צום פינטל - אידיש · Tzim Pintel - Yiddish — ניצבים וילך (2026-08-31)

צום פינטל
נצבים־וילך תשפ״ו • גליון קפה
לבחור במלוכה
די ברית מיט כלל ישראל — מיין אייגענע בחירה
רופט די תורה די תוכחה„ :דברי הברית אשר צוה ה׳ פרשת נצבים הייבט זיך אן מיט א מעמד פון א ברית.
את משה לכרת את בני ישראל בארץ מואב“. „אתם נצבים היום כולכם לפני ה׳ אלקיכם“ .גאנץ כלל
נאך דעם אלעם קומען די פרשיות נצבים וילך .דא ישראל שטייט אינאיינעם ,פון די ראשי העם ביז דעם
שטעלט משה רבינו אוועק די ברית אין איר גאנצקייט. חוטב עצים און שואב מים ,כדי „לעברך בברית ה׳
גאנץ כלל ישראל שטייט פארן אייבערשטן ,און משה אלקיך ובאלתו“ .דאס איז נישט קיין ברית מיט יחידים.
זאגט זיי אז די ברית געהערט נישט בלויז צו יענעם דור: דאס איז א ברית מיט גאנץ כלל ישראל ,מיט אלע טיילן
„ולא אתכם לבדכם אנכי כורת את הברית הזאת ואת פונעם פאלק ,און מיט אלע דורות וואס וועלן פון זיי
האלה הזאת .כי את אשר ישנו פה עמנו עומד היום לפני ארויסקומען.
ה׳ אלקינו ,ואת אשר איננו פה עמנו היום“. באמת הייבט זיך די ברית נישט אן אין פרשת נצבים.
באמת איז נישט בלויז ספר דברים געבויט אויף א א גרויסער טייל פון ספר דברים איז דער ספר הברית.
ברית .די גאנצע תורה איז א ברית .די ברית מיט משה רבינו שטייט פאר זיין הסתלקות און גרייט כלל
אברהם אבינו ,יציאת מצרים ,מתן תורה ,קבלת המצוות ישראל אריין צו גיין אין ארץ ישראל .אלע זיינע ווערטער
און דאס אריינגיין אין ארץ ישראל ,זענען אלע שטאפלען זענען מכוון זיי נאכאמאל אריינצושטעלן אין דעם קשר
פון איין קשר .דער וואס איז געמאכט געווארן
אייבערשטער נעמט זיך צווישן זיי און דעם
א פאלק ,און דאס פאלק אייבערשטן.
גייט אריין מיט אים אין צום ערשט נעמט ער
א ברית וואס שטייט צוזאם דעם עבר .ער
אויף אלע דורות. דערמאנט זיי דעם וועג
דער ענין פון ברית אין מדבר ,די חסדים און
רירט ממילא אן די די נסיונות ,די חטאים
פשוטסטע און טיפסטע און די סליחה .ספעציעל
שאלה אין א מענטשנס קומט ער צוריק צום
לעבן :וואס איז מחייב מעמד הר סיני ,און
מיר אין מיין וועלט? ווארנט זיי„ :רק השמר
פארוואס דארף איך לך ושמור נפשך מאד פן
דינען דעם אייבערשטן? תשכח את הדברים אשר
ווייל איך האב מורא פון ראו עיניך“ .דאס איז
עונש ,אדער ווייל איך נישט נאר א זכרון פון א
ערווארט שכר? ווייל איך גרויסע מעשה וואס איז
האב פון אים באקומען אמאל געשען .דאס איז
גוטס ,אדער איז דא א דער זכרון פון דער ברית
טיפערער קשר ,א קשר וואס הייבט זיך נישט יעדן אויף וועלכער דאס גאנצע לעבן פון כלל ישראל שטייט.
אינדערפרי נאכאמאל אן לויט ווי אזוי איך שפיר אין אין פרשת ואתחנן זאגט די תורה„ :ויגד לכם את
יענעם רגע? בריתו אשר צוה אתכם לעשות עשרת הדברים“ .מתן
איינער האט מיר געפרעגט :פארוואס דארף מען דינען תורה איז געווען א כריתת ברית .דער אייבערשטער
דעם אייבערשטן? ווייל איך וויל ,אדער ווייל איך מוז ,איך האט אויסגעקליבן כלל ישראל צו זיין זיין פאלק ,און כלל
בין געצוואונגען ,איך בין מחויב? און פארוואס בין איך ישראל האט אנגענומען צו זיין זיינס ,צו הערן זיין קול
מחויב? ווייל עס שטייען קעגן מיר עונשים? סטאלין איז און צו לעבן לויט זיין תורה .די עשרת הדברות זענען
אויך געשטאנען קעגן א מענטש מיט א רעוואלווער .קען נישט געגעבן געווארן בלויז ווי א רשימה פון מצוות .זיי
מען דאס רופן א חיוב? דאס איז דאך אינגאנצן א זאך זענען געווען די ווערטער פון דער ברית צווישן דעם מלך
פון דרויסן ,וואס רירט נישט אן דעם מענטשנס אייגענעם און זיין פאלק.
רצון. פון דעם קומען אלע ווערטער פון משה רבינו דורכן
און אויב וועסטו זאגן אז עבודת השם קומט פון הכרת גאנצן ספר .די מצוות ,די אזהרות ,די תביעה נישט צו
הטוב ,איז אויב האב איך נישט קיין גוטע לעבן ח"ו, פארגעסן דעם אייבערשטן ,און די ברכות און קללות אין
פארוואס דארף איך דינען דעם אייבערשטן? איז דען מיין פרשת כי תבוא ,זענען אלע טיילן פון דער ברית .טאקע
1
פונעם פאלק אויף דער עצם צורה פון זייער קיום .דער גאנצער קשר מיטן אייבערשטן אנגעהאנגען אין די טובות
אייבערשטער האט ארויסגענומען א פאלק פון מצרים, וואס איך שפיר אז איך האב פון אים באקומען? און אויב
און דאס פאלק האט אנגענומען צו זיין זיינס און אים צו מיין לעבן איז פול מיט צער און יסורים ,האב איך שוין
דינען .די יחידים טוישן זיך אין יעדן דור ,אבער דאס נישט קיין סיבה אים צו דינען?
פאלק בלייבט דאס זעלבע פאלק. האב איך אים געזאגט :וואס פרעגסטו בכלל? מיר
ווען א מענטש זאגט „איך בין נישט דארט געווען“, האבן דאך אנגענומען זיין ברית.
איז דער ענטפער אז ער פריוואט איז טאקע נישט דארט זאגט ער מיר :איך בין נישט דארט געווען .איך האב
געווען ,אבער די פאלק איז געווען דארט .ער איז נישט נישט אנגענומען.
קיין פרעמדער וואס מען פרובירט אריינצולייגן אין א רש״י הקדוש ערקלערט אויפן פסוק „ולא אתכם
אלטע קאנטראקט .ער איז געבוירן געווארן אלס טייל פון לבדכם אנכי כורת את הברית הזאת ...ואת אשר איננו
דעם זעלבן פאלק וואס איז ארויס פון מצרים, פה עמנו היום“ ,אז די ברית איז געמאכט געווארן אויך
דורכגעגאנגען דעם ים ,געשטאנען ביים הר סיני און מיט די קומענדיגע דורות .חז״ל זאגן אז אלע נשמות
אנגענומען די תורה. ישראל זענען געשטאנען ביים הר סיני .אבער די שאלה
„ואילו לא הוציא הקדוש ברוך הוא את אבותינו ,הרי אנו איז :וואס מיינט דאס באמת? ווי אזוי קען א קבלה פון
ובנינו ובני בנינו משעובדים היינו לפרעה במצרים“ .ווען טויזנטער יארן צוריק זיין מיין קבלה?
דער אייבערשטער וואלט נישט ארויסגענומען די אבות, דער תירוץ איז ,אז די ברית האט זיך נישט אנגעהויבן
וואלטן מיר און אונזערע קינדער נאך אלץ געווען בלויז ביים בארג סיני .זי איז שוין געלעגן אין עצם יציאת
משועבד .די גאולה פונעם פאלק איז אויך אונזער מצרים .כלל ישראל זענען נישט געווען פרייע מענטשן,
גאולה .אזוי ווי זייער גאולה איז אונזערע ,אזוי איז זייער און פלוצלינג האט דער אייבערשטער אויף זיי געלייגט א
קבלת הברית אויך אונזערע. נייע עול .זיי זענען געווען עבדי פרעה .דער
דאס איז דער פשט אין פסוק„ :את אשר ישנו פה אייבערשטער האט זיי ארויסגענומען פון א ביטערן
עמנו עומד היום ...ואת אשר איננו פה עמנו היום“ .די שעבוד און זיי געגעבן א נייע מציאות.
קומענדיגע דורות זענען נאכנישט דארט געשטאנען שוין ביים אנהייב פון משה רבינו׳ס שליחות האט דער
בגוף ,אבער זיי זענען שוין געווען איינגעשלאסן אינעם אייבערשטער געזאגט„ :בהוציאך את העם ממצרים
פאלק מיט וועמען די ברית איז געמאכט געווארן .דאס תעבדון את האלקים על ההר הזה“ .יציאת מצרים און
זעלבע פאלק וואס איז דעמאלט געשטאנען פארן מתן תורה זענען נישט געווען צוויי באזונדערע מעשים.
אייבערשטן שטייט פאר אים אויך היינט ,און מיר זענען דער אייבערשטער האט פון אנהייב געזאגט אז ער נעמט
א טייל דערפון. כלל ישראל ארויס פון עבודת פרעה ,כדי זיי זאלן אים
„זוכר הברית“ .דורות גייען פארביי ,און יעדער דינען אויפן בארג .זיי גייען ארויס פון עול פרעה און
מענטש שפירט ווי אלעס הייבט זיך אן פון אים .אבער קומען אריין אונטער עול מלכות שמים.
פארן אייבערשטן שטייט די ברית יעצט .ער געדענקט ווען מען וואלט געפרעגט די אידן אין מצרים צי זיי ווילן
יציאת מצרים ,מתן תורה ,דעם „נעשה ונשמע“ ,און די בלייבן אונטער פרעה׳ס האנט ,ארבעטן מיט חומר
קבלה פונעם פאלק פאר אלע דורות .ווען דער ולבנים און ווארפן זייערע קינדער אין יאור; אדער זיי
אייבערשטער געדענקט די ברית ,דערמאנט ער זיך ווילן אז דער אייבערשטער זאל זיי ארויסנעמען ,מאכן
נישט בלויז אן אן אלטע מעשה; ער שטעלט דעם קשר פון זיי א פאלק און ברענגען צו א גוטע לאנד ,און אין
אוועק אין די הוה. דעם נייעם לעבן וועלן זיי אננעמען זיין מלכות און זיין
דאס איז זכרונות אין ראש השנה .ווען די וועלט גייט תורה — איז נישט קיין ספק וואס זיי וואלטן
זיך באנייען ,געדענקט דער אייבערשטער זיין ברית מיט אויסגעקליבן.
דער בריאה און זיין ברית מיט כלל ישראל .אבער עס דאס איז בגדר „אנן סהדי“ .ס'איז א קלארע זאך פאר
איז נישט גענוג אז דער אייבערשטער געדענקט די יעדעם אז יעדער וואלט עס אנגענומען ברצון .ווען מ'איז
ערשטע קבלה .אויך דער מענטש דארף יעצט ארויס פון מצרים איז געווען פשוט אז פאר דעם גייען זיי
אריינברענגען זיין אייגענעם רצון אין דער ברית הכללי. ארויס .אדעתא דהכי .ווען זיי זענען געקומען צום בארג
„אמרו לפני בראש השנה מלכויות כדי שתמליכוני סיני האבן זיי געזאגט„ :נעשה ונשמע“ .זיי האבן נישט
עליכם ,זכרונות כדי שיעלה זכרונכם לפני לטובה“ .ביי אנגענומען א עול נאכן אויסגעלייזט ווערן .קבלת מלכות
זכרונות געדענקט דער אייבערשטער די אלטע ברית .ביי שמים איז געווען די עצם צורה פון זייער גאולה.
מלכויות שטייט דער מענטש יעצט און זאגט :די זעלבע די ברית איז נישט געווען א פריוואטע זאך ,וואו
מלכות וואס מיין פאלק האט דעמאלט אנגענומען ,קלייב מענטשן האבן אנגענומען א התחייבות פאר מענטשן
איך היינט אויס אנצונעמען אויף מיר. וואס זענען נאכנישט געבוירן .דאס איז געווען די קבלה
2
צום פינטל
נצבים־וילך תשפ״ו • סיפור • חשבון הנפש
די טיר וואס איז געבליבן אפן
ווען א מענטש דערזעט אז דער וועג ווי ער פירט זיין ביזנעס — אזוי פירט ער זיין לעבן
איין אוונט איז ראובן געבליבן אין אפיס נאכדעם וואס די די אפיסעס פון ראובן און שמעון זענען געווען איינס קעגן דעם
ארבעטער זענען שוין אהיימגעגאנגען .ער האט געדארפט שיקן אנדערן ,אויפן דריטן שטאק פון א גרויסע בילדינג אין בארא
עפעס א פייל צו א געשעפט ,אבער ער האט עס נישט געקענט פארק .יעדן אינדערפרי אכט אזייגער האט ראובן געעפנט זיין
געפינען .נאכן זוכן אין די אימעילס און פאלדערס ,האט ער זיך טיר ,אריינגעגאנגען ,און זי פארמאכט הינטער זיך .שמעון׳ס טיר
דערמאנט אז ער האט אמאל געשיקט דעם פייל צו שמעון ,צו איז רוב טאג געבליבן אפן.
פרעגן זיין מיינונג איבער א קליינע אדווערטייזינג זאך. ראובן האט געפירט א גרויסע פירמע וואס האט פארטיילט
שמעון׳ס טיר איז נאך געווען אפן .ער איז געזעסן אליין ביים סחורה צו געשעפטן .ער האט געהאט עטליכע וועירהאוזעס ,א
קאמפיוטער ,ארומגענומען מיט עטליכע נייע סעמפלס .ראובן איז גאנצע רייע טראקס און צענדליגער ארבעטער .דער ביזנעס איז
אריין און געפרעגט צי ער האט נאך אפשר די פייל וואס ער האט שוין געשטאנען אסאך יארן ,און אלעס איז געווען מסודר .יעדער
אים אמאל געשיקט מיט א האלבן יאר צוריק. ארבעטער האט געהאט זיין תפקיד ,יעדע הוצאה האט געדארפט
„א זאך וואס איך האב נעכטן געשריבן קען איך נישט אן אישור ,און יעדע פראבלעם האט געהאט א באשטימטן סדר.
געפינען“ ,האט שמעון געזאגט„ ,אבער דיינע זאכן קען איך ווען עס איז געשען א טעות ,איז ראובן נישט געווען צופרידן
אפשר יא געפינען“. בלויז עס צו פאררעכטן .ער האט געוואלט זיכער מאכן אז עס זאל
ער האט געזוכט ראובן׳ס נאמען ,און דערנאך דעם נאמען פון קיינמאל מער נישט געשען .אן ארבעטער האט געשיקט אן
דער פירמע .א לאנגע רייע אימעילס איז ארויפגעקומען .בשעת ארדער צום נישט ריכטיגן אדרעס ,און פון יענעם טאג אן האבן
שמעון איז זיי דורכגעגאנגען ,האט ראובן באמערקט א באקאנטן צוויי מענטשן געדארפט נאכקוקן יעדן אדרעס .אן אינוואויס איז
נאמען .דאס איז געווען דער קליענט וואס האט פארקלענערט ארויסגעגאנגען שפעט ,האט ער קובע געווען א באשטימטע שעה
זיינע ארדערס. ווען אלע אינוואויסעס מוזן ווערן געשיקט.
„דו ארבעטסט מיט אים?“ האט ראובן געפרעגט. אויף דער אנדערער זייט האלוועי האט שמעון געפירט א
„מיר האבן נארוואס אנגעהויבן עפעס קליינס“ ,האט שמעון קלענערע פירמע ,וואס האט געהאלפן בעלי חנויות אויסארבעטן
האט ער געענטפערט. נייע פראדוקטן און טרעפן נייע
אויפגעהויבן א נייע פעקעדזש וועגן זיי צו פארקויפן .סעמפלס
פונעם טיש און עס אים געוויזן. און צעטלעך האבן באדעקט די
„ער פרובירט אריינצוברענגען אן ווענט .ארבעטער און קליענטן
אנדער סארט פראדוקט אין טייל זענען אמאל געזעסן אינאיינעם
פון זיינע געשעפטן“. ביים גרויסן טיש אין מיטן אפיס
ראובן האט געקוקט אויפן און גערעדט.
פעקעדזש .חדשים לאנג האט ער ראובן האט נישט געקענט
פרובירט צו פארשטיין פארוואס פארשטיין ווי אזוי מען קען פירן א
דער מענטש קויפט ווייניגער ביי פירמע אויף אזא וועג .ווען ער איז
אים .ער האט נאכגעקוקט די פארביי דער אפענער טיר און
פרייזן ,די דעליוועריס און די געזען צוויי ארבעטער שטייען מיט
ארבעט פון די ארבעטער .פון א א קאווע און רעדן ,האט ער
ער האט פראדוקט נייעם געטראכט אז שמעון קען גוט
גארנישט געהערט. מענטשן ,אבער איין טאג וועט ער
„ער האט מיר קיינמאל נישט זיך דארפן אויסלערנען ווי אזוי
געזאגט אז ער טוישט זיין מען פירט א ביזנעס.
ביזנעס“ ,האט ראובן געזאגט. שמעון האט געשעצט ראובן׳ס סדר .ווען ער איז אריין אין
„מיר האט ער אויך נישט געזאגט אין אנהייב“ ,האט שמעון ראובן׳ס אפיס ,איז יעדע זאך געווען אויפן פלאץ און די רעפארטס
געענטפערט„ .ער האט נאר געזאגט אז די אלטע סחורה גייט זענען אלעמאל געווען גרייט אין צייט .אבער שמעון האט
שוין נישט אזוי ווי אמאל .איך בין געזעסן און אויסגעהערט ,ביז געשפירט אז אין יענעם אפיס איז שווער צו זאגן א זאך וואס איז
מיר האבן אנגעהויבן פארשטיין אז זיינע געשעפטן דארפן עפעס נאכנישט געזאגט געווארן.
אנדערש“. די צוויי האבן זיך שוין געקענט עטליכע יאר .זיי האבן זיך
„אבער דער סערוויס וואס ער באקומט ביי מיר איז גוט“ ,האט געטראפן אינעם עלעוועיטאר ,אינעם האלוועי און ביי מנחה אין
ראובן געזאגט„ .אין די לעצטע חדשים האב איך פארראכטן יעדע לאבי פונעם בנין .אמאל האט ראובן געפרעגט שמעון א
זאך וואס האט אים געקענט שטערן“. מארקעטינג שאלה ,און אמאל האט שמעון געפרעגט ווי אזוי
שמעון האט א וויילע געשוויגן. ראובן האט מסדר געווען א געוויסע זאך .זייערע שמועסן האבן
„אפשר דאס איז די פראבלעם“ ,האט ער ענדליך געזאגט„ .דו זעלטן געדויערט מער ווי עטליכע מינוט.
גיסט אים א בעסערע ווערסיע פון א זאך וואס ער דארף שוין לעצטנס האט איינער פון ראובן׳ס גרעסטע קליענטן אנגעהויבן
נישט אויפן זעלבן אופן“. פארקלענערן זיינע ארדערס .ראובן האט נאכגעקוקט די פרייזן ,די
ראובן האט זיך אראפגעזעצט קעגן אים .ער האט דערציילט דעליוועריס און די ארבעט פון די ארבעטער .ער האט געפונען
פון די דעליוועריס וואס ער האט איבערגעקוקט ,דעם נייעם כלל עטליכע קליינע זאכן וואס מען קען פארבעסערן ,צוגעלייגט נאך א
וואס ער האט איינגעפירט ,און דעם דיסקאונט וואס ער האט קאנטראל ,און געגעבן דעם קליענט א קליינעם דיסקאונט .דער
געגעבן .שמעון האט אלעס אויסגעהערט. סערוויס איז געווארן בעסער ,אבער די ארדערס זענען ווייטער
„אלעס וואס דו האסט געטון איז געווען ריכטיג“ ,האט ער געפאלן.
געזאגט„ .אבער דו האסט אנגענומען אז מען פירט נישט גוט
3
פלוצלינג האט ראובן זיך דערמאנט די ווערטער פונעם קליענט. גענוג אויס דעם אלטן וועג .דו האסט נישט געפרעגט צי דער
דער קליענט האט פרובירט צו זאגן אז זיינע געשעפטן דארפן קליענט דארף יעצט אן אנדער וועג“.
עפעס אנדערש ,אבער דער סעילסמאן האט אים געזאגט אז דאס „ווי אזוי קען מען פירן א ביזנעס אויב מען עפנט יעדן טאג
איז די כללים פון די פירמע .נאכדעם האט ער אויפגעהערט צו נאכאמאל יעדע שאלה?“ האט ראובן געפרעגט„ .די ארבעטער
פרעגן און פשוט אנגעהויבן קויפן ווייניגער. דארפן וויסן וואס צו טון“.
אפשר האט אויך זיין זון פרובירט אים צו זאגן עפעס וואס האט „דאס איז אמת“ ,האט שמעון געזאגט„ .א כלל היט וואס דו
נישט אריינגעפאסט אין די סדרים וואס ראובן האט פארשטאנען. האסט שוין .אבער ער קען נישט פארנעמען דעם פלאץ פון א
אפשר איז די שוועריגקייט נישט פארשוואונדן .אפשר האט זיין זון שאלה וואס דו האסט קיינמאל נישט געפרעגט“.
בלויז אויפגעהערט צו רעדן דערפון. שמעון האט געפונען דעם פייל און עס געשיקט צום אימעיל
ראובן האט אויך געטראכט וועגן זיין דאווענען .ער איז געקומען אדרעס וואס ראובן האט אים געגעבן .ראובן האט זיך באדאנקט
אין צייט און געזאגט יעדעס ווארט ,אבער שוין א לאנגע צייט האט און איז צוריק צו זיין אפיס .אינעם טונקעלן האלוועי זענען די צוויי
ער נישט געפרעגט וואס עס טוט זיך אין אים בשעת ער דאווענט. טירן געשטאנען איינס קעגן דעם אנדערן .שמעון׳ס טיר איז
ווען דאס דאווענען איז געווען טרוקן ,האט ער זיך פארגענומען געבליבן אפן .ראובן איז אריין אין זיין אפיס און פארמאכט זיין
בעסער אריינצוקוקן אין סידור .ער האט פארראכטן דעם סדר טיר.
פונעם דאווענען ,אבער נישט געפרעגט וואס זיין הארץ פרובירט דעם קומענדיגן טאג האט ראובן אליין אנגערופן דעם קליענט.
אים צו זאגן. צום ערשטן מאל האט ער נישט געפרעגט פארוואס די ארדערס
דעם קומענדיגן טאג ,ווען ער האט געטראפן שמעון אינעם זענען געפאלן ,און נישט פרובירט אים איבערצורעדן
עלעוועיטאר ,האט ער געפרעגט צי ער האט עטליכע מינוט .זיי צוריקצוקומען .ער האט פשוט געפרעגט וואס האט זיך געטוישט
זענען אריין אין שמעון׳ס אפיס און זיך אראפגעזעצט ביים גרויסן אין זיינע געשעפטן ,און אויסגעהערט.
טיש .ראובן האט ארויסגענומען זיין העפט פון קבלות און עס דער קליענט האט דערקלערט אז שוין א לאנגע צייט האט ער
געלייגט פאר אים. געשפירט אז די אלטע סחורה פאסט שוין נישט פאר אלע זיינע
„איך מיין אז איך פיר מיין עבודת השם אזוי ווי איך פיר מיין לאקאציעס .איין מאל האט ער פרובירט עס צו זאגן פאר איינעם
ביזנעס“ ,האט ער געזאגט„ .ווען עפעס ארבעט נישט, פון די סעילסלייט פון ראובן ,אבער דער סעילסמאן האט אים
פארשטארקער איך דעם כלל .איך האב קיינמאל נישט געפרעגט ערקלערט אז דאס איז די ראלס פון די פירמע .נאכן שמועס האט
צי דאס וואס ארבעט נישט פרובירט מיר עפעס צו זאגן“. דער קליענט אויפגעהערט צו פרעגן .ער האט פשוט אנגעהויבן
שמעון האט דורכגעקוקט עטליכע פון די אלטע קבלות. קויפן ווייניגער.
„די זאכן האבן דיר געהאלטן שטארק אלע יארן“ ,האט ער יענע וואך האט זיך אלול אנגעהויבן .נאך מעריב האט דער רב
געזאגט„ .מיין פראבלעם איז פארקערט .יעדעס יאר פארשטיי פון בית המדרש גערעדט וועגן חשבון הנפש .א מענטש ,האט ער
איך אסאך נייע זאכן ,אבער עס בלייבט נישט אלעמאל עפעס נאך געזאגט ,דארף איבערקוקן זיין סדר היום ,פארשטארקן זיין
סוכות“. לערנען ,און מקבל זיין עפעס וואס ער וועט קענען אנהאלטן.
ראובן האט געשמייכלט„ .אפשר דארפסטו א גדר“. ראובן האט ליב געהאט אזעלכע דרשות .ער האט נישט
„און אפשר דארפסטו איין ליידיגע בלאט“ ,האט שמעון געווארט אויף געפילן .ווען ער האט באשלאסן צו טון עפעס ,האט
געענטפערט. ער עס אראפגעשריבן און געגעבן א באשטימטע צייט .יענע נאכט
יענעם אוונט האט ראובן נאכאמאל געעפנט דעם העפט .אויבן האט ער געעפנט דעם העפט וואו ער פלעגט אראפשרייבן זיינע
אויפן בלאט האט ער געשריבן די געווענטליכע קבלות„ :וואס איך קבלות.
דארף אנהאלטן“ .אז ער וועט קומען פינף מינוט פארן דאווענען, ער האט דורכגעקוקט די בלעטער פון די פארגאנגענע יארן.
אנהאלטן זיין שיעור אפילו אין שווערע טעג. אויפשטיין פריער .קומען פארן דאווענען .נישט רעדן ביז נאכן
דערנאך האט ער געשריבן א צווייטע קעפל„ :צו וואס איך לערנען .צולייגן נאך א שיעור .יעדעס יאר האט ער געפונען א
דארף זיך עפענען“. פלאץ וואו ער איז שוואכער געווארן ,און יעדעס יאר האט ער
ער האט געשריבן אז ער וועט אויסהערן זיין זון ביזן סוף ,אן צוגעלייגט עפעס וואס זאל אים האלטן פעסטער.
צוגרייטן אן ענטפער .און נאכן דאווענען וועט ער בלייבן צוויי מינוט ער האט אויפגעהויבן דעם פעדער צו שרייבן די קבלות פון דעם
— נישט בלויז צו איבערקוקן צי ער האט אלעס געזאגט ,נאר צו יאר ,אבער זיין האנט האט זיך אפגעשטעלט .דער העפט האט
פרעגן וואס איינס פון די ווערטער האט אים געזאגט. אים פלוצלינג דערמאנט אין די 'פאליסיס' פון זיין אפיס .אויך דא
ער האט ווייטער אנגעהאלטן די חוקים און די כללים .ער האט האט יעדע שוואכקייט געהאט א כלל ,יעדער פאל א נייע גדר ,און
נישט אוועקגעווארפן די כללים וואס האבן אים אפגעהיטן אלע יעדע פארשפעטיגונג נאך א סדר.
יארן .אבער צום ערשטן מאל האט ער פארשטאנען אז א כלל קען ער האט נישט געקענט געפינען אינעם גאנצן העפט אפילו איין
אפהיטן ,און מען קען אים אויך נוצן צו פארמיידן א טויש. שאלה איבער עפעס וואס ער פארשטייט נאכנישט.
דעם קומענדיגן אינדערפרי האט ראובן געעפנט די אפיס טיר עטליכע וואכן פריער האט זיין זון פרובירט אים צו דערציילן
פונקט אכט אזייגער .ווי יעדן טאג איז אלעס געשטאנען אויפן וועגן א שוועריגקייט וואס ער האט אין ישיבה .ראובן האט
פלאץ .די ארבעטער זענען געקומען אין צייט ,און די רעפארטס געהערט עטליכע זאצן און שוין געוואוסט וואס מען דארף טון .ער
האבן געווארט אויפן טיש. האט ערקלערט אז דער זון דארף א שטערקערן סדר ,גיין שלאפן
דאס מאל אבער האט ער נישט גלייך פארמאכט די טיר. פריער ,און האבן די פעסטקייט נישט צו לאזן די גוסטע אים פירן.
ער האט זי געלאזט אפן ,גערופן דעם סעילס מענעדזשער און זיין זון איז שטיל געווארן .ראובן האט געטראכט אז ער האט
געזאגט„ :היינט הייב נישט אן צו זאגן וואס מיר האבן געטון .זאג אנגענומען דעם עצה .אבער פון דעמאלט אן האט ער מער נישט
מיר וואס מיר זעען נאכנישט“. דערמאנט די שוועריגקייט.
מכון מישרים .קול הלשון פרטי .605-313-6803 -הרב שלום לאנגסאם 845-274-3516 -
shalomlangs@gmail.com
4
