gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

צום פינטל - אידיש · Tzim Pintel - Yiddish — ניצבים וילך (2026-08-31)

מוציא לאור: צום פינטל - אידיש · Tzim Pintel - Yiddish

שבוע: ניצבים וילך (2026-08-31)

צום פינטל - אידיש · Tzim Pintel - Yiddish — ניצבים וילך (2026-08-31)

פתח את ה-PDF הורדה

‫צום פינטל‬ ‫נצבים־וילך תשפ״ו • גליון קפה‬ ‫לבחור במלוכה‬ ‫די ברית מיט כלל ישראל — מיין אייגענע בחירה‬ ‫רופט די תורה די תוכחה‪„ :‬דברי הברית אשר צוה ה׳‬ ‫פרשת נצבים הייבט זיך אן מיט א מעמד פון א ברית‪.‬‬ ‫את משה לכרת את בני ישראל בארץ מואב“‪.‬‬ ‫„אתם נצבים היום כולכם לפני ה׳ אלקיכם“‪ .‬גאנץ כלל‬ ‫נאך דעם אלעם קומען די פרשיות נצבים וילך‪ .‬דא‬ ‫ישראל שטייט אינאיינעם‪ ,‬פון די ראשי העם ביז דעם‬ ‫שטעלט משה רבינו אוועק די ברית אין איר גאנצקייט‪.‬‬ ‫חוטב עצים און שואב מים‪ ,‬כדי „לעברך בברית ה׳‬ ‫גאנץ כלל ישראל שטייט פארן אייבערשטן‪ ,‬און משה‬ ‫אלקיך ובאלתו“‪ .‬דאס איז נישט קיין ברית מיט יחידים‪.‬‬ ‫זאגט זיי אז די ברית געהערט נישט בלויז צו יענעם דור‪:‬‬ ‫דאס איז א ברית מיט גאנץ כלל ישראל‪ ,‬מיט אלע טיילן‬ ‫„ולא אתכם לבדכם אנכי כורת את הברית הזאת ואת‬ ‫פונעם פאלק‪ ,‬און מיט אלע דורות וואס וועלן פון זיי‬ ‫האלה הזאת‪ .‬כי את אשר ישנו פה עמנו עומד היום לפני‬ ‫ארויסקומען‪.‬‬ ‫ה׳ אלקינו‪ ,‬ואת אשר איננו פה עמנו היום“‪.‬‬ ‫באמת הייבט זיך די ברית נישט אן אין פרשת נצבים‪.‬‬ ‫באמת איז נישט בלויז ספר דברים געבויט אויף א‬ ‫א גרויסער טייל פון ספר דברים איז דער ספר הברית‪.‬‬ ‫ברית‪ .‬די גאנצע תורה איז א ברית‪ .‬די ברית מיט‬ ‫משה רבינו שטייט פאר זיין הסתלקות און גרייט כלל‬ ‫אברהם אבינו‪ ,‬יציאת מצרים‪ ,‬מתן תורה‪ ,‬קבלת המצוות‬ ‫ישראל אריין צו גיין אין ארץ ישראל‪ .‬אלע זיינע ווערטער‬ ‫און דאס אריינגיין אין ארץ ישראל‪ ,‬זענען אלע שטאפלען‬ ‫זענען מכוון זיי נאכאמאל אריינצושטעלן אין דעם קשר‬ ‫פון איין קשר‪ .‬דער‬ ‫וואס איז געמאכט געווארן‬ ‫אייבערשטער נעמט זיך‬ ‫צווישן זיי און דעם‬ ‫א פאלק‪ ,‬און דאס פאלק‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬ ‫גייט אריין מיט אים אין‬ ‫צום ערשט נעמט ער‬ ‫א ברית וואס שטייט‬ ‫צוזאם דעם עבר‪ .‬ער‬ ‫אויף אלע דורות‪.‬‬ ‫דערמאנט זיי דעם וועג‬ ‫דער ענין פון ברית‬ ‫אין מדבר‪ ,‬די חסדים און‬ ‫רירט ממילא אן די‬ ‫די נסיונות‪ ,‬די חטאים‬ ‫פשוטסטע און טיפסטע‬ ‫און די סליחה‪ .‬ספעציעל‬ ‫שאלה אין א מענטשנס‬ ‫קומט ער צוריק צום‬ ‫לעבן‪ :‬וואס איז מחייב‬ ‫מעמד הר סיני‪ ,‬און‬ ‫מיר אין מיין וועלט?‬ ‫ווארנט זיי‪„ :‬רק השמר‬ ‫פארוואס דארף איך‬ ‫לך ושמור נפשך מאד פן‬ ‫דינען דעם אייבערשטן?‬ ‫תשכח את הדברים אשר‬ ‫ווייל איך האב מורא פון‬ ‫ראו עיניך“‪ .‬דאס איז‬ ‫עונש‪ ,‬אדער ווייל איך‬ ‫נישט נאר א זכרון פון א‬ ‫ערווארט שכר? ווייל איך‬ ‫גרויסע מעשה וואס איז‬ ‫האב פון אים באקומען‬ ‫אמאל געשען‪ .‬דאס איז‬ ‫גוטס‪ ,‬אדער איז דא א‬ ‫דער זכרון פון דער ברית‬ ‫טיפערער קשר‪ ,‬א קשר וואס הייבט זיך נישט יעדן‬ ‫אויף וועלכער דאס גאנצע לעבן פון כלל ישראל שטייט‪.‬‬ ‫אינדערפרי נאכאמאל אן לויט ווי אזוי איך שפיר אין‬ ‫אין פרשת ואתחנן זאגט די תורה‪„ :‬ויגד לכם את‬ ‫יענעם רגע?‬ ‫בריתו אשר צוה אתכם לעשות עשרת הדברים“‪ .‬מתן‬ ‫איינער האט מיר געפרעגט‪ :‬פארוואס דארף מען דינען‬ ‫תורה איז געווען א כריתת ברית‪ .‬דער אייבערשטער‬ ‫דעם אייבערשטן? ווייל איך וויל‪ ,‬אדער ווייל איך מוז‪ ,‬איך‬ ‫האט אויסגעקליבן כלל ישראל צו זיין זיין פאלק‪ ,‬און כלל‬ ‫בין געצוואונגען‪ ,‬איך בין מחויב? און פארוואס בין איך‬ ‫ישראל האט אנגענומען צו זיין זיינס‪ ,‬צו הערן זיין קול‬ ‫מחויב? ווייל עס שטייען קעגן מיר עונשים? סטאלין איז‬ ‫און צו לעבן לויט זיין תורה‪ .‬די עשרת הדברות זענען‬ ‫אויך געשטאנען קעגן א מענטש מיט א רעוואלווער‪ .‬קען‬ ‫נישט געגעבן געווארן בלויז ווי א רשימה פון מצוות‪ .‬זיי‬ ‫מען דאס רופן א חיוב? דאס איז דאך אינגאנצן א זאך‬ ‫זענען געווען די ווערטער פון דער ברית צווישן דעם מלך‬ ‫פון דרויסן‪ ,‬וואס רירט נישט אן דעם מענטשנס אייגענעם‬ ‫און זיין פאלק‪.‬‬ ‫רצון‪.‬‬ ‫פון דעם קומען אלע ווערטער פון משה רבינו דורכן‬ ‫און אויב וועסטו זאגן אז עבודת השם קומט פון הכרת‬ ‫גאנצן ספר‪ .‬די מצוות‪ ,‬די אזהרות‪ ,‬די תביעה נישט צו‬ ‫הטוב‪ ,‬איז אויב האב איך נישט קיין גוטע לעבן ח"ו‪,‬‬ ‫פארגעסן דעם אייבערשטן‪ ,‬און די ברכות און קללות אין‬ ‫פארוואס דארף איך דינען דעם אייבערשטן? איז דען מיין‬ ‫פרשת כי תבוא‪ ,‬זענען אלע טיילן פון דער ברית‪ .‬טאקע‬ ‫‪1‬‬ ‫פונעם פאלק אויף דער עצם צורה פון זייער קיום‪ .‬דער‬ ‫גאנצער קשר מיטן אייבערשטן אנגעהאנגען אין די טובות‬ ‫אייבערשטער האט ארויסגענומען א פאלק פון מצרים‪,‬‬ ‫וואס איך שפיר אז איך האב פון אים באקומען? און אויב‬ ‫און דאס פאלק האט אנגענומען צו זיין זיינס און אים צו‬ ‫מיין לעבן איז פול מיט צער און יסורים‪ ,‬האב איך שוין‬ ‫דינען‪ .‬די יחידים טוישן זיך אין יעדן דור‪ ,‬אבער דאס‬ ‫נישט קיין סיבה אים צו דינען?‬ ‫פאלק בלייבט דאס זעלבע פאלק‪.‬‬ ‫האב איך אים געזאגט‪ :‬וואס פרעגסטו בכלל? מיר‬ ‫ווען א מענטש זאגט „איך בין נישט דארט געווען“‪,‬‬ ‫האבן דאך אנגענומען זיין ברית‪.‬‬ ‫איז דער ענטפער אז ער פריוואט איז טאקע נישט דארט‬ ‫זאגט ער מיר‪ :‬איך בין נישט דארט געווען‪ .‬איך האב‬ ‫געווען‪ ,‬אבער די פאלק איז געווען דארט‪ .‬ער איז נישט‬ ‫נישט אנגענומען‪.‬‬ ‫קיין פרעמדער וואס מען פרובירט אריינצולייגן אין א‬ ‫רש״י הקדוש ערקלערט אויפן פסוק „ולא אתכם‬ ‫אלטע קאנטראקט‪ .‬ער איז געבוירן געווארן אלס טייל פון‬ ‫לבדכם אנכי כורת את הברית הזאת‪ ...‬ואת אשר איננו‬ ‫דעם זעלבן פאלק וואס איז ארויס פון מצרים‪,‬‬ ‫פה עמנו היום“‪ ,‬אז די ברית איז געמאכט געווארן אויך‬ ‫דורכגעגאנגען דעם ים‪ ,‬געשטאנען ביים הר סיני און‬ ‫מיט די קומענדיגע דורות‪ .‬חז״ל זאגן אז אלע נשמות‬ ‫אנגענומען די תורה‪.‬‬ ‫ישראל זענען געשטאנען ביים הר סיני‪ .‬אבער די שאלה‬ ‫„ואילו לא הוציא הקדוש ברוך הוא את אבותינו‪ ,‬הרי אנו‬ ‫איז‪ :‬וואס מיינט דאס באמת? ווי אזוי קען א קבלה פון‬ ‫ובנינו ובני בנינו משעובדים היינו לפרעה במצרים“‪ .‬ווען‬ ‫טויזנטער יארן צוריק זיין מיין קבלה?‬ ‫דער אייבערשטער וואלט נישט ארויסגענומען די אבות‪,‬‬ ‫דער תירוץ איז‪ ,‬אז די ברית האט זיך נישט אנגעהויבן‬ ‫וואלטן מיר און אונזערע קינדער נאך אלץ געווען‬ ‫בלויז ביים בארג סיני‪ .‬זי איז שוין געלעגן אין עצם יציאת‬ ‫משועבד‪ .‬די גאולה פונעם פאלק איז אויך אונזער‬ ‫מצרים‪ .‬כלל ישראל זענען נישט געווען פרייע מענטשן‪,‬‬ ‫גאולה‪ .‬אזוי ווי זייער גאולה איז אונזערע‪ ,‬אזוי איז זייער‬ ‫און פלוצלינג האט דער אייבערשטער אויף זיי געלייגט א‬ ‫קבלת הברית אויך אונזערע‪.‬‬ ‫נייע עול‪ .‬זיי זענען געווען עבדי פרעה‪ .‬דער‬ ‫דאס איז דער פשט אין פסוק‪„ :‬את אשר ישנו פה‬ ‫אייבערשטער האט זיי ארויסגענומען פון א ביטערן‬ ‫עמנו עומד היום‪ ...‬ואת אשר איננו פה עמנו היום“‪ .‬די‬ ‫שעבוד און זיי געגעבן א נייע מציאות‪.‬‬ ‫קומענדיגע דורות זענען נאכנישט דארט געשטאנען‬ ‫שוין ביים אנהייב פון משה רבינו׳ס שליחות האט דער‬ ‫בגוף‪ ,‬אבער זיי זענען שוין געווען איינגעשלאסן אינעם‬ ‫אייבערשטער געזאגט‪„ :‬בהוציאך את העם ממצרים‬ ‫פאלק מיט וועמען די ברית איז געמאכט געווארן‪ .‬דאס‬ ‫תעבדון את האלקים על ההר הזה“‪ .‬יציאת מצרים און‬ ‫זעלבע פאלק וואס איז דעמאלט געשטאנען פארן‬ ‫מתן תורה זענען נישט געווען צוויי באזונדערע מעשים‪.‬‬ ‫אייבערשטן שטייט פאר אים אויך היינט‪ ,‬און מיר זענען‬ ‫דער אייבערשטער האט פון אנהייב געזאגט אז ער נעמט‬ ‫א טייל דערפון‪.‬‬ ‫כלל ישראל ארויס פון עבודת פרעה‪ ,‬כדי זיי זאלן אים‬ ‫„זוכר הברית“‪ .‬דורות גייען פארביי‪ ,‬און יעדער‬ ‫דינען אויפן בארג‪ .‬זיי גייען ארויס פון עול פרעה און‬ ‫מענטש שפירט ווי אלעס הייבט זיך אן פון אים‪ .‬אבער‬ ‫קומען אריין אונטער עול מלכות שמים‪.‬‬ ‫פארן אייבערשטן שטייט די ברית יעצט‪ .‬ער געדענקט‬ ‫ווען מען וואלט געפרעגט די אידן אין מצרים צי זיי ווילן‬ ‫יציאת מצרים‪ ,‬מתן תורה‪ ,‬דעם „נעשה ונשמע“‪ ,‬און די‬ ‫בלייבן אונטער פרעה׳ס האנט‪ ,‬ארבעטן מיט חומר‬ ‫קבלה פונעם פאלק פאר אלע דורות‪ .‬ווען דער‬ ‫ולבנים און ווארפן זייערע קינדער אין יאור; אדער זיי‬ ‫אייבערשטער געדענקט די ברית‪ ,‬דערמאנט ער זיך‬ ‫ווילן אז דער אייבערשטער זאל זיי ארויסנעמען‪ ,‬מאכן‬ ‫נישט בלויז אן אן אלטע מעשה; ער שטעלט דעם קשר‬ ‫פון זיי א פאלק און ברענגען צו א גוטע לאנד‪ ,‬און אין‬ ‫אוועק אין די הוה‪.‬‬ ‫דעם נייעם לעבן וועלן זיי אננעמען זיין מלכות און זיין‬ ‫דאס איז זכרונות אין ראש השנה‪ .‬ווען די וועלט גייט‬ ‫תורה — איז נישט קיין ספק וואס זיי וואלטן‬ ‫זיך באנייען‪ ,‬געדענקט דער אייבערשטער זיין ברית מיט‬ ‫אויסגעקליבן‪.‬‬ ‫דער בריאה און זיין ברית מיט כלל ישראל‪ .‬אבער עס‬ ‫דאס איז בגדר „אנן סהדי“‪ .‬ס'איז א קלארע זאך פאר‬ ‫איז נישט גענוג אז דער אייבערשטער געדענקט די‬ ‫יעדעם אז יעדער וואלט עס אנגענומען ברצון‪ .‬ווען מ'איז‬ ‫ערשטע קבלה‪ .‬אויך דער מענטש דארף יעצט‬ ‫ארויס פון מצרים איז געווען פשוט אז פאר דעם גייען זיי‬ ‫אריינברענגען זיין אייגענעם רצון אין דער ברית הכללי‪.‬‬ ‫ארויס‪ .‬אדעתא דהכי‪ .‬ווען זיי זענען געקומען צום בארג‬ ‫„אמרו לפני בראש השנה מלכויות כדי שתמליכוני‬ ‫סיני האבן זיי געזאגט‪„ :‬נעשה ונשמע“‪ .‬זיי האבן נישט‬ ‫עליכם‪ ,‬זכרונות כדי שיעלה זכרונכם לפני לטובה“‪ .‬ביי‬ ‫אנגענומען א עול נאכן אויסגעלייזט ווערן‪ .‬קבלת מלכות‬ ‫זכרונות געדענקט דער אייבערשטער די אלטע ברית‪ .‬ביי‬ ‫שמים איז געווען די עצם צורה פון זייער גאולה‪.‬‬ ‫מלכויות שטייט דער מענטש יעצט און זאגט‪ :‬די זעלבע‬ ‫די ברית איז נישט געווען א פריוואטע זאך‪ ,‬וואו‬ ‫מלכות וואס מיין פאלק האט דעמאלט אנגענומען‪ ,‬קלייב‬ ‫מענטשן האבן אנגענומען א התחייבות פאר מענטשן‬ ‫איך היינט אויס אנצונעמען אויף מיר‪.‬‬ ‫וואס זענען נאכנישט געבוירן‪ .‬דאס איז געווען די קבלה‬ ‫‪2‬‬ ‫צום פינטל‬ ‫נצבים־וילך תשפ״ו • סיפור • חשבון הנפש‬ ‫די טיר וואס איז געבליבן אפן‬ ‫ווען א מענטש דערזעט אז דער וועג ווי ער פירט זיין ביזנעס — אזוי פירט ער זיין לעבן‬ ‫איין אוונט איז ראובן געבליבן אין אפיס נאכדעם וואס די‬ ‫די אפיסעס פון ראובן און שמעון זענען געווען איינס קעגן דעם‬ ‫ארבעטער זענען שוין אהיימגעגאנגען‪ .‬ער האט געדארפט שיקן‬ ‫אנדערן‪ ,‬אויפן דריטן שטאק פון א גרויסע בילדינג אין בארא‬ ‫עפעס א פייל צו א געשעפט‪ ,‬אבער ער האט עס נישט געקענט‬ ‫פארק‪ .‬יעדן אינדערפרי אכט אזייגער האט ראובן געעפנט זיין‬ ‫געפינען‪ .‬נאכן זוכן אין די אימעילס און פאלדערס‪ ,‬האט ער זיך‬ ‫טיר‪ ,‬אריינגעגאנגען‪ ,‬און זי פארמאכט הינטער זיך‪ .‬שמעון׳ס טיר‬ ‫דערמאנט אז ער האט אמאל געשיקט דעם פייל צו שמעון‪ ,‬צו‬ ‫איז רוב טאג געבליבן אפן‪.‬‬ ‫פרעגן זיין מיינונג איבער א קליינע אדווערטייזינג זאך‪.‬‬ ‫ראובן האט געפירט א גרויסע פירמע וואס האט פארטיילט‬ ‫שמעון׳ס טיר איז נאך געווען אפן‪ .‬ער איז געזעסן אליין ביים‬ ‫סחורה צו געשעפטן‪ .‬ער האט געהאט עטליכע וועירהאוזעס‪ ,‬א‬ ‫קאמפיוטער‪ ,‬ארומגענומען מיט עטליכע נייע סעמפלס‪ .‬ראובן איז‬ ‫גאנצע רייע טראקס און צענדליגער ארבעטער‪ .‬דער ביזנעס איז‬ ‫אריין און געפרעגט צי ער האט נאך אפשר די פייל וואס ער האט‬ ‫שוין געשטאנען אסאך יארן‪ ,‬און אלעס איז געווען מסודר‪ .‬יעדער‬ ‫אים אמאל געשיקט מיט א האלבן יאר צוריק‪.‬‬ ‫ארבעטער האט געהאט זיין תפקיד‪ ,‬יעדע הוצאה האט געדארפט‬ ‫„א זאך וואס איך האב נעכטן געשריבן קען איך נישט‬ ‫אן אישור‪ ,‬און יעדע פראבלעם האט געהאט א באשטימטן סדר‪.‬‬ ‫געפינען“‪ ,‬האט שמעון געזאגט‪„ ,‬אבער דיינע זאכן קען איך‬ ‫ווען עס איז געשען א טעות‪ ,‬איז ראובן נישט געווען צופרידן‬ ‫אפשר יא געפינען“‪.‬‬ ‫בלויז עס צו פאררעכטן‪ .‬ער האט געוואלט זיכער מאכן אז עס זאל‬ ‫ער האט געזוכט ראובן׳ס נאמען‪ ,‬און דערנאך דעם נאמען פון‬ ‫קיינמאל מער נישט געשען‪ .‬אן ארבעטער האט געשיקט אן‬ ‫דער פירמע‪ .‬א לאנגע רייע אימעילס איז ארויפגעקומען‪ .‬בשעת‬ ‫ארדער צום נישט ריכטיגן אדרעס‪ ,‬און פון יענעם טאג אן האבן‬ ‫שמעון איז זיי דורכגעגאנגען‪ ,‬האט ראובן באמערקט א באקאנטן‬ ‫צוויי מענטשן געדארפט נאכקוקן יעדן אדרעס‪ .‬אן אינוואויס איז‬ ‫נאמען‪ .‬דאס איז געווען דער קליענט וואס האט פארקלענערט‬ ‫ארויסגעגאנגען שפעט‪ ,‬האט ער קובע געווען א באשטימטע שעה‬ ‫זיינע ארדערס‪.‬‬ ‫ווען אלע אינוואויסעס מוזן ווערן געשיקט‪.‬‬ ‫„דו ארבעטסט מיט אים?“ האט ראובן געפרעגט‪.‬‬ ‫אויף דער אנדערער זייט האלוועי האט שמעון געפירט א‬ ‫„מיר האבן נארוואס אנגעהויבן עפעס קליינס“‪ ,‬האט שמעון‬ ‫קלענערע פירמע‪ ,‬וואס האט געהאלפן בעלי חנויות אויסארבעטן‬ ‫האט‬ ‫ער‬ ‫געענטפערט‪.‬‬ ‫נייע פראדוקטן און טרעפן נייע‬ ‫אויפגעהויבן א נייע פעקעדזש‬ ‫וועגן זיי צו פארקויפן‪ .‬סעמפלס‬ ‫פונעם טיש און עס אים געוויזן‪.‬‬ ‫און צעטלעך האבן באדעקט די‬ ‫„ער פרובירט אריינצוברענגען אן‬ ‫ווענט‪ .‬ארבעטער און קליענטן‬ ‫אנדער סארט פראדוקט אין טייל‬ ‫זענען אמאל געזעסן אינאיינעם‬ ‫פון זיינע געשעפטן“‪.‬‬ ‫ביים גרויסן טיש אין מיטן אפיס‬ ‫ראובן האט געקוקט אויפן‬ ‫און גערעדט‪.‬‬ ‫פעקעדזש‪ .‬חדשים לאנג האט ער‬ ‫ראובן האט נישט געקענט‬ ‫פרובירט צו פארשטיין פארוואס‬ ‫פארשטיין ווי אזוי מען קען פירן א‬ ‫דער מענטש קויפט ווייניגער ביי‬ ‫פירמע אויף אזא וועג‪ .‬ווען ער איז‬ ‫אים‪ .‬ער האט נאכגעקוקט די‬ ‫פארביי דער אפענער טיר און‬ ‫פרייזן‪ ,‬די דעליוועריס און די‬ ‫געזען צוויי ארבעטער שטייען מיט‬ ‫ארבעט פון די ארבעטער‪ .‬פון א‬ ‫א קאווע און רעדן‪ ,‬האט ער‬ ‫ער‬ ‫האט‬ ‫פראדוקט‬ ‫נייעם‬ ‫געטראכט אז שמעון קען גוט‬ ‫גארנישט געהערט‪.‬‬ ‫מענטשן‪ ,‬אבער איין טאג וועט ער‬ ‫„ער האט מיר קיינמאל נישט‬ ‫זיך דארפן אויסלערנען ווי אזוי‬ ‫געזאגט אז ער טוישט זיין‬ ‫מען פירט א ביזנעס‪.‬‬ ‫ביזנעס“‪ ,‬האט ראובן געזאגט‪.‬‬ ‫שמעון האט געשעצט ראובן׳ס סדר‪ .‬ווען ער איז אריין אין‬ ‫„מיר האט ער אויך נישט געזאגט אין אנהייב“‪ ,‬האט שמעון‬ ‫ראובן׳ס אפיס‪ ,‬איז יעדע זאך געווען אויפן פלאץ און די רעפארטס‬ ‫געענטפערט‪„ .‬ער האט נאר געזאגט אז די אלטע סחורה גייט‬ ‫זענען אלעמאל געווען גרייט אין צייט‪ .‬אבער שמעון האט‬ ‫שוין נישט אזוי ווי אמאל‪ .‬איך בין געזעסן און אויסגעהערט‪ ,‬ביז‬ ‫געשפירט אז אין יענעם אפיס איז שווער צו זאגן א זאך וואס איז‬ ‫מיר האבן אנגעהויבן פארשטיין אז זיינע געשעפטן דארפן עפעס‬ ‫נאכנישט געזאגט געווארן‪.‬‬ ‫אנדערש“‪.‬‬ ‫די צוויי האבן זיך שוין געקענט עטליכע יאר‪ .‬זיי האבן זיך‬ ‫„אבער דער סערוויס וואס ער באקומט ביי מיר איז גוט“‪ ,‬האט‬ ‫געטראפן אינעם עלעוועיטאר‪ ,‬אינעם האלוועי און ביי מנחה אין‬ ‫ראובן געזאגט‪„ .‬אין די לעצטע חדשים האב איך פארראכטן יעדע‬ ‫לאבי פונעם בנין‪ .‬אמאל האט ראובן געפרעגט שמעון א‬ ‫זאך וואס האט אים געקענט שטערן“‪.‬‬ ‫מארקעטינג שאלה‪ ,‬און אמאל האט שמעון געפרעגט ווי אזוי‬ ‫שמעון האט א וויילע געשוויגן‪.‬‬ ‫ראובן האט מסדר געווען א געוויסע זאך‪ .‬זייערע שמועסן האבן‬ ‫„אפשר דאס איז די פראבלעם“‪ ,‬האט ער ענדליך געזאגט‪„ .‬דו‬ ‫זעלטן געדויערט מער ווי עטליכע מינוט‪.‬‬ ‫גיסט אים א בעסערע ווערסיע פון א זאך וואס ער דארף שוין‬ ‫לעצטנס האט איינער פון ראובן׳ס גרעסטע קליענטן אנגעהויבן‬ ‫נישט אויפן זעלבן אופן“‪.‬‬ ‫פארקלענערן זיינע ארדערס‪ .‬ראובן האט נאכגעקוקט די פרייזן‪ ,‬די‬ ‫ראובן האט זיך אראפגעזעצט קעגן אים‪ .‬ער האט דערציילט‬ ‫דעליוועריס און די ארבעט פון די ארבעטער‪ .‬ער האט געפונען‬ ‫פון די דעליוועריס וואס ער האט איבערגעקוקט‪ ,‬דעם נייעם כלל‬ ‫עטליכע קליינע זאכן וואס מען קען פארבעסערן‪ ,‬צוגעלייגט נאך א‬ ‫וואס ער האט איינגעפירט‪ ,‬און דעם דיסקאונט וואס ער האט‬ ‫קאנטראל‪ ,‬און געגעבן דעם קליענט א קליינעם דיסקאונט‪ .‬דער‬ ‫געגעבן‪ .‬שמעון האט אלעס אויסגעהערט‪.‬‬ ‫סערוויס איז געווארן בעסער‪ ,‬אבער די ארדערס זענען ווייטער‬ ‫„אלעס וואס דו האסט געטון איז געווען ריכטיג“‪ ,‬האט ער‬ ‫געפאלן‪.‬‬ ‫געזאגט‪„ .‬אבער דו האסט אנגענומען אז מען פירט נישט גוט‬ ‫‪3‬‬ ‫פלוצלינג האט ראובן זיך דערמאנט די ווערטער פונעם קליענט‪.‬‬ ‫גענוג אויס דעם אלטן וועג‪ .‬דו האסט נישט געפרעגט צי דער‬ ‫דער קליענט האט פרובירט צו זאגן אז זיינע געשעפטן דארפן‬ ‫קליענט דארף יעצט אן אנדער וועג“‪.‬‬ ‫עפעס אנדערש‪ ,‬אבער דער סעילסמאן האט אים געזאגט אז דאס‬ ‫„ווי אזוי קען מען פירן א ביזנעס אויב מען עפנט יעדן טאג‬ ‫איז די כללים פון די פירמע‪ .‬נאכדעם האט ער אויפגעהערט צו‬ ‫נאכאמאל יעדע שאלה?“ האט ראובן געפרעגט‪„ .‬די ארבעטער‬ ‫פרעגן און פשוט אנגעהויבן קויפן ווייניגער‪.‬‬ ‫דארפן וויסן וואס צו טון“‪.‬‬ ‫אפשר האט אויך זיין זון פרובירט אים צו זאגן עפעס וואס האט‬ ‫„דאס איז אמת“‪ ,‬האט שמעון געזאגט‪„ .‬א כלל היט וואס דו‬ ‫נישט אריינגעפאסט אין די סדרים וואס ראובן האט פארשטאנען‪.‬‬ ‫האסט שוין‪ .‬אבער ער קען נישט פארנעמען דעם פלאץ פון א‬ ‫אפשר איז די שוועריגקייט נישט פארשוואונדן‪ .‬אפשר האט זיין זון‬ ‫שאלה וואס דו האסט קיינמאל נישט געפרעגט“‪.‬‬ ‫בלויז אויפגעהערט צו רעדן דערפון‪.‬‬ ‫שמעון האט געפונען דעם פייל און עס געשיקט צום אימעיל‬ ‫ראובן האט אויך געטראכט וועגן זיין דאווענען‪ .‬ער איז געקומען‬ ‫אדרעס וואס ראובן האט אים געגעבן‪ .‬ראובן האט זיך באדאנקט‬ ‫אין צייט און געזאגט יעדעס ווארט‪ ,‬אבער שוין א לאנגע צייט האט‬ ‫און איז צוריק צו זיין אפיס‪ .‬אינעם טונקעלן האלוועי זענען די צוויי‬ ‫ער נישט געפרעגט וואס עס טוט זיך אין אים בשעת ער דאווענט‪.‬‬ ‫טירן געשטאנען איינס קעגן דעם אנדערן‪ .‬שמעון׳ס טיר איז‬ ‫ווען דאס דאווענען איז געווען טרוקן‪ ,‬האט ער זיך פארגענומען‬ ‫געבליבן אפן‪ .‬ראובן איז אריין אין זיין אפיס און פארמאכט זיין‬ ‫בעסער אריינצוקוקן אין סידור‪ .‬ער האט פארראכטן דעם סדר‬ ‫טיר‪.‬‬ ‫פונעם דאווענען‪ ,‬אבער נישט געפרעגט וואס זיין הארץ פרובירט‬ ‫דעם קומענדיגן טאג האט ראובן אליין אנגערופן דעם קליענט‪.‬‬ ‫אים צו זאגן‪.‬‬ ‫צום ערשטן מאל האט ער נישט געפרעגט פארוואס די ארדערס‬ ‫דעם קומענדיגן טאג‪ ,‬ווען ער האט געטראפן שמעון אינעם‬ ‫זענען געפאלן‪ ,‬און נישט פרובירט אים איבערצורעדן‬ ‫עלעוועיטאר‪ ,‬האט ער געפרעגט צי ער האט עטליכע מינוט‪ .‬זיי‬ ‫צוריקצוקומען‪ .‬ער האט פשוט געפרעגט וואס האט זיך געטוישט‬ ‫זענען אריין אין שמעון׳ס אפיס און זיך אראפגעזעצט ביים גרויסן‬ ‫אין זיינע געשעפטן‪ ,‬און אויסגעהערט‪.‬‬ ‫טיש‪ .‬ראובן האט ארויסגענומען זיין העפט פון קבלות און עס‬ ‫דער קליענט האט דערקלערט אז שוין א לאנגע צייט האט ער‬ ‫געלייגט פאר אים‪.‬‬ ‫געשפירט אז די אלטע סחורה פאסט שוין נישט פאר אלע זיינע‬ ‫„איך מיין אז איך פיר מיין עבודת השם אזוי ווי איך פיר מיין‬ ‫לאקאציעס‪ .‬איין מאל האט ער פרובירט עס צו זאגן פאר איינעם‬ ‫ביזנעס“‪ ,‬האט ער געזאגט‪„ .‬ווען עפעס ארבעט נישט‪,‬‬ ‫פון די סעילסלייט פון ראובן‪ ,‬אבער דער סעילסמאן האט אים‬ ‫פארשטארקער איך דעם כלל‪ .‬איך האב קיינמאל נישט געפרעגט‬ ‫ערקלערט אז דאס איז די ראלס פון די פירמע‪ .‬נאכן שמועס האט‬ ‫צי דאס וואס ארבעט נישט פרובירט מיר עפעס צו זאגן“‪.‬‬ ‫דער קליענט אויפגעהערט צו פרעגן‪ .‬ער האט פשוט אנגעהויבן‬ ‫שמעון האט דורכגעקוקט עטליכע פון די אלטע קבלות‪.‬‬ ‫קויפן ווייניגער‪.‬‬ ‫„די זאכן האבן דיר געהאלטן שטארק אלע יארן“‪ ,‬האט ער‬ ‫יענע וואך האט זיך אלול אנגעהויבן‪ .‬נאך מעריב האט דער רב‬ ‫געזאגט‪„ .‬מיין פראבלעם איז פארקערט‪ .‬יעדעס יאר פארשטיי‬ ‫פון בית המדרש גערעדט וועגן חשבון הנפש‪ .‬א מענטש‪ ,‬האט ער‬ ‫איך אסאך נייע זאכן‪ ,‬אבער עס בלייבט נישט אלעמאל עפעס נאך‬ ‫געזאגט‪ ,‬דארף איבערקוקן זיין סדר היום‪ ,‬פארשטארקן זיין‬ ‫סוכות“‪.‬‬ ‫לערנען‪ ,‬און מקבל זיין עפעס וואס ער וועט קענען אנהאלטן‪.‬‬ ‫ראובן האט געשמייכלט‪„ .‬אפשר דארפסטו א גדר“‪.‬‬ ‫ראובן האט ליב געהאט אזעלכע דרשות‪ .‬ער האט נישט‬ ‫„און אפשר דארפסטו איין ליידיגע בלאט“‪ ,‬האט שמעון‬ ‫געווארט אויף געפילן‪ .‬ווען ער האט באשלאסן צו טון עפעס‪ ,‬האט‬ ‫געענטפערט‪.‬‬ ‫ער עס אראפגעשריבן און געגעבן א באשטימטע צייט‪ .‬יענע נאכט‬ ‫יענעם אוונט האט ראובן נאכאמאל געעפנט דעם העפט‪ .‬אויבן‬ ‫האט ער געעפנט דעם העפט וואו ער פלעגט אראפשרייבן זיינע‬ ‫אויפן בלאט האט ער געשריבן די געווענטליכע קבלות‪„ :‬וואס איך‬ ‫קבלות‪.‬‬ ‫דארף אנהאלטן“‪ .‬אז ער וועט קומען פינף מינוט פארן דאווענען‪,‬‬ ‫ער האט דורכגעקוקט די בלעטער פון די פארגאנגענע יארן‪.‬‬ ‫אנהאלטן זיין שיעור אפילו אין שווערע טעג‪.‬‬ ‫אויפשטיין פריער‪ .‬קומען פארן דאווענען‪ .‬נישט רעדן ביז נאכן‬ ‫דערנאך האט ער געשריבן א צווייטע קעפל‪„ :‬צו וואס איך‬ ‫לערנען‪ .‬צולייגן נאך א שיעור‪ .‬יעדעס יאר האט ער געפונען א‬ ‫דארף זיך עפענען“‪.‬‬ ‫פלאץ וואו ער איז שוואכער געווארן‪ ,‬און יעדעס יאר האט ער‬ ‫ער האט געשריבן אז ער וועט אויסהערן זיין זון ביזן סוף‪ ,‬אן‬ ‫צוגעלייגט עפעס וואס זאל אים האלטן פעסטער‪.‬‬ ‫צוגרייטן אן ענטפער‪ .‬און נאכן דאווענען וועט ער בלייבן צוויי מינוט‬ ‫ער האט אויפגעהויבן דעם פעדער צו שרייבן די קבלות פון דעם‬ ‫— נישט בלויז צו איבערקוקן צי ער האט אלעס געזאגט‪ ,‬נאר צו‬ ‫יאר‪ ,‬אבער זיין האנט האט זיך אפגעשטעלט‪ .‬דער העפט האט‬ ‫פרעגן וואס איינס פון די ווערטער האט אים געזאגט‪.‬‬ ‫אים פלוצלינג דערמאנט אין די 'פאליסיס' פון זיין אפיס‪ .‬אויך דא‬ ‫ער האט ווייטער אנגעהאלטן די חוקים און די כללים‪ .‬ער האט‬ ‫האט יעדע שוואכקייט געהאט א כלל‪ ,‬יעדער פאל א נייע גדר‪ ,‬און‬ ‫נישט אוועקגעווארפן די כללים וואס האבן אים אפגעהיטן אלע‬ ‫יעדע פארשפעטיגונג נאך א סדר‪.‬‬ ‫יארן‪ .‬אבער צום ערשטן מאל האט ער פארשטאנען אז א כלל קען‬ ‫ער האט נישט געקענט געפינען אינעם גאנצן העפט אפילו איין‬ ‫אפהיטן‪ ,‬און מען קען אים אויך נוצן צו פארמיידן א טויש‪.‬‬ ‫שאלה איבער עפעס וואס ער פארשטייט נאכנישט‪.‬‬ ‫דעם קומענדיגן אינדערפרי האט ראובן געעפנט די אפיס טיר‬ ‫עטליכע וואכן פריער האט זיין זון פרובירט אים צו דערציילן‬ ‫פונקט אכט אזייגער‪ .‬ווי יעדן טאג איז אלעס געשטאנען אויפן‬ ‫וועגן א שוועריגקייט וואס ער האט אין ישיבה‪ .‬ראובן האט‬ ‫פלאץ‪ .‬די ארבעטער זענען געקומען אין צייט‪ ,‬און די רעפארטס‬ ‫געהערט עטליכע זאצן און שוין געוואוסט וואס מען דארף טון‪ .‬ער‬ ‫האבן געווארט אויפן טיש‪.‬‬ ‫האט ערקלערט אז דער זון דארף א שטערקערן סדר‪ ,‬גיין שלאפן‬ ‫דאס מאל אבער האט ער נישט גלייך פארמאכט די טיר‪.‬‬ ‫פריער‪ ,‬און האבן די פעסטקייט נישט צו לאזן די גוסטע אים פירן‪.‬‬ ‫ער האט זי געלאזט אפן‪ ,‬גערופן דעם סעילס מענעדזשער און‬ ‫זיין זון איז שטיל געווארן‪ .‬ראובן האט געטראכט אז ער האט‬ ‫געזאגט‪„ :‬היינט הייב נישט אן צו זאגן וואס מיר האבן געטון‪ .‬זאג‬ ‫אנגענומען דעם עצה‪ .‬אבער פון דעמאלט אן האט ער מער נישט‬ ‫מיר וואס מיר זעען נאכנישט“‪.‬‬ ‫דערמאנט די שוועריגקייט‪.‬‬ ‫מכון מישרים‪ .‬קול הלשון פרטי ‪ .605-313-6803 -‬הרב שלום לאנגסאם ‪845-274-3516 -‬‬ ‫‪shalomlangs@gmail.com‬‬ ‫‪4‬‬