gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

הילולא דצדיקיא - אידיש · Hilileh detzidkei - Yiddish — כי תבוא (2026-08-24)

מוציא לאור: הילולא דצדיקיא - אידיש · Hilileh detzidkei - Yiddish

שבוע: כי תבוא (2026-08-24)

הילולא דצדיקיא - אידיש · Hilileh detzidkei - Yiddish — כי תבוא (2026-08-24)

פתח את ה-PDF הורדה

‫ע"י אלימלך הנשטטר מלמד תשב"ר בת"ת דרכי אבותינו לייקוואד יצ"ו – כתה ד'‬ ‫לנדב וליטול חלק בזכות הפצת סיפורי צדיקים רופט ‪ ,347 678 0652‬או לאי מעיל ‪shabbosstory@gmail.com‬‬ ‫הבהרה‪ :‬מיר געבן רשות צו מאכן קאפיס פון די 'גאנצע' גליון פאר אייערע בית המדרש‪ ,‬מוסדות התורה וכדו'‪ ,‬אבער עס איז נישט ערלויבט צו ארויס נעמען שטיקלך און‬ ‫מאכן קאפיס פון בלויז א חלק דערפון‪ .‬אויך איז נישט ערלויבט צו נעמען אונזער מעשיות וואס מיר האבן אפגעטייפט און עס טוישען אויף סיי וועלכע וועג אז מען זאל עס‬ ‫קענען ניצען פאר אייגענע געברויך‪ ,‬מיר האבן אריין געלייגט אסאך ארבעט אין די מעשיות (אויב ווילט איהר אז מיר זאלן אייך שיקען מעשיות אויף א וועג וואס איהר קענט עס ניצען‬ ‫קען מען אונז רופען און מסדר זיין)‪.‬‬ ‫פרשת כי תבא ‪ -‬שנה יג גליון ‪)565( 49‬‬ ‫הרב הקדוש ר' זאב נחום (בורנשטיין) בן ר' אהרן זי"ע מביאלא‪ ,‬יט אלול תרמ"ה‬ ‫געבוירען‪ :‬אין יאר תקפ"א אין שטאט שטקוטשין צו זיין טאטע ר' אהרן פון שטצקאצין און צו זיין מאמע מרת פייגל חיה בת הגאון ר' דוד כ"ץ אב"ד חנטשין‪ .‬חתונה געהאט‪:‬‬ ‫מרת דובריש בת ר' מרדכי צבי ערליך‪ .‬קינדער‪ )1 :‬ר' אברהם (אבני נזר)‪ )2 ,‬ר' מאיר‪ )3 ,‬ר' משולם זלמן‪ ) 4 ,‬מרת מרגלית אשת ר' יצחק חיי םרפפורט רב אין קראקא‪ )5 ,‬מרת‬ ‫מרים אשת ר' יוסף זיסקינד‪ )6 ,‬מרת רחל‪ .‬געווען רב‪ :‬אין אולקוש‪ ,‬ביאלא‪ .‬תלמיד פון‪ :‬ר' מנדל פון קוצק‪ ,‬חידושי הרי"ם פון גור‪ ,‬ר' העניך פון אלכסנדר‪ .‬ווען זיין זוהן ר' אברהם‬ ‫איז געווארן רבי האט זיין טאטע זיך מכניע געווען צו איהם ווי א חסיד צו א רבי‪ .‬זיינע חידושים‪ .‬ספר אגודת אזוב‪ .‬ער ליגט‪ :‬אין ביאלא‪.‬‬ ‫ער זוכה זיין צו גאר א הייליג און לעכטיג זוהן‪ ,‬וואס איז טאקע מקויים‬ ‫זיין התמדה‬ ‫געווארען מיטן געבורט פון דער הייליגער אבני נזר‪.‬‬ ‫נאך זיין חתונה האט ר' זאב נחום זיך באזעצט אין שטאט‬ ‫בענדין ווי זיין שווער האט געוואוינט‪ ,‬ווי ער האט זיך אינגאנצן אוועק‬ ‫ווער איז זוכה‬ ‫געגעבן פאר תורה‪ ,‬ער האט פון גארנישט געוואוסט‪ ,‬ער איז געווען‬ ‫זיין רעבעצין דאבריש האט פארציילט אז אויב די וועלט וואלט‬ ‫אויסגעטוהן פון די וועלט נאר געווען פארנומען מיט תורה ועבודת ה'‪,‬‬ ‫געוואוסט איבער די הייליגע פירונג פון איהר מאן ר' זאב נחום‪ ,‬וואלט‬ ‫בשעת זיין חשובע רעבעצין די צדיקת דאבריש האט זיכער געמאכט אז‬ ‫מען זיך נישט געוואונדערט ווי אזוי זיי האבן זוכה געווען צו אזא חשובע‬ ‫ער קען לערנן רואיגערהייט‪.‬‬ ‫זוהן ר' אברהם דער בעל אבני נזר‪ .‬אמאל ווען ער איז געפארן צו זיין‬ ‫דארט אין בענדין האט ער געעפענט א ישיבה ווי עס האבן‬ ‫רבי קיין קאצק‪ ,‬זאגט איהם זיין רבי 'מען וויל אראפ שיקען א הויעכע‬ ‫געלערנט געוואלדיגע תלמידי חכמים‪ ,‬ווי מען האט געהארעוועט אין‬ ‫נשמה אויף די וועלט אבער מען זוכט א חשובע מענטש וואס זאל זוכה‬ ‫תורה אהן אויפהער‪ .‬ר' זאב נחום איז געווען שטארק באהאפטן צו זיינע‬ ‫זיין דערצו'‪ .‬נאכדעם וואס ר' זאב נחום איז צוריק אהיים פון זיין רבי‬ ‫תלמידים‪ ,‬ער האט זיי שטענדיג באגלייט און געהאלפן אז זיי זאלן‬ ‫איז איהם געבוירן געווארן זייער זוהן דער שפעטערדיגע אבני נזר‪.‬‬ ‫שטייגן בתורה ויראת שמים‪ ,‬ווען אין די זעלבע צייט האבן די תלמידים‬ ‫ארויף געקוקט אויף זייער רבי זיך צו לערנן פון איהם ווי אזוי ער דינט‬ ‫געקוקט אויפן קינד און געזונט געווארן‬ ‫דער באשעפער‪ .‬עס געהערשט גאר א שטארקע נאנטקייט אין ליבשאפט‬ ‫אמאל איז זייער זוהן אברהם (שפעטער דער באקאנטע גאון‬ ‫צווישן איהם אין די תלמידים ממש ווי א טאטע צו א זוהן‪ ,‬ער האט זיך‬ ‫דער אבני נזר) געווען זייער קראנק‪ ,‬ווי זיין צושטאנד איז געווארן ערגער‬ ‫געזארגט אז עס זאל אלעס גוט גיין פאר די תלמידים‪ .‬די תלמידים האבן‬ ‫פון טאג צו טאג אז מען האט שוין ממש געהאלטן אז ער גייט אט אט‬ ‫דאס געדענקט און פארציילט פאר לאנגע יארן‪.‬‬ ‫אוועק גיין פון דער וועלט‪ .‬פארשטייט זיך אז אין אזא צייט זענען אלע‬ ‫ער האט זיך געפירט צו זאגן שיעור אין ישיבה א יעדן טאג‬ ‫אנגעצויגן‪ ,‬די מאמע דרייט זיך ארום נערוועז‪ ,‬דאך אבער איז זיין גרויסן‬ ‫אהן אויסלאזן קיין איין טאג‪ ,‬אפילו שבת און יום טוב א צייט וואס אין‬ ‫טאטע ר' זאב נחום ווייטער געזעצן אין געלערנט מיט געוואלדיגע‬ ‫אנדערע ישיבות זענען די סדרים נישט געהעריג און מען זאגט נישט קיין‬ ‫התמדה אזוי ווי גארנישט וואלט פאסירט‪ .‬פון גרויס אנשטרענגעניש און‬ ‫שיעורים‪ .‬די שיעורים זענען געזאגט געווארן מיט א געוואלדיגע גאונות‪,‬‬ ‫אנגעצויגענקייט האט די רעבעצין דאבריש זיך גענומען שרייען‪ ,‬און זי‬ ‫לומדות און טיפקייט‪.‬‬ ‫פרעגט איהר מאן ווי אזוי קען זיין אז בשעת זייער קינד ליגט אין בעט‬ ‫די יארן וואס ער האט געוואוינט אין בענדין איז ער גאר‬ ‫געפערליך קראנק און איהם אינטרעסירט עס בכלל נישט‪ .‬דער טאטע‬ ‫שטארק געשטיגן בתורה ועבודה‪ ,‬ער האט שטעדיג דערמאנט די גוטע‬ ‫געבט זיך א שטעל אפ פון זיין לערנן ער גייט צו צום קינד'ס בעטל ווי‬ ‫יארן וואס ער האט דארט געוואוינט אז עס זענען געווען פון זיינע‬ ‫דאס קינד ליגט דארט כמעט אהן קיין צייכענעס פון לעבן‪ ,‬ער געבט א‬ ‫בעסטע יארן‪ .‬שפעטער איז ער גערופן געווארן צו ווערן רב אין אלקיש‬ ‫קוק אויף דער קינד און דער קינד נעמט זיך שפילן מיט זיין טאטע‬ ‫דערנאך אין ביאלא‪ ,‬ווי אין די פלעצער האט ער ווייטער אריבער געפירט‬ ‫געהעריג אזוי ווי א יעדער נארמאלע קינד‪ .‬דער טאטע געבט א רוף צו‬ ‫זיין באקאנט ישיבה ווי מען איז געזעצען אין געהארעוועט‪.‬‬ ‫די מאמע און זאגט 'איך ווייס נישט וואס דו ווילסט‪ ,‬ער איז דאך א‬ ‫אין די שפעטערע יארן ווען זיין זוהן דער אבני נזר איז שוין‬ ‫געזונט קינד'‪ .‬פון דאן איז דאס קינד געווארן בעסער און בעסער ביז ער‬ ‫געווען א רבי‪ ,‬פלעגט ער זיך אסאך שרייבן מיט זיין טאטע ווי ער פרעגט‬ ‫איז געווארן אינגאנצן אויסגעהיילט‪.‬‬ ‫אהן ביי זיין טאטע אסאך שאלות אין הלכה ווי אזוי זיך צו פירן‪ .‬אסאך‬ ‫פון הימל האט מען נישט געוואלט שטערן דעם צדיק'ס תורה‬ ‫פון די שאלות וואס ער האט געהאט מיט זיין טאטע ווערן געברענגט‬ ‫האט מען געזונט געמאכט דאס קינד‪.‬‬ ‫אין די ספרים פון דער אבני נזר‪.‬‬ ‫חסיד פון זיין זוהן‬ ‫תורה אין פורים‬ ‫אין די שפעטערע יארן ווען זיין זוהן ר' אברהם דער אבני נזר‬ ‫איין יאר תקצ"ח א שבת פאר שבת הגדול ווען ר' זאב נחום‬ ‫איז געווארן רבי האט זיין טאטע זיך אינגאנצן מכניע געווען צו איהם‪,‬‬ ‫איז געפארן צו זיין רבי פון קאצק אזוי ווי ער האט זיך געפירט אלע‬ ‫ער איז געפארן צו זיין זוהן אזוי ווי א חסיד פארט צו א רבי‪ .‬די ערשטע‬ ‫יארן‪ ,‬האט זיין רבי איהם אנטפלעקט אז ער גייט דאס יאר זוכה זיין צו‬ ‫מאל ער איז געקומען צו זיין זוהן‪ ,‬האט זיין זוהן נישט געוואלט זיצען‬ ‫גאר א הייליג קינד צוליב א געוואלדיגע זאך וואס ער האט געטוהן‪.‬‬ ‫אויבען אהן‪ ,‬נאר געוואלט אז זיין טאטע זאל זיך דארט זעצען‪ ,‬אבער‬ ‫דאס איז צוליב דעם וואס דאס יאר פורים בשעת אלע מענשטן און‬ ‫זיין טאטע האט בשום אופן נישט מסכים געווען אז זיין זוהן וואס איז‬ ‫תלמידי חכמים זענען געווען פארנומען מיט די הייליגע מצוות פון דער‬ ‫רבי זאל אוועק גיין פון דער אויבען אהן‪ .‬צום ענדע האט מען געלייגט‬ ‫יום טוב פורים און קיינער האט דעמאלסט נישט געלערנט נאר ר' זאב‬ ‫דארט צוויי בענקלעך ווי ביידע זענען געזעצן אויבען אהן‪ .‬פון איין זייט‬ ‫נחום‪ ,‬האט מען איהם אנטפלעקט פון הימל אז וויבאלד ער האט‬ ‫האט די טאטע זיך מכניע געווען צו זיין זוהן גאר שטארק אבער פון די‬ ‫געלערנט ווען קיינער האט נישט געלערנט‪ ,‬ממילא קומט אויס אז אין‬ ‫אנדערע זייט האט דער זוהן גאר שטארק מכבד געווען זיין טאטע‪.‬‬ ‫זיין זכות איז דער וועלט דאן געשטאנן‪ ,‬ווייל דער וועלט קען נישט‬ ‫שטיין אויב עס איז נישטא כאטש איינער וואס לערנט‪ ,‬דערפאר וועט‬ ‫אתרוג? נאכמער וויל ער וויסען פארוואס ביז יעצט האט ער נישט‬ ‫בטחון אין באשפער‬ ‫געקוקט וואס ער נעמט‪ ,‬אפשר וועט ער באקומען א פסולע אתרוג?‬ ‫אסאך ווערט פארציילט איבער די געוואלדיגע בטחון אין השם‬ ‫זאגט דער זיידע אזוי 'דער באשעפער האט באשאפען א מענטש‬ ‫יתברך וואס דער צדיק האט געהאט‪ ,‬ער האט גאר אסאך גערעדט‪ ,‬אז‬ ‫הייליג און ריין‪ ,‬באמת וואלט געדארפט זיין אז א מענשט זאל בכלל‬ ‫ווען מען דארף עפעס און מען פארלאזט זיך אויף באשעפער מיט אן‬ ‫נישט קענען טוהן שלעכט'ס‪ ,‬ווען עס קומט פאר איינער צו טוהן א נישט‬ ‫אמת פון טיפן הארץ ווערט מען געהאלפן‪.‬‬ ‫גוטע זאך און א גוטע זאך‪ ,‬וואלטן זיינע הענט פון זיך אליינס געדארפט‬ ‫דער צדיק ר' מנחם מנדל פון קאצק האט אמאל געפרעגט ר'‬ ‫נעמען די גוט ע זאך‪ ,‬ווייל א מענטש איז דאך באשאפן הייליג און ריין‪,‬‬ ‫זאב נחום 'אויב ער האט פרנסה?' האט ער געזאגט 'נישט קשה' (נישט‬ ‫נאר וואס דען‪ ,‬צוליב דעם וואס א מענשט טוט עבירות דערפאר ציהט‬ ‫געפערליך)‪ .‬פרעגט ר' מנדל פון קאצק 'וואס מיינט איר צו זאגן?' האט‬ ‫דאס די מענטש צו טוהן ליידער אויך נישט גוטע זאכן‪.‬‬ ‫ר' זאב נחום געזאגט 'איך האב א טבע אז וואס איז געווען איז מיר נישט‬ ‫אנדערש איז מוצאי יום כיפור ווען מיר אלע יודען זענען הייליג‬ ‫קיין חילוק‪ ,‬און וואס וועט זיין קען דאך דער באשעפער העלפן'‪.‬‬ ‫און ריין ווייל דער באשעפער האט דאך מוחל געווען די עברות‪ ,‬איז עס‬ ‫א צייט וואס די גוף פון דער מענטש ציהט בכלל נישט צו קיין שלעכט'ס‪,‬‬ ‫עפענט די לעדל‬ ‫דערפאר איז עס א גוטע צייט צו אריין לייגן די הענט און ארויס נעמען‬ ‫אמאל ווען דער צדיק האט א שידוך געטוהן מיט איינער פון‬ ‫סיי וועלכע אתרוג ווייל די הענט וועט איהם ממילא נאר ציעהן צו‬ ‫זיינע קינדער‪ ,‬האט ער זיך אונטער גענומען א געוויסע סומע געלט וואס‬ ‫גוט'ס‪ ,‬דערפאר בין איך געווען זיכער אז איך וויל באקומען די שענסטע‬ ‫ער וועט געבן פאר די נייע פאר פאלק‪ .‬די צייט פון די חתונה קומט שוין‬ ‫אתרוג'‪.‬‬ ‫נאנט‪ ,‬איז די מחותן געקומען אפנעמען די געלט וואס ער האט‬ ‫דער צדיק זאגט ווייטער 'דאס איז אלעס געווען ביז היינט‪,‬‬ ‫צוגעזאגט‪ .‬כאטש וואס דער צדיק האט גארנישט געהאט‪ ,‬איז ער‬ ‫אבער יעצט אז ער איז שוין אין די עלטערע יארן‪ ,‬וואס ער ווייסט נישט‬ ‫צוגעגאנגן צום לעדל עס צו עפענן מיט א פולע אמתע רואיגקייט אין‬ ‫ווען ער גייט אוועק גיין פון די וועלט‪ ,‬ממילא דאס וואס דער באשעפער‬ ‫בטחון אז דארט וועט ער טרעפן די געלט וואס ער דארף‪ .‬ממש יענע‬ ‫איז מוחל די עבירות איז נישט אינגאנצן‪ ,‬ווייל אויב יא קען ער דאך‬ ‫רגע איז אנגעקומען א יוד צו זיין אין שטוב ווי ער געבט איבער פאר‬ ‫נישט אוועק גיין פון די וועלט‪ ,‬נאר עס בלייבט איבער אביסל פון די‬ ‫דעם צדיק פונקט די סומע געלט וואס ער דארף יעצט האבן צו חתונה‬ ‫עבירות אז עס זאל זיין א סיבה צו אוועק גיין פון די וועלט‪ .‬דערפאר‬ ‫מאכן‪.‬‬ ‫ווייל ער איז שוין עלטער‪ ,‬קען זיין אז דאס יאר גייט ער אוועק גיין פון‬ ‫די וועלט‪ ,‬און דער באשעפער האט איבער געלאזט אביסל פון זיינע‬ ‫ציהט ארויס א שיינע אתרוג‬ ‫עבירות‪ ,‬ממילא קען ער מער נישט סתם אריין לייגן זיין האנט אין די‬ ‫ר' זאב נחום האט זיך געפירט א יעדעס יאר מוצאי כיפור נאך‬ ‫פושקע אתרוגים זייענדיג זיכער אז זיין האנט וועט ציעהן נאר צו גוטס‪,‬‬ ‫הבדלה‪ ,‬צוגיין צום אתרוג סוחר ווי ער האט בכלל נישט געקוקט וואס‬ ‫ווייל מיט די ביסל עבירות וואס ער האט אפשר וועט ער ארויס נעמען‬ ‫ער נעמט‪ ,‬נאר איז צוגעגאנגן צום פושקע פון אתרוגים ער לייגט אריין‬ ‫נישט אזא שיינע אתרוג‪ .‬נישט נאר דאס אויב וועל איך סתם ארויס‬ ‫זיין האנט‪ ,‬ער נעמט ארויס א אתרוג אהן צו קוקען וואס קומט ארויס‪,‬‬ ‫נעמען א אתרוג און זעהן אז עס איז נישט אזוי שיין‪ ,‬וועל איך פארשטיין‬ ‫ער גייט אהיים לייגט עס אוועק‪.‬‬ ‫אז דאס יאר וועט ער אוועק גיין פון די וועלט‪ ,‬וועל איך ווערן צובראכן‬ ‫יום טוב סוכות צופרי נעמט ער ארויס זיין אתרוג ווי צו‬ ‫און נישט קענען דינען דעם באשעפער מיט א רואיגקייט‪ ,‬דערפאר האב‬ ‫אלעמענ'ס וואונדער שטעלט זיך אויס צו זיין די שענסטע אתרוג אין‬ ‫איך מיר אנגעהויבן צו פירען צו אליינס אויפזוכען א שיינע אתרוג‪.‬‬ ‫שטאט‪ ,‬אינגאנצן ריין פון א יעדער פלעק‪ ,‬שיין גלייך געוואקסן‪ ,‬מיט‬ ‫די מעשה האט פארציילט זיין זוהן דער הייליגע אבני נזר ווי‬ ‫אלע מעלות וואס קען נאר זיין‪ .‬עס איז געווען נאך שענער ווי דער‬ ‫ער האט אויסגעפירט 'די חשבון הנפש פאסט זיך פאר'ן הייליגן בעל שם‬ ‫אתרוג פון דער עושר פון שטאט וואס האט געצאלט גאר אסאך געלט‬ ‫טוב' (כ"ק אדמו"ר מבעלזא שליט"א)‪.‬‬ ‫פאר זיין אתרוג‪.‬‬ ‫אזוי האט ער זיך געפירט יאר נאך יאר ווי אלעמאל שטעלט‬ ‫קומעדיגע וואך וועלן מיר אי"ה באשרייבן‬ ‫א הייליגע גוף‬ ‫זיך ארויס די זעלבע זאך אז ער האט גאר א שיינע אתרוג אהן צו קוקען‬ ‫הרה"ק ר' ישראל מאיר הכהן בן ר' ארי' זאב זי"ע (חפץ חיים)‪,‬‬ ‫כד אלול תרצ"ג‬ ‫ווען ר' זאב נחום‬ ‫בכלל וואס ער נעמט‪ .‬אין זיינע לעצטערע יארן האט ער אבער געטוישט‬ ‫זייט מנדב לעילו נשמת דעם צדיק וואס אין זיין זכות האלטן זיך‬ ‫טויזענטער יודען צוריק פון רעדן לשון הרע‪ ,‬ער וועט זיכער‬ ‫איז אוועק האט זיין זוהן דער‬ ‫זיין מנהג נאר ער האט זיך אויסגעוועלט א שיינע אתרוג פונקט ווי א‬ ‫מליץ טוב זיין פאר אייך אין די משפהח‬ ‫צו מנדב זיין רופט ‪ ,3476780652‬אדער שיקט אן אימעיל צו‬ ‫אבני נזר געזאגט וואס עס‬ ‫יעדער איינער‪.‬‬ ‫‪shabbosstory@gmail.com‬‬ ‫וזכות פון די טויזענטער ליינערס איבער די וועלט יהא תלוי בכם‬ ‫ר'‬ ‫שטייט אין זוהר הק' אויף‬ ‫איינער פון זיינע אייניקלעך האבן געפרעגט דעם זיידע‬ ‫שמעון בר יוחאי 'עס איז א‬ ‫פארוואס ער האט געטוישט פון זיין מנהג אז ער זוכט זיך יא א שיינעם‬ ‫חוצפה פון דער ערד אז ער נעמט אריין אין זיך אזא הייליגע גוף'‪.‬‬ ‫מעשה פון דער אור שבעת הימים דער הייליגע בעל שם טוב פאר מוצאי שבת‪ ,‬וואס איז א סגולה פאר גרויסע זאכען‬ ‫דער בעל שם טוב איז אמאל געפארן אויפן וועג מיט זיין תלמיד ר' מנחם מענדל פון באר‪ .‬אויפן וועג איז ר' מנחם מנדל געווארן זייער דארשטריג און ער האט‬ ‫געפילט אז ער גייט ממש חלשן‪ ,‬אויב וועט נישט שוין יעצט טרינקן וואסער‪ ,‬האט דער בעש"ט איהם געפרעגט אויב ער גלייבט מיט א גאנצע אמונה‪ ,‬אז דער אייבישטער‬ ‫האט געוואוסט אז ער גייט ווערן דארשטריג און דער אייבישטער קען איהם צושיקען דא אינמיטן וועג וואסער צו טרינקן? דער תלמיד האט זיך שטארק פארטראכט‪ ,‬און‬ ‫נאך א קורצע צייט זאגט ער 'רבי‪ ,‬יא איך גלייב מיט אן אמת‪ ,‬אז דער אייבישטער האט געוואוסט דערפון‪ ,‬און ער קען מיר צושטעלן וואסער שוין יעצט'‪ .‬זאגט איהם דער‬ ‫בעש"ט 'אויב דו גלייבסט טאקע מיט אן אמת‪ ,‬וועט דא ביז א קורצע צייט זיין וואסער פאר דיר צו טרינקן'‪.‬‬ ‫עס גייט אריבער נישט מער ווי אפאר מינוט‪ ,‬און זיי זעהן ווי עס קומט צו גיין א גוי‪ ,‬אינגאנצן פארשוויצט‪ ,‬און ער פרעגט זיי‪ ,‬צו זיי האבן אפשר נישט באמערקט א‬ ‫פערד וואס דרייט זיך ארום פארלוירן‪ ,‬ווייל זיין בעל הבית האט איהם ארויס געשיקט זוכען זיין פארלוירענע פערד‪ ,‬און ער זוכט עס שוין פאר דריי טעג‪ .‬האט דער בעש"ט‬ ‫איהם צוריק געפרעגט צו ער האט אביסל וואסער צו טרינקן? האט דער גוי געענטפער אז יא‪ ,‬און ער האט זיי גערן געגעבן וואסער צו טרינקן‪.‬‬ ‫דערנאך האט ר' מנחם מענדל געפרעגט 'אויב עס איז אמת אז דער גוי איז דא געקומען צוליב איהם‪ ,‬פארוואס דרייט זיך שוין די גוי ארום פאר ‪ 3‬טעג? האט דער‬ ‫בעש"ט געזאגט 'אז פון הימל גרייט מען שוין אלעס צו פאר א מענטש אלעס וואס ער דארף נאך פאר ער דארף עס‪ ,‬נאר מען ווארט ער זאל האבן די ריכטיגע בטחון‪ ,‬אבער‬ ‫וויבאלד ער האט די ריכטיגע בטחון‪ ,‬קומט גלייך אהן צו איהם די זאך וואס ער דארף‪ ,‬וואס איז שוין גרייט פאר איהם פון פריער'‪.‬‬