gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

עולת שבת מונקאטש - אידיש · Olas Shabbos Minkatch - Yiddish — ניצבים וילך (2026-08-31)

מוציא לאור: עולת שבת מונקאטש - אידיש · Olas Shabbos Minkatch - Yiddish

שבוע: ניצבים וילך (2026-08-31)

עולת שבת מונקאטש - אידיש · Olas Shabbos Minkatch - Yiddish — ניצבים וילך (2026-08-31)

פתח את ה-PDF הורדה

‫זה השער לד'‬ ‫צדיקים יבאו בו‬ ‫דברי תורה אין אידיש‬ ‫בדרכי העבודה והחסידות‬ ‫עוﬥﬨ‬ ‫ארויסגענומען פונעם‬ ‫ספר‬ ‫שבﬨ‬ ‫מאת‬ ‫כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫ממונקאטש‬ ‫פרשת נצבים‪-‬וילך‬ ‫ארויסגעגעבן דורך‪:‬‬ ‫תלמוד תורה תפארת בנים מונקאטש‬ ‫בנשיאות כ״ק מרן אדמו״ר שליט״א‬ ‫‪5202 13th Avenue | Brooklyn, New York 11219‬‬ ‫צו באקומען יעדן שבת קודש בבית מדרשינו הגדול‬ ‫דאס צו באקומען אין אימעיל‪,‬‬ ‫שרייבט אייך איין ביי‪TTTB5202@gmail.com :‬‬ ‫עולת שבת ‪ -‬מונקאטש‬ ‫ב‬ ‫תוכן המאמר‪:‬‬ ‫בכריתת הברית נכללו כל ישראל מכל הדורות‪,‬‬ ‫ואף האבות הקדושים‪ .‬והביאור‪ ,‬שיש שתי בחינות‬ ‫בהתקשרות הדורות‪ .‬האחת‪ ,‬שכל דור מקבל ומוסר‬ ‫מדור לדור‪ .‬והשניה‪ ,‬שלפני הקב"ה שהוא למעלה מן‬ ‫הזמן‪ ,‬כל הדורות נחשבים כאחד‪ .‬שתי בחינות אלו‬ ‫מתגלות גם בראש השנה‪" ,‬כל באי עולם עוברין לפניו‬ ‫כבני מרון"‪ ,‬ומאידך "כולן נסקרין בסקירה אחת"‪ .‬וכן‬ ‫בענין זכות אבות‪ ,‬יש בחינה שזכות האבות עוברת‬ ‫ומגינה על הבנים מדור לדור‪ .‬ומאידך‪ ,‬כאשר כל‬ ‫הדורות נצבים לפניו יתברך‪ ,‬האבות הקדושים כביכול‬ ‫עומדים עמנו ממש‪ ,‬וזכותם מגינה עלינו כבדורם גופא‪.‬‬ ‫ובכח אותה ברית וזכות אבות‪ ,‬אנו נצבים וקיימים‬ ‫לפניו יתברך‪.‬‬ ‫ג‬ ‫פרשת נצבים‪-‬וילך‬ ‫עולת שבת ‪ -‬מונקאטש‬ ‫ד‬ ‫פרשת נצבים‪-‬וילך‬ ‫ַאֶּתֶ ם ִִנָצִָבִ ים ַהַיֹום ֻּכְֻלְ ֶכֶם ִלִ ְפְ ֵנֵי ד' ֱאֱֹל ֵֹקֵ יֶכֶם‬ ‫ָָראֵׁשֵ יֶכֶם ִׁשִ ְבְ ֵטֵיֶכֶם ִז ְְִקֵנֵיֶכֶם ְוְ ֹׁש ְֹטְ ֵֵריֶכֶם‬ ‫ֹּכ ֹל ִִאיׁש ִי ְְִׂש ָָרֵאֵ ל‪.‬‬ ‫(כט‪ ,‬ט)‬ ‫‪ਪ‬״אתם קיימים לפניו"‬ ‫רש"י ברענגט בשם דעם מדרש אגדה‪ :‬פארוואס שטייט די פרשה פון "אתם נצבים״ גלייך‬ ‫נאך די קללות וואס שטייען אין פרשת כי תבוא? ווייל ווען די אידן האבן געהערט די‬ ‫אכט און ניינציג קללות‪ ,‬אויסער די ניין און פערציג קללות וואס שטייען אין תורת כהנים‪,‬‬ ‫אין פרשת בחוקותי‪ ,‬זענען זייערע פנימ'ער בלאס געווארן‪ ,‬און זיי האבן געזאגט‪ :‬״מי יוכל‬ ‫לעמוד באלו" ‪ -‬ווער קען דען ביישטיין אזעלכע קללות‪.‬‬ ‫האט משה רבינו אנגעהויבן זיי צו בארואיגן און מחזק זיין‪ :‬״אתם נצבים היום״ ‪ -‬עטס‬ ‫זענטס דא‪ ,‬עטס שטייטס נאך היינט‪ .‬״הרבה הכעסתם למקום ולא עשה אתכם כליה‪ ,‬והרי‬ ‫אתם קיימים לפניו״ ‪ -‬עטס האטס אסאך מאל דערצערנט דעם אויבערשטן‪ ,‬און דאך האט‬ ‫ער ענק נישט פארטיליגט‪ ,‬עטס זענטס נאך אלץ קיימים ועומדים לפניו‪.‬‬ ‫לכאורה דארף מען פארשטיין‪ :‬דאס איז דאך אליין שווער‪ .‬אויב די אידן האבן שוין אזויפיל‬ ‫מאל דערצערנט דעם אויבערשטן ‪ -‬ווי אזוי זענען זיי טאקע נאך אלץ געבליבן שטיין‪ .‬אויף‬ ‫דעם אליין זענען דאך געזאגט געווארן די אלע תוכחות און קללות וואס שטייען געשריבן‬ ‫אין די הייליגע תורה‪.‬‬ ‫ה‬ ‫פרשת נצבים‪-‬וילך‬ ‫וואס איז דער חיזוק וואס משה רבינו גיבט דא פאר כלל ישראל‪.‬‬ ‫‪ਪ‬״את אשר ישנו פה״‬ ‫מען קען דאס מסביר זיין לויט דעם וואס שטייט ווייטער אין פסוק (כט‪ ,‬יג)‪" :‬ולא אתכם‬ ‫לבדכם אנכי כורת את הברית הזאת וגו'‪ ,‬כי את אשר ישנו פה עמנו עומד היום לפני ד' אלקינו‪,‬‬ ‫ואת אשר איננו פה עמנו‬ ‫היום״‪.‬‬ ‫די ברית איז נישט געווען‬ ‫(זעה ש"ך על‬ ‫די מפרשים‬ ‫התורה)‪ ,‬ערקלערן אז די‬ ‫נאר מיט די אידן וואס זענען‬ ‫ווערטער "את אשר איננו פה‬ ‫דעמאלט געשטאנען אין‬ ‫עמנו היום״ זענען מרמז אויך‬ ‫מדבר‪ .‬די ברית איז מיט כלל‬ ‫אויף די דורות וואס זענען‬ ‫שוין אוועק פון דער וועלט‪,‬‬ ‫ישראל לדורותיו ‪ -‬מיט אלע‬ ‫און צווישן זיי די הייליגע‬ ‫אידן פון אלע דורות‪.‬‬ ‫אבות‪ ,‬וועלכע האבן מקיים‬ ‫געווען די גאנצע תורה‪ .‬אויך זיי זענען אריינגענומען געווארן אין דעם ברית‪.‬‬ ‫מיט דעם טייטשן זיי דעם לשון הפסוק "את אשר ישנו פה" ‪ -‬אז אפילו די וואס זענען שוין‬ ‫אוועק פון דער וועלט‪ ,‬און זענען שוין אין א בחינה פון "ישנים"‪ ,‬ווערן פאררעכנט ווי זיי‬ ‫שטייען און געפינען זיך דא‪ ,‬צוזאמען מיט כלל ישראל ביי דעם ברית‪.‬‬ ‫אזוי איז אויך מבואר אין תרגום יונתן‪ ,‬אז דער פסוק גייט ארויף אויף אלע דורות‪ :‬פון די‬ ‫וואס זענען שוין אריבער‪ ,‬פון אנהויב פון דער וועלט‪ ,‬ביז די וואס וועלן נאך אויפשטיין ביז‬ ‫צום סוף כל הדורות ‪ -‬אלע שטייען זיי דא צוזאמען מיט אונז היינט‪.‬‬ ‫דאס איז דער יסוד אין די ברית פון הקב"ה מיט כלל ישראל‪ :‬די ברית איז נישט געווען‬ ‫נאר מיט די אידן וואס זענען דעמאלט געשטאנען אין מדבר‪ .‬די ברית איז מיט כלל ישראל‬ ‫לדורותיו ‪ -‬מיט אלע אידן פון אלע דורות‪.‬‬ ‫‪ਪ‬״כלכם לפני ד׳ אלקיכם״‬ ‫דער קשר צווישן איין דור און דעם צווייטן ביי כלל ישראל איז אויף צוויי אופנים‪.‬‬ ‫די ערשטע איז לויט דעם סדר פון דורות‪ :‬איין דור קומט נאך א צווייטן‪ .‬דער פריערדיגער‬ ‫דור גיבט איבער פאר די קינדער דאס וואס ער האט מקבל געווען‪ ,‬דאס וואס ער האט‬ ‫עולת שבת ‪ -‬מונקאטש‬ ‫ו‬ ‫געזעהן און געהערט‪ ,‬און די קינדער נעמען עס ווייטער און גיבן עס איבער פאר זייערע‬ ‫קינדער‪.‬‬ ‫דאס איז די קייט פון מסורה‪ ,‬ווי חז"ל זאגן אין אבות (פרק א משנה א)‪" :‬משה קיבל תורה‬ ‫מסיני ומסרה ליהושע"‪ .‬משה רבינו האט באקומען די תורה און עס איבערגעגעבן פאר‬ ‫יהושע‪ ,‬יהושע האט עס ווייטער איבערגעגעבן‪ ,‬און אזוי גייט די תורה און די מסורה פון‬ ‫דור צו דור‪.‬‬ ‫אין דעם אופן איז דא א חילוק צווישן די דורות‪ :‬עס איז דא דער דור וואס איז געווען פאר‬ ‫אונז‪ ,‬און דער דור וואס קומט נאך אונז‪ .‬דער קומענדיגער נעמט איבער פונעם פריערדיגן‬ ‫און גיבט ווייטער פאר די וואס קומען נאך איהם‪.‬‬ ‫אבער עס איז דא נאך אן אופן‪ .‬נישט נאר אז איין דור איז פארבונדן מיטן קומענדיגן דור‪,‬‬ ‫נאר אלע דורות פון כלל ישראל זענען בעצם איין מציאות‪ .‬אלע זענען איינגעשלאסן‬ ‫איינער אינעם צווייטן‪ ,‬און אלע ווערן פאררעכנט ווי איינס‪.‬‬ ‫ווען קומט דאס ארויס‪ .‬ווען מען שטייט "לפני ד' אלקיכם"‪.‬‬ ‫דער באשעפער איז אין סוף און למעלה מן הזמן‪ .‬דער זמן‪ ,‬וואס פאר אונז מאכט אז אמאל‬ ‫און היינט זאלן זיין צוויי באזונדערע צייטן‪ ,‬איז ביי איהם נישט קיין חילוק‪ .‬פאר איהם‬ ‫זענען די דורות‪ ,‬וואס פאר אונז זענען אפגעטיילט מיט הונדערטער און טויזנטער יארן‪,‬‬ ‫אלע צוזאמען‪.‬‬ ‫ווען כלל ישראל שטייט‬ ‫דערפאר‪ ,‬ווען כלל ישראל‬ ‫שטייט לפני ד'‪ ,‬ווערן אלע‬ ‫לפני ד'‪ ,‬ווערן אלע דורות‬ ‫דורות פאררעכנט ווי איין‬ ‫פאררעכנט ווי איין ציבור‪ .‬די‬ ‫ציבור‪ .‬די אבות הקדושים‪,‬‬ ‫אבות הקדושים‪ ,‬די אידן וואס‬ ‫די אידן וואס זענען געווען‬ ‫זענען געווען אין מדבר‪ ,‬די‬ ‫אין מדבר‪ ,‬די אידן פון אלע‬ ‫דורות ביז היינט און ווייטער‬ ‫אידן פון אלע דורות ביז היינט‬ ‫‪ -‬אלע שטייען צוזאמען‬ ‫און ווייטער ‪ -‬אלע שטייען‬ ‫פארן אייבערשטן‪.‬‬ ‫צוזאמען פארן אייבערשטן‪.‬‬ ‫און דאס איז דער ענין פון דעם ברית וואס משה רבינו האט געשלאסן מיט כלל ישראל‪.‬‬ ‫עס איז נישט געווען נאר א ברית מיט דעם דור וואס איז דעמאלט געשטאנען מיט משה‬ ‫רבינו‪ ,‬און אויך נישט בלויז א ברית וואס גייט אריבער פון דור צו דור‪ .‬נאר דער גאנצער כלל‬ ‫ישראל פון אלע דורות איז אריינגענומען געווארן אין דעם ברית‪.‬‬ ‫ז‬ ‫פרשת נצבים‪-‬וילך‬ ‫דערפאר זאגט די תורה‪" :‬אתם נצבים היום כולכם לפני ד' אלקיכם"‪ .‬נישט נאר די וואס זענען‬ ‫דעמאלט געווען בגופם‪ ,‬און נישט נאר דער דור פון משה רבינו‪ .‬נאר גאנץ כלל ישראל‪,‬‬ ‫"כולכם"‪ ,‬פון אלע דורות‪ ,‬שטייט צוזאמען "לפני ד' אלקיכם"‪ ,‬און אלע זענען אריינגענומען‬ ‫אין דעם ברית‪.‬‬ ‫‪"ਪ‬לדור ודור ‪ -‬ולנצח נצחים״‬ ‫און די זעלבע צוויי אופנים געפינען מיר אויך אין ראש השנה‪.‬‬ ‫פון איין זייט זאגן חז"ל (ראש השנה טז‪ ,‬א)‪" :‬כל באי עולם עוברין לפניו כבני מרון"‪ .‬יעדער איינער‪,‬‬ ‫אין זיין דור‪ ,‬גייט דורך פארן אייבערשטן פאר זיך‪ ,‬און ווערט באזונדער איבערגעקוקט ‪-‬‬ ‫זיינע מעשים‪ ,‬זיינע מעלות‪ ,‬זיינע חסרונות און זיין משפט‪.‬‬ ‫אבער פון דער אנדערער‬ ‫דאס זענען די צוויי אופנים‬ ‫זייט זאגן חז"ל (שם יח‪ ,‬א)‪:‬‬ ‫ווי כלל ישראל שטייט‬ ‫"כולן נסקרין בסקירה אחת"‬ ‫‪ -‬אלע ווערן איבערגעקוקט‬ ‫פארן אייבערשטן‪ :‬פון איין‬ ‫מיט איין בליק‪.‬‬ ‫זייט שטייט יעדער איינער‬ ‫באזונדער‪ ,‬און פון דער‬ ‫דאס איז נישט קיין סתירה‪.‬‬ ‫דאס זענען די צוויי אופנים‬ ‫אנדערער זייט שטייען אלע‬ ‫ווי כלל ישראל שטייט פארן‬ ‫אידן אינאיינעם ווי איין כלל‪.‬‬ ‫אייבערשטן‪ :‬פון איין זייט‬ ‫שטייט יעדער איינער באזונדער‪ ,‬און פון דער אנדערער זייט שטייען אלע אידן אינאיינעם‬ ‫ווי איין כלל‪.‬‬ ‫און דאס איז אויך דער טעם פארוואס מיר זאגן אין קדושה‪" :‬לדור ודור נגיד גדלך"‪ .‬דאס איז‬ ‫דער אופן פון דור נאך דור‪ .‬איין דור גיבט איבער פארן קומענדיגן דאס וואס ער האט מקבל‬ ‫געווען פון זיינע אבות‪ ,‬און דאס וואס ער האט אליין געזעהן דעם כבוד ד'‪ .‬אזוי גייט עס דור‬ ‫נאך דור‪ ,‬פון אברהם יצחק און יעקב ביז אונז‪.‬‬ ‫אבער דערנאך זאגן מיר‪" :‬ולנצח נצחים קדושתך נקדיש"‪ .‬דאס איז שוין דער אופן פון‬ ‫"נצח נצחים" ‪ -‬העכער פון זמן און העכער פון די גרעניצן פון דורות‪ .‬די דורות זענען‬ ‫מער נישט אפגעטיילט איינער פון צווייטן‪ ,‬נאר גאנץ כלל ישראל שטייען צוזאמען פאר‬ ‫ד' אלקינו‪.‬‬ ‫עולת שבת ‪ -‬מונקאטש‬ ‫ח‬ ‫‪ਪ‬זכות אבות וברית אבות‬ ‫דער זעלבער יסוד איז אויך ביי זכות אבות און ברית אבות‪.‬‬ ‫עס איז דא איין וועג ווי מיר פארשטייען זכות אבות‪ :‬דער אייבערשטער געדענקט די חסדים‬ ‫פון די הייליגע אבות‪ ,‬און דערפאר ברענגט ער א גאולה וישועה פאר זייערע קינדער און‬ ‫אייניקלעך‪ .‬אזוי ווי מיר זאגן‬ ‫יעדן טאג אין שמונה עשרה‪:‬‬ ‫"וזוכר חסדי אבות ומביא‬ ‫ווען אלע דורות פון כלל‬ ‫גואל לבני בניהם"‪.‬‬ ‫ישראל שטייען לפני ד'‪,‬‬ ‫די זכות פון די אבות גייט פון‬ ‫דור צו דור‪ .‬זייערע מעשים‬ ‫זענען די הייליגע אבות‬ ‫און זייער זכות באשיצן‬ ‫נישט נאר א זכרון פון דער‬ ‫אונז‪ ,‬און דער באשעפער‬ ‫פארגאנגענהייט‪ ,‬נאר זיי‬ ‫געדענקט זייערע מעשים‬ ‫און העלפט אונז צוליב זיי‪.‬‬ ‫שטייען כביכול מיט אונז‬ ‫אבער לויט דעם וואס מיר‬ ‫פארן אייבערשטן‪ .‬מיר זענען‬ ‫האבן פריער מסביר געווען‪,‬‬ ‫פאררעכנט ווי מיר שטייען‬ ‫קען מען פארשטיין דעם‬ ‫אינאיינעם מיט זיי‪ ,‬און זייער‬ ‫ענין פון זכות אבות אויף‬ ‫נאך א וועג‪.‬‬ ‫זכות באשיצט אונז אזוי ווי‬ ‫ווען אלע דורות פון כלל‬ ‫עס האט זיי און זייער דור‬ ‫ישראל שטייען לפני ד'‪,‬‬ ‫באשיצט‪.‬‬ ‫זענען די הייליגע אבות‬ ‫נישט נאר א זכרון פון דער פארגאנגענהייט‪ ,‬נאר זיי שטייען כביכול מיט אונז פארן‬ ‫אייבערשטן‪ .‬מיר זענען פאררעכנט ווי מיר שטייען אינאיינעם מיט זיי‪ ,‬און זייער זכות‬ ‫באשיצט אונז אזוי ווי עס האט זיי און זייער דור באשיצט‪.‬‬ ‫‪"ਪ‬אתם נצבים היום"‬ ‫מיט דעם קען מען שוין פארשטיין די חיזוק וואס משה רבינו האט געגעבן כלל ישראל נאך‬ ‫די תוכחה‪.‬‬ ‫די אידן האבן געהערט די שווערע קללות‪ .‬זייערע פנימ'ער זענען בלאס געווארן‪ ,‬און זיי‬ ‫האבן געפרעגט‪" :‬מי יוכל לעמוד באלו" ‪ -‬ווער קען דאס אויסהאלטן‪ .‬האט משה רבינו‬ ‫ט‬ ‫פרשת נצבים‪-‬וילך‬ ‫זיי געזאגט‪" :‬אתם נצבים‬ ‫היום"‪ .‬אפילו נאך אלע‬ ‫ווען א מענטש קוקט אויף‬ ‫קללות און תוכחות‪ ,‬און‬ ‫זיך אליין‪ ,‬קען ער זיך חלילה‬ ‫אפילו עטס האטס אזויפיל‬ ‫מאל דערצערנט דעם‬ ‫שפירן שוואך‪ :‬מיט וואס‬ ‫אויבערשטן ‪ -‬דאך שטייטס‬ ‫קום איך פארן אייבערשטן‪.‬‬ ‫עטס נאך דא‪.‬‬ ‫אבער דערפאר זאגט אונז‬ ‫ווייל ענקער קיום איז נישט‬ ‫די תורה‪" :‬אתם נצבים היום‬ ‫תלוי נאר אין דעם דור וואס‬ ‫כולכם לפני ד' אלקיכם"‬ ‫זענען דא יעצט‪ .‬איר זענט‬ ‫נישט אליין‪" .‬כולכם לפני‬ ‫‪ -‬דו שטייסט נישט אליין‪.‬‬ ‫ד' אלקיכם" ‪ -‬איר שטייט‬ ‫דו שטייסט מיט גאנץ כלל‬ ‫מיט גאנץ כלל ישראל‪.‬‬ ‫מיט די דורות וואס זענען‬ ‫ישראל‪ ,‬מיט די דורות וואס‬ ‫שוין פארגעגאנגען‪ ,‬מיט‬ ‫זענען פאר אונז געווען און‬ ‫די דורות וואס וועלן נאך‬ ‫מיט די דורות וואס וועלן נאך‬ ‫קומען‪ ,‬און מיט די הייליגע‬ ‫אבות‪.‬‬ ‫קומען‪ ,‬און מיט די זכות פון די‬ ‫דאס איז דער גרויסער‬ ‫הייליגע אבות‪.‬‬ ‫חיזוק פאר א איד אין די‬ ‫טעג פאר ראש השנה‪ .‬ווען א מענטש קוקט אויף זיך אליין‪ ,‬קען ער זיך חלילה שפירן‬ ‫שוואך‪ :‬מיט וואס קום איך פארן אייבערשטן‪ .‬אבער דערפאר זאגט אונז די תורה‪" :‬אתם‬ ‫נצבים היום כולכם לפני ד' אלקיכם" ‪ -‬דו שטייסט נישט אליין‪ .‬דו שטייסט מיט גאנץ כלל‬ ‫ישראל‪ ,‬מיט די דורות וואס זענען פאר אונז געווען און מיט די דורות וואס וועלן נאך‬ ‫קומען‪ ,‬און מיט די זכות פון די הייליגע אבות‪.‬‬ ‫מיט דעם כח שטייען מיר פארן אייבערשטן‪.‬‬ ‫ויהי רצון‪ ,‬אז די זכות פון אונזערע הייליגע אבות זאל אונז ביישטיין‪ ,‬און עס זאל אויף אונז‬ ‫קומען א גוט געבענטשט יאר אין אלע ענינים‪ .‬ווייל "כלו כל הקצין"‪ ,‬און "עת לחננה כי בא‬ ‫מועד" ‪ -‬עס איז שוין געקומען די צייט אויף רחמים און אויף די גאולה שלימה‪ ,‬בביאת בן‬ ‫דוד במהרה דידן ברוב רחמיו וחסדיו‪.‬‬ ‫עולת שבת ‪ -‬מונקאטש‬ ‫י‬ ‫אי‬ ‫פרשת נצבים‪-‬וילך‬ ‫נקודות למעשה בעבודת ד'‬ ‫היוצאות מן המאמר‪:‬‬ ‫•להרגיש עצמו כחלק מכללות ישראל‪ ,‬כי כל‬ ‫ישראל מכל הדורות נצבים ועומדים יחד‬ ‫לפני ד' אלקינו‪.‬‬ ‫•להתחזק בזכות אבות‪ ,‬ולידע כי האבות‬ ‫הקדושים אינם רק זכרון של דורות עברו‪,‬‬ ‫אלא כביכול עומדים עמנו ממש לפני ד'‪,‬‬ ‫וזכותם מגינה עלינו כבדורם גופא‪.‬‬ ‫•בראש השנה‪ ,‬לזכור כי אף שכל אחד ואחד‬ ‫עובר לפניו כבני מרון‪ ,‬הרי "כולן נסקרין‬ ‫בסקירה אחת"‪ ,‬וכל ישראל נכללים ועומדים‬ ‫לפניו יתברך כאחד‪.‬‬ ‫עולת שבת ‪ -‬מונקאטש‬ ‫בי‬