gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

מאמר מרדכי - אידיש · Ma'amar Mordechai - Yiddish — ניצבים וילך (2026-08-31)

מוציא לאור: מאמר מרדכי - אידיש · Ma'amar Mordechai - Yiddish

שבוע: ניצבים וילך (2026-08-31)

מאמר מרדכי - אידיש · Ma'amar Mordechai - Yiddish — ניצבים וילך (2026-08-31)

פתח את ה-PDF הורדה

‫פרשת נצבים וילך‬ ‫מאמר מרדכי‬ ‫גליון‬ ‫גודל ערכה של קבלה‬ ‫קטנה‬ ‫שיעורי הרה”ג ר’ מרדכי הערש שפיטצער שליט”א‬ ‫פון דעם קראך האט זיך יעדער אויפגעוועקט‪ ,‬מ’איז‬ ‫וועלן מיר אנהייבן די שיעור די וואך‪ ,‬פרשת נצבים וילך‬ ‫ארויסגעלאפן‪ ,‬מ’האט אים געבראכן די ביינער‪ ,‬מ’האט‬ ‫מ’גרייט זיך צום לעצטן שבת פון יאר‪ .‬די שיעור וועט זיין‬ ‫אים ארעסטירט‪.‬‬ ‫לע”נ הרב הקדוש רבי משה אריה ז”ל‪ ,‬ירושלימ’ער רב‪ ,‬הרב‬ ‫ער איז געקומען צום שופט‪ ,‬זאגט ער‪“ ,‬איך האב נישט‬ ‫הקדוש רבי משה אריה בן רבי ישראל ז”ל‪.‬‬ ‫קיין אנונג וואס איר ווילט פון מיין לעבן‪ ,‬וואס האב איך‬ ‫כי קרוב אליך הדבר מאד‬ ‫געטון? איך האב געדרייט א סקרול‪ .‬פאר א סקרול גיבט‬ ‫ס’שטייט די וואך אין פסוק‪“ ,‬כי המצוה הזאת אשר אנכי‬ ‫מען מיר איין פראסק! פאר א סקרול טוסטו די אלע זאכן?”‬ ‫מצוך היום לא נפלאת הוא ממך ולא רחקה הוא”‪ .‬דער‬ ‫זאגט ער‪“ ,‬דו נארישער מענטש‪ ,‬דו האסט געדרייט‬ ‫עולם קען די פסוקים‪ “ ,‬לא בשמים הוא לאמר מי יעלה לנו‬ ‫א סקרול‪ .‬דו ווייסט אבער‪ ,‬אונטער דער סקרול האסטו‬ ‫השמימה ויקחה לנו וישמענו אתה ונעשנה‪ .‬ולא מעבר לים‬ ‫אראפגעווארפן א גאנצן טשילאר‪”.‬‬ ‫הוא‪ .‬די אלע מצוות‪ ,‬דאס איז נישט אויבן‪ ,‬ס’איז נישט מעבר‬ ‫קיים עולם מלא‬ ‫לים‪ ,‬ס’ליגט דא‪ ,‬וואס דען שטייט אין פסוק ווייטער‪ ,‬כי קרוב‬ ‫זאגט דער הייליגער רוז’ינער‪ ,‬א מענטש טראכט‪“ ,‬וואס‬ ‫אליך הדבר מאד‪ ,‬ס’איז מורא’דיג נאנט צו טון די אלע זאכן‪,‬‬ ‫האב איך שוין יעצט געטון? האב איך נישט געליינט קריאת‬ ‫בפיך ובלבבך לעשתו”‪ .‬דו קענסט די אלע זאכן טון‪.‬‬ ‫שמע בזמנו‪ ,‬האב איך נישט געמאכט קיין ערליכע ברכה‪.‬‬ ‫דארף מען אביסל פארשטיין‪ ,‬ווער האט דען געטראכט‬ ‫נו‪ ,‬אקעי‪”.‬‬ ‫אז ס’איז אויבן אין הימל‪ ,‬ס’איז מעבר לים? ס’איז דאך‬ ‫ווען אונז זאלן מיר וויסן אז אונטער יעדע ברכה וואס א‬ ‫קלאר‪ .‬איך כאפ אן די תורה‪ ,‬איך מאך די ברכה אשר בחר‬ ‫מענטש מאכט‪ ,‬האלט ער א גאנצע וועלט‪ ,‬און אז דו האסט‬ ‫בנו‪ ,‬איך מאך די ברכת התורה‪ ,‬איך ווייס אז די תורה איז‬ ‫געמאכט די ברכה‪ ,‬האסטו געטייטנט די וועלט‪ ,‬האסט‬ ‫דא‪ .‬וואס איז די שאלה? וואס וויל איך דא ארויסברענגען?‬ ‫אויפגעבויט די וועלט‪ ,‬האסט בונה געווען עולמות‪.‬‬ ‫ואיני יודע על מה‬ ‫האסט נישט געמאכט אן ערליכע ברכה‪ ,‬חלילה וחס‪,‬‬ ‫אונז דארפן מיר איין זאך פארשטיין‪ :‬יעדע פעולה וואס א‬ ‫האסטו אראפגעווארפן דעם טשילאר‪.‬‬ ‫מענטש טוט אויף די וועלט‪ ,‬שאקלט ער די וועלט‪ ,‬און ער‬ ‫ווען אונז זאלן מיר וויסן באמת וואס אונז טוען מיר שאדן‬ ‫שאקלט א וועלט אויבן‪.‬‬ ‫מיט יעדן איינציגסטן פעולה וואס מ’טוט‪ ,‬סיי אין הימל‪,‬‬ ‫יעצט‪ ,‬די וועלט קענען מיר אונז זען‪ ,‬די פעולות און‬ ‫סיי אין ערד‪ ,‬וואלט געווען אינגאנצן א צווייטע מציאות‪.‬‬ ‫עשיות וואס אונז טוה מיר אויף די וועלט איז א זאך וואס‬ ‫ומאיר לעולם כולו‬ ‫א מענטש’ס אויגן קען זען‪.‬‬ ‫אמת‪“ ,‬כי קרוב אליך הדבר מאד בפיך ובלבבך לעשותו”‪,‬‬ ‫און ער קען זיך פון דעם מונע זיין‪ ,‬ער איז זיך נישט מונע‪.‬‬ ‫אבער אין שמים איז דא פול מיט הימלען וואס גייען דאס‬ ‫ס’איז דא אבער זייער אסאך זאכן וואס ווערט געטון‬ ‫דורך‪ ,‬וואס ווערן געטאטשט מיט יעדער פעולה וואס א‬ ‫אויבן‪ ,‬מיט דעם וואס דו רוקסט דא אונטן‪ ,‬דו רוקסט‬ ‫מענטש טוט לטוב ולרע‪ ,‬יעדע זאך‪.‬‬ ‫עפעס‪ ,‬רוקט זיך אויבן א גאנצע וועלט‪.‬‬ ‫און די זעלבע זאך ווען א מענטש‪ ,‬מ’האט געשמועסט אז‬ ‫דע מה למטה ממך‬ ‫א מענטש טוט א מצוה ער לייגט תפילין‪ .‬אונז קוקן מיר עס‬ ‫דער הייליגער רוז’ינער האט געגעבן א משל‪ ,‬ס’איז געווען‬ ‫אן פאר א פשוט’ע זאך‪ ,‬איך האב געלייגט תפילין‪ ,‬מצות‬ ‫אמאל א גנב‪ ,‬ער האט זיך געוואלט איינברעכן אין א הויז‬ ‫אנשים מלומדה”‪ ,‬איך האב געדאוונט‪ ,‬ס’איז גארנישט‬ ‫און גנב’ענען‪ ,‬א רייכע הויז‪.‬‬ ‫געשען‪.‬‬ ‫האט ער געטרייט דער טיר‪ ,‬יענער טיר‪ ,‬אלע טירן‬ ‫דו זאלסט וויסן וואספארא היכלים דו האסט אנגעצונדן‪,‬‬ ‫זענען געווען פארמאכט‪ .‬האט ער אפגעמאכט‪ ,‬ער גייט‬ ‫וויפיל וועלטן דו האסט באלאכטן מיט די הנחת תפילין‬ ‫ארויפקריכן אויפ’ן דאך‪ .‬קומט ער ארויף אויפ’ן דאך‪ ,‬האט‬ ‫וואס דו האסט היינט געמאכט‪.‬‬ ‫ער געטראפן עפעס א סקרול‪ ,‬א גראבע סקרול‪ ,‬א שיינע‬ ‫די דאווענען וואס דו האסט היינט געדאוונט‪ ,‬דאוונט‬ ‫סקרול‪.‬‬ ‫זיך עס אנדערש‪ ,‬לערנט זיך עס אנדערש‪ ,‬אלעס געשענט‬ ‫ער מאכט א חשבון‪ ,‬קוק אן‪ ,‬דא זעט שוין נישט אויס‬ ‫אנדערש‪.‬‬ ‫אז ס’וועט זיין גרויס נחת היינט נאכט‪ ,‬דא מאכט זיך שוין‬ ‫ומה שחסר לי הרי אתה יודע‬ ‫גארנישט‪ .‬לאמיך אהיימגיין מיט א סקרול‪ .‬מ’וועט שוין זען‬ ‫חלילה‪ ,‬אזויווי מ’האט געשמועסט‪ ,‬ווען א מענטש טוט‬ ‫וויאזוי מ’וועט נוצן דעם סקרול‪ .‬הייבט ער אן ארויסדרייען‬ ‫אן עבירה וואס ער טוט‪ ,‬ווי דער ראשית חכמה זאגט (שער‬ ‫דעם סקרול‪ ,‬אינמיטן הערט ער א קראך‪ ,‬קראך‪.‬‬ ‫היראה פרק ו’) ווען א מענטש טוט אן עבירה‪ ,‬איבד טובה‬ ‫וואס איז געשען איז‪ ,‬אז דאס איז געווען א סקרול וואס‬ ‫מכל העולם‪.‬‬ ‫האט געהאלטן דעם טשילאר אין דעם ריזיגן שטוב אונטן‪,‬‬ ‫די גמרא אין מסכת קידושין (מ‪ ):‬זאגט די גמרא‪ ,‬עבר‬ ‫און דער האט עס אראפגעדרייט‪.‬‬ ‫און אייניקלעך‪ ,‬דער קינד קומט אים קעגן‪ ,‬ער זאגט אים‪ ,‬דו‬ ‫עבירה אחת‪ ,‬ווען א מענטש איז עובר אן עבירה אחת‪ ,‬איין‬ ‫רוצח‪ ,‬דו האסט מיר געהארגעט‪.‬‬ ‫קליינטשיגע עבירה א מענטש איז עובר‪ ,‬אוי לו שהכריע‬ ‫דו האסט געהאט א גוטן דזשאוק‪ ,‬א גוטן ניבול פה‪,‬‬ ‫את עצמו ואת כל העולם כולו לכף חובה‪.‬‬ ‫האסט געזען אז ס’איז א גוטן וויץ‪ ,‬אז ס’איז געווען וויכטיג‬ ‫פשט‪ ,‬א מענטש גייט אמאל טון א קליינע עבירה‪ ,‬א‬ ‫איבערצוזאגן‪ .‬ליידער‪ ,‬דאס זאגט די גמרא‪ ,‬חכמינו ז”ל זאגן‬ ‫קליינע עבירה‪ ,‬עבירה’לעך‪ .‬א קליינע עבירה קען מען‪,‬‬ ‫דאס‪ ,‬אונז קענען מיר דאס נישט טוישן‪ ,‬בעוון ניבול פה‬ ‫אזויווי מיר האבן יעצט געהאט געזאגט‪ ,‬פון נישט ליינען‬ ‫בחורי ישראל מתים‪.‬‬ ‫קריאת שמע בזמנו‪ ,‬נישט מאכן ערליכע ברכה‪ ,‬נישט‬ ‫לתקן שורשה במקום‬ ‫דאווענען ערליך‪ .‬א קליינע עבירה’לע‪.‬‬ ‫דארף מען די אלע זאכן וויסן‪ ,‬אבער אונז דארף מען איין‬ ‫אז דו האסט געטוהן א קליינע עבירה‪ ,‬האסטו מכריע‬ ‫זאך וויסן אויך‪ ,‬דער רבונו של עולם איז דרכו להיטיב‪ ,‬די‬ ‫געווען כל העולם כולו‪.‬‬ ‫גאנצע זאך וואס דער אויבערשטער האט באשאפן אין‬ ‫דו קענסט נישט וויסן ווען די גאנצע וועלט שטייט ביי א‬ ‫די וועלט איז צו קענען משפיע זיין חסד און געבן פאר‬ ‫פונקטליכע וואגשאל‪ ,‬יעצט שטייט עס‪..‬‬ ‫אידישע קינדער‪ ,‬אפילו אונז פארדינען מיר נישט די אלע‬ ‫מיט דעם קליינע עבירה’לע וואס דו האסט געטון האסטו‬ ‫זאכן‪.‬‬ ‫געגעבן א שאקל די גאנצע וועלט‪.‬‬ ‫דער הייליגער בעל שם הקדוש טייטשט‪“ ,‬לך השם החסד‬ ‫די זעלבע זאך‪ ,‬דו טוסט א מצוה‪ ,‬מצוה אחת‪ ,‬ביסט מכריע‬ ‫כי אתה תשלם לאיש כמעשהו”‪.‬‬ ‫לכף זכות מיט די גאנצע וועלט‪.‬‬ ‫זאגט ער‪ ,‬דער אויבערשטער האט באמת רחמנות‪ ,‬מיר‬ ‫לדעת מה זה ועל מה זה‬ ‫אמת האבן פריער מסביר געווען אז יעדע ריר וואס דו‬ ‫מ’דארף דאס וויסן‪ ,‬איבערהויפט יעצט‪ ,‬מיר שטייען א‬ ‫טוסט דא אויף דער וועלט‪ ,‬דרייסטו גאנצע עולמות‪ ,‬דו‬ ‫וואך מיט צוויי טעג צו די הייליגע יום טוב ראש השנה‪ ,‬כל‬ ‫דרייסט אראפ דעם סקרול‪ ,‬ס’פאלט אראפ דעם טשילער‪,‬‬ ‫באי עולם יעברון לפניך כבני מרון‪ ,‬מ’ווערט נענטער און‬ ‫אבער דער אויבערשטער רעכנט אונז כמעשהו‪ .‬וואס‬ ‫נענטער צו די הייליגע טאג‪.‬‬ ‫האסטו יעצט געטון?‬ ‫ס’איז אויסגעקומען היינט צו רעדן אין ישיבה‪ ,‬מ’האט‬ ‫דו האסט געדרייט א סקרול‪ .‬פיין‪ ,‬זיי דיך מתמודד צו דעם‬ ‫גערעדט פון די נקודה פון דעם‪ ,‬די גמרא זאגט (שבת לג‪).‬‬ ‫סקרול וואס דו האסט געדרייט‪ ,‬אבער דאס דארף מען‬ ‫כל המנבל את פיו‪ .‬א דוגמא‪ ,‬למשל‪ ,‬ווען איינער איז‬ ‫זיכער טון‪.‬‬ ‫מנבל את פיו‪ ,‬ער זאגט ארויס אן אומאיידעלע ווארט‪ ,‬אן‬ ‫ס’קומט יעצט די צייט‪ ,‬מ’גייט אריין צו סליחות‪ ,‬ס’קומט‬ ‫אומאיידעלע ווארט‪ ,‬זאגט די גמרא‪ ,‬בחורי ישראל מתים‪.‬‬ ‫באמת די זמן וואס מיר קענען טון‪ ,‬טון עפעס א גוטע‬ ‫יונגע קינדער שטארבן‪.‬‬ ‫פעולה‪.‬‬ ‫מ’זאגט אז ס’איז געווען א מעשה‪ ,‬א קינד איז‬ ‫דער אויבערשטער וויל דיר‪ ,‬פיקס דעם סקרול‪ .‬איך האלט‬ ‫נעבעך געגאנגען אין חדר‪ ,‬א גארבעדזש טראק‪ ,‬האט‬ ‫נאכנישט ביים טשילאר‪ ,‬לאז די טשילאר אין די זייט‪ ,‬דעם‬ ‫אראפגעהאקט דעם קינד‪.‬‬ ‫סקרול פיקס‪ .‬לאמיר זען צו מיר קענען אביסל גיין מתקן‬ ‫יעדער איינער איז פארנומען געווען‪ ,‬מ’דארף זען וואס‬ ‫זיין‪.‬‬ ‫מ’קען טון מיט די סאניטעישאן דעפארטמענט‪ .‬נישט‬ ‫אמור הרבה ועשה מעט‬ ‫נארמאל די ארבעטערס‪ ,‬ווילדע כאלארעס‪ .‬ווילדע חברה‪,‬‬ ‫מ’דארף זיי הייסן דרייווען שטייטער‪ ,‬לייגן מער שפיגלעך‪,‬‬ ‫מיר שטייען מיר יעצט‪ ,‬מ’שמועסט אז יעדער מענטש‬ ‫רעדן צו די קינדער‪ ,‬וואטשן ווען מ’קראסט‪ ,‬אלעס איז‬ ‫דארף נעמען עפעס א תיקון‪ ,‬דארף יעדער איינער טון‪.‬‬ ‫זייער פיין‪ ,‬מ’דארף טון השתדלות‪.‬‬ ‫מ’קומט קעגן‪ ,‬מ’וועל מיר באלד זען מ’גרייט זיך צו‬ ‫די גמרא זאגט נישט אזוי‪ ,‬די גמרא זאגט נישט אז דער‬ ‫סליחות‪ ,‬מ’גייט צו זאגן סליחות‪.‬‬ ‫גארבעדזש טראק האט געהארגעט דעם קינד‪.‬‬ ‫די מינימום וואס מ’דארף האבן איז פיר טעג פאר ראש‬ ‫השנה איז די מינימום פון סליחות וואס מ’דארף האבן‪.‬‬ ‫וזה דבר הרוצח‬ ‫וואס איז דער געדאנק פון דעם?‬ ‫די גמרא זאגט אז דער שעפעלע קומט ארויף אויבן‪,‬‬ ‫מיר וועלן באלד אביסל שמועסן וועגן דעם נושא‪ .‬אבער‬ ‫און דער שעפעלע וויינט‪ ,‬פארוואס האט מען מיך‬ ‫די זאך איז‪ ,‬עפעס א קבלה טובה וואס יעדער איינער קען‬ ‫אוועקגענומען פון מיין עלטערנ’ס הויז?‬ ‫זיך מקבל זיין‪ ,‬וואס יעדער איינער קען צוגיין צו די הייליגע‬ ‫זאגט מען אים‪ ,‬שעפעלע טייערע‪ ,‬גיי קוק דארטן אויפן‬ ‫טעג מיט עפעס אזא זאך‪.‬‬ ‫וואנט וועסטו זען‪ ,‬ס’איז געווען א איד‪ ,‬ער האט נעבעך‬ ‫מנבל געווען את פיו‪ .‬אז דער איד האט מנבל געווען את פיו‪,‬‬ ‫היא בעינים על הדרך‬ ‫האבן געדארפט זיין בחורי ישראל מתים‪ .‬האסטו נעבעך‬ ‫איך האב געהאט געקלערט‪ ,‬ס’גייט קומען קומענדיגע‬ ‫געדארפט אומקומען‪.‬‬ ‫וואך‪ ,‬מ’קען זאגן טויזנטער טויזנטער אידן גייען זיך‬ ‫ווער זאגט עס האט מיט דעם מענטש? ס’האט מיט די‬ ‫געפינען אין עירפארטס‪.‬‬ ‫גארבעדזש טראק!‪.‬‬ ‫זה בכה וזה בכה‪ ,‬דער פארט צו זיין רבי דא‪ ,‬דער פארט צו‬ ‫זאגט ער‪ ,‬ניין‪ ,‬ניין‪ ,‬צדיק‪ ,‬ס’האט גארנישט מיט די‬ ‫זיין רבי דארט‪ ,‬דער פארט אהין‪ ,‬דער פארט אהער‪.‬‬ ‫גארבעדזש טראק‪ .‬די גארבעדזש טראק איז געווען א‬ ‫מ’גייט גיין אין עירפארט‪ ,‬ס’איז קאכעדיג הייס‪ ,‬ס’ברענט‪.‬‬ ‫טעקניקעל זאך וואס האט גערודערט‪.‬‬ ‫שמירת עינים‪.‬‬ ‫דער מענטש וואס האט מנבל געווען את פיו האט נעבעך‬ ‫ביי שלש סעודות האב איך פארציילט די וואך א מעשה‪,‬‬ ‫אוועקגעלייגט א צווייטן‪.‬‬ ‫איך גיי עס איבערפארציילן‪ ,‬ס’איז ווערד‪ ,‬די מעשה איז‬ ‫און מ’לייגט ארויף אויף דעם נשמה‪ ,‬גייט ארויף א גרויסן‬ ‫ווערד צו פארציילן כסדר כסדר כסדר‪ ,‬ווייל ס’זאגט זייער‬ ‫סיין גייט ארויף דארטן‪ ,‬איך בין נסתלק געווארן פון דער‬ ‫אסאך‪.‬‬ ‫וועלט בעוון ניבול פה וואס דער איד האט גערעדט‪.‬‬ ‫הכרת פניו ענתה בו‬ ‫און ווען דער מענטש קומט ארויף‪ ,‬און ער קען שוין זיין‬ ‫דער מנהל אין ישיבה קומט מיר זאגן‪ ,‬האט ער געזאגט‪,‬‬ ‫אן אלטער איד‪ ,‬ער קען זיין א ווייסער איד‪ ,‬מיט קינדער‬ ‫זיך א בחור שטעלן און זאגן אזעלכע הייליגע ווערטער‪,‬‬ ‫איך וויל דיר פארציילן‪ ,‬ס’איז א מורא’דיגע מעשה‪ .‬וואס‬ ‫“איך האב נישט ארויסגעקוקט‪ ,‬און ער האט זיך געשלאגן‪,‬‬ ‫איז?‬ ‫איך האב געהאלטן מיין אויגן אראפ‪”.‬‬ ‫איך האב געזען עפעס א בחור ביי אונז אין ישיבה די וואך‪,‬‬ ‫דער אויבערשטער איז נישט בענקראפט‪ .‬דער באשעפער‬ ‫ממש ער שיינט‪ ,‬דער פנים שיינט אים ווי א מלאך‪ .‬עפעס‬ ‫איז ווערד געווען צו האבן די וועלט‪ ,‬פאר אביסל שמירת‬ ‫האט אים באגלייט‪ ,‬עפעס א געוואלדיגע אור‪ .‬מ’קען ממש‬ ‫עינים‪.‬‬ ‫זען‪.‬‬ ‫ראה ראיתי ‪ -‬שתי ראיות למה?!‬ ‫ער רופט דעם בחור‪ .‬דער בחור זאגט אים‪ ,‬איך וויל‬ ‫אידן גייען ארויסגיין אויף די וועגן‪ ,‬מ’גייט זיך ארויסלאזן‬ ‫פארציילן א מעשה‪.‬‬ ‫די אלע וועגן‪ ,‬מ’גייט פארן אויף די פליגערס‪ ,‬מ’גייט אין‬ ‫ובכן‪ ,‬זאגט ער אזוי‪ ,‬אז ער האט געהאט א דאקטער’ס‬ ‫עירפארטס‪ .‬דער נסיון איז זייער שטארק‪ ,‬אבער לעומת זה‬ ‫אפוינטמענט אין וויליאמסבורג‪ .‬ער האט געהאט א‬ ‫די מצוה וואס מ’קען האבן‪ .‬די מצוה וואס דו קענסט דיך‬ ‫דאקטער’ס אפוינטמענט אין וויליאמסבורג‪.‬‬ ‫קויפן‪ ,‬האלט אראפ די אויגן‪.‬‬ ‫און ער האט געדארפט נעמען די האלב צען באס פון‬ ‫חלילה וחס‪ ,‬טאמער האסטו עפעס געזען‪ ,‬קוק עס נישט‬ ‫קרית יואל אריין אין שטאט‪ .‬ער איז מסביר פאר’ן מנהל‪,‬‬ ‫נאך‪.‬‬ ‫זאגט ער‪ ,‬דער מנהל ווייסט אז מ’פארט דורך די האלב‬ ‫ס’איז דא א ראיה‪ ,‬ס’איז דא אן הבטה‪ ,‬ס’איז דא צוויי מיני‬ ‫צענער באס‪ ,‬מ’פארט דורך מאנהעטן‪.‬‬ ‫וועגן‪ .‬האסט געזען? גיי ווייטער‪ ,‬קוק נישט‪ ,‬קוק נישט‪ ,‬קוק‬ ‫ס’איז געווען ניינציג דעגרי יענע טאג‪ ,‬און איך האב מיך‬ ‫אראפ די מערסטע וואס דו קענסט‪ .‬גאנצעטע עולמות‬ ‫אליין פארגעשטעלט וויאזוי די מאנהעטן גאס זעט אויס‬ ‫קויפט מען‪.‬‬ ‫ניינציג דעגרי‪.‬‬ ‫אויבן אין הימל קוקן אלע אראפ‪ ,‬אלע אונזערע עלטערן‪,‬‬ ‫והוא יושב כחם היום‬ ‫אלע מלאכים‪ .‬קוקן אראפ‪ ,‬גייסט קענען עומד זיין בנסיון‪.‬‬ ‫זאגט דער בחור‪ ,‬איך האב מתפלל געווען צום אייבערשטן‪,‬‬ ‫און אפילו דער וואס גייט נישט אין עירפארט‪ ,‬אפילו דער‬ ‫באשעפער‪ ,‬העלף מיר‪ ,‬איך זאל קענען עומד זיין בנסיון‪,‬‬ ‫וואס גייט נישט פארן‪ .‬מ’איז דא‪ ,‬מ’האלט די אויגן אראפ‪,‬‬ ‫איך וויל נישט ארויסקוקן קיין איין בליק פון פענסטער א‬ ‫אביסל שמירת עינים‪ .‬דרייווסט א קאר‪ ,‬דריי דיך נישט‬ ‫גאנצע צייט‪.‬‬ ‫אהער‪ ,‬דריי דיך נישט אהין‪ ,‬קוק וואו דו דארפסט קוקן‪.‬‬ ‫זאגט דער בחור‪ ,‬להכעיס איז געווען עפעס א טרעפיק‬ ‫גייסט אויפן גאס‪ ,‬קוק אראפ‪ ,‬ארבעט אויף דעם‪ .‬במילא‬ ‫דארטן אין מאנהעטן‪ ,‬וואס ס’איז געווען רחמנא ליצלן‪,‬‬ ‫גייט מען צו אנדערש‪.‬‬ ‫זאגט ער‪.‬‬ ‫רגשי הלב‬ ‫און דער בחור הייבט אן אראפלייגן זיינע געפילן וואס ער‬ ‫איך האב ביי שלש סעודות פארציילט‪ ,‬אז מ’רעדט‬ ‫האט געהאט‪ ,‬און ער הייבט זיך אן אזוי אויסשמועסן אין‬ ‫שוין דרך אגב‪ ,‬אז איך האב געהאט דעם בחור האב איך‬ ‫זיין מוח‪.‬‬ ‫געהאט פאראיאר‪ ,‬ער האט געהאט א טאג‪ ,‬ס’איז געווען א‬ ‫איין זייט טראכט איך‪ ,‬קוק אן‪ ,‬איך לערן אין א ישיבה אין‬ ‫רעגנדיגע טאג‪ ,‬איך ווייס נישט‪ ...‬עפעס אזא מין מוט‪ .‬און‬ ‫בלומערגראוו אינדרויסן‪ ,‬ווען גייט מיר מאכן א געלעגנהייט‬ ‫ער קומט מיר זאגן‪ ,‬איך האב אים שוין פארציילט‪ ,‬ס’איז‬ ‫צו זיין נאכאמאל אין מאנהעטן אזוי עלף אזייגער אינמיטן‬ ‫אויך א מעשה‪.‬‬ ‫טאג מיט ניינציג דעגרי? ס’איז א זאך וואס מאכט נישט‬ ‫קומט ער זאגן‪“ ,‬ראש ישיבה‪ ,‬איך ווייס נישט‪ ”.‬נו‪ ,‬ס’איז‬ ‫יעדן טאג‪ .‬א קליינע קוק‪ ,‬נאכדעם טוט מען תשובה‪ ,‬דער‬ ‫נישט מסודר די זאך‪.‬‬ ‫אויבערשטער וועט מיר פארשטיין‪ ,‬איך בין דאך א בחור‪,‬‬ ‫“איך פיל נישט‪ ,‬תפילין‪ ,‬דאווענען‪ ,‬ציצית‪ ,‬די גאנצע‬ ‫ס’איז א געלעגנהייט וואס‪...‬‬ ‫מעשה‪ .‬איך בין זייער צובראכן‪ ,‬זייער אויפגעגעבן‪ ,‬ממש‬ ‫מתי יבא לידי ואקיימנה‬ ‫געווען צוקליבן‪ ”.‬זאג איך אים‪“ ,‬שעפעלע‪ ,‬קום אראפ‬ ‫לעומת זה האב איך געטראכט‪ ,‬איין רגע‪ ,‬א רגע‪ ,‬ווען האב‬ ‫אונטן אין אפיס‪”.‬‬ ‫איך א פארקערטע געלעגנהייט?‬ ‫קומט ער אראפ אין אפיס‪.‬‬ ‫ווען האב איך מיר פארקערטע געלעגנהייט פאר אזא‬ ‫איך האב פונקט געהאט‪ ,‬פונקט געהאט א פעקל מזומן‬ ‫שמירת עינים צו זיין עלף אזייגער אין מאנהעטן‪ ,‬ניינציג‬ ‫ביי מיר‪ .‬ס’איז נישט געווען מיין’ס‪ ,‬ס’איז נישט קיין חילוק‬ ‫דעגרי‪ ,‬און נישט אויפהייבן די אויגן איינמאל? איז אויך‬ ‫פאר די מעשה‪ ,‬צוויי הונדערט און פופציג טויזנט דאלער‪.‬‬ ‫קיינמאל נישט קיין געלעגנהייט‪.‬‬ ‫איך זעץ אים אראפ‪ ,‬איך זאג אים‪“ ,‬שעפעלע טייערע‪,‬‬ ‫זאגט ער‪ ,‬ס’איז געווארן א מלחמה פון די יצר טובה און די‬ ‫ווארט א מינוט‪”.‬‬ ‫יצר הרע‪ ,‬דער בחור לייגט עס אראפ מיט זאפט‪ ,‬און אין די‬ ‫איך קום אריין מיט א בעג‪ ,‬איך גיס עס אויס אויפ’ן טיש‪,‬‬ ‫צייט שטיי איך מיט די אויגן אראפ‪.‬‬ ‫גרינע הונדערטער’ס‪ ,‬צוויי הונדערט און פופציג טויזנט‬ ‫און אזוי לייגט ער אפ די גאנצע זאך‪ ,‬און אינמיטן געבט‬ ‫טאלער‪.‬‬ ‫ער א שריי‪“ ,‬מנהל איי מעיק איט! איך בין אנגעקומען אין‬ ‫איך זאג אים‪“ ,‬טייערע שעפעלע‪ ,‬איך וועל מיר רוקן די‬ ‫וויליאמסבורג‪ ,‬איך האב נישט קיין איין קוק ארויסגעקוקט‪,‬‬ ‫זאך‪ .‬דו גייסט קענען זיין דער רייכסטער בחור אין קרית‬ ‫קיין איין בליק!”‬ ‫יואל‪ .‬אין א מינוט ארום גייט עס זיין דיינס‪.‬‬ ‫דער שמייכל וואס דער בחור האט געהאט ווען ער האט‬ ‫איך דארף פון דיר איין צעטל‪ .‬געב מיר א צעטל‪ ,‬שרייב‬ ‫עס פארציילט האט אויסגעקוקט אז דו גיבסט אים אפאר‬ ‫מיר ארויף‪‘ ,‬איך‪ ,‬פלוני בן פלוני‪ ,‬פארקויף איך די מצוה‬ ‫מיליאן דאלאר‪.‬‬ ‫פון תפילין‪ ,‬די די די נישט תפילין וואס דו האסט היינט‬ ‫ס’איז אזא מין אמת’דיגקייט‪ ,‬ס’איז נישטא נאך‪ ,‬ס’איז‬ ‫געלייגט‪ ,‬די צורידערטע מצוה‪ ,‬דו פילסט נישט קיין שום‬ ‫אזא שטארקע זאך דאס‪ .‬א בחור‪ ,‬א בחור האט גענומען‪...‬‬ ‫געפיל‪ ,‬די תפילין וויל איך אפקויפן‪ ,‬איך געב דיר צוויי‬ ‫איך האב גענוצט ביי שלש סעודות‪ ,‬איך האב גענוצט דעם‬ ‫הונדערט און פופציג טויזנט דאלער’‪ ”.‬און איך רוק אים עס‪.‬‬ ‫אויסדרוק‪“ ,‬א פשוט’ער בחור”‪ .‬מ’האט מיר ממש באפאלן‪,‬‬ ‫הנני מוכן ומזומן‪ ..‬מצות תפילין‬ ‫מ’האט מיר געוואלט האקן אין קאפ אריין‪ .‬דאס איז א‬ ‫איך בין געווען גרייט פאר דעם ריסק‪ ,‬איך בין געווען גרייט‬ ‫פשוט’ער בחור? דאס א בחור קען זיך שטעלן תשפ”ג‪ ,‬קען‬ ‫ס’איז זייער וויכטיג‪ ,‬פאר ארויס אויפ’ן וועג‪ ,‬דארטן וועל‬ ‫פאר דעם ריסק אז ס’גייט גיין‪ .‬איך פשוט‪ ,‬איך פשוט‪ ,‬איך‬ ‫איך דיך כאפן‪.‬‬ ‫זאג אים‪“ ,‬שעפעלע‪ ,‬נעם‪ ,‬נעם‪ ,‬נעם‪”.‬‬ ‫פוקח עורים‬ ‫איך זאג אייך טאקע‪ ,‬איך בין באמת געווען גרייט‪ ,‬איך‬ ‫מיין נישט יעצט קיין דזשאוק‪ ,‬איך בין באמת געווען גרייט‬ ‫איז בכל אופן‪ ,‬איך בין אוועקגעפארן א רגע‪ ,‬איך וועל‬ ‫אוועקצואוואקן אן צוויי הונדערט און פופציג טויזנט‬ ‫צוריקגיין צו די נקודה‪.‬‬ ‫דאלער‪ .‬תפילין קומט און גייט‪ .‬די מצוה פון תפילין איז א‬ ‫דער וועג פון דער עמלק‪ ,‬דער יצר הרע כאפט א מענטש‪,‬‬ ‫געוואלדיגע מצוה‪.‬‬ ‫ער נעמט זיין עכטע מצות מעשיות וואס ער טוט‪ ,‬און ער‬ ‫און דער בחור זעט איך רוק עס אויף זיין זייט‪ ,‬איך רוק עס‬ ‫מאכט אים אראפ‪ ,‬דו ביסט גארנישט ווערד‪ ,‬און א גוטע‬ ‫מער‪ ,‬איך רוק עס מער‪ ,‬איך רוק עס מער‪.‬‬ ‫נאכט‪ ,‬דארטן געווינט ער אים און מ’גייט ווייטער‪.‬‬ ‫איך זע ער הייבט אן פיבערן‪“ ,‬ניין‪ ,‬ניין‪ ,‬ניין‪ ”.‬ער קוקט‬ ‫לאמיר אריינגיין א רגע וועגן סליחות‪ ,‬שוין‪ .‬מיר גייען זיך‬ ‫אויף די געלט‪ ,‬און ער שמעקט די געלט‪ ,‬ווייסטו? “ניין‪,‬‬ ‫יעצט‪ ,‬מיר גייען זיך בעזרת השם גרייטן‪ ,‬אם ירצה השם‬ ‫ניין‪”.‬‬ ‫זונטאג גייט גאנץ כלל ישראל אויפשטיין‪ ,‬וועט גאנץ כלל‬ ‫איך זאג אים‪“ ,‬שעפעלע‪ ,‬נעם עס‪ ,‬נעם‪ ,‬דו גייסט מארגן‬ ‫ישראל גייט זיך אויפשטיין‪ ,‬מ’גייט זאגן סליחות‪.‬‬ ‫לייגן נאכאמאל תפילין‪ .‬לאז דיך אפ‪ ,‬דו ביסט נאך א יונגע‬ ‫דער הייליגער חידושי הרי”ם זאגט אויפ’ן פסוק אין‬ ‫בחור‪ ,‬דו ווייסט וויפיל תפילין’ס דו גייסט נאך לייגן‪.‬‬ ‫ישעיה‪ ,‬שטייט דארטן “החרשים שמעו והעורים הביטו‬ ‫געב מיר איין תפילין‪ ,‬איך בין שוין אן עלטער‪ ,‬געב מיר‬ ‫לראות”‪ .‬זאגט דער חידושי הרי”ם‪ ,‬איך פארשטיי נישט‪,‬‬ ‫איין תפילין‪ ,‬איך קען עס יוזן‪ ,‬איין תפילין‪ ,‬איינמאל‪“ ”.‬ניין‪,‬‬ ‫זייט ווען הערט א טויבער? זייט ווען זעט א בלינדער?‬ ‫ניין‪ ,‬ניין‪ ”.‬און ער נעמט עס מיר צוריק שטופן‪.‬‬ ‫זאגט דער הייליגער חידושי הרי”ם‪ ,‬ס’איז דא אמאל א‬ ‫א בחור שטופט מיר צוריק צוויי הונדערט און פופציג‬ ‫צייט וואס א טויבער הערט און א בלינדער זעט‪.‬‬ ‫טויזנט דאלער‪ ,‬שטופט עס מיר צוריק‪ .‬איך שטופ‪ ,‬איך זאג‬ ‫זאגט ער‪ ,‬ווען ס’קומט די ימי סליחות‪ ,‬מ’גייט נאנט ווערן‬ ‫אים‪“ ,‬נעם‪ ,‬נעם‪ ,‬נעם‪ ,‬נעם‪ ,‬נעם‪ ,‬האב נישט מורא‪ .‬איך געב‬ ‫צום רבונו של עולם‪ ,‬מ’גייט זאגן “לך ה’ לצדקה”‪ ,‬מ’גייט‬ ‫דיר נאך די בעג‪ ,‬דו וועסט קענען גיין‪”.‬‬ ‫רעדן צום רבונו של עולם‪“ ,‬הנשמה לך והגוף פעלך חוסה‬ ‫אינמיטן גיבט ער א גיי‪“ ,‬ניין!” זאגט ער‪“ ,‬ניין! ניין! איך‬ ‫על עמלך”‪ ,‬דער אויבערשטער איז פותח יד לקבל שבים‪,‬‬ ‫פארקויף נישט די תפילין‪ ”.‬ער זאגט‪“ ,‬איך פארקויף נישט‬ ‫מ’גייט זיך אויסרעדן צום רבונו של עולם‪ ,‬איז א זמן וואס‬ ‫די תפילין‪”.‬‬ ‫יעדער בלינדער ווערט זעעדיג‪ ,‬יעדער טויבער ווערט‬ ‫הערעדיג‪ .‬דאס איז א זאך‪ ,‬אזוי זאגט דער הייליגער חידושי‬ ‫אשר קרך בדרך‬ ‫הרי”ם‪.‬‬ ‫איך קען אייך גיין זאגן‪ ,‬ברידערלעך טייערע‪ ,‬זיבן‬ ‫מינוט‪ ,‬איך ווייס נישט ווי לאנג ס’האט גענומען‪ ,‬אפאר‬ ‫מי יתנך לדודי לי‬ ‫מינוט‪.‬‬ ‫דער שפת אמת זאגט א מורא’דיגע ווארט (אלול תרמ”ד ד”ה‬ ‫פון אויפגעגעבן‪ ,‬גארנישט די תפילין‪ ,‬ביז פייער‪ ,‬צוויי‬ ‫לחודש אלול) זאגט דער הייליגער שפת אמת אין פרשת‬ ‫הונדערט פופציג ניין‪ ,‬דאס איז מיין תפילין‪ ,‬מיין מצוה‪ ,‬מיין‬ ‫ואתחנן‪ ,‬ס’שטייט אין פסוק‪“ ,‬עיני ה’ אלקיך בה מראשית‬ ‫היינטיגע חיות כאפ איך אריין‪ .‬דאס איז יעדער איד יעדן‬ ‫השנה ועד אחרית שנה”‪ .‬די גמרא דרש’נט שוין‪.‬‬ ‫טאג‪ ,‬יעדער איד יעדן טאג‪.‬‬ ‫זאגט דער הייליגער שפת אמת‪ ,‬דער רבונו של עולם‬ ‫דער יצר הרע קומט “אשר קרך בדרך”‪ ,‬עה‪ ,‬האסט‬ ‫קוקט אראפ אין בית המדרש מראשית השנה‪ ,‬ווען אידן‬ ‫גארנישט געטון‪ ,‬דו ביסט פשוט געגאנגען ארבעטן‪ ,‬דו‬ ‫גייען זינגען דעם ברכו ראש השנה נעקסטע וואך שבת ווען‬ ‫ביסט א פשוט’ער בוטשער מענטש‪ ,‬גיי ווייס‪ ,‬ס’איז‬ ‫מ’גייט זינגען דעם ברכו‪.‬‬ ‫גארנישט ווערד‪.‬‬ ‫גייט דער אויבערשטער זאגן‪“ ,‬מיין טייערער צדיק‪ ,‬איך‬ ‫האסט נישט געדאוונט‪ ,‬דו האסט גארנישט אינזין‬ ‫בענק מיך שוין צו די אחרית השנה‪ .‬איך בענק מיך יעצט‬ ‫געהאט‪ ,‬דיין לערנען‪ ,‬דיין תפילין‪ ,‬דער אויבערשטער דארף‬ ‫צו די אחרית שנה‪ ,‬איך בענק מיך יעצט צו די ענד פון אלול‪,‬‬ ‫עס ניטאמאל‪ .‬ער מאכט דיך קאלט ביי דיר‪.‬‬ ‫ווען דו ביסט געגאנגען‪ ,‬האסט תשובה געטון‪ ,‬האסט‬ ‫איך רעד “אשר קרך בדרך”‪ ,‬ער מאכט דיר קאלט‪ ,‬ער‬ ‫געריסן פון די שטיקער‪ .‬איך בענק מיך דערצו‪”.‬‬ ‫מאכט דיר קאלט‪.‬‬ ‫זאגט ער‪ ,‬אנפאנג פונעם יאר‪ ,‬מ’קומט מיט א פרישקייט‪,‬‬ ‫דאס איז דער יצר הרע‪ ,‬ער זעט א מענטש גייט אן‪ ,‬געט‬ ‫אנגעטון נייע בעקיטשעס‪ ,‬די גאנצע דער עולם מיט א‬ ‫ער אים א נאך כאילו‪ ,‬האסט נישט געטון גארנישט‪.‬‬ ‫חשק‪ ,‬מ’גייט ממליך זיין דעם אויבערשטן‪ .‬זאגט דער‬ ‫אויבערשטער קלאר‪ ,‬אז שוין בענק איך מיך צו די אחרית‬ ‫מכל מיני מכשול בדרך‬ ‫שנה‪.‬‬ ‫מיין טאטע האט גראדע געזאגט “אשר קרך בדרך”‪ ,‬איך‬ ‫איך בענק מיך יעצט אין די זמן וואס אונז שטייען‬ ‫בין געווען מיט מיין טאטן‪ ,‬מיין טאטע זאגט “אשר קרך‬ ‫מיר יעצט‪ ,‬אין די צייט‪ .‬דער שפת אמת זאגט אז דער‬ ‫בדרך” ער זאגט א מורא’דיגע זאך‪.‬‬ ‫אויבערשטער בענקט זיך‪ ,‬אין די צייט זענען מיר יעצט דא‬ ‫א מענטש ווען ער גייט אויפ’ן וועג‪ ,‬איז ער זיך אייביג‬ ‫אביסל מקיל‪.‬‬ ‫אומר לו המתן‬ ‫מ’קען מאכן א קאווע אין מעקדאנעלד’ס‪ ,‬ס’איז נישט‬ ‫ס’איז ידוע אז אין לובלין איז געווען א גרויסער מגיד‪,‬‬ ‫אזוי געפערליך‪ .‬פת ישראל‪ ,‬זייער וויכטיג‪ ,‬אבער אויפ’ן וועג‬ ‫האט ער געהאט געזאגט וואס די ענין פון סליחות זאגן‪.‬‬ ‫קען מען מאכן א פת פלטר‪ ,‬מ’קען אהער‪ ,‬מ’קען אהין‪ ,‬און‬ ‫זאגט ער‪ ,‬ס’איז געווען איינער וואס האט געהאט‬ ‫מ’הייבט זיך אן מיט‪ ...‬למעשה‪ ,‬די או יו איז אויך א גאנץ‬ ‫ארויסגעגעבן א קרעטשמע‪ ,‬ס’איז געווען א פריץ ער האט‬ ‫גוטע הכשר‪ ,‬מ’קען אויף דעם אויך דן זיין‪.‬‬ ‫ארויסגעגעבן א קרעטשמע פאר א איד‪ ,‬ער האט געמאכט‬ ‫אויפ’ן וועג קומט א מענטש צו זייער אסאך קולות‪ .‬דער‬ ‫אסאך געלט‪ ,‬ס’איז דורכגעגאנגען אפאר יאר‪ ,‬ער האט‬ ‫עמלק איז געווען “אשר קרך בדרך”‪ ,‬ער האט דיך קאלט‬ ‫נישט געקענט באצאלן‪.‬‬ ‫געמאכט אויפ’ן וועג‪ ,‬ווען דו ביסט אהיימגעקומען ביסטו‬ ‫און נאכמער‪ ,‬ס’איז נאך געווען נאך שכנים וואס זענען‬ ‫געווען פאר’סמ’ט‪ .‬אויפ’ן וועג האט ער דיך געכאפט‪ .‬גיי‪,‬‬ ‫זאגט דער הייליגער באר מים חיים‪ ,‬וואס קומט עס‬ ‫נאך געקומען זאגן אז זיי ווילן עס אפקויפן‪ ,‬און מיט דעם‬ ‫ארויסברענגען?‬ ‫אלעם האט ער נאך דאס יאר געלאזט‪ ,‬צו דעם האט ער נאך‬ ‫זאגט ער‪ ,‬אז יעדע קינד ווען ער ווערט געבוירן‪ ,‬האט א‬ ‫דאס יאר חרוב געלייגט דעם פלאץ אויך‪.‬‬ ‫געוואלדיגע זיסקייט‪.‬‬ ‫זאגט ער‪ ,‬טאמער דער מענטש איז א בר דעת‪ ,‬לויפט ער‬ ‫אפאר טעג פאר די זמן הפרעון‪ ,‬לויפט ער אפאר טעג פאר‬ ‫ווען א קינד הייבט אן צו זאגן טאטע‪ ,‬ער הייבט אן שרייען‬ ‫דעם‪ ,‬לויפט ער צום פריץ‪ ,‬און ער זאגט אים‪:‬‬ ‫טאטע‪ ,‬ער הייבט אן שרייען‪ ,‬מאמי‪ ,‬ווערט עס א מורא’דיגע‬ ‫“מיין טייער ליבער פריץ‪ ,‬אין אפאר טאג ארום דארף‬ ‫לעכטיגקייט‪ .‬ווי עלטער די קינד ווערט‪ ,‬איז טאטי מאמי‬ ‫איך דיר באצאלן‪ ,‬איך האב נישט דאס געלט‪ ,‬דער פלאץ‬ ‫נישט גענוג‪ ,‬מ’מוז שוין טון עפעס מער זאכליכע זאכן‪.‬‬ ‫זעט אויס אז צעמזיקט‪ .‬איך בעט דיר‪ ,‬געב מיר נאך אביסל‬ ‫זאגט דער הייליגער באר מים חיים‪ ,‬ס’קומט יעצט די‬ ‫צייט‪ ,‬זיי מיר מוחל‪ ,‬איך האב נישט געמיינט‪ ,‬קומענדיגע‬ ‫הייליגע טעג‪ ,‬בעט מען אונז‪ ,‬רבונו של עולם‪ ,‬שמע קולינו‪,‬‬ ‫יאר וועט זיין א גוטע יאר‪ ,‬איך וועל דיר קענען געהעריג‬ ‫געדענק אונזער קול‪ ,‬געדענק ווען ס’איז געווען קליינע‬ ‫באצאלן‪ ,‬אן טיים‪ ,‬אלעס וועט קענען קלאפן‪ ”.‬דאס איז א‬ ‫קינדער‪ ,‬אונז האבן געשריגן איין זאך‪ ,‬וואס האבן אונז‬ ‫בר דעת‪.‬‬ ‫געשריגן?‬ ‫דער וואס האט נישט קיין שכל‪ ,‬ווארט ס’זאל אנגעקומען‬ ‫ה’ אלקינו‪ ,‬דו ביסט אונזער באשעפער‪ ,‬איך האב גארנישט‬ ‫די זמן הפרעון‪ ,‬דער פריץ קומט אהין‪ ,‬ער זעט ווי ס’זעט‬ ‫מער געקענט שרייען‪.‬‬ ‫אויס‪ ,‬ווערט ער גערעגט אויף אים‪ ,‬ער קאפעט אים ארויס‬ ‫און ער ברענגט אריין א צווייטן‪.‬‬ ‫ממילא‪ ,‬חוס ורחם עלינו‪ ,‬האב אויף אונז אלע רחמנות‪.‬‬ ‫כי הוא ידע יצרנו‬ ‫את אלה מהם תזכור‬ ‫זאגט ער‪ ,‬כלל ישראל שטעלט זיך אין די ימי סליחות‪,‬‬ ‫נו‪ ,‬וועלן מיר מתפלל זיין צום רבונו של עולם‪ ,‬אז דער‬ ‫מ’גייט זאגן סליחות פאר רבונו של עולם פאר ראש‬ ‫רבונו של עולם זאל אוודאי געדענקען‪ ,‬זאל אפירנעמען‬ ‫השנה‪ ,‬אונז קומען אפאר טעג פאר ס’גייט זיין די יום‬ ‫די אלע מיליאנען מיליאנען שרייעריי פון שמע ישראל ה’‬ ‫הדין‪ .‬אונז הייב מיר אן וויינען‪ ,‬מ’הייבט אן אויפשטיין‬ ‫אלקינו‪ ,‬וואס אידישע קינדער האבן געשריגן ווען מ’האט‬ ‫אביסל פרי‪ ,‬מ’הייבט אן מתפלל זיין צום רבונו של‬ ‫פארברענט מיליאנען אידן ביי די צווייטע וועלט מלחמה‪.‬‬ ‫עולם‪ ,‬וויאזוי האטט אויסגעזען די יאר‪ ,‬אונז זענען מיר‬ ‫נישט געווען געהעריג צוגעשטעלט‪ ,‬דער פלאץ איז‬ ‫אין אלע השמדות וגזירות וואס אידישע קינדער זענען‬ ‫צעמזיקט‪ ,‬דער מענטש איז צעמזיקט‪ ,‬אבער מ’בעט‬ ‫דורכגעגאנגען‪.‬‬ ‫דעם רבונו של עולם‪ ,‬דו ווייסט דאך‪ ,‬דו קענסט דאך‬ ‫מ’האט געשריגן מיט איין זאך‪ ,‬זיידעס מיט קליינע‬ ‫די מענטש‪ ,‬דו האסט אונז באשאפן‪ ,‬דו האסט בראתי‬ ‫קינדער‪ ,‬מאמעס מיט קליינע פיצלעך קינדער אין די‬ ‫יצר הרע‪ ,‬דו האסט אלעס באשאפן‪ ,‬דו קענסט דעם‬ ‫הענט‪ .‬האבן מיר געשריגן שמע ישראל ה’ אלקינו‪ ,‬מ’האט‬ ‫מענטשנ’ס נפש‪.‬‬ ‫גארנישט געדארפט באשעפן איין זאך‪ ,‬ה’ אלקינו‪.‬‬ ‫זיי אונז מוחל‪ ,‬דאס איז דער ענין פון סליחות אז מ’גייט‬ ‫בעט מען‪ ,‬רבונו של עולם‪ ,‬ס’קומט יעצט בשעת סליחות‪,‬‬ ‫ווייטער‪.‬‬ ‫נעם אפיר די אלע “ה’ אלקינו” וואס איז דעמאלטס‬ ‫ימים ידברו‬ ‫געהערט‪.‬‬ ‫נו‪ ,‬ס’איז דאך א צייט פון סליחות‪ ,‬ס’איז דאך א צייט פון‬ ‫מ’בעט דעם רבונו של עולם‪ ,‬בשעת סליחות‪ ,‬נעם ארויף‬ ‫תהלים‪ ,‬איך האב געזעהן ברענגען אין ספר ימים ידברו‪.‬‬ ‫די אלע “שמע ישראל”ס‪ ,‬אזויפיל יתומים און אלמנות‬ ‫ברענגען זיך נאך דארטן פונעם הייליגן רבי’ן‪ ,‬אז דער רבי‬ ‫האבן געשריגן ביי די בעט פון זייערע באליבסטע מענטשן‪,‬‬ ‫האט געזאגט בשם דעם הייליגן טאטן דעם קדושת יום‬ ‫געשריגן “שמע ישראל ה’ אלקינו”‪.‬‬ ‫טוב‪ ,‬אז א יעדער איד וואס זאגט אויס יעדן טאג דעם יום‬ ‫תהלים‪ ,‬קען זיך דער שטן מיט אים נישט רייצן‪ .‬א לשון‬ ‫מיט אמונה פשוטה האבן מיר געגלייבט‪ ,‬באשעפער‪,‬‬ ‫וואס דער רבי האט געזאגט‪.‬‬ ‫דו ביסט דער איינציגסטער באשעפער‪ .‬אונז דארפן מיר‬ ‫ס’איז א מורא’דיגע לשון‪ ,‬א מורא’דיגע זאך‪ .‬אין ספינקא‬ ‫גארנישט‪ ,‬אונז האבן מיר גארנישט‪ .‬איין זאך‪“ ,‬ה’ אלקינו”‪.‬‬ ‫איז דאך געווען דער מנהג אויך‪ ,‬אז מ’זאל אויסזאגן דעם‬ ‫ויען כל העם קול אחד‬ ‫יום תהלים‪.‬‬ ‫איך מיין דעם ספר תהלים זאל מען אויסזאגן יעדן טאג‪.‬‬ ‫איז יעצט ווען יעדער איד גייט זיך שטעלן זאגן סליחות‪,‬‬ ‫אבער דער רבי האט גערעדט פון א יום תהלים‪ ,‬האט דער‬ ‫גייט מען זאגן‪ ,‬גייט מען דערמאנען די אלע זכותים‪“ ,‬שמע‬ ‫רבי גערעדט יעדן טאג‪.‬‬ ‫קולנו ה’ אלקינו”‪ .‬הער צו די אלע קול’כלעך‪ ,‬הער צו די קול‬ ‫קולי שמעת‬ ‫גיי אריין אין חדר‪ ,‬גיי אריין‪ ,‬די קליינע קינדערלעך שרייען‬ ‫הכלל‪ ,‬וועלן מיר ענדיגן דעם שיעור היינט‪ .‬איך וואלט מיר‬ ‫מיט זייערע זיסע קעלעכלעך “שמע ישראל ה’ אלקינו ה’‬ ‫מאריך זיין‪ ,‬קומענדיגע וואך‪ ,‬בסיעתא דשמיא‪ ,‬וועלן מיר‬ ‫אחד”‪ .‬מיליאנען אידן שרייען‪ ,‬און די גאנצע וועלט שרייט‬ ‫האבן א שיעור אביסל וועגן ראש השנה‪.‬‬ ‫מען אויס “ה’ אלקינו”‪“ ,‬שמע ישראל ה’ אלקינו”‪.‬‬ ‫מיר וועלן ענדיגן דער הייליגער באר מים חיים (סידורו‬ ‫זאל דער אויבערשטער העלפן‪ ,‬אין דעם זכות זאל יעדער‬ ‫של שבת חלק א’ שורש א’ ענף ב’) ברענגט א באקאנטע‬ ‫געבענטשט ווערן מיט א כתיבה וחתימה טובה‪ ,‬מחילה‬ ‫משל‪ .‬אויף דעם ענין וואס מ’גייט זאגן שמע קולינו‬ ‫חמד ‪929-295-3976‬‬ ‫וסליחה‪ ,‬מיט א געזונט געבענטשט יאר‪ ,‬מיט אלע גוטע‬ ‫ה’ אלקינו חוס ורחם עלינו‪ ,‬וקבל ברחמים וברצון את‬ ‫ברכות‪ ,‬מיט א פרייליכן שבת‪.‬‬ ‫תפלתנו‪.‬‬ ‫צו הערן די שיעורים אויפן טעלעפאן \ צו לאזן א מעסעדזש \ צו ספאנסערן א גליון רופט‬ ‫‪845-777-9987‬‬