gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

בקודש פנימה - פאפא · Bakodesh Pnima - Pupa — כי תבוא (2026-08-24)

מוציא לאור: בקודש פנימה - פאפא · Bakodesh Pnima - Pupa

שבוע: כי תבוא (2026-08-24)

בקודש פנימה - פאפא · Bakodesh Pnima - Pupa — כי תבוא (2026-08-24)

פתח את ה-PDF הורדה

‫כי תצא‪-‬כי תבא‬ ‫שנה ה'‬ ‫תשפ"ו לפ"ק‬ ‫גליון קי"א‬ ‫בקודש פנימה‬ ‫בעזהשי"ת‬ ‫שיחות קודש מכ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫י"ל ע"י 'מערכת פאפא'‬ ‫גליון פנימי לאנ"ש חסידי פאפא‬ ‫שיחת קודש של כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א עם המחותן כ"ק האדמו"ר‬ ‫מסערדאהעלי שליט"א אחר שמחת הבר מצוה בחצרות קדשנו‬ ‫מדור שיחות קודש א‬ ‫יום ד' כי תצא תשפ"ו לפ"ק‬ ‫בתוכן‪:‬‬ ‫העבודה בחודש אלול ‪ /‬שמו של אדם‬ ‫האדמו”ר מסערדאהעלי‪ :‬וואס מאכט דער רבי?‬ ‫מסוגל ‪ /‬מלחמה עם היצר הרע ‪ /‬אמונת‬ ‫צדיקים של הנשים זקינות ‪ /‬השידוך עם‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬ברוך ה'‪ ,‬הודו לה' כי טוב‪.‬‬ ‫ר' דוד אויש ‪ /‬הבנים מעידים על כשרות‬ ‫האם ‪ /‬שפתותיו דובבות על ידי סיפור‬ ‫האדמו”ר מסערדאהעלי‪ :‬אז מ'האט אזעלכע קינדער און אייניקלעך ווערט‬ ‫על הצדיק ‪ /‬הגה"ק ר' יהודא גרינוואלד‬ ‫טאקע גוט אויפ'ן הארץ‪.‬‬ ‫בבעלזא ‪ /‬לזכור ולרשום סיפורי‬ ‫צדיקים ‪ /‬נוסח מציבה של מרת אסתר‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬דער אייבערשטער העלפט‪ ,‬דער אייבערשטער געבט כח‪.‬‬ ‫אבערלאנדער ע"ה ‪ /‬אמונה חזקה בה' ‪/‬‬ ‫הערצת מרן מבעלזא אל מרן ז"ל ‪ /‬ועוד‬ ‫הגם דער בר מצוה איז געווען מבעוד יום‪ ,‬אבער ביי א קדשים איז הלילה הולך‬ ‫אחר היום‪.‬‬ ‫מדור דברות קודש ט‬ ‫האדמו”ר מסערדאהעלי‪ :‬ס'איז דא דיעות אז מ'ווערט נישט בר מצוה תיכף‬ ‫בתוכן‪:‬‬ ‫אנהייב נאכט‪ ,‬נאר נאך די גאנצע מעת לעת‪ ,‬ווייל נישט אלץ ווייסט מען ווען‬ ‫ברכנוכם מבית ה' ‪ /‬זמני תשובה מתוך‬ ‫שמחה ‪ /‬המחלה 'אשר ידעת' ‪ /‬מנשב‬ ‫אין טאג מ'איז געבוירן‪ ,‬להלכה איז אבער נישט אזוי‪.‬‬ ‫רוח חזק ‪ /‬חינוך הבנות ‪ /‬הכל פתוח‬ ‫לכל ‪ /‬היום אומר לו כך ‪ /‬לכתחלה'דיגע‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬די וואך איז כי תצא למלחמה על איביך (פ' כי תצא כא‪ ,‬י)‪ ,‬אונז זענען‬ ‫אידן ‪ /‬אופן האדווערטייזמענט'ס כהיום‬ ‫א מיליטער קעגן דער יצר הרע‪ ,‬בראתי יצר הרע ובראתי תורה תבלין כנגדו‬ ‫‪ /‬ובחרת בחיים ‪ /‬חייל בצבא היהודי ‪/‬‬ ‫לא לפנק הבנים ‪ /‬בין הזמנים ‪ /‬פאפא‬ ‫(קידושין ל‪ ,):‬צו דארף מען דאך האבן א מיליטער‪ ,‬יעצט האבן אונז ברוך ה'‬ ‫בחורים המיוחדים ‪ /‬התרחקות משמיעת‬ ‫באקומען נאך א סאלדאט (הבחור הבר מצוה)‪.‬‬ ‫חדשות ‪ /‬אופן הלימוד ‪ /‬נסיעה לארה"ק‬ ‫‪ /‬ועוד‬ ‫האדמו”ר מסערדאהעלי‪ :‬יעדער איד וואס קומט צו אין די טעג‪ ,‬העלפט צו‬ ‫צום עבודה פון די טעג‪ ,‬יעצט זענען דאך טעג וואס מ'איז מרבה מיט מצוות‬ ‫יז‬ ‫חסידים דערציילן‬ ‫ומעשים טובים‪.‬‬ ‫מגדל דור של חסידות ‪ /‬מבית הצדיק‬ ‫ניתנה רשות ‪ /‬שלח ידו וירפאם ‪ /‬והיו‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬ביי אסאך זאכן זאגט מען שלשים יום בשנה חשוב שנה‪ ,‬יעצט‬ ‫עיניך רואות את מוריך ‪ /‬ויעשו כולם‬ ‫סוף יאר אין דעם חודש דארף מען מקיים זיין מלא החודש הזה‪ ,‬און דאס‬ ‫אגודה אחת ‪ /‬שיהיה חלקי בגן עדן‬ ‫ווערט פאררעכנט כשנה‪.‬‬ ‫כי תצא‪-‬כי תבא תשפ"ו‬ ‫א‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫האדמו”ר מסערדאהעלי‪ :‬דער הפלאה טייטשט די משנה‬ ‫(כתובות נז‪ ).‬נותנין לבתולה י"ב חודש‪ ,‬אז דער מזל פון אלול‬ ‫עה‬ ‫צ‬ ‫רנה וישו באהלי‬ ‫איז בתולה‪ ,‬קומט די משנה זאגן אז טאמער מ'נוצט אויס‬ ‫די‬ ‫דעם חודש אלול איז מען מיט דעם מתקן כל י"ב חודש פון‬ ‫קול‬ ‫קים‬ ‫די גאנצע יאר‪.‬‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬מ'זאגט נאך יעצט ברך עלינו ה' אלקינו את‬ ‫בקידה ובהשתחויה מול פני הקודש נשגר בזה‬ ‫ברכת מזל טוב מעומק לבבינו‪ ,‬מול פני המנורה‬ ‫השנה הזאת‪ ,‬מ'קען נאך אויסנוצן די צייט אזויווי עס דארף‬ ‫הטהורה‪ ,‬בוצינא קדישא‪ ,‬עמוד האש ההולך לפני‬ ‫המחנה‪ ,‬עטרת תפארת ישראל‪ ,‬אבינו רוענו‬ ‫צו זיין‪ ,‬דער אייבערשטער האט געגעבן די זכיה אז מ'קען‬ ‫כבוד קדושת‬ ‫עס אויסנוצן אזויווי ערליכע אידן נוצן עס אויסא ‪.‬‬ ‫מרן אדמו"ר‬ ‫*‬ ‫עט"ר שליט"א‬ ‫האדמו”ר מסערדאהעלי‪ :‬הרה"ק הרבי ר' אלימלך זי"ע‬ ‫זאגט אין פרשת במדבר (ד"ה שאו את ראש) אז דער נאמען פון‬ ‫א מענטש איז משפיע אויף זיין מהות‪ ,‬איינער וואס הייסט‬ ‫לרגל השמחה השרויה במעון הקודש‬ ‫אברהם איז מסוגל צו זיין א בעל חסד; נו‪ ,‬דער בר מצוה‬ ‫בחור הייסט דאך 'יוסף' נאכ'ן רבי'ן ז"ל‪ ,‬ס'איז אויך מרומז‬ ‫בהכנסת הנכד לעול התורה והמצוות‬ ‫הב' פרע"ח יוסף ני"ו בן חדב"ן הרה"צ‬ ‫דעם פסוק (תהלים קטו‪ ,‬יד) יוסף ה' עליכם עליכם ועל בניכם‪,‬‬ ‫רבי אהרן כ"ץ שליט"א רב דקהל‬ ‫איז דאך דאס א גוטע סימן‪.‬‬ ‫תולדות אהרן‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬מ'דערציילט אויף איינער פון די רוזינע‬ ‫ואנו תפלה שמשמחת בית צדיקים זו ישפע שפע רב לנו‬ ‫קינדער [הרה"ק רבי אברהם יעקב מסאדיגורה זי"ע]‪ ,‬אז‬ ‫ולכל ישראל‪ ,‬וירוה כ"ק מרן שליט"א רוב תענוג ונחת‬ ‫מכל יוצ"ח‪ ,‬ונזכה עוד רבות בשנים לחסות בצל הקודש‪,‬‬ ‫עדי נזכה שהוא יוליכנו קוממיות לארצנו‪ ,‬בב"א‪.‬‬ ‫א‪ .‬ויצויין שבדרך כלל מסיים כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א דברות קדשו‬ ‫אצל רעווא דרעווין משך חודש אלול עם הנוסח‪" :‬מ'זאל קענען‬ ‫אנפירן דעם חודש אזויווי ערליכע אידן פירן אן"‪.‬‬ ‫כי תצא‪-‬כי תבא תשפ"ו‬ ‫ב‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫די אלע גוטע זאכן דארף מען געדענקען און פארשרייבן‪,‬‬ ‫זיין טאטע דער רוזינער זי"ע האט אים געפרעגט ביים‬ ‫מ'דארף זיך דאס איינ'חזר'ן‪.‬‬ ‫בר מצוה‪" :‬וואס האסטו געטון מיט'ן בעל דבר די אלע‬ ‫הר"ר דוד בר"י אבערלאנדער‪ :‬הר"ר יחזקי' קריצלער הי"ו‬ ‫יארן‪ ,‬האסט דאך נישט געהאט קיין יצר טוב?" האט דאס‬ ‫האט אונז דערציילט‪ ,‬אז זי איז אמאל אריבערגעקומען‬ ‫קינד געענטפערט‪" :‬כ'האב אים געזאגט אז מ'טאר נישט‬ ‫שבת מיטאג נאכ'ן דאווענען צו כ"ק מרן זצוק"ל‪ ,‬דער רבי‬ ‫אויסהערן איין בעל דין אן דעם צווייטן"‪...‬‬ ‫ז"ל האט געהאלטן שוין נאכ'ן זיך וואשן צום סעודה‪ ,‬און‬ ‫האדמו”ר מסערדאהעלי‪ :‬דער בעל דבר איז נישט קיין‬ ‫זי האט געזאגט אז זי דארף רעדן מיט'ן רבי'ן פריוואט‪,‬‬ ‫ריכטיגער בעל דין אינגאנצן‪ ,‬ווייל אונז זענען בנים למקום‪,‬‬ ‫אבער דער טיר איז געווען אפן האט ר' יחזקי' געהערט אז‬ ‫אונז האבן א חיוב פון כיבוד אב און ער וויל אונז שטערן‬ ‫זי פרעגט עפעס וועגן א תענית חלום‪ ,‬אז זי האט געהאט א‬ ‫פון כיבוד אב‪.‬‬ ‫חלום און זי פרעגט וואס זי זאל טון‪ .‬דער רבי ז"ל האט איר‬ ‫כ"ק מרן שליט"א כיבדו ביין‪ ,‬ואיחל מרן שליט"א‪:‬‬ ‫געזאגט אז זי זאל פאסטן און אינמיטן וואך זאל זי פאסטן‬ ‫נאכאמאל תענית לתעניתו‪.‬‬ ‫לחיים‪ ,‬לחיים טובים ולשלום‪ .‬דער אייבערשטער זאל געבן‬ ‫ווייטער כח מיט אריכות ימים ושנים‪.‬‬ ‫זי האט נישט געוואוסט פון קיין מעשיות‪ ,‬אז זי האט‬ ‫געהאט א שאלה איז זי אליין אריבערגעקומען צום רבי'ן‬ ‫האדמו"ר מסערדאהעלי‪ :‬דער רבי זאל זיין געזונט און‬ ‫און געפרעגט‪.‬‬ ‫שטארק‪ ,‬מ'זאל קענען פירן די עדה הק' געזונטערהייט‪,‬‬ ‫א' מבני המשפחה‪ :‬זי האט געאטעמט דעם רבי'ן ז"ל אויף א‬ ‫מ'זאל זען נחת פון דעם אייניקל און פון אלע קינדער‪ ,‬א‬ ‫הפלא'דיגע פארנעם‪ .‬זי האט משריש געווען אין די קינדער‬ ‫כתיבה וחתימה טובה‪ ,‬די תפלות זאלן נתקבל ווערן‪ ,‬מ'זאל‬ ‫די אמונת צדיקים אויף א הפלא'דיגע פארנעם‪.‬‬ ‫זיך אויסבעטן א גוט יאר‪.‬‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬זי האט געהאט השגות‪ .‬כ"ק מרן מהר"ש‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬דער אייבערשטער זאל העלפן מ'זאל זיך זען‬ ‫מבעלזא זי"ע האט געזאגט אויף זיין טאכטער רביצין אידל‬ ‫שטענדיג אויף שמחות‪ ,‬א כתיבה וחתימה טובה‪.‬‬ ‫ע"ה אז זי קען אויך נעמען קוויטלעך‪ ,‬עס פעלט איר נאר‬ ‫ונפרד ממנו מרן שליט"א‪ :‬יישר כחכם‪ .‬כל טוב‪ ,‬זייטס‬ ‫די ספאדיק‪...‬‬ ‫געזונט‪.‬‬ ‫א' מבני המשפחה‪ :‬סוף ימיה ווען זי איז שוין געווען שוואך‪,‬‬ ‫***‬ ‫זי איז שוין נישט געגאנגען אזוי גרינג‪ ,‬פלעגט זי אלץ‬ ‫קומען נאר צום רבי'ן דאווענען‪ ,‬מ'האט איר פראבירט צו‬ ‫שיחת קודש של כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫מסביר זיין אז אויפ'ן וועג איז דא די בית המדרש און יענע‬ ‫בעת ניחום אבלים לפטירת ש"ב האשה‬ ‫בית המדרש וואס זענען נישט אזוי ווייט‪ ,‬פלעגט זי זאגן‪:‬‬ ‫הישישה מרת לאפללער ע"ה‬ ‫"זאג מיר נישט וואו צו דאווענען‪ ,‬איך ווייס וואו מיינע‬ ‫יום ד' אמור תשפ"ו לפ"ק‬ ‫תפלות גייען ארויף"‪.‬‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬זי האט מיטגעברענגט א דור‪ ,‬זי האט אהער‬ ‫זי פלעגט שטענדיג נאכזאגן פון איר מאמע‪ ,‬אבער זי האט‬ ‫געברענגט די פריערדיגע דור‪ .‬זי האט געדענקט אסאך‬ ‫עס אויך גע'חזר'ט אליין‪ ,‬אז ווען משיח וועט קומען וועט‬ ‫אלטע זאכן‪ ,‬זי האט זיך אנגעכאפט אין די פריערדיגע זאכן‪.‬‬ ‫דאך זיין תחיית המתים‪ ,‬וועלן דאך אלע צדיקים אויפשטיין‪,‬‬ ‫וועט מען נישט וויסן וואו צו לויפן‪ ,‬האט זי געזאגט‪" :‬איך‬ ‫אחיה הראה"ק הרה"ח ר' יחיאל אבערלאנדער‪ :‬די באבע‬ ‫וועל שטיין נעבן דעם רבי'ן‪ ,‬דארט וואו דער רבי גיין וועל‬ ‫אסתר ע"ה [הצדיקת אמם של מרנן הערוגת הבשם והקרן‬ ‫איך מיטגיין"‪.‬‬ ‫לדוד זי"ע] האט געזאגט אמאל‪" :‬מיינע קינדער וועלן‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬דאס ווייזט אויף עפעס‪ ,‬דאס איז א זאך!‬ ‫עדות זאגן אויף מיר"‪ .‬אויף איר קען מען אויך זאגן אז זי‬ ‫דאס זענען אמאליגע השגות‪ ,‬ס'איז נישט אזוי פשוט‪.‬‬ ‫האט איבערגעלאזט א דור וואס זאגן עדות אויף איר‪.‬‬ ‫כ'האב געוואוסט דערפון‪ ,‬אבער ס'איז גוט צו הערן די אלע‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬זי האט געהאט א געוואלדיגע אמונה‪ ,‬אמונה‬ ‫מעשיות‪ ,‬זי איז געווען א שטארקע מענטש‪.‬‬ ‫בה' און אמונת צדיקים‪.‬‬ ‫כי תצא‪-‬כי תבא תשפ"ו‬ ‫ג‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫מ'האט פריער דערמאנט וואס די באבע אסתר ע"ה האט‬ ‫זי האט געהייסן מרים בת אסתר‪ ,‬איך בין נישט אין הימל‬ ‫געזאגט‪ ,‬דאס איז געווען ווען מ'האט עפעס גערעדט אויף‬ ‫אבער שמא קא גרים‪ ,‬זי האט דאך געהייסן נאך מרים בת‬ ‫איר שלעכטס‪ ,‬האט זי געזאגט‪" :‬מיינע קינדער וועלן עדות‬ ‫אסתר [הצדיקת מרים ע"ה אשת הרה"ח ר' דוד אויש ז"ל‬ ‫זאגן אויף מיר"‪.‬‬ ‫בתו של הגה"ק ר' עמרם מטשארנא זי"ע]‪.‬‬ ‫כ"ק אא"ז מרן הערוגת הבשם זי"ע איז דאך געווען דער‬ ‫ר' יחיאל א"ב‪ :‬דער זיידע הגה"ק רבי עמרם מטשארנא זי"ע‬ ‫בכור אין די משפחה‪ ,‬זעט זיך אויס אז דער ערוגת הבשם‬ ‫איז געווען דעמאלטס זייער צורודערט‪ ,‬האט די באבע‬ ‫האט אויך געטון די שידוכים‪ ,‬די מאמע – די באבע אסתר‬ ‫אסתר געפרעגט פונעם זיידן‪" :‬וואס גייט פאר?" האט ער‬ ‫ע"ה – איז נאך געווען‪ ,‬אבער דער טאטע ר' עמרם האט‬ ‫דערציילט וואס די ליצני הדור רעדן אויף איר וכו'‪ ,‬האט זי‬ ‫שוין נישט געלעבט‪ ,‬זעט זיך אויס אז דער ערוגת הבשם‬ ‫דעמאלטס דאס געזאגט‪" :‬מיינע קינדער וועלן זאגן עדות‬ ‫האט געמאכט דעם שידוך פון 'מרים בית אסתר' מיט‬ ‫אויף מיר"‪.‬‬ ‫הרה"ח ר' דוד אויש ז"ל‪.‬‬ ‫כי תצא‪-‬כי תבא תשפ"ו‬ ‫ד‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫דער אלטער טשאבא רב הגה"צ רבי שרגא שמואל‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬דאס זענען זאכן וואס מ'דארף געדענקען‬ ‫שניצלער זצ"ל איז געווען א תלמיד פון הגה"ק רבי יודא‬ ‫און פארשרייבן‪ ,‬מ'דארף רעדן דערפון‪ .‬אז מ'רעדט דערפון‬ ‫גרינוואלד זצוק"ל‪ ,‬האט ער דערציילט אז ס'איז געווען א‬ ‫איז דאס ערשטע זאך אז ס'איז א טובת הנשמה‪ ,‬אבער חוץ‬ ‫מעשה אין בעלזא‪ ,‬אז די תלמידים פון רבי יודא גרינוואלד‬ ‫דעם קומט עס צוניץ פאר אונז טאמער אונז רעדן דערפון‪.‬‬ ‫זענען געקומען קיין בעלזא‪ .‬ס'איז געווען איינער פון די‬ ‫אין בעלזא האט מען געזאגט ביים געבן א נאמען פאר‬ ‫צייטן וואס מ'האט געווארט צי אויפ'ן דאווענען צי אויפ'ן‬ ‫א מיידל 'לתורה לחופה ולמעשים טובים'‪ ,‬ס'איז געווען‬ ‫טיש‪ ,‬איז געווען דארט א קרעמל פון די תלמידים‪.‬‬ ‫פלעצער וואס מ'האט נישט געזאגט 'לתורה'‪ ,‬אבער אין‬ ‫אינמיטן איז כ"ק מרן מהרי"ד מבעלזא זי"ע ארויסגעקומען‬ ‫בעלזא האט מען יא געזאגט 'לתורה' ווייל ס'שטייט אל‬ ‫פון שטוב און געטראפן דעם קרעמל‪ ,‬האט ער זיי געפרעגט‪:‬‬ ‫תטוש תורת אמך‪.‬‬ ‫"וואס רעדט מען דא?" האבן זיי געזאגט‪" :‬אונז רעדן פון‬ ‫האב איך געטראכט ביי מיר אז אזויווי ס'איז פארהאן א‬ ‫אונזער רבי'ן"‪ ,‬האט דער פריערדיגער רב געפרעגט‪" :‬ווער‬ ‫בחינה ביי צדיקים פון שפתותיו דובבות בקבר‪ ,‬איז דאס‬ ‫איז ענקער רבי'ן?" האבן גיי געזאגט‪" :‬דער סאטמארער רב‬ ‫נוגע אויך ביי דעם‪ ,‬אז ווען מ'רעדט פון צדיקים איז דאך‬ ‫ר' יודא גרינוואלד"‪ .‬הערנדיג דאס האט דער פריערדיגער‬ ‫עבודת ה'‪ ,‬איז ביי דעם אויך שייך שפתותיו דובבות בקבר‪,‬‬ ‫רב ז"ל געזאגט‪" :‬אזוי? איך וועל ענק זאגן ווער ענקער רבי‬ ‫רעדן פון צדיקים איז דאך א גרויסע זאךב ‪.‬‬ ‫איז געווען"‪.‬‬ ‫האט דער פריערדיגער רב ז"ל דערציילט אז ר' יודא‬ ‫ב‪ .‬ראה בספר סיפורי צדיקים החדש (ווינא תרפ"ב) בפתיחה‪ :‬כבוד ידידנו‬ ‫גרינוואלד איז געווען רב אין א קליין שטעטל סאבאטיטש‪,‬‬ ‫הנכבד המופלג ה"ר יהושע‪ ,‬חזן בהקלויז של כ"ק מרן בטשארטקוב‬ ‫נ"י‪ ,‬סיפר לי ששמע מאיש א' מהימן ששמע מן הרב הגאון ה"ר ליבוש‬ ‫ער איז נאכנישט געגאנגען דעמאלטס מיט קיין שטריימל‪.‬‬ ‫זצ"ל מווישניצא‪ ,‬חתן הגאון הגדול ה"ר משה זצ"ל טיטלבוים בעל‬ ‫ער איז געקומען אמאל קיין בעלזא צום מיטעלער רב כ"ק‬ ‫המחבר שו"ת השיב משה‪ ,‬שסיפר מעשה זו ששמע מפי מורו הרב‬ ‫מרן מהר"י זי"ע און ער האט זיך באהאלטן אין א ווינקל‬ ‫הקדוש הרי"י זצ"ל מלובלין‪ ,‬וזו תוארה‪.‬‬ ‫פאר זיך‪ ,‬ער האט נישט געזאגט פאר קיינעם ווער ער איז‪.‬‬ ‫הרב הגאון הקדוש ה"ר יעקב יצחק זצוקללה"ה מלובלין‪ ,‬פעם אחת‬ ‫עבר דרך קלויז אחד וראה שיוצא משם אור גדול‪ ,‬היה מדמה בדעתו‬ ‫דער מיטעלער רב ז"ל האט אים אבער באמערקט‪ ,‬פון אים‬ ‫שיושבים שם איזו אנשים שלומדים תורה לשמה ונכנס לשם לראות‪,‬‬ ‫וראה שני חסידים יושבים ומדברים ביניהם איזו דיבורים ואינם‬ ‫האט ער זיך נישט געקענט באהאלטן‪ ,‬האט ער געהייסן‬ ‫לומדים‪ ,‬שאל אותם הרב‪ ,‬אחיי מה אתם מדברים‪ ,‬השיבו לו שמדברים‬ ‫מ'זאל אים אויסרופן צו די תורה מורה מורינו הרב וכו'‪.‬‬ ‫איזו דיבורים מצדיקים‪ ,‬הרב בשמעו זאת נתפעל מאוד כי הבין שעל‬ ‫ידי זה יוצא האור וסיפורם זה גרם את האור‪ ,‬פתח הרב הק' ואמר‪,‬‬ ‫האט דער פריערדיגער רב ז"ל דערציילט פאר די תלמידים‪:‬‬ ‫עכשיו מתורץ לי מה שהיה קשה לי זמן רב במשנה דאבות (פרק ג‬ ‫איך בין דארט געשטאנען ביים בימה‪ ,‬און דער טאטע ז"ל‬ ‫משנה ב) שנים שיושבים ויש ביניהם דברי תורה שכינה שרויה ביניהם‬ ‫שנאמר (מלאכי ג‪ ,‬ז) אז נדברו יראי ה' איש אל רעהו ויקשב ה' וישמע‬ ‫האט ארויפגעלייגט אויף אים א שטריימל‪ ,‬און דערנאך א‬ ‫ויכתב ספר זכרון לפנו ליראי ה' ולחושבי שמו וכו'‪.‬‬ ‫טלית אויפ'ן שטריימל‪ ,‬און געזאגט‪" :‬נו! מאך די ברכה!"‬ ‫כי ידוע מאמר חז"ל (יבמות צו‪ ):‬מאי דכתיב אגורה באהלך עולמים וכי‬ ‫און איך שטיי דארט אין די זייט‪ ,‬און דער טאטע ז"ל געבט‬ ‫אפשר לו לאדם לגור בב' עולמים אלא שהתפלל דוד המלך עליו‬ ‫מיר א שטופ און זאגט מיר‪" :‬קוק דעם איד אין פנים אריין‬ ‫השלום שיאמרו אחר מותו דבר שמועה משמו וכו' כאילו שפתותיו‬ ‫דובבות בקבר עד כאן‪ ,‬ובזה אתי שפיר וכו' דהמשנה הנ"ל באבות מיירי‬ ‫וויאזוי ער זאגט דעם שם!" און דער פריערדיגער רב ז"ל‬ ‫גם בשנים שיושבים ועוסקים בדברי תורה היינו בסיפורי צדיקים‪ ,‬וגם‬ ‫אויסגעפירט‪" :‬איך געדענק נאך דעם צורה!"‬ ‫בזה אמרה המשנה שכינה שרויה ביניהם וגורמים בזה אור הקדושה‪,‬‬ ‫וראיה מהפסוק הזה אז נדברו יראי ה' איש אל רעהו‪ ,‬יראי ה היינו‬ ‫ווען ער איז אהיימגעפארן האט אים דער מיטעלער רב ז"ל‬ ‫הצדיקים‪ ,‬איש אל רעהו הם אלו האנשים שמספרים עכשיו ביניהם‬ ‫געהייסן אנטון א שטריימל‪ .‬ער האט נישט געוואוסט וואס‬ ‫מהצדיקים‪ ,‬ואתי שפיר הלשון נדברו בלשון נפעל‪ ,‬היינו יראי ה' שהם‬ ‫הצדיקים הם נדברים בין איש לרעהו‪ ,‬ובזה ויקשב ה' וישמע ויכתב‬ ‫צו טון‪ ,‬זיין שטאט איז דאך אשכנז'ישע אידן‪ ,‬ס'האט נישט‬ ‫ספר זכרון לפניו ליראי ה' ולחושבי שמו‪ ,‬היינו שנצמח מזה פעולה‬ ‫געקלאפט דארט זיך אנצוטון א שטריימל‪...‬‬ ‫טובה לשניהם ליראי ה' היינו להצדיקים שמדברים מהם שעל ידי זה‬ ‫שפתותם דובבות בקבר‪ ,‬ולחושבי שמו הם אלו האנשים שיושבים‬ ‫למעשה האט ער זיך אן עצה געגעבן; געווענליך איז דער‬ ‫פה ומדברים ביניהם שגם להם פעולה טובה ששכינה שרויה ביניהם‬ ‫שמש געקומען יעדן טאג אים אפנעמען פון שטוב און‬ ‫וגורמים השראת האור דהקדושה‪.‬‬ ‫באגלייטן אין בית המדרש‪ ,‬אבער טאמער דער שמש וועט‬ ‫כי תצא‪-‬כי תבא תשפ"ו‬ ‫ה‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫וואס איך וויל ארויסברענגען מיט די מעשה איז בעיקר‬ ‫אים זען גיין מיט א שטריימל וועט עס נישט טויגן‪ ,‬האט‬ ‫די ווערטער וואס דער פריערדיגער רב ז"ל האט געזאגט‪,‬‬ ‫ער אויסגעשפילט און געגאנגען פריער אין בית המדרש‬ ‫"איך געדענק דעם צורה"‪ .‬מ'דארף געדענקען די אלע‬ ‫אליין‪ ,‬ער האט נישט געווארט אויפ'ן שמש‪ ,‬אזוי האט ער‬ ‫זאכן‪ ,‬מ'דארף עס באשרייבן און רעדן דערפון‪ ,‬דאס איז א‬ ‫זיך געזעצט אויף זיין פלאץ מיט'ן שטריימל‪.‬‬ ‫געוואלדיגע זאך‪.‬‬ ‫ווען דער עולם איז אנגעקומען אין בית המדרש האט מען‬ ‫א' מבני המשפחה‪ :‬זי האט כל ימיו געהאלטן פאר א זכיה‬ ‫געזען וואס ס'גייט פאר‪ ,‬האט ער זיך אויסגעבעטן ביי זיי אז‬ ‫אז דער רבי ז"ל האט געשריבן איר מאמע'ס מציבה [מרת‬ ‫הגה"ק מרן החתם סופר זי"ע איז דאך אויך געגאנגען מיט‬ ‫אסתר ע"ה]‪ ,‬זי פלעגט אלץ זאגן‪" :‬דאס איז נישט סתם‬ ‫א שטריימל‪ ,‬און ער איז דאך געווען אן אויפצי‪-‬איידעם ביי‬ ‫געשריבן‪ ,‬דער רבי ז"ל האט דאך געשריבן די מציבה!" די‬ ‫הג"ר יוזפא זצ"ל [בנו של מרן החתם סופר]‪ ,‬ממילא זאל‬ ‫באבע אסתר איז אוועק אין פלארידא שנת תשכ"ה‪ ,‬דער‬ ‫מען אים לאזן גיין מיט א שטריימלג ‪.‬‬ ‫רבי ז"ל האט געשריבן פיר שורות אויפ'ן נאמען 'אסתר'ד ‪.‬‬ ‫ג‪ .‬ראה בהקדמה לספר זכרון יהודה‪ ,‬שם מוזכר העובדא בקצרה‪ ,‬וגם‬ ‫שכאשר זכה להסתופף בצל הרה"ק רבי ישכר דוב זי"ע מבעלזא‬ ‫נוסף שם עוד פרטים‪ :‬רבינו [הגה"ק ר' יהודא גרינוואלד זצ"ל] נסע גם‬ ‫כשהיה מעון קדשו בעיר ראצפערט בתקופות המלחמה העולמית‬ ‫להרה"ק רבי יהושע רוקח זי"ע אב"ד בעלזא וזכה שם לקרבות יתירה‬ ‫הראשונה‪ ,‬הזכיר לפניו שהוא תלמידו של רבינו‪ ,‬נענה ואמר לו הרה"ק‬ ‫אצל מרן מבעלזא‪ .‬וסיפר הרה"ח מו"ה שמואל אהרן צין שליט"א‬ ‫מבעלזא בזה"ל‪ ,‬אני אגיד לכם מי היה רבכם‪ ,‬דכירנא כאשר בא פעם‬ ‫ששמע מפי הגה"צ ר שרגא שמואל שניצלער זצ"ל אבד"ק טשאבא‬ ‫לבעלזא לשבות בצל קודש אאמו"ר (הגה"ק מהר"י)‪ ,‬והמנהג הוא‬ ‫בבעלזא כי ביום שב"ק אינו עולה בקריאת התורה לשלישי כי‬ ‫אם רב אב"ד‪ ,‬וקראו את רבינו לעלות לשלישי‪ ,‬ובענוותנותו‬ ‫בס"ד‬ ‫קראו" ואותו לעלות עד שבאו ואמרו לו‬ ‫כיל ו ת ך ת ש פ‬ ‫ידע ב ה ע‬ ‫לאד ע ש " ק‬ ‫של רבינו ב ס "‬ ‫ברוך שהחיינו‬ ‫שעליו נתכוונו‪ ,‬ועלה לתורה‪ ,‬וטרם שבירך ברכת התורה‬ ‫לקח אאמו"ר את השטריימעל שלו ושמו על ראש רבכם‬ ‫דחסידי‬ ‫מתיבתא‬ ‫גבוה‬ ‫אהלה‬ ‫מתיבתא‬ ‫שאסתכל עליו בעת שהוא‬ ‫מיר לי‬ ‫דערמיט‬ ‫הגה"קדירבי ישכר דוב זי"ע‪.‬‬ ‫ואמר‬ ‫לתורה)‪,‬‬ ‫הזה זענען‬ ‫עכ"ל‬ ‫יתברךלעלות‬ ‫שהגיענו לזמן‬ ‫מודיע פאר אנ"ש בכל מקומות מושבותיהם אז‬ ‫הברכות‬ ‫מיר גרייטן זיך בס"ד צו עפענען‬ ‫בבעלזא‬ ‫(כך נהגו‬ ‫בתודה לקל‬ ‫את‬ ‫מברך‬ ‫פאפא‬ ‫תורה‬ ‫של‬ ‫דחסידי פאפא‬ ‫גבוה‬ ‫ועל הערצתם הגדולה של צדיקי בית בעלזא זי"ע לרבינו‪,‬‬ ‫זיצן אפיס‬ ‫יעיד מכתבו של הרה"ח ר חיים אלעזר לאזאר ז"ל מתושבי‬ ‫עיר מאקאווא שהיה תלמיד רבינו‪ .‬במכתבו לידידו הוא‬ ‫כותב‪ :‬ובענין מה שסיפרתי למע"כ מה ששמעתי מפה‬ ‫קדשו של רבינו הגאוה"ק מבעלזא זי"ע כך היה המעשה‬ ‫פעם אחת בהיותי בראצפערטא לבקר בהיכל קדשו‪ ,‬ובאתי‬ ‫בכלל הבאים לקבל ברכה מרבינו הקדוש (רבי יששכר דוב זי"ע)‪,‬‬ ‫שליט"א‪ ,‬והוא ישב לפני רבינו ז"ל‬ ‫פאר קבוצה א'‬ ‫מביסק‬ ‫זונטאגהה"גשלח ‪-‬‬‫שם גם‬ ‫היהדעם‬ ‫הרשמה למתיבתא גבוה תשפ"ז‬ ‫ווי שוין וואויל באקאנט איז בברכתו ובעידודו של כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א פאריאר‬ ‫אויפגעשטעלט געווארן די "מתיבתא גבוה" פאר אונזערע היימישע בחורים פון נאך די גיל הישיבה‬ ‫יארן אין קרית פאפא‪ ,‬אשר שמו הטוב הולך לפניו‪.‬‬ ‫די מתיבתא גבוה האט ב"ה גאר שטארק מצליח געווען‪ ,‬און איז‬ ‫בארימט געווארן אלס מקום תורה וחסידות‪ ,‬און מ'הערט צוריק פון די‬ ‫עלטערן אז די תועלת פון די מתיבתא איז עד אין לשער‪.‬‬ ‫לדבר עם הה"ג הנ"ל‬ ‫והרבה‬ ‫החשובים‬ ‫ז"ל‪,‬און נדיבים‬ ‫רבינוומעלה‬ ‫עבורמגיל ‪80‬‬ ‫ופ"נלאויש"ט‬ ‫פיתקא‬ ‫זקני העדה‬ ‫דאס איז דיונתן‬ ‫קבוצה פון די‬ ‫הקדוש מבעלזא זצ"ל‬ ‫וואס האבן תורם געווען העכער ‪ $300,000‬פאר'ן אויפבוי פונעם בית המדרש‬ ‫מענין התנהגות רבינו ז"ל‪ .‬ופתח רבינו‬ ‫אצינד גייט שוין אן די הרשמה‬ ‫לאקאציע‪:‬געווען אמאל ביים טאטען אויף א‬ ‫ווינקלרבינו אב"ד בסאביטיטש ועדיין‬ ‫קאפעלוטש‬ ‫דזשעפערסאן‬ ‫(אז היה‬ ‫"ער איזט‬ ‫איןתפילה ביים‬ ‫אפיס‬ ‫לספר בזה"ל‪:‬‬ ‫בעלזאהיכלי‬ ‫איןאינעם קומת‬ ‫שבת‬ ‫מדרשינו‬ ‫בבית‬ ‫צום קומענדיגן שנת הלימודים‬ ‫שעות‪ :‬דער טאטע ז"ל (הגה"ק רבי יהושע זי"ע)‬ ‫האט מיר‬ ‫לא חבש שטריימעל)‪,‬‬ ‫טעגליכע‬ ‫איינצושרייבן אייער בחור און צו ערהאלטן‬ ‫א הרשמה אפליקאציע פארבינט אייך מיט‬ ‫אונגארישען רב אין קאפעלוטש‬‫פון ‪ 8:30‬ביז ‪10:30‬‬ ‫דעם‬‫ביינאכט‪:‬‬ ‫געזען‬‫האסטו‪4:00‬‬ ‫געזאגט‪ 2:00,‬ביז‬ ‫נאכמיטאג‪ :‬פון‬ ‫דאס פנים לייכט אים פון יראת שמים"‪ ,‬עכלה"ק‪ ,‬עכ"ל‬ ‫הרה"ג ר' שמואל קארנבלי שליט"א‬ ‫ר אש ה חבורה ד י ש יבה גבו ה‬ ‫שמחת השבע ברכות‬ ‫צוליב די‬ ‫לענינינו‪.‬‬ ‫דינסטאגהנ"ל‬ ‫במכתב‬ ‫‪845-405-3801‬‬ ‫וועט די אפיס נישט זיין אפן‬ ‫ויהי רצון אז מיר זאלן ווייטער קענען מחנך זיין די בחורים ע"ד הסלולה לנו בקודש‬ ‫ד‪ .‬וזה נוסח מצבתה‪ :‬פ"נ א'שה יראת ה' בעלת מעשים‬ ‫מרבותה"ק ולהבחל"ח כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‪.‬‬ ‫טובים‪ ,‬ס'עד ועזר היתה לעניים לרחוקים וקרובים‪ ,‬ת'ורה‬ ‫בברכת התורה‬ ‫השרישה בלב כל הנלוים אליה‪ ,‬ר'בים אישרוה בזכיותיה ופרי‬ ‫הנהלת המתיבתא‬ ‫ידיה‪ ,‬מרת אסתר ע"ה‪ ,‬בת הרבני מו"ה דוד אויש ז"ל‪ ,‬ונכדת‬ ‫הגאון הצדיק ר' עמרם גרינוולד ז"ל‪ ,‬אבי הגאונים הקדושים‬ ‫בעל ערוגת הבושם ובעל קרן לדוד זצ"ל‪ ,‬אשת הרבני מו"ה‬ ‫‪MESIVTA GEVOA O.S.T PUPA‬‬ ‫‪113 CARLTON RD. MONSEY NY‬‬ ‫אליעזר אבערלנדר נ"י‪.‬‬ ‫‪718.789.1213‬‬ ‫‪MESIVTAOST@GMAIL.COM‬‬ ‫נפטרה י"ד לחודש אדר א' שנת תשכ"ה לפ"ק‪ ,‬ושם אמה‬ ‫מרים ע"ה‪ ,‬תנצב"ה‪.‬‬ ‫כי תצא‪-‬כי תבא תשפ"ו‬ ‫ו‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫הרה"ח ר' מנחם לאפללער ז"ל שחל איזה ימים קודם ביום‬ ‫מרן שליט"א‪ :‬מ'דארף זען צו טון וואס מ'קען טון לטובת‬ ‫ג' אייר‪.‬‬ ‫נשמתה‪ ,‬עס קומט זיך איר‪.‬‬ ‫מרן שליט"א‪ :‬הרה"ח ר' מרדכי'לע וועבער הי"ו פון ארץ‬ ‫הר"ר שלום בר"מ אבערלאנדער הי"ו‪ :‬אפילו נאכדעם וואס‬ ‫ישראל האט דערציילט אז זיין טאטע הרה"ח ר' אלי'‬ ‫איר זון ר' מנחם איז אוועק‪ ,‬האט זי די גאנצע טאג גע'חזר'ט‬ ‫וועבער ז"ל הי"ד איז נעבעך אומגעקומען אין אוישוויץ‬ ‫"אין כאלקינו אין כאדונינו"‪ ,‬זי האט זיך ח"ו נישט מתרעם‬ ‫און ער האט נישט געוואוסט ווען די יארצייט איז‪ ,‬האט‬ ‫געווען אויפ'ן אייבערשטן‪ ,‬זי האט געהאט איין איינציג‬ ‫ער געפרעגט דעם טאטן ז"ל ווען ער זאל האלטן יארצייט‪,‬‬ ‫קינד און דאס פארלוירן‪ ,‬אבער איר תשובה אויף יעדע‬ ‫האט דער טאטע ז"ל געזאגט אז אזויווי ר' אלי'ס טאטע‬ ‫שאלה איז אלץ געווען "אין כאלקינו"‪.‬‬ ‫הרה"ח ר' יואל וועבער ז"ל איז די יארצייט חמשה עשר‬ ‫בשבט‪ ,‬זאל ער אין דעם טאג האלטן די יארצייט פון זיין‬ ‫מרן שליט"א‪ :‬מ'דארף זיך אפלערנען פון דעם‪ ,‬דאס איז‬ ‫טאטן ר' אלי'‪.‬‬ ‫נישט געווען קיין געמאכטע מעשיות‪ ,‬דאס איז געווען‬ ‫נאטירליך‪.‬‬ ‫שפעטער איז ר' מרדכי'לע געווען אין ארץ ישראל וואו‬ ‫ער איז געווארן משמש ביי כ"ק מרן מבעלזא זי"ע‪ ,‬איז‬ ‫ר' שלום א"ב‪ :‬מיין באבע אסתר ע"ה פלעגט גיין נאך געלט‬ ‫אויסגעקומען אז ער האט געזאגט פאר'ן רב ז"ל אז ער‬ ‫צוזאמען מיט'ן ב"ב פון הרה"ח ר' יעקב אהרן דייטש ז"ל‪,‬‬ ‫האלט די יארצייט אויף חמשה עשר בשבט‪ ,‬האט זיך דער‬ ‫זי האט דאך שטארק געליטן אויף די פוס‪ ,‬ווען זי איז‬ ‫רב ז"ל געוואונדערט‪" :‬חמשה עשר בשבט איז מען קובע‬ ‫אהיימגעקומען האט זיך שטארק געקרעכצט פון די‬ ‫א יארצייט? ס'איז דאך א יומא דפגרא?" האט ר' מרדכי'לע‬ ‫יסורים‪ ,‬האט מען איר געפרעגט‪" :‬באבע‪ ,‬וואס פעלט אויס‬ ‫געזאגט‪" :‬פאפא רב האט מיר אזוי גע'פסק'נט‪ ,‬האט דער‬ ‫ארומצוגיין נאך געלט‪ ,‬שיק ארויס ענוועלאופ'ס צו אלע‬ ‫רב ז"ל תיכף צוריקגעצויגן‪" :‬אויב אזוי‪ ,‬האב איך גארנישט‬ ‫אייניקלעך און באקאנטע‪ ,‬יעדער וועט זיכער געבן"‪ ,‬האט‬ ‫געזאגט"‪.‬‬ ‫מיין באבע געזאגט‪" :‬נישט וועגן דעם דארף מען גיין נאך‬ ‫כ"ק מרן שליט"א למד משניות פרק ז' מקואות וקם לנחם‪:‬‬ ‫געלט כדי צו 'נעמען' דאס געלט‪ ,‬נאר כדי צו 'וויסן וואו‬ ‫אריינצושיקן' די געלט"‪...‬‬ ‫המקום ינחם אתכם בתוך שאר אבילי ציון וירושלים‪ ,‬דער‬ ‫באשעפער זאל אייך טרייסטן איר זאלט באהיטן ווערן פון‬ ‫כ"ק מרן שליט"א לקח לעצמו מסכת משניות לסיים ככלות‬ ‫צער‪.‬‬ ‫השלשים‪ ,‬ונסובה השיחה אודות יום היארצייט של בנה‬ ‫בלב נרגש וברגשי הכרה ותודה‪ ,‬משגרים אנו בזה כסא דברכתא‪ ,‬וברכת מזלא טבא‬ ‫וגדיא יאה‪ ,‬מול ידידנו וידיד כל נפש חי‪ ,‬עושה ומעשה בכל לב ונפש להביא אורה‬ ‫ושמחה בבתי אנשי שלומינו‪ ,‬ה"ה‬ ‫הר"ר ברך מענצער הי"ו‬ ‫שדכן נאמן בקרב אנ"ש‬ ‫לרגל שמחת הולדת הבן למזל טוב‬ ‫שע״י אירגון אחיעזר ואחיסמך‬ ‫דחסידי פאפא‬ ‫בזכות הסיוע והעזר להקמת בתים נאמנים בישראל‪ ,‬יהא רעווא שיזכה לגדלו לתורה לחופה ולמעשים טובים‪ ,‬מתוך נחת‬ ‫והרחבת הדעת דקדושה‪ ,‬ויתגדל לאילנא רברבא‪ ,‬בביאת בן דוד גואלנו‪ ,‬ומלכנו בראשנו בב"א‪.‬‬ ‫המכירים פעולתיך הנשגבות‬ ‫ארגון גשר לקשר דחסידי פאפא‬ ‫כי תצא‪-‬כי תבא תשפ"ו‬ ‫ז‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫ד ש מ י א‬ ‫ב ס י י ע ת א‬ ‫ב י‬ ‫ל ח ז ו ת‬ ‫ד‬ ‫ק ר א‬ ‫כ ל ה‬ ‫א ו‬ ‫י ר ח י‬ ‫ר י י ת א‬ ‫מיט‬ ‫א‬ ‫די‬ ‫טאג‬ ‫עמודי‬ ‫אין‬ ‫התורה‬ ‫כולל‬ ‫בהערכה עמוקה לעמודי ומחזיקי התורה‬ ‫הננו מתכוננים ליום מיוחד ומרגש‬ ‫יום פנימי ומיוחדת לחברי קרן עמודי התורה‬ ‫כי תצא‪-‬כי תבא תשפ"ו‬ ‫ח‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫מיינט מען וואס איז נידריג אז מ'צעברעכט זיך אזויווי ס'שטייט אין‬ ‫אגרא דכלה (פ' עקב ד"ה ונשב)‪ ,‬אבער ועתה ישראל שמע אל החקים‪,‬‬ ‫דברות קודש‬ ‫בעת מעמד 'שלות החיים' מיוחד לאנ"ש תושבי‬ ‫אין ועתה אלא תשובה (בראשית רבה כא‪ ,‬ו)‪ ,‬מ'דארף זיך מחזק זיין ביים‬ ‫מאנסי עם צאצאים בגיל השידוכים‬ ‫תשובה טון מיט די תורה הק'‪.‬‬ ‫יום ד' עקב תשפ"ו לפ"ק‬ ‫המחלה 'אשר ידעת'‬ ‫חזקו ונתחזקה‪ ,‬אז מ'וויל זיך פארנעמען א זאך דארף מען זיך‬ ‫ברכנוכם מבית ה'‬ ‫מחזק זיין מיט א מחשבה‪" ,‬יא! דער אייבערשטער האט אונז‬ ‫אונז זענען זיך צאמגעקומען דא צו א דבר חשוב מאוד‪ ,‬אידן‬ ‫אוועקגעשטעלט אין אזא מין גלות וואס איז אזוי שווער‪ ,‬אבער‬ ‫קומען זיך צוזאם און מ'רעדט פון אידישקייט ווייל מ'וויל זיך מחזק‬ ‫אונז וועלן עס דורכמאכן! אין הקב"ה בא בטרוניא עם בריותיו (ע"ז‬ ‫זיין און מ'וויל הערן וואס מ'דארף צו הערן‪.‬‬ ‫ג‪ ,).‬אונז וועלן דורכמאכן די שווערע ווינטן"‪.‬‬ ‫ווען די עולי רגלים זענען געקומען קיין ירושלים האט מען‬ ‫וואס איז דאס 'גלות אמעריקא'? אין ספה"ק ערוגת הבשם‬ ‫זיי מקבל פנים געווען מיט'ן פסוק (תהלים קיח‪ ,‬כו) ברוך הבא בשם‬ ‫שטייט א ווארט אויפ'ן פסוק די וואכעדיגע פרשה (פ' עקב ז‪ ,‬טו ד"ה וכל‬ ‫ה' ברכנוכם מבית ה'‪ ,‬פלעגט כ"ק מרן אאמו"ר זצוק"ל צו זאגן‪,‬‬ ‫מדוי) וכל מדוי מצרים הרעים אשר ידעת לא ישימם בך‪ ,‬זאגט ער‬ ‫'ברכנוכם מבית השם'‪ ,‬עטץ זענטס שוין געבענטשט מיט דעם‬ ‫אז ס'שטייט אין חובת הלבבות (ראה שער היחוד פרק י) תכלית הידיעה‬ ‫אליין וואס איר זענט געקומען‪ ,‬די ברכה איז שוין דא‪.‬‬ ‫שלא נדע‪ ,‬א איד דארף צו וויסן אויף יעדע זאך‪" ,‬איך ווייס נישט‪,‬‬ ‫די כוונה אין די ווערטער איז‪ ,‬אז ווען מ'איז געקומען צום בית‬ ‫איך דארף פרעגן א שאלה"‪ .‬דאס זאגט דער פסוק די מכה פון‬ ‫המקדש און מ'האט צוגעקוקט די עבודה פון די כהנים האט מען‬ ‫'אשר ידעת' אז דו ווייסט שוין אלעס‪ ,‬דאס לא ישימם בך [אתד"ק]‪.‬‬ ‫געכאפט א ציטער‪ ,‬האט מען דאך געדארפט האבן א חיזוק‪ ,‬האט‬ ‫ס'זענען געווען צדיקים וואס האבן געקענט פסק'נען פאר‬ ‫מען זיי געזאגט 'ברוך הבא בשם השם'‪.‬‬ ‫אנדערע‪ ,‬אבער ווען ס'איז געקומען צו זיך אין שטוב האבן זיי מורא‬ ‫די תכלית פון קומען דא איז זיך פארצונעמען די ענינים וואס‬ ‫געהאט צו פסק'נען און זיי האבן געפרעגט אנדערע די שאלה‪,‬‬ ‫מ'דארף אהיימנעמען פון דא‪.‬‬ ‫כאטש זיי זענען געווען תלמידי חכמים און זיי האבן געקענט אליין‬ ‫פסק'נען; מ'האט מורא געהאט צו פסק'נען אליין‪.‬‬ ‫זמני תשובה מתוך שמחה‬ ‫ס'איז געווען א מעשה ביים רב ז"ל פון בעלזא אז מ'איז געקומען‬ ‫כ'וויל רעדן אפאר ווערטער פון חיזוק און נישט אריינגיין אין‬ ‫זאגן אויף א בגד פון אן אייניקל אז ס'איז נישט אזוי אויסגעהאלטן‪,‬‬ ‫צופיל פרטים‪.‬‬ ‫האט ער געזאגט אז מ'זאל אים אריינברענגען דער בגד‪ ,‬ער האט‬ ‫ס'איז היינט חמשה עשר באב‪ ,‬ביי חסידים איז דער מנהג אז פון‬ ‫געהייסן מ'זאל ברענגען א שערל מיט צוויי עדות און דער רב ז"ל‬ ‫חמשה עשר באב וואונטשט מען שוין א 'כתיבה וחתימה טובה'‪.‬‬ ‫האט געזאגט‪" :‬בין איך אין כעס אדער בין איך נישט אין כעס?‬ ‫ס'קען זיין דער ענין דערפון‪ ,‬ווייל חודש אלול בלאזט מען שופר‬ ‫עטץ זענטס עדות אז איך בין נישט אין כעס"‪ ,‬און דער רב ז"ל האט‬ ‫כדי צו תשובה טון‪ ,‬ס'איז דאך ידוע אז תשובה איז בדרך 'תקיעה‪,‬‬ ‫געזאגט‪" :‬איך וויל מקיים זיין די מצוה פון ובערת הרע מקרבך"‪ ,‬ער‬ ‫שברים‪ ,‬תרועה תקיעה'‪ ,‬תקיעה מיינט אז דער אייבערשטער האט‬ ‫האט גענומען דעם שערל און צושניטן דעם בגד‪.‬‬ ‫באשאפן א מענטש גראד‪ ,‬שברים מיינט אז ס'ווערט צעבראכן‪,‬‬ ‫מנשב רוח חזק‬ ‫ברענגט דאס צו תרועה אז מ'זאל וויינען‪ ,‬נאכדעם ווערט מען‬ ‫עס בלאזן זייער שטארקע ווינטן אינדרויסן; מיין חשוב'ער זון‬ ‫צוריק אויסגעגראדט בבחינת תקיעה‪ ,‬דאס איז די עבודה פון‬ ‫דער רב זאל זיין געזונט [הרה"צ רבי פינחס חיים שליט"א] האט‬ ‫אלול‪ ,‬עס כאפט א ציטער!‬ ‫פריער דערמאנט דעם ענין פון 'חבורת קהלת יעקב'‪ ,‬וועל איך‬ ‫די ספרדים זאגן דאך סליחות פון חודש אלול‪ ,‬אמאל איז כ"ק‬ ‫נאכגעזאגן פון טאטן ז"ל וואס ער שרייבט אין א בריוו איבער‬ ‫מרן מבעלזא זי"ע דורכגעגאנגען א ספרד'ישע פלאץ האט ער‬ ‫'חבורת קהלת יעקב'‪.‬‬ ‫געזאגט‪" :‬אוי געוואלד! זיי זאגן שוין סליחות‪ ,‬וואו האלטן אונז"‪.‬‬ ‫דער טאטע ז"ל שרייבט אז ס'איז דא א מאמר "די עפעלע פאלט‬ ‫עכ"פ‪ ,‬אלול געבט א ציטער‪ ,‬א איד דארף געבן אלול א ציטער‪,‬‬ ‫נישט ווייט פון בוים"‪ ,‬שרייבט ער אויף דעם‪" :‬אמת‪ ,‬אבער דאס‬ ‫אבער ביי חסידים דארף מען געבן פארדעם צוטרינקען א גלעזל‬ ‫איז נאר ווען ס'בלאזט נישט קיין גרויסע ווינט‪ ,‬אבער טאמער‬ ‫ברוינפן‪ ,‬כדי מ'זאל תשובה טון מתוך שמחה‪ ,‬אזויווי ס'שטייט אין‬ ‫ס'בלאזט א גרויסע ווינט קען יא ל"ע די עפעלע פאלן ווייט פון‬ ‫פסוק (דברים ג‪ ,‬כט – ד‪ ,‬א) ונשב בגיא מול בית פעור‪ ,‬ועתה ישראל שמע‬ ‫בוים"‪.‬‬ ‫אל החקים ואל המשפטים אשר אנכי מלמד אתכם לעשות‪' .‬גיא'‬ ‫כי תצא‪-‬כי תבא תשפ"ו‬ ‫ט‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫ראש ישיבה [הגאון ר' שמשון כץ] שליט"א זענען געגאנגען אין‬ ‫היינט אז מ'גייט אינדרויסן אויף די גאס איז עס אן אפענע‬ ‫סקול וואס האט געהייסן 'דרכי נועם'‪ .‬אזוי איז געווען אפאר יאר‪,‬‬ ‫וועלט‪ ,‬איך רעד שוין נישט פון די כלים‪ ,‬איך רעד אפילו אנדערע‬ ‫שפעטער האט דער טאטע ז"ל געמאכט אן אייגענע בית חינוך‬ ‫זאכן‪ ,‬ס'איז אן אפענע וועלט‪ ,‬ס'הייבט זיך אן מיט א קלייניגקייט‬ ‫לבנות‪.‬‬ ‫וואס מ'שרייבט אלעס אין די מאגאזינען‪ ,‬און מ'טיילט די‬ ‫עכ"פ‪ ,‬דער טאטע ז"ל האט כסדר זיך נאכגעפרעגט פינקטליך‬ ‫מאגאזינען אומזינסט‪ ,‬און יעדער קינד קען אהיימקומען דערמיט‪.‬‬ ‫וואס עס טוט זיך דארט אין די מוסד דרכי נועם‪ ,‬און דער מנהל‬ ‫ס'איז דא דארט אזעלכע זאכן וואס מ'קען זאגן אז ס'איז נישט‬ ‫פון דרכי נועם איז זייער נתפעל געווארן פון טאטן ז"ל‪ ,‬האט ער‬ ‫אזוי איידל‪ ,‬זה בכה וזה בכה‪ ,‬מ'ברענגט אריין ‪ -‬כ'וויל נישט זאגן ‪-‬‬ ‫געזאגט‪" :‬אפשר וויל דער רבי נעמען די מוסד הינטער זיך"‪ ,‬האט‬ ‫א געוויסע פראסטקייט‪ ,‬אפילו א טראפעלע פראסטקייט! אפילו‬ ‫דער טאטע ז"ל געזאגט‪" :‬איך קען דאס נישט נעמען נאר באופן אז‬ ‫נאר א טראפעלע! וואס דאס קען אנמאכן ווייטער! ווייל היום‬ ‫איך קען אריינרעדן אין יעדע זאך‪ ,‬ווער ס'זאל זיין א טיטשער און‬ ‫אומר לו כך ומחר אומר לו כך‪.‬‬ ‫ווער נישט‪ ,‬און אזוי ווייטער"‪.‬‬ ‫מ'פרעגט נאך אזעלכע שאלות‪" ,‬ווער זאגט אז ס'איז נישט גוט‪,‬‬ ‫יעדער טוט עס‪ ,‬יעדער רעדט אזוי"‪ .‬דאס מיינט אז ס'איז אן אפענע‬ ‫הכל פתוח לכל‬ ‫וועלט‪ ,‬אלעס איז אפן‪ ,‬יעדער שרייבט וואס ער וויל‪.‬‬ ‫היינט הערשט א צומישעניש‪ ,‬דער האט געזאגט אזוי און‬ ‫יענער האט געזאגט אזוי‪ ,‬און אלע קינדער ווייסן וואס מ'רעדט‪,‬‬ ‫חינוך הבנות‬ ‫בפרט מיט די טעלעפאנען הערן די קינדער אלעס‪ .‬לאמיר זאגן‬ ‫מ'האט פריער גערעדט אז א גרויסע ציבור האלט דאך דא שוין‬ ‫א משל‪ ,‬למשל ס'איז דא א טעלעפאן‪-‬ליין פון נייעס‪ ,‬וואס דאס‬ ‫ביים חתונה מאכן די קינדער‪ ,‬וואס דער תכלית איז דאך ממשיך‬ ‫איז אין געוויסע זין מטהר טמאים ומטמא טהורים‪ ,‬ס'איז מטהר‬ ‫צו זיין דורות‪.‬‬ ‫טמאים ווייל מ'מוז דאך עפעס הערן און אזוי וועט מען נישט‬ ‫ס'איז געווען אמאל ביים הייליגן אמרי אמת פון גור זי"ע אינמיטן‬ ‫הערן זאכן וואס טויגן נישט און זענען אינגאנצן טריפה אזויווי‬ ‫די הקפות פאר'ן קריג‪ ,‬וואס דער אמרי אמת האט אפגעשטעלט‬ ‫ראדיא וכדומה‪ ,‬אבער פון די אנדערע זייט הערן די קינדער די אלע‬ ‫די הקפות און אנגעהויבן זייער צו וויינען‪ ,‬האט מען אים געפרעגט‬ ‫שטותים און אדווערטייזמענט'ס פון די גאס‪.‬‬ ‫וואס דאס איז געווען‪ ,‬האט ער געזאגט‪" :‬די חשוב'ע טייערע‬ ‫די קינדער הערן אלע פארשידענע סארט אדווערטייזמענט'ס;‬ ‫בחורים‪ ,‬פון וואו וועלן זיי נעמען שידוכים‪ ,‬וואס וועט זיין מיט די‬ ‫לאמיר זאגן בנוגע מאכלים‪ ,‬אז עס פאלט איינעם איין צו מאכן א‬ ‫בית יעקב‪ ,‬מ'דארף דאך האבן ערליכע שידוכים פאר די בחורים"‪.‬‬ ‫סארט מאכל ‪ -‬איך קען נישט אזוי גוט די אלע שמות נרדפים‪ ,‬צי‬ ‫אין די גאנץ בראשית יארן איז נאכנישט געווען קיין אייגענע‬ ‫זאל עס זיין סושי מיט אנדערע זאכן וואס קומען ארויס יעדן טאג‬ ‫בית חינוך‪ ,‬מיין עלטערע שוועסטער זאל זיין געזונט [הרבנית‬ ‫נייע זאכן – דער וואס מאכט דעם מאכל טוט אדווערטייזן אז ער‬ ‫מטערצאל תליט"א] און רביצין כץ תליט"א די רביצין פון דער‬ ‫בהכרת תודה אנו שולחים בזה ברכותינו עמוקות‪ ,‬מול האי איש אשר רוח בו‪ ,‬נודע ומפורסם בשערים‪ ,‬איש המעש והחסד‪ ,‬ידו נטויה לכל‬ ‫דבר טוב‪ ,‬איש נאמן למלאכתו‪ ,‬מוכתר בכתר שם טוב‪ ,‬נקי כפים ובר לבב‪ ,‬נדיב לב‪ ,‬נערץ ומשובח בפי כל‪ ,‬אהוב ונחמד לכל יודעיו‪ ,‬מקבל‬ ‫כל אדם בלב שלם וברוח צהלה‪ ,‬מכניס הרחבת הדעת בלב אנ"ש הבאים להסתופף בצל הקודש לחצרות בית ה' משך השנה‪ ,‬ה"ה‬ ‫הרבני הנכבד מוה"ר שאול יחזקאל קליינבערגער הי"ו‬ ‫בעל המלון 'פוינט‪-‬פלאזא'‬ ‫לרגל השמחה הגדולה השרויה במעונו באירוסי בתו למזל טוב עם החתן המופלג מרדכי אלי' הי"ו בן הר"ר יואל ווייס הי"ו‬ ‫ובהאי זימנא נביע בשער בת רבים רוב מסירותו למען אנשי שלומינו; הוא הגבר‬ ‫אשר משליך נפשו מנגד בעת מתן המלון 'פוינט‪-‬פלאזא' למקום בית ועד אנ"ש‬ ‫לאורחים הבאים להסתופף בצל הקודש משך מועדים וירח האיתנים!‬ ‫יתן השי"ת שאך טוב וחסד ישכון באהלו‪ ,‬עושר ואושר יריצו אחריו‪ ,‬ויתברך בכל מילי דמיטב‪ ,‬ויזכה לרוות רוב תענוג ונחת‬ ‫מכל יו"ח‪ ,‬ומן שמיא ישפע שפע רב עליו ועל כל ביתו‪ ,‬חיי ארוכי‪ ,‬בני ברוכי‪ ,‬מזוני רויחי‪ ,‬אמן כן יהי רצון אמן ואמן‪.‬‬ ‫המברך בשם ועד הכנסת אורחים ‪ -‬יוסף שפיטצער‬ ‫כי תצא‪-‬כי תבא תשפ"ו‬ ‫י‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫דיר פאר וואס טוט מען דארט ביים דאווענען‪ ,‬איינער קוקט דעם‬ ‫פארקויפט דעם מאכל‪ ,‬נאכדעם ווערט עס שוין אז 'יעדער' קויפט‬ ‫צווייטנס שיך ווער ס'האט שענערע שיך‪ ,‬דער ספר תורה וועט‬ ‫עס‪ ,‬און נאכדעם קומט דער קינד אהיים פרעגן פארוואס מ'קויפט‬ ‫צופאלן צו אזא שול"א ‪.‬‬ ‫נישט דעם מאכל‪...‬‬ ‫וואס מיינט דאס פאר אונז? אונז זענען נתגדל געווארן און‬ ‫היום אומר לו כך‬ ‫אונז זענען געווארן אוועקגעשטעלט אויף לכתחלה'דיגע יסודות‪,‬‬ ‫אונז זענען לכתחלה! אז מ'באלאנגט צו אונז איז מען נישט קיין‬ ‫צדיקים האבן געזאגט‪" :‬דייטשלאנד איז חרוב געווארן וועגן‬ ‫בדיעבד'דיגע אידן!‬ ‫מילכיגע סעודת ברית מילה"‪ ,‬דאס הייסט אז ביי חסידים האט‬ ‫מען מדקדק געווען אז מ'זאל נישט מאכן קיין מילכיגע סעודת‬ ‫אופן האדווערטייזמענט'ס כהיום‬ ‫ברית מילה‪ ,‬און אז מ'האט עס מבטל געווען איז וועגן דעם‬ ‫דאס איז נוגע אין אלע שטחים‪ ,‬לדוגמא א חלק וואס מ'דארף‬ ‫דייטשלאנד חרוב געגאנגען‪.‬‬ ‫וויסן ‪ -‬וואס מ'האט שוין פריער גערעדט ‪ -‬אז מ'דארף זיך שטעלן‬ ‫לכאורה קען מען עס אנקוקן‪" ,‬ווער זאגט אז מ'טאר נישט‪,‬‬ ‫אין שטוב אויף אלע ענינים‪ ,‬מ'דארף זיין א שותף אין שטוב‪ ,‬מ'קען‬ ‫מ'קען נישט עסן צופרי קיין פליישיג‪ ,‬לאז אפ‪ ,‬ס'איז גוט‪ ,‬ס'וועט‬ ‫נישט זאגן אז איך גיי מיר מיין וועג און די רבנים זאלן זיך אליין‬ ‫זיין פיין‪ ,‬ס'איז וואויל‪ ,‬מ'וועט מאכן מילכיגע סעודות"‪ .‬אבער וואס‬ ‫זארגן‪ ,‬די סקול זאל זיך אליין זארגן‪.‬‬ ‫האט דאס געברענגט?! אז דייטשלאנד איז חרוב געגאנגען!‬ ‫ניין! אונז לעבן אין א וועלט וואס עס בלאזט א גרויסע ווינט‪ ,‬אז‬ ‫וואס מיינט דאס? מ'הייבט אן ביי א קלייניגקייט! דער בעל‬ ‫מ'גייט ארויס דארף זיך יעדער האלטן די קאפל מיט'ן היט אז עס‬ ‫דבר קומט מיט קלייניגקייטן‪ ,‬ער זאגט אז דאס קען מען נישט‪,‬‬ ‫זאל נישט אראפפאלן‪.‬‬ ‫און 'יעדער' מאכט דאס‪ ,‬און ער גייט אין א קאנטרי וואס ס'איז‬ ‫ס'בלאזט א ווינט אז די קינדער זעען אלע אדווערטייזמענט'ס‬ ‫נאך גאנץ פיינע אידן‪ ...‬מ'קען זיך נישט אפרעדן; און אזוי ווייטער‪.‬‬ ‫וואס טוט זיך אויף די גאס‪ ,‬וואס דאס גייט אז היום אומר לו‬ ‫לכתחלה'דיגע אידן‬ ‫כ"ק מרן זצוק"ל מביא העובדא בשו"ת ויען יוסף (יו"ד חלק ג סימן‬ ‫א‪.‬‬ ‫אין בעלזא איז געווען א מעשה אז מ'האט געפרעגט פון כ"ק‬ ‫ש)‪ :‬ואספר לך עובדא ששמעתי‪ ,‬שסיפרו פעם להגה"ק ר' ישכר דוב‬ ‫מרן מהרי"ד מבעלזא זי"ע אז ס'איז געווען א ספר תורה וואס דער‬ ‫מבעלזא זי"ע‪ ,‬שיש בשכונתם בעיר אחד סופר שכותב ספרי תורה‬ ‫והוא קל שכשיוצא מבית הכסא אינו נוטל את ידיו‪ ,‬והשיב להם‪ ,‬הנה‬ ‫סופר האט זיך נישט מתנהג געווען בטהרה‪ ,‬האט מען געפרעגט‬ ‫בעיר לעמבערג יש בית הכנסת אחת שהאנשים שבאים שם להתפלל‬ ‫א שאלה וואס מ'טוט מיט אזא ספר תורה‪ .‬על פי הלכה קען מען‬ ‫מסתכלין באמצע קריאת שמע או שמונה עשרה אחד על חבירו אם‬ ‫נאך דן זיין צי מ'קען פסל'ן דער ספר תורה‪ ,‬האט דער פריערדיגער‬ ‫יש לו אויסגעפיצטע שטיוול או לאו‪ ,‬וכדומה לזה‪ ,‬והנה ספר תורה‬ ‫שהסופר הלז כותב אינו [ראוי] רק לבית הכנסת כזה‪ ,‬והוא מין במינו‪,‬‬ ‫רב ז"ל געזאגט אזוי‪" :‬ס'איז דא א שול אין לעמבערג וואס עס‬ ‫ספר תורה כזה שייך לבית הכנסת כזה‪ ,‬עד כאן שמעתי‪.‬‬ ‫דאווענען דארט שוואכע אידן‪ ,‬היכי דמי שוואכע אידן‪ ,‬שטעל‬ ‫בלב נרגש וברגשי הכרה ותודה‪ ,‬משגרים אנו בזה כסא דברכתא‪ ,‬וברכת מזלא טבא‬ ‫וגדיא יאה‪ ,‬מול ידידנו וידיד כל נפש חי‪ ,‬עושה ומעשה בכל לב ונפש להביא אורה‬ ‫ושמחה בבתי אנשי שלומינו‪ ,‬ה"ה‬ ‫הר"ר צבי עוזר ניישלאס הי"ו‬ ‫שדכן נאמן בקרב אנ"ש‬ ‫לרגל שמחת הולדת הבת למזל טוב‬ ‫שע״י אירגון אחיעזר ואחיסמך‬ ‫דחסידי פאפא‬ ‫בזכות הסיוע והעזר להקמת בתים נאמנים בישראל‪ ,‬יהא רעווא שיזכה לגדלה לתורה לחופה ולמעשים טובים‪ ,‬מתוך נחת‬ ‫והרחבת הדעת דקדושה‪ ,‬בביאת בן דוד גואלנו‪ ,‬ומלכנו בראשנו בב"א‪.‬‬ ‫המכירים פעולתיך הנשגבות‬ ‫ארגון גשר לקשר דחסידי פאפא‬ ‫כי תצא‪-‬כי תבא תשפ"ו‬ ‫אי‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫זאגט דער חתם סופר אזא מין אינטערעסאנטע רעיון‪ ,‬אז‬ ‫כך ומחר אומר לו כך‪ ,‬ס'בלאזט א ווינט אויף די גאנצע מהלך‬ ‫ס'איז פארהאנען אן ענין פון 'טוב'‪ ,‬טוב איז א מדריגה וואס א‬ ‫המחשבה און די גאנצע געדאנק‪ ,‬וואס מ'זאל טון‪ ,‬וואסערע בגד‬ ‫איד גלייבט אז ס'איז טוב‪ ,‬ער וויל זיך פירן ערליך ער וויל דינען‬ ‫מ'זאל אנטון‪ ,‬וואסערע מאכלים מ'זאל עסן‪ ,‬און צי וועלכע שבתים‬ ‫דעם אייבערשטן ווייל ער ווייסט אז דאס איז טוב‪ ,‬נאכדעם איז‬ ‫"ׁשַּבַ ּתֹון'ס"‪ ...‬איך רעד נישט פון די‬ ‫מ'זאל גיין‪ ,‬אדער ווי מ'רופט עס �‬ ‫פארהאנען א צווייטע זאך נישט אז ער ווייסט אז ס'איז טוב‪ ,‬נאר‬ ‫שבתים פון ארגאנעזאציע'ס וואס מ'דארף צאמנעמען ספעציעלע‬ ‫ער האט זיך מרגיל געווען אזוי און דאס איז זיין לעבן‪ ,‬ער קען נישט‬ ‫אידן‪ ,‬איך רעד סתם אז מ'פארט אוועק‪.‬‬ ‫אנדערש‪ ,‬ער מוז דאווענען‪ ,‬ער מוז לערנען‪ ,‬ס'גייט אים אין לעבן‪,‬‬ ‫זאל עס זיין אז ווען מ'פארט אויף קערעסטיר אדער ליזענסק‬ ‫נישט ווייל ער גלייבט אז ס'איז טוב‪ ,‬אודאי גלייבט ער דערין אבער‬ ‫דארף מען האבן די אלע מאכלים‪ ,‬ווי מ'זאגט "צו גאט און צו‬ ‫נישט צוליב דעם טוט ער עס‪ ,‬נאר ער טוט עס ווייל ער קען נישט‬ ‫לייט"‪ .‬דאס קילט דאך אפ די גאנצע מעשה! אזוי פארט מען קיין‬ ‫טון אנדערש‪.‬‬ ‫ליזענסק? מ'אדווערטייזט אז ס'איז דא די בעסטע מאכלים‪ ,‬און‬ ‫דאס מיינט 'ובחרת בחיים'‪ ,‬רש"י זאגט ובחרת בחיים אני מורה‬ ‫מ'שרייבט דאס נאך ארויס אויפ'ן צעטל‪ ...‬אויפ'ן צעטל שרייבט‬ ‫לכם שתבחרו בחלק החיים‪ ,‬כאדם האומר לבנו בחר לך חלק יפה‬ ‫מען אז ס'וועט זיין זייער א געשמאקע אווענט מיט געשמאקע‬ ‫בנחלתי‪ .‬לכאורה דארף מען פארשטיין‪' ,‬חיים ומות' דארף מען‬ ‫מאכלים‪ ...‬צו דעם גייט מען? דאס איז דאך א שטיק פראסטקייט!‬ ‫דען ווייזן פאר'ן קינד וועלכע ער זאל זיך אויסוועלן?‬ ‫געשמאקע מאכלים‪...‬‬ ‫אודאי דארף מען מאכן אין שטוב געשמאקע מאכלים‪ ,‬און‬ ‫נאר פשט איז‪ ,‬חיים ומות כפשוטו ווייסט טאקע יעדער וואס צו‬ ‫פאר בחורים אין ישיבה דארף מען קאכן געשמאקע מאכלים‬ ‫אויסוועלן‪ ,‬אבער דו זאלסט בוחר זיין 'ובחרת בחיים'‪ ,‬זאלסט דיר‬ ‫זיי זאלן האבן כח צו זיצן און לערנען‪ ,‬אבער מ'מאכט אזא‬ ‫מרגיל זיין אז תורה ומצוות איז דיין לעבן‪ ,‬וואס טאמער דו וועסט‬ ‫אדווערטייזמענט?!‬ ‫דיר מרגיל זיין אז דאס איז דיין לעבן איז דאס איין המשך אויף‬ ‫ווייטער‪ ,‬עס בלייבט ווייטער פאר דיינע קינדער‪ ,‬למען תחיה אתה‬ ‫ובחרת בחיים‬ ‫וזרעך‪ .‬ער זאגט נאך דארט א גאנצע הסבר‪ ,‬אבער כ'וועל נישט‬ ‫אין חתם סופר שטייט א ווארט (דרשות חתם סופר חלק א – פ' כי תבא‬ ‫מאריך זיין אין דעם‪.‬‬ ‫תקפ"ט)‪ ,‬אז משה רבינו האט געזאגט פאר די אידן (פ' נצבים ל‪ ,‬טו) ראה‬ ‫נתתי לפניך היום את החיים ואת הטוב את המות ואת הרעה‪,‬‬ ‫חייל בצבא היהודי‬ ‫ווייטער שטייט (פסוק יט) ובחרת בחיים למען תחיה אתה וזרעך‪.‬‬ ‫דאס איז די זאך וואס מ'דארף צו וויסן‪ ,‬אז אונז לעבן אין גלות‬ ‫לכאורה דארף מען פארשטיין‪ ,‬דער פסוק הייבט אן מיט 'חיים‬ ‫אמעריקא‪ ,‬גלות אמעריקא איז קאלטקייט‪ ,‬ס'איז א מהלך‬ ‫וטוב'‪ ,‬אבער נאכדעם זאגט ער נישט 'ובחרת בחיים ובטוב' נאר‬ ‫המחשבה פון‪" ,‬פארוואס פארפירסטו‪ ,‬פארפיר נישט"‪.‬‬ ‫'ובחרת בחיים'‪.‬‬ ‫ברגשי ורחשי הערכה הנני להביע בזה את מיטב ברכותינו‪ ,‬מול האי איש חי ורב‬ ‫פעלים‪ ,‬ירא ה' ההולך בדרכיו‪ ,‬נבון וחכם‪ ,‬עוסק בצרכי ציבור באמונה ובמסירות‬ ‫נפלאה‪ ,‬איש האשכולות‪ ,‬כביר המעש‪ ,‬מסור ונאמן לכל דבר טוב בקרב אנ"ש‪ ,‬ה"ה‬ ‫הרב יעקב יחזקי' אבערלאנדער שליט"א‬ ‫מגדולי עסקני קהלתנו ומראשי הנהלת קופת חסדי יוסף‬ ‫לרגל שמחת אירוסי בתו למזל טוב עם החתן המופלג יהושע דוד דייטש ני"ו ממצוייני‬ ‫תלמידי ישיבתנו הק' מתיבתא קרית פאפא בן הר"ר חיים אביגדור דייטש הי"ו‬ ‫ברכת מזל טוב מיוחדת שלוחה בזה לסב החתן הרה"ח ר' משה שמואל דייטש‬ ‫הי"ו מחשובי עדתנו פה מאנסי‬ ‫יהי רצון מן קדם אבוהון דבשמיא‪ ,‬שיזכה לראות רוב נחת והרחבת הדעת דקדושה‪ ,‬ויזכה לראות בנים ובני בנים עוסקים‬ ‫בתורה ובמצות‪ ,‬לאורך ימים ושנים טובים‪ ,‬עדי נזכה לקבל פני משיח צדקנו ומלכנו בראשנו אמן‪.‬‬ ‫המברכים מקרב הלב ‪ -‬ועד הנהלת הקופה‬ ‫כי תצא‪-‬כי תבא תשפ"ו‬ ‫בי‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫רבונו של עולם! אזוי מאכט מען פרייליך קינדער?! וואס וועט‬ ‫כ'וועל געבן נאך א דוגמא‪ .‬ביי אונז איז מען דאך חסיד'ישע‬ ‫זיין ווייטער‪ ,‬נאך די בר מצוה וויאזוי וועט מען פרייליך מאכן דאס‬ ‫יונגעלייט קען מען אביסל רעדן‪ ...‬ס'זענען דא אידן וואס זענען‬ ‫קינד?‬ ‫מקפיד אז מ'טאר נישט גיין אין מקוה אן א שויער; אבער וואס‬ ‫די ריכטיגע אופן וויאזוי מ'מאכט פרייליך דאס קינד איז ווען‬ ‫איז ביי אים א גרעסערע עבירה‪ ,‬אז מ'איז געגאנגען אין מקוה אן‬ ‫מ'זאגט אים‪" ,‬אה! האסטו געזאגט א שיינע תורה!" אדער‪" ,‬כ'הער‬ ‫א שויער אדער אז מ'האט געדאווענט אן א מקוה?‪...‬‬ ‫זייער גוטע גריסן פון דער מלמד"‪ ,‬מ'זאגט אים א גוט ווארט איבער‬ ‫מ'דארף אויפפאסן אויף די מהלך המחשבה ביי די לבוש‪ ,‬סיי‬ ‫זיינע מדות טובות‪ ,‬מ'זאגט אים ווי ערליך ער האט געדאווענט;‬ ‫ביי מענער און כל שכן ביי נשים‪ ,‬ס'איז דא אזא מהלך המחשבה‪,‬‬ ‫דאס מאכט פרייליך א קינד! אז מ'געבט אים א גוט ווארט ווערט‬ ‫"כ'וויל נישט זיין יאנטשי"‪ ...‬יאנטשי אהער יאנטשי אהין‪ ,‬אז‬ ‫ער דען נישט פרייליך?!‬ ‫ס'גייט מיט א שטאלצקייט‪ ,‬איז נישט דא די גאנצע פראבלעם‪.‬‬ ‫מ'זאגט היינט פאר א ווערטל‪ ,‬אז מ'האט שוין נישט וואס צו‬ ‫האט מען דען אמאל געהערט אזא זאך אז א סאלדאט גייט אין‬ ‫קויפן פאר אפיקומן‪ ,‬מ'האט שוין אלעס געקויפט א גאנץ יאר‪ ,‬ער‬ ‫מלחמה און ער טוט זיך אן א גרינע בגד פון א סאלדאט‪ ,‬זאל ער‬ ‫האט שוין א ש"ס‪ ,‬ער איז שוין געווען אפילו אין קערעסטיר‪ ,‬ער‬ ‫זיך פילן עפעס צעקלאפט דערוועגן?‪ ...‬וואס הייסט? ער איז א‬ ‫איז שוין געווען אין מירון‪ ,‬כ'האב שוין נישט וואס צו קויפן פאר‬ ‫סאלדאט! ער טוט אן דער בגד מיט א שטאלץ! אונז זענען אלע‬ ‫אים‪ ,‬כ'האב אים שוין נישט מיט וואס צו מאכן פרייליך‪...‬‬ ‫סאלדאטן פאר'ן אייבערשטן‪ ,‬סיי די נשים און סיי די אנשים‪,‬‬ ‫מ'דארף האבן שטאלצקייט!‬ ‫היינט זענען דא אנדערע סארט נסיונות‪ ,‬אמאל איז געווען‬ ‫נסיונות פון דחקות‪ ,‬מ'האט גארנישט געהאט‪ ,‬מ'האט זיך געמוזט‬ ‫לא לפנק הבנים‬ ‫מוטשענען אויף יעדע דאללאר‪ ,‬היינט איז אנדערע מין נסיון‪ ,‬דער‬ ‫עס קומען דאך ארויס יעדן טאג נייע זאכן‪ ,‬גייט מען און‬ ‫קינד ווייסט אז ס'איז גארנישט‪ ,‬מ'קען פארן איבעראל‪ ,‬ער קומט‬ ‫מ'מאכט א זאך אז די דזשודעיקע‪-‬געשעפטן מאכן אז דאס קינד‬ ‫צום טאטן‪" ,‬טאטי‪ ,‬יעדער פארט ל"ג בעומר אויף מירון איך וויל‬ ‫זאל זיך קענען אויסוועלן אזא שיינע תפילין בייטל מיט אזא שיינע‬ ‫אויך פארן"; וואס גייט דא פאר? דאס איז גלות אמעריקא!‬ ‫תפילין בייטל‪ .‬וועט איינער קומען זאגן‪" ,‬וואס מאכסטו אן עסק?‬ ‫ממילא דארף מען צו וויסן וויאזוי מ'מאכט פרייליך די שטוב‪,‬‬ ‫פארוואס קענסטו נישט באשטיין אז דער קינד זאל זיין פרייליך?"‬ ‫מ'דארף זען אז אלעס אין שטוב זאל גיין צוזאמען בשותפות‪ ,‬און‬ ‫רבונו של עולם! וואס גייט זיין ווייטער! די שיינע תפילין‬ ‫מ'דארף וויסן אז אונז זענען לכתחלה'דיגע אידן‪ ,‬איי דער דיין האט‬ ‫בייטל ענדיגט זיך נישט ביי דעם‪ ,‬נאכדעם פרעגט מען דאס קינד‪,‬‬ ‫געזאגט אז מ'מעג און יענער דיין האט געזאגט אז מ'מעג? דארף‬ ‫אֶטעֶלֶ ע‪ ,‬וואס ווילסטו אזא מין אייז‪-‬קריעם קעיק ביי די בר‬ ‫ַ"ַט ֶ‬ ‫מען וויסן‪" ,‬איך בין נישט אינטערעסירט אז יענע דיין האט געזאגט‬ ‫מצוה אדער אזא מין"‪ ,‬מ'דארף דאך אים מאכן פרייליך‪ ...‬און אזוי‬ ‫אז מ'מעג‪ ,‬און פארטיג! איך טו אזויווי מ'לערנט ביי אונז"‪.‬‬ ‫ווייטער מיט אנדערע זאכן וואס מ'דארף אים מאכן פרייליך‪.‬‬ ‫מעומק הלב באנו בזה לאחל ברכותינו ואיחולינו ברכת מזל טוב מעומק הלב‪ ,‬לכבוד ידידנו‬ ‫היקר‪ ,‬לבו הזהב פתוח ברווחה לעמוד בעין יפה ורוח נדיבה לימין פעולות הברוכות של הארגון‬ ‫'גשר לקשר'‪ ,‬ובכל זמן ועידן מקבל את פני העסקנים החשובים בסבר פנים יפות‪ ,‬ובזה נותנן‬ ‫חיזוק ועידוד להעסקנים להמשיך עם הפעולות למען הקים בתים נאמנים בישראל‪ ,‬ה"ה‬ ‫הר"ר אליעזר זוסיא ברע"י בר"נ גרינוואלדהי"ו‬ ‫לרגל שמחת אירוסי בנו למזל טוב‬ ‫שע״י אירגון אחיעזר ואחיסמך‬ ‫דחסידי פאפא‬ ‫בזכות הסיוע והעזר להקמת בתים נאמנים בישראל‪ ,‬יהא רעווא שיזכה לכל הברכות האמורות בתורה‪ ,‬עושר ואושר ירוצו‬ ‫אחריו‪ ,‬בני ברוכי חיי ארוכי ומזוני רויחי מתוך הרחבת הדעת‪ ,‬בביאת בן דוד גואלנו‪ ,‬ומלכנו בראשנו בב"א‪.‬‬ ‫המברכים מקרב הלב‬ ‫ארגון גשר לקשר דחסידי פאפא‬ ‫כי תצא‪-‬כי תבא תשפ"ו‬ ‫גי‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫דאס דארף זיין בכלל די מחשבה קעגן דער יצר הרע וואס‬ ‫מ'ווייסט נישט און מ'כאפט זיך נישט אז מ'דארף זיך היטן אז‬ ‫מאכט טראכטן‪" ,‬עה‪ ,‬וואס וועט שוין זיין מיט מיר‪ ,‬פון מיר וועט‬ ‫דער בעל דבר זאל אונז נישט פירן‪ ,‬אזויווי מ'זאגט אן אויסדרוק‪,‬‬ ‫שוין גארנישט זיין‪ ,‬לאמיר אביסל נאכלאזן"; דארף מען וויסן‬ ‫"ער פירט אונז אין באד אריין"‪ ,‬מ'דארף וויסן אז עס אינטערעסירט‬ ‫אז פון שלאפן וועפט מען אויס! עס טויג נישט! מ'דארף כסדר‬ ‫מיר נישט וואס יענער זאגט‪ ,‬נאר מ'דארף פרעגן ערליכע אידן‪ ,‬און‬ ‫ארבעטן‪.‬‬ ‫וואס עס שמעקט נישט פאר ערליכע אידן מיט דעם דארף מען‬ ‫גיין‪ ,‬נישט אלץ דארף מען אלעס פארשטיין‪.‬‬ ‫פאפא בחורים המיוחדים‬ ‫נו‪ ,‬ברוך ה' אז מ'הערט גוטע גריסן פון ענק‪ .‬מ'לערנט יעצט‬ ‫אבער די גאנצע זאך דארף זיין באופן פון "ובחרת בחיים"‪,‬‬ ‫מסכת קידושין‪ ,‬דאס איז א מסכת פון מוסר‪ ,‬תוספות זאגט דאך‬ ‫ס'דארף זיין מיט א צופרידנקייט‪ ,‬דאס איז די תכלית וואס אונז‬ ‫(קידושין ב‪ :‬ד"ה דאסר לה) אז קידושין האט צוויי טייטשן 'אסור לכל‬ ‫זענען זיך דא צאמגעקומען‪.‬‬ ‫העולם' און 'מיוחדת לי'‪ ,‬דאס דארף מען צו וויסן אז דאס וואס איז‬ ‫באזונדער דארף מען וויסן אז די שטובער דארפן אויסקוקן‬ ‫אונז זענען 'מיוחדת' מאכט עס אין געוויסע זין אז געוויסע זאכן‬ ‫אזויווי מ'דארף אויך אין די עלטערע יארן‪ ,‬מ'זאל נישט מיינען אז‬ ‫זענען ביי אונז 'אסור'‪.‬‬ ‫מ'איז שוין עלטער‪ ,‬נאר מ'ווערט קיינמאל נישט פערטיג‪.‬‬ ‫מ'זאגט נאך פונעם וויזניצער רבי'ן הרה"ק האהבת ישראל‬ ‫ברכות לרוב‬ ‫זי"ע‪ ,‬אז ס'זענען אמאל געקומען שוואכערע אידן און געפרעגט‪:‬‬ ‫ס'איז היינט חמשה עשר באב‪ ,‬ס'הייבט זיך אן די הייליגע טעג‪,‬‬ ‫"פארוואס זאלן מיר נישט ארבעטן צוזאמען‪ ,‬אונז האבן דאך איין‬ ‫לא היו ימים טובים לישראל כחמשה עשר באב וכו' שבהן בנות‬ ‫פאטער?" האט דער וויזניצער רבי געענטפערט‪" :‬אונז האבן‬ ‫ירושלים יוצאת וחולות בכרמים מה היו אומרות בחור שא עיניך‬ ‫טאקע איין פאטער‪ ,‬אבער אונז האבן נישט איין 'מוטער'‪ ,‬וואס ביי‬ ‫וכו'‪.‬‬ ‫אייך איז 'מותר' איז ביי אונז אסור"‪...‬‬ ‫זאל דער אייבערשטער העלפן אונז זאלן זוכה זיין צו דערלעבן‬ ‫אין אנדערע ווערטער‪ ,‬אונז זענען 'מיוחדת'‪ ,‬אונז זענען חשוב'ע‬ ‫נחת ביי קינדער און קינד'ס קינדער‪ ,‬מ'זאל טון גוטע שידוכים‪,‬‬ ‫בחורים‪ ,‬אונז זענען חסיד'ישע בחורים‪ ,‬אונז זענען פאפא בחורים;‬ ‫יעדער זאל זיין געזונט און די וואס דארפן א רפואה זאלן האבן א‬ ‫וואס ביי אייך איז מותר איז ביי אונז אסור‪ ,‬אונז זענען אנדערש פון‬ ‫רפואה‪ ,‬די וואס דארפן ישועות זאלן געהאלפן ווערן מיט ישועות‪.‬‬ ‫די גאס! אויף דעם דארף מען זיך האלטן שטאלץ און שטארק‪.‬‬ ‫זאלן אונז זוכה זיין צו אויפטון וואס מ'דארף אויפצוטון‪ ,‬מ'זאל‬ ‫ממילא דארף זיין א דבר פשוט אז א בחור דארף זיך היטן פון‬ ‫זיך קענען צוגרייטן צו די הייליגע טעג‪ ,‬ס'זאל נתקדש ווערן שם‬ ‫אלע זייטן‪ ,‬אבער דער עיקר איז אז מ'האט א חיות אין עבודת‬ ‫שמים על ידינו‪ ,‬די זכות פון אונזערע עלטערן זאל אונז ביישטיין‪,‬‬ ‫ה'‪ ,‬מ'פירט אן אלע זמנים אזויווי עס דארף צו זיין‪ ,‬מ'קומט זיך‬ ‫מ'זאל זוכה זיין צו ישועות כל ישראל‪ ,‬צו א כתיבה וחתימה טובה‪,‬‬ ‫צוזאם צי פרייטאג צונאכטס‪ ,‬צי שלש סעודות‪ ,‬צי מוצאי שבת‪,‬‬ ‫צו כל מיני ישועות און כל מיני השפעות טובות אמן‪.‬‬ ‫צי אנדערע סעודות‪.‬‬ ‫***‬ ‫התרחקות משמיעת חדשות‬ ‫מ'קומט זיך צוזאם יעדן טאג און מ'רעדט פון איידעלע זאכן‪,‬‬ ‫מ'רעדט פון סיפורי צדיקים‪ ,‬מ'ברענגט נישט אן די צייט מיט‬ ‫דברות קודש‬ ‫שטותים און נארישקייטן פון די וועלט‪ ,‬וואס די אלע נייעס‪-‬‬ ‫לבחורי מתיבתא גבוה 'אהלה‬ ‫קוועלער האבן נישט וואס צו טון‪ ,‬זיי מוזן דאך עפעס זאגן זאגן זיי‬ ‫של תורה' דחסידי פאפא‬ ‫כל מיני שטותים און נארישקייטן‪.‬‬ ‫יום ה' ראה תשפ"ו לפ"ק‬ ‫איינער האט אמאל געזאגט אזוי‪ :‬יעדן טאג קומען ארויס‬ ‫צייטונגען‪ ,‬איך האב נאכנישט געזען קיין צייטונג וואס זאל‬ ‫בין הזמנים‬ ‫ארויסקומען זאגן 'היינט האב איך נישט קיין נייעס'‪ ...‬ס'איז נישט‬ ‫ס'איז יעצט א זמן וואס ביי אנדערע ישיבות איז יעצט 'בין‬ ‫דא אזא זאך‪ ,‬פארוואס? ווייל ער האט נעבעך נישט וואס צו טון‪,‬‬ ‫הזמנים' אדער 'סוף זמן'‪ ,‬בין הזמנים איז רובץ בין המשפתים‪ ,‬דאס‬ ‫מ'דארף מיט עפעס פארברענגען די צייט‪ ,‬טרעפט ער שוין עפעס‬ ‫טייטשט אז צווישן די זמנים לערנט מען ווייטער‪ ,‬ס'איז נישט דא‬ ‫צו זאגן‪.‬‬ ‫קיין סוף זמן‪ ,‬ס'ענדיגט זיך קיינמאל נישט‪ ,‬א איד איז געמאכט‬ ‫אבער אונז האבן ברוך ה' אלץ וואס צו טון‪ ,‬אונז דארפן דאס‬ ‫צו ארבעטן‪ ,‬אז מ'לייגט זיך שלאפן און מ'הערט אויף צו ארבעטן‬ ‫נישט‪ ,‬אז מ'טוט אין ערנסטע זאכן נעמט דאס נישט קיין עק‪ ,‬ס'איז‬ ‫וועפט מען אויס‪ ,‬עס טויג נישט‪.‬‬ ‫כי תצא‪-‬כי תבא תשפ"ו‬ ‫די‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫פארן קיין שווייץ‪ ,‬ס'איז דא דארט אינטערעסאנטע בערג‪ ,‬אויך‬ ‫דא אזויפיל וואס צו טון‪ ,‬ס'איז דא פארשידענע ספרים‪ ,‬חסיד'ישע‬ ‫אין אמעריקא קענסטו טרעפן אסאך אינטערעסאנטע פלעצער‪,‬‬ ‫ספרים און סיפורי צדיקים‪ .‬פארשטייט זיך אז מ'הארעוועט‪,‬‬ ‫אין די גאנצע וועלט קענסטו טרעפן אינטערעסאנטע פלעצער;‬ ‫מ'זיצט און מ'לערנט‪ ,‬מ'לייגט זיך אריין די קאפ אין לערנען‪.‬‬ ‫פארוואס דארפסטו פארן דווקא אויף ארץ ישראל"‪...‬‬ ‫אופן הלימוד‬ ‫אלא מאי‪ ,‬מ'דארף צו פארן קיין ארץ ישראל ווייל מ'פארט‬ ‫אויף מקומות הקדושים‪ ,‬ובאופן זה דארף מען פארן קיין ארץ‬ ‫ווען מ'לערנט דארף מען וויסן אז מ'דארף פארשטיין וואס‬ ‫ישראל‪ ,‬דער יצר הרע איז ווייטער דא דארט אז מ'פארט בלויז‬ ‫מ'לערנט‪ ,‬מ'לערנט נישט אבי יוצא צו זיין‪ ,‬מ'קען נישט סתם‬ ‫אויף אינטערעסאנטקייט‪ ,‬אבער מ'דארף וויסן אז מ'פארט אויף‬ ‫אריינקוקן אין די גמרא‪ ,‬נישט אזוי לערנט מען‪ .‬דאס זעלבע זאך‬ ‫מקומות הקדושים‪.‬‬ ‫איז מיט חסיד'שיע ספרים‪ ,‬די חסיד'ישע ספרים איז געמאכט‬ ‫פאר יעדעם‪ ,‬יעדע איד דארף וויסן‪" ,‬דאס איז געמאכט פאר מיר"‪.‬‬ ‫אודאי פארט מען מיט א חשק‪ ,‬מ'וועט אויפטון וואס מ'דארף‬ ‫כאטש עס זענען דא דארט זאכן וואס זענען געמאכט פאר בעלי‬ ‫צו אויפטון‪ ,‬און דאס ברענגט אמונת צדיקים‪ ,‬די צדיקים זענען‬ ‫מדרגות‪ ,‬קען זיך אבער יעדער אפלערנען עפעס פון דעם‪.‬‬ ‫נהנה אז מ'זאגט אפאר קאפיטלעך תהלים אויף זייער מקום‬ ‫מנוחתם‪ ,‬דאס איז א גרויסע זאך‪ ,‬און אז מ'גלייבט אין דעם איז‬ ‫נסיעה לארה"ק‬ ‫דאס אליין ממשיך זייער השפעה; מ'דארף האבן אמונת צדיקים‪.‬‬ ‫יעצט אז עטץ פארטס אויף א נסיעה קיין ארץ ישראל‪ ,‬וויל‬ ‫זאלטס עטץ אלע זיין געזונט‪ ,‬און איך וועל ענק ווייטער אינזין‬ ‫איך ענק פשוט זאגן‪ ,‬אז איינער פארט אויף אינטערעסאנטקייט‪,‬‬ ‫האבן‪.‬‬ ‫וואלט איך אים געזאגט‪" ,‬זוכטס אינטערעסאנט קענסטו אויך‬ ‫באנו בזה לברך ברכת מזל טוב מול מעלת כבוד ידידנו היקר והחשוב המהולל בתשבחות‪ ,‬מושיט יד‬ ‫ועזרה לכל דבר שבקדושה‪ ,‬מובחר במעלות ובמדות נשגבות‪ ,‬וכתר שם טוב עולה על כלנה‪ ,‬קובע עתים‬ ‫לתורה ולתפלה אשר כל רואיהם יכירו ויאמרו כזה ראה וקדש‪ ,‬כבוד שמו משבחים ומפארים‪ ,‬ה"ה‬ ‫ידידנו היקר‬ ‫הר"ר אהרן‬ ‫גאנצפריעד הי"ו‬ ‫מגדולי תומכי כוללנו הק'‬ ‫לרגל שמחת נישואי בתו למזל טוב עם החתן החשוב הר"ר‬ ‫ברוך שווארץ הי"ו בן הר"ר משה אליעזר שווארץ הי"ו‬ ‫ברכת מזל טוב שלוחה בזה לכבוד אביו החשוב‪ ,‬איש יקר רוח‪ ,‬עסק כל השנים במסירות‬ ‫נפלאה בלי ליאות למען פריחת בית פאפא‪ ,‬מפארי וחשובי זקני עדתנו פה עיר מאנסי‪ ,‬ה"ה‬ ‫הרה"ח ר' הערש לייב גאנצפריעד הי"ו‬ ‫מותיקי עסקני בית פאפא כל השנים‬ ‫ויהא רעווא מן קדם אבוהון דבשמיא‪ ,‬שיזכה לראות רוב נחת חדוה ותענוג דקדושה מכל יוצ"ח‪ ,‬ותמיד‬ ‫ישמע בגבולו רק ששון ושמחה‪ ,‬ויתאחדו על שלחנו תורה וגדולה במקום אחד‪ ,‬אך טוב וחסד ירדפוהו‬ ‫כל ימי חייו עד זקנה ושיבה טובה‪ ,‬ובקרוב נעלה לציון ברנה‪ ,‬עם מלכנו בראשנו במהרה בימינו אמן‪.‬‬ ‫המברכים בהוקרה ושמחים בשמחתו‬ ‫הנהלת הכולל‬ ‫כי תצא‪-‬כי תבא תשפ"ו‬ ‫וט‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫בסייעתא דשמיא‬ ‫חדשות על‬ ‫המערכת‬ ‫פרשת כי תצא תשפ"ו‬ ‫שמחת בר מצוה פון הבחור פרע"ח יוסף בן חדב"ן הרה"צ רבי אהרן כ"ץ שליט"א‪ ,‬ג' כי תצא ‪8 > 4 > 2 > 5‬‬ ‫דברות קודש של כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א ע"י שידור‪-‬חי לבחורי מתיבתא גבוה 'אהלה‬ ‫של תורה' דחסידי פאפא אצל ציון הקדוש של כ"ק מרן מבעלזא זי"ע ‪6 > 2‬‬ ‫דרשת הרה"צ רבי פינחס חיים שליט"א רב דקהלתינו מאנסי‪ ,‬ביים מעמד חנוכת‬ ‫הבית למשרד החדש של ועד העירוב דעיר מאנסי ‪3 > 1 > 4 > 4‬‬ ‫וועכנטליכע שמועס 'הליכות בקודש' דורך האברך החשוב הרב יוסף לעווי שליט"א ‪4 > 1 > 4‬‬ ‫‪718.480.7872‬‬ ‫‪P‬‬ ‫‪U‬‬ ‫‪P‬‬ ‫‪A‬‬ ‫וועכנטליכע אינהאלטסרייכע שמועס בענין 'הודאה' איבערגעגעבן בטוב‬ ‫מהנעשה והנשמע בחצרות קדשינו‬ ‫‪1‬‬ ‫טעם ודעת דורך האברך החשוב הרב יוסף ווייס שליט"א ‪7 > 1 > 4‬‬ ‫מדור 'דברות קודש' מכ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫‪2‬‬ ‫שיעור בעניני ממונות‪ ,‬דורך הרה"ג רבי דוד לייב פישער שליט"א מו"ץ בבית הוראה‬ ‫‪ #1‬לבחורי הישיבות ובני הכולל‬ ‫‪ #2‬ביקורי האדמורי"ם שליט"א‬ ‫דקהלתינו‪ ,‬במסגרת 'ארגון שיעורי תורה' בביהמ"ד הג' ‪5 > 7 > 2 > 4‬‬ ‫‪ #3‬הספדים‬ ‫‪ #4‬ניחום אבלים‬ ‫‪ #5‬שונות‬ ‫‪ #6‬משנים קדמניות‬ ‫‪ #7‬תפלות‬ ‫‪ #0‬דברות קודש בולעטין‬ ‫מדור 'קולו בקודש' מכ"ק מרן אדמו"ר זצוק"ל‬ ‫‪3‬‬ ‫‪ #1‬דרשות‬ ‫‪ #2‬מעמדים‬ ‫‪ #3‬הספדים‬ ‫‪ #4‬מועדים‬ ‫‪ #5‬תפלות‬ ‫שיעורים ודרשות‬ ‫‪4‬‬ ‫‪ #1‬שיעורי יומי ושבועי‬ ‫‪ #2‬שיעורי הלכה‬ ‫יעדע דאנערשטאג‬ ‫‪ #3‬מועדים וזמנים‬ ‫ווען איר פארט‬ ‫‪ #4‬עניני תורה ועבודה‬ ‫ארויס די ווייטע וועג‬ ‫‪ #5‬סיפורי צדיקים והיסטוריה‬ ‫צו די קעטסקילס‬ ‫‪ #6‬עומדים על הפרק‬ ‫נוצט אויס די צייט מיט‬ ‫‪ #7‬שונות‬ ‫אינהאלטסרייכע‬ ‫‪ #0‬דרשות ושיעורים בולעטין‬ ‫‪ 2←1‬פון די מעין מעניו‬ ‫תוכן און ידיעות‬ ‫תפילות טישן ומעמדים‬ ‫‪5‬‬ ‫‪ #1‬מועדים וזמנים בצל רבותינו הק'‬ ‫‪ #2‬שמחות בית פאפא‬ ‫ווערט אפדעיטעד עטליכע מאל א טאג | אזוי אויך גייט ארויף סוף וואך ענינים בפרשה מפי מגידים מפורסמים‬ ‫‪ #3‬סיומי והגית‬ ‫‪ #4‬דינערס לטובת מוסדותינו הק'‬ ‫‪ #5‬מסיבות וטיי אווענט'ס‬ ‫‪ #6‬מעמדים‪ ,‬קבלת פנים‪ ,‬וחנוכת הבית‬ ‫‪ #7‬חומש סעודה'ס‬ ‫'עתיקא קדישא'‬ ‫‪ #8‬שאר מעמדים‬ ‫מדור 'זכות אבות'‬ ‫‪6‬‬ ‫‪ #1‬הספדים על רבותה"ק‬ ‫ומשפחת המלוכה‬ ‫‪ #2‬יומא דהילולא של‬ ‫‪5 ←7‬‬ ‫וועכענטליכע פראגראם‬ ‫רבותה"ק בצל הקודש‬ ‫‪' #3‬נסיעות' של כ"ק מרן‬ ‫אדמו"ר שליט"א‬ ‫‪ #4‬סיפורי צדיקים מפי‬ ‫פרשת שופטים‬ ‫תלמידים וחסידים‬ ‫ניגונים ונוסחאות‬ ‫‪7‬‬ ‫ניגון 'אור חדש' סקולען‪ ,‬שהיה חביב מאוד אצל כ"ק מרן אדמו"ר זצוק"ל‬ ‫שידור חי‪ ,‬ולהשאיר הודעה‬ ‫‪9‬‬ ‫פרשת כי תצא‬ ‫חדשות על המערכת‬ ‫‪0‬‬ ‫ניגון 'אחת שאלתי' סטרעליסק ‪ -‬מושר בחצרות קדשינו על 'היום הרת עולם'‬ ‫כי תצא‪-‬כי תבא תשפ"ו‬ ‫זט‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫חסידים דערציילן‬ ‫עובדות‪ ,‬מאמרים‪ ,‬וסיפורי חסידים על כ"ק מרנן רבותינו הק' קמא קמא דמטא לידן‬ ‫מבית הצדיק ניתנה רשות‬ ‫מגדל דור של חסידות‬ ‫סיפר הר"ר פישל דייטש הי"ו‪:‬‬ ‫סיפר הר"ר אפרים מנחם‬ ‫באחד מן הימים עמד אבי הרה"ח ר' דוד דייטש ז"ל‬ ‫בערקאוויטש הי"ו‪:‬‬ ‫בבוקר משנתו והרגיש שפניו נעקמו‪ ,‬הוא הלך אל‬ ‫בעת שישב אבי הרה"ח ר' מתתי' בערקאוויטש ז"ל‬ ‫הרופא דאקטער בענדער ונתברר שסובל משטף דם‬ ‫שבעה על פטירת אביו הרה"ח ר' ברוך יודא ז"ל בחודש‬ ‫ל"ע (‪-‬סטראויק)‪ .‬מששמעתי זאת חשבתי דרכי לעבר ביתו‬ ‫אייר תשל"ד‪ ,‬הגיע כ"ק מרן זצוק"ל לנחמו‪ ,‬בין השאר‬ ‫נאוה קודש של כ"ק מרן זצוק"ל והזכרתי לפניו את אבי‬ ‫נסובה השיחה אודות תקופת אנטווערפן ושאל אבי‬ ‫לרפואה שלימה‪ ,‬אמר לי מרן ז"ל‪" :‬נאך מעריב ברענג‬ ‫מאת מרן ז"ל‪" :‬דער רבי געדענקט נאך די בריוו וואס‬ ‫אריין דיין טאטן צו מיר אין שטוב"‪.‬‬ ‫דער אלטער ליובאוויטשער רבי – ר' יוסף יצחק האט‬ ‫אחר מעריב נכנסתי יחד עם אבי אל הקודש‪ ,‬מרן ז"ל‬ ‫געשריבן פאר'ן רבי'ן?" התפלא מרן ז"ל‪" :‬דו געדענקסט‬ ‫התעניין אצל אבי בכל פרטי החולי‪ ,‬ובכל מה שאמר‬ ‫דעם בריוו? מ'האט געוואוסט פון דעם בריוו?" השיב‬ ‫הרופא‪ .‬אחר זאת נטל את הספר 'עבודת הקודש'‬ ‫אבי ואמר‪" :‬אודאי האט מען געוואוסט פון דעם בריוו"‪.‬‬ ‫להחיד"א‪ ,‬והחזיק בידו הימני את ידי הימין של אבי‪,‬‬ ‫אז התחיל מרן ז"ל להיאנח מעומק הלב ואמר‪'' :‬אוי‬ ‫וידו השמאלית הניח על מצחו‪ ,‬וכה עמד שם למשך זמן‬ ‫וויי‪ ,‬איך האב נישט געוואוסט די חשיבות וואס עס מיינט‬ ‫של עשר דקות ואמר כמה תפלות מתוך ספר עבודת‬ ‫א בריוו פונעם ליובאוויטשן רבי'ן‪ ,‬און איך האב שוין‬ ‫הקודש‪ ,‬אחר כך שלח מרן ז"ל את אבי הביתה‪.‬‬ ‫נישט יעצט דעם בריוו‪ ,‬אבער איך קען נישט פארשטיין‬ ‫למחרתו עמד אבי משנתו‪ ,‬ויהי לפלא שנסתלק כל‬ ‫וויאזוי איז דער ליובאוויטשער רבי אנגעקומען צו מיר?‬ ‫החולי‪ ,‬כאשר בא כן ילך‪ ,‬ולא נודע כלל כי באו אל קרבנה‪.‬‬ ‫אמר אבי לפני מרן ז"ל‪" :‬דער רבי געדענקט ר'‬ ‫אברהמ'לע?" – וסיפר אבי לפני מרן ז"ל ששם בעיר‬ ‫שלח ידו וירפאם‬ ‫אנטווערפן התגורר יהודי אחד מחסידי ליובאוויטש‪,‬‬ ‫ושמו ר' אברהמ'לע‪ ,‬ובעיניו היה הדבר יקר מכל הון‬ ‫עוד סיפר הר"ר פישל דייטש הי"ו‪:‬‬ ‫דעלמא אשר נמצא בעיר מגוריו רבי חסידי עם חסידים‪,‬‬ ‫פעם תקף לאבי הרה"ח ר' דוד דייטש ז"ל יסורים‬ ‫המגדל בחורים יראים וחסידים באמת‪ ,‬והיה אותו חסיד‬ ‫גדולים על המעיים‪ ,‬עד שלא היה יכול לבא בין אנשים‬ ‫עומד לימין מרן ז"ל לסייעו בכל אשר היתה ידו משגת‪.‬‬ ‫ולהתפלל בבית המדרש‪ .‬בשב"ק בבוקר הבחין כ"ק מרן‬ ‫ויהי היום‪ ,‬בבוא עת הנסיעה לקראת יום י"ט כסליו אל‬ ‫זצוק"ל שאבי לא הגיע לבית המדרש‪ ,‬אז שאל מרן ז"ל‬ ‫רבו המהריי"צ מליובאוויטש‪ ,‬סיפר לפניו כי באנטווערפן‬ ‫מאת הרה"ח ר' עקיבה דייטש ז"ל‪" :‬וואו איז ר' דוד‪ ,‬איך‬ ‫נמצא רבי המגדל בחורים בדרך החסידות‪.‬‬ ‫זע אים נישט"‪ ,‬סיפר ר' עקיבה למרן ז"ל שהוא סובל‬ ‫המהריי"צ נתפעל מאוד למשמע הדברים‪ ,‬ומיד כתב‬ ‫יסורים גדולים ואינו יכול לבא לביהמ"ד‪ .‬מששמע‬ ‫מכתב קודש אל מרן ז"ל ותוכן מכתבו הוא ששמע‬ ‫זאת מרן ז"ל אמר לר' עקיבה‪" :‬קום מיט מיר‪ ,‬איך וויל‬ ‫שהרבי מגדל בחורים בדרך החסידות‪ ,‬והוא רוצה לידע‬ ‫ארויפגיין באזוכן ר' דוד"‪.‬‬ ‫במה יוכל להיות לו לעזר‪ .‬אז השיב לו מרן ז"ל במכתב‬ ‫ארוך ומפורט‪ ,‬ובו גילה לפניו את כל סדר השתלשלות‬ ‫כ"ק מרן ז"ל אנטווערפן בדרכו לאמעריקא‪ ,‬הלך אביו הרה"ח ר'‬ ‫והנהגת הישיבהא ‪.‬‬ ‫אברהם יהושע פעדער ז"ל ופינה את ביתו נאוה קודש של מרן‬ ‫ז"ל באנטווערפן‪ ,‬ושם מצא את מכתבו של האדמו"ר המהריי"צ‬ ‫מליובאוויטש מוטמן תחת ארגז‪.‬‬ ‫א‪ .‬ויצויין מה שסיפר הר"ר אהרן פעדער הי"ו שלאחר שעזב‬ ‫כי תצא‪-‬כי תבא תשפ"ו‬ ‫זי‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫ויעשו כולם אגודה אחת‬ ‫אכן כן עשה‪ ,‬ומרן ז"ל הגיע לבקר בביתנו‪ ,‬ויהי בבואו‬ ‫סיפר הר"ר דוד דוב (בר"ב)‬ ‫למטתו של אבי התחיל למשש על גופו ושאל‪" :‬דא טוט‬ ‫קאלמאן הי"ו‪:‬‬ ‫וויי?" והמשיך למשש בשאר חלקי הגוף ובכל מקום‬ ‫בשנת תשמ"א לפ"ק לפני חתונתי לפני שקבעתי‬ ‫שאל‪" :‬דא טוט וויי?" ובכל מקום שמישש מרן ז"ל תיכף‬ ‫משכני בתוככי עיר בארא פארק‪ ,‬נכנסתי אל הקודש‬ ‫נסתלקו היסורים‪ ,‬עד שמרן ז"ל מישש בכל המקומות‬ ‫לכ"ק מרן זצוק"ל ושפכתי את לבי לפני מרן ז"ל שאני‬ ‫שהרגיש היסורים‪ ,‬וכל היסורים נסתלקו ממנו‪ ,‬כאשר‬ ‫צריך לעבור לעיר ב"פ ולהיות ממרחק מקום של הרבי‪,‬‬ ‫בא כן ילך‪.‬‬ ‫אמר לי מרן ז"ל דברים כדרבונות אשר מלוים אותו עד‬ ‫היום הזה‪" :‬טאמער וועסט דיר האלטן מיט די חברייא‪,‬‬ ‫והיו עיניך רואות את מוריך‬ ‫זאג איך דיר צו אז וועסט דיר אייביג בענקען"‪.‬‬ ‫סיפר הרה"ג ר' בערל‬ ‫אף הוסיף מרן ז"ל לומר לי שעל אף שבשנים‬ ‫טויבער שליט"א‪:‬‬ ‫הראשונות לא דרו כמות גדולה של 'חסיד'ישע אידן'‬ ‫חותני הגה"ח ר' משה יוסף פאשקעס ז"ל היה סגור‬ ‫בעיר‪ ,‬אבל כהיום נתגדל העיר בארא פארק כמרכז‬ ‫במדינת אונגארן אחר המלחמה אחד עשר שנים תחת‬ ‫ל'חסיד'ישע אידן'‪ ,‬באמרו‪" :‬בארא פארק איז שוין היינט‬ ‫מסך הברזל של הקומוניסטן ימ"ש‪ ,‬הוא היה בחור גלמוד‬ ‫נישט ווי אמאל‪ ,‬ס'וואוינען שוין דארט אסאך ערליכע‬ ‫בלי אב ואם או שום גואל הדם‪ ,‬והיה שם מגיל עשרים‬ ‫חסיד'ישע אידן"‪.‬‬ ‫עד אחת ושלשים שנה‪ ,‬ובמסירות נפש החזיק עצמו עם‬ ‫כל ה'ווארעמקייט' אשר אי אפשר להשיג הכוחות הנפש‬ ‫שיהיה חלקי בגן עדן‬ ‫שהיו צריכים לזה‪.‬‬ ‫סיפר הר"ר עמרם זיכערמאן הי"ו‪:‬‬ ‫בהזדמנות שאלתי את חותני‪" :‬וויאזוי איז געווען‬ ‫זקיני הרה"ח ר' יחיאל מיכל זיכערמאן ז"ל התגורר‬ ‫מעגליך זיך צו האלטן ביי אידישקייט הינטער אזעלכע‬ ‫בעיר מאנטרעאל‪ ,‬והיה לו שם חנות בעיר‪ ,‬שם הגיעו‬ ‫שווערע מצבים?" ענה לי חותני‪" :‬אלעס אינעם זכות‬ ‫כל מיני אנשים לקנות מחנותו‪ ,‬בתוכם יהודים שבמשך‬ ‫פון שבת קודש"‪ ,‬שאלתי אותו שוב‪" :‬הא גופא קשיא‪,‬‬ ‫השנים עזבו את דרך ה' ל"ע‪ ,‬וזקיני עסק הרבה לקרבם‬ ‫וויאזוי האט א בחור איינער אליין הינטער די קאמוניסטן‬ ‫ולהראותם נועם ה'‪.‬‬ ‫געקענט האלטן שבת דארט?"‬ ‫פעם כשדיבר עם איזה יהודי שעזב ל"ע את הדרך‪,‬‬ ‫אז ענה לי חותני‪" :‬מיין סדר איז געווען אז יעדע ערב‬ ‫אמר לו היהודי‪" :‬טאמער דו געבסט מיר דיין גאנצע‬ ‫שבת האב איך מיר אוועקגעזעצט מיט פארמאכטע‬ ‫עולם הבא‪ ,‬בין איך גרייט צוריקצוקומען און אנהייבן‬ ‫אויגן א שעה‪-‬צוויי‪ ,‬כ'האב מיר מצייר געווען ווי איך‬ ‫א אידישע לעבן פונדאסניי"‪ ,‬זקיני הסכים תיכף ומיד‪,‬‬ ‫געפון מיר במחיצתו פון רבי'ן ז"ל‪ ,‬דער רבי קומט אריין‬ ‫וחתם עמו בשטר על המקח‪ .‬אולם לבו נקפו מאוד על‬ ‫צום דאווענען פרייטאג צונאכטס‪ ,‬דער רבי דאווענט‬ ‫מה שעשה ככה‪.‬‬ ‫פרייטאג צונאכטס‪ ,‬דער רבי קומט אריין צום טיש און‬ ‫לאחר זמן כשהיה בוויליאמסבורג נכנס אל הקודש‬ ‫הייבט אן שלום עליכם‪ ,‬און אזוי ווייטער דעם גאנצן‬ ‫לכ"ק מרן זצוק"ל‪ ,‬וסיפר לי את אשר עשה‪ ,‬ושאל את‬ ‫שבת; באופן זה האב איך מיר געקענט האלטן דארט‬ ‫מרן ז"ל אם עשה נכון במה שמכר לו את העולם הבא‬ ‫מיט'ן שבת קודש"‪( .‬על פי 'מה יפה ירושתנו' עמוד תקנ)ב ‪.‬‬ ‫שלו‪ .‬מרן ז"ל נתרגש בשמעו את הדברים‪ ,‬ואמר לו‪:‬‬ ‫"הלואי שיהיה חלקי עמך בגן עדן"‪.‬‬ ‫ב‪ .‬ראה שם בספר 'מה יפה ירושתנו' שמוסיף‪ :‬כמו כן אמר פעם‬ ‫לא' מיוצ"ח‪ ,‬שבאותם השנים הקשים‪ ,‬בכל פעם שנעמד בפני איזה‬ ‫נסיון‪ ,‬הי' מצייר לפניו דמות דיוקנו של רבו המובהק כ"ק מרן בעל‬ ‫להתגבר בכל מצב שהוא‪.‬‬ ‫'ויחי יוסף' זצ"ל בעת עשיית קידוש בליל שב"ק‪ ,‬וזה נתן לו כח‬ ‫מבקשים אנו מאנ"ש שכל מי שיש לו איזה עובדא או רשימה ממרנן רבותינו הק' ויבלחט"א כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫שישאיר הודעה להאספן הרב מנחם מענדל אבערלאנדער הי"ו על הקו המיוחד ‪)646)450-5548‬‬ ‫כל הזכיות שמורות ל'מערכת פאפא'‬ ‫‪718.686.8686‬‬ ‫‪718.480.7872‬‬ ‫להערות והארות‪ ,‬אפשר להשאיר הודעה בקו המערכת כפתור ‪0 > 9‬‬ ‫אריינצולייגן אייער מודעה אדער 'מזל טוב׳ פארבינדט אייך אויף‪:‬‬ ‫‪ 929.441.0890‬ביז מיטוואך ‪ 2:00‬נאכמיטאג‬