א חסידישע מלוה מלכה · A Chisidishe Melave Malka — כי תבוא (2026-08-24)

בעזהשי''ת
א חסידישע מלוה מלכה
מיט הרה''ח ר' אברהם צבי אונגער שליט''א
סיפורי צדיקים מקוריים בטוב טעם ודעת
גליון קל"ח /סיפורי צדיקים יארצייטן השבוע /פרשת כי תבא /אלול תשפ''ו
זיי האבן געהייסן דעם גולם זיך אויפשטעלן ,און זיי האבן משביע הרה''ק מהר"ל מפראג זצ''ל
געווען אז די פייער זאל נישט שולט זיין אויף אים ,נישט קיין
שווערד ,און ער זאל זיך נישט דעטרענקען פון קיין וואסער .ער י"ח אלול
האט געהאט א כח צו זען און הערן ,אבער רעדן-דער כח הדיבור הרה''ק רבי יהודה ליואי בן רבי בצלאל זצ''ל .ער איז נסתלק
האט ער נישט געהאט. געווארן אלט זייענדיג זיבן און ניינציג יאר ,אין שנת שס"ט.
עס זענען דא וואס זענען מפקפק אויף די גאנצע מעשה אז ער אז רוב ניסים הפלאת בפסח
האט געמאכט א גולם ,אבער דער בני יששכר אויף חנוכה שרייבט
אויפן מהר"ל ,אז ער האט זיך באנוצט מיטן ספר היצירה. הרה''ק רבי שלמה באבוב'ער זצ"ל האט דערציילט :רבי בצלאל,
דער פאטער פונעם מהר"ל ,איז געווען פון די גדולי הדור און א בעל
דער בוטשאטשער רב זצ''ל שרייבט אין זיין ספר ברכת אברהם, רוח הקודש.
אז דער גור אריה ,דער מהר"ל ,האט געמאכט זיין גולם דורכן ספר
דער מהר"ל איז געבוירן געווארן פסח ביינאכט ,בשעת'ן סדר.
יצירה הק'.
בשעת די מאמע האט געדארפט האבן דאס קינד ,זענען צוויי
הגה"ק רבי מאיר אריק ז"ל האט געזאגט" :עס איז א גרעסערע פלא שלוחים געגאנגען רופן די מיילדת .בשעת'ן גיין האבן זיי געזען ווי
אז ער האט אהערגעשטעלט אזא תלמיד ווי דעם הייליגן תוספות א גוי נעמט א טויטן פגר ,בשליחותו פון דעם גלח ,וואס האט
יום טוב ,ווי צו מאכן א גולם". געוואלט מאכן אן עלילת דם אויף די אידן ,אז זיי דארפן דאס בלוט
ראטעוועט אידן פון עלילות דם פאר די מצות אויף פסח .זענען די שלוחים געגאנגען און דערציילט
יעדעס מאל וואס דער מהר"ל האט געזען מיט רוח הקודש ,אז די פאר די פאליציי ,וועלכע האבן טאקע געפונען די גויים ,און מען
גויים גרייטן זיך צו מאכן אן עלילת דם אויף אידן חלילה ,האט ער האט זיי מעניש געווען.
געשיקט דעם גולם ,וואס איז אייביג אנגעקומען אין די ריכטיגע ווען דאס קינד איז געבוירן געווארן האט רבי בצלאל געזאגט" :ער
צייט און מציל געווען די אידן. וועט זיין א גברא רבה ,און ער וועט העלפן אידן פון די גזירות פון
כמה וכמה פעמים האט מען געכאפט די גויים בשעת'ן מאכן די עלילת דם ,וויבאלד בשעת ער איז אראפגעקומען אויף דער וועלט,
עלילות דם ,און מען האט זיי מעניש געווען. בשעת'ן געבורט ,איז דורך אים געקומען אזא געוואלדיג גרויסע
ישועה".
איינמאל האט זיך דער מהר"ל מיישב געווען ,ער איז געגאנגען צום
קעניג ,און געפרעגט" :וויפיל נאך ראיות דארפט עטס ,איינצוזען אז וכך הוה ,ער איז אויפגעוואקסן דער גרויסער מהר"ל ,וואס איז
די גאנצע עלילת דם איז געבויט אויף שקר? איז דען נישט גענוג געווען א גדול הדור .ער האט געקענט אלע זיבן חכמות .ער איז
אלעס וואס איך האב שוין אויפגעוויזן ביז אהער אז די גאנצע געווען מקורב למלכות ,וועלכע פלעגן קומען צו אים פרעגן זייערע
עלילת דם איז שקר?" שאלות .ער איז געווען מורא'דיג קלוג.
דער קעניג האט מסכים געווען .ער האט גערופן א גרויסע אסיפה, מ'איז מגלה פון הימל צו באשאפן דעם גולם
וואו עס זענען זיך צוזאמגעקומען דריי הונדערט גלחים .ער האט אין זיינע צייטן זענען פארגעקומען די טרויעדיג-באקאנטע עלילות
זיי געזאגט אין פנים ,אז ער האט מברר געווען ,און געזען אז די דם ,האט ער געמאכט א שאלת חלום וואס ער זאל טון .האט מען
גאנצע עלילת דם איז אן עלילת שוא ,און קיינער זאל זיך מער נישט אים געענטפערט פון הימל צען ווערטער .האט ער גענומען נאך
דערוואגן צו מאכן נאך אזא עלילה ,און ווער עס וועט דאס טון וועט צוויי מקובלים ,און צוזאמען פותר געווען דעם חלום ,אז זיי זאלן
שטארק באשטראפט ווערן. באשאפן דעם גולם.
דער מהר"ל איז מבטל דעם גולם זיי האבן זיך מטהר און מקדש געווען .איין נאכט ,צוויי אזייגער
נאך די אסיפה האט דער מהר"ל מבטל געווען דעם גולם ,ווייל מען ביינאכט ,זענען זיי געגאנגען צו א מקום מוכשר -איך ווייס נישט
האט אים געזאגט פון הימל אז ער זאל האלטן דעם גולם ביז עס וואס דאס מיינט -און זיי האבן אויסגעפארעמט אויף דער ערד א
וועט קומען די ישועה. פארעם פון א מענטש ,וואס איז געווען הויך דריי אמות-זעקס פוס.
זיי האבן געמאכט הקפות זיבן מאל ,מיט שמות און השבעות .זיי
האט דער מהר"ל געשריבן א בריוו צו זיין חבר ,דער רב אין
האבן דערמאנט דעם פסוק 'ויפח באפיו נשמת חיים ,ויהי האדם
פרידנבורג ,און אים פונקטליך אויסגע'משל'ט וויאזוי דער גולם איז
לנפש חיה' -די פסוק וואס שטייט ווען אדם הראשון איז באשאפן
באשאפן געווארן ,די קבלה און שמות וואס זיי האבן אינזין געהאט
געווארן .זיי האבן ממשיך געווען דעם רוח פון 'יוסף שידא' ,וועמען
בשעת'ן מאכן דעם גולם ,און ער האט אים געפרעגט וואס איז די
די גמרא אין מס' עירובין דערמאנט ,אז די חכמי התלמיד פלעגן
הלכה לגבי מצרף זיין צו מנין בשעת ער האט געלעבט ,און לגבי
זיך באנוצן מיט אים.
א
געוואלט אפלאזן דעם שידוך ,ווייל מען האט נישט געקענט געבן טומאה וטהרה בשעת ער לעבט שוין נישט .ביז אהער האט רבי
דעם נדן אזויווי זיי האבן זיך אויסגענומען .דער מהר"ל האט שלמה באבוב'ער דערציילט.
קיינמאל נישט געוואלט פסק'ענען א דין תורה אז מען זאל אפלאזן דער מהר"ל לאזט נישט אפ זיין שידוך צוליב געלט
א שידוך ,און ער האט אלץ משתדל געווען אז מען זאל אנהאלטן
א קשר שידוכין .נאר ווען עס איז געווען ממש גאר וויכטיג ,ער האט דער מהר"ל האט געהאט אן איידעם ,רבי יצחק כ"ץ ,וואס ער האט
שוין נישט געהאט קיין ברירה ,האט ער געשיקט דעם בעל דין צו דערציילט :עס איז געווען א איד ,ר' שמעלקא רייך ,וואס האט
די דיינים אז זיי זאלן פסק'ענען דעם דין תורה ביי זיי אין שטוב, געוואוינט אין ווירמייזא ,ער האט גענומען דעם מהר"ל אלס חתן
נישט ביי אים אין בית דין שטיבל ,ער האט נישט געוואלט פאר זיין טאכטער 'פערעלע' ,ווען ער איז אלט געווען פופצן יאר.
פסק'ענען אזא דין תורה פון אפלאזן א שידוך. שפעטער האט אים דער מחותן געשיקט קיין פרעמיסלא ,ער זאל
לערנען ביים מהרש"ל .דער מחותן איז זייער רייך געווען און ער
דאס חשיבות און הייליגקייט פון ספרי מהר"ל האט צוגעזאגט א גרויסן נדן ,אבער שפעטער איז ער געווארן א
צדיקים האבן מורא'דיג מחשיב געווען די ספרים פונעם מהר"ל. יורד רח"ל.
עס איז באקאנט וואס דער רבי שליט''א דערציילט וואס כ''ק מרן ווען דער מהר"ל איז אלט געווארן אכצן יאר ,האט דער מחותן
רבי איציקל סקווירער זצ"ל האט אמאל געזאגט" :ביים טאטן דער געשריבן א בריוו ,אזויווי עס שטייט אין די משנה 'בן שמונה עשרה
טשערנאבילער מגיד זצ''ל זענען געווען אכט און צוואנציג שענק לחופה' ,אבער למעשה איז אים נישט מעגליך צו געבן דעם נדן
מיט ספרים .ווען איך בין געווען א יונגערמאן האב איך וואס ער האט צוגעזאגט ,און ער וויל אים נישט אויפהאלטן פון
דורכגעבלעטערט אלע ספרים מדף לדף .און די ספרי מהר"ל און חתונה האבן ,איז ער מוחל אויפן שידוך ,און ער גיבט רשות צו טון
דעם ספר גליא רזיא -א גרויסע קבלה ספר -האב איך געקענט א צווייטע שידוך.
בעל פה". האט דער מהר"ל געענטפערט ,אז ער וויל נישט משנה זיין פון דעם
בשעת מעשה איז איינער געשטאנען הינטער אים און געטראכט שידוך .ער האפט אז דער אויבערשטער וועט העלפן ,דער
זיך וואונדערנדיג פון וואו ער האט געהאט צייט ,האט ער זיך אויבערשטער וועט שיקן א ישועה .און ער האט מסכים געווען צו
אויסגעדרייט צו יענעם און געזאגט" :עס שטייט אין פסוק' ,נשאתי ווארטן ,און אויב די כלה וויל נישט ווארטן ,וויל ער איר נישט
אימך אפונה' ,אז מען טראגט אויף זיך די אימה און יראה פונעם אויפהאלטן ,און זי קען א שידוך טון ,און אז זי וועט א שידוך טון
אויבערשטן האט מען צייט". וועט ער נישט האבן קיין ברירה און זוכן א צווייטן שידוך ,אבער
און רבי איציקל סקווירער האט אויסגעפירט" :היינט מ'שטיינס ער מצדו וויל נישט אפלאזן דעם שידוך.
געזאגט ,וואס איז געווארן פון אונז". למעשה איז דער מצב נישט בעסער געווארן ,און די כלה האט
* געזען אז דער מצב טויג נישט ,האט זי געעפנט א קליין געשעפט,
הרה"ק רבי אשר סטאלינער זצ"ל האט געזאגט ,אז א מענטש זאל און פארקויפט דארט געבעקסן צו העלפן די עלטערן מיט פרנסה.
פארקויפן אפילו זיינע תשמישי קדושה ,כדי צו קענען איינקויפן די אזוי איז זי געזעסן פאר גאנצע צען יאר ,און דער מהר"ל האט נישט
ספרים פונעם מהר"ל. געוואלט טון קיין אנדערן שידוך ,נאר ער איז געזעסן על התורה
ועל העבודה מיט א געוואלדיגע התמדה.
נאך האט רבי אשר סטאלינער ה געזאגט ,אז אויב עס געפינען זיך
די ספרי מהר"ל אין שטוב ,ברענגען זיי צו יראת שמים. *
* דער רמ"א האט געזאגט אויפן מהר"ל" :הרימותי בחור מעם,
נשאתי לדוד עבדי" ,אז ער האט א ניצוץ פון נשמת דוד המלך.
הרה"ק רבי שמואל קאמינקער זצ"ל האט געזאגט ,אז די ספרי
מהר"ל זענען מסוגל ניצול צו ווערן פון מינות ,רח"ל .אז איינער יום חתונתו יום שמחת לב"ו
האט מורא פון שלעכטע הרהורים אין אמונה ,זאל ער לערנען ספרי נאך צען יאר האט אויסגעבראכן א מלחמה ,און דאס מיליטער איז
מהר"ל ,וואס איז א סגולה אויף דעם. דורכגעפארן ,רייטנדיג אויף פערד און וועגענער .דער אנפירער
דרוקן דעם ספר פאר א רפואה האט דורכגעריטן מיט זיין פערד ביי דאס געשעפט וואו די כלה
האט געארבעט .האט ער גענומען זיין שווערד ,און אריינגעשטאכן
הרה''ק רבי מאטל סלאנימער זצ"ל האט דערציילט :הרה"ק רבי
אין א גרויסן ברויט וואס איז געליגן אויפן פענסטער .ווען די כלה
ישעי'לע פראגער זצ''ל ,דער בעל מחבר פונעם ספר ראשי בשמים,
האט דאס געזען ,איז זי שנעל צוגעלאפן צו אים ,און זיך געבעטן
איז געווען דער איידעם פון הרה"ק רבי איציקל ראדווילער זצ"ל,
ער זאל באצאלן דערפאר ,ווייל דאס איז איר גאנצע פרנסה.
[דער זון פון הרה"ק רבי ר' מיכל זלאטשובער זצ"ל] ,און ער איז געווען א
תלמיד פונעם קאזניצער מגיד זצ''ל .אמאל איז דער ראשי בשמים האט ער געענטפערט" :איך בין זייער הונגעריג ,איך האב שוין דריי
קראנק געווארן רח"ל .האט דער פאטער פון רבי ישעי'לע ,רבי טעג נישט געגעסן ,און איך האלט שוין ביים שטארבן פאר הונגער,
משה געזאגט פאר זיין רעבעצין זי זאל פארקויפן איר 'שטערן געב איך דיר א משכון אנשטאט דאס ברויט .אויב ביז פיר און
טיכל' און מיט די געלט זאל מען דרוקן ספרי מהר"ל ,און מיט דעם צוואנציג שעה וועל איך נישט ברענגען דאס געלט צו באצאלן,
וועט ער זוכה זיין צו א רפואה .זי האט אים געפאלגט ,מען האט האסטו דא דעם זאטל -א קושן -און דו קענסט דאס האלטן".
געדרוקט די ספרי מהר"ל ,מיט די הסכמה פונעם קאזניצער מגיד. צום סוף איז דער גענעראל נישט צוריקגעקומען ,און זי האט
עטליכע טעג שפעטער איז דער ראשי בשמים אריין צום פאטער, געעפנט דעם קושן -עס איז געווען פול מיט גאלדענע רענדלעך!
ער האט געשוויצט ,און דערציילט פארן טאטן אז עס האט זיך האט זי געשיקט א בריוו פארן חתן אז דער אויבערשטער האט איר
באוויזן פאר אים אן אלטער איד ,און אים געפרעגט וואו עס טוט געהאלפן מיט א געוואלדיג גרויסע ישועה ,זי האט געהאט א גרויסן
אים וויי .ער איז דורכגעגאנגען זיין גאנצן גוף מיט זיינע הענט ,און נס -זי איז אלט געווען 28יאר ,און ער איז אלט געווען 32יאר .זיי
וואו ער האט ארויפגעלייגט זיינע הענט האט ער גלייך געהאט א האבן חתונה געהאט בשעה טובה ומוצלחת.
רפואה. די מעשה האט רבי יצחק געהערט פון זיין שווער ,דער מהר"ל,
אמאל ווען עס איז פארגעקומען א דין תורה וואס דער חתן האט
ב
דריי טעג אז וואס דו זאגסט יעצט איז אמת .אויב ווייזטו אויף איז האט אים דער פאטער געפרעגט ,וויאזוי דער מענטש האט
גוט ,און אויב נישט וועט ער פארטרייבן אלע אידן פון זיין לאנד". אויסגעקוקט .האט ער אים פארגעשטעלט די צורה .האט דער
נאך דריי טעג איז דער מהר"ל געגאנגען שפאצירן מיטן קיסר ,ביז טאטע געענטפערט אז דאס איז געווען דער מהר"ל ,ווייל אמאל
מען איז אנגעקומען אויף א פלאץ ,וואו דארט האט דער מהר"ל איז ער אויך געווען נישט געזונט ,און דער מהר"ל איז געקומען צו
אראפגעברענגט דעם אותו האיש ,און ער האט זיך געפונען אין א אים און אויסגעהיילט ,און פון דעמאלס קען ער די צורה פונעם
פאס פול מיט צואה רותחת -אזויווי עס שטייט אין גמרא דעם מהר"ל.
עונש אויף איינעם וואס שפעט פון די חכמים -און דער מהר"ל *
האט זיך אנגערופן צום אותו האיש" :זאג". אמאל איז דער בעלזער רב ,הרה"ק רבי אהרן זצ"ל ,געווען אין
דער אותו האיש האט אויפגעהויבן זיין קאפ פון דעם פאס און פראג ,איז ער געגאנגען צום בית הכנסת פונעם מהר"ל .איז געווען
געזאגט" :אלעס וואס שטייט אין די אלטע כתבים זענען ריכטיג". דארט א בענקל וואס איז געווען איבערגעדעקט ,האט ער געהייסן
ווען ער איז פארטיג געווארן ,האט אים דער מהר"ל געהייסן צוריק אראפנעמען דעם צודעק ,און זיך אראפגעזעצט אויפ'ן בענקל
אריינלייגן דעם קאפ אינעם פאס .ער איז דאך אבער געווען א פונעם מהר"ל.
מחוצף ,האט ער נישט געוואלט פאלגן .האט דער מהר"ל געגעבן דעם פשוט'ן איד'ס סדר
א קלאפ מיט זיין האנט אויפן קאפ ,און ער האט אים צוריק משפיל
הרה''ח ר' ישראל שמעון קסטעלאניץ ע''ה האט דערציילט :אמאל
געווען אריינצוגיין אין דעם פאס.
פסח ביינאכט נאכן ענדיגן דעם סדר ,האט מען פון הימל געוויזן
פון דעמאלס אן עד סוף ימיו ,איז דער מהר"ל געגאנגען מיט א פארן מהר"ל ,אז אין שטאט געפינט זיך א וואסער-שעפער -א
פארבינדענע האנט ,ווייל דער שלעכטער ריח איז געבליבן אויף זיין פשוט'ער תמימות'דיגער איד -וואס האט אפגעראכטן דעם סדר,
האנט. און ער האט אויפגעטון די זעלבע תיקונים וואס ער האט געטון.
תיקון נשמת גחזי דער חילוק איז נאר ,אז דער מהר"ל האט געוואוסט די אלע
הרה"ח ר' ישראל ראזנצווייג ע"ה ,מח"ס אוצר ישראל ,האט תיקונים וואס ער טוט ,ער האט אינזין געהאט די אלע כוונות .אבער
דערציילט ,וואס ער האט געהערט פון הגה"ח ר' יואל אשכנזי ע"ה: דער פשוט'ער איד האט נישט געוואוסט ,ער האט געטון אלעס
דער מהר"ל פלעגט זאגן א דרשה יעדן פרייטאג צונאכטס ,און נאך מיט אמונה פשוטה ,האט ער אויפגעטון די זעלבע זאכן וואס דער
די דרשה האבן זיך די תלמידים צוזאמגענומען ,און גוט מהר"ל האט אויפגעטון מיט זיינע גרויסע כוונות.
איבערגעשמועסט און מבאר געווען די דרשה מיט אלע כוונות. יבושו מאוד כל איבי ישובו יבושו
איינמאל האט ער געהאלטן א דרשה וועגן דעם חטא פון גיחזי, האדמו"ר אין ספר זכות אבות ,ווערט געברענגט וואס
דער שמש פון אלישע הנביא .די תלמידים האבן בשעת'ן איבער מפשעווארסק שליט''א האט דערציילט ,וואס ער האט געהערט
שמועס'ן זיך געוואונדערט וואס איז דער שייכות פון די מעשה פון פון זיין זיידן ,רבי איציקל זצ''ל ,וואס האט נאכדערציילט בשם דעם
גיחזי מיט דעם שבת ,מען זאגט דאך עס נישט דעם שבת אין די שינאווער רב זצ''ל ,וועלכער פלעגט צו דערציילן די מעשה יעדע
הפטורה? ניטל ביינאכט:
צווישן די תלמידים איז אויך געווען דער גבאי ,רבי משה ,וואס ער אמאל איז דער קיסר געגאנגען שפאצירן ,און ער האט באגעגנט א
איז געווען פון די גאר שארפע בעלי מח .די תלמידים האבן זיך שומר אויף א פלאץ אינמיטן וואלד .פרעגט אים דער קיסר וואס
געוואונדערט פארוואס אויף זיין פנים זעט מען אז ער מוטשעט זיך ער היט דא .האט דער שומר געעענטפערט אז ער ווייסט נישט,
נישט ,ביי אים דאס איז נישט קיין וואונדער פארוואס דער מהר"ל אבער ער האט מקובל פון זיינע עלטערן ,אז אויף דעם פלאץ דארף
האט פונקט די וואך גערעדט פון גיחזי .האבן זיי געפרעגט רבי מען היטן .און זיינע עלטערן האבן דאס מקובל פון זייערע עלטערן,
משה'ן ,פארוואס ביי אים איז דאס נישט קיין וואונדער ,אבער ער שוין עטליכע דורות ,אבער וואס דאס איז ווייסט ער נישט.
האט נישט געוואלט ענטפערן .האבן זיי אים זייער מפציר געווען האט דער קיסר פארשטאנען אז דא געפינען זיך גאר טייערע
ער זאל זיי פארציילן .האט ער געענטפערט אז ער טאר נישט אוצרות .האט ער געהייסן מען זאל אויפגראבן .מען האט געגראבן
דערציילן ,ווייל עס איז ממש פיקוח נפש .אזויווי זיי האבן דאס און געגראבן ,און מען האט געפונען גאר אלטע כתבים געשריבן
געהערט האבן זיי נאכמער משתוקק געווען צו וויסן ,האבן זיי אים אין לשון הקודש ,און דער קיסר האט זיי נישט געקענט ליינען .האט
מתיר נדר געווען ער זאל מעגן דערציילן. ער געלאזט רופן דעם מהר"ל ,און באפוילן ער זאל פארליינען די
ער האט זיך נישט געקענט ארויסדרייען פון זיי האט ער זיי כתבים.
דערציילט :ליל שישי ביי חצות ,איז ער ארויס פונעם מהר"ל'ס דער מהר"ל האט אריינגעקוקט אין די כתבים ,און עס איז אים
שטוב און ער האט געוואלט אהיימגיין .אינמיטן וועג האט ער באפאלן א פחד ,עס איז אים פינסטער געווארן פאר זיינע אויגן!
געזען צוויי גאר הויכע מענטשן קומען צו גיין ,זיי האבן נישט דארט איז געשטאנען באשריבן די גביית עדות פון דעם זמן
אויסגעזען ווי די געהעריגע הייעך פון געהעריגע מענטשן ,זיי זענען הסנהדרין ,און דאס גאנצע השתלשלות וויאזוי מען האט
געווען אנגעטון אין בגדי מלכות ,זיי זענען געקומען צום מהר"ל'ס גע'הרג'עט דעם אותו האיש ימ"ש ,ער איז געווען א מסית ומדיח,
שטוב .שפעטער האט ער געזען א דריטן מענטש קומען צו גיין, איז דארט געשטאנען אפגעשריבן אלע עדות'שאפטן וואס בית דין
אויך זייער הויך אין געשטעל ,אבער ער איז נישט געווען אנגעטון האט גובה געווען אויף דעם רשע ימ"ש .ווייזט זיך אויס אז ווען די
אזוי מלכות'דיג ,ער איז געווען אנגעטון פשוט .ער האט זיך זייער אידן זענען געגאנגען אין גלות נאכן חורבן האבן זיי מיטגעברענגט
געאיילט בשעת ער איז געגאנגען. די כתבים און עס דארט באגראבן.
האט דער הויכער מענטש געפרעגט רבי משה'ן" :איר האט אפשר דער מהר"ל האט נישט געהאט קיין ברירה ,ער האט געמוזט
געזען דא צוויי הויכע מענטשן? און אויב יא ,וואו זענען זיי אויסזאגן דעם אמת פארן קיסר .אזויווי דער קיסר האט דאס
געגאנגען?" געהערט איז ער געווארן זייער אין כעס ,ער האט נישט געוואלט
גלייבן ,און ער האט געזאגט פאר דעם מהר"ל" :ווייז מיר אויף ביז
ג
די מענטשן האבן אנגעהויבן לאכן פון אים ,אז ער איז נישט האט רבי משה געענטפערט" :אויב וועסטו מיר זאגן ווער דו ביסט,
נארמאל .מען האט אים מבזה געווען און געשלאגן ער זאל ווער זיי זענען ,און וואס זיי זוכן ביים מהר"ל ,וועט ער אים צואווייזן
אויפהערן זיך נאריש מאכן .ביז איינער האט רחמנות געהאט אויף וואו זיי זענען געגאנגען".
אים ,און אים געגעבן א צעריסענעם מלבוש זיך אנצוטון .אזוי איז האט דער הויכער מענטש געזאגט" :אויב וועסטו דאס דערציילן
ער געגאנגען פון דארף צו דארף און פון שטאט צו שטאט ,און פאר אנדערע וועסטו נישט מוציא שנתו זיין ,רח"ל ,ממילא איז
געבעטן מענטשן זאלן רחמנות האבן אויף אים ,און אים געבן צו בעסער אז דו ווייסט נישט".
עסן.
רבי משה האט זיך אבער זייער געוואונדערט ,און ער האט
פון אנפאנג האבן מענטשן טאקע רחמנות געהאט אויף אים, משתוקק געווען צו וויסן ,האט ער מסכים געווען צו הערן אויף
אבער במשך הזמן איז ער געווארן באוואקסן מיט האר און נעגל, דעם תנאי.
ער האט אויסגעזען ווי א חיה פון וואלד ,און מענטשן האבן אים
האט דער הויכער מענטש געענטפערט" :די צוויי מענטשן זענען
מער נישט געוואלט ארייננעמען אין שטוב.
אלישע הנביא ,און זיין רבי אליהו הנביא ,און איך בין גחזי ,און
ביז ער איז אנגעקומען קיין פראג ,און באגעגנט דארט אן אלטן וויבאלד איך האב מיך פארזינדיגט פאר מיין רבי'ן האב איך נישט
איד ,און דער קעניג האט אים דערציילט אלע זיינע קיין עולם הבא ,און דער פסק דין איז געווען אז ער מוז קומען
איבערלעבענישן און ווייטאג ,ער איז דער אמת'ער קעניג און מפייס זיין זיין רבי'ן ,אלישע ,פארנט פון זיין רבי'ן ,אליהו הנביא,
קיינער גלייבט אים נישט. ווען ביידע זענען אויף דעם עולם ביים צדיק הדור .מלאכי רחמים
האט אים דער איד געזאגט" :איך האב אן עצה פאר דיר ,גיי צום האבן מיר מודיע געווען אז זיי געפינען זיך יעצט דא אויף דעם
מרא דאתרא ,דער מהר"ל ,ער וועט דיך זיכער קענען העלפן". עולם ,ממילא לויף איך אהין כדי זיי מפייס צו זיין".
דער קעניג האט צוגעהערט די עצה .ער איז געקומען צום האט רבי משה אים געוויזן די דירה פונעם מהר"ל ,און גיחזי איז
מהר"ל און זיך אויסגערעדט זיין גאנצע השתלשלות .דער מהר"ל אריין דארט .וועגן דעם האט דער מהר"ל גע'דרש'נט דעם שבת
האט אים פארגעשלאגן אז כדי צוריקצובאקומען די מלוכה זאל וועגן גיחזי און אלישע.
ער טון די זעלבע מעשה וואס יענער האט געטון .ער זאל גיין דארט למעשה האט דאס נישט געטויגט פאר רבי משה ,ער האט נישט
ביים טייך ,און ווארטן ביז יענער וועט צוריקקומען ,און ווען יענער מוציא שנתו געווען ל''ע.
וועט זיך וואשן זאל ער זיך אנטון די מלבושים ,און ער זאל שנעל
צוריקלויפן צום וואגן. שלח מלכך על פני המים
דער קעניג האט אויסגעהערט די עצה ,און עס האט אים זייער עס ווערט געברענגט אין מפי ספרים וסופרים ,פון הגה"ח רבי אליעזר
אלן ,אבער ,האט ער געזאגט ,ער קען נישט אזוי צוריקגיין ,ווייל געפ ָ דוד פריעדמאן ע''ה :אין יעדן דור זענען געווען די גויים וואס זענען
ער איז שוין באוואקסן מיט האר און נעגל ,און ער זעט אויס זייער געווען נאנט צו דעם קעניג וואס האבן אלץ געזוכט שלעכטס אויף
מיאוס .איז דער מהר"ל געגאנגען און אפגעשוירן זיין האר און נעגל, אידן .און אין די צייטן פונעם מהר"ל האט פאסירט א מעשה פלא.
ער האט אים ארומגעוואשן ,און דער קעניג איז צוריקגעגאנגען צום די מלכה און די גלחים האבן אמאל איבערגערעדט דעם קעניג,
טייך ,וואו ער האט זיך פאריגעס מאל גע'טובל'ט. רודאלף ,ער זאל פארטרייבן אלע אידן פון זיין לאנד .בסוד סודות
וכך הוה ,דער פאפער איז צוריקגעקומען זיך וואשן דארט .דער איז דער מהר"ל געוואויר געווארן פון דעם ,האט ער מתפלל געווען
קעניג האט טאקע אויסגעפירט די עצה פונעם מהר"ל ,ער האט אז דער אויבערשטער זאל מציל זיין די אידן פון די גזירה .ביינאכט
אנגעטון צוריק זיינע בגדים ,און ער איז צוריק אנגעקומען אהיים ווען דער קעניג איז געשלאפן ,האט ער גע'חלומ'ט ווי ער פארט
צו זיין כסא מלכות. מיט זיין פערד און וואגן צום 'דונאי טייך' ,זיך ארומצואוואשן .זיינע
מענטשן האבן אים איבערגעלאזט דארט ,ער האט אויסגעטון זיינע
דער קעניג רודאלף האט זיך אויפגעכאפט פון שלאף ,און ער בגדים און אריין אין וואסער זיך וואשן .ווען ער איז אריין אין
האט געזען אז דאס אלעס איז א חלום .א געוואלדיגער פחד איז וואסער איז א פרעמדער מענטש ארויסגעקומען פון וואסער ,און
אים באפאלן! ער האט געזען אויפן טיש א זילבערנעם טאץ ,און אנגעטון דעם קעניג'ס קליידער .ער האט זיך אריינגעזעצט אינעם
אויף דעם ליגט זיין אפגעשוירענע האר און נעגל ,ממש ווי ער האט קעניג'ס וואגן .די קנעכט האבן געמיינט אז ער איז דער קעניג ,און
געזען אין חלום .האט ער גלייך גערופן דעם מהר"ל ,ער האט זיי האבן אנגעהויבן נאכצוגיין.
געשמועסט מיט אים א לענגערע צייט .און פארשטייט זיך אז
נאכדעם האט דער קעניג מבטל געווען אלע שלעכטע גזירות. ווי דער עכטער קעניג האט דאס באמערקט האט ער זיי
אנגעהויבן נאכצושרייען ,אבער וויבאלד זיינע באדינער זענען שוין
געווען ווייט האבן זיי אים נישט געהערט .בלית ברירה איז דער
קעניג ארויסגעגאנגען אן קליידער ,און געבעטן מענטשן זאלן אים
זכותם יגן עלינו ועל כל ישראל העלפן" ,איך בין דער קעניג" ,האט ער זיך געבעטן.
עריכת הגליון סיפורי צדיקים של הרה"ק המהר"ל מפראג זצ"ל
נתנדב לרגל י"ט אלול -יא"צ של הרה"ח ר' יעקב יוסף קויפמאן ביבלחט"א ר' אהרן שליט"א
היה רגיל לספר סיפורי צדיקים בכל שבוע מעת שיחת קודש של כ"ק אד"ש בעיר מעזיבוז
בזכות סיפורי צדיקים יהא עלייה לנשמתו ,ותהא צרורה בצרור החיים
זכות הצדיקים יגן על הנדבן ועל משפחתו להתברך בבני חיי ומזוני רויחי וכל מילי דמיטב
ד להערות והארות יפנו להמספר הרה''ח ר' אברהם צבי אונגער שליט''א 845-274-1658עריכה והגהה ע''י הרב יששכר יואל אונגער הי''ו 845-596-8865
