gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

מתנהג בחסידות · Misnaheg Bechasidus — כי תבוא (2026-08-24)

מוציא לאור: מתנהג בחסידות · Misnaheg Bechasidus

שבוע: כי תבוא (2026-08-24)

מתנהג בחסידות · Misnaheg Bechasidus — כי תבוא (2026-08-24)

פתח את ה-PDF הורדה

‫בס"ד‬ ‫גייען חתו‬ ‫בקעי ‪:‬ןרעדנא ן'טימ רענייא ןבאה הנותח ןעייג‬ ‫שדקמה תיב רעטייווצ רעד זיא עקאט סאווראפ‬ ‫ג‬ ‫‪.‬ןדנובראפ ןוא טנאנ ןייז לאז'מ‬ ‫ג‬ ‫און עשו‬ ‫‪.‬האל ןוא לחר טימ ןבאה הנותח ןעייג ושע ןוא‬ ‫השעמ א ןגעוו ‪,‬םנח תאנש בילוצ ןראוועג בורח‬ ‫בס”ד‬ ‫אזא אד זיא'ס זא ןעמ טסייוו טנייה יוו טקנופ‬ ‫לאה האט‬ ‫ןענאטשראפ טאה יז לייוו ‪,‬טנייוועג טאה האל‬ ‫ךיילגראפ א עקאט סע זיא ?אצמק רבו אצמק ןופ‬ ‫ק‬ ‫זייןמ ןבאה הנותח טייג יז ןוא "הלודגל לודגה" זא‬ ‫יו"ל ע"י‬ ‫מחזק טי‬ ‫אוןוצ‬‫זייןש יד‬ ‫מעודדשל‬ ‫איד‪.‬תורומח‬ ‫אייןסאוו‬ ‫פאר‬ ‫ווארטרוג ן‬ ‫באזירטואויף דעם םאז‬ ‫ז‬‫א‬ ‫ך‬ ‫איזייוו' א יו‬ ‫זיילרע‬ ‫צווישןסע‬ ‫שייכותענאק‬ ‫א ‪',‬ןאשק‬ ‫דער‬‫פרעגט‪:‬ז ןעק יוז‬ ‫ןיי‬ ‫)‬ ‫אז "הגדול‬ ‫קהל נועם‬ ‫באה‬ ‫עד ןעוועג ם‬ ‫דער מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט‪:‬‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעו‬ ‫גוט‬ ‫א‬ ‫זאגן‬ ‫מוז‬ ‫איך‬ ‫פארשרייבן‪:‬‬ ‫זיך‬ ‫און‬ ‫צעטל‬ ‫א‬ ‫חיבור‪.‬‬ ‫א‬‫א‬ ‫פ‬ ‫האבן‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫צו‬‫י‬‫נ‬ ‫ד‬ ‫ו‬‫נ‬ ‫ג‬ ‫צ‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫האבן‬‫י‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫מענטשן‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫א‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫זי‬ ‫עשו‪ .‬אבע‬ ‫‪+‬אלימלך‬ ‫סאוו עכילקילג יד ןעוועג זיא לחר רעבא ‪.‬ושע‬ ‫?שדקמה תיב ןטשרע םייב ןברוח‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור‪.‬‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייב‬ ‫האט געוו‬ ‫נעמעןיבא בקעי ןעמוקאב טייג יז זא טסואוועג טאה‬ ‫יזענסק‬ ‫געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו ‪,‬ונ‬ ‫גאנצערשרע םייב ‪.‬יוזא ןינע םעד ריבסמ רע זיא‬ ‫דאךינ אז צוויי‬ ‫מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי‬ ‫ןט‬ ‫פ‬ ‫ק טש‬ ‫פריינטשאפטיפ ןיי‬ ‫מיינט‬ ‫פוןבא ‪,‬ךאז עשיז‬ ‫ס רע‬ ‫‪,‬עטכע ןא זיא'‬ ‫מציאות‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפי‬ ‫דעם בחיר‬ ‫‪1402‬ובאה ריחב םעד‬ ‫‪,59st.‬ת‬ ‫רוחב א – בקעי שודק ונשודק‬ ‫בייפא חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער גאנצער‬ ‫נ‬ ‫י‬ ‫מ‬ ‫י‬ ‫ו‬‫ת‬ ‫'‬‫ד‬ ‫י‬‫ג‬ ‫ע‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫ב‬ ‫ה‬ ‫‪.‬‬ ‫ס‬ ‫'‬‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫רעגיד'תו–ימינ‬ ‫בנשיאות כ"ק מרן‬ ‫כח האחדות האט‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫ת‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫ג‬‫ע‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫מ‬ ‫ו‬‫ר‬ ‫א‬ ‫'‬‫ד‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫י‬‫ג‬ ‫ע‬ ‫ג‬ ‫י‬‫ל‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ש‬ ‫כ‬ ‫י‬ ‫נ‬ ‫ה‬ ‫החיבורקבעצמם"‬ ‫הדרכהרבח ןייז וצ טלעוועגסיוא‬ ‫מצבסאוו רש‬ ‫ה ייז‬ ‫הוא‬‫הרעותןבא‬ ‫שםג ןיילא‬ ‫"אבלאמע‬ ‫אוצר‬ ‫ןוא םמצעמ טכ‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫פרקי‬ ‫למעשה‪,‬‬ ‫פון פיר‬ ‫שליט"א ןוא ריפ ןופ‬ ‫אדמו"ריצכא‬ ‫שינ לאמנייק טאה סאוו ג‬ ‫וויפיל חסדטדו‬ ‫ס"ח‬ ‫גליון קמו‬ ‫"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫מקנאתחתב‬ ‫ביןא ‪,‬םינו‬ ‫"איךא ןו‬ ‫איידעם"‪,‬מ ביו‬ ‫גוטןךיז טאה'‬ ‫דייןראפ‬ ‫טימ טגידניז‬ ‫‪.‬םי‬‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בי‬ ‫גליון‬ ‫והתחזקותרוביח רתוי ךכיפל"‬ ‫מוסרמ םיע‬ ‫געזינדיגט‬ ‫‪.‬השודקה תומילש ‪,‬טגידניזעג‬ ‫מקנא מיט‬ ‫דיך‬ ‫בין‬ ‫"איך‬ ‫בחור"‪,‬‬ ‫גוטן‬ ‫דיין‬ ‫פאר‬ ‫ברידער‪.‬‬ ‫זיי‬ ‫זענען‬ ‫ממילא‬ ‫און‬ ‫מאמען‪,‬‬ ‫יום‬ ‫געווארןחיום‬ ‫לחיי‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫טגנערבעג סע טאה תוריבע יירד יד ןופ ענייא‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬אי‬ ‫ביירה‬ ‫‪",‬םיחאה ן‬ ‫דיך מקנא‬ ‫ביןזא‬ ‫"איךט א‬ ‫האמו‬ ‫לערנסט"‪,‬‬ ‫דוכש יד זא‬ ‫פלייסיגהני‬ ‫וויווא זיא‬ ‫קנאהקע‬ ‫דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‪.‬ןעגנאגעג‬ ‫דברים‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך דורך‬ ‫מקנאאונז‪.‬‬ ‫געווארן ביי דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנס‬ ‫ענדליך‬ ‫יז ןוא ןבאה הנותח םייב ןיוש יז טלאה ךילדנע‬ ‫תבואמוקאב טאה‬ ‫פרשתנכי‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץאליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫פאר‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫ווערן ךאסאבאשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬‫ס‬ ‫'‬‫א‬ ‫י‬‫ז‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫ך‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫י‬‫ב‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫‪,‬‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר'‬ ‫א‬ ‫בייש‬ ‫האט באק‬ ‫מיס ןע‬ ‫ןבל ידכ ‪,‬בקעי ןתח ריא ןופ םי‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ם‬ ‫צ‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫ן‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫ת‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫ש‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ן‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ו‬‫ו‬‫ע‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ן‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫ש‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫א‬ ‫ג‬‫ר‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהב‬ ‫זיין‬ ‫נישט‬ ‫זאל אים נ‬ ‫ןבעגקעווא ן'טימ ןראנסיוא ןענעק טשינ םיא לאז‬ ‫פארשעמט ווערן‪ .‬און אודאי טארן מיר נישט זיין‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫גוטנאמיט דער‬ ‫עפעסרעד‬ ‫הניחב ע‬ ‫טון‬ ‫דעםיד ‪,‬‬ ‫אנשטאטיוליג‬ ‫מ'זאליא הניכש‬ ‫זייןוועג טשינ ז‬ ‫האווערן ןע‬ ‫דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין‬ ‫הבצו‬ ‫גארנישט ןעוו‬ ‫געטון‬ ‫האטטלדנאה'ס‬ ‫ברודערפ ךיז‬ ‫דערח ייווצ ןו‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון‬ ‫םיער ‪,‬םירב‬ ‫זאל נישט‬ ‫לאה אנש‬ ‫טעבראעג ךאד טאה בקעי ‪.‬לחר טאטשנא האל‬ ‫אוועקצוגעבן פון זיך‪ ,‬כדי א צווייטער זאל נישט‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫ג‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫ס‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫ת‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫א‬ ‫י‬‫ז‬ ‫ג‬‫ע‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ם‬ ‫‪.‬‬ ‫זיךנאר‬‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪,‬‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רק‬ ‫זיין גרייט‬ ‫פאר לבן א‬ ‫לחר ןעמוקאב וצ ידכ ראנ טכענ ליפיוזא ןבל ראפ‬ ‫לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט‬ ‫טימ ראנ‬ ‫אויפפרעסןכ ן'‬ ‫אונזפ תודחאה ח‬ ‫זאללכ ןו‬‫קנאהרשי ל‬ ‫אפרעד ‪.‬לא‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל ר‬ ‫ווי‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון‬ ‫אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫פון‬ ‫נישט‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫י‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫י‬‫ס‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרע‬‫ט‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫פ‬‫ס‬ ‫קו‬ ‫דארפן‬ ‫ל‪,‬‬ ‫פאר א ווי‬ ‫‪.‬בייוו א ראפ‬ ‫שבטים‪ .‬און מיר‪ ,‬די קינדער פון רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫נישט ןעוו‬ ‫מען זיא'ס‬ ‫זאללראפ‬ ‫מצליח‪ ,‬ןריו‬ ‫זענען ןראוועג‬ ‫וואסדחא יד‬ ‫קייןד זיא ‪,‬תו‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן רע‬ ‫און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬‫די‬ ‫אז‬ ‫לאזן‬ ‫נישט‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען‬ ‫לאזן אז די‬ ‫הייליגע ךאסא זיא'ס לייוו ‪",‬קוחרל םולש" םדוק‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל‬ ‫א‬ ‫ן‬ ‫ס'קומט‬ ‫מענטשןטייטשראפ לחר ןוא הנותח רעד וצ טמוק'ס‬ ‫זא‬ ‫אנדערעצ‬ ‫צוב רעטייוו‬ ‫קנאה תי‬ ‫שדקמה‬ ‫מ'שפירטח א‬ ‫וועןאוועג בור‬ ‫‪.‬ןר‬ ‫געשוויסטער‬ ‫למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫מענטשן‬ ‫אנדערע‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה צו‬ ‫מצד עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי געשוויסטער‬ ‫ביירעטש‬ ‫אזרעק‬ ‫הייסטרע‬‫דאס ‪,‬םולש‬ ‫עצמם"‪.‬מ טימ‬ ‫מצדודידי רע‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה‬ ‫דעםבהא ןוא ת‬ ‫פון ‪,‬ה‬ ‫קומעןרוערוובמיט א שמחה‬ ‫מוזעטנאנ זיא‬ ‫אַהבֲַת אידישקייט א ‪,‬ר‬ ‫לאה גייט‬ ‫‪,‬ןפוא ןכילקערש א ףיוא ןרעוו הזבתנ טייג האל‬ ‫להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫ס ןעוו‬ ‫התחלה‬ ‫שהוא טדער'‬ ‫אחדופ ךיז‬ ‫אבר א ן‬ ‫להםקוח‬ ‫שישא –‬ ‫רעדמערפ‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר‬ ‫ממילא גי‬ ‫לאז האל זא םינמיס יד רעביא ריא יז טיג אליממ‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫מ רק מצד‬ ‫האח נקרא מצד התולדה‪ ,‬ואין שם האח רק מצד‬ ‫האח‬‫ע‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫שם‬ ‫ש‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫א‬‫ואין‬ ‫ס‬ ‫ה‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ב‬ ‫ו‬ ‫י‬‫ט‬‫מצד‬ ‫א‬ ‫ק‬ ‫נקרא‬ ‫ש‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫האח‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫טימ תודי‬ ‫ווייזןזיין א‬ ‫מעודד‬ ‫צווייטן‪ ,‬מען‬ ‫זיין א‬ ‫משיחצווועט‬ ‫מכבד‬ ‫חברים‪,‬ווען‬ ‫ערגסטןראפ טשינ‬ ‫צוםו טמעש‬ ‫געוועןןרעו‬ ‫מיט’ן פינגער || מסכים‬ ‫קומען וועט‬ ‫פארוואס איז דער ביהמ”ק חרוב געווארן ||‬ ‫?רבח א רעדא רעד‬ ‫נישט פאר‬ ‫א‬ ‫זיין‬ ‫עבודת יששכר‪ ,‬פון רבי ישכר דוב מוואלברוז‬ ‫מעודד‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪,‬‬ ‫‪.‬‬ ‫עסאאזוי‪" :‬כי‬ ‫ערקלערט‬ ‫ער‬ ‫און‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א‬ ‫ברודער‪.‬‬ ‫בייצא‬ ‫מוואלברוז‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫צ‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫י‬‫י‬ ‫ט‬ ‫ן‬ ‫‪.‬‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫כ‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫י‬‫ג‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫"‬ ‫‪",‬בורקלו‬ ‫אהבתא חבר? || אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין מיט‬ ‫דעםאענין פון‬ ‫זיין אין‬ ‫ביהמ”ק ||מחזק‬ ‫מ'דארף זיך‬ ‫חנ ִםָּ‬ ‫ברודער אדער‬ ‫נאנטער‪,‬‬ ‫ווער איז‬ ‫שידוך || כח האחדות האט געהאלטן דעם‬ ‫ועסט אין‬ ‫אהבת‬ ‫פון‬ ‫ענין‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין‬ ‫וואספא‬ ‫וואסר !ןעוועג סאד זיא שפנ תוריסמ אראפסאוו‬ ‫חינםאיז דער זמן לח‬ ‫נענטער ווי‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫פ זא‬ ‫און‬ ‫שטערקעררא‬ ‫חיבורא רעדורב ן'‬ ‫ךיוא זי‬ ‫דער‬ ‫איזלש‬ ‫חבר ‪,‬םו‬ ‫זיא רע לייוו‬ ‫וואס‬ ‫זמן‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪,‬‬ ‫המקדש‪,‬‬ ‫חורבן פונעם בית אהבת‬ ‫חורבן פונעם בית המקד‬ ‫עמען איר‬ ‫צוליב איין זאך‪ ,‬כדי נישט צו פארשעמען איר‬ ‫האט דא‬ ‫ןוא ןתח ריא ןבעגעגקעווא זיולב טשינ אד טאה‬ ‫חבר‪ .‬ביי א‬ ‫זייןךאד‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫איזצ–מב‬ ‫תואי‬ ‫דעם‬ ‫ענופ‬ ‫אויף‬‫ענטפערעז ם‬‫דערטאט ןבל‬ ‫אז ‪.‬ן‬ ‫אויפ'ן צו זיין בשמחה ווען מ'איז רייך איז שווערער ווי ווען‬ ‫דער תכלית פונעם גלות‬ ‫יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן‬ ‫אויפ'ן‬ ‫אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫טרויערן‬ ‫מיר‬ ‫יעצט אין די טעג וואס‬ ‫ארויס‬ ‫קוקט‬ ‫יעדער‬ ‫וואס‬ ‫שלימה‬ ‫גאולה‬ ‫די‬ ‫יתברך"‪,‬‬ ‫האלט‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל ת‬ ‫יעצט אין די טעג וואס‬ ‫עס בלויז‬ ‫פארוואסהאנאיזק טידערמ קעווא‬ ‫בהא ביתנ( םלוע תוביתנ ןיא ל"רהמ רעד‬ ‫ןיירא ‪,‬‬ ‫זי וועט יע‬ ‫ראנ ‪,‬ךודיש ןרעדנא ןא ןוט ןפראד טצעי טעוו יז‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט‬ ‫צו‬ ‫ארעמאן‬ ‫אן‬ ‫פאר‬ ‫גרינגער‬ ‫דיין חבר; מיט דעם וואס דו האסט געזאגט א גוט‬ ‫נצחיות פון כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫ס'איז‬ ‫ארעם‪.‬‬‫זאך)‪.‬‬ ‫מ'איז‬ ‫דינען‬ ‫אז ער‬ ‫מ'וועט‬ ‫געזאגטיער‬ ‫דורכדעםאוואס‬ ‫און קרפ ם‬ ‫מזל )'‬‫זייןנערב‬ ‫קומען‬ ‫דעם‪ ,‬גייט‬ ‫זאך)‪.‬ד'ארומ א‬ ‫פרובירט טג‬ ‫נאכאמאל‬ ‫מענטש‪ ,‬אויף‬ ‫א ‪:‬ךאז עגי‬ ‫ןי‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫מע פונעם‬ ‫זי האט א‬ ‫רעד ןיא רוחב ןטסעב םעד ןבעגעגקעווא טאה יז‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א מענטש‪,‬‬ ‫דברעושר‬ ‫חיזוק‬ ‫פאר אן‬ ‫בשמחה ווי‬ ‫געזאגט א‬ ‫אייבערשטןהאסט‬ ‫פנימיות'דיגעהאט מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫זי‬ ‫פאר א בחור; דו‬ ‫ווארטדעם‬‫פנימיות'דיגע דינען‬ ‫ס'האט‬ ‫קיין ע‬ ‫אבערנייא‬ ‫נישט‬ ‫סעודה‪,‬ד ןופ‬ ‫שמחה‪.‬‬ ‫איזוספ י‬ ‫מתוך‬ ‫קשר ם‬ ‫גאנצעיק‬ ‫דיסאוו‬ ‫אייבערשטן‬ ‫געבוירענער‬ ‫באצאלןז'מ‬ ‫דעם‬‫וועט‬ ‫זאך‪ .‬דערת‬ ‫לאמיר‬ ‫דערמאנט אין‬ ‫ווערטפלא פון א‬ ‫מהר"ל א‬ ‫דערתבוא‬ ‫פרשת כי‬ ‫זאגט‬ ‫כות מיט'ן‬ ‫געווארןטימ‬ ‫חרובח תבהא‬ ‫ביהמ"ק םני‬ ‫וועלט‪ .‬זי‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין‬ ‫יד ןופ עמאמ יד ןייז וצ ןבעגעגפיוא טאה יז ‪.‬טלעוו‬ ‫אצומ טגא‬ ‫בש י‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫געבוירענער קשר איז ני‬ ‫הזה‪ .‬געווען‬‫מעודד‬ ‫עולם‬‫האסט‬‫פארזונקען אין‬ ‫יונגערמאן; דו‬ ‫טרוד און‬ ‫איזכולל‬ ‫וואס א‬ ‫געוועןדער פאר‬ ‫מבזה יי(אויב‬ ‫געווארן‬ ‫אים‬‫געבוירןך‬ ‫מ'איזטרע‬ ‫מ'האטו ‪,‬‬ ‫וועלכןמרע‬ ‫געהאלפן‪.‬‬ ‫מיט‬‫לרחוק‪.‬מיר זענען אין גלות‪ ,‬וואסםולש םול‬ ‫גארנישט"‬ ‫תורה די סיבה פארוואס‬ ‫נכתבבסיבת ‪.‬לארשי ללכ ןופ עמאמ יד ןייז וצ ‪,‬הק יטבש ב"י‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויבזיין די‬ ‫דער מאמע פון אלע געמיינע בני עשו‪.‬‬ ‫"ולכןתיו"‬ ‫ל ן‬ ‫צו‪",‬‬ ‫לייגטו‬ ‫אמת‬ ‫ד‬ ‫שפת‬ ‫דער ‪,‬טנא‬ ‫ש‬ ‫‪.‬‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבויר‬ ‫י"ב שבטי‬ ‫נאכדעם אויך‬ ‫וועט‬ ‫וואס‬ ‫נקודה‬ ‫די‬ ‫און‬ ‫און זי וועט מ'דארף דא מתקן זיין‪,‬‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫ער‬ ‫וויאזוי‬ ‫"והראיהואשלא‬ ‫ארויסהייבן‬ ‫דערצו‪:‬‬ ‫מיט'ן‬ ‫ראיה‬ ‫הבית‬ ‫א‬ ‫בעל‬ ‫ברענגט‬ ‫א‬ ‫ער‬‫איד‬ ‫א‬ ‫קשר‬ ‫א‬ ‫זענען‬ ‫ווי‬ ‫שטערקער‬ ‫דארט‬ ‫סעודה‪.‬‬ ‫זיין‬ ‫צומאל‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ‫קען‬ ‫חיבור‬ ‫ארויסגעשיקט‬ ‫אזא‬ ‫און‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי אבאקומען דעם שוואכסטן שידוך‪ ,‬עשו‪ ,‬און זי וועט‬ ‫און… ווא‬ ‫קשר‬ ‫יז ?םעד טאטשנא ןעמוקאב יז טייג סאוו …ן‬ ‫געווען‬ ‫ל‬ ‫ר‬‫איז‬ ‫ח‬ ‫ו‬ ‫ק‬‫פארדעם‬ ‫ו‬‫ל‬ ‫ק‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫ב‬ ‫"‬‫‪-‬‬‫‪.‬‬ ‫ש‬‫זה"‬‫ט‬ ‫ע‬ ‫לתקן‬ ‫ל‬ ‫ט‬ ‫ז‬‫י‬ ‫איך‬ ‫ך‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫לידע‬ ‫פ‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫הגלות‪,‬‬ ‫ע‬ ‫‪,‬‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬‫ו‬‫ו‬‫א‬ ‫ס‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין‬ ‫חסד‬ ‫העניות‬‫גרויס זיין‬ ‫גייט אין גאס‪ ,‬ווי‬ ‫דאוונט‪ ,‬וויאזוי ער‬ ‫מוחה און‬ ‫נישט אונז‪,‬‬‫געוואנדןטיאין‬ ‫האט‬ ‫קיינער‬ ‫איזל‬ ‫און םו‬ ‫מענטשןל‬ ‫אידןחר‬ ‫פרעמדעו‬ ‫חשוב'ע‬ ‫געזעסן‬ ‫אונז ארויסנעמען פון גלות‪ .‬ס'איז דערפאר גאר א‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫ומתוךטייג‬‫העשירות‪,‬מוקאב‬ ‫בנסיון‬ ‫לעמודןטסגר‬ ‫יכולנו ‪.‬רוחב‬ ‫שרייבןיטדישסיבת טאטשנא‬ ‫ק‬ ‫םדו‬ ‫זאל‬ ‫הקדושהש"‬ ‫תורה‬ ‫א "קו‬ ‫די‬‫אזע ן‬ ‫וויכטיגשר‬ ‫ט‬ ‫עדכאנ‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט ם‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫אוןבעסטן שידוך וואס זי האט געהאט‪ ,‬גייט זי‬ ‫גייט באק‬ ‫ע םעד ןע‬ ‫דעם‬‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪,‬‬ ‫זיין‬ ‫פרעמדע מענטשן איז גע‬ ‫ט‪ ,‬גייט זי‬ ‫געבויט‬ ‫דאך אז‬ ‫האסט‬ ‫זעען‬ ‫דו‬ ‫מיר‬‫באנעמונג;‬ ‫בימינו"‪.‬‬ ‫זיין‬ ‫במהרה‬ ‫גוטסקייט‪,‬‬ ‫הגאולה‬ ‫פאררעכטן‪ .‬צו איז‪,‬‬ ‫יהיהזיין‬ ‫אהבה‬ ‫איזשחרוב‬ ‫זיין‬ ‫מרבה‬ ‫גמרא‪,‬‬ ‫די‬ ‫אז‬‫זאגט‬ ‫געדענקען‪,‬‬ ‫דעם‪,‬‬ ‫צוליב‬ ‫לאמיר‬ ‫און‬ ‫געווען‪.‬‬ ‫פארלייגן‬ ‫דאך אין‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין‬ ‫שטארקל‬‫זיךג רימ‬ ‫שטייטא‬ ‫אב‪,‬ע‬ ‫עד‬ ‫מוזן‬ ‫חודשקנ‬‫מירע‬ ‫וואסא ‪,‬ן‬ ‫טעגמ ז‬ ‫פון‬ ‫יסוד‬ ‫ניין הבר‬ ‫וויכטיגער‬ ‫איןאדיןייז‬ ‫וצ הבה‬ ‫גייטצובאקומען דעם ערגסטן בחור‪ .‬אנשטאט‬ ‫דעם בעס‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין אהבה‬ ‫יז טייג ‪,‬טאהעג טאה יז סאוו ךודיש ןטסעב םעד‬ ‫ל‬ ‫ו‬‫ם‬ ‫פ‬ ‫שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם הגלות‪ ,‬כדי מ'זאל וויסן וואס צו‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫'‬‫ן‬ ‫ק‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫ב‬ ‫?‬ ‫ל‬ ‫כ‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫ה‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫א‬ ‫ל‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ד‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫ט‬ ‫ז‬‫י‬ ‫י‬‫ן‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז‬ ‫אנשטאט‬ ‫דעם‬‫דעם‬ ‫שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם‬ ‫אויף‬ ‫זייןרפ‬ ‫פארלייגטע‬ ‫צומ‬‫מתקןעד‬ ‫הרענעמ‬ ‫זמןט‬‫דער ןש‬ ‫יצר‬ ‫דערזיא‬ ‫כאטשוועג‬ ‫ס'איז‬ ‫אזא‬‫ספריםןדנ‬ ‫א‬‫דערויף‪,‬‬ ‫אלעוא ןי‬ ‫ןוא ‪,‬זנ‬ ‫דעםבוואס‬ ‫צוליבמוקא‬ ‫גלותםעד ןע‬ ‫מקדשות‪.‬‬ ‫איןאווש‬ ‫גאנצע בתי‬ ‫געגאנגעןטסכ‬ ‫זענעןע ‪,‬ךודיש ן‬ ‫דערמיט‬ ‫מירוא ‪,‬וש‬‫וויסןאפוויאזוי טעוו יז ן‬‫זאלןרעקר‬ ‫מירזא ‪,‬ט‬ ‫המקדש‪.‬אז'מ‬ ‫וויל‬ ‫ל‬ ‫ביתז ם‬ ‫אייבערשטערדוק‬ ‫ש ןגא‬ ‫דער‬‫געווארןםול‬‫דערל‬ ‫א בורק‬ ‫ןו‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫באקומען‬ ‫זיין די מא‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי‬ ‫דינעןיזדעם‬ ‫געמאכט‬ ‫פוןמ י‬ ‫חרובד ןי‬ ‫נסיוןמא‬ ‫דעםןופ ע‬ ‫האט‬ ‫דורכגעפאלןעלא‬ ‫איד‬ ‫זענעןינב עניימ‬ ‫פארשעמעןעגא‬ ‫אויבשע‬‫מיר ‪.‬ו‬ ‫אונזער‬ ‫נ‬‫א‬ ‫כ‬ ‫ווען‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫אפילו‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫ך‬ ‫ל‬ ‫גלות‪,‬‬ ‫ר‬ ‫ח‬ ‫ו‬ ‫ק‬ ‫"שלום שלום די גמרא וויל אז יעצט ווען מיר זענען אין‬ ‫‪.‬‬ ‫פונעם‬ ‫ארויסצוקריכן‬ ‫פארוואס‬ ‫לרחוק ולקרוב"‪ .‬שטעלט זיך די פראגע‪ ,‬פארוואס‬ ‫פראגע‪,‬‬ ‫דור‪.‬אמוצ ןעק רוביח אזא‬‫די‬ ‫זיך‬ ‫שטעלט‬ ‫לחבירו‪.‬‬ ‫מיט אהבת חינ‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫אונזערייז ל‬ ‫אדםטש ן‬ ‫איןרע‬ ‫לרחוק‬ ‫ביןק‬‫וועלטןע‬ ‫פון ר‬ ‫א יוו‬ ‫רשק‬ ‫ענין‬ ‫דעם? זי‬ ‫ל ישראל‪.‬‬ ‫דערמאנט‪,‬וו טימ‬ ‫ווערטזיא'מ ןכלע‬ ‫לך"‪,‬ריובעג‬ ‫"ויתןעג ן‬ ‫ביי ןראוו‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע פון כלל ישראל‪.‬‬ ‫אבער די‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫רעד ביוא(‬ ‫עשירות‪,‬מרובה‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫חמש‬ ‫מידה טובה‬ ‫בשמחהאיזמתוך‬ ‫אייבערשטןהמקדש‪,‬‬‫דעם בית‬ ‫זאכן‬ ‫ווען‬ ‫אפילו‬ ‫און‬ ‫בשלימות‬ ‫נישט‬ ‫איז‬ ‫עבודה‬ ‫שבתמאל ‪.‬‬ ‫פסוק‬ ‫ראשון‬ ‫מוצאי רי‬ ‫דעם‬ ‫ליינען‬ ‫"מקדש‬ ‫און‬ ‫(ט‪,):‬‬ ‫תורה‬ ‫יומא‬ ‫די‬ ‫עפענען‬ ‫אין‬ ‫אוועק מיט קנ‬ ‫זאגט‬ ‫לאמיר‬‫גמרא‬ ‫די‬ ‫מע פון די‬ ‫זאלן מיר‬ ‫נישטא‪,‬גאז‬ ‫איז רעד ט‬ ‫המקדשרהמ‬ ‫ביתלפ א ל"‬ ‫דערפ א‬ ‫און א ןו‬ ‫גלותךאז‬ ‫מ'זאגטיובעג‬ ‫וואס רענער‬ ‫פסוקים רשק‬ ‫דישינ זיא‬ ‫פון‬‫איינע ןיי‬ ‫וועלט‪ .‬זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די‬ ‫זי האט‬ ‫מיר‬ ‫דורכדעםה יז‬ ‫וואס‬ ‫קומעןרתוומ טא‬ ‫וועטןעוועג‬ ‫אה וצ‬ ‫גאולהייש א ןב‬ ‫העתידה‬ ‫ן'טימ תוכ‬ ‫איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת‬ ‫ק ט‬ ‫עגיד'תוימינפ‬ ‫מאות פעמים‪ .‬וויפיל בניית המקדש קומט ארויס‬ ‫ברוחניות‬ ‫געוואלט‪,‬‬ ‫וואלטן‬ ‫מיר‬ ‫אזויווי‬ ‫נישט‬ ‫גייען‬ ‫אלקיך‬ ‫זרה‪,‬‬ ‫ה'‬ ‫עבודה‬ ‫את‬ ‫עבדת‬ ‫בו‪,‬‬ ‫שהיו‬ ‫לא‬ ‫אשר‬ ‫דברים‬ ‫"תחת‬ ‫ג'‬ ‫מפני‬ ‫‪:‬‬‫מז)‬ ‫חרב‪,‬‬‫כח‪,‬‬ ‫(דברים‬ ‫מה‬ ‫מפני‬ ‫ר אין דער‬ ‫זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫געברענגטטדעם‬ ‫האטמ א ןטכאר‬ ‫וואסו ‪,‬טוני‬ ‫געדענקען‪:‬א רעו‬ ‫אוןצ רעטנענ זי‬ ‫מאו‬ ‫איןטנע‬ ‫וויסן‬ ‫מורא'דיגעאזזאך‪, :‬ש‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫נצחיות פ‬ ‫מתוך‬ ‫בשמחהצנ‬ ‫זייןופ תויח‬ ‫נסיון לצולכ ן‬ ‫דעםארשי‬ ‫ביישטייןוצ ‪,‬ל‬ ‫יאמ יד ןייז‬ ‫וועלןמא‬ ‫םענופ ע‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫‪).‬ך‬ ‫"לתקן‬ ‫דאס‪:‬‬ ‫נאר‬ ‫איז‬ ‫טון‬ ‫מ'דארף‬ ‫וואס‬ ‫ובגשמיות‪.‬‬ ‫וועלן‬ ‫עונשים‬ ‫די‬ ‫אז‬ ‫כל"‪,‬‬ ‫מרב‬ ‫לבב‬ ‫ובטוב‬ ‫בשמחה‬ ‫ידוך‪ ,‬נארגילוי עריות‬ ‫פון יעדן מאל וואס מ'איז מחזק א צווייטן איד‪,‬‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫אייבערש‬ ‫נסיוןא‬ ‫פונעםרעביי‬ ‫דוקאס'נטש‬ ‫אזאפ‬ ‫דעםקל‬ ‫פוןא –‬ ‫מען ןו‬ ‫זעטסאד‬ ‫עניות‪.‬לא‬ ‫זיולב סע‬ ‫איד!יזאויב‬ ‫ארב ןי‬ ‫עדו‬ ‫פארשעמט‬ ‫מ'האטייז רעדא ר‬ ‫אז ?רבח ן‬ ‫רעד‬ ‫דאס‬ ‫חורבן?רהמ‬ ‫לאה ל"‬ ‫שהיו ט‬ ‫אהבת‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת‬ ‫(נתיב‬ ‫עולם שני‬ ‫נתיבותמקדש‬ ‫דמים‪ ,‬אבל‬ ‫ושפיכות אין‬‫דער מהר"ל‬ ‫העוני‬ ‫השם‪,‬‬ ‫עבודת‬ ‫בשמחת‬ ‫להתחזק‬ ‫ההיפך‪,‬‬ ‫ידי‬ ‫על‬ ‫זה‬ ‫דעם‬ ‫נישט‬ ‫י‬ ‫ע‬ ‫צ‬ ‫דינען‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫י‬‫ן‬ ‫אידן‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫וואס‬ ‫ע‬ ‫ג‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫א‬ ‫דעם‬ ‫ס‬ ‫מ‬ ‫י‬ ‫אויף‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫קומעןור‬ ‫ן'פיוא ןרעי‬ ‫יעדעס מאל וואס מ'איז מכבד אן אנדערן מענטש!‬ ‫האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫חורבן הבית‪,‬‬ ‫עדדיזאגאולה ריא ןעמ‬ ‫טאטן‪.‬‬ ‫ער‬ ‫טנא‬ ‫זעלבן‬ ‫געברענגט‬ ‫פ‬ ‫פונעםא רע‬ ‫האטףיו‬ ‫םעד‬ ‫במציאות‬ ‫איד‬ ‫פארשעמען–אזיא‬ ‫ר חתן אוןעוסקים בתורה ובמצוות ובגמילות חסדים‪ ,‬מפני א ייב ‪.‬רבח ן‬ ‫דאךייז‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫צוליב אי‬ ‫ווערן‪.‬ךאז ןייא בילוצ‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן‪.‬‬ ‫אויפגעראכטןידכ ‪,‬‬ ‫ראפ וצ טשינ‬ ‫ווען איז דאס אלעס וועלן מיר זען לעתיד לבוא‪ .‬מ'וועט‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫שוועסטע‬ ‫מיר‬‫וועלןעש‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫ןיא טסעומשעגסיוא סע טרעוו יוזא ‪.‬רעטסעווש‬ ‫ווייל ער‬ ‫ח‬ ‫ברענגען‬ ‫שלום‪ ,‬רב‬ ‫ווערן‬ ‫אויפגעבויטא‬ ‫רעד זי‬ ‫אויך‬‫וועט‬ ‫איזביח‬ ‫היסורים"‪.‬טדאס‬ ‫ברודערש רו‬ ‫קענען‬ ‫מקדשות‬ ‫ע‬ ‫רעקר‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫פאר'ן‬‫בתיא‬ ‫בתוך‬ ‫אזנ ןו‬ ‫גם‬ ‫ח‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫פ‬ ‫ו‬ ‫נ‬‫ע‬ ‫ם‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫ווען! רחלמה חרב? אלא מפני שהיתה בו שנאת חנם‪ .‬ללמדך יוו רעטנ‬ ‫וויפילע‬ ‫שלימה‪.‬‬ ‫תבוא‪ ,‬ףראד'מ‬ ‫(כימ ךיז‬ ‫קזח‬ ‫ת‬‫שמחה‪.‬‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫א‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלב‬ ‫ש‬ ‫מיט‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫י‬‫אייבערשטן‬ ‫ז‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אוי‬ ‫ר‬ ‫סאוו ןמז‬ ‫פון שפע‬ ‫ס'האט‬ ‫ווער‬‫תקופה‬ ‫מזבח‪,‬‬ ‫יא א‬‫דעם‬‫גראדע‬ ‫געבויט‬ ‫ס'האטהאט‬ ‫אונזער דור‬ ‫"ולקרוב"‪ ,‬זען ווער‬‫צווייטן‬‫צויב‬‫עראאי‬ ‫לייגטב‬ ‫נאכדעםרעדור‬ ‫מ'דערהייבט‬ ‫איד‪,‬וא ‪.‬‬ ‫נאררע ן‬ ‫אוןרע‬‫צווייטן‪.‬עלק‬ ‫צווייטן‬ ‫טרא‬ ‫מכבד‬ ‫מ'איזאסע‬ ‫עבירות"‪ .‬תרמ"ג) א פלאיכ" ‪:‬יוזא‬ ‫כנגדזג'‬ ‫אמת‬ ‫שפת ןיי‬ ‫חנםיא‬‫דערד ן‬ ‫שנאתע‬ ‫עם‬ ‫ששקולהןינ‬ ‫זאגט‬ ‫תבהא ןופ‬ ‫עבודת יש‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫בשמחה‪ ,‬ווי‬ ‫איז‬ ‫‪.‬ל"צז‬ ‫"ולקרוב"‪,‬פארשעמט ווערן‪.‬‬ ‫ווייטער‪ .‬יעצט‬‫ס'איז צו זיין‬ ‫ממילא גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל‬ ‫נישט‬ ‫שווער אזוי‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם לייגט ער צו‬ ‫זורבלאוומ בוד רכשי יבר ןופ ‪,‬רכששי תדובע‬ ‫מנורה‪ ,‬און‬ ‫די זען ווי‬ ‫מ'קען‬ ‫ידידותאזמיט און‬ ‫געבויט‬ ‫מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט‬ ‫נחמה‪,‬‬ ‫חאה‬ ‫אפון‬‫קשרקנ‬‫און‬ ‫ר‬ ‫א‬‫הרגשה‪.‬‬ ‫מ‬ ‫געבויטצא‬ ‫חידוש‬ ‫גוטעה ד‬ ‫האטלו‬ ‫גרויסערת‬ ‫אד‬ ‫אים‪,‬ה‬‫או‬‫וואס‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫מענטשש‬ ‫מ'גיבטןיא‬ ‫איז‬ ‫דאס ם‬‫אוןאה‬ ‫אידר ח‬ ‫טובה‪,‬דצמ ק‬ ‫ח‬ ‫ברענגט‬ ‫צ‬ ‫פוןדא זאך‪" :‬יש ללמוד מזה דמכל שכן במדה‬ ‫ו‬ ‫ב‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ר‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫ם‬ ‫‪,‬‬ ‫גמרא‬ ‫ן‬‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫מ‬ ‫ו‬ ‫כ‬ ‫ן‬ ‫ב‬ ‫פ‬ ‫ד‬ ‫וואסראדי‬ ‫צ‬ ‫ג‬ ‫י‬ ‫ו‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ז‬‫י‬ ‫ן‬ ‫י‬‫ן‬ ‫מעשה‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫י‬ ‫י‬‫ט‬ ‫ן‬‫‪,‬‬ ‫מ‬ ‫מענטש וואס האט געבויט‬ ‫א‬ ‫נ‬‫די‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫קען‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫‪.‬‬ ‫ע‬ ‫ו‬ ‫א ןייז ד‬ ‫לאה זאל יעדער‬ ‫איינער‬ ‫אפט‪.‬‬ ‫אזוי‬ ‫איינעם‬ ‫יעדן‬ ‫פרעמדער די צייט ווען מיר קענען דאס אלעס בויען מיט‬ ‫פון‬ ‫היינט‬ ‫מ'הערט‬ ‫סיבה זיך‬‫קייןאשיש‬ ‫נישטאה–ל‬ ‫רחוקם‬‫איזא בא‬ ‫פוןדחא‬ ‫זיךהש‬ ‫אויס‪,‬‬ ‫או‬‫זעען‬‫ס'רעדט‬ ‫ה‬ ‫מירת‬ ‫וויאזויהלח‬ ‫וועןל‬ ‫סיי‪,‬םה‬ ‫בשמחההז ןיאו‬ ‫כשבני ישראל עובדים השם יתברך בגלות‬ ‫ווען משיח וועט קומען‬ ‫ליכן אופן‪,‬מיט קמצא און בר קמצא‪ ,‬ווי איינער האט געמאכט‬ ‫פרעמדערגייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬‫לאה‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א‬ ‫למעשה‬ ‫גוסטע‪,‬ל איינער‬ ‫דער השעמ‬ ‫אין טאה‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫נישטל‬ ‫טובים‪.‬חר‬ ‫און‬ ‫איזטשינ‬ ‫ידידות‬ ‫ערעד‬ ‫מעשים‬ ‫אזילר‬ ‫זאגט טג‬ ‫אונזערעי‬ ‫עד ןופ‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט מער‬ ‫און איז ם‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫ידידותצמ‬ ‫גאולה‬ ‫ע ד‬ ‫מצדי‬ ‫מער‬ ‫מיטד ‪".‬ם‬ ‫ברענגען‬ ‫סא‬ ‫שלום‪,‬צו‬ ‫ה‬‫כדי‬ ‫שטערקערערט‬ ‫וויילסיי‬ ‫זיין‪,‬זא‬‫עגצוייב‬ ‫בעזרתרעטסיווש‬ ‫מייאש‬ ‫הגאולה‬ ‫ו‬‫אוןעו‬ ‫יבוא‬ ‫מענטשן‪,‬מ ן‬ ‫חרובפש'‬ ‫רי‬‫מזה‬‫אט‬ ‫בחוסרקכל‪,‬‬‫פאראנ‬ ‫בית ה‬ ‫שהםצ‬‫סעודהו‬ ‫פידנ‬ ‫צווייטערא‬‫עלרע‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט‬ ‫אף ע‬ ‫אנעמ‬ ‫אזט‬‫שטייטןש‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫ער האט‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫אסאך‬ ‫המקדש‬ ‫גרויסע‬ ‫אנדערער איז‬ ‫'דעפרעסט'‪.‬וזאןטאה יז ןוא‬ ‫איזא ןעוועג הכ‬ ‫ערצפיו‬‫אזטשו‬ ‫זאגטלע‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב געווארן‪.‬‬ ‫און זי הא‬ ‫אילייה ן‬ ‫וויאזוי עג‬ ‫השי"ת"‪.‬‬ ‫מסכים געווען צום‬ ‫זאך‪:‬יאאסאך‬ ‫ס'איז‬ ‫אייןעמ ז‬ ‫ווייל‬ ‫אויףךילג‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫קאנצענטרירןז זא‬ ‫צו ללכב ןלאז יי‬ ‫"שלום‬ ‫זיךשינ‬‫קודם‬ ‫גענוג‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫ז‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫מ‬ ‫צ‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫ח‬ ‫‪,‬‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫נ‬ ‫י‬‫ש‬ ‫ט‬ ‫ל‬ ‫הט‬ ‫דערק ןבא‬ ‫ידיד‪ ,‬ןיי‬ ‫יד געשיקט‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫וועט מען ווייזן מיט'ן‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬וו‬ ‫געווען זיין‬ ‫אחדות‪ ,‬איז‬ ‫פארלוירןוואס איז‬ ‫געווארן די‬ ‫לאדענען קמצא‬ ‫ווען ס'איז‬ ‫שבטים‪.‬‬ ‫אויף אן‬ ‫עסטבש‬ ‫רופט ‪.‬םי‬ ‫יעדערמ ןוא‬‫אא"וו‪ .‬יד ‪,‬רי‬‫צוזאמגעבראכן‪,‬עדניק‬ ‫פסוקראד ‪,‬לחר ןופ ר‬ ‫ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פאר‬ ‫פסוקא ווייב‪.‬‬ ‫ה'‪ .‬ןפ‬ ‫דער‬‫עבודתא‬‫זאגט‬ ‫אונזערילרעני‬ ‫דערפאר‬ ‫איןרשק ןכ‬ ‫אז‬ ‫שמחהיוו ‪,‬‬ ‫אויס‬ ‫פירט‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז דער‬ ‫אריינצוברענגען ייאז דלאב‬ ‫ער‬ ‫שינ לאמנייק ןבאה‬ ‫זיינעט‬ ‫ישראל‪.‬ק‬ ‫שליחנ‬ ‫א‬ ‫אז ה‬ ‫אזוא ל‬ ‫יעדערזנ‬ ‫א‬ ‫אזוי‪.‬פפיו‬ ‫געשעןעאר‬ ‫כחס‬‫מיט'ןפ ן‬ ‫ס'איז ןו‬ ‫נאריא‬ ‫אבערווענ‬‫יוו ‪,‬גיניי‬ ‫דערפאר‬ ‫האט‬ ‫זיך‬ ‫האט‬ ‫מענטש‬ ‫דער‬ ‫כלל‬ ‫פון‬ ‫טעות‬ ‫האחדות‬ ‫הייסט‬ ‫ער פירט אויס אז דער‬‫דאס‬ ‫זיך לערנע‬ ‫דער דור‬ ‫אזל ךיז‬ ‫שבהם‪,‬רע‬ ‫השוהןופ ןענ‬ ‫הצדםעד‬ ‫אבערו יוו‬ ‫לשון‪,‬מ טייו‬ ‫אנדערףראד'‬‫טיירג ןייז‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל‪ .‬דערפאר‬ ‫ומען רחל‬ ‫פינגערנסיון פון אונזער דור ערגסטן שידוך‬ ‫פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל‬ ‫ידידים‪.‬עג רעדא ףיורעד טעבראעג‬ ‫עפע ןוט‬ ‫ס‬ ‫און‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫צ‬ ‫ו‬‫‪.‬‬‫בני‪,‬‬ ‫געשטאנען‬ ‫ס‬ ‫מיט‬ ‫דער היפך‬ ‫'‬‫ש‬ ‫ט‬ ‫י‬‫י‬ ‫צופרידן‬ ‫ט‬ ‫המקדש איז‬ ‫(‬‫מ‬ ‫ש‬ ‫ל‬ ‫נישט‬ ‫איז געווען‬ ‫י‬ ‫י‬‫ד‬‫איז‬ ‫וואסבית‬‫‪,‬‬ ‫ל‬ ‫)‬ ‫"‬ ‫ר‬ ‫איינער‬ ‫קמצא‪,‬דער‬ ‫ק‬ ‫ב‬ ‫ע‬ ‫צ‬ ‫מ‬ ‫ו‬ ‫ת‬ ‫שוועריגקייטן‪.‬‬ ‫גרויס‪ ,‬און‬ ‫אזוי בר‬ ‫ק‬ ‫נ‬‫א‬ ‫געלאדנט‬ ‫ראנ ‪",‬ה‬ ‫אוועקצוג‬ ‫איז אז‬‫ליידט‪,‬ווא‬ ‫דורגוצקע‬ ‫דערןבע‬‫וואסז ןופ‬ ‫פוןכ ‪,‬ךי‬ ‫א יד‬ ‫חסרון‬‫דערייווצ‬ ‫ליידט‪.‬רעט‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫טשינ לאז‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫געארבעט‬ ‫דער‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫חברים‪ ,‬רעים‬ ‫צווייב רעד‬ ‫פוןעדור‬ ‫זיךה ר‬ ‫ס'האנדלטטא‬‫ווען טשינראג‬ ‫אהבהוטעג‬ ‫געוועןז ןרעוו וצ ן‬ ‫איינערןיי‬ ‫נישט‬ ‫און'מ‬ ‫נישט‬ ‫איםז‬ ‫איזלא‬ ‫האטא‬ ‫חיי‪,‬‬ ‫שכינהנ‬ ‫איןש‬‫אט‬ ‫ט‬ ‫נעבעך‬ ‫באלעבאס‬ ‫דיםעד‬ ‫גילוי‬ ‫בחינה‪,‬ט‬ ‫זיך‬ ‫דערו‬ ‫מוטשעטן‬ ‫אוןפע‬ ‫אנדערעע‬ ‫ידיד‪ ,‬ס‬ ‫איינערוג‬ ‫פוןטיאמ ט‬ ‫רעד‬ ‫פרייליך‪.‬פ‬ ‫זייןמעשרא‬ ‫נישטו ט‬ ‫מ'קען ‪.‬ןרעו‬ ‫צופרידן‪.‬וא ןוא‬ ‫נישטראט יאד‬ ‫מ'איזרימ ן‬ ‫וועקגעבן‬ ‫רעים‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫צוויי‬ ‫פון‬ ‫זיך‬ ‫ס'האנדלט‬ ‫אהבה ווען‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געווען‬ ‫אהבה ווען ס'האנדלט זיך‬ ‫פארשעמ‬ ‫זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬ ‫ןייז טשינ‬ ‫אב ס'רעדורב‬ ‫אוןדור‬ ‫קשר ‪,‬רע‬ ‫שטערקערערס ראנ‬ ‫אןד סאוו טרפ א זיא'‬ ‫האטרע‬ ‫שויןנק‬ ‫איינער‬ ‫איזצ הא‬ ‫המקדשמ ו‬ ‫דריי‪.‬‬ ‫בר‬ ‫סעודה‪.‬ה‬ ‫אלע‬ ‫איןיז‬ ‫בית ןי‬‫איינערב‬ ‫דערא‬‫צווייטןה‬ ‫רבייתב‬ ‫און‬‫ע‬ ‫בייםי‬ ‫ם‬ ‫געוואלטמ ‪:‬‬ ‫מזוני;‬ ‫אז'‬‫אין‬‫ןייגוצ ל‬ ‫סארט‬ ‫גרעסערער‬ ‫א‬ ‫און‬ ‫קשר‬ ‫שטערקערער‬‫גרעסערער סארט‬ ‫געווען‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫האבן‬ ‫שטערקערער קשר און‬ ‫ב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫אליין די ג‬ ‫יאוש‪.‬ד ןיילא‬ ‫פוןמרוג י‬‫א םי‬ ‫האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫מיינט‬ ‫דיוצ א ז‬ ‫בעצםייו‬ ‫אז רעט‬ ‫דאסנ ל‬ ‫ןרעוו שייבת‬ ‫יאושפון‬ ‫הגדרה‬ ‫איז‬ ‫רוחניות‪ ,‬אוןןריובעג ןענע‬ ‫חיבור‪,‬אב‬ ‫גרעסערעררעפעש‬ ‫איפעגוצ טאה‬ ‫אסאךטר‬‫ס'איזז ייז זא‬ ‫איןענעי וצ‬ ‫אם‬ ‫איינער‬ ‫גשמיות‪,‬םיא ןו‬ ‫איןר" ‪,‬ןגאז‬ ‫דיא '‬ ‫פראבלעמען‬ ‫ראפ ץאלפ ךיא ‪,‬‬ ‫כלל‬ ‫אמנו‪ ,‬די מאמע‬ ‫האט רחל‬ ‫ווייסן‪,‬‬ ‫אסאך א ווי מיר‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫"ובאמת‬ ‫נאכדעם‪:‬‬ ‫זאגט‬ ‫אמת‬ ‫שפת‬ ‫דער‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסער‬ ‫אבן און זי‬ ‫דורך אונז‬ ‫שניידט‬‫נישט‪,‬א ךרוד‬‫‪.‬זנו‬ ‫זעען נישט‬ ‫מירן‬‫און ייב‬ ‫גלות‬ ‫אין‬ ‫מירט‬ ‫זענען‬ ‫יעצט‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫צונקדער‬ ‫אנגעקומעןהא‬ ‫איזלפ‬ ‫שכינהי‬ ‫דיעל‬ ‫קמצאו‬ ‫אז‬‫בר‬ ‫טומאה"‬ ‫איז" ‪,‬‬ ‫אזאב‬ ‫למעשה ךי‬ ‫ערנפש‬ ‫זיך מסירות‬ ‫וואשט‬ ‫מענטש א‬ ‫אז דער‬ ‫האחים"‪ ,‬נישט‬ ‫אייבערשטעררעבלעז ר‬ ‫דעריוו‬ ‫אזסיי‬ ‫באשטייןד ג‬ ‫קען‬ ‫אידא‬ ‫יעדער‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי‬ ‫סנר‬ ‫ט‬ ‫אנקמ ךיד ןי‬ ‫עגלפניו‬ ‫הרעיםראוו‬ ‫וברוךעדשמו‬ ‫ם‬ ‫בלעז‬ ‫יותרן‬ ‫"לפיכך‪,‬ןטא‬ ‫עד ייב‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫כדי‬ ‫גרויסע‬ ‫ארויסגעוויזן‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫ישראל‪,‬‬ ‫מן‬ ‫שנעבוד‬ ‫חיבור‬ ‫הוא‬ ‫ברוך‬ ‫המקום‬ ‫געברענגט רצון‬ ‫"לפיכך יותר חיבור‬ ‫מאאמטאג‪,‬‬ ‫קומען‬ ‫ס'וועטוא ‪,‬ןע‬‫אבעראליממ ן‬ ‫אויף‪,‬ןענעז‬ ‫טועןרב ייז‬‫מיררעדי‬ ‫וואס‬ ‫מאכןווייל‬ ‫ליכטיגערדעס‬ ‫ארויסצוגיין‬ ‫האטי‬ ‫עבירותטוג ןי‬‫געבעטן‬ ‫דריי‪,‬‬ ‫אים‬ ‫פוןיבדי‬ ‫מ'האט‬ ‫איינע‬ ‫אוןי‬ ‫סעודה‪,‬מ ך‬ ‫טאה תודחאה חכ כח הא‬ ‫זאלזינען‪.‬‬ ‫נישט‬ ‫לאה פון‬ ‫שוועסטעראראפ‬ ‫איז אינגאנצן‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫עראיר‬ ‫אוןאז‬ ‫אכטונגדיצוהאר‬ ‫געבן‬ ‫נישט‬ ‫לכתחילה‬ ‫אייבערשטער האט‬ ‫דער‬ ‫כל"‪,‬‬ ‫דאסמיט מתוך ‪.‬רוב‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט‬ ‫אפ‬ ‫ר‬ ‫אוןב ן‬ ‫מאכן"רוח‬ ‫זיסערךיא"‬ ‫איםד ן‬ ‫זאל‬ ‫טימ אנק‬ ‫מ'זוכט‬ ‫שטייגן‪,‬‬ ‫צו‬ ‫נישט‬ ‫מ'זוכט‬ ‫אז‬ ‫מיינט‬ ‫יאוש‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫קום‬ ‫א‬ ‫געבן‬ ‫וועט‬ ‫חברים‪.‬‬ ‫משיח‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫אחרון"‪,‬‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫ליום‬ ‫"ותשחק‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫געזאגט‪:‬‬ ‫קמצא‬ ‫זיך‬ ‫מ'האט‬ ‫בר‬ ‫האט‬ ‫לעבן‪.‬פיוו אנקמ ןיב ךיא" ‪",‬םעדייא ןטוג ןייד‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫אויב‬ ‫סעודה‪.‬‬ ‫און‬ ‫בתחתונים‪,‬‬ ‫די‬ ‫שטערט‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‬ ‫סח לי‬ ‫ער‬‫נישטד‬ ‫אל וד‬ ‫בשעת און פארשעמט ווערן‪ .‬לאמיר זיך מתבונן זיין אין דעם‬ ‫פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫מעצמם‬ ‫שמחה‬ ‫געמאכטא"‬ ‫ש לב‬ ‫מיטם א‬ ‫דינעןר‬ ‫אלייןה‬ ‫האבןתוע‬ ‫אים‬ ‫מ'זאל אוה‬ ‫מ‬ ‫וואסבצ‬ ‫זיי‬ ‫געוואלטיחאזה‬ ‫שכינהמצעב רוב‬ ‫קשר‬ ‫"ם‬ ‫די‬ ‫געווען‬ ‫מקרב‬ ‫ס'האט‬ ‫ווער‬ ‫זען‬ ‫מ'וועט‬ ‫און‬ ‫אן‬ ‫נאר‬‫גילוי‬ ‫סעודה‪,‬‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫האלבע‬ ‫א‬ ‫געווען‬ ‫א‬ ‫באצאלן‬ ‫איז‬ ‫המקדש‬ ‫צו‬ ‫גרייט‬ ‫בית‬ ‫בין‬ ‫"איך‬ ‫ק"מהיב םעד ןטלאהעג געהא‬ ‫בעסער און אנקומען ערגעץ‪ ,‬נאר‬ ‫ווערן‬ ‫צו‬ ‫נישט‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫‪".‬טסוט‬ ‫בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין‬ ‫בחור‬ ‫–א‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו קדוש יעקב – א בחור‬ ‫וואס זי האט געטון‪.‬‬ ‫מציאותב –איז אז‬ ‫דערבח א יי‬ ‫נארזיא‬ ‫ס'איזר‬ ‫גוטס‪,‬דנ‬ ‫אהבה‪.‬א‬ ‫אלעסו ‪,‬שרע‬ ‫האבןדלאביו‬ ‫מיררעד‬ ‫איד איןרעצנאג‬ ‫ווען א‬ ‫אמת‪ ,‬אז‬ ‫מסביר שפת‬ ‫אבער דער‬ ‫זאגט ער‬ ‫פנימיות'דיגער אלעס איז גוט אזויווי ס'איז‪ .‬דאס מיינט יאוש‪.‬‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫אויפ'ןאבית המקדש‬ ‫אנווייזן‬ ‫קענען‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫ערשטן גאולה‪ .‬מ'וועט‬ ‫מיט'ן‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬ ‫ביים‬ ‫מבזה‬ ‫אזוי‪.‬‬ ‫נישט‬ ‫מיךענין‬ ‫דעם‬ ‫בלייבן דא און זיי‬ ‫לאז מיךאיז‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'א‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו‪,‬‬ ‫ביישטיין‪,‬‬ ‫געקענטאי‬ ‫ס'איזצמ‬ ‫פ תו‬ ‫נישטפ ןו‬ ‫מירשטנייר‬ ‫האבןטפא‬ ‫נסיוןטני‬ ‫קייןימ‬ ‫דעםךאד‬ ‫"אף על פיייווצ זא‬ ‫בשמחה‪,‬מ א‬ ‫אייבערשטןאז שטנע‬ ‫דעםריפנייא ךיז ל‬ ‫דינטדעי ן‬ ‫גלותגאט ן‬ ‫קב ןעמענ וצ ‪,‬‬ ‫אבינו‪,‬‬ ‫עכטע‪ ,‬רחל אמנו האט געוואוסט ברוח הקודש אז עס‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫האסטו‬ ‫אן‬ ‫קדשים‬ ‫אבער‬ ‫זאך‪,‬קדשי‬ ‫קוק‪ ,‬די‬ ‫פיזישע‬ ‫נאר א‬ ‫נישטגיב‬ ‫און צייגן‪:‬‬ ‫המקדש?באלעבאס‬ ‫ביתהאט דער‬ ‫ערשטן כן‬ ‫ביים על פי‬ ‫ארויסשיקן"‪ .‬אף‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬א‬ ‫חורבן‬ ‫יאוש פירט צו א נאכגעלאזטקייט‪ .‬אזא מענטש‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫נסיון‬ ‫מוואס‬ ‫דער‬ ‫העוני"‪,‬טנ‬ ‫מענטשןע‬ ‫משלאה ןש‬ ‫קשהא ןב‬ ‫העושרעגסי‬ ‫צווישןו‬ ‫"נסיון טלעוו‬‫וויבאלדאה וצ‬ ‫בעזרת השם‪.‬רוביח אאןב‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫הגאולהלטעצ א‬ ‫יבואךיז ןוא‬ ‫מזהראפ‬ ‫כלב‪-‬יירש‬ ‫בחוסרא ‪:‬ן‬ ‫שהם זומ ךי‬ ‫וואסג א ןגאז‬ ‫יכע טו‬ ‫געווען איז זענען דא צוויי ברידער און צוויי שוועסטער וואס‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫האסט מכבד‬ ‫צוויי‬ ‫דו‬ ‫פארבינדונג וואס‬ ‫באשאפן מיט דעם‬ ‫קמצא‬ ‫בר‬ ‫האט‬ ‫ארויסגיין‪.‬‬ ‫זאל‬ ‫ער‬ ‫אז‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוו‬ ‫געהייסן‬ ‫דער מ‬ ‫זייןגערפ )'ד קרפ( לארשי חצנ ןיא ל"רהמ רעד‬ ‫אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫אזויד קען ‪:‬ט‬ ‫ש רע‬ ‫'ווייערלעסןשיווצ תוכיי‬ ‫קאנעקשאן'‪,‬‬ ‫אזאב זיא ייז‬ ‫טרי‬ ‫זאךאווי‬ ‫דעם םעד ףיו‬ ‫געווען זא‬ ‫גורםראוו‬ ‫צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫האבןאפ ט‬ ‫וואסייא ר‬ ‫חמורותדיא ן‬ ‫שלשדדועמ ‪.‬‬ ‫צוןודיא ןייז‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנ‬ ‫מיטז קזחמ‬ ‫האבן ןיי‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫רשטאנען‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫‪1‬‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫און לאה‪.‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונ‬ ‫ערן‪ :‬יעקב‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫ג‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫ג‬ ‫ח ןעייג‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫ושע ןוא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫אה האל‬ ‫לטן דעם ביהמ"ק‬ ‫'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫און מחזק זיין‬ ‫ווי א‬‫זאךזיין‬ ‫דעם מעודד‬ ‫געווען איד‪.‬‬ ‫פאר איין‬ ‫ווארט‬ ‫פרעגט‪:‬‬ ‫"הגדולד')‬ ‫ישראל (פרק‬ ‫איןאנצח‬ ‫דערזיין‬ ‫מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט‪:‬‬ ‫ד זיין און מחזק‬ ‫גורם‬ ‫וואס האבן‬ ‫חמורותאז‬ ‫אויף דעם‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז‬ ‫שלש‬ ‫באזירט‬ ‫זיי איז צו די‬ ‫מיט‬‫צווישן‬ ‫שייכותהאבן‬ ‫דערחתונה‬ ‫און זי גייט‬ ‫לגדולה"‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫אז‬ ‫הר"לה" ז‬‫ודג‬ ‫צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫א איך מוז זאגן א גוט‬ ‫פארבינדונג‬ ‫צעטל און זיך פארשרייבן‪:‬‬ ‫א‬ ‫חיבור‪.‬‬ ‫א‬ ‫האבן‬ ‫צו‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫האבן‬ ‫מענטשן‬ ‫‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור‪.‬‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫בא ‪.‬ושע‬ ‫אחדות האט‬ ‫געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫נעמען א מענטש ווערן שיכור‬ ‫ן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫פיזישע‬ ‫קען דאך‬ ‫אליין צו‬‫יעדןקיין‬ ‫טאג‪,‬‬ ‫נישט‬ ‫איינפירן דעם‬ ‫פון‬ ‫תורה!'"מענטש זאל זיך‬ ‫א‬ ‫לערנטאזדי צוויי‬ ‫הייליגע‬ ‫מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי‬ ‫דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬ ‫מסביר‬ ‫בחור דאך‬ ‫דערמיינט‬ ‫וויבאלדער‬ ‫פריינטשאפט‬ ‫טוט‪,‬אבינו‪ ,‬ווי‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬איז‬ ‫יעקב‬ ‫באקומעןפון‬ ‫ער‬ ‫מציאות‬ ‫וואס‬ ‫נפקא מינה‬ ‫קייןזי גייט‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫נישטאז‬‫געוואוסט‬ ‫האט ס'איז‬ ‫ועג טאה שפירט ווי‬ ‫פון שמחה! צעבראכנקייט‪ ,‬שברים און תרועה‪,‬‬ ‫גאנצער‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער גאנצער‬ ‫דער‬ ‫בחור‬ ‫אין‬ ‫א‬ ‫–‬‫שמחה‬ ‫יעקב‬ ‫קיין‬ ‫קדוש‬ ‫נישט‬ ‫קדושנו‬ ‫האט‬ ‫ער‬ ‫האבות‪,‬‬ ‫איינס‪.‬‬‫בחיר‬ ‫אלעס‬ ‫חב םעד ס'איזדעם‬ ‫כח האחדות האט‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫והותר צוצושטעלן פאר'ן‬ ‫זייןדו‬ ‫חסד‬‫די‬ ‫מיר‬ ‫האבן‬ ‫דעם‬ ‫"איך בין מקנא וויפיל‬ ‫פון‬ ‫שכינה‬ ‫וואונדער‪,‬‬ ‫איידעם"‪,‬מיט‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫מורא'דיגע גילוי‬‫אנגעקוקט מיט‬ ‫געווען א‬ ‫"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫קהילות יעקב‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫זיךגוטן‬ ‫דיין‬ ‫אים דער‬ ‫מ'האט‬ ‫בעצמם"‬ ‫אים‬ ‫האטאויב‬ ‫האטאיז‬ ‫המקדש‬ ‫דער בחור‬ ‫בית החיבור‬ ‫"וואס עפעס?"‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און‬ ‫נישטהוא מצב‬ ‫הרעות‬‫די‬ ‫היטן‬‫בייםשם‬ ‫קיינמאל‬ ‫"אבל‬ ‫פרייד‬ ‫האט‬ ‫קיין‬ ‫וואס‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫נישט‬‫אכציג‬ ‫האט‬ ‫און‬‫ער‬ ‫ומצוות‪,‬‬ ‫פיר‬ ‫ריפ ןופ תורהפון‬ ‫חברים‪.‬גענוג צעקלאפט‬ ‫אויסגעוועלט צו‬ ‫מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫מיט אלע‬ ‫זענען דאך‬ ‫מיר‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬ ‫בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא‬ ‫עסגוטן‬ ‫האטדיין‬ ‫עבירותפאר‬ ‫ברידער‪.‬‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי‬ ‫אא"וו‪.‬‬ ‫עשה‪,‬‬ ‫גידניזעג תורה‪,‬געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫מצוות‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫מקיים‬ ‫ביים‬ ‫בין דיך מקנא מיט‬ ‫געברענגט‬‫בחור‬ ‫דער‬ ‫האט‬ ‫דריי אזוי‪...‬‬ ‫די ווייל‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫"ככה" ‪-‬‬ ‫איינע פון‬ ‫געזאגט‪,‬‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫האחים"‪,‬‬‫מן דעם‬ ‫און פון‬‫הרעים‬‫צעביסן‪,‬‬ ‫חיבור‬‫און‬ ‫צעבראכן‬ ‫יותר‬ ‫צעפליקט‪,‬‬ ‫"לפיכך‬ ‫און‬ ‫א זעלבן טאטן‪,‬‬ ‫דו לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך מקנא‬ ‫ווי פלייסיג‬ ‫"אבער‬ ‫קנאה‬ ‫סטייפלער‪,‬‬ ‫זעלבער‬ ‫דעם‬ ‫דעראז‬ ‫געפרעגטדי‬ ‫נאכאמאלביי‬ ‫דעם‬‫בייזאל‬ ‫וויאזוי‬ ‫דערצו‪,‬חתונה‬ ‫דארף מען אבער אן עצה געווארן‬ ‫אוועקגעגאנגען‪ .‬אליין‬ ‫שכינה איז‬ ‫טומאה‬ ‫אזא‬ ‫דורךמקנא‬‫"‪" ,‬איך בין דיך‬ ‫געווארן ביי דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך מקנא‬ ‫אסאך א‬ ‫האט א‬ ‫גרעסערעראז ער‬ ‫חיבור‪,‬‬ ‫פרייליך‪,‬‬ ‫אונז‪.‬‬ ‫ווערן‬ ‫איךאיד‬ ‫דארף א‬ ‫האבן און זי‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים‬ ‫ילדנע‬ ‫א פאר‬ ‫פלאץ‬ ‫אסאך‬ ‫ס'איז‬ ‫אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪,‬‬ ‫נישט‬ ‫אייבערשטעראון‬ ‫דער צו יענעם‬ ‫געבוירן‬ ‫פארוואס זאל‬ ‫פארוואס?זיי זענען‬ ‫ערכו‪,‬צוגעפירט אז‬ ‫מיעוט האט‬ ‫באשעפער‬ ‫מכיר‬ ‫איז‬ ‫ער‬ ‫נתביישווען‬ ‫ווערן‬ ‫זאלבשמחה‬ ‫זיין‬ ‫אזהא מענטש‬ ‫צווייטער‬ ‫רמיםט‬ ‫איד‪ ,‬איך אליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫פאר‬ ‫פלאץ‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫ליבסארט‬ ‫אייבערשטער האט‬ ‫וואס דער‬ ‫דערהמקדש איז שוין געווען אןצעבראכענע כלי‬ ‫לבן‬ ‫כדי‬ ‫יעקב‪,‬‬ ‫חתן‬ ‫איר‬ ‫פון‬ ‫סימנים‬ ‫באקומען‬ ‫האט‬ ‫א‬ ‫אב‬ ‫גרעסערער‬ ‫צוגיין און א‬ ‫קשר‬ ‫רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫שטערקערער‬ ‫מ'זאל‬ ‫אביזיין באהבת רעים‪:‬‬ ‫מרבה‬ ‫יעקב‪,‬צודעם‬ ‫בית קהילותקנאה‬ ‫וואסדעם‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫צווייטן‬ ‫ענדערש‬ ‫פרט‬ ‫ביים‬ ‫ס'איז א‬ ‫הערן‬ ‫וועלן‬ ‫ברודער'ס ער איז‬ ‫ברודער‪ ,‬נאר‬ ‫געזינדיגט און ווי ווייט‬ ‫זיין‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫נישט‬ ‫מיראלץ‬ ‫האט‬ ‫טארן‬ ‫אודאי ער‬ ‫ט ווערן‪ .‬און וויפיל‬ ‫פארשעמט ווערן‪ .‬און אודאי טארן מיר נישט זיין‬ ‫ס'האנדלט זיך פון צוויי חברים‪ ,‬רעים‬ ‫אהבהצו באניצן‪.‬‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געוועןמיט אים זיך‬ ‫זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬ ‫םיא לאז‬ ‫ווען מיט דער‬ ‫פעס גוט מיט דער‬ ‫דעם טון עפעס גוט‬ ‫דער‬ ‫אנשטאט‬ ‫האט אים‬ ‫בריסקער רב?"מ'זאל‬ ‫דעםווערן זיין‬ ‫דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין‬ ‫געטון צו‬ ‫גארנישטאדער‬ ‫געארבעט עזרי‪,‬‬ ‫קומענדיגע‬ ‫האט‬ ‫דערדיברודער‬ ‫אין לעבן?‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫נישט‬ ‫תכלית‬‫זאל‬ ‫זיין ציל און‬ ‫צווייטער‬ ‫עבן פון זיך‪ ,‬פון‬ ‫כדי א‬ ‫אוועקצוגעבן פון זיך‪ ,‬כדי א צווייטער זאל נישט‬ ‫געשטאנען‬ ‫דאך‬ ‫האט‬ ‫יעקב‬ ‫רחל‪.‬‬ ‫אנשטאט‬ ‫לאה‬ ‫ל‬ ‫נא הא‬ ‫מיט א צעבראכן הארץ און‬ ‫קומט נאר‬ ‫עצמות זיך‬ ‫קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫קנאה"‪,‬‬ ‫ידידים‪.‬‬ ‫מענטש‬ ‫עצמות‬ ‫און‬ ‫"רקב א‬ ‫ל) אז‬ ‫איז(משלי‬ ‫ווערטעריד‪,‬‬ ‫דערצו‪.‬בית המקדש‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫ס'שטייט‬ ‫דערמיט‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫און‬ ‫געענטפערט‬ ‫עפעס‬‫געטוןגרויס‪,‬‬ ‫מהלך‪.‬דערויף אדער אזוי‬ ‫סטייפלער‬ ‫געארבעט‬ ‫העלפן מיט א‬ ‫גרייט‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫אפשר‬ ‫אונז זיין‬ ‫מ'דארף‬ ‫ווייט וועט‬ ‫ן פון דעם ווימעשה‬ ‫לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט‬ ‫רחל‬ ‫באקומען‬ ‫צו‬ ‫כדי‬ ‫נאר‬ ‫נעכט‬ ‫אזויפיל‬ ‫לבן‬ ‫פאר‬ ‫פ‬ ‫ןבל רא‬ ‫אדער פסוק‬ ‫זאגט דער‬ ‫דערפאר אלול‪,‬‬ ‫ווי אין חודש‬ ‫תהלים‬ ‫אז‬ ‫קאפיטלאויס‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫ער פירט‬ ‫זאגט א‬ ‫פון‬ ‫דערפארער‬ ‫אויפפרעסן‬ ‫ישראל‪.‬אונז‬ ‫נאכגעזאגט‬ ‫קנאה זאל‬ ‫האטכלל‬ ‫אים‬ ‫האחדות פון‬ ‫ער‬ ‫נישט‬ ‫זאגט‪.‬‬ ‫מדרשכח‬ ‫קיינמאל‬ ‫מיט'ן‬ ‫האבן‬‫זיינאר‬ ‫דער‬ ‫וואס‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד‬ ‫רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫פון‬ ‫אפדי קינדער‬ ‫מיר‪,‬‬ ‫אוןו א ר‬ ‫ווי‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫ן פון‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫שבטים‪ .‬און מיר‪ ,‬די קינדער פון רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫ווייב‪.‬‬ ‫א‬ ‫פאר‬ ‫ו‬ ‫דערער‬ ‫איז‬ ‫אחדות‪,‬‬ ‫מירדי‬‫געווארן‬ ‫פארלוירן‬ ‫שורהס'איז‬ ‫ווען‬ ‫טרעפן שמחה אין דער‬ ‫אסאך א‬ ‫ס'איזאון ער‬‫אהבה רבה‪,‬‬‫אדער ווייל‬ ‫די‬ ‫און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬‫אז‬ ‫אז די‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫לאזן‬ ‫שאמר‪,‬‬ ‫נישט‬ ‫ען‬ ‫לאזן‬ ‫"שלום‬ ‫ברוך‬ ‫נישט‬ ‫זאגט א‬ ‫קודם‬ ‫זאל מען‬ ‫נאכזאגן‬ ‫מצליח‪,‬‬ ‫זענען‬ ‫וואסוועלן‬ ‫אבער‬ ‫קיין‬‫מדרש‪,‬‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין‬ ‫פונעםהאבן‬ ‫נישט‬ ‫אייןבכלל‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן‬ ‫ט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען נישט לאזן אז די‬ ‫געווארן‪.‬‬‫המקדש חרוב ווען‬ ‫ענין‪:‬בית‬ ‫צווייטער‬ ‫ווייטאהבה‪,‬‬‫ווי און‬ ‫מערווייסט‬ ‫ידידות‬ ‫מיט ער‬‫תורה‪,‬‬ ‫איז פון‬ ‫מענטשן‬ ‫שלום‪,‬‬ ‫ווייסטצוווי ווייט ער‬ ‫אנדערע‬ ‫שטערקערער‬ ‫מ'שפירט א קנאה‬ ‫געשוויסטער‬ ‫מצד עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי געשוויסטער‬ ‫גאנצןביי‬ ‫דאס אז דעם‬ ‫הייסט אז‬ ‫פארשטייט‬ ‫עצמם"‪.‬‬ ‫רחל‬ ‫מצד‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה און‬ ‫האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫מוק'ס‬ ‫צעבראכנקייט‬ ‫למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫מענטשן‬ ‫אנדערע‬ ‫ו‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה צו אנדערע מענטשן‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫שמך"‪,‬‬ ‫את‬ ‫וליראה‬ ‫ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער‬ ‫לאהבה‬ ‫לבבנו‬ ‫"ויחד‬ ‫פון‬ ‫איז‬ ‫ער‬ ‫פארגינען פאר ווען‬ ‫זה‬ ‫ואין‬ ‫להם‪,‬‬ ‫התחלה‬ ‫שהוא‬ ‫אופן‪,‬‬ ‫אחד‬ ‫שרעקליכן‬ ‫אב‬ ‫להם‬ ‫א‬ ‫שיש‬ ‫אויף‬ ‫ווערן‬ ‫נתבזה‬ ‫גייט‬ ‫לאה‬ ‫ל‬ ‫א‬ ‫ייג ה‬ ‫ס'שטייט אין מדרש רבה (פרשת צו‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫אנדערע‪.‬‬ ‫פרשה ז‪,‬‬ ‫צווייטן‪- ,‬און‬ ‫ער‬ ‫און‬ ‫צעבראכן‪,‬‬ ‫איז‬ ‫ער‬ ‫נדערע‪ .‬זצ"ל‪.‬‬ ‫און‬ ‫קרעכצט‪,‬‬ ‫ער‬ ‫אבער‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫געבויט א קשר פון ידידות מיט‬ ‫מעודדהאט‬ ‫מענטש וואס‬ ‫מצד‬ ‫רק‬ ‫האח‬ ‫שם‬ ‫ואין‬ ‫זאל‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫לאה‬ ‫מצד‬ ‫אז‬ ‫סימנים‬ ‫נקרא‬ ‫האח‬ ‫די‬ ‫איבער‬ ‫איר‬ ‫זי‬ ‫גיט‬ ‫ממילא‬ ‫מ‬ ‫מ‬ ‫ג אלי‬ ‫הקדושצו זיין א צווייטן‪,‬‬ ‫שפסלמכבד‬ ‫ב)‪" :‬אמר רבי אבא בר יודן‪ ,‬כל מה‬ ‫האח נקרא מצד התולדה‪ ,‬ואין שם האח רק מצד‬ ‫זיין א‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫אין‬ ‫שווער‬ ‫מיר‬ ‫א‬ ‫ס'גייט‬ ‫זיין‬ ‫בתורתך"‪,‬‬ ‫ווייטן‪ ,‬מעודד‬ ‫עינינו‬ ‫"והאר‬ ‫בעט‬ ‫הכשיר"כי‬‫עס אזוי‪:‬‬ ‫ערקלערט‬ ‫רבי‬ ‫האדיר‬ ‫הגאון‬ ‫פון‬ ‫מוואלברוז‬ ‫והלבוב'‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫'הלקח‬ ‫פארשעמט‬ ‫דוב‬ ‫אין‬ ‫ישכר‬ ‫שטייט‬ ‫נישט‬ ‫רבי‬ ‫פון‬ ‫נ‬ ‫י‬‫ש‬ ‫שכר‪,‬ט‬ ‫אפ‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ערברוך הוא‬ ‫עבודת יששכר‪ ,‬פון רבי ישכר דוב מוואלברוז‬ ‫נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב"‪,‬‬ ‫אהבת‬ ‫פוןנאר‬ ‫ענין און‬ ‫צווייטן‪.‬‬ ‫דעם‬ ‫מחזק זיין אין א‬ ‫זיך וואס‬ ‫מ'דארףמום‬‫באדם"‪ ,‬יעדער‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫בבהמה‬ ‫צו‬ ‫מיך‬ ‫באהעפט‬ ‫אהבת‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין‬ ‫איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫במצוותיך"‪,‬‬ ‫דעם ענין פון‬ ‫ברודער‬ ‫לבנו‬ ‫"ודבק‬ ‫פאר'ן‬ ‫אלעמען‪,‬‬ ‫חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫וואס‬ ‫מעשה‬ ‫א‬ ‫געהערט‬ ‫אין‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון אהבת‬ ‫דאס דער‬ ‫חבר איז‬ ‫האט‬ ‫ער‬ ‫אז‬ ‫אויסגעשמועסט‬ ‫שאר‪,‬‬ ‫אברהם‬ ‫עס‬ ‫ווערט‬ ‫אזוי‬ ‫ר‪.‬‬ ‫בית המקדש‪,‬אזאיז‬ ‫אויפ'ן‬ ‫אייבערשט'ן‬ ‫ברק‪ ,‬רחל מ'טאר נישט מקריב זיין פאר'ן חורבן‬ ‫געווען!‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז‬ ‫פסאוו‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫וואס‬ ‫דער זמן‬ ‫פונעם‬ ‫בני‬ ‫פון‬ ‫גאון‬ ‫סטייפלער‬ ‫צום‬ ‫אז‬ ‫מוסמך‪,‬‬ ‫איז‬ ‫אין קדושה‪,‬‬ ‫‪-‬‬ ‫טון‬ ‫זאל‬ ‫איך‬ ‫‪ ,‬איז דער צוליב איין זאך‪ ,‬כדי נישט צו פארשעמען איר‬ ‫וואס‬ ‫זמן‬ ‫ווילסט‬ ‫דו‬ ‫וואס‬ ‫מצוות‬ ‫די‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪ ,‬איז דער זמן וואס‬‫איר‬ ‫פארשעמען‬ ‫צו‬ ‫נישט‬ ‫כדי‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫במציאות פונעם זעלבן טאטן‪.‬‬ ‫איןביידיא טעג וואס דאך‬ ‫ביי אא בהמה‪ ,‬איז כשר‬ ‫פסול ביי‬ ‫ס'איז חבר‪.‬‬ ‫איז – זיין‬ ‫אויף דעם‬ ‫מזבח און‬ ‫חתן און‬ ‫אוועקגעגעבןענטפער‬ ‫אז דער‬ ‫אירבחור‬ ‫האט דא נישט בלויז‬ ‫אד טאה‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫אויפ'ןווי אויך זאל איך נישט‬ ‫מיר טרויערן אויפ'ן‬ ‫טרויערןתורה;‬‫צניעות‪ ,‬און אין‬ ‫מיר‬ ‫יעצט (נתיב אהבתאין‬ ‫געקומען א‬ ‫זצ"ל‪ ,‬איז‬ ‫יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אויפ'ן‬‫בלויז‬ ‫יעקב‬ ‫אלעס‬ ‫קהילות‬ ‫דאס‬ ‫אוןבעל‬ ‫פאלק –דער‬ ‫טנ'ס‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אןזייןאנדערן שידוך‪ ,‬נאר מענטש‪" .‬פסל בבהמה 'עורת או שבור או חרוץ או‬ ‫האלט‬ ‫מהר"ל‬ ‫דער‬ ‫חבר?‬ ‫זיין‬ ‫אדער‬ ‫ברודער‬ ‫אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫עולם‬ ‫נתיבות‬ ‫אין‬ ‫מהר"ל‬ ‫דער‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט‬ ‫קאפ‪,‬‬ ‫שוואכן‬ ‫א‬ ‫זייער‬ ‫מיט‬ ‫געווארן‬ ‫געבוירן‬ ‫איז‬ ‫וואס‬ ‫י טעוו יז‬ ‫מצער זיין קיין איין איד‪ .‬מיר איז דאס שווער‪ ,‬אבער‬ ‫ברענגט זאך)‪.‬‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫פונעם‬ ‫מאמע‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫ישראל‪,‬‬ ‫כלל‬ ‫ן‬ ‫כב)א‪,‬א')‬ ‫נענטערכב‪,‬צו‬ ‫ווער איז‬ ‫מינוט‪ ,‬דער‬ ‫טראכטן א‬ ‫נצחיות פון כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫זאך‪ :‬אין‬‫ונדכה'"‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫באדםא'לב נשבר‬ ‫והכשיר‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א מענטש‪,‬‬ ‫פרק‬ ‫יבלת'רעים‬ ‫(ויקרא‬ ‫בחור אין‬ ‫בעסטן‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫זיינע דעם‬‫אוועקגעגעבן‬ ‫טאה יז און זי האט‬ ‫נישט סתם צו זיין דבוק‬ ‫בעט‬ ‫איך‬ ‫עס‪.‬‬ ‫איז נישט קיין פנימיות'דיגע‬ ‫ווילסט‬ ‫דו‬ ‫קשר‬ ‫געבוירענער‬ ‫לאמיר‬ ‫זאך‪.‬‬ ‫בהמהא‬ ‫פלא פון‬ ‫געווען‬ ‫זענען‬ ‫כשרונות‬ ‫מיט'ן‬ ‫וואס‬ ‫שייכות‬ ‫אויסערדעם‬ ‫א‬ ‫האבן‬ ‫צו‬ ‫געווען‬ ‫מוותר‬ ‫מהר"לדי ‪-‬אביי א‬ ‫זאגטדידער‬ ‫פנימיות'דיגע מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫זי האט‬ ‫שבת‬ ‫מוצאי‬ ‫אדער‬ ‫מ'זאגט‬ ‫בלינדן‬ ‫זיין א‬‫וואס‬ ‫פסוקים‬ ‫מקריב צו‬ ‫פסול‬ ‫איזדי‬ ‫פון‬ ‫איינע‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫ט קיין‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין פנימיות'דיגע‬ ‫ווייל דאס זענען די מצוות‬ ‫"במצוותיך"‪,‬‬ ‫במצוות‪ ,‬נאר‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫זיינעפון‬ ‫מאמע‬ ‫אויפגעגעבן צו זיין‬ ‫געשטאלפערט‪ .‬צוליב‬ ‫נעבעך‬ ‫ערהאט‬ ‫האט זי‬ ‫וועלט‪.‬‬ ‫יז ‪.‬טלעוו שוואך‪,‬‬ ‫דער‬ ‫געווארן (אויב‬ ‫געבוירן‬ ‫מ'איז‬ ‫"שלום אשלום‬ ‫וועלכן‬ ‫מיט‬ ‫מאמע פון אלע געמיינע בני עשו‪.‬‬ ‫געווארן זיין‬ ‫(אויבדידער‬ ‫מענטש איז‬ ‫דערמאנט‪,‬‬ ‫אבער ביי א‬ ‫קרבן‪,‬ווערט‬ ‫צעבראכענעםלך"‪,‬‬ ‫ישראל‪ .‬א ביי "ויתן‬ ‫לרחוק‪.‬‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויב דער‬ ‫כלל‬ ‫אויך אין‬‫געווען‬ ‫פון‬ ‫נאכדעם‬ ‫נישט מאמע‬ ‫מצליח‬ ‫ערזיין די‬ ‫קה‪ ,‬צו‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫שבטיהאט‬ ‫בני‬ ‫געמיינע‬ ‫י"ב‬ ‫שוועריגקייטן‬ ‫אלע‬‫פון ב"י‬ ‫מעבש‬ ‫ט‬ ‫האסט ליב‪.‬‬ ‫קשר‬ ‫עולמים‪,‬‬ ‫זיין דו‪ ,‬בורא כל‬ ‫שטערקער ווי א‬ ‫אזא חיבור קען צומאלוואס‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫קשר‬ ‫א‬ ‫באקומען דעם שוואכסטן שידוך‪ ,‬עשו‪ ,‬און זי וועט‬ ‫טערקער ווי‬ ‫פארוואס‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬ ‫ביים פראגע‪,‬‬ ‫באליבטזיך די‬ ‫שטעלט‬ ‫און‬ ‫כשר‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫הארץ‬ ‫מ'זאלזיקודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫צעבראכן‬ ‫לרחוק‬ ‫דעם?‬ ‫וועט‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר‬ ‫אפאר‬ ‫אנשטאטאז‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫געקענט‬ ‫באקומען‬ ‫קוים‬ ‫האט‬ ‫ערזי‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫לערנען‪,‬גייט‬ ‫עשו‪,‬‬ ‫און… וואס‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫ביים‬ ‫שוואכסטן‬ ‫חדר‬ ‫דעם…ןוא‬ ‫וו‬ ‫אוןהאט פון דעם א תענוג‬ ‫עולמים‬‫כל אונז‪,‬‬ ‫בוראאין‬ ‫געוואנדן‬ ‫איז דער‬ ‫מענטשן‬ ‫נאכדעם‬ ‫ערשט‬ ‫פרעמדע‬ ‫זייןלרחוק" און‬ ‫"שלום‬ ‫וואלט קודם‬ ‫לכאורהשטייט‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫ואנדן אין דעם בעסטן שידוך וואס זי האט געהאט‪ ,‬גייט זי‬ ‫און‬ ‫אונז‪,‬‬ ‫זי‬ ‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪ ,‬און‬ ‫גייט‬ ‫געהאט‪,‬‬‫האטגמרא‪.‬‬ ‫שידוךג וואס זי‬ ‫טן‬ ‫געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין אהבה צו‬ ‫לאמיר‬ ‫אלכסנדרי‪,‬‬ ‫ווייטער‪" :‬אמר רבי‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין‬‫געדארפט‬ ‫מדרש זאגט‬ ‫אנשטאט דער‬ ‫קרוב?‬ ‫און נאך‬ ‫בחור‪.‬‬ ‫פאר'ן‬ ‫מציאות‪,‬‬ ‫ערגסטן‬ ‫שלום‬ ‫פון אלו‬ ‫דעם‬ ‫אביסל‬ ‫באקומען‬ ‫גייט‬ ‫בלעטער‬ ‫אב טיי‬ ‫מיטצודי כלים איז זיך דער‬ ‫אהבה‬ ‫רוח און‬ ‫מרבה זיין‬‫אז א נחת‬ ‫געדענקען‪,‬‬ ‫זייןאון‬ ‫לאמירגעדארפט‬ ‫לכאורה וואלט‬ ‫קרוב?‬ ‫פאר'ן‬ ‫שלום‬ ‫אנשטאטוואס‬ ‫בחור‪.‬‬ ‫ערגסטן‬ ‫רבה זיין גייט‬ ‫דעם אפאר‬ ‫ומען םעד‬ ‫אהבה צו‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין אהבה צו‬ ‫באקומען דעם ערגסטן בחור‪ .‬אנשטאט‬ ‫אונז‪ ,‬און‬ ‫געוואנדן אין‬ ‫הוא בכלים שבורים גנאי‬ ‫נאכדעם‬ ‫ערשטמשמש‬ ‫הזה‪ ,‬אם‬ ‫"שלום זילרחוק"‬ ‫ההדיוטאון‬ ‫גייט‬‫אלע‬ ‫געהאט‪,‬‬ ‫שטייטבמשך‬ ‫קודם‬ ‫האט‬ ‫המפקיד‪,‬זיאבער‬ ‫שידוך‬‫בעסטןפרק‬ ‫פון‬ ‫בלאט‬ ‫דעם‬ ‫עב‬ ‫מענטשןפוןאיזדעם אליין‬ ‫פרעמדעמשמש‪.‬‬ ‫שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם‬ ‫דארף א‬ ‫פארוואסקודם זאגן שלום לקרוב אוןאייבערשטער‬ ‫פראגע‪,‬אז מ'זאל‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי‬ ‫שטערקער ווי א קשר‬ ‫האט אזא זכיה‪.‬‬ ‫צומאל זיין‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע פון כלל ישראל‪.‬‬ ‫שמחה אז ער‬ ‫חיבור קען‬ ‫האבן א‬ ‫אזא‬‫מענטש‬ ‫הוא לו‪ ,‬אבל הקב"ה כלי תשמישו שבורים‪ ,‬שנאמר‬ ‫לרחוק ולקרוב"‪ .‬שטעלט זיך די פראגע‪ ,‬פארוואס‬ ‫'הרופא לשבורי לב'‪' ,‬ואת דכא‬ ‫לרחוק‪.‬‬ ‫לב'‪ ,‬שלום‬ ‫אויך‬ ‫"שלום‬ ‫נאכדעם‬ ‫לנשברי‬ ‫די‬ ‫זיך‬ ‫וועט‬ ‫שטעלט‬ ‫מצליחווערט 'קרוב ה'‬ ‫דערמאנט‪,‬‬ ‫קענען‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬‫מיט אהבת חינם‬ ‫צו‬ ‫עשו‪,‬‬ ‫נישט לך"‪,‬‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫אנגעיאגט‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫לרחוק‬ ‫אויך"ויתן‬ ‫בני‬ ‫געמיינע‬ ‫דעם? זי‬ ‫נישט‬ ‫שוואכסטן‬ ‫ישראל‪.‬‬ ‫ער‬ ‫מער‪ .‬אין ישיבה קטנה האט ער ביי‬ ‫אלע‬ ‫פון‬ ‫האט‬ ‫דעם‬ ‫אנשטאט‬ ‫כלל‬ ‫מאמע‬ ‫חדר‬ ‫באקומען‬ ‫פון‬ ‫די‬ ‫באקומען‬ ‫אין‬ ‫מאמע‬ ‫זיין‬ ‫יארן‬ ‫די‬ ‫ב‬ ‫זיין‬ ‫ז‬ ‫זי‬ ‫י‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ק‬ ‫צו‬ ‫ן‬ ‫גייט‬ ‫ד‬ ‫ו‬‫סעמ‬ ‫י‬‫קה‪,‬‬ ‫מ‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויב דער‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫ה‪ ,‬אריין‬ ‫וועלט‪ .‬זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין פנימיות'דיגע‬ ‫פון א זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫נשברה'"‪.‬‬ ‫רוחא פלא‬ ‫שבת‬ ‫מהר"ל‬ ‫איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת‬ ‫מוצאי‬ ‫אלקים‬ ‫דער‬ ‫'זבחי‬ ‫מ'זאגט‬ ‫זאגט‬ ‫פסוקים וואס‬ ‫ושפל רוח'‪,‬‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫דיוואס‬ ‫בלאט‬ ‫פאר פון‬ ‫זי האט מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫מאמע‬ ‫געווען און ער איז געבליבן מיט דיאיינע‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫אויפגעגעבן‬ ‫אה יז‬ ‫האט‬ ‫די זכיה אנצוטון קרוינען‬ ‫זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫א‬ ‫צו‬ ‫נענטער‬ ‫איז‬ ‫אין‬ ‫ווער‬ ‫זאך‪:‬‬ ‫מינוט‪,‬‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫א‬ ‫טראכטן‬ ‫א‬ ‫ברענגט‬ ‫א')‬ ‫פרק‬ ‫רעים‬ ‫בחור אין דער‬ ‫געקענט‪.‬‬ ‫בעסטן‬ ‫דעםהאט‬ ‫ועקגעגעבן ער‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫ביי א פשוט'ן מענטש‪ ,‬ווען ער האט צעבראכענע‬ ‫פונעם‬ ‫מאמע‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫ישראל‪,‬‬ ‫כלל‬ ‫פון‬ ‫נצחיות‬ ‫נ‬ ‫צ‬ ‫ח‬ ‫תוי‬ ‫אהבת‬‫(נתיבאדער‬ ‫עולם‬ ‫נתיבותזיין‬ ‫גענוגאין‬ ‫מהר"ל‬ ‫נעבעך נישט דער‬ ‫צט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫פאר השי"ת!‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫זיין חבר? דער מהר"ל האלט‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת‬ ‫ברודער‬ ‫בלויז‬ ‫אלעס‬ ‫צוגעלייגט‬ ‫דאס‬ ‫און‬ ‫–‬ ‫פאלק‬ ‫האבן‬ ‫מחנכים‬ ‫אייבערשטנ'ס‬ ‫די‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫י‬‫ב‬ ‫רע‬ ‫יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אויפ'ן‬ ‫כלים‪ ,‬ווי למשל ער האט צעבראכענע טעלערס‬ ‫ישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫טאטן‪ .‬האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫פונעםאזעלבן טאטן‪.‬‬ ‫חבר‪ .‬ביי‬ ‫במציאות‬ ‫איז – זיין‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעםדאך‬ ‫מורא'דיג‬ ‫געווארן‬ ‫איז‬ ‫ער‬ ‫און‬ ‫קינד‬ ‫דעם‬ ‫צו‬ ‫הארץ‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫המקדש‪ ,‬איז דער זמן וואס‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫וואלטןאהבת‬‫ענין פון‬ ‫דעםמיר‬ ‫ביתאיז‬ ‫שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫וויאזוי‬ ‫זיין אין‬‫פארשטעלן‬ ‫פונעם ער‬ ‫זיך מחזק‬ ‫שלום‪ ,‬ווייל‬ ‫זיך‬ ‫ברודער איז אויךחורבן‬ ‫מ'דארף‬‫לאמיר‬ ‫נענטער ווי‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫אין שטוב‪ ,‬שעמט ער זיך דערמיט‪ .‬ס'איז אים א‬ ‫פאר'ן‬ ‫און‬ ‫אז‬ ‫שטערקער‬ ‫חיבור‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫חבר‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין גנאי אז ער האט נישט קיין גאנצע כלים‪ ,‬ער האט‬ ‫איר‬ ‫פארשעמען‬ ‫מער‬ ‫און‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן‪.‬‬ ‫מער‬ ‫צו‬ ‫נישט‬ ‫אלץ‬ ‫כדי‬ ‫געווארן‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫איז‬ ‫איין‬ ‫ער‬ ‫צוליב‬ ‫רא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫צעבראכן‪.‬‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ל‬ ‫טסעווש‬ ‫י‬‫ב‬ ‫א‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫ער צו‬ ‫נאכדעם לייגט‬ ‫און נאר‬ ‫אזוי‪" :‬כי‬ ‫עס‬ ‫צווייטן‪.‬‬ ‫ערקלערט‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער א‬ ‫דוב מחליט‬ ‫ישכרהאט‬ ‫רביביז ער‬ ‫צעקלאפט‪,‬‬ ‫דערביטערט און‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫ייגט ער צו נישט‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫שעמטב‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב"‪,‬‬ ‫א‬ ‫אנטון‬ ‫קענען‬ ‫פארשעמט ווערן‪.‬‬ ‫זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫יעצט‬ ‫זאלן‬ ‫מיר‬ ‫ווען‬ ‫געפילט‬ ‫הוט‪,‬‬ ‫צעקאליעטשעטע‬ ‫א‬ ‫רעקל‪,‬‬ ‫צעריסענעם‬ ‫א‬ ‫מוואלברוז‬ ‫פון‬ ‫יששכר‪,‬‬ ‫עבודת‬ ‫ע‬ ‫י תדו‬ ‫ידידותצומיט‬ ‫חברים‪,‬פוןמכבד‬ ‫געבויט א קשר‬ ‫האטמצד‬ ‫רק‬ ‫שם וואס‬ ‫האח‬ ‫מענטש‬ ‫ואין‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫מצד‬ ‫נקרא‬ ‫האח‬ ‫נעמען‬ ‫זיך‬ ‫עליכם‬ ‫ולא‬ ‫עלינו‬ ‫זאל‬ ‫לא‬ ‫לאה‬ ‫גייט‬ ‫אז‬ ‫ער‬ ‫סימנים‬ ‫אז‬ ‫געווען‬ ‫די‬ ‫איבער‬ ‫איר‬ ‫דער‬ ‫שבורים"‪,‬‬ ‫תשמישו‬ ‫כלי‬ ‫הקב"ה‬ ‫"אבל‬ ‫אד"ג‪.‬‬ ‫ט זי ‪.‬ל‬ ‫קשר פון ידידות‬ ‫ממילאמיט‬ ‫מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט‬ ‫אנדערע‪.‬ישעי'לע‬ ‫פאר פאר ר'‬ ‫גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל‬ ‫אלימלך‪ ,‬צי‬ ‫און פארגינען‬ ‫ר'‬ ‫רבי‬ ‫פאר'ן‬ ‫קרוין‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫ז‬ ‫צ‬ ‫"‬ ‫פרעמדער‬ ‫צווייטן‪ ,‬א‬ ‫זה א רחוק –‬ ‫ואיןפון‬‫להם‪ ,‬זיך‬ ‫ס'רעדט‬ ‫התחלה‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא ווען‬ ‫ירחם‪.‬‬ ‫ה'‬ ‫לעבן‪,‬‬ ‫נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬ ‫דאס‬ ‫חוק – א לאה גייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬ ‫אייבערשטער באניצט זיך דוקא מיט צעבראכענע‬ ‫פרעמדער‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער‬ ‫קערעסטירער‪ ,‬אדער פאר'ן פרי מגדים‪ ,‬פאר'ן‬ ‫מענטשן‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫ידידות און‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט מער‬ ‫למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫עמל‬ ‫אנדערעפאר‬ ‫קנאה צו‬ ‫רבי א‬‫מ'שפירט‬ ‫וועןרב‪ ,‬פאר‬ ‫עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי געשוויסטערראפשיצער‬ ‫חרובמצד‬‫המקדשכלים‪.‬‬ ‫אז‬ ‫פארשטייט‬ ‫רחל‬ ‫צו דער חתונה און‬ ‫ר ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫אייגער‪ ,‬אדער‬ ‫עקיבא‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט מער ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב געווארן‪.‬‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫בית‬ ‫יונגערמאן‬ ‫צווייטער‬ ‫נאנט מיט א‬ ‫געווען‬ ‫איז‬ ‫בחור‬ ‫דער‬ ‫פאראז די‬ ‫אויסגעגאנגעןלאזן‬ ‫זאל מען נישט‬ ‫מצליח‪,‬א‬ ‫זענען אסאך‬ ‫וואסס'איז‬ ‫לרחוק"‪ ,‬ווייל‬ ‫"שלום‬ ‫קודם‬ ‫הייליגע‬ ‫אויפצושטעלן‬ ‫געווען‬ ‫זוכה‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫ה יז‬ ‫האבן קייןאביי ורבא‪ .‬מיר וואלטן דאך‬ ‫זאלן בכלל נישט‬ ‫איז זיי‬‫אחדות‪ ,‬אז‬ ‫די מעגליך‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארןאיז‬ ‫יל ס'איז אסאך א‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫נאכגעזאגט‬ ‫סטייפלער‬ ‫דער‬ ‫דער‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז דער‬ ‫האט‬ ‫ווערטער‬ ‫די‬ ‫דארפן‬ ‫רחל‪,‬דער‬ ‫סטייפלער‪,‬‬ ‫פון‬ ‫קינדער‬ ‫די ביים‬ ‫באליבט‬ ‫מיר‪,‬‬ ‫געווען‬ ‫און‬ ‫שבטים‪.‬‬ ‫ב‪..‬םיטבש וואס איז‬ ‫אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫פארפון‬ ‫ווייב‪.‬‬ ‫פאר א‬ ‫אויפפרעסן‬ ‫פסוק‬ ‫דער‬ ‫זאלדיאונז‬ ‫זאגט‬ ‫דערפאר‬ ‫אז‬ ‫אויס‬ ‫פירט‬ ‫ער‬ ‫אביי ורבא א‬ ‫פסוק‬ ‫זכיה אנצוטון‬ ‫אר זאגט דער‬ ‫קנאה האב‬ ‫וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישטשמחה‪ .‬איך‬ ‫דערפאר‬ ‫ישראל‪.‬קשר‪,‬‬ ‫אינערליכן‬ ‫פאר כלל‬ ‫האחדות פון‬ ‫ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פסוק‬ ‫געווען‬ ‫מחליטכח‬‫נאר מיט'ן‬ ‫דער יונגערמאן‬ ‫יעקב‪ ,‬האט‬ ‫קהילות‬ ‫פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל‬ ‫קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫עצמות‬ ‫"רקב‬ ‫ל)‬ ‫יד‪,‬‬ ‫(משלי‬ ‫ס'שטייט‬ ‫דערצו‪.‬‬ ‫עפעסדער‬ ‫פארוואס‬ ‫געטון‬ ‫וויסן‬ ‫אדער‬ ‫ווילסט‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל‪ .‬דערפאר‬ ‫דערויף‬ ‫בחור‪ .‬דו‬‫געארבעט‬ ‫דעם‬ ‫רחל ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט‬ ‫באקומעןדעם‬‫לערנען פון‬ ‫כדי צו‬ ‫נעכט נאר זיך‬ ‫זויפיל ךיז‬ ‫רעל‬ ‫קרוין! איך האב די זכיה אנצוטון פאר'ן ר"י מקורביל‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫געשטאנען‬ ‫איז‬ ‫המקדש‬ ‫בית‬ ‫דער‬ ‫און‬ ‫גרויס‪,‬‬ ‫סטייפלער‪.‬‬ ‫אזוי‬ ‫צום‬ ‫בחור‬ ‫דעם‬ ‫ברענגען‬ ‫טאט רחל‪ .‬צו‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫עפעס גוט מיט דער‬ ‫דעם טון‬ ‫מיינס‬ ‫ווי‬ ‫מער‬ ‫תורה‬ ‫דיין‬ ‫ליב‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬ ‫האט‬ ‫אייבערשטער‬ ‫נישט‬ ‫זאל‬ ‫צווייטער‬ ‫א‬ ‫כדי‬ ‫געארבעט‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫זיך‪,‬‬ ‫פון‬ ‫יעקב האט דאך‬ ‫אוועקצוגעבן‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫ע‬ ‫וצק‬ ‫בעקיטשע‪...‬‬ ‫רעים‬ ‫אנשטאטא‬ ‫צוויירבינו תם‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫מ'זאל‬ ‫פאר'ן‬ ‫אדערפון‬ ‫וועןצו ווערן זיין‬ ‫ס'האנדלט זיך‬ ‫געטון‬ ‫אהבה‬ ‫גארנישט‬ ‫נישטהאט‬ ‫געווען‬ ‫ברודער‬ ‫איז‬ ‫דער‬ ‫שכינה‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי‬ ‫רעיםנישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬ ‫סארטבאהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫חברים‪ ,‬אים‬ ‫זאל‬ ‫ון צוויי‬ ‫מרבה זיין‬ ‫דעראון אקנאה צו‬ ‫בריסקער‬ ‫דעם‬ ‫און‬ ‫שך‬ ‫הרב‬ ‫פון‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געווען‬ ‫תורה‬ ‫די‬ ‫ווי‬ ‫מער‬ ‫און‬ ‫זיין‬ ‫סטייפלער‪,‬‬ ‫צום‬ ‫אוועקגעבן‬ ‫אריינגעקומען‬ ‫אהבה ווען ס'האנדלט זיך פון צוויי חברים‪ ,‬רעים‬ ‫נישט‬ ‫מיר‬ ‫טארן‬ ‫אודאי‬ ‫און‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫זענען‬ ‫מיט'ן‬ ‫פארשעמט‬ ‫זיי‬ ‫אויסנארן‬ ‫ווען‬ ‫קענען‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ש‬ ‫שט‬ ‫ע‬ ‫גרעסערער‬ ‫קשר‬ ‫וואס‬ ‫ברודער‪,‬אןנאר ס'איז א פרט‬ ‫ברודער'ס‬ ‫מען‬ ‫דארף‬ ‫פרייליך‬ ‫סארט‬ ‫האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫ווי‬ ‫וכמה‪,‬‬ ‫גרעסערער‬ ‫כמה‬ ‫אחת‬ ‫על‬ ‫שטערקערערמיט‬ ‫אייבערשטער באניצט זיך דוקא‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬‫שוין געווען‬ ‫דער‬‫וויילאיז‬ ‫המקדש‬ ‫ווערן רב?‬‫בית‬ ‫דאסצווייטן‬ ‫לערנען‬ ‫ביים‬ ‫געווען‬ ‫שטערקערער קשר און א גרעסערער סארט‬ ‫מפסיק‬ ‫לבן‬ ‫אליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש‬ ‫באלד‬ ‫כדי‬ ‫יעקב‪,‬‬ ‫גאון‬ ‫חתן‬ ‫דער‬ ‫איר‬ ‫האט‬ ‫פון‬ ‫סימנים‬ ‫יד ןיילא‬ ‫מען‬ ‫זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫אים א‬‫אסאך‬ ‫צו יענעם און‬ ‫געבוירן‬ ‫זענען‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי‬ ‫קרוין פאר'ן אייבערשטן‪.‬‬ ‫ר חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי‬ ‫חיבור‪,‬אנטון א‬ ‫גרעסערער מ'קען‬ ‫זיין ווען‬ ‫ווען א‬ ‫דו‬ ‫אסאך‬ ‫ס'איז ליב‪.‬‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬דאס האט ער‬ ‫צעבראכענע כלים‪ ,‬און‬ ‫די שכינה איז‬ ‫אים‬ ‫האטאז‬ ‫אזא ער‬‫דעםזי בחור‪ ,‬און‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫טומאה‬ ‫נעבן און‬‫געזעצטהאבן‬ ‫חתונה‬ ‫אונז‪.‬‬ ‫דורך‬ ‫האלטרוזידשויןאון זיך‬ ‫ביים‬ ‫נוא ך‬ ‫לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך מקנא‬ ‫דו‬ ‫האחים"‪,‬‬ ‫פלייסיג‬ ‫ווי‬ ‫קנאה‬ ‫זעלבער‬ ‫דער‬ ‫ביי‬ ‫טאטן‪,‬‬ ‫זעלבן‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬‫דעם‬ ‫ביי‬ ‫געווארן‬ ‫איד טוט‪ ,‬ביי יעדער עשה‬ ‫רעים מן האחים"‪,‬‬ ‫מןוואס א‬ ‫הרעיםמצוה‬ ‫חיבור יעדער‬ ‫ביי‬ ‫"לפיכךאין יותר‬ ‫'אלו‬ ‫וואס דו קענסט‬ ‫פאר בלאט‬ ‫געברענגט‬ ‫עס‬ ‫די‬ ‫האט‬ ‫לערנסט‬‫עבירות‬ ‫דאורייתא‪ ,‬אז‬ ‫דריי‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫געזאגט אזוי‪" :‬איך שווער א שבועה‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫איינע‬ ‫ה חכ כח האחדות האט‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט‬ ‫שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫מיט 'המפקיד'‪ ,‬און דו ביסט‬ ‫בלאט אין‬ ‫זיךדי פאר‬ ‫מציאות'‪,‬‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫אדער לא תעשה וואס ער איז מקיים‪ ,‬טוט ער דאך‬ ‫אייבערשטער‬ ‫בשעת דו לערנסט תורה‪ ,‬זאגט דער‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫אויב מ'האט‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫נישט‬ ‫קיינמאל‬ ‫האט‬ ‫און אכציג וואס‬ ‫אוןהמלכים‪ .‬ווען ער זאגט‬ ‫מעצמםמלכי‬ ‫פאר'ן מלך‬ ‫בעצמם"אן א קרוין‬ ‫מצב החיבור‬ ‫אייבערשטער‬ ‫הואדער‬ ‫הרעות‬ ‫שכינהזאגט‬‫צעבראכנקייט‪,‬‬ ‫מורא'דיגעשם‬ ‫"אבל‬ ‫איין שטיק‬ ‫נישטגעווען א‬ ‫בית'איך וויל‬ ‫פאר דער גאנצער פמליא של מעלה‪,‬‬ ‫פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫געמאכט‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין טוסט"‪.‬‬ ‫גילוי‬ ‫המקדש איז‬ ‫העג געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫עמאכט מעצמם און‬ ‫בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫בחור‬ ‫א‬ ‫–‬ ‫יעקב‬ ‫קדוש‬ ‫קדושנו‬ ‫האבות‪,‬‬ ‫אלקינו מלך העולם"‪ ,‬זאל ער‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו קדוש יעקב – א בחור‬ ‫"ברוך אתה ה'‬ ‫פנימיות'דיגער‬ ‫ז א פנימיות'דיגער‬ ‫גאנצערא ס'איז‬ ‫ברכה‪ ,‬א‬ ‫אהבה‪.‬‬ ‫דערהאב‬ ‫וויבאלדאיך‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫"שווייגט‪,‬‬ ‫מענטשן‪:‬‬ ‫אנדערש‪,‬‬ ‫ערשטן‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬ ‫בייםאיז‬‫גרויסע‬ ‫א חבר‬ ‫עניןאלע‬ ‫ביי‬ ‫אזוי‪.‬‬ ‫פאר –‬ ‫מסביר דעם‬ ‫ערפון הרב‬ ‫נישט‬ ‫הערן די תורה פונעם קהילות יעקב‪,‬איז‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫פונעםנעמען‬ ‫טאג‪ ,‬צו‬ ‫רעדט‬‫עריעדן‬ ‫מ'רעדט‪.‬‬ ‫איינפירן‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו‪,‬‬ ‫קעניגזיך‬ ‫עכטע‪,‬‬ ‫ער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫אןזאל‬ ‫וועלכן‬ ‫פוןס'איז‬ ‫מענטש‬ ‫טראכטן‬ ‫אבערא‬ ‫פיזישעצוויי‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫דאך אז‬ ‫וויכטיגער"‪.‬קיין‬ ‫מיינט‬ ‫פריינטשאפטנישט‬ ‫אינטערעסאנטער און‬ ‫עפעסמציאות פון‬ ‫אוסט אז שך‪ ,‬און נישט פון בריסקער רב‪ .‬איך וויל נאר הערן‬ ‫אבינו‪,‬‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫יעקב‬ ‫באקומען‬ ‫גייט‬ ‫זי‬ ‫פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫און זיך‬ ‫צווישן צווייא צעטל‬ ‫פארבינדונג חיבור‪.‬‬ ‫אויסגעוועלט צו האבן א‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫מענטשן האבן‬ ‫המקדש?‬ ‫בית‬ ‫ערשטן‬ ‫חורבן ביים‬ ‫ר רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫וואס איז‬ ‫מענטשן וואס איז‬ ‫מענטשן‬ ‫א‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫אז‬ ‫באזירטאאויף דעם‬ ‫וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫חמורות‬ ‫שלשד')‬‫די(פרק‬ ‫נצח צו‬ ‫איןמיט‬ ‫האבן‬ ‫חתונה‬ ‫לגדולה" און זי גייטדער‬ ‫איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫אזויאיין‬ ‫קאנעקשאן'‪,‬פאר‬ ‫ווארט‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז זאך ווי‬ ‫פרעגט‪:‬‬ ‫ישראל‬ ‫מהר"ל‬ ‫רעד‬ ‫אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט‬ ‫צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫קען זיין‬ ‫קשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫'ווייערלעס‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫‪2‬‬ ‫ען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫ייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫ן‪.‬‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫נה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫גייען חתו‬ ‫בקעי ‪:‬ןרעדנא ן'טימ רענייא ןבאה הנותח ןעייג‬ ‫שדקמה תיב רעטייווצ רעד זיא עקאט סאווראפ‬ ‫ג‬ ‫‪.‬ןדנובראפ ןוא טנאנ ןייז לאז'מ‬ ‫ג‬ ‫און עשו‬ ‫‪.‬האל ןוא לחר טימ ןבאה הנותח ןעייג ושע ןוא‬ ‫השעמ א ןגעוו ‪,‬םנח תאנש בילוצ ןראוועג בורח‬ ‫אזא אד זיא'ס זא ןעמ טסייוו טנייה יוו טקנופ‬ ‫לאה האט‬ ‫ןענאטשראפ טאה יז לייוו ‪,‬טנייוועג טאה האל‬ ‫ךיילגראפ א עקאט סע זיא ?אצמק רבו אצמק ןופ‬ ‫ק‬ ‫אז "הגדול‬ ‫זייןמ ןבאה הנותח טייג יז ןוא "הלודגל לודגה" זא‬ ‫דער מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט‪:‬‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫מחזק טי‬ ‫אוןוצ‬ ‫זייןש יד‬ ‫מעודדשל‬ ‫איד‪.‬תורומח‬ ‫אייןסאוו‬ ‫באה‬ ‫פאר‬‫ווארטרוג ן‬‫עד ןעוועג ם‬ ‫באזירטואויף דעם םאז‬ ‫ז‬‫א‬ ‫ך‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז‬ ‫איזייוו' א יו‬ ‫זיילרע‬ ‫צווישןסע‬‫שייכותענאק‬ ‫א ‪',‬ןאשק‬ ‫דער‬‫פרעגט‪:‬ז ןעק יוז‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעו‬ ‫ןיי‬ ‫)‬ ‫גוט‬ ‫א‬ ‫זאגן‬ ‫מוז‬ ‫איך‬ ‫פארשרייבן‪:‬‬ ‫זיך‬ ‫און‬ ‫צעטל‬ ‫א‬ ‫חיבור‪.‬‬ ‫א‬‫א‬ ‫האבן‬‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫צו‬‫י‬‫נ‬ ‫ד‬ ‫ו‬ ‫נ‬ ‫ג‬ ‫אויסגעוועלט‬‫צ‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫י‬‫ש‬ ‫ן‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫י‬ ‫האבן‬ ‫י‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫מענטשן‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫א‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫זי‬ ‫עשו‪ .‬אבע‬ ‫סאוו עכילקילג יד ןעוועג זיא לחר רעבא ‪.‬ושע‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫?שדקמה תיב ןטשרע םייב ןברוח‬ ‫מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור‪.‬‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייב‬ ‫דאךינ‬ ‫ק טש‬ ‫פריינטשאפטיפ ןיי‬ ‫פוןבא ‪,‬ךאז עשיז‬ ‫ס רע‬ ‫‪,‬עטכע ןא זיא'‬ ‫האט געוו‬ ‫וועסט‬‫טאה‬ ‫אוןגדו‬ ‫אינדערפריאווע‬ ‫מארגן יז זא טסו‬ ‫אויפשטייןאב טייג‬ ‫קעי ןעמוק‬ ‫נעמעןיבא ב‬ ‫וועסט‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫דער ‪,‬ונ‬‫טאג‪ ,‬צו‬ ‫יעדןנישט‬ ‫איינפירן גיט‬ ‫פארוואס טאקע‬ ‫מענטש זאל זיך‬ ‫פארשטיין‪,‬‬ ‫אזאצוויי מען א‬ ‫מאכט‬ ‫מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי‬ ‫מיינטער‬ ‫און ווען‬ ‫דער גאנצער וועלט‪.‬‬ ‫מציאות‬‫קעניג פון‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפי‬ ‫גאנצערשרע םייב ‪.‬יוזא ןינע םעד ריבסמ רע זיא‬ ‫ןט‬ ‫פ‬ ‫נ‬ ‫דער‬ ‫י‬ ‫מ‬ ‫י‬‫ו‬ ‫ת‬ ‫וויבאלד‬‫'‬‫ד‬ ‫י‬‫ג‬ ‫ע‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫אנדערש‪,‬‬ ‫ב‬ ‫ה‬ ‫‪.‬‬ ‫ס‬ ‫'‬‫א‬ ‫חבראאיז‬ ‫י‬‫ז‬ ‫א‬ ‫טוטפא‬ ‫רעגיד'תו–ימינ‬ ‫ביי‬ ‫דעם בחיר‬ ‫גרייט‬‫םעד‬ ‫וואלט‬ ‫וואסריחב‬ ‫איינערובאה‬ ‫שודק ‪,‬ת‬ ‫דא‬‫איזק ונ‬ ‫טראמפ"‪.‬שוד‬ ‫זייןא – בקעי‬ ‫אייבערשטער קיין שכר אויף דער וועלט? אויב איין רוחב‬ ‫כח האחדות האט‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער גאנצער‬ ‫העולם‪.‬‬ ‫מלך‬ ‫פאר'ן‬ ‫קרוין‬ ‫אן‬ ‫ער‬ ‫ברכה‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫טוסט"‪.‬ד'ארומ א ןעוועג זיא שדקמה תיב‬ ‫בעצמם"יכש יוליג עגי‬ ‫הנ‬ ‫החיבורק‬ ‫מצבסאוו רש‬ ‫ה ייז‬ ‫הרעותןבא‬‫שםג ןיילא‬ ‫"אבלאמע‬ ‫ןוא םמצעמ טכ‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫פון פיר‬ ‫איד!ןוא ריפ ןופ‬ ‫אייןכא‬ ‫קיין גיצ‬ ‫טויש?סאוו‬‫דעםטאה‬ ‫צוייק‬ ‫אמנ‬ ‫געווען‬ ‫שינ ל‬ ‫ט‬ ‫מער‬ ‫ווערד‬ ‫וויפיל חסד דו‬ ‫איז‬ ‫אפ‪,‬‬ ‫זיך‬ ‫היט‬ ‫איד‬ ‫א‬ ‫וואס‬ ‫אסורה‬ ‫ראיה‬ ‫"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫הוא‬ ‫מקנאתחתב‬ ‫ביןא ‪,‬םינו‬ ‫"איךא ןו‬ ‫איידעם"‪,‬מ בי‬ ‫גוטןךיז טאה'‬ ‫דייןראפ‬ ‫רגעאוואס טימ טגידניז‬ ‫יעדעעגסיו‬ ‫מקייםטלעוו‬ ‫ערןייז וצ‬ ‫איזבח‬ ‫וויפיל מצוות‪.‬םיר‬ ‫בחור"‪,‬וזאל‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בי‬ ‫געזינדיגט‬ ‫דערדניזעג‬‫אז ‪,‬טגי‬‫זייןילש‬‫ס'קעןתומ‬ ‫שודקה‬ ‫פארוואס ‪.‬ה‬ ‫קענען‬ ‫מקנא מיט‬ ‫מענטש‬ ‫דיך‬ ‫בין‬ ‫"איךא‬ ‫דאלאר‪,‬‬ ‫גוטן‬ ‫ביליאן‬ ‫דיין‬ ‫פופציג‬ ‫פאר‬ ‫ווי‬ ‫ברידער‪.‬‬ ‫זיי‬ ‫זענען‬ ‫ממילא‬ ‫מאמען‪ ,‬און‬ ‫מענטש‬ ‫נישט?‬ ‫קיין‬ ‫נישט‬ ‫דאך‬ ‫האט‬ ‫תתורו"‬ ‫"ולא‬ ‫גאס‪.‬‬ ‫ער גייט אין‬ ‫מיראשכר‬ ‫גיבעניי‬ ‫עולם?ןופ‬‫שלרד יד‬ ‫רבונוע יי‬ ‫תוריב‬ ‫טאה‬ ‫זאגן‪:‬עג סע‬ ‫טגנערב‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬אי‬ ‫וואס‪,‬‬ ‫"ווייסטו‬ ‫בייפל"‬ ‫שויןךכאי‬ ‫תוי‬ ‫זעלבןר‬‫דעםוביח‬ ‫ר‬ ‫רגע‪,‬ה‬ ‫בייר‬ ‫געווארןםיע‬ ‫שיעור‪.‬ןמ‬ ‫‪",‬םיחאה‬ ‫ענדליך‬ ‫געלט פון‬ ‫דאס‬ ‫האבן‬ ‫צו‬ ‫באשטיין‬ ‫געקענט‬ ‫וואלט‬ ‫דיך מקנא‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך דורך‬ ‫מקנאאונז‪.‬‬ ‫פאר'ן זיין יז ןוא ןבאה הנותח םייב ןיוש יז טלאה ךילדנע‬ ‫בין‬ ‫וועלט‪,‬ט אזא‬‫"איך‬ ‫דערא האמו‬‫לערנסט"‪,‬‬‫אויף יד ז‬ ‫דו‬ ‫אסורהניכש‬ ‫פלייסיג‬ ‫ראיהא זיא ה‬ ‫ווי‬ ‫קנאה‬ ‫אייןגקעוו‬ ‫פאראגע‬ ‫‪.‬ןעגנ‬ ‫זעלבער‬‫דאורייתא‪.‬‬ ‫דער‬ ‫געווארן ביי דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‬ ‫טאטן‪,‬‬ ‫איז‬ ‫קוק‪,‬‬ ‫איין‬ ‫איין‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנס‬ ‫אפילו‬ ‫אפשר‬ ‫ס‬ ‫שכן ווען‬ ‫געבוירן‬ ‫'‬‫א‬ ‫זענען‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫זייכל‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫רגע‪,‬‬ ‫א‬ ‫ך‬ ‫אייןאז‬ ‫א‬ ‫צוגעפירט‬ ‫ג‬ ‫ר‬ ‫אפגעהיטן‬‫ע‬ ‫ס‬ ‫ע‬ ‫האט‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫אוןסאז ער האט‬ ‫באשעפערזיך‬‫ח‬ ‫י‬‫ב‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫א ךא‬ ‫אוןוקאב‬ ‫טראמפ‪,‬ןעמ‬ ‫פון‬ ‫כבוד‬ ‫דעם‬ ‫טראמפ‪,‬‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץאליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫פאר‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר'‬ ‫בייש ווערן‬ ‫האט באק‬ ‫טאה‬ ‫פ םינמיס‬ ‫א ןו‬ ‫תח רי‬ ‫קעי ן‬ ‫און דאס ןבל ידכ ‪,‬ב‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫י‬‫ם‬‫וועלט‪,‬‬ ‫צ‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫דער‬ ‫ן‬ ‫ב‬ ‫י‬‫ת‬‫אויף‬‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬‫צניעות'דיג‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫ש‬ ‫מאל‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ן‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫איין‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ן‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫ש‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫טראס‬ ‫טוישןאזמיט‬ ‫זיך‬ ‫אבער‬ ‫טראמפ‪,‬‬ ‫פון‬ ‫פרסום‬ ‫דעם‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫אפגעהיטענערהייטדער‬ ‫גאסס'איז א פרט וואס‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫גאנצע נאר‬‫ברודער‪,‬‬ ‫ברודער'ס א‬ ‫ער גייט דורך‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהב‬ ‫נישט זיין‬ ‫זאל אים נ‬ ‫ןבעגקעווא ן'טימ ןראנסיוא ןענעק טשינ םיא ל‬ ‫פארשעמט ווערן‪ .‬און אודאי טארן מיר נישט זיין‬ ‫וועלט"‪.‬ד‬ ‫יענערחב ע‬ ‫אויףד ‪,‬‬ ‫האבןליג‬ ‫איךכש‬ ‫וועל הני‬ ‫איבריגענ ז‬ ‫נישט?‬ ‫פארוואס‬ ‫וועלן‪.‬‬ ‫נישט‬ ‫איד‬ ‫א‬ ‫וועט‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער‬‫אים‬ ‫גוטנאמיט דער‬ ‫עפעסרע‬ ‫הני‬ ‫טון‬ ‫דעםי‬ ‫אנשטאטיו‬ ‫מ'זאליא‬ ‫זייןוועג טשי‬ ‫ווערן ןע‬ ‫הא‬ ‫הונדערטער‬ ‫דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין‬‫הבצו‬ ‫געטון‬‫געוועןוו‬ ‫גארנישט ןע‬ ‫מקייםאה'ס‬ ‫האטטלדנ‬ ‫ברודערפ ךיז‬ ‫דערמיט‬ ‫האטוצ ןו‬ ‫דערח ייו‬ ‫ערב‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון‬ ‫אוןםיר‬ ‫םיער ‪,‬‬ ‫זאל נישט‬ ‫לאה אנש‬ ‫טעבראעג ךאד טאה בקעי ‪.‬לחר טאטשנא האל‬ ‫אוועקצוגעבן פון זיך‪ ,‬כדי א צווייטער זאל נישט‬ ‫אזזא‬ ‫עצמותיו‬ ‫בראך‪,‬ג‬ ‫שאול ‪,‬סיור‬ ‫"רקבא‬ ‫רביעד ןו‬ ‫יד‪,‬ב ר‬ ‫(משליתי‬‫אויףה‬ ‫ענטפערטדקמ‬ ‫ש‬ ‫דערצו‪.‬נאטשעג זיא‬ ‫אפאר'ן ןע‬ ‫אנגעטוןו‬ ‫געטוןדידי ן‬ ‫ערםי‬ ‫האט ‪.‬‬ ‫ס'מוז נאר ווייל ער פארשטייט אז צו זיין דער רייכסטער און‬ ‫זיךנאר‬‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪,‬‬ ‫קנאה"‪,‬‬ ‫ל)‬ ‫דעם‬ ‫ס'שטייט‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫עפעס‬ ‫אדער‬ ‫קרוינען‬ ‫דערויף‬ ‫וויפיל‬ ‫זיין גרייט דאורייתא'ס‪,‬‬ ‫געארבעט‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רק‬ ‫פאר לבן א‬ ‫לחר ןעמוקאב וצ ידכ ראנ טכענ ליפיוזא ןבל ראפ‬ ‫לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט‬ ‫אינעווייניג‪ ,‬ווי חשוב'סטער גוי‪ ,‬מיט אלע מיליאנען דאלארן‪,‬‬ ‫ווי‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון‬ ‫בני‪,‬נ חיי‬ ‫צוזאמעןימ‪ -‬רא‬‫ט‬ ‫אויפפרעסןכ ן'‬ ‫פון‬ ‫הזהה ח‬ ‫עולםודחא‬ ‫אונזפ ת‬ ‫הנאותןו‬ ‫זאללכ‬ ‫אלעשי ל‬ ‫קנאהר‬ ‫אזלא‬ ‫זייןעד ‪.‬‬ ‫אפר‬ ‫האבן ר‬ ‫נישט‬ ‫נישט‬ ‫קיינמאל‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬‫האבן רע‬ ‫מ'זאלפ‬ ‫זיי טרי‬ ‫אזא‬ ‫מעגליךס‬ ‫וויבאלדיו‬ ‫קשר‪,‬עד זא‬ ‫דען‬ ‫איזאפר‬ ‫אייבערשטן!ז‬ ‫אינערליכןר‬ ‫דארפןספ רעד טגא‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרע‬ ‫קו‬ ‫ל‪,‬‬ ‫פאר א ווי‬ ‫‪.‬בייוו א ראפ‬ ‫שבטים‪ .‬און מיר‪ ,‬די קינדער פון רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫ס‬ ‫'‬‫א‬ ‫י‬‫ז‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ל‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ר‬ ‫ן‬ ‫ג‬‫ע‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ן‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫א‬ ‫ח‬ ‫ד‬ ‫ו‬ ‫ת‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫י‬‫ז‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫אלע‬ ‫וועלט;‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען נישט לאזן אז די איז נישט ווערד קעגן איין רגע פון זיין א איד‪ .‬איי‪,‬‬ ‫דער‬ ‫אויף‬ ‫דא‬ ‫איז‬ ‫וואס‬ ‫אלעס‬ ‫און‬ ‫ומזוני‪,‬‬ ‫פון‬ ‫האבן קיין‬ ‫ווערן‬ ‫נישטדוק‬ ‫שיכור‬ ‫בכללש" ם‬ ‫דאך‬ ‫ל םול‬ ‫מ'קען‬ ‫זאלן‬ ‫זייקוחר‬ ‫דעם?‬ ‫אז ‪",‬‬ ‫שמחהס ל‬ ‫מעגליךייוו‬‫פון‬ ‫סאאיזזיא'‬ ‫קיין‬ ‫הייליגע ךא‬ ‫א‬ ‫און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬‫די‬ ‫אז‬ ‫לאזן‬ ‫נישט‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל‬ ‫ן‬ ‫ס'קומט‬ ‫האט'סאזויפיל‬‫אידטמוק‬ ‫א וצ‬ ‫איי‪,‬עד‬ ‫איד?ח ר‬ ‫מענטשן‬‫זייןאאהנות‬‫צור ןו‬ ‫אנדערע‬ ‫שווערלח‬ ‫ס'איזשראפ‬ ‫אנדערעצנישט זא‬ ‫מענטשןטייט‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה צו‬ ‫קעןו‬ ‫עטייו‬ ‫צוב ר‬ ‫צוזאמען‬ ‫קנאה תי‬‫אלעסה‬ ‫שדקמ‬ ‫מ'שפירטח‬ ‫תאוות;א‬‫אוןג בור‬ ‫אווע‬ ‫געשוויסטער געלט‪. ,‬ןר‬ ‫כבוד‪,‬‬ ‫ווען‬ ‫גארנישט!‬ ‫מצד עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי געשוויסטער‬‫ביירעטש‬ ‫נעבעך?‬ ‫אזרעק‬ ‫גוי‬ ‫הייסטרע‬ ‫םואלש‬ ‫האט‬‫דאס ‪,‬‬ ‫טימ‬ ‫וואס‬ ‫גוי"‪.‬ע‬ ‫עצמם"‪.‬מ‬ ‫עשניידי ר‬ ‫"שלאא ת‬ ‫מצדוד‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה‬ ‫דעםבהא ןו‬ ‫פון ‪,‬ה‬ ‫למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫א ‪,‬רעטנאנ זיא רעוו‬ ‫לאה גייט‬ ‫געקווענקלט‬ ‫נישטטייג האל‬ ‫אפילוזבתנ‬‫עררעוו ה‬ ‫וואלטא ן‬ ‫דאך‪ ,‬א ףיו‬ ‫להם‪ ,‬ואין זה באצאלן דעם שכר פון איין מצוה וואס א מענטש ‪,‬ןפוא ןכיל‬ ‫נסיונות?קערש‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם‪ ,‬ואין זה‬‫ס ןעוו‬ ‫התחלה‬ ‫שהוא טדער'‬ ‫אחדופ ךיז‬ ‫אבר א ן‬ ‫להםקוח‬ ‫שישא –‬ ‫רעדמערפ‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫ווי שטארק דארף זיין די‬ ‫נישט‬ ‫זיךממ‬‫וואלטאלי‬ ‫קיינעריז טיג‬ ‫ענטפער‪.‬יא ריא‬ ‫אינעםס יד רעב‬ ‫רגעא םינמי‬ ‫מ רק מצד טוט פאר'ן אייבערשטן‪ .‬וועגן דעם איז "שכר לאז ה‬ ‫קייןאל ז‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר‬ ‫ממילא גי‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫האח‬ ‫האח נקרא מצד התולדה‪ ,‬ואין שם האח רק מצד‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫שם‬ ‫ש‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫א‬‫ואין‬ ‫ס‬ ‫ה‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ב‬ ‫ו‬ ‫י‬‫מצד‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫ק‬ ‫נקרא‬ ‫ש‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫ו‬‫האח‬ ‫ן‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫טימ תודי‬ ‫זיין א‬ ‫מעודד‬ ‫נישט‬ ‫צווייטן‪,‬פשוט‬ ‫ווייל מ'קען‬ ‫ליכא"‪,‬זיין א‬ ‫מכבד צו‬ ‫חברים‪,‬עלמא‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי מצוה בהאי‬ ‫?רבח א רעדא רעדורב‬ ‫נישט פאר‬ ‫קייןינאיד‪.‬‬ ‫נישטטש‬ ‫שראפ‬ ‫איז‬ ‫וואסמע‬ ‫א‬ ‫זיין‬ ‫עבודת יששכר‪ ,‬פון רבי ישכר דוב מוואלברוז‬ ‫איינעם‬ ‫מעודד‬ ‫עוו ט‬ ‫געוואלט טוישן מיט ‪.‬ןר‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪,‬‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א‬ ‫מוואלברוז‬ ‫א‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫י‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫ן‬ ‫‪.‬‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫כ‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ג‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫"‬‫‪",‬בורקלו‬ ‫שמחה?‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫אהבת‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין‬ ‫פון‬ ‫ענין‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון אהבת‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי באצאלן דא‪.‬‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין‬ ‫ועסט אין‬ ‫וואספא‬ ‫אוואונזער‬ ‫מצד‬ ‫אליינס‪,‬אפס‬ ‫מיריסמ אר‬ ‫אזתור‬ ‫אויס‪,‬פנ‬ ‫דאךזיא ש‬ ‫קומטסאד‬ ‫וואסר !ןעוועג‬‫חורבן פונעם בית המקדש‪ ,‬איז דער זמן לח‬ ‫זיא רע לייוו ‪,‬םולש ךיוא זיא רעדורב ן'ראפ זא‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫וואס‬ ‫זמן‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪,‬‬ ‫חורבן פונעם בית המקד‬ ‫עמען איר‬ ‫מסקנא‪ .‬א ןו‬ ‫דאס פירט אונז צו א וואונדערליכע‬ ‫חבר‪ .‬ביי א‬ ‫זייןךאד‬ ‫איזצ–מב‬ ‫דעם‬ ‫אויף‬ ‫ענטפערעז ם‬‫דערטאט ןבל‬ ‫אז ‪.‬ן‬ ‫צוליב איין זאך‪ ,‬כדי נישט צו פארשעמען איר‬ ‫האט דא‬ ‫אונזער‬ ‫פארטוישןטאה‬ ‫ב טשינ אד‬ ‫גרייטיולצו‬ ‫נישטעווא ז‬‫זענעןעגעגק‬‫ריא ןב‬ ‫בחירה‪,‬‬ ‫א ןתח‬ ‫אויפ'ן‬ ‫יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫תואי‬ ‫ענופ‬ ‫אויפ'ן‬ ‫טרויערן‬ ‫מיר‬ ‫יעצט אין די טעג וואס‬ ‫די‬ ‫אז‬ ‫סופר‪,‬‬ ‫חתם‬ ‫דער‬ ‫שרייבט‬ ‫ויחי‬ ‫פר'‬ ‫יעצט אין די טעג וואס‬ ‫אין‬ ‫עס בלויז‬ ‫רגעים וואס ראנ ‪,‬ךודיש ן‬ ‫אזויפיל‬ ‫טאגא ל"רה‬ ‫יעדן‬‫דאךתובי‬ ‫האטלוע‬ ‫מענטש‬ ‫האלט‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל ת‬ ‫אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫הזה‪,‬יזווייל‬ ‫עולםטעוו‬ ‫תענוגי‬ ‫וועלכעפראד‬ ‫סייא ןוט ן‬‫מיטא ן‬‫אידישקייטרעדנ‬ ‫מ רעד‬ ‫תנ ןי‬ ‫תנ( ם‬ ‫בהא בי‬ ‫ןיירא ‪,‬האנק טימ קעווא‬ ‫זי וועט יע‬ ‫טצעי‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט‬ ‫א‬ ‫איז‬ ‫וואס‬ ‫בחור‬ ‫מצוה‬ ‫בר‬ ‫א‬ ‫פאר‬ ‫מצוה‬ ‫ערשטע‬ ‫מע פונעם‬ ‫מתגברראויף‬ ‫זיךרפ םיע‬ ‫איז‬ ‫ערב )'‬ ‫אוןער‬ ‫מצוותטגנ‬ ‫מקייםרומ א‬ ‫זאך)‪.‬ד'א‬ ‫עראזאיזעגי‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א‬ ‫נצחיות פון כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫זי האט א‬ ‫זייןהאיזחלק‬‫צוטא‬ ‫זכיהוא‬ ‫דיגקעו‬ ‫האבןגע‬ ‫מירד ןבע‬ ‫אז םע‬‫פארשטייעןעב‬ ‫מירא רוחב ןטס‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫רעד ןי‬ ‫א ק‬ ‫א ‪:‬ך‬ ‫ןי‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א מענטש‪,‬‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫אשר‬ ‫"תחת‬ ‫בשמחה";‬ ‫ה'‬ ‫את‬ ‫"עבדו‬ ‫איז‬ ‫דאורייתא‬ ‫כות מיט'ן‬ ‫בריתך‪,‬‬ ‫בנילעוו‬ ‫עמךיז ‪.‬ט‬‫אנחנוטאה‬ ‫"אבל‬ ‫ישראל‪.‬ןבעג‬ ‫עםיד ןייז וצ‬ ‫פונעםאמ‬ ‫ווערד‬‫מערייא‬‫קיין ענ‬ ‫נישטד ןו‬ ‫איזפ‬ ‫פוןפ יזיי‬ ‫איזוס‬ ‫קשר םי‬ ‫איינס‬ ‫געבוירענער סא‬ ‫יעדעסוו‬ ‫וואסז'מ‬ ‫איסורים‪ ,‬טגא‬ ‫לאמיר‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪.‬‬ ‫פנימיות'דיגעהאט מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫זי‬ ‫ק‬ ‫בש יאצומ‬ ‫ת‬ ‫םניח תבהא טימ‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין‬ ‫געבוירענער קשר איז ני‬ ‫וועלט‪ .‬זי‬ ‫עגפיוא‬ ‫יד ןופ עמ‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫איז‬ ‫עבודה‬ ‫די‬ ‫בשמחה";‬ ‫אלקיך‬ ‫ה'‬ ‫את‬ ‫עבדת‬ ‫לא‬ ‫יחידו‬ ‫זאל דער‬ ‫ערב‬ ‫(אויב‬ ‫אז"‬ ‫מעגליךתיו‬ ‫געווארן יי‬ ‫דען ‪",‬‬ ‫געבוירןךל ן‬ ‫איזרעוו‬ ‫מ'איזט‬‫וועלטע‪-‬ד‬ ‫גאנצעטנא‬ ‫וועלכןמר‬ ‫מיט‬ ‫דיול‬ ‫ווי ם‬ ‫יצחקב"י‬ ‫זרעטבש‬ ‫לו‪,‬הק י‬ ‫שנשבעתוצ ‪,‬‬ ‫אוהבךאמ יד ןייז‬‫אברהםופ עמ‬ ‫בני‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויבזיין די‬ ‫דער מאמע פון אלע געמיינע בני עשו‪.‬‬ ‫ש" ‪,‬‬ ‫םולש‬ ‫‪.‬‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבויר‬ ‫י"ב שבטי‬ ‫שי ללכ ן‬ ‫‪.‬לאר‬ ‫שמחה‪ ,‬און דאס איז אונזער‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫לרחוק‪.‬‬ ‫אויך א‬‫נאכדעם מיט‬ ‫נישט געווען‬ ‫בכורךאוכו'‪.‬‬ ‫בנך‬ ‫יעקב‬ ‫עדת‬ ‫המזבח‪,‬‬ ‫גבי‬ ‫על‬ ‫שנעקד‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי אבאקומען דעם שוואכסטן שידוך‪ ,‬עשו‪ ,‬און זי וועט‬ ‫קשר‬ ‫קשר‬ ‫שפירן‬ ‫א‬ ‫ווי‬ ‫ל‬ ‫ר‬ ‫ח‬‫מיר‬ ‫שטערקער‬ ‫ו‬‫ק‬ ‫ו‬‫פארוואס‬ ‫ל‬ ‫ק‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫ב‬‫זיין‬ ‫"‬ ‫‪.‬‬ ‫ש‬ ‫סיבה‬ ‫צומאל‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ל‬ ‫ט‬‫די‬ ‫קען‬ ‫ז‬ ‫בשמחה?‬ ‫י‬‫ך‬ ‫ד‬ ‫חיבור‬ ‫י‬ ‫פ‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫זיין‬ ‫אזא‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫‪,‬‬ ‫נישט‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ו‬‫ו‬‫א‬ ‫ס‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין‬ ‫וועט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫און… ווא‬ ‫יז ?םעד טאטשנא ןעמוקאב יז טייג סאוו …ןו‬ ‫לקרוב און‬ ‫שלימה‪.‬‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫שלום‬ ‫גאולה‬‫די זאגן‬ ‫קודם‬ ‫ברענגען‬‫גייטמ'זאל‬ ‫דאס אז‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫תיקון וואס‬ ‫אייבערשטער‬ ‫פניםשוואס‬ ‫אונז‪ ,‬און‬ ‫אין‬ ‫הסתר‬ ‫דעם" םדוק‬ ‫געוואנדןטיי‬ ‫איזלש‬ ‫צוליבםו‬ ‫מענטשןל‬ ‫נאר‬ ‫איזוא "‬ ‫נישט‪,‬רע ן‬ ‫פרעמדע‬ ‫עסאנ טש‬ ‫דערוקאב טייג‬ ‫וואס ןעמ‬ ‫מציאות םעד‬ ‫דערןטסגרע‬ ‫זענעןוחב‬ ‫מירנא ‪.‬ר‬ ‫ט‬ ‫קוחר‬ ‫עדכ‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט ם‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫אוןבעסטן שידוך וואס זי האט געהאט‪ ,‬גייט זי‬ ‫גייט באק‬ ‫דעם‬‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪,‬‬ ‫טאטש‬ ‫זיין‬ ‫פרעמדע מענטשן איז גע‬ ‫ט‪ ,‬גייט זי‬ ‫מצוותשאויף‬ ‫אהבה צו‬ ‫זיין‬ ‫פוןרדי‬ ‫מרבה‬ ‫חשיבות‬ ‫אז‬ ‫זעןרודי‬ ‫געדענקען‪,‬‬ ‫צו‬ ‫שווער‬ ‫לאמיר‬ ‫מאכט‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין‬ ‫שמחה דארף‬ ‫שטארקגדירימאל‬ ‫וויעקנעדע‬ ‫גדר ‪,‬ן‬‫מ זא‬ ‫דער‬ ‫וואסיזאיזהבר‬ ‫וצ הבהא ןי‬ ‫קראתד את‬ ‫וכו'‬ ‫אותו‬ ‫גייטצובאקומען דעם ערגסטן בחור‪ .‬אנשטאט‬ ‫דעם בעס‬ ‫שאהבת‬ ‫"שמאהבתך‬ ‫ליב‪,‬‬ ‫האט‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין אהבה‬ ‫יז טייג ‪,‬טאהעג טאה יז סאוו ךודיש ןטסעב םע‬ ‫ל‬ ‫ו‬ ‫ם‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫'‬‫ן‬ ‫ק‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫ב‬ ‫?‬ ‫ל‬ ‫כ‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ד‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫ט‬ ‫ז‬‫י‬ ‫י‬‫ן‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז‬ ‫אנשטאט‬ ‫אבדעם‬ ‫זענען‬ ‫אנקומען‬ ‫נאכדעם דעם עולם‪ ,‬אבער מיט התבוננות קען מען‬ ‫ערשטפ‬ ‫שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם‬ ‫וואס האט ןו‬ ‫מענטשמער‬ ‫לרחוק"מאוןעד‬ ‫"שלום ןש‬ ‫אזויוויטאנע‬ ‫זייןיא‬ ‫דארףג ז‬‫קודםוע‬ ‫גדרדנאו‬ ‫שטייטן‬ ‫דערא‬ ‫זיין?א ןי‬ ‫ןוא ‪,‬זנו‬ ‫מירעמוק‬ ‫אידן‪.‬עד ן‬ ‫מירוש ם‬‫זענעןכאו‬ ‫דאסש ןטס‬ ‫ישראל"‪,.‬ךודי‬ ‫שמוןוא ‪,‬ושע‬ ‫א בורקל םולש ןגאז םדוק לאז'מ זא ‪,‬טרעקראפ‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫באקומען‬ ‫זיין די מא‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי‬ ‫גרייט‬ ‫אייבערשטנ'ס קינדער און מיר זענען נישט‬ ‫‪.‬ושע ינב עניימעג עלא ןופ עמאמ יד ןייז‬ ‫טעוו יז‬ ‫‪.‬קוחרל ךיוא םעדכאנ‬ ‫דערצו‪.‬‬ ‫פארוואס‬ ‫א איז‪,‬‬ ‫פראגע‪,‬‬ ‫דעריח אז‬ ‫לרחוק ולקרוב"‪ .‬שטעלט זיך די פראגע‪ ,‬פארוואס‬ ‫"שלום שלום‬ ‫חסרון‬ ‫ק רוב‬ ‫די‬ ‫זיך‬ ‫פסוקעאז‬ ‫שטעלט‬ ‫פוןאמוצ ן‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫מ'זעטז ל‬ ‫עטש ןיי‬ ‫מיט אהבת חינ‬ ‫עקר‬ ‫ווייל‬ ‫לרחוק‬ ‫"רובוו ר‬ ‫כל"‪,‬‬ ‫רשק א י‬ ‫דעם? זי‬ ‫ל ישראל‪.‬‬ ‫דערמאנט‪,‬וו ט‬ ‫ווערטז‬ ‫לך"‪,‬ריו‬ ‫"ויתן‬ ‫ביי ןר‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע פון כלל ישראל‪.‬‬ ‫בשמחהימובטוב‬ ‫אלקיךכלע‬ ‫ה'יא'מ ן‬ ‫עבדתבעג‬ ‫את‬ ‫עג ן‬ ‫אשראוולא‬ ‫"תחת(‬ ‫רעד ביוא‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫דאס אוועקצוגעבן‪ ,‬אפילו מיר וועלן זיין אזוי רייך‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫אויף דער‬ ‫תענוג‬ ‫א‬ ‫האט‬ ‫מענטש‬ ‫א‬ ‫ווען‬ ‫דערפאר‪,‬‬ ‫אוועק מיט קנ‬ ‫מע פון די‬ ‫וועלט‪ .‬זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די‬ ‫שבתמאל ‪.‬ךאז א ןופ אלפ א ל"רהמ רעד טגאז‬ ‫מוצאי רי‬ ‫מ'זאגטיובעג‬ ‫מ'איזער‬ ‫וואס רענ‬ ‫פסוקים רש‬ ‫וועןק‬ ‫אויבנ זיא‬ ‫דישי‬ ‫כל"‪ .‬ט‬ ‫פון‬ ‫ק‬ ‫איינע‬ ‫מרוב ןיי‬ ‫לבבימינפ‬ ‫עגיד'תו‬ ‫בשמחה‪ ,‬אין וועלט‪ ,‬ער עסט טשאלנט שבת‪ ,‬און ער‬ ‫יא‬ ‫אזוי‪,‬‬ ‫איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת‬ ‫זי האט‬ ‫טראמפ‪ .‬ןעוועג רתוומ טאה יז‬ ‫ווי ןבאה וצ‬ ‫שא‬ ‫אוןתוכיי‬ ‫מכובד‬ ‫האט הנאה ן'טימ‬ ‫זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫כל‪, .‬שטנעמ א וצ רעטנענ זיא רעוו ‪,‬טונימ א ןטכארט‬ ‫מורא'דיגעאזזאך‪:‬‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א‬ ‫ר אין דער‬ ‫מ'האטךרוב‬ ‫פילן ווי‬ ‫דארף עס זיין אזוי אז מ'זאל‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫נצחיות פ‬ ‫"באשעפער‪ ,‬םענופ עמאמ יד ןייז וצ ‪,‬לארשי ללכ ןופ תויחצנ‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫‪).‬‬ ‫אויב אזוי דארף נאר א מענטש טראכטן א‬ ‫זיין‪:‬‬ ‫מתפלל‬ ‫ער‬ ‫זאל‬ ‫שבת‪,‬‬ ‫עונג‬ ‫פונעם‬ ‫אהבת‬ ‫ידוך‪ ,‬נאר‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫אייבערש‬ ‫מצוות‪ ,‬אין זיולב סעלא סאד ןוא – קלאפ ס'נטשרעבייא‬ ‫לאה ל"רהמ רעד ?רבח ןייז רעדא רעדורב ןייז‬ ‫(נתיבווען ט‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת‬ ‫עיאז‬ ‫נתיבות עולם‬ ‫אנערקענען‬ ‫דורכ'ן‬ ‫אין‬‫נאר‬ ‫מהר"ל‬ ‫שפירן‬ ‫דער‬ ‫אזוי‬ ‫מ'קען‬ ‫און‬ ‫תורה‬ ‫אין‬ ‫הנאה‬ ‫אזא‬ ‫כאטש‬ ‫מיר‬ ‫גיב‬ ‫צ‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫י‬‫ן‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ג‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫מ‬ ‫י‬‫ר‬ ‫ט‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫י‬‫ע‬ ‫ר‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ן'פ‬ ‫מינוט‪ .‬ווען איך האב אן איבריגע רגע און איך לערן‬ ‫טוטאאזוי‪ ,‬ריא ןעמעשראפ וצ טשינ ידכ ‪,‬ךאז ןייא בילוצ‬ ‫האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫טאטן‪.‬עד ז‬‫פטנע ר‬ ‫זעלבן‬ ‫פונעםא רע‬ ‫םעד ףיו‬ ‫במציאות‬ ‫דאךייז – זיא‬ ‫ר חתן און מ'איז מקיים דעם רצון ה' איז עס טאקע מער ווערד א ייב ‪.‬רבח ן‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫צוליב אי‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן‪.‬‬ ‫ווייל ער איז א משנה‪ ,‬אדער איך לערן א פסוק חומש ‪ -‬האב‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫שוועסטע‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫גשמיות ןיא טסעומשעגסיוא סע טרעוו יוזא ‪.‬רעטסעווש‬ ‫שלום‪ ,‬רבח‬ ‫ער‬ ‫רעד זיא‬ ‫אינעם‬ ‫ווען‬ ‫תעשה'ס"‪.‬‬ ‫אויך‬ ‫אייבערשטן‬ ‫איזביח‬ ‫ברודערש רו‬ ‫לא‬ ‫רעקרעט‬ ‫דעם‬ ‫די‬ ‫אריין‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫און‬ ‫פאר'ן‬ ‫עשה'ס‬ ‫אזנ ןוא‬ ‫ער‬ ‫יוו רעטנע‬ ‫ברענגט‬ ‫די‬ ‫ח‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫פ‬ ‫ו‬ ‫נ‬‫ע‬ ‫ם‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫ת‬ ‫תבהא ןופ ןינע םעד ןיא ןייז קזחמ ךיז ףראד'מ‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלב‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫ווי אלעס אין דער וועלט‪.‬‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אוי‬ ‫ז‬‫מ‬ ‫ן‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫א‬ ‫ווען! ס‬ ‫רחל‬ ‫צויב"ולקרוב"‪ ,‬איך דאך א זאך וואס איז מער ווערד ווי טראמפ'ס‬ ‫לייגטבערא י‬ ‫נאכדעםרעדור‬ ‫נאררע ןוא‬ ‫אוןרע‬ ‫צווייטן‪.‬עלק‬ ‫יכ" ‪:‬יוזאאסע טר‬ ‫צו ‪.‬צו‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫"ולקרוב"‪,‬פארשעמט ווערן‪.‬‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם לייגט ער צו‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם‬ ‫עבודת יש‬ ‫אויף דעם זורבלאוומ בוד רכשי יבר ןופ ‪,‬רכששי תדובע‬ ‫נישט‬ ‫הנאות‬ ‫מענטש גייט‬ ‫דער‬ ‫אויך‪ .‬ווען‬ ‫סעיף‬ ‫אח‬ ‫מקייםרב‬‫ביןכמ ‪,‬םי‬ ‫איךדב‬ ‫און וצ‬ ‫ערליךןייז‬‫ביןווצ א‬ ‫איךןטיי‬ ‫עמ ‪,‬‬ ‫ווען‬‫א ןייז דדו‬ ‫ידידות מיט גאנצער רכוש‪ .‬מיר דארפן אריינטראכטן וואספארא‬ ‫קשרקנפון‬ ‫געבויטצאמ אר‬ ‫האטלותה ד‬ ‫וואס‬ ‫מענטשש ןי‬ ‫אייבערשטן‪:‬ה"איך‬ ‫חא‬ ‫או ‪,‬הד‬ ‫זאגטםער‬ ‫דצמ קר חאה‬ ‫לאה זאל אין‬ ‫מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט‬ ‫מענטש וואס האט געבויט‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫‪.‬ל"צז‬ ‫ממילא גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל‬ ‫פרעמדער פרייז ס'איז אויפגעשריבן אויף יעדער התגברות‪,‬‬ ‫פאר'ן‬ ‫דעמאלט‬ ‫אופן‪,‬‬ ‫געלט‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫דאס‬ ‫ו‬ ‫י‬‫י‬ ‫ט‬ ‫ן‬ ‫האב‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫איך‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫רייך‪.‬‬ ‫ג‬ ‫י‬‫נ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫איך‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫בין‬‫א‬ ‫נ‬ ‫ערוך‪,‬‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫שולחן‬ ‫‪.‬‬ ‫ש‬ ‫י‬‫ש‬ ‫רחוקםה–ל א‬ ‫א‬ ‫ב‬ ‫א‬‫פוןדחא‬ ‫ש‬ ‫ה‬‫זיך‬‫ו‬‫א‬ ‫ה‬‫ס'רעדט‬ ‫ת‬ ‫ח‬ ‫ל‬ ‫ה‬ ‫ל‬ ‫ווען‬ ‫ה‬ ‫ם‬ ‫‪,‬‬ ‫ו‬‫א‬ ‫י‬‫ן‬ ‫ז‬ ‫ה‬ ‫ליכן אופן‪ ,‬פון דער גאנצער וועלט! וויאזוי וואלט אויסגעזען‬ ‫פרעמדערגייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א‬ ‫שבירתלהרצון‪,‬‬ ‫לאה‬ ‫ווייס אז תורה ומצוות זענען אסאך זיסער און אסאך‬ ‫למעשה‬ ‫יעדע השעמ‬ ‫ר טאה‬ ‫התאוה‪,‬‬ ‫כבישתשינ לח‬‫יעדערלרעד ט‬ ‫אויףפ טגיי‬ ‫עד ןו‬ ‫ם‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫און‬ ‫ידידותצמ‬ ‫מערמצע‬ ‫נישט‪ .‬ד‬ ‫עסם‬ ‫מיטד ‪".‬‬ ‫שלום‪ ,‬סא‬‫אבערסייה‬ ‫שטערקערערט‬ ‫אנגענעם‪,‬זא‬ ‫מערושעג ייב‬ ‫רעטסיו‬ ‫געווארן‪.‬ו‬ ‫חרובפש'מ ןעו‬ ‫א טרי‬ ‫בית האנק‬ ‫צווייטערא וצ‬‫אזטנעמ ערעדנ‬ ‫ןש‬ ‫של‬ ‫רבונו‬ ‫האב‬ ‫איך‬ ‫שטייט ווען מיר‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫און‬ ‫ידידות‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט מער‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫וועגן‪.‬‬ ‫טעלעפאן פון‬ ‫באקומען א‬ ‫המקדש‬ ‫וואלטן יעצט‬ ‫אייבערשטנ'סןוא‬ ‫פאר'ן הכוז טאה יז‬ ‫התאמצותןעוועג‬ ‫יעדעטשוצפיוא‬ ‫אוןה ןלע‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב געווארן‪.‬‬ ‫און זי הא‬ ‫איליי‬‫ס'איזזיאאסאך עג‬ ‫ווייל‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫"שלום‬ ‫קודם‬ ‫מיר"‪.‬ב ןלאז ייז זא ךילגעמ‬ ‫עס ללכ‬ ‫טשינ‬ ‫עולם‪,‬הגיב‬ ‫דערק ןבא‬ ‫יד דער לאטערי אז מיר האבן געוואונען פופציג ביליאן‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫ז‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫מ‬ ‫צ‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז ןיי‬ ‫ל‬ ‫י‬‫ח‬ ‫‪,‬‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫נ‬ ‫י‬‫ש‬ ‫ט‬ ‫ל‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬וו‬ ‫שבטים‪.‬‬ ‫נארשמיר‬ ‫ווערד‪,‬טב‬ ‫אזויפילוא ‪.‬םי‬ ‫פאר ‪,‬רימ ן‬ ‫דאסק יד‬‫האלטןרעדני‬ ‫אלייןר ןופ‬ ‫מיר ‪,‬לח‬ ‫ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פאר‬ ‫פסוקא ווייב‪.‬‬ ‫פסוקראד‬ ‫דער ןפ‬ ‫זאגט‬ ‫דערפאר‬ ‫אז‬ ‫אויס‬ ‫פירט‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז דער‬ ‫ער‬ ‫ישראל‪.‬ק‬ ‫כללאז האנ‬ ‫פוןוא ל‬ ‫שינ לאמנייק ןבאה ייז דלאביוו ‪,‬רשק ןכילרעניא‬ ‫געווען ט‬ ‫וואלטנאין‬ ‫א ז‬ ‫כחסערפפיו‬ ‫יעדער ןמענטש‬ ‫מיט'ןפ‬ ‫נאריא ןו‬ ‫יוו ‪,‬גינייווענ‬ ‫ער פירט אויס אז דער‬ ‫דערפאררעד א‬ ‫אזא צייט‬ ‫האחדות‬ ‫דאלאר?‬ ‫אריין‪.‬וו יוו םעד ןופ ןענרעל ךיז‬ ‫נישטמ טיי‬‫טראכטןףראד'‬ ‫עגדעם טיירג ןייז‬ ‫שפירן‬ ‫מענטשטוואס איז טאקע זוכה צו‬ ‫ומען רחל‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל‪ .‬דערפאר‬ ‫זיך לערנע‬ ‫פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל‬ ‫ידידים‪.‬עג רעדא ףיורעד טעברא‬ ‫עפע ןו‬ ‫ס‬ ‫צ‬ ‫ו‬‫‪.‬‬ ‫ס‬ ‫'‬‫ש‬ ‫ט‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫(‬‫מ‬ ‫ש‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫‪,‬‬ ‫ל‬ ‫)‬ ‫"‬‫ר‬ ‫ק‬ ‫ב‬ ‫ע‬ ‫צ‬ ‫מ‬ ‫ו‬ ‫ת‬ ‫זייערנק‬ ‫ראנ ‪",‬הא‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫אוןברענגט עס אים א מורא'דיגע שמחה‪.‬‬ ‫געשטאנען תענוג‪,‬‬ ‫ארומגעטאנצט און‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬ ‫וואלטהמקדש איז‬ ‫דער בית‬ ‫און ער‬ ‫געלוינט‪,‬‬‫גוטגרויס‪,‬‬ ‫אזוי‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫געארבעט‬ ‫אוועקצוג‬ ‫טשינ לאז רעטייווצ א ידכ ‪,‬ךיז ןופ ןבעגוצקעווא‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫צווייב רעד‬ ‫פוןעדור‬ ‫זיךה ר‬ ‫ס'האנדלטטא‬ ‫ווען טשינראג‬ ‫אהבהוטעג‬ ‫געוועןז ןרעוו וצ ן‬ ‫איזלאז'מ‬ ‫געוואונען ןיי‬ ‫שכינהנא‬ ‫"איךש‬ ‫חברים‪,‬טאט‬ ‫זיינעדיםעד‬ ‫בחינה‪,‬ט‬ ‫אלעע ןו‬ ‫אנדערעעפ‬ ‫פארס‬ ‫געוויזןטוג‬‫רעד טימ‬ ‫חברים‪ ,‬רעים‬ ‫נישט‬ ‫האב‬ ‫גילוי‬ ‫ווער וואלט גרייט געווען צו‬ ‫פארשעמ‬ ‫רעים‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫צוויי‬ ‫ןייז טשינ רימ ןראט יאדוא ןוא ‪.‬ןרעוו טמעשראפ‬ ‫זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬ ‫פון‬ ‫זיך‬ ‫ס'האנדלט‬ ‫אהבה ווען‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געווען‬ ‫אהבה ווען ס'האנדלט זיך‬ ‫וועקגעבן‬ ‫אב ס'רעדורב‬ ‫גרעסערער סארט‬ ‫אוןדור‬ ‫קשר ‪,‬רע‬‫שטערקערערס ראנ‬ ‫אןד סאוו טרפ א זיא'‬ ‫געווען רע‬ ‫וואלט‬ ‫שויןנק‬‫זייןצ הא‬ ‫חבר‬ ‫אדערמ ו‬ ‫איז‬ ‫שכןז הבר‬ ‫המקדש‬ ‫בית ןיי‬ ‫זייןב‬ ‫צווייטןהא‬ ‫ב‬ ‫לאטערי"‪.‬ער ת‬ ‫אפילו‬ ‫בייםי‬ ‫ןייגוצדילאז'מ ‪:‬ם‬ ‫וויאזוי שאצן מיר אפ‬ ‫אליין די ג‬ ‫סארט‬ ‫גרעסערער‬ ‫ןרעוו שייבתנ לאז רעטייווצ א זא םימרוג יד ןיילא‬ ‫האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫א‬ ‫און‬ ‫קשר‬ ‫שטערקערער‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫שטערקערער קשר און‬ ‫ב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫חיבור‪,‬אבאסאך א‬ ‫גרעסערעררעפעש‬ ‫איפעגוצ טאה‬ ‫אסאךטר‬ ‫ס'איזז ייז זא‬ ‫נאנטער ןריובעג ןענע‬ ‫איזענאעי וצ‬ ‫ערא ם‬ ‫א ןו‬ ‫גליקליך‪,‬ז םי‬ ‫א 'ר" ‪,‬ןגא‬ ‫שויןךיא ‪,‬די‬ ‫זיךאלפ‬ ‫ראפ ץ‬ ‫זינדיגן פאר אפאר דאלאר?‬ ‫ווייל‬ ‫געפילט‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסער‬ ‫אבן און זי‬ ‫דורך אונז‬ ‫‪.‬זנוא ךרוד‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬רעבלעז רעד ייב‬ ‫איזל‬ ‫שכינהיס‬ ‫די‬ ‫טומאה"טאז‬ ‫אזאב ךי‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי‬ ‫מןעגהאחים"‪,‬‬ ‫הרעיםראוו‬ ‫םעד ייב ן‬ ‫יותרןבלעז‬ ‫"לפיכך‪,‬ןטאט‬ ‫לאטערי‪.‬ק‬ ‫דיפ יוו האנ‬ ‫געוואונעןיי‬ ‫האטעל וד ג‬ ‫סנר‬ ‫דעםא" ‪,‬‬ ‫חברידצוןי‬ ‫אנקמ ך‬ ‫אונזער אידישקייט?‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫חיבור‬ ‫וואס‬ ‫"לפיכך יותר חיבור‬ ‫געברענגט‬ ‫האטידעס‬ ‫עבירותטוג ןי‬ ‫דריי‪",‬רוחב ן‬ ‫פוןיבדיךיא"‬ ‫איינעיד ן‬ ‫טאה תודחאה חכ כח הא‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫‪.‬רעדירב ייז ןענעז אליממ ןוא ‪,‬ןעמאמ‬ ‫ראפ‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט‬ ‫טימ אנקמ ך‬ ‫ווען מ'זאל זען א מענטש וואס האלט ביים‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫איזמיט‬ ‫לויט'ן רצון ה'‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫זיך‬ ‫אויב מ'טוט‬ ‫מ'האט‬ ‫פעולה וואס‬ ‫און‬ ‫נו‪ ,‬יעדע‬ ‫בתחתונים‪,‬‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫נישטדסח ליפיוו אנקמ ןיב ךיא" ‪",‬םעדייא ןטוג ןייד‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‬ ‫אל וד‬ ‫מעצמם און ווערן אין כעס און מ'וועט אים זאגן‪" :‬איך גיב דיר‬ ‫פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫וועט יעצט‬ ‫געמאכטא"‬ ‫אייבערשטערלב‬ ‫אלייןה םש‬ ‫האבןתוער‬ ‫ה‬ ‫דער‬‫מ או‬ ‫בצזיי‬ ‫אז‬ ‫זאגן‬ ‫וואס‬‫לאמירחה‬ ‫קשרי‬ ‫שכינהמצעב רוב‬ ‫ס'שטייט "ם‬ ‫גילוי‬ ‫אינאיינעם‪ .‬ווי‬ ‫געלטער‬ ‫אלעאיז‬ ‫מער ווי‬ ‫ווערד‬ ‫מורא'דיגעסוט‬ ‫געווען א‬ ‫המקדש‬ ‫בית‬ ‫ק"מהיב םעד ןטלאהעג געהא‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫‪".‬ט‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין‬ ‫בחור‬ ‫–א‬ ‫פנימיות'דיגער יעצט הונדערט מיליאן דאלאר‪ .‬זיי כועס און טו כך‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו קדוש יעקב – א בחור‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫טוישן‬‫זיךב –‬ ‫ווילסטא יי‬‫ס'איזרבח‬ ‫א‬ ‫"דוא‬‫אונז‪,‬א זי‬ ‫פוןרעדנ‬ ‫אהבה‪.‬‬ ‫פנימיות'דיגעו ‪,‬ש‬ ‫סיידלאביו‬ ‫וועמען‬ ‫רעד‬ ‫פרעגן‬‫ערשטןצנאג‬ ‫בייםזאגן‪ ,‬רע‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬ ‫אזוי‪.‬חז"ל‬ ‫ענין וואס‬ ‫דעם דעם‬ ‫זצ"ל אויף‬ ‫מסביר‬ ‫בראך‬ ‫שאולער‬ ‫פון ר' איז‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'א‬ ‫עכטע‪ ,‬וכך‪ .‬פארשעם יענעם"‪ ,‬וואלט ער עס קיינמאל נישט‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו‪,‬‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫רגע‪ .‬דו‬ ‫אייןאי‬ ‫ס'איזצמ‬ ‫אן‬ ‫אין תו‬ ‫פ‬ ‫מאכן ןו‬ ‫אבער‬ ‫זאך‪,‬ירפ‬‫טני‬‫פיזישעשעס‬ ‫קעןא‬‫איך טפ‬ ‫טראמפ?ני‬ ‫קייןימ‬ ‫ד ט‬ ‫א ךא‬ ‫נישט‬ ‫מיט‬ ‫לכאורה דארף ייווצ ז‬ ‫אזטנעמ א‬ ‫ליכא"‪,‬ז ש‬ ‫עלמא ךיז לא‬ ‫בהאיריפנייא‬ ‫מצוהדעי ן‬ ‫"שכר‪,‬גאט ן‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬א‬ ‫קב ןעמענ וצ‬‫אבינו‪,‬‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫מענטשןעמוואס איז‬‫צווייאה ןשטנ‬ ‫צווישןוא ןב‬‫פארבינדונגעוועגסי‬ ‫‪.‬רוביח אאןבאה וצ טל‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫המקדש?‬ ‫בית‬ ‫וואסג א ןגאז זומ ךיא ‪:‬ןביירשראפ ךיז ןוא לטעצ א‬ ‫ערשטן‬ ‫ביים‬ ‫חורבן‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוו‬ ‫יכע טו‬ ‫דער מ‬ ‫זייןגערפ )'ד קרפ( לארשי חצנ ןיא ל"רהמ רעד‬ ‫אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט‬ ‫אזויד קען ‪:‬ט‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫ש רע‬ ‫'ווייערלעסןשיווצ תוכיי‬ ‫קאנעקשאן'‪,‬‬ ‫אזאב זיא ייז‬ ‫טרי‬ ‫זאךאווי‬‫דעם םעד ףיו‬ ‫געווען זא‬ ‫גורםראוו‬ ‫צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫האבןאפ ט‬ ‫וואסייא ר‬ ‫חמורותדיא ן‬‫שלשדדועמ ‪.‬‬ ‫צוןודיא ןייז‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנ‬ ‫מיטז קזחמ‬ ‫האבן ןיי‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫רשטאנען‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫‪3‬‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫און לאה‪.‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונ‬ ‫ערן‪ :‬יעקב‬ ‫ווערט עס אנגערופן "ערות דיבור"‪.‬ג "רבי שמעון‬ ‫אבער ער קען נישט רעדן‪ .‬א בעיבי קען אויך נישט‬ ‫דאס מויל רעדט וואס איז נישט אויסגעהאלטן‬ ‫חשוב'ער יונגערמאן מיט'ן נאמען ר' מענדל וואלף‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית‬ ‫עריעקב‬ ‫אנדערן‪:‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן‬ ‫ח ןעייג‬ ‫רעדן‪ .‬כאטש ס'האט אויך א צונג מיט א האלז און‬ ‫ג‬ ‫גרינפעלד‪ ,‬אז ווען ער איז געווען א בחור און‬ ‫פוןאאמעשה‬ ‫וועגן‬ ‫חנם‪,‬‬ ‫שנאת‬‫צוליבפה"‪.‬‬ ‫געווארן ניבול‬‫חרובאמר‪ ,‬זהו‬ ‫איןלאה‪ .‬בר נחמן‬ ‫ישיבהאון‬ ‫מיט רחל‬ ‫חתונה האבן‬ ‫גייען‬ ‫און עשו‬ ‫ושע ןוא‬ ‫ס'איזא דא אזא‬ ‫אזעלינו‬ ‫מעןלא‬ ‫ווייסט און‬ ‫נישט רעדן‪,‬‬ ‫היינט‬ ‫קעןוויער‬ ‫פונקט‬ ‫א גארגל‪ ,‬דאך‬ ‫מויל‬ ‫דאס‬ ‫סאטמארער‬ ‫אין דער‬ ‫געלערנט‬ ‫האט‬ ‫שליסלעך‪.‬טאקע א פארגלייך‬ ‫קמצא? איז עס‬ ‫ובר‬ ‫קמצא‬ ‫פון‬ ‫פארשטאנען‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫ווייל‬ ‫געוויינט‪,‬‬ ‫האט‬ ‫לאה‬ ‫ל‬ ‫אה הא‬ ‫לטן דעם ביהמ"ק‬ ‫א‬ ‫דאך‬ ‫איז‬ ‫רעדן‪.‬‬ ‫'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫נישט‬ ‫אויך‬ ‫קען‬ ‫ימיו‬ ‫ווי א‬ ‫בסוף‬ ‫חולה‬ ‫מענטש איז פון די גרויסע‬ ‫קרית יואל‪ ,‬האט ער געהערט אינמיטן דער נאכט‬ ‫דערזיין‬ ‫מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט‪:‬‬ ‫ד זיין און מחזק‬‫און מחזק זיין‬ ‫זאךזיין‬ ‫דעם מעודד‬ ‫געווען איד‪.‬‬‫פאר איין‬ ‫גורם‬ ‫ווארט‬ ‫האבן‬ ‫וואס‬ ‫חמורותאז‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז‬ ‫אויף דעם‬ ‫שלש‬ ‫באזירט‬ ‫די‬ ‫צו‬ ‫זיי איז‬‫מיט‬‫צווישן‬ ‫האבן‬ ‫שייכות‬ ‫חתונה‬ ‫דער‬ ‫גייט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫פרעגט‪:‬‬ ‫לגדולה"‬ ‫"הגדולד')‬ ‫ישראל (פרק‬ ‫אז‬ ‫איןאנצח‬ ‫הר"לה" ז‬‫ודג‬ ‫מענטשןאוןוואס איז‬‫אינעם מויל‬ ‫צוויי‬ ‫תלוי‬ ‫איז נישט‬ ‫צווישן‬ ‫זאגן א גוט‬ ‫סימן אזאדער דיבור‬ ‫פארבינדונג‬ ‫זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז‬ ‫פרשת‬ ‫אין און‬ ‫צעטל‬ ‫דאכט זיך‬ ‫א‬ ‫זאגט‪,‬‬ ‫חיבור‪.‬‬ ‫אלימלך‬ ‫א‬ ‫האבן‬ ‫רבי ר'‬‫צו‬ ‫דער‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫ווי א בחור רעדט אינמיטן שלאף און ער פרעגט‬ ‫האבן‬ ‫מענטשן‬ ‫‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫המקדש?‬ ‫בית‬ ‫מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור‪.‬‬ ‫ערשטן‬ ‫ביים‬ ‫חורבן‬ ‫וואס‬ ‫גליקליכע‬ ‫די‬ ‫געווען‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫איז‬ ‫רחל‬ ‫אבער‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫ע‬ ‫ש‬ ‫ו‬‫‪.‬‬ ‫בא‬ ‫אחדות האט‬ ‫אן עכטע‪,‬‬ ‫געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫נפש‬ ‫אינעם‬ ‫ס'איז‬ ‫אבער‬‫ס'איז תלוי‬‫זאך‪,‬‬ ‫ן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬‫נעמען‬ ‫האלז‪ ,‬נאר‬ ‫פיזישע‬ ‫טאג‪ ,‬צו‬ ‫קיין‬‫און די‬ ‫נישט‬ ‫יעדן‬ ‫דער צונג‬ ‫זאל זיך איינפירן‬ ‫און די נשמה‪.‬‬ ‫מענטשווען‬ ‫לעבעדיגע זאך‪.‬‬ ‫א‬ ‫מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי‬‫צווייא‬ ‫דיבור איז‬ ‫דאך אז‬ ‫יעדער‬ ‫מיינט‬‫פנחס‪ ,‬אז‬ ‫פריינטשאפט‬ ‫אבינו‪,‬‬ ‫קשיות פון רבי עקיבא אייגער‪ .‬דאס מויל ארבעט‪,‬‬ ‫יעקב‬ ‫באקומעןפון‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט מציאות‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫דאס מויל פון א מענטש ארבעט‪.‬‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫ג‬‫וע‬ ‫פנימיות'דיגער‬ ‫בשמחה ובטוב‬ ‫אלקיך א‬ ‫ה' ס'איז‬ ‫אהבה‪.‬‬ ‫"עבדת את‬ ‫ערשטן ס'זאל יא זיין‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫ביים א‬ ‫מורא'דיגע‬‫אזוי‪.‬מלאך‬ ‫א‬‫א‬ ‫עס‬ ‫ענין‬ ‫פילן‬ ‫דעם‬ ‫באשאפט‬ ‫וואס‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער גאנצער‬ ‫גאנצער‬‫מסביר‬ ‫מענטשן‬‫שלעכטס‬ ‫דער‬ ‫וויבאלדער‬ ‫אסאך‬ ‫זייעראיז‬ ‫פון‬ ‫מ'רעדט‬ ‫דא‬ ‫אנדערש‪,‬‬‫בחור‬ ‫ער‬ ‫איז‬ ‫א‬ ‫–‬ ‫ווייל‬ ‫חבר‬ ‫יעקב‬ ‫נאר‬‫קדושא‬ ‫עס‬ ‫ביי‬ ‫איז–‬ ‫קדושנו‬ ‫כעס‬ ‫אין‬ ‫האבות‪,‬‬ ‫ווערט‬ ‫בחיר‬ ‫ער‬ ‫ווען‬ ‫דעם‬ ‫געטון‪.‬‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫ב‬ ‫ח‬ ‫מעצמם און‬ ‫כח האחדות האט‬ ‫געמאכט דער‬ ‫אזויווי ער‬ ‫פון‬ ‫קומט‬ ‫דאווענען‬ ‫חברים‪ .‬ווען ס'איז א‬ ‫אליין‬‫וואס‬ ‫ביים‬ ‫האבן‬ ‫זיך‬ ‫זייןדו‬ ‫מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫ערגער ווי‬ ‫הדיבור‬ ‫חסד‬ ‫וואס זיי‬ ‫שפירט‬ ‫כח‬ ‫ער‬ ‫קשר‬ ‫דעם‬ ‫און‬ ‫"איך בין מקנא וויפיל‬ ‫אויסגעוועלט צו‬ ‫אסאך‬ ‫פגם‬ ‫דעםשכינה ביי‬ ‫לבב"‪,‬‬ ‫איידעם"‪,‬מיט‬ ‫פייניגט גילוי‬ ‫בית המקדש איז געווען א טוסט"‪.‬‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫חיה וואס‬ ‫"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫זיךגוטן‬ ‫דיין‬ ‫בעצמם"‬‫שלעכטע‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט‬ ‫החיבור‬ ‫ס'איז א‬ ‫חיה‪.‬מצב‬ ‫נאנטקייט‪.‬‬ ‫מענטש‪.‬‬ ‫נישטהוא‬‫הרעות‬‫מויל‪,‬‬ ‫געזאגט‪:‬‬ ‫קיינמאל‬‫שם‬‫איידל‬ ‫נישט‬ ‫"אבל‬ ‫וואלט אן‬ ‫האט‬ ‫וואס האט‬ ‫וואס‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫קיינער‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫אכציג‬ ‫מענטש‬ ‫אבער‬ ‫און‬ ‫נישט‪,‬א‬ ‫ממילא‪,‬‬ ‫פיר‬ ‫פון‬ ‫טראכט‬ ‫פ‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫פ‬ ‫י‬‫ר‬ ‫כל"‪.‬‬ ‫ביןא"רב‬ ‫נשמה‪ ,‬איז‬ ‫עכט‬ ‫בחור"‪,‬האט‬ ‫‪,‬‬ ‫רבה‬ ‫השירים‬ ‫אין שיר‬ ‫זאגט‬ ‫מדרש‬ ‫דער‬ ‫פונעם‬ ‫גופי‪ ,‬איך‬ ‫שעות‬ ‫רובלשם‬ ‫יצרי‪,‬‬ ‫לשם אז‬ ‫הקדושה‪.‬‬ ‫תאוה‪ ,‬אויס‬ ‫יחוד… מויל‪ ,‬קומט‬ ‫לשםשלימות‬ ‫אן ערליך‬ ‫גידניזעג "לשם געזינדיגט‪,‬‬ ‫מיט‬ ‫פגם פונעם גוף‪ .‬וויבאלד אז דער גוף זינדיגט איז‬ ‫בין דיך מקנא מיט‬ ‫מקנא‬ ‫דיך‬ ‫"איך‬ ‫ו)‬ ‫גוטן‬ ‫(ב‪,‬‬ ‫עבירות האט עס געברענגט‬ ‫דיין‬ ‫פאר‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫דריי‬ ‫ברידער‪ .‬די‬ ‫פון‬ ‫איינע‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫נישט‬ ‫אויב‬ ‫טאג‪,‬‬ ‫א‬ ‫יעצט ווערן אין כעס; איך גיי פארשעמען א איד;‬‫שעה‬ ‫דרייצן‪-‬פערצן‬ ‫גיי טאג‪,‬‬ ‫האחים"‪,‬‬ ‫הרעים מן‬ ‫חיבור‬ ‫יותר‬ ‫"לפיכך‬ ‫קען‬ ‫דאווענען צו‬ ‫בשעת'ן זיין נישט‬ ‫מענטש נזהר‬ ‫תפילה"‪.‬‬ ‫דארף א‬ ‫תחבקני‪ ,‬זו‬ ‫דערפאר‬ ‫"וימינו‬ ‫מ'וויל‬ ‫וואסאיז‬ ‫נשמהזמנים‬ ‫זינדיגט‬ ‫ס'קומען‬ ‫דורךמקנא‬ ‫מקנא‬ ‫די‬ ‫ווען‬ ‫אז‬ ‫"‪" ,‬איך בין דיך‬ ‫טאקע‬ ‫דיך‬ ‫אבער‬ ‫בין‬ ‫דערפאר‬ ‫"איך‬ ‫פארשטענדליך‪,‬‬ ‫דו לערנסט"‪,‬‬ ‫פלייסיג‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫קנאה ווי‬ ‫איז‬ ‫שכינה‬ ‫געווארן ביי דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‬ ‫זעלבער‬ ‫די‬ ‫אז‬ ‫דער‬ ‫טומאה‬ ‫ביי‬ ‫טאטן‪,‬‬ ‫אזא‬ ‫דיבורים‪ ,‬זעלבן‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫געווארן ביי דעם‬ ‫גוטע‬ ‫ער‬ ‫רעדט‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך מקנא‬ ‫שעה‪,‬‬ ‫זעכצן‪-‬זיבעצן‬ ‫אסאך א‬ ‫חיבור‪,‬‬ ‫אונז‪.‬‬ ‫גרעסערער‬ ‫א‬ ‫אסאך‬ ‫ס'איז‬ ‫רשעים‬ ‫פרייד‬ ‫שלעכטע נייעס‪ ,‬צי פון‬ ‫מענטש קיין‬ ‫ארעדן פון‬ ‫ילדנע איך גיי טרינקען א צווייטנ'ס בלוט; איך גיי מלבין זיין‬ ‫האבן‬ ‫חתונה‬ ‫ביים‬ ‫שוין‬ ‫זי‬ ‫האלט‬ ‫ענדליך‬ ‫חדשים‬ ‫אזויווי אין די‬ ‫אייבערשטן‪,‬‬ ‫נאטירליכעפאר‬ ‫פלאץ‬ ‫איךצום‬ ‫ווערן‬ ‫איד‪,‬‬ ‫נענטער‬‫זאגן‪" ,‬ר'‬ ‫אים עס‬ ‫אינערליכעאון‬ ‫שפירן אן צו יענעם‬ ‫געבוירן‬ ‫זיין צו‬‫זענען‬ ‫זוכה‬ ‫צוגעפירט אז זיי‬ ‫באשעפער האט‬ ‫ווערן‬ ‫פארשטייט‬ ‫יעדער‬ ‫זאך‪.‬‬ ‫קיין‬ ‫נישט‬ ‫ווארט‬ ‫יעדעס‬ ‫דיבורים‪.‬‬ ‫הייליגע‬ ‫נתביישער‬ ‫זאל‬ ‫אפגעהיטענע און‬ ‫צווייטער‬ ‫אזהא פני חברו‬ ‫רמיםטא‬ ‫איד‪ ,‬איך אליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫פאר‬ ‫פלאץ‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫סארט‬ ‫גרעסערער‬ ‫א‬ ‫און‬ ‫קשר‬ ‫שטערקערער‬ ‫זייןאן‬‫געווען‬ ‫רעדן‪,‬‬ ‫שוין‬ ‫נישט‬ ‫איז‬ ‫מ'דארף‬ ‫דערהמקדש‬ ‫חטא‪.‬‬ ‫וואסבית‬ ‫געטון א‬ ‫צווייטן‬ ‫האבן‬ ‫ביים‬ ‫וואס‬ ‫לבן‬ ‫כדי‬ ‫אזוי‪,‬‬ ‫יעקב‪,‬‬‫געטון‬ ‫חתן‬ ‫נעכטן‬‫מיראיר‬ ‫סימנים פון‬ ‫האט‬ ‫באקומען‬ ‫ווייל‬ ‫ברבים;‬ ‫האט‬ ‫אב‬ ‫טויגס'איז‬ ‫בתפילה‪.‬‬ ‫עפעס וואס‬ ‫קוקטמרבה‬ ‫מענטשמען‬ ‫צוגיין‬ ‫תשרי‪ ,‬איז‬ ‫מ'זאל‬ ‫אלול און‬ ‫רעים‪:‬‬ ‫פשוט'ער‬ ‫באהבת‬ ‫ווען א‬ ‫אזפון‬ ‫ער‬ ‫מרבה‬ ‫לב‪.‬‬ ‫ובטוב‬ ‫צו‬ ‫קנאה‬ ‫בשמחה‬ ‫אייבערשטן‬ ‫פרט‬ ‫דעם‬ ‫א‬ ‫דינען‬ ‫ס'איז‬ ‫און‬ ‫נאר‬ ‫ברודער‪,‬‬ ‫זייןדאך ברודער'ס‬ ‫נישט‬ ‫מיר‬ ‫טארן‬ ‫אויבן‬ ‫רעקארדירט‬ ‫ווערט‬ ‫זאגט‬ ‫איד‬ ‫א‬ ‫ט םיא לאז ווייל ער‬ ‫אודאי‬ ‫וואס‬ ‫און‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫פארשעמט ווערן‪ .‬און אודאי טארן מיר נישט זיין‬ ‫געווען‬ ‫חטאים‬ ‫נישט‬ ‫איז‬‫קיין‬ ‫שכינה‬‫נישט‬ ‫רשעים‪,‬‬ ‫פון‬ ‫שפירן חטא‬ ‫נישט קיין‬ ‫אוועקגעבן‬ ‫דערפאר‬ ‫מיט'ן‬‫אויסנארןאזוי‪,‬‬ ‫וואך געטון‬ ‫קענען‬ ‫לעצטע‬ ‫נישט‬ ‫איםמיר‬ ‫האט‬ ‫זאל‬ ‫אלערעים‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫מער ווי‬ ‫דער‬ ‫מ'זאל זיך פון צוויי‬ ‫לערנען אויב‬ ‫דער חטא ווי‬ ‫ס'האנדלט‬ ‫קלענערער‬ ‫תיקון אז‬ ‫מיט‬ ‫ווען‬ ‫גוט‬‫עס א‬ ‫אהבה‬ ‫איזקיין‬ ‫עפעס‬ ‫נישטא‬ ‫טון‬ ‫נישט‪,‬‬ ‫דעם‬ ‫כל‪.‬‬ ‫אנשטאט‬ ‫האט רוב‬ ‫ער‬ ‫מ'זאל‬ ‫גילויאז‬ ‫ווערןדיזיין‬ ‫דאווענען‬ ‫בחינה‪,‬‬ ‫בשעת'ן‬‫אנדערע צו‬ ‫גארנישט געטון‬ ‫האט קען‬ ‫די‬ ‫ברודער‬ ‫נאך‬ ‫ארויפקומען‬ ‫וועט דער‬ ‫נישט‬ ‫ער‬ ‫זאל‬ ‫ווען‬ ‫צווייטער‬ ‫און‬ ‫הימל‪,‬‬ ‫איךאלאה‬ ‫כדי‬ ‫אין‬ ‫זיך‪,‬גיי‬ ‫פוןאל‬ ‫עבןא ה‬ ‫פעס גוט מיט דער‬ ‫דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫קיינעם‪,‬‬ ‫פון‬ ‫געארבעט‬ ‫געזאגט‬ ‫דאך‬ ‫נישט‬ ‫האט‬ ‫וואלט‬‫יעקב‬ ‫נעמען"‪...‬רחל‪.‬‬ ‫קיינער‬ ‫נקמהאנשטאט‬ ‫נ‬ ‫חטאים אז‬ ‫קיין‬ ‫נישט‬ ‫אראבער‪,‬‬ ‫אדער דיאזוי‬ ‫פון‬ ‫אוועקצוגעבן פון זיך‪ ,‬כדי א צווייטער זאל נישט‬ ‫ידידים‪.‬‬ ‫"רקבאון‬ ‫געשטאנען‬ ‫עסיד‪,‬‬ ‫מ'קען‬ ‫איז‬ ‫המקדש‬ ‫אנגענעם‬ ‫בית‬ ‫דער‬ ‫אזוי‬ ‫און‬ ‫זיין‬ ‫גרויס‪,‬‬ ‫געטון קען‬‫הרגשה‬ ‫דערויף זיין‬ ‫סליחות‪.‬‬ ‫מ'זאגטזכרונו‬ ‫טאהשער רבי‬‫נארתהלים‪,‬‬ ‫עצמות זיך‬ ‫קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫מער‬ ‫דער‬ ‫צו‬ ‫קנאה"‪,‬‬ ‫אדער‬ ‫מ'לייגט‬ ‫עצמות‬ ‫אלימלך‬ ‫נאר‬ ‫טעג‪,‬‬ ‫רבי ר'‬ ‫ל)‬ ‫(משלי‬ ‫ס'שטייט‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫דערצו‪.‬‬ ‫עפעס‬ ‫רחל‬ ‫זיבעצן‬ ‫געארבעט‬ ‫האבן‬ ‫ער‬ ‫וועט‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫באקומען‬ ‫צו‬ ‫כדי‬ ‫נאר‬ ‫צוואנציג‪,‬‬ ‫גרייט‬ ‫נעכט‬ ‫זיין‬ ‫אזויפיל‬ ‫און‬ ‫מ'דארף‬ ‫לבן‬ ‫הונדערט‬ ‫פאר‬ ‫ווייט‬ ‫ווי‬ ‫דעם‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫פון‬ ‫ל‬ ‫ב‬ ‫ןן‬ ‫לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט‬ ‫ווען‬ ‫אפילו‬ ‫שמוץ‪,‬‬ ‫און‬ ‫חטאים‬ ‫פון‬ ‫רעדן‬ ‫ווייל‬ ‫דער‬ ‫זיך‪,‬‬ ‫מ'פארגעסט‬ ‫דען?‬ ‫וואס‬ ‫נאר‬ ‫יחוד‪.‬‬ ‫לשם‬ ‫אזא‬ ‫ריבויפסוק‬ ‫דורך‬ ‫נישט‪.‬‬ ‫דער‬ ‫זאגט‬ ‫ארויס‬ ‫טויג‬ ‫וואס‬ ‫דערפאר‬ ‫קומט‬ ‫עפעס‬ ‫ווי‬ ‫אז‬ ‫אינעווייניג‪,‬לי"‬ ‫פירטודודי‬ ‫קוקן‬ ‫אויס‬ ‫ערלדודי‬ ‫חלילה‬ ‫פון‬ ‫זאל‬ ‫דערפאר דער‬ ‫אויפפרעסן"אני‬ ‫לברכה‬ ‫ישראל‪.‬אונז‬ ‫"ורוממתנו‬ ‫קנאה זאל‬ ‫האחדות פון כלל‬ ‫ווערטער‪.‬‬ ‫קיינמאל מיט‬ ‫נישט‬ ‫מיט'ן כח‬ ‫ארויסברענגען‬ ‫האבן‬ ‫זיינאר‬ ‫נישט‬ ‫איזוויבאלד‬ ‫קשר‪,‬‬ ‫מויל‬ ‫אינערליכן‬ ‫דאס‬ ‫וואס‬ ‫טאג‬ ‫א‬ ‫רחל‪,‬אדארפן‬ ‫שעה‬ ‫אכצן‬ ‫פוןווייב‪.‬‬ ‫אדער‬ ‫קינדער‬ ‫מיר‪,‬אפדייצר הרע‬ ‫אוןו א ר‬ ‫ווי‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫ן פון‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫שבטים‪ .‬און מיר‪ ,‬די קינדער פון רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫אחדות‪,‬פון‬ ‫דערהויבןדיבור‬ ‫מעלהדיא‬ ‫האסט עס‬ ‫שמוץ‪ ,‬איז‬ ‫יענעמ'ס‬ ‫ס'איז‬ ‫מענטש און מ'פאלט דורך‪.‬‬ ‫פארדרייט‬ ‫פאר א‬ ‫ו‬ ‫זוכה צו‬ ‫הייליגער‬ ‫מענטש‬ ‫און‬ ‫גרויסערא‬ ‫איז‬ ‫תפילה‬ ‫די‬ ‫אז‬ ‫אזא‬ ‫דורך‬ ‫לאזן‬‫נישט אז‬ ‫קודםווייל‬ ‫ווייל‬ ‫דערזאל מען‬ ‫התפילה‪,‬‬ ‫פארוואס?‬ ‫הויך‪,‬‬ ‫איז‬ ‫מצליח‪,‬‬ ‫אזוי‬ ‫וואס זענען‬ ‫געווארן‬ ‫מיך‬ ‫פארלוירן‬ ‫קיין‬ ‫האבן‬ ‫נישט‪ -‬דו‬ ‫הלשונות"‬ ‫ס'איז‬ ‫מכלבכלל‬ ‫ווען‬ ‫קייןזיי זאלן‬ ‫גערעדט אז‬ ‫איז מעגליך‬ ‫ס'האט נישט‬ ‫אסאך א‬ ‫ס'איז‬ ‫ווייל‬ ‫די‬ ‫און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬‫אז‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫לאזן‬ ‫נישט‬ ‫ען‬ ‫"שלום‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין‬ ‫לעבעדיג‪,‬‬ ‫בלייבן‬ ‫דיבורים‬ ‫די‬ ‫לעבט‪.‬‬ ‫וואס‬ ‫רע‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען נישט לאזן אז די‬ ‫אפגעהיטן‪,‬הייליגע‬ ‫אויפצושטעלן‬ ‫ט זוכה געוועןגעווען‬ ‫און אהבה‪,‬‬ ‫ס'איז‬ ‫ידידות‬ ‫מען אז‬ ‫מענטשןמיט‬ ‫פארשטייט מער‬ ‫מענטשן‬ ‫שטערקערער שלום‪,‬‬ ‫אנדערע‬ ‫ו‬ ‫אנדערע‬ ‫זינדיגן‪,‬‬ ‫בה'‪.‬‬ ‫שמחהצוזאל‬ ‫דער א קנאה‬ ‫מענטש‬ ‫מ'שפירט‬ ‫מיט‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫אויסצודריקן‬ ‫ווען‬ ‫המקדש חרוב‬ ‫מצד עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי געשוויסטער‬ ‫וועלט‬ ‫אונז די‬ ‫מענטש‪.‬‬ ‫א‬ ‫מ'טשעפעט‬ ‫מעגליך‬ ‫געשוויסטער‬ ‫נישטבית‬ ‫ווען‬ ‫ס'איז ביי‬ ‫צווייטער‬ ‫הייסט אז‬ ‫אפגערעדט‬ ‫דאס אזאז‬ ‫עצמם"‪.‬זאגן‪:‬‬ ‫פארשטייט‬ ‫רחל אים‬ ‫מצדאון‬ ‫מענטש‬ ‫חתונה און‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה צו אנדערע מענטשן‬ ‫א‬ ‫קעגן‬ ‫דעם‬ ‫צו‬ ‫דער‬ ‫קומען‬ ‫ס'קומט צו‬ ‫זענען‬ ‫פון‬ ‫מ'זאל‬ ‫וואס‬ ‫דערלייגט‬ ‫ווען‬ ‫דיבורים‬ ‫האט רחל נישט‬ ‫מוק'ס‬ ‫ביי‬ ‫ווייסט‬ ‫פון‬ ‫יעדער‬ ‫שפראך‪.‬‬ ‫מענטשליכער‬ ‫למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫פרעמדער‬ ‫רחוק – א‬ ‫ערגער‪.‬‬ ‫זה‬ ‫ואין‬ ‫להם‪,‬‬ ‫התחלה‬ ‫שהוא‬ ‫אופן‪,‬‬ ‫אחד‬ ‫א‬ ‫אויף‬ ‫שרעקליכן‬ ‫אב‬ ‫קוק‬ ‫להם‬ ‫א‬ ‫דאלאר‪,‬‬ ‫שיש‬ ‫אויף‬ ‫טויזנט‬ ‫ווערן‬ ‫נתבזה‬ ‫יעצט‬ ‫גייט‬ ‫דיר‬ ‫לאה‬ ‫גיב‬ ‫"איך‬ ‫ל‬ ‫א‬ ‫ייג ה‬ ‫דאסאאיז די‬ ‫בשמחה ‪-‬פון‬‫ס'רעדט זיך‬ ‫ווען את‬ ‫באשטייט"‪.‬‬ ‫ווארט‬ ‫און א‬ ‫פארגייט‬ ‫פאטש‬ ‫אז "א‬ ‫זאגט‪,‬‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫"עבודה שבלב‬ ‫נדערע‪ .‬זצ"ל‪.‬‬ ‫אנדערע‪.‬ה'‬ ‫פארגינען פאר עבדו‬ ‫אים‬ ‫אוןזיך‬ ‫צווייטן‪,‬‬ ‫ס'עפנט‬ ‫מינוט‪,‬‬ ‫גוטע‬ ‫האט א‬ ‫שםער‬ ‫ווען‬ ‫לאה זאלזיך‪,‬‬ ‫דאס איז א מורא'דיגע חשיבות‪ ,‬זיבעצן שעה‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫ווערן מיט‬ ‫ידידות‬ ‫קשר פון‬ ‫אא‬ ‫געבויט‬ ‫האט‬ ‫וואס‬ ‫מענטש‬ ‫מצד‬ ‫רק‬ ‫האח‬ ‫ואין‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫צוגעזאגט‬ ‫מצד‬ ‫אז‬ ‫נקרא‬ ‫אים‬ ‫סימנים‬ ‫האח‬ ‫מ'וואלט‬ ‫די‬ ‫איבער‬ ‫אויב‬ ‫איר‬ ‫אפילו‬ ‫זי‬ ‫גיט‬ ‫‪-‬‬ ‫אסורה"‬ ‫ממילא‬ ‫ראיה‬ ‫מ‬ ‫מ‬ ‫ג אלי‬ ‫זינדיגט‬ ‫געהויבן‬ ‫דעראידגוף‬ ‫ווען‬ ‫קען‬ ‫דעם א‬ ‫מהר"ל‪ ,‬אז‬ ‫זיין‬ ‫ביי‬ ‫מעודד‬ ‫וואס‬ ‫דער‬ ‫תפילה"‪,‬‬ ‫צווייטן‪,‬‬ ‫זאגט‬ ‫צו זייןזוא‬ ‫האח נקרא מצד התולדה‪ ,‬ואין שם האח רק מצד‬ ‫הארץ‬ ‫מכבד‬ ‫חברים‪,‬דאס‬ ‫"כיא גיס אויס‬ ‫אזוי‪ :‬זיך‬ ‫ער גיט‬ ‫בלייבט‪.‬‬ ‫און‬ ‫הארץ‬ ‫ווארט‬ ‫דאס‬ ‫א‬ ‫וועט דערפאר באקומען‬ ‫דובוואס ער‬ ‫ישכרטאג‬ ‫שכר‪ ,‬פון רביפונעם‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫א‬ ‫זיין‬ ‫עבודת יששכר‪ ,‬פון רבי ישכר דוב מוואלברוז‬ ‫ווייטן‪ ,‬מעודד‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫נישט‬ ‫קיינמאל‬ ‫ער‬ ‫וואלט‬ ‫מוואלברוז‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫דאלאר‪,‬‬ ‫פארשעמט‬ ‫ביליאן‬ ‫נישט‬ ‫דערפאר‬ ‫נ‬ ‫י‬‫ש‬ ‫אפ ט‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫פאקט‬ ‫פונעםצו‬ ‫גוף‪.‬‬ ‫דאךער‬ ‫א‬ ‫לייגט‬ ‫בלויז‬ ‫נאכדעם‬ ‫ס'איז‬ ‫ווייל‬ ‫הארץ‪,‬‬ ‫אהבת‬ ‫נאר‬ ‫חידוש‪,‬‬ ‫גאנצן‬ ‫מיט'ןאון‬ ‫פון‬ ‫צווייטן‪.‬‬ ‫קיין‬ ‫ענין‬ ‫נישט‬ ‫שמחה‬ ‫דעם‬ ‫עסא‬ ‫אין‬ ‫איז‬ ‫פון‬ ‫מחזק זיין‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫אבערזיך‬ ‫מ'דארף‬ ‫שכר‪ ,‬וויבאלד זיין דיבור איז געווען אפגעהיטן‪ .‬ער‬ ‫אהבת‬ ‫דעם ענין פון‬ ‫מ'קען א‬‫ווערד‬ ‫דיבור‪,‬ס'איז‬ ‫פילט אער ווי‬ ‫זיין אויף‬ ‫אייבערשטן‪,‬‬ ‫מ'קען מפייס‬ ‫פאר'ן‬ ‫מאל‪,‬‬ ‫פינף‬ ‫געקוקט‬ ‫נעכטן‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון אהבת‬ ‫אין‬ ‫דאך‬‫אויסגעשמועסט‬ ‫האט‬ ‫ער‬ ‫איי‪,‬‬ ‫עס‬ ‫געקוקט‪.‬‬ ‫ווערט‬ ‫אזוי‬ ‫ר‪.‬‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין‬ ‫ער איז‬ ‫ווייל‬ ‫ערגשמי‪,‬‬ ‫שלום‪,‬‬ ‫דבר‬ ‫אויך‬ ‫איז‬ ‫ברודער‬ ‫פאר'ן‬ ‫אז‬ ‫רחלשטערקער און נענטער ווי‬ ‫חיבור‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫חברער‬ ‫הנבחרא און‬‫גוף איז‬ ‫דערעם‬ ‫נאטור‪.‬זמן‬ ‫זיין‬ ‫איז‬ ‫בית דאס‬ ‫געווען!‬ ‫נישט‬ ‫האט‬ ‫דאס‬ ‫איז‬ ‫הרע‪.‬‬ ‫נפש‬ ‫לשון‬ ‫מסירות‬ ‫גערעדט קיין‬ ‫וואספארא‬ ‫האט נישט‬ ‫פסאוו‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫האט די‬ ‫‪ ,‬איז דער צוליב איין זאך‪ ,‬כדי נישט צו פארשעמען איר‬ ‫וואס‬ ‫זמן‬ ‫וואס‬ ‫צום‬ ‫געהערט‬ ‫דער‬ ‫עראיז‬ ‫וואס‬ ‫המקדש‪,‬‬ ‫גוטן‬ ‫פונעם‬ ‫אוועקגעגעבן א‬ ‫געזאגט‬ ‫נישטס'איזחורבן‬ ‫נישט‬ ‫כאילו‬ ‫וואלט‬ ‫דאלאר‪ .‬ער‬ ‫אויסמעקן‬ ‫נישט‬ ‫ביליאן‬ ‫עס‬ ‫ווייל‬ ‫געווען‬ ‫איז‬ ‫דאס‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪ ,‬איז דער זמן וואס‬ ‫איר‬ ‫מער?‬ ‫פארשעמען‬ ‫אפשר‬ ‫צי‬ ‫מאל‪,‬‬ ‫צו‬ ‫נישט‬ ‫צען‬ ‫צי‬ ‫כדי‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫איז דאך‬ ‫טאטן‪.‬‬ ‫נשמה‬ ‫זעלבן‬ ‫פונעם‬ ‫אבער די‬ ‫במציאות‬ ‫זאך‪.‬‬ ‫געמיינע‬ ‫דאך‬ ‫אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫ענטפער‬ ‫אז דער‬ ‫וואסאצו‬‫יעצט אין די טעגס'איז‬ ‫חתן און געווארן‪.‬‬ ‫גוטס‪.‬‬ ‫איר‬ ‫גערעדט‬ ‫אוועקגעגעבן‬ ‫בלויזער האט‬ ‫ניבול פה‪.‬‬ ‫קייןנישט‬ ‫גערעדט דא‬ ‫האט‬ ‫אד טאה‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬ ‫מיר טרויערן אויפ'ן‬ ‫אויפ'ן‬ ‫פאר'ן‬ ‫דאווענען‬ ‫טרויערן‬ ‫מיר‬ ‫זכיה‬ ‫לעבעדיגע זאך וואס איז‬ ‫דאסכלאיזהוןאדעלמא‪.‬‬ ‫דאווענען פאר‬ ‫געכאפט‪.‬‬ ‫בלויזהאט זיךזייןנישט‬ ‫יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אויפ'ן‬ ‫דאס אלעס‬ ‫פארלוירן‪ ,‬ער‬ ‫האט זיך‬ ‫ער און‬ ‫טנ'ס פאלק –‬ ‫אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫אהבת‬ ‫(נתיב‬ ‫עולם‬ ‫נתיבות‬ ‫האלט‬‫אין‬ ‫מהר"ל‬ ‫מהר"ל‬ ‫דער‬ ‫דער‬ ‫חבר?‬ ‫זיין‬ ‫אדער‬ ‫ברודער‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫די הייליגסטע זאך וואס ס'איז דא‪ .‬דערפאר‪ ,‬אז‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט‬ ‫נאר‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫אנדערן‬ ‫איד‪.‬‬ ‫קיין‬ ‫אן‬ ‫טון‬ ‫געווען‬ ‫דארפן‬ ‫מצער‬ ‫יעצט‬ ‫נישט‬ ‫וועט‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫ער‬ ‫י טעוו יז‬ ‫אמאל געווען און ס'לאזט א געוויסן רושם‪.‬‬ ‫טראכטןערא מאכט‬ ‫דעם מענטש און‬ ‫פונעם‬ ‫די מאמע‬ ‫פארדרייט‬ ‫דערצויצרזייןהרע‬ ‫ן כלל ישראל‪,‬‬ ‫וועגן אין‬ ‫ערגער‪.‬שמחה‬ ‫דערעסענין פון‬ ‫נצחיות פון כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫שווער איז‬‫גייט נשמה‬ ‫פארדעם דער‬‫מ'זינדיגט מיט‬ ‫זאך‪ :‬אין‬ ‫דאווענען‪ ,‬מוז‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫זאך)‪.‬‬‫ברענגטא אגוטן‬‫פון‬ ‫געניסן‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫קענעןאא')‬ ‫נענטער צו‬ ‫פרק‬ ‫מינוט‪ ,‬ווער איזכדי צו‬ ‫רעים‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א מענטש‪,‬‬ ‫צוויי דער‬ ‫בחור אין‬ ‫בעסטן‬ ‫דעם‬ ‫אוועקגעגעבן‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫ז‬‫טאה י‬ ‫דיבור איז ערגער ווי‬ ‫ממראה‬ ‫"והייתמ'קען רעדן‬ ‫דאך אז‬ ‫זאגט‬ ‫דערחיים‬ ‫חפץ‬ ‫איםצודער‬ ‫הצלחה‬ ‫שליסל פון‬ ‫דער‬ ‫פנימיות'דיגע מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫ומפתה‪.‬‬ ‫זי האט‬ ‫ווי אונס‬ ‫ערגער‬ ‫ליגט‬ ‫דעם‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫רע‬ ‫איןשם‬ ‫ווייל‬ ‫מוציא‬ ‫דור‪,‬קיין‬ ‫דעםאיז‬ ‫נישטא‬ ‫דעם‬ ‫איז‬ ‫שבת‬ ‫אין‬ ‫קשר‬ ‫מוצאי‬‫אריינגיין‬ ‫געבוירענער‬ ‫מ'זאגט‬ ‫מ'קען‬ ‫וואס‬‫הדעת‪.‬‬ ‫לאמיר‬ ‫פסוקים‬ ‫זאך‪.‬ישוב‬ ‫פוןאון‬ ‫די‬ ‫צייט‬ ‫איינע א‬ ‫פון‬‫האבן‬ ‫מעןפלא‬ ‫מהר"לדיא‬ ‫משוגעדער‬ ‫זאגט‬ ‫זאגט‪:‬‬ ‫מיט'ן‬ ‫פסוק‬ ‫שייכות‬ ‫משוגע‪ .‬א‬ ‫האבן‬ ‫מוותר געווען‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫ט קיין‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין פנימיות'דיגע‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫ערפון‬ ‫מאמע‬ ‫קוקטוועט‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫ממילא‬ ‫צו‬ ‫אויפגעגעבן‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫וועלט‪.‬‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫יז ‪.‬טלע‬ ‫דערדער גאולה שלימה‪ .‬און‬ ‫(אויב צו‬ ‫אונז פירן‬ ‫געווארן‬ ‫געבוירן וועט‬‫שלום וואס‬ ‫מינוט‬ ‫מ'איז‬ ‫"שלום‬ ‫זעקס‪-‬זיבן‬ ‫וועלכן‬ ‫ווערט יעדעמיט‬ ‫דערמאנט‪,‬‬ ‫דא דארט‬ ‫לך"‪,‬‬ ‫ס'איז‬ ‫"ויתן‬‫שבת‪,‬‬ ‫ביי‬ ‫שומרי‬ ‫חלילה‬ ‫מינוט‪ ,‬ער‬ ‫משוגע ווען‬ ‫ווערטאין א‬ ‫דיבורים‬ ‫הונדערטאיד‬ ‫עיניך" ‪ -‬א‬ ‫געווארן זיין‬ ‫(אויבדידער‬ ‫ישראל‪.‬‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויב דער‬ ‫כלל‬ ‫פון‬ ‫מאמע‬ ‫קה‪ ,‬צו זיין די‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫בני‬ ‫י"באשבטי‬ ‫געמיינע‬ ‫אלע‬‫פון ב"י‬ ‫מעבש‬ ‫ט‬ ‫מעשה‬ ‫דער באשעפער זאל העלפן אז אונזער דיבור‬ ‫מאמע פון אלע געמיינע בני עשו‪.‬‬ ‫לרחוק‪.‬‬‫וועט‬ ‫אויך‬ ‫ער‬ ‫נאכדעם‬ ‫וואס‬ ‫דיבורים‬ ‫דער שטן אריין כוחות אז‬ ‫קשר‬ ‫לייגט‬ ‫טאקעווי א‬ ‫שטערקער‬ ‫וועגן דעם‬ ‫צומאל זיין‬ ‫פארוואס‬ ‫מענטשן‬ ‫פראגע‪,‬קען‬‫חיבור‬‫ווי רוב‬ ‫זען‬ ‫ולקרוב"‪.‬קען מען‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫אזא‬ ‫די‬ ‫זיך‬ ‫שטעלט‬ ‫מנחה‪ ,‬און דאך‬ ‫לרחוק‬ ‫א מנין‬ ‫ס'איז‬ ‫משוגע‪,‬‬ ‫ס'איז‬ ‫מיטאבער‬ ‫נישט‪.‬‬ ‫געוואלד‬ ‫וואס מ'טאר‬ ‫האבן‬‫עפעס‬ ‫קשר‬ ‫א‬ ‫טערקער ווי‬ ‫זאל זיין ריכטיג‪ .‬דער בית אהרן (פרשת נח)‬ ‫באקומען דעם שוואכסטן שידוך‪ ,‬עשו‪ ,‬און זי וועט‬ ‫מ'זאלזיקודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫דעם?‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר‬ ‫צוויי‬ ‫אנשטאטאז‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫אריינגיין‬ ‫באקומען‬ ‫ס'קען‬ ‫אויב‬ ‫וועט‬ ‫זי‬ ‫גייט זי‬ ‫שכר‪.‬‬ ‫און‬ ‫עשו‪,‬‬ ‫באקומען וואס‬ ‫דערויף‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫און…‬ ‫שוואכסטן‬ ‫דעם…ןוא‬ ‫וו‬ ‫אונז‪,‬נאראוןצעבראכן און צעקלאפט‪,‬‬ ‫זאל זיין‬‫מענטש אין‬ ‫געוואנדן‬ ‫איזדער‬ ‫נאכדעם‬ ‫ערשט נאך‬ ‫מענטשן‬ ‫ווארטן‬ ‫פרעמדע‬ ‫"שלוםזאלסטו נישט‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫זייןלרחוק" און‬ ‫פארוואס‬ ‫מיט‪.‬‬ ‫וואלט קודם‬ ‫כאפן זיך‬ ‫לכאורהשטייט‬ ‫נישט פון נארמאלקייט‪ .‬נארמאלערהייט וואלט ער‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫ואנדן אין דעם בעסטן שידוך וואס זי האט געהאט‪ ,‬גייט זי‬ ‫זימינוט‪,‬‬ ‫גייטא‬ ‫הונדערט געהאט‪,‬‬ ‫שידוךג וואס זי האט‬ ‫טן‬ ‫און‬ ‫אונז‪,‬‬ ‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪ ,‬און‬ ‫אנשטאט‬ ‫בחור‪.‬‬ ‫ערגסטן‬ ‫דעם‬ ‫באקומען‬ ‫גייטנישט‬ ‫אב טיי קיינמאל‬ ‫טייטשט דעם פסוק "כי פי ה' דיבר"‪ ,‬אז מיין מויל‬ ‫געדארפט‬ ‫קרוב?‬ ‫קען אין‬ ‫פאר'ן‬ ‫דעמאלט‬ ‫שלום‬ ‫געקוקטאין‬ ‫ווערטער‬ ‫אהבה צו‬ ‫דערמאטערט‪.‬אז מרבה זיין‬ ‫געדענקען‪,‬‬ ‫זיין אהבה צו‬ ‫לאמיר‬ ‫מרבה און‬‫דערשלאגן‬ ‫זיין אז‬ ‫דאווענען‬ ‫געדענקען‪,‬‬ ‫און‬ ‫קרבנות‬ ‫זאגן‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין‬ ‫לאמיר‬ ‫קענען‬ ‫וועסטו‬ ‫מינוט‪,‬‬ ‫דריי‬ ‫נישט‪.‬‬ ‫מ'טאר‬ ‫וואס‬ ‫אהבה צו‬‫רבה זיין גייט‬ ‫רעדט גאט ברוך הוא‪ .‬דאס איז דער תפקיד פון‬ ‫געדארפט‬ ‫וואלט‬ ‫לכאורה‬ ‫קרוב?‬ ‫פאר'ן‬ ‫שלום‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין אהבה צו‬ ‫אנשטאטוואס‬ ‫בחור‪.‬‬ ‫דעם ערגסטן‬ ‫ומען םעד‬ ‫נאכדעם‬ ‫ערשט‬ ‫דעראון‬ ‫"שלום זיווי א‬ ‫לרחוק"‬ ‫געהאט‪ ,‬גייט‬ ‫קודם‬ ‫‪204,000‬זי האט‬ ‫שטייט‬ ‫ווערטער!‬ ‫שידוך‬‫אריינגיין‬ ‫בעסטן‬ ‫דעםשעה‬ ‫זיבעצן‬ ‫עב‬ ‫באקומען דעם ערגסטן בחור‪ .‬אנשטאט‬ ‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪ ,‬און‬ ‫דיבורפון‬‫א יצר‬ ‫מעשה‬‫הלשון‪ ,‬אז‬ ‫ס'איז א‬ ‫שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם‬‫נתיב‬ ‫מענטש?‬ ‫זאגט אין‬ ‫נארמאלער‬ ‫מהר"ל‬ ‫פארוואסקודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫פראגע‪,‬אז מ'זאל‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫מינוט!‬ ‫זיין‪ .‬א‬ ‫שוואכסטןמתבונן‬‫מענטש‬ ‫דעםא‬‫אנשטאטזיך‬ ‫דארף‬ ‫ממילא‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי‬ ‫צומאל זיין שטערקער ווי א קשר‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע פון כלל ישראל‪.‬‬ ‫געווארן מיר‬ ‫די זכיה‪ ,‬אז‬ ‫אזא חיבור קען • • •‬ ‫אונז געבן‬ ‫וועלכןזאל‬ ‫באשעפער‬ ‫אונזער מויל‪.‬‬ ‫ווי א מעשה עבירה‪ .‬ווייל מ'זעט אין‬ ‫לרחוק ולקרוב"‪ .‬שטעלט זיך די פראגע‪ ,‬פארוואס‬ ‫לרחוק‪.‬‬ ‫שלום‬ ‫"שלוםאונס‬ ‫אויך‬ ‫טראכטן‪.‬‬ ‫נאכדעם‬ ‫דערמאנט‪ ,‬אז אן‬ ‫די‬ ‫נישטערגער‬‫זיך‬ ‫ווערט דער תורה‬ ‫איז‬ ‫וועט‬ ‫שטעלט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫ווערטער‪,‬‬ ‫איך‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫עשו‪,‬‬ ‫וואס‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫ביי "ויתן לך"‪,‬‬ ‫בני‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫לרחוק‬ ‫אסאך‬ ‫זאך‬ ‫א‬ ‫יעצט‬ ‫געמיינע‬ ‫טוןגאר‬ ‫דעם? זי‬ ‫הכל צופון‬ ‫ישראל‪.‬‬ ‫אלע‬ ‫געלעגנהייט‬ ‫פון‬ ‫כלל‬ ‫מאמע‬ ‫באקומען‬ ‫די א סך‬ ‫פון‬ ‫די‬ ‫ס'איז‬ ‫זיבבאקומען‬ ‫האב‬ ‫מאמע‬ ‫זיין‬ ‫איך‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫ז‬‫י‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ק‬ ‫צו‬ ‫ן‬ ‫גייט‬ ‫ד‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫סעמ‬ ‫קה‪,‬‬ ‫מ‬ ‫(אויב דער‬ ‫געבוירן‬ ‫מ'איז‬ ‫דערמיט‬ ‫ומפתה באצאלט נאר‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫זייער אסאך גוטע דיבורים יעדן איינציגן טאג‪.‬‬ ‫ה‪ ,‬אריין‬ ‫שבתשטייט שוין גרייט מיט‬ ‫מענטש‬ ‫א‬ ‫ווען‬ ‫אבער‬ ‫ביליאן‬ ‫הונדערט‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫ווי‬ ‫ווערד‬ ‫די‬ ‫מער‬ ‫פון‬ ‫ס'איז‬ ‫מאמע‬ ‫אז‬ ‫די‬ ‫אליין‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫האלט‬ ‫אויפגעגעבן‬ ‫האט‬ ‫זכיה אז‬ ‫דיעולם‬ ‫געבן‬ ‫אונז‬ ‫אייבערשטער‬ ‫זאלאןדער‬ ‫שםלאמיר‬ ‫מוציאזאך‪.‬‬ ‫פלאאפון א‬ ‫מוצאיטאטן‪,‬‬ ‫מהר"ל א‬ ‫מ'זאגט דער‬‫זאגט‬ ‫פסוקים וואס‬ ‫מ'דארף האבן זייער א גוטןאיינע פון די‬ ‫וועלט‪ .‬זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫דעם‬ ‫קיין‬ ‫אויף‬ ‫נישט‬ ‫מויל‬‫איז‬ ‫אונזער‬ ‫אויף קשר‬ ‫אדון‬ ‫געבוירענער‬ ‫זאלן זיין‬ ‫אבער‬ ‫איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת‬ ‫פאר'ן‬ ‫פופציג שקל‬ ‫צומיט'ן‬ ‫אקאונטענט‬ ‫שייכות‬ ‫חשבוןא‬ ‫מאכןצוא האבן‬ ‫געווען‬ ‫מוותר‬ ‫האט‬ ‫דאלאר‪ .‬זי‬ ‫אה יז‬ ‫ווען ער האט שוין א סידור‬ ‫ברכות;‬ ‫הונדערט‪ .‬אין‬ ‫מורא'דיגע זאך‪:‬‬ ‫א ותפילין ביי‬ ‫טלית‬ ‫טאג‪,‬‬ ‫ס'קומטברענגט‬ ‫סוף א')‬ ‫פרק‬ ‫רעים‬ ‫דער‬ ‫לאמיר‬‫בחור אין‬ ‫אזוי‪,‬‬ ‫אויב‬ ‫בעסטן‬ ‫ועקגעגעבן דעם‬ ‫וואסזאלן‬ ‫בחוקתי)‪ :‬מיר‬ ‫(פרשת וישמחו";‬ ‫זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫זאגטפון "יראו‬ ‫אלימלךלעבן‬‫זאך)‪.‬האבן א‬ ‫זאלןר'‬ ‫דער רבי‬ ‫מענטש‪ ,‬מיר‬ ‫–‬ ‫אונס‬‫נענטערבייצו א‬ ‫אויס‪ ,‬אז‬ ‫קומטאיז‬ ‫ווער‬ ‫מינוט‪,‬‬ ‫טראכטן א‬ ‫רע באצאלט‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫ביי וידבר; שוין געוואשן די הענט ווי ס'שטייט אין‬ ‫פונעם‬ ‫מאמע‬ ‫וואס‬ ‫די‬ ‫שכר‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫דעם‬ ‫ישראל‪,‬‬ ‫צוזאמרעכענען‬ ‫כלל‬ ‫פון‬ ‫נצחיות‬ ‫קענען‬ ‫נ‬ ‫צ‬ ‫ח‬ ‫תוי‬ ‫שמירת‬‫איז אן‬ ‫מענטשפון‬ ‫דער שמחה‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫שפירן א‬ ‫פה"? אז‬ ‫וועלכע‬ ‫שבעל‬ ‫שמים‬ ‫"תורה‬ ‫הייסטיראי‬ ‫מען האלט זיין‬ ‫מהר"ל‬ ‫צאלט‬ ‫עבירה‪,‬דער‬ ‫זיין חבר?‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת‬ ‫אהבת‬ ‫מעשה‬ ‫אדער‬ ‫(נתיבא‬‫ברודער‬ ‫איז‬ ‫עולם‬ ‫וואס‬ ‫זיין‬ ‫ביליאנעןאאין נתיבות‬ ‫ומפתה‬ ‫מהר"ל‬ ‫זיין‬ ‫קען‬ ‫הונדערטער‬ ‫דער‬ ‫אייבערשטער‬ ‫האב‬ ‫איך נאר‬ ‫דער‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫אויסקומען אז‬ ‫נאר‬ ‫וועטאן אנדערן‬ ‫דערפאר‪.‬‬ ‫זיך‬ ‫צט דארפן טון‬ ‫טרויערן אויפ'ן‬ ‫וואס –מיר‬ ‫די טעג‬ ‫יעצט אין‬ ‫שולחן ערוך‪ ,‬און ער זאגט קרבנות ווי א נארמאלער‬ ‫בלויז‬ ‫אלעס‬ ‫דאס‬ ‫און זיך אנגעזאמלט היינט‪.‬‬ ‫און‬ ‫–‬ ‫פאלק‬ ‫חתןהאב‬ ‫אייבערשטנ'ס‬ ‫איר איך‬ ‫ישטעבלויז ריוח און שכר‬ ‫אוועקגעגעבןוואס‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫י‬‫ב‬ ‫ר‬ ‫ס'דארף צו‬ ‫ווי ממילא‬ ‫דאווענעןאון‬ ‫אויפ'ן מויל‬ ‫טאטן‪ .‬האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫מיר זאלן‬ ‫באלעבאס‬‫והמצוות‪.‬‬‫טאטן‪.‬‬ ‫און א‬ ‫זעלבן‬ ‫התורה‬ ‫אדון‬ ‫פונעםא‬ ‫חבר‪ .‬ביי‬ ‫רע‬‫במציאות‬ ‫שם‬ ‫מוציאזיין‬ ‫איז –‬‫דאך‬ ‫ביי‬ ‫דעם‬ ‫מ'צאלט‬ ‫ענטפער אויף‬ ‫דערדעם וואס‬ ‫אז פון‬ ‫העלפט‬ ‫מ'דארף‬ ‫וואס‬ ‫שכר‬ ‫גרויסן‬ ‫אזא‬ ‫פאר‬ ‫חשבון‬ ‫רואה‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫ישועותזמן וואס‬‫איז דער‬ ‫לבבכם"‪ ,‬ווי דער‬ ‫המקדש‪,‬אלע‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫ענין פון אהבת‬ ‫דעם‬ ‫ממשיך זיין‬ ‫"בכל‬ ‫זיין‬ ‫שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫פון אין‬ ‫זיין‬ ‫בית‬ ‫זאלאיז‬ ‫ער‬ ‫קענען‬ ‫אלע מחזק‬ ‫פונעם‬ ‫ווייל‬ ‫תפילה‬ ‫זיך‬ ‫מויל‬ ‫יעדע‬ ‫חורבן‬ ‫שלום‪,‬‬ ‫מ'דארף‬ ‫אונזער‬‫און‬‫אויך‬ ‫וועט‬ ‫זיין‪,‬‬ ‫איז‬ ‫נענטער ווי‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫מענטש‪ ,‬דעמאלט דארף ער נישט ברעכן די ציין ביים‬ ‫און ברודער‬ ‫פאר'ן‬ ‫שטערקער‬‫אז‬ ‫דער חיבור‬ ‫עבודה‪.‬אויסגעשמועסט איןנאכיאגן דעם בעל תפילה‪ ,‬נאר ער קען זאגן אשרי‬ ‫דיבור‪.‬‬ ‫חבראאיז‬ ‫וואס איז‬ ‫איר‬ ‫פארשעמען‬ ‫צו‬ ‫אודאי‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן‪.‬‬ ‫זיין פרייליך? אוודאי איז‬ ‫דאך‬ ‫צו‬ ‫זיך‬ ‫נישט‬ ‫לוינט‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫ווערט עס‬ ‫כדי‬ ‫רחל‬ ‫נו‪,‬‬ ‫מיט זיין‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫געווען! צו‬ ‫איד‪.‬‬ ‫אזוי‬ ‫איין‬ ‫מעגליך נישט‬ ‫דעם‬ ‫שוועסטער‪.‬‬ ‫בשמחה‬ ‫צוליב‬ ‫איז דאס‬ ‫פאר‬ ‫דען‬ ‫געבן‬ ‫נפש‬ ‫טסעווש אזא מענטש‬ ‫צ‬ ‫ו‬‫ל‬ ‫רא מסירותאיז‬ ‫י‬‫ב‬ ‫א‬ ‫זאל נתעלה‬ ‫וועלט‪.‬‬ ‫השמאלי‬‫יענער‬ ‫חלק‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫ברכות‬ ‫אפילו דער‬ ‫ער צו‬ ‫אז‬‫מיט‬ ‫לייגט‬ ‫זאגט‬‫אידן‪,‬‬ ‫נאכדעם‬ ‫פאר‬ ‫תניא‬ ‫און נאר‬ ‫אזוי‪" :‬כי‬ ‫עס‬ ‫צווייטן‪.‬‬ ‫ערקלערט‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער א‬ ‫דיבור‪.‬‬ ‫אויפ'ן‬ ‫ווערן‪ .‬ארבעטן‬ ‫ייגט ער צו נישט‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫שעמטבע‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב"‪,‬‬ ‫פארשעמט ווערן‪.‬‬ ‫זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫ידידותצו‬ ‫חברים‪,‬פוןמכבד‬ ‫כל‬ ‫דער‬ ‫על‬ ‫אז‬‫ורחמיו‬ ‫דערצו‪,‬‬ ‫לכל‬ ‫סיבה‬‫ה'‬ ‫"טוב‬ ‫מסביר די‬ ‫זאגט‬ ‫איז‬‫ער‬ ‫מענטש‪.‬‬ ‫מהר"ל‬ ‫דער‬ ‫א‬ ‫ווי‬‫מוואלברוז‬ ‫דוב‬ ‫ישכר‬ ‫רבי‬ ‫פון‬ ‫יששכר‪,‬‬ ‫עבודת‬ ‫י תדו‬ ‫א ווארט איז א‬ ‫אייבערשטן‬ ‫דעם‬ ‫דינען‬ ‫מיט‬ ‫צו‬ ‫ווערן‬ ‫נתהפך‬ ‫קשר‬ ‫און‬ ‫א‬ ‫געבויט‬ ‫ווערן‬ ‫מצד‬ ‫האט‬ ‫רק‬ ‫וואס‬ ‫האח‬ ‫מענטש‬ ‫שם‬ ‫ואין‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫מצד‬ ‫נקרא‬ ‫האח‬ ‫זאל‬ ‫לאה‬ ‫אז‬ ‫סימנים‬ ‫די‬ ‫איבער‬ ‫איר‬ ‫"ואילו פינו מלא שירה כים"‪ ,‬אויב מיר וועלן‬ ‫אלקיו"‬ ‫דער פגם‬ ‫שה'‬ ‫העם‬ ‫איז‬ ‫ממילא‬‫"אשרי‬ ‫זאך‪,‬‬‫הודך"‪,‬‬ ‫כבוד‬ ‫גשמיות'דיגע‬ ‫"הדר‬ ‫מעשיו"‪,‬א‬ ‫גוף איז‬ ‫ט זי ‪.‬ל‬ ‫קשר פון ידידות‬ ‫ממילאמיט‬ ‫מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫ז‬‫צ‬ ‫"‬ ‫דער עיקר שמחה קומט פון‬ ‫גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל‬ ‫פרעמדער פאר אנדערע‪.‬‬ ‫און פארגינען‬ ‫א‬ ‫צווייטן‪,‬‬ ‫–‬ ‫רחוק‬ ‫א‬ ‫פון‬ ‫זיך‬ ‫ס'רעדט‬ ‫ווען‬ ‫זיסקייט‪.‬‬ ‫א‬ ‫און‬ ‫ליכטיגקייט‬ ‫אייבערשטער אפהיטן אונזער מויל אז ס'זאל גארנישט זיין דארט‬ ‫חוק – א לאה גייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬ ‫פרעמדער‬ ‫א‬ ‫מיט‬ ‫זה‬ ‫ואין‬ ‫להם‪,‬‬ ‫וואס איז א חלק‬ ‫התחלה‬ ‫שהוא‬ ‫דיבור‪ ,‬דער‬‫מענטש וואס‬ ‫אחד‬ ‫דערווי ביים‬‫אב‬ ‫להם‬ ‫גרויס‬ ‫שיש‬ ‫אזויאיז‬‫גליקליך‬‫‪-‬נישט‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער‬ ‫נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬ ‫לעבעדיגע זאך‬ ‫אנומענטשן‬ ‫אנדערע‬ ‫קנאה צו‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫מ'שפירט א‬ ‫צוםאון‬ ‫ידידות‬ ‫ווען‬ ‫מער‬ ‫געשוויסטערמיט‬ ‫שלום‪,‬‬ ‫שטערקערער‬ ‫ביי‬ ‫אז‬ ‫הייסט‬ ‫דאס‬ ‫עצמם"‪.‬‬ ‫פונעםמצד‬ ‫למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫עמל‬ ‫תפילה‬ ‫דעמאלט "אין‬ ‫אויבערשטן‪,‬‬ ‫ר ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫שירה‬ ‫אויסער‬ ‫אשרי‬‫פון‬ ‫זאגן‬ ‫נשמה‪,‬‬ ‫צו‬ ‫זכיה‬ ‫דער‬ ‫פון‬‫די‬ ‫האב‬ ‫קומט‬ ‫איך‬ ‫דיבור‬ ‫באשעפער!‬ ‫דער‬ ‫נפש‪.‬‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫זיין‬ ‫חרוב‬ ‫איז‬ ‫המקדש‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט מער ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫בית‬ ‫צווייטער‬ ‫צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫ווייניגסטנס זאלן מיר זוכה זיין גוט אויסצוניצן‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב געווארן‪.‬‬ ‫הייליגע‬ ‫אויפצושטעלן‬ ‫געווען‬ ‫זוכה‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫ה יז‬ ‫לאזן אז די‬ ‫נישט‬ ‫מען‬ ‫זאל‬ ‫א‬ ‫אסאך‬ ‫מצליח‪,‬‬ ‫ס'איז‬ ‫זענען‬ ‫ווייל‬ ‫וואס‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫דאווענען קיין‬ ‫האבן‬ ‫"שלום‬ ‫נישט‬ ‫קודם‬ ‫בכלל‬ ‫זאלן‬ ‫איךזיי‬ ‫אז‬ ‫די מעגליך‬ ‫געווארןאיז‬ ‫ענדיגן אין‬ ‫קענעןלדודי"‬ ‫נישט"אני‬ ‫שפירןמירדעם‬ ‫מספיקים להודות"‪ ,‬וועלן‬ ‫רעדט‪ .‬א‬ ‫וואסצו‬ ‫די דיזכיה‬ ‫איז‬ ‫האב‬‫נשמה‬ ‫אייבערשטן‪,‬די‬ ‫ממללא‪.‬‬ ‫רוח‬ ‫פאר'ן‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן דעם‬ ‫יל ס'איז אסאך א‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫דעם חודש‪ ,‬צו‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫אחדות‪,‬‬ ‫ב‪..‬םי‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז דער‬ ‫אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫ברכות וואס‬ ‫ווייב‪.‬‬ ‫פאר א‬ ‫אויפפרעסן פון‬ ‫פסוק‬ ‫אונזאויף די פילע‬ ‫דער‬ ‫זאגט‬ ‫קנאה זאל‬ ‫אייבערשטן‬ ‫דערפאר‬ ‫לויבן דעם‬ ‫אז‬ ‫איזנישט‬ ‫אויס‬ ‫קיינמאל‬ ‫מנחהאון‬‫פירט‬ ‫האבןשכל‬ ‫ער‬ ‫זייפונעם‬ ‫וויבאלד‬ ‫איז‬ ‫דיבור‬ ‫קשר‪,‬‬ ‫דער‬ ‫אינערליכן‬ ‫אז‬ ‫דעם‬ ‫שמונהצו‬ ‫ראיה‬ ‫דארפן‬ ‫רחל‪,‬‬ ‫פון‬ ‫קינדער‬ ‫די‬ ‫מיר‪,‬‬ ‫און‬ ‫שבטים‪.‬‬ ‫ש‬ ‫ב‬ ‫ט‬ ‫פסוק‬ ‫אר זאגט דער‬ ‫אלע ענינים אין עבודת ה'‪ .‬מיר זאלן דינען דעם‬ ‫יעדע‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬ ‫דערפאר‬ ‫פאר'ן‬ ‫ישראל‪.‬‬ ‫עשרה‬ ‫כלל‬ ‫האחדות פון‬ ‫ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פסוק‬ ‫גרויסע‬ ‫מיט'ן כח‬ ‫באזונדער‬ ‫רחלדור א נאר‬ ‫אונזער‬ ‫אין‬ ‫זען‬ ‫מ'קען‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל‪ .‬דערפאר‬ ‫באקומען‬ ‫כדי צו‬ ‫נעכט נאר זיך‬ ‫זויפיל ךיז‬ ‫כד‪,‬גרייט פון‬ ‫(פרקזיין‬‫מ'דארף‬ ‫ווייט‬ ‫דעם ווי‬ ‫לערנען פון‬ ‫רעל‬ ‫פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל‬ ‫קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫עצמותמילי‬‫ומזוני‪ ,‬ובכל‬ ‫חיי"רקב‬ ‫בבני ל)‬ ‫(משלי יד‪,‬‬‫שענקען‪,‬‬ ‫ס'שטייט‬ ‫ער וועט אונז‬ ‫יעדערדערצו‪.‬‬ ‫עפעס‬ ‫וואס‬ ‫ידידים‪.‬‬ ‫געטון‬‫דעם‬ ‫דעלמא‪.‬און‬‫אדער‬ ‫דערויףזען פון‬‫קעןכלמען‬ ‫הון‬ ‫געשטאנען‬ ‫געארבעטווי‬ ‫נשמה‪,‬‬ ‫ווערד‬ ‫איז‬ ‫המקדש‬ ‫דאךדער‬ ‫מער‬ ‫דער בית‬ ‫פראצענטאון‬ ‫גרויס‪,‬‬‫קדושים‬ ‫אזוי‬ ‫פרשת‬ ‫זאגט אין‬ ‫דער מדרש‬ ‫אייבערשטן בשמחה ובטוב לבב‪ ,‬און אלע אידישע‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬ ‫נישט‬ ‫איז‬ ‫זאל‬ ‫צווייטער‬ ‫קליינער‬ ‫א‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫כדי‬ ‫זיך‪,‬‬ ‫פון א‬ ‫געארבעט‬ ‫זייער‬ ‫אז‬ ‫דאך‬ ‫אוועקצוגעבן‬ ‫שוועריגקייט‪,‬‬ ‫האט‬ ‫יעקב‬ ‫רחל‪.‬‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫ע‬ ‫טאטק‬ ‫וצ‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫צווייאנשטאט‬ ‫תמיד‪.‬‬ ‫דמיטבמ'זאל‬ ‫ווערן זיין‬ ‫מויל‪,‬‬ ‫געטוןאצו‬ ‫און‬ ‫גארגל‪,‬‬ ‫גארנישט‬ ‫מיט א‬ ‫האט‬ ‫צונג‪,‬‬‫ברודער‬ ‫האט א‬ ‫דער‬ ‫בעל חי‬ ‫ז)‪" ,‬ולא יראה בך ערות דבר‪ ,‬ערות דיבור"‪ ,‬אויב‬ ‫רעים"רוב כל" אין אלע ענינים‬ ‫רעיםנישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬‫חברים‪ ,‬אים‬ ‫זאל‬ ‫חברים‪,‬האבן‬ ‫ון צוויי‬ ‫פון זאלן טאקע‬ ‫קינדער‬ ‫ס'האנדלט זיך‬ ‫וועןאון ער‬ ‫אהבה‬ ‫באצייטנס‬ ‫המדרש‬ ‫געווען‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געווען‬ ‫נישטבית‬ ‫איז אין‬ ‫עראיז‬ ‫שכינה‬‫גילוי ווען‬ ‫זיין‬ ‫בחינה‪,‬אדי‬‫ס'איז‬ ‫אנדערע‬ ‫תורה‪.‬‬ ‫שמחה פון‬ ‫אהבה ווען ס'האנדלט זיך פון צוויי חברים‪ ,‬רעים‬ ‫נישט‬ ‫מיר‬ ‫טארן‬ ‫אודאי‬ ‫אוועקגעבן‬ ‫און‬ ‫פארשעמטעכטע‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫אן‬‫מיט'ן‬‫האבן‬ ‫קענען זוכה צו‬ ‫אויסנארן‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ש‬ ‫שט‬ ‫ע‬ ‫סארטבאהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫מרבה זיין‬ ‫גרעסערער‬ ‫דעראון אקנאה צו‬ ‫וואס‬ ‫ברודער‪,‬אןנאר ס'איז א פרט‬ ‫ברודער'ס‬ ‫בגשמיות וברוחניות ‪ -‬און דאס זאל‬ ‫סארט‬ ‫האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫גרעסערער‬ ‫נפלאה‪,‬‬ ‫שליט"אומזוני‪,‬‬ ‫במסירות‬ ‫רבינובבני‪ ,‬חיי‬ ‫קשר ‪-‬‬ ‫לימין‬‫דעם‬ ‫שטערקערער‬ ‫ועומד‬ ‫פילן‬ ‫קדשיזיין צו‬ ‫הקהילה‬ ‫זוכה‬‫ערלכל‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫געווען‬ ‫ונפש‬ ‫קען‬ ‫הדעת‪,‬בלב‬ ‫שוין‬ ‫איז‬ ‫לזולתו‪ ,‬מסור‬‫יישוב‬ ‫המקדש‬‫ווערןהאט‬ ‫ומטיב‬ ‫איזבית‬ ‫צווייטן‬ ‫דאס‬ ‫ביים‬ ‫אבער‬ ‫שטערקערער קשר און א גרעסערער סארט‬ ‫החשוב‪ ,‬טוב‬ ‫נתבייש‬ ‫לידידנו‬ ‫זאל‬ ‫טוב‬ ‫נישט‪,‬‬ ‫מזל‬ ‫צווייטער‬ ‫ברכת‬ ‫פארוואסא‬ ‫לבן‬ ‫כדיאז‬ ‫יעקב‪,‬‬ ‫גורמים‬ ‫חתןדיזיך‬‫פאר‬‫אליין‬‫איר‬‫שמועס‬‫סימנים פון‬‫מעןןיילא‬ ‫יד‬ ‫זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫אים‬ ‫און‬ ‫יענעם‬ ‫צו‬ ‫געבוירן‬ ‫זענען‬ ‫זיי‬ ‫אז‬ ‫צוגעפירט‬ ‫האט‬ ‫באשעפער‬ ‫ערי " ואיז זוכה אז ברענגען די גאולה שלימה במהרה בימינו‪.‬‬ ‫ר חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי‬ ‫א‬ ‫אסאך‬ ‫חיבור‪,‬‬ ‫גרעסערער‬ ‫א‬ ‫אסאך‬ ‫שבלב‪.‬י ה‬ ‫ס'איז‬ ‫עבודה ר א ב‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬ד וב‬ ‫זייןר‬ ‫איןש כ‬ ‫תחבקני'ה י‬ ‫איז מ ו "‬ ‫'ימינו‬ ‫זענען‬ ‫תפילה‪,‬‬ ‫צו‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה‬ ‫ס'קומט‬ ‫זי‬ ‫און‬‫ווען‬ ‫האבן‬‫דאך‪,‬‬ ‫מציאות‪.‬‬ ‫חתונה‬ ‫דורך אונז‪.‬‬ ‫ביים‬ ‫דער‬‫שוין‬ ‫האלטרוזיד‬ ‫נוא ך‬ ‫לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך מקנא‬ ‫רעים מן האחים"‪,‬‬ ‫דו‬ ‫פלייסיג‬ ‫ווי‬ ‫קנאה‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫זעלבער‬ ‫דער‬ ‫ביי‬ ‫טאטן‪,‬‬ ‫זעלבן‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫דעם‬ ‫לרג ל ש מ חת ה ו ל דת ב ת ו ל מ ז ל ט וב‬ ‫ביי‬ ‫געווארן‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫געברענגט‬ ‫מאמען‪,‬עס‬‫איינע פון די דריי עבירות האט‬ ‫ה חכ כח האחדות האט‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט‬ ‫און ממילא‬ ‫שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫חברים‪.‬‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫מיט‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך‬ ‫קול מתנהג בחסידות‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫נישט‬ ‫קיינמאל‬ ‫האט‬ ‫און אכציג וואס‬ ‫שכינההוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫הרעות‬‫והארות‬ ‫הערותשם‬ ‫וועלכע"אבל‬ ‫סיי א‬ ‫איזפאר‬ ‫אויך‬ ‫ביתגליון‪ ,‬ווי‬ ‫צו באקומען דעם‬ ‫פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫געמאכט מעצמם און‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין טוסט"‪.‬‬ ‫גילוי‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫געווען‬ ‫המקדש‬ ‫העג געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫הוראה של רבינו‪:‬‬ ‫להתקשר אל חדר‬ ‫עמאכט מעצמם און‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫‪845.777.6777‬‬ ‫בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫בחור‬ ‫א‬ ‫–‬ ‫יעקב‬ ‫קדוש‬ ‫קדושנו‬ ‫האבות‪,‬‬ ‫גאנצער ס'איז א‬ ‫דער אהבה‪.‬‬ ‫אנדערש‪ ,‬וויבאלד‬ ‫בייםאיז‬ ‫א חבר‬ ‫ענין ביי‬ ‫דעם –‬ ‫אימעיל צו‪:‬‬ ‫שיקט אן‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו קדוש יעקב – א בחור‬ ‫פנימיות'דיגער‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫ערשטן‬ ‫אזוי‪.‬‬ ‫מסביר‬ ‫איז ער‬ ‫‪718.851.2299‬‬ ‫‪Misnahegbachasidus@gmail.com‬‬ ‫ז א פנימיות'דיגער‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫פיזישעצוויי‬‫דאך אז‬ ‫אבינו‪,‬‬ ‫יעקב‬ ‫באקומען‬ ‫גייט‬ ‫זי‬ ‫אוסט אז‬ ‫עכטע‪,‬איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫אןזאל זיך‬ ‫מענטש‬ ‫זאך‪ ,‬אבערא ס'איז‬ ‫מיינטקיין‬ ‫מציאות פון פריינטשאפטנישט‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו‪,‬‬ ‫רופט‪:‬‬ ‫אדער‬ ‫ער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫און זיך‬ ‫צווישן צווייא צעטל‬ ‫פארבינדונג חיבור‪.‬‬ ‫אויסגעוועלט צו האבן א‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫מענטשן האבן‬ ‫המקדש?‬ ‫בית‬ ‫ערשטן‬ ‫ביים‬ ‫חורבן‬ ‫וואס‬ ‫גליקליכע‬ ‫די‬ ‫געווען‬ ‫איז‬ ‫ר רחל‬ ‫דרוקט ‪9‬‬ ‫מענטשן וואס איז‬ ‫רבינו‬ ‫וואס איז‬ ‫חדר‬ ‫מענטשן‬ ‫צו‬ ‫אז‬ ‫באזירטאאויף דעם‬ ‫א‬ ‫וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫‪347.378.9482‬‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫חמורות‬ ‫שלשד')‬ ‫די(פרק‬ ‫נצח צו‬ ‫איןמיט‬ ‫האבן‬ ‫חתונה‬ ‫לגדולה" און זי גייטדער‬ ‫מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫איד‪.‬‬ ‫אזויאיין‬ ‫קאנעקשאן'‪,‬פאר‬ ‫ווארט‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז זאך ווי‬ ‫פרעגט‪:‬‬ ‫ישראל‬ ‫מהר"ל‬ ‫רעד‬ ‫אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט‬ ‫צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫קען זיין‬ ‫קשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫'ווייערלעס‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫‪4‬‬ ‫ען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫ייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫ן‪.‬‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫נה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬