ָ לעגאלע חלקים זאלן דורכגיין ,און ַאזוי פאר
ַ ַאלע
דא
קלענערער מוסד ווי דער חדרָ ,אבער ס'איז ָ גאלדשטיין הי"ו און יעדן איינעם ,הר"ר יעקב ָ
דא א קיימא לן מער ַארבעטער ווי אין חדר .ס'איז ָ ַאלע ַאנדערע.
באקומען וואס ַפון ַאריבער צוויי הונדערט פרויען ָ מפסיקים מבנין לבנין
מ'האלט חשבון ַ עיראל פון דעם מוסד .און ב"ה
ּפ ָ
דארף מען ַארויסגעבן אן עקסטערן יש"כ ַ
טאג-טעגליכע ארבעט און זאך ,ס'איז ָ אויף יעדע ַ
פאר הר"ר עקיבא זאפיר הי"ו ,דער געטרייע
באסעס ,לימודי קודש ,לימודי האראוואניע ,די ָ
מענעדזשער פון בית שפרה ,ס'איז זייער זייער
זאל עס זיין עניני צניעות ,יעדער גיט זיך ָא ּפ
חולָ ,
גאנצן
זאך צו נעמען א מוסדַ ,א ַ
נישט קיין לייכטע ַ
אויף זיין שטח.
דא און ַאריינלייגן
קעמפַ ,ארויסנעמען פון ָ
ּ דעי
דברים עושה ּפירות נאכדעם צוריקגיין.
אין בית יעקב ,און ָ
האב נישטוואס איך ָ זאך ָזאגן א ַאיך וועל ָ דא עטליכע דא ָ דא ,ס'זענען ָ ווער עס זעט ָ
דערמאנט
ַ מ'האט עס שוין
זאגןָ . דא צו ָ
געקלערט ָ מ'דארף זיכער
ַ וואס רייניגן נאר.
דרייסיג ערלים ָ
ביי די טיטשערס מיטונג נעכטן ,און איך וויל עס האטרינציפל ָ
ּ מאכן ַאז יעדע טיטשער און יעדע ּפ
ַ
וואס
איבערזאגן ,ס'איז גוט ַאז דער רבי זאל וויסן ָ
ָ דארף ,די טישן מיט די בענקלעך, וואס מען ַ
ַאלעס ָ
דא.
דא ָרא געטרייע מחנכות ס'זענען ָפא ַ
ַ זאל זיין
זאך ָדי ביכער מיט אלע צוגעהערן ,יעדע ַ
זאגן
דא א טיטשער -איך וועל נישט ָ דא ָ
ס'איז ָ מיטארבעטער ,הר"ר ַ על מקומו .ער מיט זיינע
האט ַאריינגעגעבן געוויסע
וואס ָ
נאמעןָ , קיין ָ אברהם ראוויצקי הי"ו ,און הר"ר יושע קליין
האט
יסודות פון א געוויסע נושא אין השקפה .זי ָ הי"ו ,יעדער איינער כל אחד בשמו הטוב יבורך.
געמאכט א
ַ האט
גערעדט צו די מיידלעך ,און עס ָ באזונער א ישר כח פאר הר"ר ראובן
מורא'דיגע שינוי לטובה אויף יעדן ,ובפרט אויף וואלט עס נישט לעפקאוויטש הי"וָ .אן אים ָ
ָ
מ'האט עס
ָ איינס פון די תלמידות פון וועמען האט
מאכט זיכער ַאז יעדע טיטשער ָאון ער ַ געקענט געשען .דער מציאות הדברים איזַ ,אז
ספעציעל צוריקגעהערט.ּ דארף .ער גיט צו עקסטערע הילף.
וואס מען ַ ָ ער פירט אן מיט די טעגליכע בודזשעט פון די
האבן כח
זאל ָ
דער אויבערשטער זאל העלפן ער ָ האלטמוסדות מיט א געוואלדיגע מומחיות ,און ַ
האט זיך געטוישט מיט א געוויסעדאס מיידל ָ ָ
ָאנצוגיין מיט דעם עבודת הקודש. זאך איז מסודר,לאר .יעדע ַדא ַ
חשבון אויף יעדן ָ
געזאגט
ָ האט
זאך .זי איז ַאהיימגעקומען און זי ָ ַ
ס-און-דאס וויל זי בשום אופן
ָ דא
מאמעָ ,פאר די ַַ בית יעקב אלו הנשים קא ּפ זיין
און ַאז ַאלעס איז מסודר קען דער ָ
השפעה אויף די
ּ געהאט אן
ַ האט
נישט .און עס ָ דארף מען געבן א יש"כאחרון אחרון חביבַ , ראיעקטן ,און קען מען
פארנומען מיט גרעסערע ּפ ָ
האט
מאמע ָמשפחה ,עד כדי כך ַאז די ַּ גאנצע ַ וואס גיבן זיך איבער
פאר די מחנכות שתחיו ָ גיין ווייטער און ווייטער.
האט
וואס זי ָ
דאנקן אויף ָ בא ַ
גערופן די טיטשער ַ פאר'ן חינוך פון די
און זענען זיך מוסר נפש ַ האט
דא די לעצטע צוויי טעג ,ער ָ
ר' ראובן איז ָ
געטון. האבן געבענטשטע שטיבער מיטתלמידותַ .אלע ָ דא היינט ַאריינגעזעצט 9:30אינדערפרי,
זיך ָ
המשך בעמוד האחרון >>>>
יז
נאנט צו צוויי טויזענט תלמידים ותלמידות הייבן אן
ָ
בשעטומ"צ פרישן שנת הלימודים בקרב מוסדותינו הק'
חשוב'ע כלי קודש שליט"א הערן דברי ּפתיחה והדרכה פון כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א -
שטאקן פון "בית שפרה"
ָ התרגשות'דיגער מעמד "קביעת מזוזה" ביי נייע
האט
ווייטערדיגע הצלחה פון די כלי קודש און ער ָ תקופות בשנה -תחדש אורם כבראשונה"ָ ,
וואס נאנט צוהאבן די ָ וואךָ ,
רלאפענע ָ
פא ָ
במשך די ַ
אויסגעפירט מיט ברכות לרוב פאר די כלי קודש, יאר אין חדר איז געווענליך איינגעטיילט אין פיר
די ָ ריינגעשפ ַאנט
ּ צוויי טויזנט תלמידים ותלמידות ַא
און חברי הנהלה. יאר ווען מען הייבטבאזונדערע תקופותָ ,אנהייב ָ ַ צווישן די ווענט פון מוסדותינו הק'ָ ,אנהייבנדיג
ָאן מיט אן התחדשות מ'קען זיך נישט קיינער בשטומ"צ דעם פרישן שנת הלימודים אין "תלמוד
געהאט די זכי' צו הערן די דברות
ַ האט מעןדאן ָ
ַ
נישט ס'איז א בחינה פון 'ועמך כולם צדיקים'; תורה אהל יוחנן" און אין "בית חינוך לבנות בית
קודש ודברי ברכה והדרכה פון כ"ק מרן אדמו"ר
נאך די ימים טובים איז א פרישע תקופה שפעטער ָּ שפרה" מיט א תפלה אויף די ּ
ליפן פון זיי ,זייערע
שליט"א ,פול מיט הדרכות ישרות פאר די כלי
ווען מ'האט זיך שוין עטוואס באקענט; ארום אדר- יאר זאל דאס ָ עלטערן ,און די כלי קודשַ ,אז ָ
קודש צו קענען ממשיך זיין מיט זייער עבודת
שפעטער דיניסן ווייטער א דריטע תקופה; און ּ בעזהשי"ת זיין מיט הצלחה און סייעתא דשמיא
באזונדער געדרוקט אין היינטיגן גליון.
הקודש ,ווי ַ
זומער-וואכן פאר'ן ענדיגן די זמן איז ווייטער א
ָ באזונדער.מיטן ריכטיגן תועלת פאר יעדעס קינד ַ
האט דער רבי שליט"א נאך די דברות קודש ָ ָ תקופה פאר זיך.
פארטיילט לקח ,און די כלי קודש זענען דורך צוַ
אין די ַאלע זמנים ,און אייגענטליך סיי ווען
ּפתיחת השנה ודברות קודש
האט יעדן
ברכת לחיים ,ווען דער רבי שליט"א ָ
דארף מען כסדר'דיגע חיזוק
יאר ַאימער איבער'ן ָ
בבנין התלמוד תורה
געוואונטשן איש איש כברכתו אשר ברך אותם. גאנץ
האבן שוין ַ
די תלמידים פון די תלמוד תורה ָ
ָאנצוגיין מיט דער עבודת הקודש מיטן זעלבן
התחדשות ,און די בקשה פון א מלמד איז ביי די נאכ'ן
ָאנהייב וואך צוריקגעקומען צו די לימודיםָ ,
ּפתיחת שערים פון קומות ס'זאל זיין "תחדש
ַאלע "ארבע תקופות בשנה" אז ָ מסדר זיין ַאלע ּפרטים דורך די כלי קודש ומנהלים
החדשות אין בית שפרה האבן דעם זעלבן אורם כבראשונה" צו קענען ָ רוחניים מסדר צו זיין יעדעס קינד איש איש על
אין די זעלבע צייט ווען דער קול תורה אינעם וואס
התחדשות ,און דעם זעלבן ליכטיגקייט ָ מחניהו ודגלו.
האט שוין ָא ּפגעהילכט,בנין התלמוד תורה ָ פארזיכערן בעזהשי"ת ַאז
יאר ,צו ַ
מ'האט ָאנהייב ָ
ָ כמיטאג
ָ נא
נטאג אין די ָ
מא ָכמדי שנה בשנה איז ָ
האט דער בנין פון די מיידל שולע "בית שפרה" ָ מאקסימום יעדעס קינד קען ָאנקומען צו זיין ַ טאג פונעם שנת הלימודים, שעות ,דעם ערשטן ָ
מאסיווע ַארבעט ,צו נאך געדזשומעט מיט די ַ ָ נאר שייך.
וואס ָ
הצלחה ָ געווארן דער אסיפת כלי קודש ָ געהאלטן
ַ ָא ּפ
דעטאלן פון די צוויי נייע
ַ פארענדיגן די לעצטע ַ מיט דער ּפערזענליכער השתתפות פון כ"ק מרן
האט ער ַארומגערעדט ּפ ַאסיגע רעיונות ,און
ַאזוי ָ
מ'האט ַארויפגעצויגן
ָ וואס
שטאקן ָָ ראכטפולע ּפ ַ וואס איז געקומען משמיע זייןאדמו"ר שליט"אָ ,
טאקע צוליב דעם כדי זיך צו איבערגעגעבן ַאז ַ
מאכן גרייט ַאז די תלמידות
העכער דעם בנין ,צו ַ דברי חיזוק והדרכה פאר די כלי קודש ,צו קענען
יאר ,איז שוין
פונדאסניי אויפפרישן אינמיטן ָ
ָ קענען
זאלן קענען ָאנהייבן דעםפון ַאלע ָא ּפטיילונגען ָ ממשיך זיין בעבודת הקודש בדרך המסורה לנו.
באשטימטַ ,אז דער קומענדיגן מאל ַ ווידערא ָ
ַ איצט
שולע-יאר בעתו ובזמנו.
ָ
שב"ק ּפרשת וארא תשפ"ז הבעל"ט וועט אי"ה געווארן אין היכל
ָ געהאלטן
ַ דער מעמד איז ָא ּפ
נאכט איידער ביינאכט ,א ַ
ַ שפעטדינסטאג ּ
ָ נאך
ָ געהאלטן דער "שבת התוועדות" פאר די ַ ָא ּפ הגדול פון די תלמוד תורה אויפ'ן צווייטן שטאק,
געווארן דורך
ָ באנייט
שטאק איז ַ ָ דער זעקסטער רויספארן אויף
ָ מחנכים שליט"א ,ווען מען וועט ַא ווי צום ערשט האט מען געהערט די דרשה פונעם
נאנט צו חצות הלילה ,איז ּפונקט די תלמידותָ , א שבת בשבת אחים גם יחד ,וליתן ריוח בין ּפרשה מנהל רוחני הרה"ג רבי חיים שלמה רובין שליט"א,
פאר'ן שורות-שרייבער צו רעדן אויסגעקומען ַ לפרשה איבערצוגיין די יסודות פון חינוך הבנים האט מקבל ּפנים געווען דעם רבי'ן וועלכער ָ
טעלפאניש מיט'ן געטרייער מנכ"ל הרה"ח ר' משה פאר די הצלחה פון יעדן תלמיד. באגריסט די חשוב'ע כלי קודש האט ַ שליט"א ,און ָ
יושע קראמער הי"ו ,ווען דער שמועס איז עטליכע האט הר"ר חיים שלמה שליט"א בין הדברים ָ מ'האפט
ָ יאר ,ווען
צום התחדשות פונעם נייעם ָ
פארנומעןגעווארן ,זייענדיג ַ
ָ איבערגעהאקט
ַ מאל
ָ וואס יעדער פון
ַארויסגעברענגט דעם הכרת הטוב ָ בעזהשי"ת צו קענען מצליח זיין ַארויפצוברענגען
וואס
מיטארבעטער ָ ַ קאנפערירן מיט די פילע צו ָ שפירט צו די געטרייע חברי הנהלה די כלי קודש ּ יעדן תלמיד מיט פרישע דרגות ,ובפרט ווען עס
פארענדיגןנאך געפונען אינעם בנין ,צו ַ האבן זיך ָָ וואס יומם ולילה לא
רוחני און חברי הנהלה גשמי ָ נאך א חודש צייט ,צו קומט א שנת העיבור מיט ָ
דאס רייניגן און מסדר זיין ַאלע ּפרטים אויף ָ ישבותו פאר די הצלחה פון די תלמידים ,ובפרט קענען ָאנקומען צו די הצלחה פון יעדן תלמיד
מיטוואך אינדערפרי ווען דער ָ צומארגענס
ָ ביז וואכן ווען די תלמידים
במשך די לעצטע זומער ָ באזונדער.
ַ
געווארן
ָ באנייט
שטאק איז בעזהשי"ת ַ ָ זעקסטער קעמפ און סיי אין
ּ פון ַאלע ָא ּפטיילונגען ,סיי אין האט הר"ר חיים שלמה שליט"א
א ּפ ַאסיגן רעיון ָ
שטאק אונטער דעם וועט ָ דורך די תלמידות( .די זא געהויבענעם ליכטיגןגעהאט ַא ַ
ַ האבןשטאט ָ ָ וואס מען
באזירט אויף די ווערטער ָ
כגעזאגטַ ,
ָ נא
ָ
וואך).
באנייט ווערן קומענדיגן ָאנהייב ָ אי"ה ַ פאר די
וואס וועט זיכער עושה רושם זיין ַ זומערָ , זאגט אין די יוצרות פון שבת החודש "ארבע ָ
יח
האלט שויןוואס ַ קלאס" פאר די תלמידות ָ ַ האטנאכ'ן זינגען ניגונים לכבוד המאורע המרגשָ ,ָ געווארן
ָ געהאלטן
ַ מיטאג צייט איז ָא ּפ
ָ דינסטאג
ָ
לערן-יאר אין די שולע.
ָ בעזהשי"ת ביים לעצטן הרה"ח ר' משה יושע קראמער הי"ו אויפגעטרעטן דער מעמד "קביעת מזוזה" אויפ'ן זעקסטן
מיט דברים נרגשיםַ ,ארויסברענגענדיג דעם נס גלוי דאס
שטאק ,די העכסטע קומה פון דעם בנין ,מיט ָ ָ
האטקלאסןָ ,
ַ נישט ַאנדערש ווי ביי ַאנדערע
דאנקטבא ַ
דא ,און ַ
האלט שוין ָ וואס איז ַאז מען ַ ָ מיטארבעטער ,עושי
ַ שטאב
ַ השתתפות פונעם
מען אין די לעצטע חדשים ַאריינגעלייגט
וואס יומם ולילה לא מיטארבעטער ָ ַ פאר ַאלע המלאכהָ ,אפיס-איינגעשטעלטע און ַא שיינער
מ'האט בעזהשי"תָ איבערמידליכע כחות ,און
ישבותו צו קענען גומר זיין דעם בנין בעתו ובזמנו, ציבור אנ"ש ,ובראשם כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
מצליח געווען אויפצונעמען די בעסטע און
און אין די זעלבע צייט מיטגעטיילט מיט'ן ציבור באשיינט דעם מעמד. האט ַ וואס ָ
ָ
ערפארנסטע מחנכות פאר די תלמידות אין דעם ַ
ווייטערדיגע בוי פלענער פון בניני מוסדותינו הק'
ערשטקלאסיגן קריקיולם פאר
ַ רגאנג ,מיט אן
יא ַ ָ האט מען זיך שטאקָ ,ָ ָאנקומענדיג צום נייעם
באזונדער תוכן דבריו).
(זעה ַ
די תלמידות ,זיי צוצוגרייטן אויף זייער קומענדיגן פאר די וואס מען זעט ַ שווער געקענט גלייבן ָ
לעבן ווען זיי וועלן בעזהשי"ת בקרוב שוין בויען געהאט די זכי' צו הערן די דברות
ַ האט מען
דאן ַָ דאס וואס ָאויגן ,נישט ַאנדערש ווי געווענליך ָ
וואס זיי
זייערע אייגענע שטיבער אויף די יסודות ָ קודש פון כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א בשבח והודי' דאס מערסטע געשריבענע ווארט איז נישט ַאלץ ָ
האבן מקבל געווען אין די שולע פון יונגערהייט ָ באנייען די פרישעלהשי"ת ַאז מען איז זוכה צו ַ טראץ
ָ דא אויך געזען ,ווי האט מען ָ קוראטָ ...
ַא ַ
שולע-טאג.
ָ ביז צום לעצטן האטזא קורצע צייט זינט מען ָ נאך ַא ַ
שטאקן ָ
ָ מ'האט שוין גענוג געשריבן און געליינט ַאז די ָ
ָאנגעהויבן ,און מסיים געווען מיט ברכת קודש פארענדיגט, שטאקן ווערן ַאלס מער און מער ַ ָ נייע
רוב רובם פון די תלמידות זענען בעזהשי"ת דורך באזונדער פאר דיפאר די עוסקים במלאכה און ַ שטאקןָ האט ָאבער ביים זען מיט די אויגן די נייע ָ
קלאסן צווישן די ווענט פון בית שפרה ,און ַאלע ַ מחנכות מצליח צו זיין בעבודת הקודש( .דער תוכן מ'האט געליינטָ וואס
דאס ָזיך איבערגעצייגט ַאז ָ
עס דערקענט זיך אויף זיי דעם ערליכן חינוך בדרך באזונדער געדרוקט).
פון די דברות קודש איז ַ אונטערגעשאצט קעגן דעםַ איז געווען היבש
געווארן בין
ָ וואס זיי זענען נתחנך
ישראל סבא מיט ָ קלאסן און ַאלע ַ ווירקליכן מציאות ,ווען די
נאכ'ן ממשיך זיין מיט נגינה ,איז דער ציבור דורך
ָ
געוואלדיגע שמחהַ כותלי המוסד ,און עס איז א טאקע גענצליך ַארומיגע איינריכטונגען זענען שוין ַ
נעמען שיריים און צו וואונטשן לחיים ,און דער
מ'האלט שוין ביים גמר הבית פון ַאלע צוועלף ַ ַאז פראכט גאנצן ַ פארטיג כליל בהדרם ויופים ,מיטן ַ ַ
געשלאסן מיט א תפלה אויף די
ָ האט זיך
מעמד ָ
נאטורליך די ווייטערדיגע וואס ברענגט ַקלאסןָ ,ַ קלאס-צימערן, ַ און רחבת ידים ,שיינע הערליכע
ליפן ַאז מען זאל אין דעם בנין ווייטער מצליח זיין
ּ
ּפלענער צו בויען און אויסברייטערן מיט פרישע רידארןָ ,אפיסעס ,ביה"כַ ,אלעס קא ָָ ברייטע
מגדל צו זיין נטעי נאמנים לשם ולתורתו.
מאדירן דעםקא ַקלאסן ,צו קענען ַא ָ
ַ בנינים און וואס נישט ,א שטייגער ווי געפעינט ,געטיילט ,און ָ
כסדר'דיגן בליה און וואוקס פון די הייליגע גמר הבית מיטן עפענען לכה"פ
ּ דאס שוין ָאנגעהויבן בויען מיט זאל ָ
מען ָ
מוסדות.
קלאס"
ַ "צוועלפ'טע יאר צוריק.
צוויי ָ
ושפתים מרחשין בתפלה ַאז די תלמידים און אין אן ַאנדערער ַאנטוויקלונג פון דעם "גמר שפעטער ַארויסגעברענגט ביים מ'האט עס ּ ָ ווי
תלמידות פון ַאלע ָא ּפטיילונגען זאלן במשך דעם האט די מיידל שולע "בית שפרה" הבנין" ָ גאנצע זעקס דורכגעגאנגען ַ
ַ מעמד ,זענען קוים
יארן מצליח זיין
יאר און ווייטערדיגע ָקומענדיגן ָ יאר א מיל-שטיין ווען עס איז דאס ָ
דערגרייכט ָ סאמען
אינסטאלירט דעם ַ ָ מ'האט
ָ וואכן זינטָ
צו שטייגן און בליען לתפארת הוריהם ומוריהם געווארן דער לעצטערָ בעזהשי"ת געעפענט ערשטן "ביעם" אויף די ערשטע פון צוויי נייע
ולתפארת כל בית ישראל. שלב פון די הויך-שולע ָא ּפטיילונג ,די "צוועלפטע מאל געזען דעם ווידערא ָ
ַ מ'האט
ָ שטאקן ,און
ָ
באגלייט בכחווואס ַגעוואלדיגן סייעתא דשמיא ָ ַ
וזכותו של אותו זקן אבינו רועינו כ"ק מרן אדמו"ר
בס"ד
פרייליכע מעלדונג פאר אלע טייערע תלמידים פון כתה ח' ני"ו מ'האט מצליח געווען צו בויען
ָ זצוק"ל ,דורך ָ
וואס
און זייערע חשוב'ע עלטערן שיחיו פראכט און
גאנצן ַ ַאזוי שנעל ,און נאכדערצו מיטן ַ
געווארן דורך
ָ באוואונדערט וואס איז ַשלימותָ ,
אז קומענדיגע יאר שנת תשפ"ז וועלן אי"ה ווייטער פארקומען די בארימטע
יעדן איינעם.
שיעורי הכנה לבר מצוה והלכות תפלין
דורך הרב אליעזר זאב קליין שליט"א קביעת מזוזות ומסיבת לחיים
האט כ"ק מרן אדמו"ר ָאנקומענדיג אויבןָ ,
די שיעורים קומען פאר אין די שעות נאך ת"ת ,און ווערן פארגעלערנט בטוב טעם ודעת אויף א געשמאקן שליט"א קובע געווען די מזוזות אויף די שערי
אופן באגלייט מיט שיעורי הלכה אויף וויכטיגע הלכות וואס זענען נוגע פאר יעדן בר מצוה בחור מדי יום האט מכבד געווען די עושי המלאכה הבנין ,און ָ
ביומו ,און שיעורי השקפה והתעוררות ליום הבר מצוה וימי הבחרות
נאכ'ן
צו לייגן די מזוזות אויף טייל פון די טירןָ .
רא ּפ אונטן פונעם
קובע זיין די מזוזות איז מען ַא ָ
חבורה א' -כסליו טבת חבורה ב' -אדר ~ אייר חבורה ג' -אלול ~ חשון (חבורה ג' לתלמידי כתה מכינה)
"פרדס שירה" וואו עס איז זאל פון ּבנין צום ַ
רעגיסטראציע דעטאלן און מער פרטים וועלן נאכפאלגן אי"ה געווארן דער מסיבת לקח ולחיים ָ געהאלטן
ַ ָא ּפ
לרגל דעם מעמד.
יט
המשך מעמוד י"ז >>>>
אלו יעמדו על הברכה האט די טיטשער געשיקט א בריוו אויף ּפ ָאסט ָ
ידידינו היקרים והנעלים שקנו זכות "פרנס כתה לשבוע" לטובת מוסדותינו הקדושים כ'האב געזען דעם בריוו .דערָ פאר די תלמידה.
ידידינו היקר והנעלה ,רודף צדקה וחסד ידידינו היקר והנעלה ,רודף צדקה וחסד דאס מיר געוויזן ביי איינס פון די האט ָ
טאטע ָ ַ
הר"ר משה טענענהויז הי"ו הר"ר יוחנן טענענהויז הי"ו געהאט מיט ר'ַ מ'האמיר
ָ וואס
טיי ָאווענטס ָ
"פרנס כתה לשבוע" במוסדותינו הקדושים "פרנס עמודי היסוד" במוסדותינו הקדושים
לע"נ זקינו הרה"ח ר' יעקב קאפיל ב"ר משה ע"ה ברילובסקי לע"נ זקינו הרה"ח ר' יעקב קאפיל ב"ר משה ע"ה ברילובסקי
געווארן זייער מרוגש
ָ זילבערמאן .איך בין
ַ מענדל
נלב"ע כ"ו אלול תשפ"ד לפ"ק נלב"ע כ"ו אלול תשפ"ד לפ"ק דערפון.
תהא נשמתה צרורה בצרור החיים תהא נשמתה צרורה בצרור החיים
זי שרייבט ַאזוי :לכבוד מיין טייערע באליבטע
ידידינו היקר והנעלה ,רודף צדקה וחסד תלמידה ...שתחי' ,איך וויל נאר דו זאלסט
הר"ר אברהם גרינבלאט הי"ו
"פרנס כתה לשבוע" במוסדותינו הקדושים
וויסן ווי נתפעל איך בין פון דיר! דו לערנסט מיר
לע"נ חתנו האברך היקר הר"ר אברהם צבי ע"ה וואס איז די באדייט פון ללמוד וללמד "לשמור
בן יבלחט"א הר"ר מרדכי דוד הי"ו גרויז ולעשות ולקיים"!! הקב"ה זאל דיר בענטשן מיט
תהא נשמתו צרורה בצרור החיים
אלע גוטע ברכות!
ברכת מזל טוב מאכן א חילוק ,א טויש אין
מען רעדט דא פון ַ
לכבוד ידידינו היקרים והנעלים שקנו זכות "פרנס כתה לשבוע" לטובת מוסדותינו הקדושים דאס איז נישט
טאכטער אויף אייביג! ָ
א אידישע ָ
ידידינו היקר והנעלה ,רודף צדקה וחסד ידידינו היקר והנעלה ,רודף צדקה וחסד דאס איז אויף דורות! .און
טאכטערָ . אויף איין ָ
הר"ר מאיר גאלדבערגער הי"ו הר"ר שמואל גרינהוט הי"ו טאג מיט יעדע דאס טוט מען יעדן איינציגן ָ ָ
"פרנס כתה לשבוע" במוסדותינו הקדושים "פרנס כתה לשבוע" במוסדותינו הקדושים
לרגל שמחת הבר מצוה של בנו היקר לרגל השמחה השרויה במעונו איינציגע תלמידה.
כמר יוסף יחזקאל ני"ו למזל טוב בלידת בתו שתחי' למזל טוב
דא אין סקול חשוב'ע פארשטייט זיך ס'זענען ָ
ידידינו היקר והנעלה ,רודף צדקה וחסד דא
דא בינונים ,און ס'זענען ָ
אלע דרגות ,ס'זענען ָ
הר"ר שלמה לעפקאוויטש הי"ו וואס
דארפן הילף .זיי קומען פון שטיבער ָ וואס ַ
ָ
"פרנס עמודי היסוד" במוסדותינו הקדושים
לרגל שמחת הבר מצוה של בנו היקר דארף א סעד לתמכו .מ'גיט זיך ָא ּפ מיט מען ַ
כמר יהודה ני"ו למזל טוב יעדע תלמידה ,צו די פרינציפלס ,צו די מחנכות.
האבן כח און מחזאלן ָ
נאר וואונטשן ַאז זיי ָ
מ'קען ָ
יה"ר שתתברכו כולכם בכל מילי דמיטב בני חיי ומזוני רויחי עד עולם!
לנדב "כתה לשבוע" ,וכן לבחור לקבוע "שבוע" לזכותכם ,וכן להודיע ביום תת ה' שמחות במעונכם ,ולכל עניני
ָאנצוגיין מיט דעם עבודת הקודש.
"פרנסי הכתה" נא להתקשר אל העסקן הנמרץ הר"ר אליעזר פעלדבערגער הי"ו718-431-2991#107 :
געזאגט
האט נעכטן ָ זאל זיין געזונט ָ
ווי דער רבי ָ
רוואס זיי זענען
פא ָ פאר די מלמדיםַ ,אז די סיבה ַ ַ
האט בוחר געווען דא ,ווייל דער אויבערשטער ָ ָ
כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א .זינט דער רבי ָ
האט דאס זעלבע,ַאזייגער ,צוועלף ַאזייגער ,און צופרי ָ זאלן זיין ווייטער מלמדים .די טיטשערס ַאז זיי ָ
איבערגענומען דעם עול ההנהגה ,איז עס אין א זיבן ַאזייגער .ס'איז זומער ,ווינטער ,ערב יום טוב, דא צוריק,רוואס קום איך ָ פא ָטראכטןַ ,קענען ַ
געווארן גרינגער .דער רבי פרעגט
ָ געוויסן חלק לאר? איך קען ַאריינגיין אין סיי דא ַ
פאר די פאר ָ
זאל דער אויבערשטער געבן כח און חול המועדָ .
נאך .מ'קומט ַאריין צום רבי'ן ,דער רבי נעמט
זיך ָ מאל ַאזויפיל.
מ'מאכט דריי-פיר ָ
ַ וועלכע ָאפיס,
מח דאס קענען ווייטער ממשיך זיין ביתר שאת
דעם עול ,צו ס'איז דער חלק פון די עלטערן ,צו וביתר עוז. האט אויסגעקליבן ַאז
ָאבער דער אויבערשטער ָ
ס'איז די מחנכים ,די פרינציפלס ,די טיטשערס, זאלן זיין די מחנכות פון דעם קומענדיגן דור.
זיי ָ
מיר האבן נאך געהאט די זכי' אז כ"ק דער רבי
מ'שפירט מורא'דיג ַאז מען ווערט געפירט פון
ּ און זאל דער אויבערשטער זיי געבן ווייטער דעם כח ָ
זצוק"ל האט געוואונטשן און געגעבן ברכות ממשיך צו זיין מיט דער עבודת הקודש.
אויבן מיט א רוחניות'דיגן כח ,מיט א העכערע
זאל דערקדשו אויף דעם משמרת הקודשָ .
הנהגה. בין זו לזה
באגלייטן,
זאל אונז ַאויבערשטער העלפן ַאז עס ָ
זאל דער אויבערשטער העלפן ַאז ימים על ימי ָ האבן כח ווייטער ָאנצוגיין מיט דער
מ'זאל ָ
און ַאז ָ וואס ס'איז דער
מאל ָסאך ָ
מענטשן פרעגן מיך ַא ַ
האבן די כחות ווייטער
מלך תוסיף ,דער רבי זאל ָ עבודת הקודש. חילוק צווישן א מיידל סקול און א חדר .איך
משפיע צו זיין אויף
ּ ָאנצוגיין און ממשיך זיין, סאך
קען מעיד זיין ַאז פירן א מיידל סקול איז ַ
אונז ַאלע ,און אויף ַאלע תלמידים ותלמידות אורך ימים ישביעהו שווערער ווי פירן א חדר .טעלפאנס קלונגען
דא אין דעם מוסד. וואס געפונען זיך ָ
ָ פאר
איך וויל ַארויסברענגען מיין הכרת הטוב ַ ביינאכט ,עלף
ַ שפעט
ביינאכטּ ,
ַ מאל
סאך ַָא ַ
כ
