ובחרת בחיים - סאטמאר · Ibuchartu Bachaim - Satmar — ניצבים וילך (2026-08-31)

בעזהשי"ת
גליון
ובחרת
בחיים
גליון ע"ב • פרשת נצבים וילך שנת תשפ"ו לפ"ק
דברי תורה ויראה בעבודת החיים
שזכינו לשמוע מפי באר מים חיים
כבוד מורינו מאלופינו ומדריכינו
הגאון הצדיק אבד"ק ור"מ שליט"א
-מפתח -
עבודת ימי חודש אלול
זוחלים ורועדים מיום בואך ...................ג
תוכן המאמר:
א :מכל משמר נצור לבך
ב :לב טהור ברא לי אלקים
מאמר על הפרשה
חדשים לבקרים רבה אמונתך .............ז
אורות חיים
ליקוטי פנינים על פרשת השבוע ......יב
קול דברי תורה ויראה
דברי אלקים חיים מאת
הגאון הצדיק אבד"ק ור"מ שליט"א
605.313.1735
ג ובחרת בחיים
אמרו לפני מלכיות כדי שתמליכוני עליכם:
עבודת הכנה
לימים הנוראים
אז א מענטש וויל זיך אליינס מקדיש זיין א
פארן אויבערשטן ,ער וויל מקבל זיין
אויף זיך 'עול מלכות שמים' ,דארף ער זען צו מכל משמר נצור לבך
לימוד התורה נעמט ארויס דאס
ער געפינט זיך טאקע אין זיין אייגענעם הארץ פונעם יצר הרע'ס רשות
רשות .ווייל חכמינו ז"ל זאגן (ב"ר פל"ד ס"י)
"הצדיקים לבם ברשותם ,הרשעים הן ברשות
צו קענען ממליך זיין דעם
לבם" ,די צדיקים זיי זענען בעל הבית אויף אויבערשטן -דארף מען
זיך אליינס ,זיי קענען מחליט זיין וואס זיי האבן דאס הארץ ביי זיך
ווילן ,דער מח געוועלטיגט אויפן הארץ,
מיר האלטן שוין נאנט צו ראש השנה ,וואס
אבער ביי רשעים איז פארקערט ,זיי זענען
איינע פון די עיקרי עבודת היום פון
נישט בעל הבית אויף זיך אליינס ,אפילו ווען
ראש השנה ,איז דאך דאס וואס חכמינו ז"ל
זיי פארשטייען און ווייסן אז עס דארף אזוי
זאגן (ראש השנה לד" ):אמרו לפני מלכיות כדי
זיין ,און זיי זענען מחליט אז זיי ווילן עס זאל
שתמליכוני עליכם" -ראש השנה איז דער זמן
אזוי זיין ,אבער אויף צומארגנס פאלן זיי דורך,
ווען גאנץ כלל ישראל בכלליות ,און יעדער
זיי ווערן נאכגעשלעפט נאך די תאוה כצאן
לטבח ,דער יצר הרע איז בעל הבית אויף זיי, איד בפרטיות ,דארפן מקבל זיין אויף זיך 'עול
און די תאוות וואס זיי ליגן אין דעם זענען בעל מלכות שמים' ,ממליך זיין דעם אויבערשטן
הבית אויף זיי ,זיי האבן נישט קיין כח זיך צו אויף זיך.
מתגבר זיין .ממילא חלילה אז א מענטש האט דאס איז נישט א זאך וואס גייט אזוי פון א
זיך נישט אין די אייגענע האנט ,וואס פאסט מינוט אויפן צווייטן ,אז א מענטש זאל
צו זאגן אז ער זאל זיך מקבל זיין עול מלכות קענען אין איין מינוט זיך מקבל זיין א
שמים ,אוודאי וואלט ער געוואלט ,אבער שטארקע 'קבלת עול מלכות שמים' ,ווי אלע
דער מענטש אליינס קוקט זיך אן און זאגט: ספרים הקדושים רעדן ארום אז חכמינו ז"ל
"איך ווייס אז איך וועל נאכאמאל דורכפאלן, (בבא קמא סט ):זאגןְ"ְ :וִאִ יׁש ִּכּ י ַיַ ְְק ִּּדיׁש ֶֶאת ֵּּביתֹו
איז ווי אזוי קען איך אויף מיר מקבל זיין עול
ֹק ֶֶֹדש ַלַ ה’ (ויקרא כז ,יד) -מה ביתו ברשותו אף
מלכות שמים?!".
כל ברשותו" -א מענטש קען נאר מקדיש זיין
זאגן די ספרים הקדושים צוויי עצות צו דעם, א זאך וואס איז ברשותו.
ובחרת בחיים ד
'משמר' איז א לשון פון א תפיסה ,ווי עס צוויי ענינים וואס דער מענטש דארף לייגן
ְּבִּמְִׁשַׁמר" .זאגט
ַ שטייט (בראשית מא ,י) ַ"ַוִּיּ ֵּּתן ֹֹאִתִ י אויף דעם א דגש אז דורך דעם זאל טאקע יא
דער פסוק" :מכל משמר" -פון יעדע תפיסה, קענען זיין 'לבו ברשותו' ,עס זאל קענען זיין
"נצור לבך" -זאלסטו היטן דיין הארץ! דער קבלת עול מלכות שמים אזוי ווי עס
זאלסט אכטונג געבן דיין הארץ זאל נישט זיין דארף צו זיין.
געפאנגען אין א תפיסה! ווייל דורך די חטאים
ח"ו ווערט דאס הארץ געפאנגען אין א תורה איז א שליסל וואס נעמט
געפענגעניש ,דער הארץ איז אין רשות פון ארויס דאס הארץ פונעם יצר הרע
יצר הרע ,דער מענטש האט זיך נישט ביי זיך
דער ייטב לב (פ' שופטים) שמועסט אויס אז די
אין די האנט.
ערשטע עצה איז לימוד התורה ,די
זאגט דער ייטב לב :וואס איז די עצה תורה הקדושה האט די סגולה אז ס'זאל
ארויסצונעמען דעם הארץ פון ברענגען אז עס זאל ווערן 'לבו ברשותו' ,אז
תפיסה?! דורכן לערנען תורה! ווי מען זאגט דער מענטש זאל ווערן בעל הבית אויף זיך
ביים דאווענען" :הוא יפתח לבנו" -דער אליינס -דאס איז די כח פון די תורה הקדושה!
אויבערשטער וועט עפענען אונזער הארץ, חכמינו ז"ל (קידושין ל ):זאגן דאך שוין א משל
"בתורתו" -דורך זיין תורה! די תורה הקדושה אויף די תורה אז א מענטש האט געשלאגן
נעמט ארויס די הארץ פונעם רשות פון יצר זיין זון מיט א שטארקע קלאפ ,און ער האט
הרע ,און ברענגט דעם ריכטיגן 'חיות דקדושה' געלייגט א 'רטיה' אויף די 'מכה' ,האט דער
וואס א איד דארף צו האבן! טאטע געזאגט פארן זון" :כל זמן שרטיה זו
על מכתך" -כל זמן דו גייסט מיט די 'רטיה'
אין די טעג דארף מען זיך דארפסטו נישט מורא האבן פון די מכה ,דאס
אנשטרענגען מיט לימוד התורה זעלבע איז דא ,דער אויבערשטער האט
באשאפן א 'מכה גדולה' ,וואס דאס איז דער
דעריבער אז א מענטש וויל זיך קענען מקבל
יצר הרע ,אבער דער אויבערשטער האט
זיין א ריכטיגן 'עול מלכות שמים'
געזאגט" ,בני בראתי יצר הרע ובראתי לו
אין ראש השנה ,וואס דערפאר פעלט זיך
תורה תבלין" -מיינע קינדער ,איך האב
אויס אז עס זאל זיין לבו ברשותו ,איז די
באשאפן דעם יצר הרע ,און איך האב אויך
ערשטע זאך וואס מען דארף מתקן זיין אין די
באשאפן צו אים א רפואה וואס דאס איז די
טעג ,איז דער ענין פון 'עול תורה' ,מען דארף
תורה" ,אם אתם עוסקים בתורה אין אתם
זען זיך מתאמץ צו זיין מער אין עסק התורה:
נמסרים בידו" -כל זמן א מענטש איז דבוק
אויסנוצן די צייט ,ליגן אין לערנען ,לעבן אין
אין די תורה הקדושה ,איז דאס א רפואה
לערנען ,לערנען מיט א חשק און שמחה און
קעגן דעם יצר הרע ,אבער חלילה עטס
חזר'ן דאס לערנען .דעמאלס קען ער זיין
וועטס נישט עוסק זיין בתורה ,וועט זיין
פארזיכערט אז די תורה הקדושה וועט מגין
פארקערט ח"ו.
זיין אויף אים אז עס זאל טאקע זיין 'לבו
ברשותו' ,אז ער זאל זיך קענען מקבל זיין ברענגט דער ייטב לב אראפ פונעם אלגאזי,
ריכטיג בשלימות דעם 'עול מלכות שמים' וואס ער טייטשט דעם פסוק (משלי ד,
אין דעם ראש השנה. ִמְִׁשָׁמר ְנְ ֹצֹר ִלִֶּבּ ָך" .טייטשט ער:
ָ כג)ִ" :מִָּכּ ל
ה ובחרת בחיים
אויבערשטן?! ב
ענטפערן די ספרים וואס איז די עצה?! די לב טהור ברא לי אלקים
עצה איז 'בפיך' -דו זאלסט זאגן דורך תפלה באקומט מען א נייע
ריינע הארץ צום אויבערשטן
תפילות אפילו בלויז מיטן מויל! 'ובלבבך' -
דורכדעם וואס מען זאגט מיטן מויל תפילות
פארן אויבערשטן ,איז מען זוכה דורכדעם וואס מען זאגט מיטן
מויל תפילות איז מען זוכה
אויסצוארבעטן דאס הארץ ,און מען זאל אויסצוארבעטן דאס הארץ
קענען אויך זאגן 'בלבבך' -מיט הארץ! ווייל
עס איז דא נאך אן עצה וואס עס שטייט אין
דער מויל האט א געוואלדיגן כח צו עפענען
ספרים הקדושים ,וויאזוי זאל א איד
דאס הארץ.
קענען זוכה זיין אז עס זאל זיין 'לבו ברשותו',
חכמינו ז"ל זאגן (תענית בּ" :).וְלְ ָָע ְְבדֹו ְּבָּכָ ל אזוי אז ער זאל זיך קענען מקבל זיין ריכטיג
ְלְ ַַב ְְבֶכֶ ם (דברים יא ,יג) -איזהו עבודה ראש השנה דעם 'עול מלכות שמים' -דאס
שבלב זו תפילה" -אז דאווענען איז אן איז דער ענין פון 'תפילה'.
עבודה וואס מען דינט דעם אויבערשטן מיט
עס שטייט די וואך אין פסוק (דברים ל ,יא-יד):
הארץ .האבן צדיקים געטייטשט ,אז חז"ל
"ִּכּ י ַַה ִּּמ ְְצ ָָוה ַַהֹּזּאת ֲֲאֶׁשׁ ר ָָאֹנִֹכִ י ְְמ ַַצ ְּּוָך ַַהּיֹום
מיינען אונז דא צו זאגן דעם מהלך וויאזוי
ִנְִפֵלֵ את ִהִ וא ִמְִּמּ ָך ְְוֹלא ְְרֹח ָָֹקה ִהִ וא וגו' ִּכּ י ֹלא ְ
מען ארבעט אויס דעם הארץ .ווייל פונקט
ָּדָּבר ְְמֹאֹד ְּבִּפִ יָך ּוִבְִלְ ָָב ְְבָך ַלַ ֲֲעֹׂשׂתֹו"
ָָקרֹוב ֵאֵֶלֶ יָך ַַה ָ
ווי ווען א מענטש האט א שטיקל ערד
-די מצוה פון תשובה וואס די תורה הייסט
וועלכע זעט אויס אזוי פארהארטעוועט ,אז
דיר צו תשובה טון פארן אויבערשטן ,איז
עס קען נישט וואקסן קיין פירות דארט -
נישט פארהוילן פון דיר! עס איז נאנט צו דיר
צוהאקט ער עס ,ער אקערט עס אויף ,ער אויך! פרעגן אבער די ספרים הקדושים :די
זייעט עס אן און באוואסערט עס ,ביז עס עיקר תשובה איז דאך מיטן הארץ; ווי דער
ווערט אויסגעארבעט און הייבט אן צו געבן ִרִָפאפסוק זאגט (ישעיה ו ,י)ּ" :וְלְ ָָבבֹו ָיָ ִבִ ין ָָוָׁשׁ ב ְְו ָ
פירות ,די זעלבע זאך פרעגן חז"ל" :איזהו לֹו" .און חז"ל זאגן דאך" :רשעים הם ברשות
עבודה שבלב" -וואס טוט מען אויב דאס לבם ואין לבם ברשותם" -זיי זענען נישט
הארץ זעט אויס אזוי פארמאכט ,אז ממש ער בעל הבית אויף זייער הארץ ,נאר זייער
האט נישט קיין שום געפיל צו קיין דבר הארץ איז בעל הבית אויף זיי .נו ,קומט דאך
שבקדושה -וואס איז דער אופן ווי אזוי מען אויס אז עס איז נישט שייך אז זיי זאלן
ארבעט אויס דאס הארץ ער זאל אויך קענען אנהייבן מיט הארץ ,ווייל זיי זענען נישט בעל
געבן פירות?! ענטפערן חז"ל" :זו תפילה" - הבית אויפן הארץ ,נו ,ווי קענען זיי זוכה זיין
תפילה איז די 'עבודה' וועלכע מאכט ווייך אז זיי זאלן קענען נתקרב ווערן און תשובה
דאס הארץ! אז א מענטש נוצט זיין מויל און טון צום אויבערשטן?! עס שטייט דאך (עבודה
דאווענט צום אויבערשטן -ווערט זיין הארץ זרה ג" ).אין הקב"ה בא בטרוניא עם בריותיו"
אויסגעארבעט ,ער איז זוכה צו א 'פתיחת -ווילאנג א מענטש געפונט זיך אויף דער
הלב' ,זיין הארץ זאל ארויסגיין פון וועלט ,קען נישט זיין אזא זאך ער זאל נישט
געפענגעניש פון יצר הרע ,אז עס זאל ווערן האבן קיין עצה תשובה צו טון! נו ,וואס דער
'לבו ברשותו'. וועג וויאזוי א רשע קען זיך צוריקקערן צום
ובחרת בחיים ו
דאס איז די צוויי זאכן וואס א מענטש דארף די איינציגסטע עצה פאר די
לייגן דערויף א דגש אין די טעג פון לעצטע דורות איז תפילה
חודש אלול ,כדי עס זאל קענען זיין דער די עצה דאס איז עצה וואס איז געגעבן
'תמליכוני עליכם' אזויווי עס דארף צו זיין, געווארן פאר יעדן איינעם וויאזוי ער זעט
דער ענין פון 'לימוד התורה' און 'עבודת נאר אויס ,ווי דער מדרש זאגט אין פרשת
התפילה' דאס איז די עיקר עבודה אין די ימי אמור (פ"ל ס"ג) אויפן פסוק (תהלים קב ,יח) "ָּפָּנָ ה
אלול. ֶֶאל ְּתִּפִַּלּ ת ָָה ַַע ְְר ָָער ְְוֹלא ָָבָזָ ה ֶֶאת ְּתִּפִ ָּל ָָּתם -אלו
דורות האחרונים שאין להם לא מלך ולא
קען זיין אז דאס איז מרומז אין דעם ראשי
נביא ולא כהן ולא אורים ותומים" ,דער פסוק
תיבות פון אלו"ל ' -אני לדודי ודודי לי'.
גייט ארויף אויף די לעצטע דורות וואס זיי
ווייל 'אני לדודי' -דאס איז תפילה וואס א
האבן נישט קיין שום כוחות הקדושה וואס
איז געבט זיך אויס פארן אויבערשטן ,ער
כלל ישראל האט געהאט אמאל וואס זאל זיי
רעדט זיך אויס דאס הארץ פארן אויבערשטן,
אויפלעבן" ,ואין להם אלא תפילה זו" -זיי
און 'ודודי לי' -דאס איז דאך די תורה
פארמאגן בלויז דעם כח פון 'תפילה' ,האט
הקדושה ,ווי די גמרא (שבת קד ).זאגט :אז
דוד המלך אויף זיי מתפלל געווען" ,רבונו
'אנכי' איז נוטריקון 'אנא נפשי כתבית יהבית',
של עולם אל תבזה את תפילתם" -ער האט
דער אויבערשטער זאגט איך האב זיך
געבעטן דעם אויבערשטן זאל אננעמען
אוועקגעגעבן פאר אידישע קינדער,
זייער תפילה ווי אזוי עס זעט נאר אויס .פירט
'אורייתא וקודשא בריך הוא חד הוא' (זוה"ק
דער מדרש אויס" :ועם נברא יהלל קה -
אחרי עג ,):איך האב מיך אליינס אריינגעשטעלט הקדוש ברוך הוא בורא אותם בריה חדשה",
אין די תורה ,און דאס האב איך אוועקגעגעבן, דורכן כח התפילה ווערט מען באשאפן ווי א
דער אויבערשטער האט זיך פאר אונז בריה חדשה.
אוועקגעגעבן .אין די צוויי עבודות דארף מען
משקיע זיין אין די ימי אלול אז עס זאל קענען דער טייטש פון 'בריה חדשה' וואס מען
זיין די הכנה צום יום הדין ,דער 'תמליכוני ווערט מיטן כח פון תפילה ,דאס מיינט
דאס אז אפילו עס פעלט חלילה פאר א
עליכם' זאל קענען זיין אזויווי עס דארף צו
מענטש דאס הארץ ,עס איז נישט 'לבו
זיין.
ברשותו' ,זיין הארץ איז געפאנגען ביים יצר
דער אויבערשטער זאל העלפן מען זאל זוכה הרע ,אבער אז ער קומט און איז מתפלל צום
זיין מען זאל אונז באלייכטן פון אויבן, אויבערשטן דעמאלט איז ער זוכה אז ער
מען זאל קענען זיך מתאמץ זיין אין תורה און באקומט א נייע הארץ! א ריינע הארץ! ווי עס
אין תפילה ,און פאררעכטן וואס מען דארף ְּבָּרא
שטייט אין פסוק (תהלים נא ,יב)ֵ" :לֵ ב ָָטהֹור ָ
צו פאררעכטן ,קענען מאכן די ריכטיגע ִלִ י ֱֱאֹלִקִ ים" ,און דורכדעם קען זיין דער
הכנה צו די ימי הדין ,און זוכה זיין צו א 'קבלת עול מלכות שמים' ראש השנה ,אזויווי
כתיבה וחתימה טובה ,און געהאלפן ווערן עס דארף צו זיין.
מיט אלעס וואס מען דארף בישועת כל
ישראל בשמחתן בביאת גואל צדק במהרה חודש אלול מסוגל אויף
בימינו אמן. תורה און אויף תפילה
ז ובחרת בחיים
ֲֲח ָָדִׁׁשים ַַל ְּּב ָָק ִִרים ַַר ָּּבה ֱֱאמּוָנָ ֶֶתָך:
בזכות די אמונה אין די שווערע
זמנים אין גלות -וועט מען
זוכה זיין צו די גאולה
ַוַ ֹּי�ּ אֶמֶ ר ה' ֶאֶל ֹמ � ֶֹׁׁשה ִִהְּנ�ּ ָָך �ֹׁש ֵֵׁכב ִִעם ֲֲאֹב ֶֶֹת ָיָך ְוְ ָָקם ָָה ָָעם ַַהֶּז�ּה ְוְ ָזָָנָ ה ַַא ֲֲחֵֵרי ֱֱאֹל ֵֵֹהי ֵנֵ ַַכר ָָה ָָאֶרֶ ץ ֲֲא � ֶׁׁשר הּוּא ָָבא
בֹו ַַב ּּיֹוֹם ַַההּוּא ַוַ ֲֲע ְַזְַבִּת�ּ ים ְוְ ִִהְסְ ְַּת�ְּרִּת�ּ י ָפָ ַנַ י
ְּב�ִּקְְר ּּב ֹֹו ַוַ ֲֲע ַָזַָבִנִ י ְוְ ֵֵהֵפֵ ר ֶאֶת ְִּב�ִּר ִיִתי ֲֲא � ֶׁׁשר ַָּכ�ַּרִּת�ּ י ִִא ּּתֹוְֹ :וְ ָָחָָרה ַַאִּפ�ּ י ֹ
�ָׁשָּׁמ�ּ ה ִ
ְּב�ִּקְְרִּב�ּ י ְְמָצָ אּוִּנִ י ַּב�ּּיֹוֹם ַַההּוּא ֲֲהֹלֹא ַַעל ִּכ�ּ י ֵֵאין ֱֱאֹל ַַֹקי ִ ֶלֱֶאֹכֹל ּו ְְּמָצָ ֻֻאה ּּו ָָרעֹוֹת ַַר ּּבֹוֹת ְוְ ָצָ רֹוֹת ְוְ ָָא ַַמר ּ ֵֵמֶהֶ ם ְוְ ָָהָיָ ה ֱ
ָָהָָרעֹוֹת ָָה ֵֵאֶּל�ּ ה( :דברים לא ,טז-יז)
ְוְָצרֹות" -דער
ּוְמְָצ ֻֻאהּו ָָרעֹות ַַרּבֹות ָ
ֶלֱֶאֹכֹל ָ
ְוְָהָיָ ה ֱ
ָ 'תחיית המתים' און 'יודע עתידות'
אויבערשטער וועט זיך רח"ל באהאלטן פון די גמרא זאגט אין מסכת סנהדרין (צ" :):שאלו
די אידן ,און עס וועט זיין זייער שווערע און רומיים את רבי יהושע בן חנניה" -די
ביטערע צרות ,די גאנצע פרשה. רומיים האבן געפרעגט רבי יהושע בן חנניה
זעט מען ביידע זאכן פון דעם פסוק :אויף עטליכע זאכן .צום ערשט האבן זיי געפרעגט:
דאס וואס זיי האבן געפרעגט פון וואו "מנין שהקדוש ברוך הוא מחיה מתים" -פון
מען ווייסט אז דער אויבערשטער איז יודע וואו ווייסט מען אז דער אויבערשטער איז
עתידות ,שטייט 'וקם העם הזה' ,אז נאך די דער מחיה המתים -ער מאכט לעבעדיג די
פטירה פון משה רבינו וועלן די אידישע טויטע? און דערנאך האבן זיי געפרעגט:
קינדער דינען עבודה זרה ,זעט מען אז דער "ויודע מה שעתיד להיות" -פון וואו ווייסט
אויבערשטער איז יודע עתידות ,ווייל דער מען אז דער אויבערשטער ווייסט שוין פון
אויבערשטער זאגט פאראויס וואס וועט זיין פאראויס וואס עס גייט זיין? האט ער זיי
שפעטער .און אויף דאס וואס זיי האבן געענטפערט" :תרווייהו מן המקרא הזה" -
געפרעגט פון וואו מען ווייסט אז דער איך וועל ענק ענטפערן ביידע קשיות –
אויבערשטער איז דער מחיה מתים ,שטייט פונעם זעלבן פסוק" ,שנאמר" -עס שטייט
'הנך שכב עם אבותיך וקם' ,דרש'נט מען אין פסוק (דברים לא ,טז) אז דער אויבערשטער
דעם 'וקם' אויף תחיית המתים. "ִהְּנּ ָך ֹׁשֵׁכֵ ב ִִעם
האט געזאגט פאר משה רבינוִ :
ֹלֵהי ֵנֵ ַכַ ר" -ֲֲאֹבֶֹתֶ יָך ְָוְָקם ָָה ָָעם ַַהֶּזּ ה ְוְָזָ ָנָ ה ַַא ֲֲח ֵֵרי ֱֱא ֵ
האבן זיי אים געפרעגט" :ודילמא וקם העם נאכדעם וואס משה רבינו וועט נסתלק ווערן
הזה וזנה" -ווער זאגט אז 'וקם' גייט וועלן אידישע קינדער דינען עבודה זרה ,און
אויף ארויף ,אויף 'הנך שוכב וקם' ,אפשר "ְוְָח ָָרה
עס שטייט דארטן ווייטער (שם פסוק יז) ָ
גייט 'וקם' נאר אויף אראפ ,אויף 'וקם העם ְוְִהְסְַּתְּרְ ִּּתי ָָפַנַ י ֵֵמֶהֶ ם
ַַא ִּּפי בֹו ַַבּיֹום ַַההּוא ַוַ ֲֲעַזַ ְבְ ִּּתים ִ
ובחרת בחיים ח
'וקם העם הזה וזנה' ,אז מען גייט דינען הזה וזנה'? האט ער זיי געענטפערט "נקוט
עבודה זרה ,דארף זיין מקושר .זאגט ער: מיהא פלגא בידייכו" -עכ"פ א האלבן תירוץ
פונקט ווי חז"ל זאגן (סנהדרין שם) " :כל מי זאלן ענק יא אננעמען; ענק האבן מיר
שנאמרה הלכה בשמו בעולם הזה שפתותיו געפרעגט צוויי זאכן ,און איך האב ענק
דובבות בקבר" -ווען מען זאגט א דבר געענטפערט א תירוץ אויפן דעם חלק פון
שמיעה פון א צדיק וואס איז שוין לאחר 'ויודע מה שעתיד להיות' ,נעמטס כאטש
פטירתו איז ער עס מרגיש' ,שפתותיו דובבות דאס.
בקבר' ,די זעלבע זאך איז אויך דא פארקערט:
דער רבי זכרונו לברכה די וואך אין דברי יואל
טאמער תלמידים פון א צדיק פירן זיך חלילה
(מהדו"ת עמוד יד) שטעלט זיך אויף די
נישט אזויווי ער האט זיי געלערנט -עס איז
גמרא ,אז עס איז זייער שווער צו פארשטיין;
אן ענין פון 'מקדיח תבשילו' פונעם צדיק -
קודם כל ,פארוואס האט ער זיי נישט געגעבן
עס איז גורם א צער פארן צדיק בקבר ,און ער
קיין תשובה? זיי האבן דאך געפרעגט 'מנין
איז דאס מרגיש.
שהקדוש ברוך הוא מחיה מתים' ,דארף דאך
מיט דעם קען מען פארשטיין וואס דער ענין זיין אז דא ליגט א תשובה אויף תחיית המתים
דא איז מיט דעם וואס דער אויבערשטער אויך?
האט געזאגט פאר משה רבינו' :הנך שוכב עם
ב) דערנאך ,וואס איז די כונה פון דאס וואס
אבותיך' -לאחר פטירתך וועסטו ליגן
ער האט זיי געזאגט 'נקוט מיהא פלגא
במנוחה' ,וקם וזנה העם הזה'; לכאורה איז
בידייכו' ,וואס הייסט 'פלגא'? ער וואלט
איבריג די ווארט 'וקם' ,עס וואלט געקענט
געדארפט זאכן 'חדא'?! עס איז געווען צוויי
בלויז שטיין 'וזנה העם הזה' ,וואס איז דער
זאכן; און טאמער די צוויי זאכן האבן נישט
'וקם'? נאר דער 'וקם' איז על דרך ווי עס
קיין שייכות ,קומט נישט דער אויסדרוק
שטייט אין פסוק (דברים כב ,כו) "ַּכ ֲֲּאֶׁשׁ ר ָיָ קּום
'פלגא' ,נאר 'חדא'; איינע פון די צוויי האב
ָּבר ַַהֶּזּ ה" .פשט ּוְרְָצחֹו ֶנֶֶפֶׁש ֵּכּ ן ַַהָּד ָ
ִִאיׁש ַַעל ֵֵר ֵֵעהּו ָ
איך ענק געענטפערט ,און די צווייטע זאך -
איז :משה רבינו האט דאך געלערנט אמונה
נישט.
מיט אידישע קינדער ,ער האט אריינגעלייגט
אזויפיל אמונה אין זיי ,אז זיי זאלן גלייבן און ג) און די עצם 'יודע עתידות' איז אויך שווער
וויסן אז עס איז דא א באשעפער אויף דער צו פארשטיין; עס איז דאך דא גענוג
וועלט וואס ווייסט אלעס און טוט אלעס .און אנדערע מקומות וואו מען זעט אסאך מאל
די בשורה פון 'הנך שכב עם אבותיך וקם אין די תורה דעם ענין אז דער אויבערשטער
העם הזה וזנה' -אז זיי גייען דינען עבודה ווייסט וואס עס גייט זיין ,עס דארף נישט זיין
זרה ,דאס וועט זיין א געוואלדיגער צער פאר דוקא פון דא ,מוז לכאורה זיין אז די תחיית
משה רבינו אין קבר ,פונקט ווי 'כאשר יקום המתים ליגט אויך דא ,וואס איז די פשט?
איש על רעהו ורצחו' .דאס איז דער 'וקם'.
זאגט ער :פון דעם זעט מען אז א צדיק, א צדיק לאחר פטירתו איז
אפילו אין קבר לאחר פטירתו ,איז מרגיש פונקט ווי בחייו
אויך ווייטער מרגיש אזויווי ווען ער האט ברענגט דער רבי דעם כלי יקר אויף דעם
געלעבט .זעט מען פון דעם דער ענין פון 'וקם העם הזה' ,אז די פשט פון
תחיית המתים ,אז אפילו ווען ער לעבט שוין 'תחיית המתים' ,מיט דעם פשוט'ן פשט פון
ט ובחרת בחיים
הרשעים' -ווען למראית העין דאכט זיך אז נישט וועט ער צוריק לעבעדיג ווערן.
די רשעים זענען מצליח ,דאס ברענגט רח"ל
דער רבי זאגט אויף דעם אליינס ,אז דער
'בלבולי המוחות' -דער מח ווערט צומישט
ענין פון 'השארת הנפש' און דער ענין
און טראכט נישט גראד ,און דאס קען
פון 'תחיית המתים' -זענען צוויי באזונדערע
צוברענגען מען זאל נמשך ווערן נאך זיי ,און
זאכן :עס איז דא דער ענין פון 'השארת
דאס איז זייער א שווערע נסיון .אלע זאכן
הנפש' -אז א מת אפילו לאחר פטירתו איז
וואס עס שטייט אז עס וועט זיין בעיקבתא
מרגיש ,און אויך איז דא דער ענין פון 'תחיית
דמשיחא -די דורות פאלן ,דער כח התורה
המתים' .עכ"פ אזוי זאגט דער כלי יקר.
און דער כח הקדושה וועלן ווערן כסדר
שוואכער -אלעס מען קען נאך פארשטיין;
אבער דער נסיון -אז רשעים מינים
משיח וועט קומען בזכות די
שווערע נסיונות באמונה
ואפיקורסים גייען אוועקשטעלן א כח קעגן
דעם רצון ה' ,קעגן די תורה הקדושה ,קעגן די ברענגט דער רבי אז דער אור החיים הקדוש
אמונה ,און דאס זאל מצליח זיין -דאס איז (פר' ואתחנן ד"ה ונשב בגיא) שטעלט זיך
זייער א שווערע נסיון! און אויף דעם דארף אויך וואס איז דער לשון 'וקם' .זאגט ער :וואו
מען האבן א געוואלדיגע חיזוק ,און מען איז דא נאך א גרעסערע ירידה און השפלה
דארף כסדר אכטונג געבן די מחשבות וואס ווי דינען עבודה זרה? 'וקם' איז עפעס א
מען טראכט! תקומה? פארקערט ,דאס איז דאך די
נידריגסטע השפלה?! אויף דעם זאגט דער
וואס איז די פשט פון אזא שווערע נסיון? אור החיים הקדוש אז דער 'וקם' ווייזט אויף
פארוואס איז די נסיון שווערער ווי די דעם ענין פון 'הצלחת עולם הזה'; די רשעים
אנדערע נסיונות? זאגט דער רבי א וואס זענען 'זנה' ,זיי וועלן האבן הצלחת
מורא'דיגע זאך :אז דער ענין פון דעם נסיון עולם הזה ,זיי וועלן מצליח זיין בעושר
איז ,ווייל מען האלט נאנט צו די גאולה! עס ובכבוד מיט אלעם ,און דאס וועט זיי
איז דא א מדרש אין תהילים (מדרש שוחר טוב, ברענגען צו נאכגיין די עבודה זרות רחמנא
תהלים יח ,ב)" :אם ראית דור אחר דור שהוא ליצלן.
מחרף" -אז דו זעסט אז עס איז דא איין דור
נאכן צווייטן וואס האט שווערע נסיונות אין דער רבי זאגט פשט אין דעם אור החיים
הקדוש ,אז אפילו מען ווייסט וואס עס
אמונה ,און מען קומט צו רח"ל אז מען איז
ֹעְֹבְִרים ֶאֶ ת
"ָל ָּּמה ֶּזּ ה ַַא ֶּּתם ִ
שטייט (במדבר יד ,מא)ָ :
מחרף ומגדף" ,צפה לרגלי של משיח" -
ְצְָלח" -א זאך וואס מען וויל ִּּפי ה' ְוְ הּוא ֹלא ִִת ָ
זאלסטו וויסן אז די סיבה פון דעם איז :ווייל
טון קעגן דעם אויבערשטן -קען נישט
מען האלט שוין נאנט צו ביאת המשיח און
מצליח זיין ,אבער לשעה קען זיין אז די
מען דארף האבן זכותים וויאזוי מען זאל
סטרא אחרא האט רחמנא ליצלן זייער א
קענען זוכה זיין צו די גאולה .דאס אז מען
שטארקן כח ,און די פעולת פון די רשעים
זעט אזעלכע נסיונות און הצלחת הרשעים
קעגן דעם רצון ה' קענען ח"ו האבן א הצלחה.
און דאס ברענגט צו אז מען זאל מחרף
דאס איז די 'וקם העם הזה וזנה אחרי אלהי
ומגדף זיין ,און ערליכע אידן -אפילו נאר א
נכר הארץ'.
קליינע קומץ פון אידן -האלטן זיך און ווערן
נישט נמשך נאכדעם ,דאס איז דער כח וואס זאגט דער רבי :דער נסיון פון 'הצלחת
ובחרת בחיים י
זאגט ער' :ואומר אבד נצחי ותוחלתי מה'' -א מען וועט זוכה זיין צו די גאולה!
מענטש קוקט עפעס אן און ער זעט אז
"ֲאֶׁשׁ ר ֵֵחְרְ פּו
דער מדרש טייטשט דארטן ֲ
עס איז אזעלכע נסיונות און עס שלעפט זיך
אֹוְיְֶבֶ יָך ה׳ ֲֲאֶׁשׁ ר ֵֵחְרְ פּו ִִע ְּּקבֹות ְמְִׁשׁ יֶחֶ ָך,
אזוי לאנג ,וואס איז דער תכלית פון דעם?
עֹוָלם ָָא ֵֵמן ְָוְָא ֵֵמן" (תהלים פט ,נב-נג) - ָּבּ רּוְך ה׳ ְלְ ָ
אויף דעם איז דער תירוץ' :זאת אשיב אל לבי
ווען עס איז דא 'אשר חרפו' ,מחרף ומגדף,
על כן אוחיל'' ,חדשים לבקרים' -דער תכלית
און מען ווערט נישט נמשך נאכדעם ,דאס
פון די אלע זאכן וואס מען זעט חדשים
איז די 'ברוך ה' לעולם אמן ואמן' -דעמאלטס
לבקרים ,איז 'רבה אמונתך' -ווי א
וועט זיין שוין די גאולה נצחית ,די גאולה
שטערקערע חשכות עס איז ,אלס א
שלימה.
גרעסערע חידוש איז די אמונה ,און אין זכות
פון די אמונה וועט מען זוכה זיין צו די דער ייטב לב איז זייער שטארק מאריך
גאולה. איבער דעם ענין אין פרשת תולדות
(ד"ה וירח את ריח בגדיו) .ער טייטשט די פסוקים
זאגט דער רבי דא ,אז איינע פון די ענינים איז
ְצְִחי
ֹאַֹמר ָָא ַַבד ִנִ ִ פון איכה (ג ,יח-כא-כג)ָ" :וָ ַ
טאקע דער ענין וואס מען זעט הצלחת
תֹוַחְלְ ִּּתי ֵֵמה׳ וגו' ֹזֹאת ָָאִׁשׁ יב ֶאֶ ל ִִלִּבּ י ַַעל ֵּכּ ן ְוְ ַ
הרשעים ,וואס למראית העין זעט עס אויס
אֹוִחיל וגו' ֲֲח ָָדִׁשׁ ים ַַל ְּּב ָָק ִִרים ַַרָּבּ ה ֱֱאמּוָנָ ֶתֶ ָך". ִ
ווי א הצלחה און עס איז דא גרויסע בלבולי
זאגט ער :מען קוקט זיך ארום און מען זעט
המוחות מיט דעם ,די גאנצע וועלט גייט מיט
די אריכות הגלות ,די ארימע כוחות הקדושה
מיט דעם ,מען לעבט מיט מיט דעם ,מען
און די שווערע נסיונות וואס ווערן נתרבה,
פרייט זיך מיט מיט דעם ,און מיט דעם וואס
פון אויבנאויף קען נישט א מענטש פארשטיין
מען איז עומד נישט נמשך ווערן נאכדעם ,דאס
וואס איז דער תכלית? פארוואס שלעפט זיך
איז דער כח וואס מען וועט זוכה זיין צו די
עס אזוי לאנג? אבער דער תירוץ אויף דעם
גאולה.
איז :אזויווי עס קומט דאך אזא גרויסן
לעכטיגקייט ,דער אורו של משיח ,און דאס
הנאה האבן ממעשי רשעים וועט שוין זיין אן 'אור נצחי' ,דארף מען דאך
איז מען מחרף ומגדף האבן עפעס א שטארקן זכות זוכה צו זיין צו
דאס איז טאקע 'ראית דור אחר דור שהוא דעם אור ,און די לעצטע דורות זענען אלע
מחרף ומגדף'; וואס הייסט מחרף כוחות הקדושה אזוי שוואך ,וואס איז דער
ומגדף? אויף דעם ענין ,אזויווי דער רבי כח? וואס איז דער זכות?! דער כח איז
זכרונו לברכה זאגט אין די נשא תורה און ער אמונה! ווי ער ברענגט פונעם ישמח משה,
ברענגט עס אויך אין אנהייב פון על הגאולה ְסְֶּדָך" (תהלים צב ,ג) -דער כח "ְלְַהִּגּ יד ַּבֹּּבֶּקֶ ר ַַח ּ
ַ
(סימן א') די פסוקים פון מלאכי (ג ,יג-טו) ,די וויאזוי מען וועט זוכה זיין צו דעם גרויסן
ִּדְּבְֵריֶכֶ ם ָָא ַַמר ה'
"ָחְזְ קּו ָָע ַַלי ֵ
לעצטע נבואהָ : "ֶוֱֶאמּוָנָ ְתְ ָך ַּבּ ֵּּלילֹות"
בוקר ,דעם אור נצחי ,איז ֱ
ְרְֶּתם ָׁשְׁוְ א
ְרְֶּתם ַַמה ִּנְּדְַּבְּרְ נּו ָָעֶלֶ יָך וגו' ָָא ַַמ ּ
ַוַ ֲֲא ַַמ ּ -ווי א שטערקערע 'לילה' עס איז ,ווי א
ְׁשַׁמְרְּתֹו וגו'
ָׁשַׁמְרְ נּו ִִמ ַ
ֹלִקים ַּוַמה ֶּּב ַַצע ִּכּ י ַ ֲֲעֹבֹד ֱֱא ִ שטערקערע חשכות עס איז -אלס שטערקער
ֵּלטּו" -דער נביא זאגט ֹלִקים ַוַ ִּיּ ָּמ ֵ
ָּבֲּחנּו ֱֱא ִ
ַּגּ ם ֲ איז די מעלה פון די אמונה אין אזא זמן! און
דארט פאר אידישע קינדער אז דער אין דעם כח פון די אמונה -דאס איז דער כח
אויבערשטער זאגט" :ענק האבן גערעדט וואס מען וועט זוכה זיין צו דעם אור פון
שרעקליכע דיבורים" ,און די אידן זאגן: לעתיד.
אי ובחרת בחיים
רח"ל. "וואס האבן מיר גערעדט? מיר האבן דאך
גארנישט גערעדט עפעס וואס טויג נישט?!".
די נסיונות פון דעם חירוף וגידוף גייט כסדר
דור אחר דור ,מזמן לזמן ווערט כסדר זאגט דער רבי :וויאזוי קען זיין אזא זאך אז
נתעורר נאכאמאל דער נסיון ,דארף מען מען זאגט אזעלכע דברי כפירה און
וויסן די תכלית פון דעם איז 'צפה לרגלי של מען זאגט נאך 'מה נדברנו' ,וואס הייסט מען
משיח'! יעדער איד וואס האלט זיך און ער זאגט מה נדברנו? ענק האבן דאך געזאגט
געבט אכט אויף זיין אמונה אין אזא צייט - 'שוא עבוד אלוקים' -עס איז א שאד צו דינען
דער וועט ברענגן משיח'ן! דאס וועט זיין דער דעם אויבערשטן ,נו ,דאס איז דאך
כח פון 'ברוך ה' לעולם אמן ואמן'. שרעקליכע ווערטער?!
זאגט דער רבי זכרונו לברכה :דאס איז דער ווייסן מיר אלע וואס דער רבי זאגט אויף
ענין וואס רבי יהושע בן חנניה האט דעם ,אז די פשט איז על דרך ווי עס
געזאגט פאר די רומיים 'נקוט מיהא פלגא ְמְַס ְּּפ ִִרים
"ַהָּׁש ַַׁמִיִ ם ַ
שטייט דארטן (תהלים יט ,ב-ד) ַ
בידייכו'; ער האט נישט געמיינט צו זאגן ְׁשָׁמע
ְּכּ בֹוד ֵֵקל וגו' ֵֵאין ֹאֶֹמֶ ר ְֵוְֵאין ְּּד ָָב ִִרים ְּּב ִִלי ִנִ ָ
'טאקע ,מען ווייסט פון דא נאר איין זאך', קֹוָלם" -אפילו ווען מען זאגט נישט דירעקט ָ
נאר מען קען זען פון דא ביידע זאכן; אין מיטן מויל ,אבער מען זאגט זאכן וואס פון
פסוק 'וקם העם הזה' שטייט דאך דער ענין דעם קומט ארויס עפעס ,הייסט עס אזויווי
פון הצלחת הרשעים ,דער נסיון פון הצלחת מען האט עס געזאגט.
הרשעים אז עס וועלן אויפשטיין רשעים זאגט ער :אז מען איז משבח רשעים ,און מען
וואס וועלן מורד זיין במלכות שמים און זיי איז משבח די מעשים פון די רשעים,
וועלן נאך מצליח זיין אויך ,און ווי קען דאס אפילו מען זאגט גארנישט' ,מה נדברנו' -
זיין אזא נסיון ,מיר גלייבן דאך אז יש מנהיג מען זאגט גארנישט ,מען זאגט נאר אז די
לבירה ,אלעס פירט דער אויבערשטער ,און רשעים האבן געמאכט א גוטן שטיקל ,מען
וויאזוי קען זיין אז דער אויבערשטער געבט איז זיי משבח און מען רעדט מיט א
אזא נסיון? מוז זיין אז דאס איז א הכנה צו צופרידנקייט פון דעם וואס זיי האבן געטון,
תחיית המתים' ,הנך שוכב עם אבותיך וקם', מען רעדט פון די הצלחת הרשעים און מען
דאס איז זיכער אז עס וועט זיין תחיית האט הנאה פון דעם ,און מען פרעגט :וואס
המתים ,פארוואס ,ווייל עס איז 'וקם העם ליגט אין דעם? מען זאגט דאך גארנישט?! אין
הזה וזנה' ,אז עס איז דא אזעלכע נסיונות פון דעם ליגט 'שוא עבוד אלקים'' ,בחנו אלקים
הצלחת הרשעים ,דאס איז אלס אן הכנה צו וימלטו'! אז מען קען רח"ל מורד זיין במלכות
די גאולה. שמים און מען קען מצליח זיין! דאס הייסט
סעודה שלישית שלח תשפ"ה,
'אמרתם שוא עבוד אלקים'' ,חזקו עלי
ביהמ"ד הגדול קרית יואל דבריכם אמר ה'' ,דאס איז א חירוף וגידוף
ובחרת בחיים בי
אורות חיים
ליקוטי פנינים על פרשת השבוע
אזא ענין פון 'שטיין אויף דעם ענין פון ַַא ֶּּתם ִנִ ָּּצ ִִבים ַַהּיֹום ֻּּכְּלּ ֶֶכם וגו'
קדושה' אז עס זאל זיין די ריכטיגע ְׁבְֵט ֶיֶכם ִזִ ְקְֵנֵ ֶיֶכם
ָרָ אֵׁשׁ ֶיֶכם ִׁש ֵ
שמירה ,דאס איז יעדער איינער אחראי אויף ָהִָקים
ְלְַמ ַַען ִ ְׁטְֵר ֶיֶכם וגו' ַ ְוְֹׁש ֵ
ֹאְֹתְ ָך ַַהּיֹום לֹו ְלְָעָ ם( :כט ,י-יב)
דעם ,אויסערדעם וואס יעדער איז אחראי
אויף זיך אליינס האט יעדער אחריות איינעם די פרשה פון נצבים איז דער ענין פון
אויפן צווייטן ,אז ער זעט איינער וואס איז 'ערבות' .זאגט דער אור החיים הקדוש:
מזלזל אין דעם טאר ער זיך נישט גיין 'למען הקים אותך היום לו לעם' (דברים כט ,יב)
ווייטער ,ער דארף טראכטן. -דער כח הקיום פון כלל ישראל איז נאר אז
עס איז דא דער 'כל ישראל ערבים זה לזה',
(דרשת הכנה לראש השנה בביהמ"ד
הגדול ק"י ,ה' נצבים תשפ"ה) מען קען נישט לאזן 'תורת כל אחד ואחד
בידו' -לאזן די תורה אזוי אז יעדער איינער
זאל זיך אליינס אינזין האבן ,און יעדער גייט
ְעְָּת
ְוְָׁשַׁמ ּ
ֹלֶקיָך ַ ְוְַׁשְׁבְָּת ַַעד ה' ֱֱא ֶ
ּ זיך זיין וועג ,אז מען האט נישט אינזין איינער
ֹלֶקיָך ֶֶאתְבְֹקֹלֹו וגו' ְוְָׁשׁ ב ה' ֱֱא ֶ
ְׁשׁ בּוְתְ ָך ְִוְִר ֲֲח ֶֶמָך( :ל ,ב-ג) דעם צווייטן זאגט דער אור החיים הקדוש
אויף דעם אופן וואלט שוין לאנג נישט
אידישע קינדער האבן אייביג געוואוסט ,אז
געווען קיין כלל ישראל.
כלל ישראל איז אן עם הנבחר וועלכע
איז באשאפן געווארן צו היטן תורה און מצוות, משה רבינו לפני פטירתו האט ער געזאגט
אידן האבן געוואוסט אז אלעס דרייט זיך פאר אידישע קינדער ,אז ענק ווילן
ארום תורה און מצוות ,דער גלות איז בלייבן א כלל ישראל דארפן ענק וויסן' :אתם
געקומען צוליב חטאים; ווי מען זאגט" :ומפני נצבים היום כולכם' -כלל ישראל איז איינס,
חטאינו גלינו מארצינו" ,און די גאולה וועט איין קומה שלימה ,איינער דארף אינזין האבן
קומען צוזאמען מיט תשובה; ווי חז"ל זאגן דעם צווייטן' ,ראשיכם שבטיכם זקניכם
(סנהדרין צז" :).אין ישראל נגאלין אלא ושוטריכם' -אבער נישט נאר די רבנים די
בתשובה" ,און אזוי שטייט אין דער תורה זקנים ,נאר 'כל איש ישראל' -יעדער איד איז
הקדושה (דברים ל ,ב-ג)" :ושבת עד ה' אלוקיך אחראי אז עס זאל זיין די שמירה און די
ושמעת בקולו ,ושב ה' אלקיך את שבותך" - קדושה פון כלל ישראל אזויווי עס דארף צו
ווען דו וועסט תשובה טון דעמאלט וועט זיין זיין.
גי ובחרת בחיים
אויבערשטן ,איז נישט פארהוילן פון דיר! עס די גאולה שלימה .מען האט געוואוסט אז
איז נאנט צו דיר אויך! וואס איז די עצה?! די גלות איז א מירוק עוונות וועלכע רייניגט
עצה איז 'בפיך' -דו זאלסט זאגן תפילות אונז אויס פון די חטאים ,און דורכדעם וואס
אפילו בלויז מיטן מויל! 'ובלבבך' -דורכדעם אידן טוען תשובה אין גלות -ברענגט מען די
וואס מען זאגט מיטן מויל תפילות פארן גאולה נענטער.
אויבערשטן ,איז מען זוכה אויסצוארבעטן
(ספר 'יסודי החיים -אמונה' ,מאמר ב פרק יב)
דאס הארץ ,און מען זאל קענען אויך זאגן
'בלבבך' -מיט הארץ! ווייל דער מויל האט א
געוואלדיגן כח צו עפענען דאס הארץ. ָאָֹנִֹכי
ִּכּ י ַַהִּמְּצְָוָ ה ַַהֹּזּאת ֲֲאֶׁשׁ ר ִ
ְמְַצְּוָּך ַַהּיֹום ֹלא ִנִ ְפְֵלֵ את ִִהוא
ַ
(שיחת הכנה ליום הקדוש תשפ"ב) ִִמ ְּּמָך ְוְ ֹלא ְרְֹחָֹקָ ה ִִהוא( :ל ,יא)
די גמרא זאגט (סנהדרין קו" :):רחמנא ליבא בעי"
ִּכּ י ָקָ רֹוב ֵֵאֶלֶ יָך ַַה ָּּדָבָ ר ְמְֹאֹד -דער אויבערשטער דארף בעיקר דאס
ּוִבְלְָבְָבְ ָך ַלַ ֲֲעֹׂשׂתֹו( :ל ,יד)
ְּּב ִִפיָך ִ הארץ פונעם איד ,אז יעדע עבודה הייבט זיך
מיט דעם וואס דער מענטש הייבט אן דעם אן מיטן לב .און טאמער עס פעלט דאס
טאג מיט דעם ענין פון 'קריאת שמע', הארץ -האט עס נישט קיין חיות .פרעגן
דער קבלת מסירות נפש פון קריאת שמע, אבער די ספרים הקדושים :וואס קען דער
לאזט דאס איבער א כח זיך צו קענען מתגבר רשע טון?! חז"ל זאגן דאך (ב"ר פל"ד ס"י):
זיין א גאנצן טאג אויף אלע כוחות היצר, "רשעים הם ברשות לבם ואין לבם ברשותם"
אויף אלע תאוות היצר ,און אויף אלע -זיי זענען נישט בעל הבית אויף זייער
נסיונות. הארץ ,נאר זייער הארץ איז בעל הבית אויף
דער תניא איז מאריך איבער דעם אין זיי .נו ,קומט דאך אויס אז עס איז נישט שייך
מערערע פרקים ,די תורה הקדושה אז זיי זאלן אנהייבן מיט הארץ ,ווייל זיי
ְלְָבְבְ ָך
ָּבר ְמְֹאֹד ְּּב ִִפיָך ִּוִב ָ
זאגטִּ' :כּ י ָָקרֹוב ֵֵאֶלֶ יָך ַַהָּד ָ זענען נישט בעל הבית אויפן הארץ ,נו ,ווי
ַַל ֲֲעֹׂשׂתֹו' (דברים ל ,יד) -יעדער איד קען אויף א קענען זיי זוכה זיין אז זיי זאלן קענען נתקרב
גרינגן אופן מקיים זיין דעם רצון ה' און דינען ווערן צום אויבערשטן?! עס שטייט דאך
דעם באשעפער .פשטות איז עס דאך (עבודה זרה ג" ).אין הקב"ה בא בטרוניא עם
גארנישט אזוי פשוט ,מען האט נסיונות בריותיו" -ווילאנג א מענטש געפונט זיך
כסדר און עס איז גארנישט אזוי גרינג. אויף דער וועלט ,קען נישט זיין אזא זאך ער
זאל נישט האבן קיין עצה תשובה צו טון! נו,
אויף דעם זאגט ער :עס איז דא דער ענין פון
וואס דער וועג וויאזוי א רשע קען זיך
מסירות נפש וואס יעדער איד איז גרייט
צוריקקערן צום אויבערשטן?!
זיך אוועקצוגעבן פארן באשעפער ,און יעדן
טאג ביים דאווענען דארף א איד אויפוועקן ענטפערן די ספרים ,לויט ווי עס שטייט אין
דעם מסירות נפש ,יעדן טאג ביי קריאת פסוק (דברים ל ,יא-יד)" :כי המצוה
שמע ,די גאנצע פסוקי דזמרה מיט ברכות הזאת אשר אנכי מצוך היום לא נפלאת הוא
קריאת שמע איז אלס אן הכנה אויפצואוועקן ממך ולא רחוקה הוא כי קרוב אליך הדבר
אין הארץ אהבת ה' אז ווען עס קומט צו קריאת מאוד בפיך ובלבבך לעשותו" -די מצוה וואס
שמע זאל מען קענען מקבל זיין אויף זיך די תורה הייסט דיר צו האבן א הארץ צום
ובחרת בחיים די
אליך הדבר מאוד בפיך ובלבבך לעשותו" ,דא מסירות נפש אזויווי עס דארף צו זיין ,און די
אין דעם פסוק שטייט דריי זאכן' :בפיך' -די מסירות נפש וואס מען איז מקבל לאזט איבער
תורה זאל זיין כסדר אין דיין מויל ,דאס א רושם אז מען זאל דאס געדענקען א גאנצן
מיינט ,אז דו זאלסט עס כסדר איבער'חזר'ן, טאג ,כסדר ווען עס קומט א נסיון ,א תאוה,
און דורכדעם וועט זיין 'בלבבך' -דו וועסט זאל מען געדענקען' :איך וויל זיך פון
האבן די תורה הקדושה ביי דיר אין הארץ! אויבערשטן נישט אפרייסן!' ,און מען זאל זיך
דו וועסט זיין קלאר און גרייט מיט יעדן קענען מתגבר זיין ,דאס איז דער ענין פון
שטיקל גמרא .און דורכדעם וועט זיין קריאת שמע.
'לעשותו' -וועסטו מקיים זיין די תורה! ווייל
(שיעור עבודת הפרשה בהיכל
די תורה הקדושה איז דאך דער אויבערשטער ישיבה גדולה ,ה' בלק תשפ"ה)
אליינס; ווי חז"ל זאגן (שבת קה" :).אנא נפשי
כתבית יהבית" ,און טאמער דו חזר'סט די
תורה און דו האסט עס ביי דיר אין הארץ - חכמינו ז"ל זאגן (סנהדרין צט" :).הלומד ואינו
האסטו דעם אויבערשטן ביי דיר אין הארץ! חוזר כזורע ואינו קוצר" -טאמער א
דעריבער ברענגט עס דיר יראת שמים! עס מענטש לערנט ,אבער ער חזר'ט נישט איבער
גיבט דיר דעם ריכטיגן תבלין קעגן דעם יצר -איז ער פונקט ווי איינער וועלכער זייעט אן
הרע! אבער ער שניידט נישט אפ קיין פירות.
(שיחת הכנה לימים נוראים לתלמידי לעניננו איז דער פשט ,אז ער נעמט נישט
ישיב"ק ק"י ח"ג ,בביתו נאוה קודש של מרן ארויס די פירות וואס די תורה הקדושה קען
רביה"ק זי"ע ,ה' כי תצא תשפ"ה)
אים ברענגען! די תורה הקדושה האט א פרי
וועלכע רופט זיך 'תבלין כנגד יצר הרע' ,און
ְוְֹאֶֹרְך ֶָיֶָמיָך
ִּכּ י הּוא ַַחֶּיּ יָך ֶ וויבאלד ער חזר'ט נישט -נעמט ער נישט
ָהֲָאָדָָמָ ה( :ל ,כ) ָלֶָׁשֶׁבת ַַעל ֲ
ֶ ארויס אט דעם פרי ,ער באקומט נישט די
א איד דארף זיך שטארק איינ'חזר'ן און כוחות זיך צו שלאגן מיטן יצר הרע.
ארייננעמען אין הארץ ,אז תורה איז נישט דער מהר"ל (נתיבות עולם נתיב התורה פ"ד) פרעגט:
עפעס א זאך פאר זיך! עס איז נישט פשט ,אז
פארוואס זעט מען אסאך מאל אז א
עס איז פארהאן א וועלט און א לעבן -אויך אן
מענטש איז עוסק בתורה און מען זעט נישט
דער תורה ,און טאמער מען וועט לערנען
אז עס ברענגט יראת שמים?! ענטפערט ער:
תורה ,וועט פשוט זיין נאך בעסער .ניין! א איד
דער מענטש לערנט טאקע תורה ,אבער ער
דארף קומען צו דער הכרה אז דאס איז דאס
חזר'ט נישט איבער! ווייל א מענטש דארף
לעבן! אן דעם וואס מען איז דבוק צו דער
נישט בלויז לערנען ,נאר אויך 'קונה זיין'
תורה -איז נישטא קיין לעבן! עס איז נישט
וואס ער לערנט; ווי חז"ל זאגן (קידושין ל:).
שייך צו האבן א לעבהאפט אן תורה! ווייל די
"ושננתם -שאם ישאלך אדם דבר אל
גאנצע וועלט איז משועבד צו דער תורה ,און
תגמגמם ותאמר לו ,אלא אמור לו מיד" -א
עס קען נישט זיין קיין גליקליך לעבן נאר
מענטש דארף גוט קענען די תורה אז ער זאל
מיט א קביעות'דיגן שיעור אין דער תורה
קענען ענטפערן אויפן פלאץ ,וואס דאס
הקדושה.
געשעט נאר דורכן חזר'ן .און דער מהר"ל
דאס איז פון די יסודות פון אידישקייט ,וואס טייטשט דעם פסוק (דברים ל ,יד)" :כי קרוב
וט ובחרת בחיים
תורה איז אונזער חיות .און אזוי זאגן אויך די תורה חזר'ט עס איבער אן א שיעור מאל;
חז"ל (ברכות יז ,).אז די תלמידי חכמים פלעגן ווי עס שטייט (דברים ל ,כ)" :כי הוא חייך ואורך
זיך וואונטשן איינער פאר צווייטן" :עולמך ימיך" -דער אויבערשטער איז דיין לעבן!
תראה בחייך" -דורכדעם וואס דו ביסט "ואתם הדבקים בה' אלקיכם חיים כולכם
דבוק אין דער תורה הקדושה זאלסטו שפירן היום" (דברים ד ,ד) -דער אמת'ער לעהאפט
א טעם פון עולם הבא נאך דא אויף דער וואס ענק האבן ,איז בלויז דער סארט חיים
וועלט .און עס ליגט אויף א איד א חיוב דאס פון 'דבקים בה' אלקיכם' ,וואס מען איז דבוק
מכיר צו זיין ,גלייבן ,און אריינבאקן שטארק אינעם אויבערשטן -וואס דאס איז נישט
אין הארץ ,אז נאר דורך לערנען תורה וועט
שייך ,נאר דורכן זיין דבוק אין דער תורה
ער האבן א גליקליך לעבן.
הקדושה .און אזוי זאגט מען אויך ביים
(ספר 'יסודי החיים -תורה' ,העומד באמצע עריכה) דאווענען" :כי הם חיינו ואורך ימינו" -די
