gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

טיב הקהילה - אידיש · TIV HAKEHILAH - YIDDISH — כי תבוא (2026-08-24)

מוציא לאור: טיב הקהילה - אידיש · TIV HAKEHILAH - YIDDISH

שבוע: כי תבוא (2026-08-24)

טיב הקהילה - אידיש · TIV HAKEHILAH - YIDDISH — כי תבוא (2026-08-24)

פתח את ה-PDF הורדה

‫טיב ה˜הילה‬ ‫שבת מברכים‬ ‫שבת מברכים אב | ר"ח יום חמישי‪-‬שישי | המולד יום חמישי ‪ 0 | 8:15‬חלק'‬ ‫בס"ד‬ ‫כי‪-‬תבא‬ ‫ט"ז אלול תשפ"ו‬ ‫◄ די צייטן לויט אופק ירושלים ►‬ ‫זמני הדלקת הנרות ומוצ”ש‬ ‫יו"ל ע"י ˜היל˙ ˘ב˙י בבי˙ ד' אויף אידי˘‬ ‫בנ˘יאו˙ מורנו ורבנו הרה"ˆ‬ ‫‪6:33‬‬ ‫‪7:45‬‬ ‫הדה"נ‬ ‫מוצש"ק‬ ‫רבי גמליאל הכהן רבינובי‪˘ ı‬ליט"א‬ ‫‪8:24‬‬ ‫ר"ת‬ ‫סוף זמן קריאת שמע ותפילה‬ ‫סוז"ת א' ‪9:59‬‬ ‫סוזק"ש א' ‪8:39‬‬ ‫סוז"ת ב' ‪10:29‬‬ ‫סוזק"ש ב' ‪9:24‬‬ ‫| די צייטן לויט די זומער זייגער |‬ ‫רב‬ ‫גליון מס'‪:‬‬ ‫המע‪+‬רכ‪+‬ת‬ ‫שנה ד'‬ ‫‪+‬הפ‪+‬רשה‬ ‫ָּבר ּו ְך ַא ָּתה ְּבבֹ ֶא ָך‬ ‫עס ווערט דערציילט אויף דער הייליגער בעל שם טוב‪ ,‬אז ווען ער איז‬ ‫געווען א פינף־יעריגער אינגל‪ ,‬האט זיין טאטע‪ ,‬דער צדיק נסתר רבי‬ ‫די כח ‪+‬השמחה מיט‬ ‫א‪_+‬לעס וואס השי”‪++‬ת‬ ‫אליעזר זכרונו לברכה‪ ,‬ליגנדיג אויף זיין קראנקן בעט‪ ,‬אים צוגערופן און‬ ‫געזאגט צו אים‪ :‬מיין קינד‪ ,‬האב נישט מורא פון קיין שום מענטש‪ ,‬נאר פון‬ ‫השי”ת אליין‪ .‬און אט די ווערטער זענען געווען א לעבנס־וועג פארן הייליגן‬ ‫טוט מיט אונז‬ ‫קינד‪ ,‬און נאך אלץ יונג קינד גייענדיג אין די פעלדער און וועלדער האט ער‬ ‫גערעדט צו השי”ת און געדאוונט צו אים בדביקות אן קיין שום שרעק און‬ ‫אן קיין שום שטערונג‪ ,‬און אזוי ווערט געברענגט אין ספר בעל שם טוב על‬ ‫התורה‪ּ ְ :‬בדוֹרו ֵֹתינוּ ׁ ֶש ָאנוּ ִ ּב ְמעַ ט הַ שְׂ ּכֵל‪ְ ,‬מאוֹד ְמאוֹד צָ ִר ְ‬ ‫יך לְ ִה ְת ַח ּזֵק ְ ּבי ְִר ָאת ֹו‬ ‫ימה‪ ,‬וַאֲ פִ לּ וּ ְ ּבעֵ ת הַ ִּל ּמוּד‬ ‫י ְִת ָּב ַר ְך ׁ ְשמוֹ‪ ,‬וּלְ ִה ְתבּ ו ֵֹדד ַמ ְח ׁ ַ‬ ‫ש ְב ּת ֹו ּ ָת ִמיד ְ ּבי ְִר ָאה ו ְּב ֵא ָ‬ ‫ש ְב ּתוֹ‪ ,‬וְ ַאף ׁ ֶש ּ ֵמחֲ ַמת זֶה י ְִת ַּב ּ ֵטל‬‫טוֹב לָ נו ַּח ְ ּבכָל ּ ַפעַ ם ִמ ִּל ּמוּדוֹ‪ ,‬וּלְ ִה ְתבּ ו ֵֹדד ַמ ְח ׁ ַ‬ ‫ְקצָת ִמ ִּל ּמוּדוֹ‪.‬‬ ‫וְ הָ יָ ה כִ י יָ בֹא ּו ָעלֶ יָך‬ ‫איינס פון די ברכות וואס שטייט געשריבן אין די פרשה פון די וואך‪ ,‬איז דאס‬ ‫אין די היינטיגע פרשה רעדט די תוה”ק ארום איבער די ברכה וואס וועט‬ ‫את ָך’‪ ,‬און רש”י‬ ‫‘ברו ְּך ַא ּ ָתה ְ ּבב ֶֹא ָך וּבָ רו ְּך ַא ּ ָתה ְ ּבצֵ ֶ‬‫וואס עס שטייט אין פסוק ָּ‬ ‫זיין אויב כלל ישראל וועט זיך פירן ערליך און אפגעהיטן און אויך אויב‬ ‫יא ְת ָך לְ עוֹלָ ם’‪,‬‬ ‫יא ְת ָך ִמן הָ עוֹלָ ם ְ ּבל ֹא ֵח ְטא ְּכ ִב ָ‬ ‫‘ש ְּת ֵהא יְצִ ָ‬‫הקדוש איז מפרש ׁ ֶ‬ ‫עס וועט חלילה זיין פארקערט‪ ,‬אז כלל ישראל וועט זיך נישט פירן ווי‬ ‫און אייגנטליך זענען די ווערטער פון רש”י‪ ,‬וואס דער מקור דערפון איז‬ ‫עס דארף צו זיין‪.‬‬ ‫‘א ָדם ֵאין‬ ‫אין די גמרא‪ ,‬שווער צו פארשטיין‪ ,‬ווייל שלמה המלך זאגט דאך ָ‬ ‫צ ִַדּ יק ָּב ָא ֶרץ אֲ ׁ ֶשר ַיעֲשֶׂ ה ּטוֹב וְ ל ֹא יֶחֱ ָטא’‪ ,‬און וויאזוי איז מעגליך אז מען זאל‬ ‫אין די פרשה לערנען מיר די תוכחה‪ ,‬וואו הקב”ה איז מוכיח און מען‬ ‫ארויסגיין פון די וועלט אן קיין זינד‪ ,‬אויב עס איז נישט מעגליך אז א מענטש‬ ‫רעדט פון די פורעניות וואס וועט חס וחלילה קומען אויף אידן‪ ,‬אין פאל‬ ‫זאל נישט זינדיגן דורכאויס זיין לעבן? די ענטפער אויף אט די פראגע‪,‬‬ ‫אז מ’וועט זיך נישט פירן ווי עס דארף צו זיין‪.‬‬ ‫געפינט זיך אין אבות דרבי נתן‪ ,‬ווי עס שטייט די פאלגנדע ווערטער‪:‬‬ ‫די פרשה ווי די תורה הק’ רעדט ארום פון די פורעניות איז די פרשה פון‬ ‫ית ְת ָך‪ַ ,‬מעֲשֶׂ ה ְ ּב ַר ִ ּבי אֱ לִ יעֶ זֶר ֶּבן הו ְֹר ְקנוּס ׁ ֶשהָ יָה או ֵֹמר‬ ‫וְ ׁשוּב יוֹם ֶא ָחד לִ פְ נֵי ִמ ָ‬ ‫די תוכחה‪.‬‬ ‫ימ ַתי יָמוּת‬ ‫ית ְתכֶם יוֹם ֶא ָחד‪ָ ,‬א ְמרוּ וְ כִ י ָא ָדם יו ֵֹדעַ ֵא ָ‬ ‫ידיו ׁשוּבוּ לִ פְ נֵי ִמ ַ‬ ‫לְ ַתלְ ִמ ָ‬ ‫לערנענדיג די פרשה פון די תוכחה פארשטייט מען נישט די ‘התחלה’‬ ‫ֹאמר ָא ָדם‪ ,‬הַ יּוֹם ֶאעֱ שֶׂ ה ְּת ׁשוּבָ ה‪ֶ ׁ ,‬ש ּ ָמא‬ ‫וְ ַיעֲשֶׂ ה ְּת ׁשוּבָ ה? ָא ַמר לָ ֶהם ְ ּבכָל יוֹם י ַ‬ ‫ָאמוּת לְ ָמ ָחר‪ ,‬נִ ְמצְ אוּ ּכָל י ָָמיו ָּב ִאים ִ ּב ְת ׁשוּבָ ה’‪ ,‬וּכְ בָ ר לִ ְּמדוּנוּ חֲ זַ”ל ׁ ֶש ְ ּגדוֹלָ ה‬ ‫פון די פרשה‪.‬‬ ‫ְּת ׁשוּבָ ה ׁ ֶש ְּמהַ ּ ֶפכֶת זְ דוֹנוֹת לִ זְ ֻכיּוֹת‪.‬‬ ‫די פרשה הייבט זיך אן מיט די ווערטער ‘והיה’‪.‬‬ ‫פון אט די ווערטער לערנען מיר ארויס ווי חשוב און געהויבן איז דער איד‬ ‫מיר ווייסן אז דער ‘והיה’ איז א לשון פון שמחה‪ ,‬ווי עס איז מבואר אין‬ ‫וואס איז זיך אליין דן יעדן טאג‪ ,‬און אזוי איז געווען דער שטייגער פון די‬ ‫מדרש [בראשית רבה מב‪ ,‬ג]‪.‬‬ ‫צדיקים אין אלע דורות‪ ,‬אנגעהויבן פון די אבות הקדושים‪ ,‬אזוי ווי עס‬ ‫מען הייבט דא אן א פרשה פון תוכחה‪ ,‬אין די פרשה ווערט‬ ‫ש ֶדה’‪ ,‬און ווייטער ביי אלע צדיקים‬‫שטייט אין פסוק ‘ ַויֵּצֵ א יִצְ ָחק לָ שׂ ו ַּח ַּב ּ ָׂ‬ ‫אויסגערעכענט שווערע עונשים אויף כלל ישראל‪.‬‬ ‫אין אלע דורות‪ ,‬ביז צו די צדיקים פון די לעצטיגע דורות‪ ,‬אזוי ווי עס ווערט‬ ‫פארוואס הייבט זיך די פרשה אן מיט א לשון שמחה?‬ ‫דערציילט אויף דער הייליגער חפץ חיים זצ”ל אז ער פלעגט זיצן צוויי שעה‬ ‫יעדן טאג צו מאכן א חשבון הנפש‪ ,‬זיצנדיג איינער אליין אין א צושטאנד‬ ‫ווען מ’גייט ווייטער אין די פרשה ווערט די קשיא שווערער‪ .‬מיר ווייסן‬ ‫פון התבודדות‪.‬‬ ‫דאך אז הקב”ה ווערט אנגערופן מיט צוויי שמות‪ .‬עס איז דא דער שם‬ ‫האלקים וואס איז מרמז אויף דין און דער שם הוי”ה וואס איז מרמז אויף‬ ‫ַמה‬ ‫ַמה וְ כ ּ ָ‬ ‫און אויב עס איז אזוי דורכאויס דעם גאנצן יאר‪ ,‬איז עַ ל ַא ַחת ּכ ּ ָ‬ ‫רחמים וחסדים‪.‬‬ ‫ווען מען גרייט זיך צו די הייליגע טעג און צו דער יום הדין‪ ,‬זאל זיך יעדער‬ ‫מאכן א ספעציעלער צייט זיך דורכצוטראכטן און צו זיצן אליין אין א מצב‬ ‫אין אזא ארט וואו מ’רעדט פון די עונשים וואס ווארט אויף כלל ישראל‪,‬‬ ‫פון התבודדות‪ ,‬כדי זיך גוט איבערצוקלערן און צו פאררעכטן די מעשים‪,‬‬ ‫וואלט מען זיך געדארפט נוצן מיט דער שם האלקים‪ ,‬אבער איבעראל‬ ‫‘אם י ֵׁש ִדּ ין לְ ַמ ּ ָטה ֵאין ִדּ ין לְ ַמ ְעלָ ה’‪.‬‬ ‫און ִ‬ ‫ווערט דערמאנט דער שם הוי”ה‪ ,‬דער שם פון רחמים‪.‬‬ ‫עס קוקט אויס אז די תוה”ק וויל אונז מרמז זיין דא עפעס אז מיר זאלן זיך‬ ‫(עפ”י טיב התורה – כי תבא‪ ,‬וטיב המועדים – אלול)‬ ‫פארטיפן און אפלערנען פשט פון די אויסדרוקן וואס די תוה”ק נוצט‪.‬‬ ‫אריינטראכטנדיג דערינען קען זיין אז די תוה”ק זוכט דא מרמז‬ ‫צו זיין אז מיר זאלן נישט אנקוקן די מידת הדין ווי א גלאטע זאך‪,‬‬ ‫מען קען הערן שמועס'ן און דרשות‬ ‫נאר מ’זאל עס אנקוקן מיט א טיפערע בליק‪.‬‬ ‫פון מורנו ורבנו שליט"א ‪ -‬אין א עקסטערע נומער‬ ‫יעדע געשעעניש‪ ,‬בפרט א געשעעניש וואס מאכט אויבנאויף‬ ‫אידיש‪ 073-2951321 :‬לשה"ק‪073-2951320 :‬‬ ‫די איינדרוק אז זי איז נישט קיין גוטע געשעעניש‪ ,‬קען ווערן‬ ‫אנגעקוקט מיט צוויי וועגן‪ .‬דער מענטש קען זען די שלעכטס‬ ‫און טראכטן אז הקב”ה וויל מיר טון שלעכטס‪ ,‬אין די בחינה פון‬ ‫א‬ ‫>>> | טיב הפרשה | המשך פון עמוד א' |‬ ‫נקמה ח”ו‪ ,‬אבער מען קען עס אנקוקן מיט א טיפערער בליק‪ ,‬אז דערונטער פון די‬ ‫‪+‬ההשג‪+‬חה‬ ‫שלעכטס‪ ,‬ליגט רחמים וחסדים גלויים‪.‬‬ ‫מ’זעט אסאך מאל מענטשן דרייען זיך ארום דערביטערט‪ .‬זיי גייען אריבער א שווערע‬ ‫מעשיות אויף השגחה פרטית‬ ‫צייט‪ .‬עס גייט נישט ווי זיי ווילן‪ ,‬ביי זיי אין שטוב איז דא א צרה‪ ,‬זיי מוטשענען זיך מיט‬ ‫פרנסה‪ ,‬שידוכים‪ ,‬געזונט און זיי זענען דערביטערט‪.‬‬ ‫געשריבן דורך ליינערס‬ ‫אז מ’גייט אריין מיט זיי טיפער הערט מען פון זיי די נקודה אז יא‪ ,‬עס איז מן השמים‪,‬‬ ‫אבער מ’האט מיר פיינט פון הימל‪ ,‬מ’מיינט מיין שלעכטס‪.‬‬ ‫די תוה”ק וויל מונע זיין אז א מענטש זאל אנקומען צו די טעות‪ ,‬ער זאל נישט מאכן‬ ‫די גרייז‪ .‬פארקערט‪ ,‬די תוה”ק וויל אז מ’זאל מכיר זיין דעם אמת‪ ,‬אז דערונטער יעדע‬ ‫ֶאצְ ַּבע ֱאל ִֹקים הִ יא‬ ‫ַרע געפינט זיך א טובה און אז צווישן די ַרע באהאלט זיך טוֹב ּגָמוּר‪ ,‬און וועגן דעם‬ ‫שרייבט ער עס צווישן די שורות‪ ,‬אז טראץ וואס אויבנאויף זעט עס אויס ַרע‪ ,‬זאל מען‬ ‫עס דערציילט מורינו הרב שליט”א‪:‬‬ ‫קוקן טיפער און מכיר זיין די טוב‪.‬‬ ‫איין טאג האב איך זיך אויפגעוועקט צופרי‪ ,‬ווי יעדן טאג‬ ‫עס דארף זיין קלאר פאר יעדן איד‪ ,‬אז אויך אין די שווערסטע ַרע איז מלא רחמים‬ ‫האב איך זיך געגרייט אנצוהייבן מיין סדר היום‪ ,‬אבער‬ ‫וחסדים‪ ,‬אפילו אז מיר פארשטייען עס נישט און עס איז שווער מקבל צו זיין‪.‬‬ ‫דאן באמערק איך אז די מיטעלסטע פינגער פון די לינקע‬ ‫נישט נאר איז דערונטער יעדע ַרע דא טוב‪ ,‬נאר עס איז אין די בחינה ווי עס שטייט אין‬ ‫האנט רוקט זיך נישט‪.‬‬ ‫משלי [ג‪ ,‬יב] ִּכי ֶאת אֲ ׁ ֶשר יֶאֱ הַ ב ה’ יוֹכִ יחַ ‪ -‬אז מ’גייט אריבער שוועריגקייטן איז עס א‬ ‫סימן אז עס איז דא ‘אהבה’‪ ,‬אז השי”ת האט דיר ליב און וויל דיר מיטיב זיין‪.‬‬ ‫עס האט מיר נישט וויי געטון‪ ,‬אבער מ’האט עס פשוט‬ ‫דער איד האט א פליכט מכיר צו זיין אויף איר און דאנקען אויף איר ווי די גמרא זאגט‬ ‫נישט געקענט רירן פון ארט‪.‬‬ ‫[ברכות דף ס ע”ב] חַ יָּב אָ ָדם לְ בָ ֵר ְך עַ ל הָ ָרעָ ה ְּכ ׁ ֵשם ׁ ֶש ְּמבָ ֵר ְך עַ ל הַ ּטוֹבָ ה‪ ,‬און רבא זאגט‬ ‫איך האב געהאפט אז עס וועט אריבערגיין אבער ווען עס‬ ‫דארט אז מ’דארף מקבל זיין די יסורים ְ ּב ִׂש ְמחָ ה‪.‬‬ ‫איז נישט אריבער בין איך געגאנגען צום דאקטאר און‬ ‫נישט נאר דא זעט מען די בחינה‪ ,‬אויך כמעט אין יעדע ארט וואו הקב”ה ברענגט‬ ‫אים געפרעגט וואס כ’קען טון‪ .‬ער האט עס באטראכט און‬ ‫פורעניות אויף כלל ישראל ווערט די פורעניות געשריבן מיט דער שם הוי”ה ברוך‬ ‫אנאליזירט און געקומען צום אויספיר אז די פינגער איז‬ ‫הוא‪ .‬מיר זעען די בחינה ביי די מעשה פון סדום‪ ,‬די תוה”ק שרייבט [בראשית יט‪ ,‬כד]‬ ‫וַה’ ִה ְמ ִטיר עַ ל ְסדֹם וְ עַ ל ֲעמ ָֹרה‪ ,‬און די זעלבע שטייט ביי די מצריים [שמות יד‪ ,‬כז]‬ ‫געגאנגען שלאפן‪.‬‬ ‫ַו ְינַעֵ ר ה’ ֶאת ִמצְ ַריִם‪ ,‬ווייל איבעראל איז דא דער מידת הרחמים‪.‬‬ ‫“עס איז אלט געווארן”‪ ,‬האט ער מיר אפ’געפטר’ט מיט‬ ‫די בחינה פון זען גוטס אין יעדע זאך איז סיי דער אמת‪ ,‬און עס איז אויך א וועג ווי אזוי‬ ‫א קאלטקייט‪.‬‬ ‫מ’קען ממתיק זיין דער דין אויף זיך‪ .‬ווען א איד איז מכיר אז די פורעניות וואס קומט‬ ‫אויף אים איז א טובה ווערט דער דין נמתק‪ ,‬ווייל די יסורים קומט דאך ממרק צו זיין די‬ ‫איך האב זיך באדאנקט פאר אים און פאר זיין אנאליז און‬ ‫עוונות פון א מענטש‪ ,‬און ווען מען איז עס מקבל באהבה איז מען עס ממתיק‪.‬‬ ‫איך בין ארויס פון אים‪ .‬גייענדיג האב איך געטראכט צו‬ ‫מען האט טאקע געזען ביי ערליכע אידן אז אריבערגייענדיג א שוועריגקייט האבן זיי‬ ‫מיר אז א איד‪ ,‬א מאמין‪ ,‬ווייסט אז אלעס איז לטובה‪ ,‬יעדע‬ ‫ֹאותי’‪.‬‬ ‫זיך אויסגעדרוקט זאגנדיג דער פסוק ְ‘ר ֵאה עָ נְ יִי ַוע ֲָמלִ י וְ ָׂשא לְ כָל חַ ּט ָ‬ ‫זאך אין די וועלט האט א חשבון‪.‬‬ ‫מיט דעם האבן זיי סיי מקבל געווען דער דין‪ ,‬און אויך געברענגט אויף זיך א המתקה‬ ‫אויף די דינים‪.‬‬ ‫איך האב ווייטער געטראכט אז יעדער אבר אין א מענטש‬ ‫אין ספר ‘שיח שרפי קודש’ ברענגט ער א מורא’דיגע מעשה בענין הזה‪ ,‬וואס געבט‬ ‫איז דאך קעגן איינס פון די רמ”ח אברים ושס”ה גידים‪,‬‬ ‫ארויס די חשיבות פון מקבל זיין דער דין באהבה‪.‬‬ ‫אז איין גיד ארבעט נישט איז א סימן אז מ’וויל עפעס פון‬ ‫מעשה שהיה‪ ,‬אז דער הייליגער אפטער רב איז אריינגעקומען אין שול זייענדיג דער‬ ‫איר‪ ,‬איך האב געטראכט צו מיר וועלכע זאך האב איך דען‬ ‫אפטער רב און דערציילט וואס ער האט יעצט מיטגעלעבט אז א איד איז געקומען צום‬ ‫געקענט טון מיט דעם פינגער‪.‬‬ ‫בית דין של מעלה‪ .‬מען האט אים דארט דן געווען אויף די מעשים וואס האט ער האט‬ ‫איך האב זיך דערמאנט אז כ’בין דאך א כהן און ווען‬ ‫געטון בחייו אויף די וועלט‪ .‬מען האט געברענגט די מעשים פון דעם איד‪.‬‬ ‫כ’גיי ארויף דוכנ’ען נעמט מען דאך אראפ די רצועות‬ ‫צווישן זיי איז ליידער געווען אסאך נישט גוטע מעשים‪ ,‬אבער די מליצי יושר האבן‬ ‫פון די תפילין פון די פינגער‪ .‬ביז היינט פלעג איך עס‬ ‫גע’טענה’ט אז ער האט מיטגעמאכט אסאך צער ויגון אויף די וועלט‪.‬‬ ‫צוריקשטעלן נאכ’ן דוכנ’ען‪ ,‬אבער לעצטענס האב איך‬ ‫דער מליץ יושר האט געוואלט ממליץ זיין פאר’ן בית דין של מעלה אז מ’זאל‬ ‫זיך געפוילט‪.‬‬ ‫רעכענען די יסורים און ממתיק זיין דער דין פאר אים‪.‬‬ ‫דער מלאך המקטרג האט צוריק גע’טענה’ט אז עס איז ריכטיג אז דער איד איז אריבער‬ ‫“אויף די פינגער זאגט מען דאך ‘וְ ֵא ַרשְׂ ִּת ְ‬ ‫יך לִ י לְ עוֹלָ ם’”‪,‬‬ ‫אסאך שוועריגקייטן אין זיין לעבן‪ ,‬אבער מ’דארף מעיין זיין צי ער האט מקבל געווען‬ ‫פארגענומען‬ ‫האב איך ממשיך געווען צו טראכטן‪ ,‬און זיך ָ‬ ‫די דינים באהבה אדער צי נישט‪.‬‬ ‫אז מכאן ולהבא וועל איך מקפיד זיין אויף איר מיט די‬ ‫מען האט בודק געווען און געטראפן אז לענגאויס זיין לעבן האט ער קיינמאל נישט‬ ‫גאנצע הארבקייט‪.‬‬ ‫ֹאותי’‪.‬‬‫געזאגט די ווערטער ְ‘ר ֵאה עָ נְ יִי ַוע ֲָמלִ י וְ ָׂשא לְ כָל חַ ּט ָ‬ ‫היות אז דאס האט געפעלט‪ ,‬האט מען זיך למעלה נישט גערעכענט מיט זיינע יסורים‪.‬‬ ‫והיה לפלא‪ ,‬אז אין די ערשטע טאג וואס איך האב זיך‬ ‫פארגענומען אז כ’גיי זיך פארבעסערן אין דעם הינזיכט‪,‬‬ ‫די געשיכטע לערנט אונז אויס ווי וויכטיג עס איז אז מ’זאל יעדער זאך מקבל זיין‬ ‫האב איך גלייך געזען אין איר א שינוי לטובה‪ ,‬די פינגער‬ ‫באהבה‪ ,‬עס ארויסזאגן מיט’ן מויל‪ ,‬אז נאר אזוי ווערט עס מקובל‪.‬‬ ‫האט אנגעהויבן ארבעטן ווי גארנישט וואלט געווען‬ ‫נאך א תועלת וואס דער מקבל זיין יסורים באהבה האט איז אז די ‘קבלה לטובה’ פון‬ ‫פריער‪.‬‬ ‫די יסורים איז גורם אז למעלה זאל ווערן א התעוררות‪ ,‬און מ’זאל אים וועלן מיטיב‬ ‫זיין נאך און נאך‪ .‬דאגעגן ווער עס איז נישט מקבל זאכן באהבה‪ ,‬נאר ער איז זיך‬ ‫מען האט געזען בחוש ווי אזוי הקב”ה פירט דער מענטש‬ ‫מתמרמר אויף די טובה‪ ,‬זאגט מען למעלה די פארקערטע ח”ו‪.‬‬ ‫אויף טריט און שריט‪ ,‬און ווי אזוי עס ווערט מקויים דער‬ ‫בדרך רמז קען זיין אז די בחינה איז מרומז אין תהלים [סג‪ ,‬יב] אין דער פסוק ‘וְ הַ ּ ֶמלֶ ְך‬ ‫אין יסורים בלא חטא‪.‬‬ ‫ִי ְׂש ַמח ֵּבאל ִֹקים’‪ ,‬אז די עצה זוכה צו זיין אין די בחינה פון מלכות איז ‘ ִי ְׂש ַמח ֵּבאל ִֹקים’‪,‬‬ ‫אז דער איד זאל זיך פרייען מיט די דינים וואס איז מרומז אין דער שם האלקים‪ ,‬ווייל‬ ‫(דער בעל המעשה‪ :‬מורינו ורבינו שליט”א)‬ ‫אז מ’איז מכיר טובה פאר אלעס איז מען זוכה דורכדעם מכיר צו זיין אין מלכות‬ ‫שמים‪.‬‬ ‫זאל הקב”ה געבן אז מ’זאל זוכה זיין צו די בחינה‪ ,‬און קענען אייביג האבן די ישוב‬ ‫די פאראינטרעסירטע צו מיט טיילן מזכה זיין את הרבים‬ ‫הדעת מכיר צו זיין בטוב הקב”ה אויך אין די שווערסטע צייטן‪ ,‬און‬ ‫ב‬ ‫מיט מעשיות פון השגחה פרטית זאל שיקן צו ר' שמחה‬ ‫דאנקען הקב”ה אויף אלעס‪.‬‬ ‫סמואלס אין פקס‪15326517922 :‬‬ ‫המעשיו‪+‬ת‬ ‫זיך דערנענטערן‬ ‫געוואונדערט – ביז אהער קיין אונגארן איז‬ ‫’שר ּ ָת’בִ יא מֵ ’אַ ְרצְ ָך”‪,‬‬ ‫די ראשי תיבות פון “אֲ ׁ ֶ‬ ‫אנגעקומען אט דער שקר? וואו א צדיק וואס‬ ‫איז “אמת”‪ ,‬און דאס קומט אונז לערנען אז מען‬ ‫א צדיק? איך קען אים גוט‪ ,‬ער איז גאר א‬ ‫זאל אכטונג געבן אויף די מדה פון אמת‪.‬‬ ‫פשוט’ער איד!‬ ‫און אינעם ספר הקדוש צמח צדיק (אין די‬ ‫צו‪++‬ם ‪+‬אמ‪++‬ת!‬ ‫ווען דער אונגארישער איד האט געהערט ווי‬ ‫וואכעדיגע פרשה) ווערט געברענגט‪ ,‬אז דער‬ ‫דער גאסט איז אזוי מזלזל אינעם געהויבענעם‬ ‫פסוק קומט אונז דא לערנען די וועגן פון תשובה‪,‬‬ ‫צדיק וואס דער גאנצער וועלט רעש’ט פון אים‪,‬‬ ‫וויאזוי מיר זאלן תשובה טון אין די הייליגע טעג‬ ‫איז ער געווארן זייער אויפגערעגט‪ ,‬און ער האט‬ ‫פונעם יעצטיגן חודש ‘אלו”ל’‪ ,‬זיך גרייטנדיג‬ ‫זיך גענומען שרייען אויף אים‪ :‬שעם זיך! וויאזוי‬ ‫דאס הארץ און זעל מיט אן אמת’ע תשובה‪ ,‬אין‬ ‫האסטו די חוצפה צו עפענען דיין מויל און‬ ‫צוגרייטונג צום גרויסן יום המלוכה קומענדיגן‬ ‫מזלזל זיין אין אזא געוואלדיגער צדיק און קדוש‬ ‫“וְ הָ יָ ה ִּכי ָתבוֹ א ֶאל הָ ָא ֶרץ‪ֲ ,‬אׁ ֶשר ד’ ֱאל ֶֹק ָיך נֹ ֵתן לְ ָך וגו’‪ .‬וְ לָ ַק ְח ָּת‬ ‫ראש השנה הבא עלינו לטובה‪.‬‬ ‫עליון? וויאזוי האסטו נישט מורא צו רעדן אויף‬ ‫אשית ָּכל ּ ְפ ִרי הָ ֲא ָד ָמה‪ֲ ,‬אׁ ֶשר ָּתבִ יא ֵמ ַא ְרצְ ָך‪ֲ ,‬אׁ ֶשר ד’ ֱאל ֶֹק ָיך‬ ‫ֵמ ֵר ׁ ִ‬ ‫דאס איז אונז דער פסוק מרמז‪“ :‬וְ הָ יָה ִּכי תָ בוֹא‬ ‫אזא גרויסער צדיק אין וועמען דו האסט נישט‬ ‫נֹ ֵתן לָ ְך‪ ,‬וְ שַׂ ְמ ָּת בַ ֶּטנֶ א‪ ,‬וְ הָ לַ כְ ָּת ֶאל הַ ָּמקוֹ ם ֲאׁ ֶשר יִ בְ ַחר ד’ ֱאל ֶֹק ָיך‬ ‫אֶ ל הָ אָ ֶרץ וגו’”‪ ,‬דאס מיינט‪ ,‬אז ווען דו ווילסט‬ ‫קיין שום השגה?!‬ ‫לְ ׁ ַש ֵּכן ׁ ְשמוֹ ׁ ָשם” (כו‪ ,‬א‪-‬ב)‪.‬‬ ‫טון ְּת ׁשוּבָ ה ׁ ְשלֵמָ ה‪ ,‬און דו ווילסט אנקומען‬ ‫עטליכע שעה שפעטער‪ ,‬איז דער איד‬ ‫צום אֶ ֶרץ הָ עֶ לְ י ֹונָה‪ ,‬דעמאלטס זאלסטו וויסן‬ ‫אנגעקומען צום אכסניא פון דער רבי ר’‬ ‫לָך”‪ ,‬דאס מיינט‪ ,‬סיי אויב‬ ‫יך נ ֵֹתן ְ‬ ‫“אֲ ׁ ֶשר ה’ אֱ ל ֶֹק ָ‬ ‫אלימלך דארט אין שטאט‪ ,‬און ער האט געווארט‬ ‫ּ‬ ‫ווען ער איז אריינגעקומען פאר שבת קודש אֶ ל הַ ק ֶֹד ׁש‬ ‫עס איז דא אויף דיר חֲ סָ ִדים פונעם ׁ ֵשם הֲ ָויָ”ה‬ ‫אין די רייע צווישן די צענדליגער אידן וואס האבן זיך‬ ‫ּ ְפנִ ימָ ה‪ ,‬צו נעמען שלום‪ ,‬האט זיך דער הייליגער‬ ‫ברוך הוא‪ ,‬און סיי אויב עס זענען חלילה דא דינים‬ ‫דארט פארזאמלט‪ ,‬וועלנדיג באקומען זיין הייליגע‬ ‫שינאווער רב שטארק געפריידט צו אים און ער‬ ‫פונעם ׁ ֵשם אֱ ל ִֹהי”ם‪ ,‬דאס אלעס געבט דיר השי”ת‬ ‫ברכה‪.‬‬ ‫האט אים אויפגענומען מיט גרויס פרייד און מיט א‬ ‫א מתנה‪ .‬ווייל אויב עס גייט אים אלעס אזוי ווי עס‬ ‫ווען עס איז אנגעקומען זיין רייע אריינצוגיין‪ ,‬איז ווי‬ ‫לעכטיגע געזיכט‪ .‬אבער וויבאלד ער איז געווען אַ ן‬ ‫דארף צו זיין און ער האט פיל גוטס‪ ,‬זאל ער וויסן אז‬ ‫נאר ער איז אריינגעגאנגען אינעווייניג און געזען דעם‬ ‫איש אמת‪ ,‬האט ער געזאגט צום הייליגן רב‪ :‬איך מוז‬ ‫דער אויבערשטער האט עס אים געגעבן כדי ער זאל‬ ‫הייליגן געזיכט פונעם צדיק‪ ,‬איז ער געווארן שטארק‬ ‫אייך מגלה זיין דעם אמת‪ ,‬אז איך בין יעצט אויפן וועג‬ ‫אים קענען דינען ְ ּב ִׂש ְמחָ ה און מֵ רֹב כּ ֹל‪ .‬און חס ושלום‬ ‫דערשראקן‪ ,‬זעענדיג אז ער איז דער זעלבער מענטש‬ ‫קיין בעלזא‪ ,‬נאר וויבאלד איך האב געזען אז עס קומט‬ ‫אויב עס איז פארקערט‪ ,‬זאל ער וויסן אז דאס איז כדי‬ ‫וועמען ער האט פארשעמט היינט אינדערפרי אין‬ ‫שוין שבת קודש‪ ,‬זייענדיג דא אינעם נאנטן דערפל‪,‬‬ ‫ער זאל זיך צוריקקערן בתשובה שלמה‪ ,‬כדי ער זאל‬ ‫מקוה! יעצט האט ער שוין גוט פארשטאנען‪ ,‬פארוואס‬ ‫בין איך אהערגעקומען צו זיין פאר שבת קודש ביים‬ ‫מקיים זיין די תורה הקדושה‪.‬‬ ‫דער צדיק האט אוועקגעמאכט זיין גרויסקייט‪ ,‬צוליב‬ ‫הייליגן רב‪.‬‬ ‫ווייטער שרייבט ער דארט וְ זֶה לְ ׁשוֹן קָ ְד ׁשוֹ‪:‬‬ ‫זיין געוואלדיגע ענוה!‬ ‫הערנדיג די ווערטער האט דער הייליגער שינאווער‬ ‫אשית ּכָל ּ ְפ ִרי הָ אֲ ָדמָ ה”‪ֵ ּ ,‬פרו ּׁש‪ֶ ׁ ,‬ש ִּת ַּקח‬ ‫“וְ לָ ַק ְח ּ ָת מֵ ֵר ׁ ִ‬ ‫דער איד איז געפאלן צו דער ערד און ער האט‬ ‫רב זייער הנאה געהאט‪ ,‬זעענדיג א צדיק וואס די‬ ‫אשית’‪,‬‬ ‫‘ב ֵר ׁ ִ‬‫ֵידע ׁ ֶש ִה ְּנ ָך עוֹמֵ ד ע ֲַדיִן ְ ּ‬ ‫אשית‪ ,‬ל ַ‬ ‫לְ ָך אֶ ת הָ ֵר ׁ ִ‬ ‫אנגעהויבן וויינען‪ ,‬קלאגן און שרייען מיט יאמערליכע‬ ‫מדת האמת פירט אים‪ ,‬און ער שעמט זיך נישט זיך‬ ‫וְ ל ֹא עָ ָׂשה ע ֲַדיִן ְּכלוּם‪.‬‬ ‫קולות‪ :‬רבי! איך בעט מחילה‪ ,‬אויף דאס וואס איך‬ ‫אויפצושטעלן און אנטפלעקן דעם אמת‪ ,‬כדי מען זאל‬ ‫אשית ּכָל ּ ְפ ִרי הָ אֲ ָדמָ ה”‪ֵ ּ ,‬פרו ּׁש‪,‬‬ ‫ּגַם י ְִרמוֹז “וְ לָקַ ְח ּ ָת מֵ ֵר ׁ ִ‬ ‫האב אייך אנגעשריגן היינט אינדערפרי! דער רבי‬ ‫אים נישט מכבד זיין מער‪ ...‬טראכטנדיג אז ער איז‬ ‫אשית ּ ְפ ִרי‬ ‫אשוֹן‪ֶ ׁ ,‬שהָ יָה ֵר ׁ ִ‬ ‫ׁ ֶש ִּת ַּקח לְ ָך ְראָ יָה מֵ אָ ָדם הָ ִר ׁ‬ ‫זאל מיר ביטע מוחל זיין! – אזוי איז ער געשטאנען און‬ ‫ספעציעל געקומען קיין שינאווא צו פראווען דארט‬ ‫הָ אֲ ָדמָ ה‪ֶ ׁ ,‬ש ּנ ֹוצַר ִמן הָ אֲ ָדמָ ה‪ .‬וְ אַ ף עַ ל ּ ִפי ּ ֵכן ְּכ ׁ ֶשחָ טָ א‬ ‫געוויינט מיט גרויסע בכיות‪ ,‬ביז דער הייליגער צדיק‬ ‫דעם שבת קודש‪...‬‬ ‫יבל‬ ‫וְ חָ זַר ִ ּב ְת ׁשוּבָ ה ׁ ְשלֵמָ ה הקב”ה ְ ּברֹב ַרחֲ מָ יו ִק ֵּ‬ ‫האט אים בארואיגט און אים פארשפראכן אז ער איז‬ ‫איידער ער איז ארויסגעגאנגען דאווענען מנחה‬ ‫ְּת ׁשוּבָ ת ֹו (עי’ ב”ר כב‪ ,‬יג)‪ְּ .‬כמ ֹו ּכֵן ּכָל אָ ָדם‪ ,‬אַ ף עַ ל ּ ִפי‬ ‫אים מוחל במחילה גמורה‪ ,‬ער זאל אבער קלאר וויסן‬ ‫ערב שבת קודש‪ ,‬האט דער הייליגער שינאווער רב‬ ‫שה מַ ֲע ִׂשים‬ ‫ׁ ֶש ִ ּנ ְד ֶמה ל ֹו ׁ ֶשהוּא ִ ּב ְדיוּטָ א הַ ּ ַת ְח ּת ֹונָה‪ ,‬וְ עָ ָ ׂ‬ ‫אז ער האט געזאגט די אמת!‬ ‫צוגערופן זיינע קינדער און ער האט געזאגט צו זיי‪:‬‬ ‫שוּ‪ַ ,‬י ֲע ֶׂשה ְּת ׁשוּבָ ה ׁ ְשלֵ מָ ה‪ ,‬והקב”ה‬ ‫אֲ ׁ ֶשר ל ֹא יֵעָ ׂ‬ ‫***‬ ‫זעט נאר‪ ,‬וואספארא איש אמת איז דער איד! גייט און‬ ‫ְ ּב ַרחֲ מָ יו י ְַק ֵּבל ְּת ׁשוּבָ תוֹ‪.‬‬ ‫נאכן הסתלקות פון מרן איש האלקים‪ ,‬הרה”ק דער‬ ‫לערנט זיך אויס פון רבי אברהם יושע‪ ,‬וואס איז דאס‬ ‫’שר ּ ָת’בִ יא מֵ ’אַ ְרצְ ָך”‪ִּ ,‬כי ִאם ע ֹו ֶׂשה ְּת ׁשוּבָ ה‬ ‫וְ זֶה “אֲ ׁ ֶ‬ ‫רבי ר’ אלימלך זצוק”ל זי”ע‪ ,‬ווען זיין לויטערע נשמה‬ ‫די מדה פון אמת!‬ ‫’שר ּ ָת’בִ יא מֵ ’אַ ְרצְ ָך‪,‬‬ ‫אשי ּ ֵתבוֹת אֲ ׁ ֶ‬ ‫ֶּבאֱ ֶמ”ת הַ ְּמ ֻר ּ ָמז ְ ּב ָר ׁ ֵ‬ ‫איז אנגעקומען פארן בית דין של מעלה אפצוגעבן דין‬ ‫און דורכאויס דעם גאנצן שבת האט אים דער‬ ‫אָ ז זוֹכֶ ה לְ הָ בִ יא עִ ּמ ֹו ּגַם הָ אַ ְרצִ ּיוּת ׁ ֶש ּ ָפגַם עַ ד ִה ּנֵה‪,‬‬ ‫וחשבון‪ ,‬האט דער בית דין אנגעהויבן צו פארשן און‬ ‫הייליגער שינאווער רב שטארק מחבב געווען‪ ,‬און‬ ‫ִּכי זְ דוֹנוֹת נֶהֱ פָכִ ים לִ זְ ֻכ ּיוֹת וְ כוּ’‪ .‬זע דארט ווייטער‬ ‫אים אויספרעגן איבער זיינע מעשים וואס ער האט‬ ‫ארויסגעדרוקט צו אים גרויס ליבשאפט‪ ,‬און ער האט‬ ‫באריכות‪.‬‬ ‫געטון אויף די וועלט‪.‬‬ ‫ארויסגעוויזן גרויס הנאה ווי שטארק ער איז מקפיד‬ ‫***‬ ‫און אט איז געהערט געווארן ווי דער רוף גייט ארויס‪,‬‬ ‫אויף די מדה פון אמת‪ ,‬און ווי ווייט ער געבט אכטונג‬ ‫הרה”ק רבי אברהם יהושע מנאסויד זצוק”ל‪,‬‬ ‫מיט א געוואלדיגע געשריי (שבת לא‪:).‬‬ ‫זיך צו דערווייטערן פון יעדער זאך וואס זעט נאר‬ ‫זיידע פון כ”ק מרן הגאב”ד רבי משה אריה פריינד‬ ‫שאתָ וְ נָתַ ּ ָת ֶּבאֱ מוּנָה?‬ ‫ָנ ָ ׂ‬ ‫אויס אזוי ווי שקר!‬ ‫זצוק”ל‪ ,‬האט געדינט אלץ רב פאר א שטיק צייט‬ ‫ניין! – האט דער רבי ר’ אלימלך גלייך געענטפערט‪,‬‬ ‫***‬ ‫אין די באוואוסטע שטאט ‘סיגעט’‪ ,‬און ער פלעגט‬ ‫וויבאלד דאס הייסט נישט לויטערע און פולשטענדיגע‬ ‫עס האט דערציילט הרה”ק רבי נפתלי ראפשיצער‬ ‫זיך מסתופף זיין ְ ּבצֵל קָ ְד ׁש ֹו פון הרה”ק רבי יהושע‬ ‫אמונה‪...‬‬ ‫זצוק”ל‪ ,‬אז אמאל איז זיין הייליגער רבי‪ ,‬דער רבי ר’‬ ‫מבעלזא זצוק”ל‪ ,‬ווען פון צייט צו צייט פלעגט ער זיך‬ ‫לַתו ָֹרה?‬ ‫‪ָ -‬קבַ עְ ּ ָת עִ ִּתים ּ‬ ‫אלימלך מליזענסק זצוק”ל‪ ,‬בעל “נועם אלימלך”‪,‬‬ ‫ארויסלאזן אויף א ‘נסיעה’ צו זיין רבי’ן‪ ,‬וואנדערנדיג‬ ‫אנגעקומען אין א געוויסע שטאט אין אונגארן‪ .‬ווען‬ ‫אויפן שווערן און לאנגן וועג פון סיגעט אין אונגארן‬ ‫ניין! דאס הייסט נישט גענוג ְקבִ יעוּת עִ ִּתים ל ַּתו ָֹרה‪,‬‬ ‫ער איז געגאנגען אין מקוה פארטאגס‪ ,‬האט אים‬ ‫ביז קיין בעלזא אין גאליציע‪.‬‬ ‫איך וואלט געקענט לערנען מער פון דעם‪!...‬‬ ‫דארט באגעגנט א אידישער איינוואוינער פון די‬ ‫זייענדיג‬ ‫יהושע’לע‪,‬‬ ‫רבי‬ ‫צו‬ ‫ביי איינס פון זיינע נסיעות‬ ‫‪ -‬עָ סַ ְק ּ ָת ִ ּבפְ ִריָּה ו ְּרבִ יָּה?‬ ‫שטאט‪ ,‬וואס זיין הייליגע צורה האט געפינען חן‬ ‫אונטערוועגנס אום ערב שבת קודש‪ ,‬איז שוין‬ ‫ניין! עס איז נישט געווען גענוג ִ ּב ׁ ְשלֵמוּת!‬ ‫אין זיינע אויגן‪ .‬ארויסגייענדיג פון די מקוה איז דער‬ ‫געווארן נאנט צום שב”ק‪ ,‬און ער האט געדארפט‬ ‫‪ -‬צִ ּ ִפיתָ לִ ׁישוּעָ ה?‬ ‫איד צוגעגאנגען צו אים און נאכן ענטפאנגען מיט א‬ ‫טרעפן א פלאץ וואו זיך אויפצוהאלטן איבער שבת‬ ‫ניין! עס איז נישט גענוג!‬ ‫הארציגע “שלום עליכם”‪ ,‬האט ער אים געפרעגט‪:‬‬ ‫קודש וואס האט שוין געהאלטן ביים אויסשפרייטן‬ ‫‪ִ ּ -‬פלְ ּפַלְ ּ ָת ְ ּבחָ כְ מָ ה?‬ ‫פון וואנעט קומט א איד? פון א קליינעם שטעטל אין‬ ‫אירע הייליגע פליגלען איבער די וועלט‪ .‬וויבאלד ער‬ ‫ניין! איך וואלט געדארפט מער קלוג ווערן אין די‬ ‫גאליציע‪ ,‬מיטן נאמען ליזענסק‪ ,‬איז געקומען דער‬ ‫האט זיך דעמאלטס געפינען אין א קליינעם דערפל‬ ‫תורה הקדושה!‬ ‫ענטפער‪.‬‬ ‫אונטערווענגס‪ ,‬גאר נאנט צו די שטאט שינאווא‬ ‫‪ -‬הֵ בַ נְ ּ ָת דָּ בָ ר ִמ ּתו ְֹך דָּ בָ ר?‬ ‫אזוי‪ ,‬איז דער איד נתפעל געווארן‪ ,‬פון ליזענסק‬ ‫יע”א‪ ,‬האט ער צוגעאיילט זיינע טריט‪ ,‬צו קענען‬ ‫זענט איר? אוודאי קענט איר דעם צדיק מפורסם פון‬ ‫פראווען דעם הייליגן שבת ְ ּבצֵל קָ ְד ׁש ֹו פונעם הייליגן‬ ‫ניין! איך האב נישט דערגרייכט גענוג הבנה!‪...‬‬ ‫ליזענסק!‬ ‫שינאווער רב זצוק”ל‪ ,‬הרה”ק רבי יחזקאל שרגא‬ ‫[ווי עס זעט אויס‪ ,‬איז לויט די געוואלדיגע מדריגה פון‬ ‫זיך דער אורח‬ ‫וואס? האט‬ ‫זי”ע בעל “דברי יחזקאל”‪ ,‬בנו בכורו פונעם הייליגן‬ ‫ג‬ ‫אמת וואו דער הייליגער צדיק האט געהאלטן‪ ,‬האט‬ ‫צאנזער רב זי”ע בעל “דברי חיים”‪.‬‬ ‫ער שטענדיג געפאדערט פון זיך מער און מער‪ ,‬און‬ ‫אלעס וואס ער האט געטון האט‬ ‫נישט געהייסן ביי אים אז עס איז‬ ‫געטון געווארן אזוי ווי עס דארף‬ ‫צו זיין]‪.‬‬ ‫נו‪ ,‬אויב אזוי – האט זיך געהערט‬ ‫ווי מען געבט ארויס דער פסק‬ ‫אינעם בית דין של מעלה –‬ ‫אויב דו האסט גארנישט געטון‪,‬‬ ‫דארפסטו אריינגיין אין גיהנם!‬ ‫און גלייך האט מען אים געוויזן‬ ‫דעם וועג צום גיהנם‪ ,‬און מען‬ ‫האט געזאגט צו אים‪ :‬גיי דארט‬ ‫אהין!‬ ‫ווי נאר ער האט געהערט וואס‬ ‫דער בית דין האט אים באפוילן‪,‬‬ ‫האט ער פארשטאנען אז אזוי‬ ‫הייסט אים דער אויבערשטער‪,‬‬ ‫און דאס איז יעצט דער רצון‬ ‫השי”ת פון אים‪ ,‬אז ער זאל‬ ‫תיכף מקיים זיין מיטן גאנצן‬ ‫הארץ דאס וואס דער בית דין‬ ‫האט אים געהייסן טון! און‬ ‫דעריבער האט ער זיך גלייך‬ ‫גענומען און ער האט אנגעהויבן‬ ‫לויפן מיטן גאנצן כח און ְ ּבכָל‬ ‫מאכן געלט דערפון‪ ...‬און אזוי דרייט ער זיך ארום‪ ,‬ווי‬ ‫שום זאך וואס שטייט אין וועג פון זייער רצון און‬ ‫לֵ ב וְ נֶפֶ ׁש אויפן וועג וואס מען‬ ‫דער שטייגער פון אסאך שווינדלער‪ ,‬און ער דערציילט‬ ‫גלוסטעניש צו דינען השי”ת ֶּבאֱ ֶמת וּבְ לֵ ב ׁ ָשלֵ ם!‬ ‫האט אים געוויזן‪ ,‬כדי צו טון דער רצון און דעם באפעל‬ ‫זיין מעשה פון איין גביר צום אנדערן עושר‪ ,‬און פון איין‬ ‫***‬ ‫פונעם אויבערשטן!‬ ‫רב צו אן אנדערע רבי‪...‬‬ ‫צום הייליגן צימער פון דער הייליגער סאטמארער רב‬ ‫אזוי איז דער הייליגער ווייטער געלאפן‪ ,‬שנעלער‬ ‫רבי! האט רבי יאסל ווייטער געזאגט‪ ,‬איך ווייס גוט וואו‬ ‫בעל “ויואל משה” זצוק”ל‪ ,‬איז אמאל געקומען א איד‪,‬‬ ‫און שנעלער‪ ,‬ביז ער האט זיך געטראפן שטיין אינעם‬ ‫דער איד האלט זיך אויף‪ ,‬לאמיר אים יעצט נאכיאגן און‬ ‫און ער האט זיך גענומען וויינען ביטערליך פארן הייליגן‬ ‫היכל הגן עדן העליון!! ווען אלעס ארום אים איז פול‬ ‫צוריקנעמען פון אים כאטש א טייל פון די געלט וואס‬ ‫רבי’ן‪ ,‬וועגן זיינע קינדער וואס זענען נעבעך קראנק‬ ‫מיטן אנגענעמען גערוך פון דער זִ יו הַ ּׁ ְשכִ ינָה! – ער‬ ‫ער האט ארויסגענומען פון דא מיט אומרעכט!‬ ‫מיט א ביטערע קרענק‪ ,‬רחמנא ליצלן‪ .‬נאכן זיך ביטער‬ ‫האט אבער גארנישט פארשטאנען‪ ,‬וויאזוי ער איז דא‬ ‫דער הייליגער רבי איז געווארן זייער ערנסט‪ ,‬און ער‬ ‫אויסוויינען און בעטן אז דער צדיק זאל זיי אנווינטשן‬ ‫אנגעקומען‪ ...‬ער האט זיך געדארפט געפינען אינעם‬ ‫האט געפרעגט רבי יאסל‪ :‬ביסט זיכער אז זיינע אלע‬ ‫א ישועה און א רפואה שלימה‪ ,‬האט ער ווייטער‬ ‫פייער פונעם גיהנם‪!?...‬‬ ‫קינדער זענען אינגאנצן געזונט?‬ ‫גענומען וויינען איבער די גרויסע רפואה קאסטן‪ ,‬וואס‬ ‫און וויבאלד ער האט נישט פארשטאנען פארוואס ער‬ ‫יא! האט רבי יאסל געענטפערט‪ ,‬זיי זענען אלע אינעם‬ ‫האבן זיך אנגעקליבן צו א ריזיגע סומע‪ ,‬העכער פון זיין‬ ‫איז דארט‪ ,‬האט ער אנגעהויבן שרייען מיט א הויכן קול‪:‬‬ ‫בעסטן געזונט‪.‬‬ ‫ָשל כּ ֹחַ הַ ּ ַס ָּבל‪ ,‬רח”ל‪,‬‬ ‫מעגליכקייט! עס איז שוין ממש ּכ ׁ ַ‬ ‫דא איז דאך דער עולם האמת?!‬ ‫ברוך השם! האט דער רבי אויסגעדרוקט זיין‬ ‫האט דער איד גע’טענה’ט‪ ,‬און ער איז שוין מער נישט‬ ‫[און לויט אן אנדערע גירסא‪ ,‬האט דער רבי ר’ אלימלך‬ ‫געוואלדיגע פרייד‪ ,‬הערנדיג די גוטע בשורה‪ .‬און צו‬ ‫אימשטאנד צו ‘טראגן’ אזעלכע שווערע חובות!‬ ‫געשריגן‪ :‬רבונו של עולם‪ ,‬אז דער גיהנם איז אזוי זיס‪,‬‬ ‫זיין געטרייער גבאי האט ער געזאגט‪ :‬יעצט האסטו מיר‬ ‫דער הייליגער רבי וועלכער איז געווען באוואוסט מיט‬ ‫ווי קען שוין זיין דער גן עדן‪?...‬‬ ‫דאפלט דערפריידט! ערשטנס‪ ,‬דערפאר וואס אלע‬ ‫זיין געוואלדיגע רחמנות און מיטגעפיל פאר יעדער‬ ‫און ווען מען האט געהערט זיינע געשרייען אינעם‬ ‫זיינע קינדער זענען ב”ה געזונט‪ ,‬און עס איז נישטא קיין‬ ‫איד‪ ,‬איז פול געווארן מיט צער און גרויס רחמנות אויף‬ ‫פמליא של מעלה‪ ,‬איז געווארן דערפון א גרויס‬ ‫שום חולה ביי אים אינדערהיים‪ .‬און נאכמער דערפון‬ ‫די צרה פון דער איד‪ ,‬און נאכן אים ווינטשן א הארציגע‬ ‫געלעכטער‪ ,‬און עס איז געווארן א געוואלדיגע שמחה‬ ‫בין איך צופרידן‪ ,‬אז דאס געלט וועט נישט גיין פאר‬ ‫ברכה לישועה ורחמים‪ ,‬האט ער געעפנט דעם לעדל‬ ‫אין הימל‪ ,‬אויף אט די הייליגע און לויטערע נשמה וואס‬ ‫דאקטוירים אדער פאר טייערע מעדיצינען‪ ...‬נאר פאר‬ ‫וואס האט זיך געפינען אין זיין הייליגע טיש‪ ,‬האט ער‬ ‫איז נתעלה געווארן לְ גִ נְ זֵי ְמרו ִֹמים‪ ,‬און ער האט זוכה‬ ‫גוטע און געזונטע זאכן! – לאז אפ דעם איד‪ ,‬האט דער‬ ‫ארויסגענומען פון דארט א גרויסע סומע געלט‪ ,‬אין‬ ‫געווען צו מאכן א געוואלדיגע שמחה לְ ָפנָיו י ְִת ָּב ַר ְך‬ ‫רבי אויסגעפירט‪ ,‬ער איז אוודאי א ‘נצרך’‪ ...‬און נישט‬ ‫גרינע דאלארן‪ ...‬דער איד האט זיך זייער באדאנקט‬ ‫ׁ ְשמוֹ‪ ,‬אזוי ווי עס שטייט אין די גמרא (מועד קטן כה‪:):‬‬ ‫אומזיסט האט ער אויסגעשפרייט זיין האנט צו נעמען‬ ‫פארן הייליגן רבי’ן‪ ,‬ערקלערנדיג אז דערמיט האט ער‬ ‫ש וְ ָׂשמֵ חַ ‪ּ ְ ,‬בבוֹא אֵ לָיו נֶפֶ ׁש נ ִָקי וְ צַדִּ יק”‪.‬‬ ‫“רוֹכֵ ב ע ֲָרבוֹת ָׂש ׂ‬ ‫צדקה‪ ...‬אזוי וועט ער קענען אויפנעמען די שבתות און‬ ‫אראפגענומען א ‘שווערן שטיין’ פון זיין הארץ!‬ ‫אויך אונז קענען זיך לערנען פון אט די טייערע עובדא‬ ‫ימים טובים בכבוד‪ ,‬און ער וועט האבן גענוג געלט צו‬ ‫ווי נאר דער איד איז ארויסגעגאנגען ִמן הַ ּק ֶֹד ׁש‪ ,‬ווען‬ ‫– אזוי ווי מיר האבן דאס שוין געזאגט עטליכע מאל‪,‬‬ ‫באצאלן שכר לימוד פאר זיינע קינדער‪ ,‬און צו חתונה‬ ‫דער חשוב’ער און באוואוסטער גבאי‪ ,‬רבי יאסל‬ ‫אז פון יעדע מעשה פון די צדיקים איז דא א תכלית‬ ‫מאכן זיינע קינדער בכבוד!‬ ‫אשכנזי זצ”ל‪ ,‬האט געהערט די ריזיגע סומע וואס דער‬ ‫– זיך ארויסצולערנען פון דעם מוסר אויף למעשה‪– .‬‬ ‫און אפילו אויב עס איז אזוי ווי דיינע ווערטער‪ ,‬אז‬ ‫איד האט באקומען פונעם רבי’ן‪ ,‬איז ער אריינגעגאנגען‬ ‫ווייל דאס איז דער יסוד פון די עבודה פון די צדיקים‬ ‫דער מענטש האט גערעדט שקר‪ ,‬און מיר רעדן דאך‬ ‫אֶ ל הַ ּק ֶֹד ׁש ּ ְפנִ ימָ ה שטארק צושטורעמט‪ ,‬און ער האט‬ ‫אין אלע דורות‪ ,‬אז די גאנצע זאך וואס זיי שטרענגען‬ ‫אלעמאל איבערן געוואלדיגן פליכט וואס יעדער איד‬ ‫גע’טענה’ט פארן רבי’ן איבערן גרויסן סומע וואס ער‬ ‫זיך אן מיט אלע כוחות צו דינען דעם אויבערשטן און‬ ‫פארמאגט‪ ,‬אז מען זאל זיך דערנענטערן צום אמת‪,‬‬ ‫האט געשאנקען פאר דער איד‪.‬‬ ‫צו טון זיין רצון בלבב שלם‪ ,‬און זיי לויפן נאך אים‬ ‫און צו אנטלויפן פונעם שקר‪ .‬פונדעסטוועגן דארפן‬ ‫רבי! האט דער גבאי געזאגט‪ ,‬דאס איז דאך אלץ שקר‬ ‫מיטן גאנצן הארץ און זעל וועלנדיג טון נחת רוח‬ ‫מיר העלפן פאר יעדן איד אין יעדן מצב וואס עס זאל‬ ‫וכזב! איך קען דאך גוט דעם איד און זיין משפחה‪ ,‬און‬ ‫לפניו‪ ,‬אפילו ווען עס רעדט זיך אריינצולויפן אינעם‬ ‫נאר זיין!‬ ‫זיינע אלע קינדער זענען ב”ה געזונט‪ ...‬ער האט זיך‬ ‫גיהנם! – און אפילו אויב צומאל ליידן זיי וועגן דעם‬ ‫פשוט אויסגעטראכט א ווייטאגליכע מעשה‪ ,‬כדי צו‬ ‫קערפערליכע און גייסטיגע יסורים‪ ,‬איז נישטא קיין‬ ‫האחים היקרים העומדים תמיד לימין רבינו הרב יהודה בן שרה שיינדל והרב שאול יחזקאל בן שרה שיינדל וכל משפחתם ‪ -‬להצלחה בכל העניינים • יוסף בן טילה רוזא לרפו"ש • שרה שיינדל בת טילה רוזה להצלחה בכל העניינים‬ ‫יהודי יקר! אל תחזיק טובה לעצמך‪ ,‬הנך מוזמן להדפיס ולהפיץ את העלון באזור מגוריך ולהיות שותף לזיכוי הרבים‪ .‬המעוניינים יקבלו את העלון במייל (אפשר גם ישירות לדפוס) בקובץ להדפסה‪.‬‬ ‫‪Anyone Interested in receiving Tiv Hakehila weekly in Hebrew or English should Email - Sheldon@hpins.net Or | zeligk@gmail.com or text 718-249-7173‬‬