gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

בת עין - אידיש · Bas Ein - Yiddish — כי תבוא (2026-08-24)

מוציא לאור: בת עין - אידיש · Bas Ein - Yiddish

שבוע: כי תבוא (2026-08-24)

בת עין - אידיש · Bas Ein - Yiddish — כי תבוא (2026-08-24)

פתח את ה-PDF הורדה

‫• גליון קמח • שנה ד‬ ‫פרשת כי תבא‬ ‫דבר השוה‬ ‫תשפ"ו‬ ‫לכל נפש‬ ‫אידיש‬ ‫תוכן התורה‬ ‫אין ספר הק'‬ ‫[א] לשון הפסוק ‪ /‬די דיוק אויף די פסוק‪.‬‬ ‫יטב לב ווערט געברענגט אין‬ ‫[ב] די רצון השם אז די טעם פונעם בוים זאל זיין ווי די טעם‬ ‫פר' תולדות א מעשה פון זיין הייליגן‬ ‫פונעם פרי‪ / .‬יוצר אור ובורא חושך ‪ /‬עמלק איז די בחינה פון‬ ‫זיידען דער ישמח משה‪ ,‬איינמאל ווען‬ ‫שכחה ‪ /‬די בחינה פון ֵ'ֵעץ � ְְּפ ִִרי' אין רוחניות ‪ /‬דורך תשובה ווערן‬ ‫דער ישמח משה איז נאך געווען רב‬ ‫זיינע מעשים ווי די טעם פון די פרי ‪ /‬לעתיד לבוא וועט די � ְְּפ ִִרי‬ ‫ָָה ֵֵעץ ווערן אנגערופן מיט די נאמען � ְְּפ ִִרי ָָה ֲֲא ָָד ָָמ ה ‪ /‬די תירוץ אויף‬ ‫אין שיניאווא איז ער געפארן צום חוזה‬ ‫די קשיא‬ ‫פון לובלין זי"ע און א רייכער חסיד האט‬ ‫[ג] פשט אין מאמר חז"ל ְ �ְּב ִִת � ְְׁש ֵֵרי ִנִ ְְב ָָר א ָָהעֹוֹ ָלָ ם ‪ /‬די צירוף פון ֵ'ֵס ֶֶת ר'‬ ‫מיטגעשיקט מיט אים א טאביק פושקעלע‬ ‫און ִ�'ִּת � ְְׁש ֵֵרי' ‪ /‬די תיקון פון ' ֹֹראׁשׁ ַַה � � ָָּׁש ָנָ ה' ‪ /‬די אבות האבן מתקן‬ ‫פארן הייליגן חוזה‪.‬‬ ‫אָת ֶֶאל ַַה ֹּכ� ֵֵֹה ן ֲֲא � ֶֶׁש ר ִִי ְְה ֶֶי ה ַ �ַּב ָ �ָּי ִִמים‬ ‫געווען די � � ֶֶּׁש ַַבע � ִִּמּדֹּוֹ ת ‪ /‬פשט אין ָ‬ ‫'ּוָּב ָ‬ ‫ָָה ֵֵה ם' ‪ /‬די קדושה פון די פירות ארץ ישראל ‪ /‬רמזים אין די פסוק‪:‬‬ ‫אויפן וועג צום חוזה האט דער ישמח‬ ‫אָת ֶֶאל ַַה ֹּכ� ֵֵּה ן ֲֲא � ֶֶׁש ר ִִי ְְה ֶֶי ה ַ �ַּב ָ �ָּי ִִמים‪.‬‬ ‫ָּוָּב ָ‬ ‫משה געקלערט צו זיך אז אזוי ווי עס‬ ‫[א]‬ ‫שטייט דאך אין גמרא 'כל המביא דורון‬ ‫לתלמיד חכם כאילו הביא ביכורים' נו‬ ‫לשון הפסוק‬ ‫ס'שטייט דאך נישט 'כל השולח' (ווער עס‬ ‫אִׁשית ָ�ָּכל � ְְּפ ִִרי ָָה ֲֲא ָָד ָָמה ְוְ גֹוֹ 'א‪ .‬און דו זאלסט‬ ‫ְוְ ָלָ ַַק ְְח ָ�ָּת ֵֵמ ֵֵר � ִ‬ ‫שיקט) נאר 'כל המביא' ווער עס ברענגט‪,‬‬ ‫נעמען פון די ערשט געצייטיגטע פון די פרוכט פון די ערד‪.‬‬ ‫איז אזוי ווי ער ברענגט דאך למעשה די‬ ‫די דיוק אויף די פסוק‬ ‫מתנה צום חוזה ווערט עס גערעכנט ווי‬ ‫אִׁשית ָ�ָּכל � ְְּפ ִִרי ָָה ֲֲא ָָד ָָמה' און מען‬ ‫ְוְ ֵיֵ ׁשׁ ְלְ ַַד ְְק ֵֵּד� ק ָָא ְְמרֹוֹ ֵ'ֵמ ֵֵר � ִ‬ ‫ער ברענגט די ביכורים‪.‬‬ ‫דארף פארשטיין די לשון הפסוק וואס זאגט אז מען‬ ‫ווען ער איז אנגעקומען צום חוזה האט‬ ‫זאל נעמען 'פון די ערשטע פון די פרוכט פון די ערד'‪,‬‬ ‫דער חוזה אויפגעמאכט די טאבק פושקעלע‬ ‫און עס געשמעקט און זיך אנגערופן‪' :‬אה‬ ‫ֲֲהֹלֹא ִִע ָ �יָּקר ַַה ִ �ִּב ִ‬ ‫יּכּּוִּרים ָָהיּוּ‬ ‫ביכורים' און נישט קיין וואונדער אז ס'איז ביכורים‬ ‫ָ�ָּכל‬ ‫אִׁשית‬ ‫ֵֵמ ֵֵר � ִ‬ ‫ְְו ָָל ַַק ְְח �ָּת�‬ ‫ִִמ � ְְּפ ִִרי ָָה ֵֵעץ די עיקר מצוה‬ ‫� ְְּפ ִִרי ָָה ֲֲא ָָד ָָמה ְְוגֹוֹ '‪ְ .‬וְ ֵיֵ ׁׁש‬ ‫אז דער שיניאווער רב האט עס געברענגט‪.‬‬ ‫פון בכורים איז דאך געווען‬ ‫ְלְ ַַד ְְקֵּד�ֵ ק ָָא ְְמרֹוֹ ֵ'ֵמ ֵֵראִׁש� ִ ית ָ�ָּכל‬ ‫אין די קומענדיגע תורה גייט אונז דער‬ ‫פון פרוכט פון די בוים‪.‬‬ ‫� ְְּפ ִִרי ָָה ֲֲא ָָד ָָמה'‪ֲֲ ,‬הֹל ֹא ִִע ָ�יָּקר‬ ‫בת עין אויסלערנען נאך א וועג ווי אזוי‬ ‫יּכּּוִּרים ָָהיּוּ ִִמ � ְְּפ ִִרי ָָה ֵֵעץ‪.‬‬ ‫ַַה ִ �ִּב ִ‬ ‫אונז קענען האבן א שייכות מיט די מצוה‬ ‫פון ביכורים‪ ,‬יעדער יוד מיט זיין עבודה קען‬ ‫אִׁשית ּ�ָּכל ְּפ ִ�ִּרי ָָה ֲֲא ָָד ָָמה ֲֲא ֶׁׁשר ָּּת ִִביא ֵֵמ ַַא ְְר ְְצָך ֲֲא ֶׁׁשר‬ ‫א‪ .‬די לשון הפסוק איז‪ְ :‬וְ ָלָ ַַק ְְח ּ�ָּת ֵֵמ ֵֵר � ׁ‬ ‫זיך צוברענגען אז זיין גשמיות זאל האבן‬ ‫ְׂמ ָּּת ַַב ֶּּטֶנֶא ְוְ ָהַָלַ ְכְ ָּּת ֶאֶ ל ַַה ָּּמקֹום ֲֲא ֶׁׁשר ִי ְְִב ַַחר ד' ֱֱאֹלֶקֶ יָך ְלְ ַׁשׁ ֵּכּ ן‬ ‫ְׁשׁמֹו ָׁשׁ ם‪ .‬ווייטער אינעם דרוש וועט דער בת עין אריבערגיין און טייטשען אויך די‬ ‫ד' ֱֱאֹלֶקֶ יָך ֹנ ֵֵֹתן ָלָ ְך ְוְ ַׂש ְ‬ ‫א רוחניות'דיגן טעם‪ ,‬אז ס'זאל זיין 'טעם‬ ‫אָת ֶֶאל ַַהֹּכ� ֵֵּהן ֲֲא � ֶׁׁשר ִיִ ְְהֶיֶ ה �ַּב �ָּּי ִִּמים ָָה ֵֵהם ְוְ ַ‬ ‫ָאַָמ ְְר ָּּת ֵֵאָלָ יו ִִהַּג ְְּדִּתּ י ַַהּיֹום‬ ‫קומענדיגע פסוק‪ָּ :‬וָּב ָ‬ ‫עצו ופריו שוה' און מען זאל קענען זאגן‬ ‫ָבָאִתי ֶאֶ ל ָהָָאֶָרֶ ץ ֲֲא � ֶׁׁשר ִנִ �ְׁשַּׁב�ּע ד' ַלַ ֲֲאֹב ֵֵֹתינּוּ ָלָ ֶֶתת ָלָ נּוּ‪.‬‬ ‫ִ‬ ‫ַלַ ד' ֱֱאֹלֶקֶ יָך ִּכּ י‬ ‫אויף זיין גשמיות 'אה ביכורים' און נישט קיין‬ ‫‪ -‬גליון זה נתנדב ‪-‬‬ ‫וואונדער אז ס'איז ביכורים אז דער ערליכער יוד‬ ‫לע"נ האברך היקר‪ ,‬רודף צדקה וחסד‬ ‫האט עס געברענגט‪.‬‬ ‫ר’ מנחם מענדל ע”ה‬ ‫בהרה”ח ר’ יעקב יהושע שטיינער שליט"א‬ ‫השקיפה ממעון קדשך וברך את עמך ישראל‬ ‫פזר נתן לאביונים צדקתו עומדת לעד‬ ‫א‬ ‫[ב]‬ ‫ּמּּוָּסר‪ִִ ,‬ה ֵ �ֵּנה ָָא ְְמרּוּ ֲֲחַזַ "לא ַַעל‬ ‫ּוְּלְ ָָפ ֵֵר ׁׁש ֶזֶ ה ַַעל ֶּד�ֶ ֶֶר ְְך ַַה ָ‬ ‫� ָָּפסּוּק (בראשית א‪ ,‬יא) ַ�'ַּת ְְדֵׁש� ֵ א ָָה ָָא ֶֶרץ ֶּד�ֶ ֶׁש� ֶ א ְוְ גֹוֹ ' ֵֵעץ‬ ‫די רצון השם אז די טעם פונעם בוים זאל זיין ווי די טעם‬ ‫� ְְּפ ִִרי עֹוֹ ֶׂש�ֶ ה � ְְּפ ִִרי ְלְ ִִמינֹוֹ ' ְוְ גֹוֹ '‪ֶׁ ,‬ש� ֶ ַַה ָ�ָּק ָ �ָּב"ה ִִצ �ָָּוה ְלְ ָָה ֲֲא ָָד ָָמה‬ ‫פונעם פרי‬ ‫ֶׁש� ֶ ּתֹּוֹ ִִציא ֵֵעץ ֶׁש� ֶ ִ�ִּת ְְהֶיֶ ה ַַט ֲֲעמֹוֹ ִ�ִּכ ְְפ ִִרי‪ְ ,‬וְ ָָה ָָא ֶֶרץ ֹל ֹא ֵ�ֵּכן‬ ‫ּוַּב ֲֲעבּוּר ֶזֶ ה ִנִ ְְתַלַ ְְטָיָ א ְוְ כּוּ'‪.‬‬ ‫ָָעָׂש�ָ ָָתה‪ַ ,‬‬ ‫ּמּּוָּסר און צו ערקלערן דאס אויף די‬ ‫ּוְּלְ ָָפ ֵֵרׁשׁ ֶזֶ ה ַַעל ֶֶּד� ֶֶר ְְך ַַה ָ‬ ‫יַאת ָָהעֹוֹ ָלָ ם ָָהְיְ ָָתה ִ �ִּב ְְב ִִחיַנַ ת יֹוֹ ֵֵצר אֹוֹ ר ּוּבֹוֹ ֵֵרא‬ ‫ְוְ ִִה ֵ �ֵּנה ְ �ְּב ִִר ַ‬ ‫וועג פון מוסר‪.‬‬ ‫חֹוֹ ֶׁש� ֶ ְְךב‪ַַ ,‬הְיְ ינּוּ ֶׁש� ֶ ַַה ְ �ְּי ִִצ ָיָרה ָָהְיְ ָָתה ִ �ִּב ְְב ִִחיַנַ ת אֹוֹ ר‪ְ ,‬וְ ַַא ַַחר‬ ‫ִִה ֵ�ֵּנה ָָא ְְמרּוּ ֲֲחַזַ "לב ַַעל � ָָּפסּוּק (בראשית א‪ ,‬יא) ַ�'ַּת ְְד � ֵֵׁשא ָָה ָָא ֶֶרץ‬ ‫ֹח ֶֶׁש� ְְך‪ְּ� ְ ,‬ב ִִחיַנַ ת ֶֶה ְְס ֵ�ֵּתר‪ֶׁ ,‬ש� ֶ ִ �ִּנ ְְס ָ�ָּתר אֹוֹ ר‬‫ָ�ָּכ ְְך ַנַ ֲֲעָׂש�ָ ה ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ֹ‬ ‫ֹח ֶֶׁש� ְְך'‪ְּ� ְ ,‬ב ִִחיַנַ ת 'ָׁש� ָ ַַכח'‪ֶׁ ,‬ש� ֶ ָ �ָּיכֹוֹ ל ִלִ ְְהיֹוֹ ת‬ ‫ֱֱאֹל ִִֹהי ְוְ ַנַ ֲֲעָׂש�ָ ה ' ֹ‬ ‫ֶֶּד� � ֶֶׁשא ְוְ גֹוֹ ' ֵֵעץ � ְְּפ ִִרי עֹוֹ ֶֶׂש� ה � ְְּפ ִִרי ְלְ ִִמינֹוֹ ' ְוְ גֹוֹ ' און חז"ל האבן אונז‬ ‫יָאה ָלָ �ָָּמה‬ ‫ִׁש� ִ ְְכ ָָחה‪ֶׁ ,‬ש� ֶ ּׁש�ֹׁוֹ ֵֵכ ַַח ָָה ָָא ָָדם ִִע ָ�יָּקר ַ�ַּכ �ָָּווַנַ ת ַַה ְ �ְּב ִִר ָ‬ ‫געזאגט אויף די פסוק 'די ערד זאל אנגעפילט ווערן מיט‬ ‫ָָהְיְ ָָתה‪ֶׁ ,‬ש� ֶ ַַהֹּכ� ֹל ֹל ֹא ִנִ ְְב ָָרא ֶֶא ָ�ָּלא ִלִ ְְכבֹוֹ דֹוֹ ‪.‬‬ ‫גראז [ְוְ גֹו'] און זאל ארויסגעבן א בוים וואס איז א פרוכט‬ ‫ַַהְיְ ינּוּ ֶׁש� ֶ ָ�ָּכל ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוֹ ָלָ ם ַַה ֶ �ֶּזה ֲֲא ִִכיָלָ ה ּוְּׁש� ְ ִִת ָ �ָּיה ַ‬ ‫ּוַּמ � ָָּׂש� א‬ ‫ּוַּמ ָ�ָּתן ְוְ ָָכל �ְּׁש� ְ ָָאר ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוֹ ָלָ ם ַַה ֶ �ֶּזה ָָצ ִִר ְ‬ ‫ֵ(ֵעץ ְְּפ ִִרי) און די פירות זאל זיין יעדער בוים לויט זיין סארט'‪,‬‬ ‫יְך ִלִ ְְהיֹוֹ ת ַַרק‬ ‫ַ‬ ‫ְ‬ ‫ַלַ ֲֲעבֹוֹ ַַדת ַַהּבֹּוֹ ֵֵרא ָ �ָּברּוְּך הּוּא‪ְ ,‬וְ ֹל ֹא ְלְ ַַת ֲֲאַוַ ת ָָה ָָא ָָדם‪,‬‬ ‫� ֶֶׁש ַַה ָ �ָּק ָ �ָּב"ה ִִצ ָ �ָּוה ְלְ ָָה ֲֲא ָָד ָָמה � ֶֶׁשּתֹּוֹ ִִציא ֵֵעץ � ֶֶׁש ִ�ִּת ְְהֶיֶ ה ַַט ֲֲעמֹוֹ ִ�ִּכ ְְפ ִִרי אז‬ ‫עֹוֶׂשה ְְּפ ִִרי)‬ ‫(ֵעץ ְְּפ ִִרי ֶ‬ ‫דער באשעפער האט באפוילן פאר די ערד ֵ‬ ‫בר"ר ה ט‪ .‬הובא ברש"י על הפסוק‪ :‬עץ פרי‪ ,‬שיהא‬ ‫א‬ ‫עס זאל ארויסצוגעבן א בוים וואס די טעם פון די בוים זאל‬ ‫טעם העץ כטעם הפרי‪ ,‬והיא לא עשתה כן‪ ,‬אלא‬ ‫'ותוצא הארץ וגו' ועץ עושה פרי'‪ ,‬ולא העץ פרי‪,‬‬ ‫זיין אזוי ווי די טעם פון די פרי‪ְ ,‬וְ ָָה ָָא ֶֶרץ ֹלֹא ֵ�ֵּכן ָָע ָָׂש� ָָתה און די‬ ‫לפיכך כשנתקלל אדם על עונו נפקדה גם היא על‬ ‫עונה ונתקללה‪.‬‬ ‫ערד האט נישט אזוי געטאהן‪ַּ ,‬וַּב ֲֲעבּוּר ֶזֶ ה ִנִ ְְתַלַ ְְטָיָ א ְוְ כּוּ' און‬ ‫ע"פ ישעיה מה‪ ,‬ז‪ .‬ונוסח ברכת יוצר דשחרית‪.‬‬ ‫ב‬ ‫דערפאר איז זי אויך געשאלטן געווארן‪.‬‬ ‫יוצר אור ובורא חושך‬ ‫ְוְ ִִה ֵ�ֵּנה ְ �ְּב ִִר ַיַאת ָָהעֹוֹ ָלָ ם ָָהְיְ ָָתה ִ �ִּב ְְב ִִחיַנַ ת יֹוֹ ֵֵצר אֹוֹ ר ּוּבֹוֹ ֵֵרא חֹוֹ � ֶֶׁש ְְך און די באשאפונג פון די וועלט איז אין א‬ ‫בחינה וואס מען דערמאנט ביי די ברכות פון קריאת שמע אז 'דער באשעפער באשאפט די ליכטיגקייט‬ ‫און באשאפט די טונקעלקייט'‪.‬‬ ‫ַַהְיְ ינּוּ � ֶֶׁש ַַה ְ �ְּי ִִצ ָיָרה ָָהְיְ ָָתה ִ �ִּב ְְב ִִחיַנַ ת אֹוֹ ר דאס מיינט אז דאס באשאפען פון די וועלט איז געווען מיט די‬ ‫בחינה פון 'אור' ליכטיגקייט‪ְ ,‬וְ ַַא ַַחר ָ�ָּכ ְְך ַנַ ֲֲע ָָׂש� ה ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ֹח � ֶֶֹׁש ְְך און נאכדעם איז געווארן די בחינה פון 'חשך'‬ ‫(טונקל)‪ְּ� ְ ,‬ב ִִחיַנַ ת ֶֶה ְְס ֵ�ֵּתר וואס 'חשך' איז א בחינה פון באהאלטעניש‪ֶֶׁ � ,‬ש ִ�ִּנ ְְס ָ�ָּתר אֹוֹ ר ֱֱאֹל ִִֹהי ְוְ ַנַ ֲֲע ָָׂש� ה 'ֹח � ֶֶֹׁש ְְך' אז‬ ‫'ָׁשַכַ ח' וואס 'חשך' איז די‬ ‫ס'ווערט באהאלטן די געטליכע ליכטיגקייט און ס'ווערט 'חשך' טונקל‪ְּ� ְ ,‬ב ִִחיַנַ ת � ָ‬ ‫אותיות 'שכח'‪.‬‬ ‫'ֹח � ֶֶֹׁש ְְך' די מקור פון � ִ'ִׁשְכְ ָָחה'‬ ‫� ֶֶׁש ָ �ָּיכֹוֹ ל ִלִ ְְהיֹוֹ ת � ִִׁשְכְ ָָחה וואס דאס מיינט אז ס'קען זיין א בחינה פון 'שכחה' פארגעסן‪ֶֶׁ � ,‬ש �ּׁשֹׁוֹ ֵכֵ ַַח ָָה ָָא ָָדם‬ ‫ִִע ָ �יָּקר ַ�ַּכ ָ �ָּווַנַ ת ַַה ְ �ְּב ִִר ָיָאה ָלָ �ָָּמה ָָהְיְ ָָתה אז דער מענטש פארגעסט די עיקר ציהל פון דאס באשאפונג פון די‬ ‫וועלט‪ֶֶׁ � ,‬ש ַַהֹּכ� ֹל ֹלֹא ִנִ ְְב ָָרא ֶֶא ָ �ָּלא ִלִ ְכְ בֹוֹ דֹוֹ אז אלעס אויף די וועלט איז נישט באשאפען געווארן נאר פארן‬ ‫באשעפער'ס כבוד‪.‬‬ ‫יְך ִלִ ְְהיֹוֹ ת ַַרק ַלַ ֲֲעבֹוֹ ַַדת‬ ‫ּוְּׁש ִִת ָ �ָּיה ַּוַּמ � ָָּׂש� א ַּוַּמ ָ�ָּתן ְוְ ָכָ ל � � ְְּׁש ָָאר ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוֹ ָלָ ם ַַה ֶ �ֶּזה ָָצ ִִר ְ‬ ‫ַַהְיְ ינּוּ � ֶֶׁש ָ�ָּכל ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוֹ ָלָ ם ַַה ֶ �ֶּזה ֲֲאִכִ יָלָ ה � ְ‬ ‫ּוְּך הּוּא דאס מיינט אז אלע וועלטליכע באשעפטיגונג פון עסן און טרינקען און געשעפטליכע‬ ‫ַַהּבֹּוֹ ֵֵרא ָ �ָּבר ְ‬ ‫זאכן דארף נאר זיין פאר די צוועק פון דינען דעם באשעפער‪ְ ,‬וְ ֹלֹא ְלְ ַַת ֲֲאַוַ ת ָָה ָָא ָָדם און נישט פאר דעם‬ ‫מענטשן'ס גלוסטונג‪.‬‬ ‫אזוי שטייט אין מדרש בראשית רבה (ה ט) און עס ווערט געברענגט אין רש"י אויף די פסוק‪ :‬עץ פרי‪ .‬שיהא טעם העץ כטעם הפרי [די פסוק זאגט 'עץ‬ ‫ב‪.‬‬ ‫פרי' (זאגט רש"י פשט) אז די טעם פון די בוים זאל זיין ווי די טעם פון די פרוכט]‪ ,‬והיא לא עשתה כן [און זי (די ערד) האט נישט אזוי געטאהן]‪ ,‬אלא‬ ‫'ותוצא הארץ וגו' ועץ עושה פרי' [נאר ווי די פסוק זאגט 'און די ערד האט ארויסגעגעבן וגו' א בוים וואס גיבט ארויס פרוכט]‪ ,‬ולא העץ פרי [און‬ ‫עס נישט געווען אז די בוים אליין איז געווען א פרי]‪ ,‬לפיכך כשנתקלל אדם על עונו נפקדה גם היא על עונה ונתקללה [און ווען השי"ת האט געגעבן‬ ‫די שטראף פאר אדם הראשון ביי די חטא עץ הדעץ (ווייטער אין פרשה ג‪ ,‬יח) איז אויך די ערד באשטראפט געווארן עס זאל וואקסן דערנער דערפון]‪.‬‬ ‫ב‬ ‫ֵּוֵּמ ֲֲח ַַמת ּגֹּוֹ ֶֶדל ַַה ֶֶה ְְס ֵ�ֵּתר ַַה ַ�ַּנ"ל ׁשֹׁוֹ ֵכֵ ַַח ָָה ָָא ָָדם ָָה ִִע ָ �יָּקר ְוְ עֹוֹ ֶֶׂש� ה‬ ‫ּוֵּמ ֲֲח ַַמת ּגֹּוֹ ֶֶדל ַַה ֶֶה ְְס ֵ�ֵּתר ַַה ַ �ַּנ"ל ׁׁשֹוֹ ֵֵכ ַַח ָָה ָָא ָָדם ָָה ִִע ָ�יָּקר‬ ‫ֵ‬ ‫ַַהֹּכ� ֹל ְלְ ַַת ֲֲאָוָ ת�ֹו און וועגן די גרויסע אויבענדערמאנטע‬ ‫ְוְ עֹוֹ ֶׂש�ֶ ה ַַהֹּכ� ֹל ְלְ ַַת ֲֲאָוָ תֹוֹ ‪ְ .‬וְ ֶזֶ הּוּ ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ֲֲע ָָמֵלֵ ק‪ֶׁ ,‬ש� ֶ ִ �ִּנ ְְת ַ �ַּג ְ �ְּב ָָרה‬ ‫'הסתר' פארגעסט דער מענטש די עיקר און ער טוט‬ ‫ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ִׁש� ִ ְְכ ָָחה ַ�ַּכ ַ �ַּנ"ל‪.‬‬ ‫אלעס פאר זיין גלוסטונג‪.‬‬ ‫ְוְ ַַעל ֶזֶ ה ַַמְזְ ִִהיר ַַה ָ�ָּכתּוּב ְוְ ָָא ַַמר (דברים כה‪ ,‬יט) ִ�'ִּת ְְמ ֶֶחה‬ ‫ירּוּׁש ֶׁש� ֶ ֹּל� ֹא ִיִ ְְהֶיֶ ה ְלְ ָָך‬ ‫ֶֶאת ֵזֵ ֶֶכר ֲֲע ָָמֵלֵ ק ְוְ גֹוֹ ' ֹל ֹא ִ�ִּתְׁש� ְ ָ�ָּכח'‪ֵֵּ � ,‬פ ׁ‬ ‫ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ִׁש� ִ ְְכ ָָחה ַַה ַ �ַּנ"לג‪.‬‬ ‫[ב]‬ ‫ְוְ ֵֵכן ִיִ ְְהֶיֶ ה ֶלֶ ָָע ִִתיד ָלָ ֹבֹא ֶׁש� ֶ ִיִ ְְמ ֶֶחה ֶֶאת ֵזֵ ֶֶכר ֲֲע ָָמֵלֵ ק ְוְ ֹל ֹא‬ ‫ִיִ ְְהֶיֶ ה עֹוֹ ד ִׁש� ִ ְְכ ָָחה ַַה ַ �ַּנ"ל‪ְ ,‬וְ ִיִ ְְהיּוּ ָ�ָּכל ֲֲעִׂש�ִ ּיֹּוֹ ָָתיו ֶׁש� ֶ ל ָָא ָָדם‬ ‫ֲֲאֶׁש� ֶ ר ַיַ ֲֲעֶׂש�ֶ ה ְ �ְּב ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוֹ ָלָ ם ַַה ֶ �ֶּזה ִ �ִּבְלְ ִ�ִּתי ַלַ ה'‪.‬‬ ‫עמלק איז די בחינה פון שכחה‬ ‫ְוְ ִִה ֵ �ֵּנה ָָע ְְסק�ֹו ֶׁש� ֶ ל ָָא ָָדם ֶׁש� ֶ עֹוֹ ֵֵסק ְ �ְּב ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוֹ ָלָ ם ַַה ֶ �ֶּזה‬ ‫ְוְ ֶזֶ הּוּ ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ֲֲע ָָמֵלֵ ק און דאס איז די בחינה פון עמלק‪,‬‬ ‫ּוִּמ ְְת � ַַּפ ֵ�ֵּלל‬ ‫ּוַּמה ֶׁש� ֶ ּלֹּוֹ ֵֵמד ִ‬ ‫ַַה ַ �ַּגְׁש� ְ ִִמ ִ �ִּיים ִנִ ְְק ָָרא ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ֵֵעץ‪ַ ,‬‬ ‫� ֶֶׁש ִ�ִּנ ְְת ַ �ַּג ְ �ְּב ָָרה ְ �ְּב ִִחיַנַ ת � ִִׁשְכְ ָָחה ַ�ַּכ ַ�ַּנ"ל אז ס'שטארקט זיך די‬ ‫ְ �ְּבֹכ ַַֹח ָָה ֲֲא ִִכיָלָ ה ַַההּוּא ֶׁש� ֶ ָָא ַַכל ֵֵמ ָָע ְְסק�ֹו ֶׁש� ֶ ָָע ַַסק ְ �ְּב ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י‬ ‫עֹוֹ ָלָ ם ַַה ֶ �ֶּזה ִנִ ְְק ָָרא � ְְּפ ִִרי‪.‬‬ ‫בחינה פון 'שכחה' ווי אויבענדערמאנט‪.‬‬ ‫יָּלה ִִצ �ָָּוה ַַה ָ�ָּק ָ �ָּב"ה ְלְ ָָה ֲֲא ָָד ָָמה ֶׁש� ֶ ּתֹּוֹ ִִציא ָָה ָָא ֶֶרץ‬ ‫ְוְ ִִה ֵ �ֵּנה ִִמ ְ�ְּת ִִח ָ�‬ ‫ְוְ ַַעל ֶזֶ ה ַַמְזְ ִִהיר ַַה ָ�ָּכתּוּב ְוְ ָָא ַַמר (דברים כה‪ ,‬יט) ִ�'ִּת ְְמ ֶֶחה ֶֶאת‬ ‫ֵ'ֵעץ � ְְּפ ִִרי'‪ֶׁ ,‬ש� ֶ ִ �ִּי ְְהֶיֶ ה ַַט ֲֲעמֹוֹ ְ�ְּכ ַַט ַַעם ַַה � ְְּפ ִִרי‪ַַ ,‬הְיְ ינּוּ ֶׁש� ֶ ָָע ְְסקֹוֹ‬ ‫ֵזֵ ֶכֶ ר ֲֲע ָָמֵלֵ ק ְוְ גֹוֹ ' ֹלֹא ִ�ִּת � ְְׁש ָ�ָּכח' און פארדעם זאגט אונז די‬ ‫פסוק אן און זאגט 'זאלסט אויסמעקן די זכר פון עמלק‬ ‫ג‪ .‬ראה גם מש"כ רבינו לעיל בפרשת יתרו בד"ה או י"ל‬ ‫וגו' זאלסט נישט פארגעסן'‪ֵֵּ � ,‬פירּוּׁשׁ � ֶֶׁש �ֹּלֹא ִיִ ְְהֶיֶ ה ְלְ ָָך ְ �ְּב ִִחיַנַ ת‬ ‫וישמע יתרו‪ :‬כי הבחינת שכחה הוא רק מצד הסטרא‬ ‫אחרא‪ ,‬מבחינת עמלק‪ ,‬אבל כשזוכה האדם למחות‬ ‫� ִִׁשְכְ ָָחה ַַה ַ�ַּנ"ל דאס מיינט אז דורך אויסמעקן די זכר פון‬ ‫ג‬ ‫אזי‬ ‫בחינת עמלק בחינת יצר הרע‪ ,‬בחינת גס הנ"ל‪,‬‬ ‫אין לו בחינת שכחה‪ .‬וזהו שאמר הכתוב (דברים כה‪ ,‬יט)‬ ‫עמלק וועסטו נישט האבן די אויבענדערמאנטע בחינה‬ ‫תמחה את זכר עמלק וגו' לא תשכח‪ ,‬היינו אם תמחה‬ ‫בחינת עמלק‪ ,‬בחינת גס הנ"ל‪ ,‬אזי לא תשכח‪ ,‬שלא יהיה‬ ‫פון 'שכחה' – פארגעסן די עיקר כוונה פון בריאת העולם‪.‬‬ ‫לך בחינת שכחה‪ ,‬כי בחינת הקדושה תשרה עליך ולא‬ ‫תסתלק ממך‪.‬‬ ‫ְוְ ֵכֵ ן ִיִ ְְהֶיֶ ה ֶלֶ ָָע ִִתיד ָלָ ֹבֹא � ֶֶׁשִיִ ְְמ ֶֶחה ֶֶאת ֵזֵ ֶכֶ ר ֲֲע ָָמֵלֵ ק ְוְ ֹלֹא ִיִ ְְהֶיֶ ה‬ ‫עֹוֹ ד � ִִׁשְכְ ָָחה ַַה ַ�ַּנ"ל און אזוי וועט זיין 'לעתיד לבוא' ווען עס וועט אויסגעמעקט ווערן די נאמען פון עמלק‬ ‫און עס וועט שוין נישט זיין די אויבענדערמאנטע בחינה פון 'שכחה'‪ְ ,‬וְ ִיִ ְְהיּוּ ָ�ָּכל ֲֲע ִִׂש� ּיֹּוֹ ָָתיו � ֶֶׁשל ָָא ָָדם ֲֲא � ֶֶׁשר‬ ‫ַיַ ֲֲע ֶֶׂש� ה ְ �ְּב ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוֹ ָלָ ם ַַה ֶ �ֶּזה ִ �ִּבְלְ ִ�ִּתי ַלַ ה' און אלע זיינע טוהענגען וואס דער מענטש וועט טוהן אין די וועלטליכע‬ ‫זאכן וועט זיין נאר פארן באשעפער'ס וועגן‪.‬‬ ‫די בחינה פון ֵ'ֵעץ � ְְּפ ִִרי' אין רוחניות‬ ‫ְוְ ִִה ֵ�ֵּנה ָָע ְְסקֹוֹ � ֶֶׁשל ָָא ָָדם � ֶֶׁשעֹוֹ ֵֵסק ְ �ְּב ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוֹ ָלָ ם ַַה ֶ �ֶּזה ַַה ַ �ַּג � ְְׁש ִִמ ִ �ִּיים ִנִ ְְק ָָרא ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ֵֵעץ און די באשעפטיגונג פון א‬ ‫מענטש וואס ער באשעפטיגט זיך מיט די וועלטליכע גשמיות'דיגע זאכן ווערט אנגערופן מיט די נאמען‬ ‫ֵ'ֵעץ'‪ַּ ,‬וַּמה � ֶֶׁשּלֹּוֹ ֵֵמד ִּוִּמ ְְת � ַַּפ ֵ �ֵּלל ְ �ְּבֹכ ַַֹח ָָה ֲֲאִכִ יָלָ ה ַַההּוּא � ֶֶׁש ָָאַכַ ל ֵֵמ ָָע ְְסקֹוֹ � ֶֶׁש ָָע ַַסק ְ �ְּב ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוֹ ָלָ ם ַַה ֶ �ֶּזה ִנִ ְְק ָָרא � ְְּפ ִִרי און וואס‬ ‫ער לערנט און דאוונט מיט די כח פון זיין עסן און פון זיין באשעפטיגונג וואס ער האט זיך באשעפטיגט‬ ‫אין די וועלטליכע זאכן ווערט אנגערופן מיטן נאמען ְ'ְּפ ִִרי'‪.‬‬ ‫יָּלה ִִצ ָ �ָּוה ַַה ָ �ָּק ָ �ָּב"ה ְלְ ָָה ֲֲא ָָד ָָמה � ֶֶׁשּתֹּוֹ ִִציא ָָה ָָא ֶֶרץ ֵ'ֵעץ � ְְּפ ִִרי' און פון אנפאנג האט דער באשעפער‬ ‫ְוְ ִִה ֵ�ֵּנה ִִמ ְ�ְּת ִִח ָ �‬ ‫געהייסן פאר די ערד ארויסצוגעבן פרוכט וואס זאל זיין ֵ'ֵעץ ְְּפ ִִרי'‪ֶֶׁ � ,‬ש ִ �ִּי ְְהֶיֶ ה ַַט ֲֲעמֹוֹ ְ�ְּכ ַַט ַַעם ַַה � ְְּפ ִִרי דאס מיינט‬ ‫אז די טעם פון די בוים זאל זיין ווי די פרוכט‪.‬‬ ‫און אזוי שרייבט אויך דער בת עין אין פרשת יתרו (ד"ה או י"ל וישמע יתרו)‪ִּ�ִ :‬כי ַַה ְ �ְּב ִִחיַנַ ת � ִִׁשְכְ ָָחה הּוּא ַַרק ִִמַּצ�ַ ד ַַה ִ�ִּס ְְט ָָרא ַַא ֲֲח ָָרא [ווייל די בחינת שכחה איז נאר‬ ‫ג‪.‬‬ ‫פון די סטרא אחרא]‪ִִ ,‬מ ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ֲֲע ָָמֵלֵ ק [פון די בחינה פון עמלק]‪ֲֲ ,‬א ָָבל ְ�ְּכ � ֶֶׁשּזֹּוֹ ֶכֶ ה ָָה ָָא ָָדם ִלִ ְְמחֹוֹ ת ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ֲֲע ָָמֵלֵ ק ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ֵיֵ ֶֶצר ָָה ָָרע [אבער ווען א מענטש איז זוכה‬ ‫אויסצומעקן די בחינה פון עמלק די בחינה פון יצר הרע]‪ְּ� ְ ,‬ב ִִחיַנַ ת ַ �ַּגס ַַה ַ�ַּנ"ל [וואס איז די אויבענדערמאנטע בחינה פון גאווה]‪ֲֲ ,‬אַזַ י ֵֵאין לֹוֹ ְ �ְּב ִִחיַנַ ת � ִִׁשְכְ ָָחה‬ ‫[דעמאלסט האט ער נישט די בחינה פון גאווה]‪ְ .‬וְ ֶזֶ הּוּ � ֶֶׁש ָָא ַַמר ַַה ָ�ָּכתּוּב (דברים כה‪ ,‬יט) ִ�'ִּת ְְמ ֶֶחה ֶֶאת ֵזֵ ֶכֶ ר ֲֲע ָָמֵלֵ ק ְוְ גֹוֹ ' ֹלֹא ִ�ִּת � ְְׁש ָ�ָּכח' [און דאס איז וואס די פסוק‬ ‫זאגט 'זאלסט אויסמעקן די געדענקעניש פון עמלק וגו' זאלסט נישט פארגעסן]‪ַַ ,‬הְיְ ינּוּ ִִאם ִ�'ִּת ְְמ ֶֶחה' ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ֲ'ֲע ָָמֵלֵ ק' [דאס מיינט אויב דו וועסט אויסמעקן‬ ‫די די בחינה פון עמלק]‪ְּ� ְ , ,‬ב ִִחיַנַ ת ַ �ַּגס ַַה ַ�ַּנ"ל [די אויבענדערמאנטע בחינה פון גאווה]‪ֲֲ ,‬אַזַ י 'ֹלֹא ִ�ִּת � ְְׁש ָ�ָּכח' [און דעמאלסט וועסטו נישט פארגעסן]‪ֶֶׁ � ,‬שֹּל� ֹא ִיִ ְְהֶיֶ ה‬ ‫יָך ְוְ ֹלֹא ִ�ִּת ְְס ַ�ַּת ֵ �ֵּלק ִִמ �ְְּמ ָָך [ווייל די בחינה פון‬ ‫ְלְ ָָך ְ �ְּב ִִחיַנַ ת � ִִׁשְכְ ָָחה [דאס מיינט אז דו וועסט נישט האבן די בחינה פון שכחה]‪ִּ�ִ ,‬כי ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ַַה ְ�ְּק � � ָ‬ ‫דּוָּּׁשה ִ�ִּת � ְְׁש ֶֶרה ָָעֶלֶ ָ‬ ‫קדושה וועט רוען אויף דיר און וועט זיך נישט אפטאהן פון דיר]‪.‬‬ ‫ג‬ ‫ַַהְיְ ינּוּ � ֶֶׁש ָָע ְְסקֹוֹ � ֶֶׁשל ָָה ָָא ָָדם ְ �ְּב ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוֹ ָלָ ם ַַה ֶ �ֶּזה ִיִ ְְהֶיֶ ה ִ �ִּבְלְ ִ�ִּתי ַלַ ה'‬ ‫ֶׁש� ֶ ל ָָה ָָא ָָדם ְ �ְּב ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוֹ ָלָ ם ַַה ֶ �ֶּזה ִיִ ְְהֶיֶ ה ִ �ִּבְלְ ִ�ִּתי ַלַ ה'‬ ‫ְלְ ַַבּדֹּוֹ ‪ְ ,‬וְ ִיִ ְְהֶיֶ ה ַַט ֲֲעמֹוֹ ְ�ְּכ ַַט ַַעם ַַה � ְְּפ ִִרי‪ַַ ,‬הְיְ ינּוּ ְ�ְּכ ַַט ַַעם‬ ‫ְלְ ַַבּדֹּוֹ דאס מיינט אז די באשעפטיגונג פון א מענטש אין די‬ ‫ַַה �ִִּמ ְְצָוָ ה ְ �ְּב ַַע ְְצ ָָמּהּ ‪.‬‬ ‫וועלטליכע זאכן זאל נאר זיין פארן באשעפער'ס וועגן‪ְ ,‬וְ ִיִ ְְהֶיֶ ה‬ ‫ֲֲא ָָבל ָָה ֲֲא ָָד ָָמה ֹל ֹא ֵ�ֵּכן ָָעָׂש�ָ ָָתה ֵֵמ ֲֲח ַַמת ּגֹּוֹ ֶֶדל‬ ‫ַַט ֲֲעמֹוֹ ְ�ְּכ ַַט ַַעם ַַה � ְְּפ ִִרי און די טעם פון זיין באשעפטיגונג זאל‬ ‫ַַה ֶֶה ְְס ֵ�ֵּתר ְוְ ַַהחֹוֹ ֶׁש� ֶ ְְך ִנִ ְְת ַַקְלְ ֵֵקל ֶזֶ ה‪ְ ,‬וְ ַַרק ַַה �ִִּמ ְְצָוָ ה‬ ‫זיין אזוי ווי די טעם פון די 'פרי'‪ַַ ,‬הְיְ ינּוּ ְ�ְּכ ַַט ַַעם ַַה �ִִּמ ְְצָוָ ה ְ �ְּב ַַע ְְצ ָָמּהּ‬ ‫ְ �ְּב ַַע ְְצ ָָמּהּ ֵיֵ ׁׁש ָלָ ּהּ ַַט ַַעם‪ְ ,‬וְ ָָה ֲֲעִׂש�ִ ּיֹּוֹ ת ַַה ַ �ַּגְׁש� ְ ִִמּיֹּוֹ ת ֵֵאין‬ ‫ָ �ָּב ֶֶהם ַַט ַַעם‪.‬‬ ‫דאס מיינט אזוי ווי די טעם פון די מצוה אליין‪.‬‬ ‫ּוָּבה ַ�ַּכ ֲֲאֶׁש� ֶ ר ָָה ָָא ָָדם ָׁש� ָ ב‬ ‫ֲֲא ָָבל ַַעל ְיְ ֵֵדי ַַה ְ�ְּת ׁׁש ָ‬ ‫ֲֲא ָָבל ָָה ֲֲא ָָד ָָמה ֹלֹא ֵ�ֵּכן ָָע ָָׂש� ָָתה אבער די ערד האט ניט געטאהן‬ ‫ּוָּכא ִלִ ְנְ הֹוֹ ָָרא‪ְ ,‬וְ ַנַ ֲֲעָׂש�ָ ה ַַט ַַעם‬ ‫ֶֶאל ה' ְְמ ַַה � ֵֵּפ ְְך ֲֲח ׁׁש ָ‬ ‫אזוי ווי דער באשעפער האט איר געהייסן‪ֵֵ ,‬מ ֲֲח ַַמת ּגֹּוֹ ֶֶדל‬ ‫ַַמ ֲֲעָׂש�ָ יו ֲֲאֶׁש� ֶ ר ָָעָׂש�ָ ה ְ �ְּבַגַ ְׁש� ְ ִִמּיּּוּת ְ�ְּכ ַַט ַַעם ַַה � ְְּפ ִִרי ַ�ַּכ ַ �ַּנ"ל‪,‬‬ ‫תּוַּּקן ֵֵח ְְטא ָָה ֲֲא ָָד ָָמה ְוְ ֵֵת ֵֵצא ִִמ ְ�ְּקָלָ ָלָ ָָתּהּ ‪,‬‬ ‫ְוְ ִִה ֵ �ֵּנה ָָאז ְיְ ַ�‬ ‫ַַה ֶֶה ְְס ֵ�ֵּתר ְוְ ַַהחֹוֹ � ֶֶׁש ְְך ִנִ ְְת ַַקְלְ ֵֵקל ֶזֶ ה צוליב די גרויסע טונקלקייט‬ ‫ְוְ ִיִ ְְת ָ �ָּב ֲֲערּוּ ִִמן ָָהעֹוֹ ָלָ ם מֹוֹ ץ ְוְ ֶֶת ֶֶבן‪ְ ,‬וְ ִִה ֵ �ֵּנה ָָאז ְ‬ ‫יּוְּחַזַ ר‬ ‫און 'הסתר' איז שאדן געווארן די בחינה‪ְ ,‬וְ ַַרק ַַה �ִִּמ ְְצָוָ ה ְ �ְּב ַַע ְְצ ָָמּהּ‬ ‫ּוִּפ ְְריֹוֹ ָׁש� ָ ֶוֶ ה‪.‬‬‫ַַהָּד�ָ ָָבר ִלִ ְְת ִִח ָ�ָּל ָָתּהּ ֶׁש� ֶ ִ �ִּי ְְהֶיֶ ה ַַט ַַעם ֵֵעץ ִ‬ ‫ֵיֵ ׁשׁ ָלָ ּהּ ַַט ַַעם און נאר די מצוה אליין האט א טעם‪ְ ,‬וְ ָָה ֲֲע ִִׂש� ּיֹּוֹ ת‬ ‫ּוִּב ְְהיֹוֹ ת ֵ�ֵּכן ִ �ִּב ְְמ ֵֵה ָָרה ְ �ְּבָיָ ֵֵמינ�ּו ִיִ ָ�ָּת ֵֵכן ִלִ ְְקרֹוֹ ת � ְְּפ ִִרי‬ ‫ִ‬ ‫ַַה ַ �ַּג � ְְׁש ִִמּיֹּוֹ ת ֵֵאין ָ �ָּב ֶֶהם ַַט ַַעם און די גשמיות'דיגע טוהן איז נישט‬ ‫אּוְּכָלָ א‬‫ְ‬ ‫ָָה ֵֵעץ ְ �ְּבֵׁש� ֵ ם � ְְּפ ִִרי ָָה ֲֲא ָָד ָָמה‪ִּ�ִ ,‬כי הּוּא‬ ‫יֵמי ָָה ֵֵעץ‬ ‫ַּד�ַ ֲֲאֵּפ ַ�ַּרתד‪ָָ ,‬ה ֵֵעץ ְוְ ַַה � ְְּפ ִִרי ֶֶא ָָחד ֵֵהם‪ְ ,‬וְ ִִכ ֵ‬ ‫קיין טעם אין זיי‪.‬‬ ‫ְוְ גֹוֹ 'ה‪ֶׁ ,‬ש� ֶ ִ �ִּיְׂש�ְ ָָר ֵֵאל ִיִ ְְהיּוּ ַ �ַּגם ֵ�ֵּכן ִ �ִּב ְְב ִִחיָנָ ה זֹוֹ ִ �ִּב ְְמ ֵֵה ָָרה‬ ‫ְ �ְּבָיָ ֵֵמינּוּ ֵ�ֵּכן ְיְ ִִהי ָָרצֹוֹ ן ָָא ֵֵמן‪.‬‬ ‫דורך תשובה ווערן זיינע מעשים ווי די טעם פון די פרי‬ ‫ראה רש"י ביצה ב‪ ,‬א‪ :‬אוכלא דאפרת‪ ,‬אוכל‬ ‫ׁשּׁוָּבה ַ�ַּכ ֲֲא � ֶֶׁשר ָָה ָָא ָָדם � ָָׁשב ֶֶאל ה' ְְמ ַַה � ֵֵּפ ְְך ֲֲחׁשּׁוָּכָ א‬ ‫ד‪.‬‬ ‫ֲֲא ָָבל ַַעל ְיְ ֵֵדי ַַה ְ�ְּת ָ‬ ‫שנפרד‪ ,‬וחבירו בפסחים (פה‪ ,‬א) חבורי אוכלין כמאן‬ ‫דמפרתי‪.‬‬ ‫ִלִ ְנְ הֹוֹ ָָרא אבער דורך תשובה ‪ -‬ווען א מענטש קערט זיך‬ ‫ישעיה סה‪ ,‬כב‪ :‬כי כימי העץ ימי עמי‪ .‬שלעתיד‬ ‫ה‪.‬‬ ‫צוריק צום באשעפער ווערט איבערגעקערט פון טונקל צו‬ ‫לבוא יהיו ישראל בבחינת העץ‪.‬‬ ‫ליכטיגקייט‪ְ ,‬וְ ַנַ ֲֲע ָָׂש� ה ַַט ַַעם ַַמ ֲֲע ָָׂש� יו ֲֲא � ֶֶׁשר ָָע ָָׂש� ה ְ �ְּבַגַ � ְְׁש ִִמּיּּוּת ְ�ְּכ ַַט ַַעם‬ ‫ַַה � ְְּפ ִִרי ַ�ַּכ ַ�ַּנ"ל און זיינע גשמיות'דיגע מעשים וואס ער האט געטאהן ווערט ווי די אויבענדערמאנטע טעם פון‬ ‫די ְ'ְּפ ִִרי'‪.‬‬ ‫תּוַּּקן ֵֵח ְְטא ָָה ֲֲא ָָד ָָמה ְוְ ֵֵת ֵֵצא ִִמ ְ�ְּקָלָ ָלָ ָָתּהּ און דעמאלסט וועט פארראכטן ווערן די זינד פון די ערד‬ ‫ְוְ ִִה ֵ�ֵּנה ָָאז ְיְ ַ �‬ ‫און עס וועט ארויסגיין פון די קללה‪ְ ,‬וְ ִיִ ְְת ָ �ָּב ֲֲערּוּ ִִמן ָָהעֹוֹ ָלָ ם מֹוֹ ץ ְוְ ֶֶת ֶֶבן און עס וועט אויסגערוימט ווערן פון‬ ‫די וועלט די שטרוי און ָָא ְְּפפאל‪ְ ,‬וְ ִִה ֵ�ֵּנה ָָאז י ְּוְּחַזַ ר ַַה ָָּד� ָָבר ִלִ ְְת ִִח ָ �ָּל ָָתּהּ � ֶֶׁש ִ �ִּי ְְהֶיֶ ה ַַט ַַעם ֵֵעץ ִּוִּפ ְְריֹוֹ � ָָׁשֶוֶ ה און דעמאלסט‬ ‫וועט צוריקגיין די זאך אזוי ווי עס איז געווען אין אנפאנג די ווילן פונם באשעפער אז עס זאל זיין די טעם‬ ‫פון בוים און די פרי צוזאמען גלייך‪.‬‬ ‫לעתיד לבוא וועט די � ְְּפ ִִרי ָָה ֵֵעץ ווערן אנגערופן מיט די נאמען � ְְּפ ִִרי ָָה ֲֲא ָָד ָָמה‬ ‫ִּוִּב ְְהיֹוֹ ת ֵ�ֵּכן ִ �ִּב ְְמ ֵֵה ָָרה ְ �ְּבָיָ ֵֵמינּוּ ִיִ ָ�ָּתֵכֵ ן ִלִ ְְקרֹוֹ ת � ְְּפ ִִרי ָָה ֵֵעץ ְ �ְּב � ֵֵׁשם � ְְּפ ִִרי ָָה ֲֲא ָָד ָָמה און ווען עס וועט אזוי זיין – שנעל‬ ‫אין אונזערע טעג – וועט מען קען צוריק אנרופן די ְְּפ ִִרי ֵֵעץ מיט די נאמען ְְּפ ִִרי ָָה ֲֲא ָָד ָָמה‪ִּ�ִ ,‬כי הּוּא אּוְּכְ ָלָ א‬ ‫ַַּד� ֲֲא �ֵּפ ַַּרתד ווייל די פרוכט פונעם בוים איז אזוי ווי א שטיקל עסן וואס האט זיך אפגעבראכן פון א אנדערע‬ ‫שטיקל עסן (ווייל די בוים איז אויך א עסן)‪ָָ ,‬ה ֵֵעץ ְוְ ַַה � ְְּפ ִִרי ֶֶא ָָחד ֵֵהם‪ ,‬און די בוים און די פרי וועט זיין איינס‪.‬‬ ‫יֵמי ָָה ֵֵעץ ְיְ ֵֵמי ַַע ִּּמי' אז לעתיד לבוא‬ ‫ְוְ ִכִ ֵיֵמי ָָה ֵֵעץ ְוְ גֹוֹ ' אזוי ווי דער נביא זאגט אין ישעיה (סה‪ ,‬כב)‪ִּ' :‬כּ י ִכִ ֵ‬ ‫וועט זיין 'אזוי ווי די טעג פון די ביימער זיין די טעג פון מיין פאלק' – די יודן‪ֶֶׁ � ,‬ש ִ �ִּי ְְׂש� ָָר ֵֵאל ִיִ ְְהיּוּ ַ �ַּגם ֵ�ֵּכן ִ �ִּב ְְב ִִחיָנָ ה‬ ‫זֹוֹ ה אז די יודן וועלן זיין אין די זעלבע רוחניות'דיגע בחינה פון די ביימער‪.‬‬ ‫ִ �ִּב ְְמ ֵֵה ָָרה ְ �ְּבָיָ ֵֵמינּוּ ֵ�ֵּכן ְיְ ִִהי ָָרצֹוֹ ן ָָא ֵֵמן ס'זאל מקויים ווערן שנעל אין אונזערע טעג ָָא ֵֵמן ֵּכֵ ן ְיְ ִִהי ָָרצֹון‪.‬‬ ‫אזוי טייטשט רש"י אין מס' ביצה (ב‪ ,‬א)‪ :‬אוכלא דאפרת‪ ,‬אוכל שנפרד [א עסן וואס האט זיך אפגעטיילט]‪.‬‬ ‫ד‪.‬‬ ‫דאס מיינט אז אזוי ווי די בוים וועט האבן די טעם פון די פרוכט אזוי וועט די גשמיות האבן די טעם פון רוחניות‪.‬‬ ‫ה‪.‬‬ ‫ד‬ ‫די תירוץ אויף די קשיא‬ ‫ְוְ ֶזֶ ה ֶׁש� ֶ ָָא ַַמר ַַה ָ�ָּכתּוּב 'ְוְ ָלָ ַַק ְְח ָ�ָּת ֵֵמ ֵֵראִׁש� ִ ית ָ�ָּכל � ְְּפ ִִרי‬ ‫ָָה ֲֲא ָָד ָָמה'ו‬ ‫אִׁשית ָ�ָּכל � ְְּפ ִִרי‬ ‫ְוְ ֶזֶ ה � ֶֶׁש ָָא ַַמר ַַה ָ�ָּכתּוּב 'ְוְ ָלָ ַַק ְְח ָ�ָּת ֵֵמ ֵֵר � ִ‬ ‫ירּוּׁש ֶׁש� ֶ ּתֹּוֹ ִִציא ַַט ַַעם ַַה � ְְּפ ִִרי ֵֵמ ָָה ֲֲא ָָד ָָמה‬ ‫ָָה ֲֲא ָָד ָָמה'‪ֵֵּ � ,‬פ ׁ‬ ‫און דאס איז וואס די פסוק זאגט 'און זאלסט נעמען פון‬ ‫ּוְּפ ִִרי ָׁש� ָ ֶוֶ ה‪ֶׁ ,‬ש� ֶ ִ �ִּי ְְהֶיֶ ה ַַט ַַעם‬ ‫ַַע ְְצ ָָמּהּ ‪ֶׁ ,‬ש� ֶ ִ �ִּי ְְהֶיֶ ה ַַט ַַעם ֵֵעץ ְ‬ ‫ַַמ ֲֲעֵׂש�ֵ י ַַה ַ �ַּגְׁש� ְ ִִמי ְ�ְּכ ַַט ַַעם ַַה �ִִּמ ְְצָוָ ה ַ�ַּכ ַ �ַּנ"ל‪.‬‬ ‫די ערשטע פון די פרוכט פון די ערד'‪ֵֵּ � ,‬פירּוּׁשׁ � ֶֶׁשּתֹּוֹ ִִציא‬ ‫רּוָּּמז ְ �ְּב ַַמ ֲֲא ַַמר ֲֲחַזַ "ל (ראש השנה יא‪ְּ� ְ ).‬ב ִִתְׁש� ְ ֵֵרי‬ ‫ְוְ ֶזֶ הּוּ ְְמ �ָ‬ ‫ַַט ַַעם ַַה � ְְּפ ִִרי ֵֵמ ָָה ֲֲא ָָד ָָמה ַַע ְְצ ָָמּהּ דאס מיינט אז דו זאלסט‬ ‫יַאת ָָהעֹוֹ ָלָ ם ָָהְיְ ָָתה‬ ‫ירּוּׁש ֶׁש� ֶ ְ �ְּב ִִר ַ‬ ‫ִנִ ְְב ָָרא ָָהעֹוֹ ָלָ ם‪ֵֵּ � ,‬פ ׁ‬ ‫ארויסנעמען די טעם פון די פרי פון די ערד אליין‪ֶֶׁ � ,‬ש ִ �ִּי ְְהֶיֶ ה‬ ‫ְ �ְּב ִִתְׁש� ְ ֵֵרי‪ִּ� ִ ,‬בְׁש� ְ ִִביל ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ִ�ִּתְׁש� ְ ֵֵרי‪ְ ,‬לְ ׁׁשֹוֹ ן ֲ'ֲא ׁׁש ֶּוֶּרּנּּוּ'‬ ‫ַַט ַַעם ֵֵעץ ְּוְּפ ִִרי � ָָׁשֶוֶ ה אז ס'זאל זיין די טעם פון פרי און די‬ ‫(במדבר כג‪ ,‬ט)‪ְ ,‬לְ ׁׁשֹוֹ ן ִִה ְְס ַ�ַּת ְ�ְּכלּוּת‪ֶׁ ,‬ש� ֶ �ִִּמ ְְס ַ�ַּת ֵ�ֵּכל ְ �ְּב ָָכל‬ ‫ַַמ ֲֲעָׂש�ָ יו ֶׁש� ֶ ִ �ִּי ְְהֶיֶ ה ַלַ ה'‪/‬‬ ‫האלץ גלייך‪ֶֶׁ � ,‬ש ִ �ִּי ְְהֶיֶ ה ַַט ַַעם ַַמ ֲֲע ֵֵׂש� י ַַה ַ �ַּג � ְְׁש ִִמי ְ�ְּכ ַַט ַַעם ַַה �ִִּמ ְְצָוָ ה ַ�ַּכ ַ�ַּנ"ל‬ ‫ּוַּמה ֶׁש� ֶ ָָהָיָ ה ל�ֹו ִ �ִּב ְְת ִִח ָ�ָּלה ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ֵ'ֵס ֶֶתר' ְוְ חֹוֹ ֶׁש� ֶ ְך‪ְ,‬‬ ‫ַ‬ ‫אז די טעם פון זיינע גשמיות'דיגע מעשים זאל זיין ווי די‬ ‫ּוֵּבין‬ ‫ִנִ ְְת ַַה � ֵֵּפְך אֹוֹ ת ס' ְוְ ַנַ ֲֲעָׂש�ָ ה ִׁש� ִ י"ן ְוְ ִנִ ְְכַנַ ס ֵ �ֵּבין ָ�ָּתי"ו ֵ‬ ‫ְ‬ ‫טעם פון די מצוה ווי אויבענדערמאנט‪.‬‬ ‫י"ׁש ְוְ ַנַ ֲֲעָׂש�ָ ה �ִִּת � ְְׁש ֵֵרי ְ �ְּבהֹוֹ ָָס ַַפת אֹוֹ ת יּוּ"ד‪ִּ� ִ ,‬ג ַַמ ְְט ִִר ָָּיא‬ ‫�‬ ‫ֵֵר ׁ‬ ‫ֶֶעֶׂש�ֶ ר � ְְּפ ָָע ִִמים צ"א ֶׁש� ֶ ִִהיא ְ �ְּב ִִחיַנַ ת (חבקוק ב‪ ,‬כ) 'ַוַ ה'‬ ‫יַכל ָָק ְְד ׁׁשֹוֹ 'ו‪ַַ ,‬על ְיְ ֵֵדי ֶׁש� ֶ ִ�ִּת ֵ�ֵּקן ָ�ָּכל ַַה �ֶּׁש� ֶ ַַבע ִִמּדֹּוֹ ת ֶׁש� ֶ ּלֹּוֹ‬ ‫ְ �ְּב ֵֵה ַ‬ ‫[ג]‬ ‫ַלַ ה' ַ�ַּכ ַ �ַּנ"ל‪.‬‬ ‫פשט אין מאמר חז"ל ְ �ְּב ִִת � ְְׁש ֵֵרי ִנִ ְבְ ָָרא ָָהעֹוֹ ָלָ ם‬ ‫עיין זוה"ק ח"ב קעח‪ ,‬א‪ :‬ובכוונת אמן‪ ,‬דהוא כליל‬ ‫ו‪.‬‬ ‫תרין שמהן יהו"ה אדנ"י‪ ,‬והאחד גניז טוביה וברכוהי‬ ‫רּוָּּמז ְ �ְּב ַַמ ֲֲא ַַמר ֲֲחַזַ "ל (ראש השנה יא‪ְּ� ְ ).‬ב ִִת � ְְׁש ֵֵרי ִנִ ְְב ָָרא‬ ‫ְוְ ֶזֶ ה�ּו ְְמ �ָ‬ ‫באוצר הנקרא היכל‪ ,‬והוא רמוז בפסוק (חבקוק ב‪ ,‬כ)‬ ‫ָָהעֹוֹ ָלָ ם און דאס איז מרומז אין די מאמר חז"ל אז אין‬ ‫'ויהו"ה בהיכל קדשו הס מפניו'‪.‬‬ ‫חודש ִִּת ְְׁש ֵֵרי איז די וועלט באשאפן געווארן‪ֵֵּ � ,‬פירּוּׁשׁ‬ ‫� ֶֶׁש ְ �ְּב ִִר ַיַאת ָָהעֹוֹ ָלָ ם ָָהְיְ ָָתה ְ �ְּב ִִת � ְְׁש ֵֵרי דאס מיינט צו זאגן אז די וועלט איז באשאפן געווארן מיט די בחינה פון‬ ‫ׁשּׁוֶּרּנּּוּ' (במדבר כג‪ ,‬ט) וואס ִ'ִּת ְְׁש ֵֵרי' איז א‬ ‫ִִּת ְְׁש ֵֵרי‪ִּ� ִ ,‬ב � ְְׁש ִִביל ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ִ�ִּת � ְְׁש ֵֵרי וועגן די בחינה פון ִ'ִּת ְְׁש ֵֵרי'‪ְ ,‬לְ ׁשֹׁוֹ ן ֲ'ֲא ֶ‬ ‫ׁשּוֶרּנּו' מיינט זעהן און קוקן‪ֶֶׁ � ,‬ש �ִִּמ ְְס ַ�ַּת ֵ�ֵּכל ְ �ְּבָכָ ל ַַמ ֲֲע ָָׂש� יו � ֶֶׁש ִ �ִּי ְְהֶיֶ ה ַלַ ה'‬ ‫ׁשּוֶרּנּו'‪ְ ,‬לְ ׁשֹׁוֹ ן ִִה ְְס ַ�ַּת ְ�ְּכלּוּת וואס ֲ'ֲא ֶ‬ ‫לשון פון ֲ'ֲא ֶ‬ ‫דאס מיינט אז דער מענטש זאל קוקן אויף אלע זיינע מעשים אז ס'זאל זיין פארן באשעפער‬ ‫די צירוף פון ֵ'ֵס ֶֶתר' און ִ�'ִּת � ְְׁש ֵֵרי'‬ ‫חֹוֶׁשְךז און וואס ס'איז געווען פאר אים פון אנפאנג א בחינה‬ ‫ּוַמה ֶֶׁש ָָהָיָ ה לֹו ִּבִ ְְת ִִחָּלָ ה ְּבְ ִִחיַנַ ת ֵ'ֵס ֶֶתר' ְוְ ֶ‬ ‫ַ‬ ‫פון באהעלטעניש ֵ(ֵס ֶֶתר) און טונקלקייט‪ִ ,‬נִ ְְת ַַה ֵֵּפְך אֹות ס' ְוְ ַנַ ֲֲע ָָׂשה ִִׁשי"ן ווערט די אות 'ס' פון ֵ'ֵס ֶֶתר'‬ ‫איבערגעדרייט און ס'ווערט א ִִׁשי"ןח‪ְ ,‬וְ ִנִ ְכְ ַנַ ס ֵּבֵ ין ָָּתי"ו ּוֵבֵ ין ֵֵרי"ׁש און די ִִׁשי"ן גייט אריין צווישן די אותיות‬ ‫הֹוָס ַַפת אֹות יּו"ד און ס'ווערט די ווארט ִ'ִּת ְְׁש ֵֵרי'‬ ‫פון ָָּתי"ו און ֵֵרי"ׁש פון די ווארט ֵ'ֵס ֶֶתר'' ְוְ ַנַ ֲֲע ָָׂשה ִ'ִּת ְְׁש ֵֵרי' ְּבְ ָ‬ ‫מיט צוגעלייגט די אות י'‪.‬‬ ‫די רמז פון ִ�'ִּת � ְְׁש ֵֵרי'‬ ‫ִ �ִּג ַַמ ְְט ִִר ָ �ָּיא ֶֶע ֶֶׂש� ר � ְְּפ ָָע ִִמים צ"א וואס די ווארט ִ'ִּת ְְׁש ֵֵרי' איז בגימטריא צען מאל איין און ניינציג (‪ֶֶׁ � ,)91‬ש ִִהיא‬ ‫ְ �ְּב ִִחיַנַ ת (חבקוק ב‪ ,‬כ) 'ַוַ ה' ְ �ְּב ֵֵהיַכַ ל ָָק ְְדׁשֹׁוֹ ' וואס די נומער 'איין און ניינציג' איז מרומז אינעם יחוד אין די פסוק‬ ‫'ַוַ ה' ְּבְ ֵֵהיַכַ ל ָָק ְְדׁשֹו' וואס 'ַוַ ה'' (די שם הוי"ה) איז גימטריא (‪ )26‬און די גימטריא פון שם אדנ"י (‪ )65‬איז מרומז‬ ‫אין די ווארט ֵ'ֵהיַכַ ל' וואס איז אויך גימטריא ‪ ,65‬און צוזאמען איז עס איין און ניינציג‪ַַ ,‬על ְיְ ֵֵדי � ֶֶׁש ִ�ִּת ֵ �ֵּקן ָ�ָּכל‬ ‫ַַה � � ֶֶּׁש ַַבע ִִמּדֹּוֹ ת � ֶֶׁשּלֹּוֹ ַלַ ה' ַ�ַּכ ַ�ַּנ"ל דורכדעם וואס ער האט מתקן געווען זיינע זיבן מידות ווי אויבענדערמאנט‪.‬‬ ‫און מיט דעם איז פארענטפערט די קשיא פונעם בת עין פארוואס רופט די תורה אן די ביכורים מיטן נאמען 'פרי האדמה'‪ .‬ווייל ווען א מענטש‬ ‫ו‪.‬‬ ‫ארבעט זיך אויס און געדענקט די כוונה פון בריאת העולם און זיין גשמיות איז אזוי ווי זיין רוחניות דעמאלסט ווערט די פרוכט פונעם בוים אין די‬ ‫בחינה פון 'טעם עצו ופריו שוה' און ס'ווערט ממש א 'בורא פרי האדמה' און אזוי וועט טאקע זיין לעתיד לבוא במהרה בימינו אמן‪.‬‬ ‫ּובֹוֵרא חֹוֶׁשֶ ְך' און דורך די חושך איז דא א‬ ‫ֵ‬ ‫'יֹוֵצר אֹור‬ ‫ווי דער בת עין האט אויבן געברענגט אז די וועלט איז באשאפן געווארן מיט די בחינה פון ֵ‬ ‫ז‪.‬‬ ‫הסתרה און שכחה אויף די עיקר כוונת הבריאה אז אלעס אויף די וועלט איז נישט באשאפען געווארן נאר פארן באשעפער'ס כבוד‪.‬‬ ‫דאס מיינט אז די אות 'ס' וואס איז די ערשטע אות פון ֵ'ֵסֶתֶ ר' – (באהאלטן) ווערט א ִִׁשי"ן וואס איז די שורש פון די ווארט ֲ'ֲאׁשּוֶרֶ ּנּו' וואס מיינט זעהן‬ ‫ח‪.‬‬ ‫און קוקן‪.‬‬ ‫ה‬ ‫ְוְ ֶזֶ ה ֶׁש� ֶ ָָא ַַמר ַַה ָ�ָּכתּוּב (ויקרא כג‪ ,‬כד) ַ �'ַּבחֹוֹ ֶֶד ׁׁש‬ ‫די תיקון פון ' ֹֹראׁשׁ ַַה � � ָָּׁשָנָ ה'‬ ‫יִעי ְ �ְּב ֶֶא ָָחד ַלַ חֹוֹ ֶֶד ׁׁש'‪ַַ ,‬הְיְ ינ�ּו ְ�ְּכֶׁש� ֶ ִ �ִּנ ְְת ַַחֵּד�ֵ ׁׁש‬ ‫ַַה �ְּׁש� ְ ִִב ִ‬ ‫ְוְ ֶזֶ ה � ֶֶׁש ָָא ַַמר ַַה ָ�ָּכתּוּב (ויקרא כג‪ ,‬כד) ַ �'ַּבחֹוֹ ֶֶדׁשׁ ַַה � � ְְּׁש ִִב ִיִעי ְ �ְּב ֶֶא ָָחד‬ ‫יִעי‪ְּ� ְ ,‬ב ִִחיַנַ ת ֶׁש� ֶ ַַבע ִִמּדֹּוֹ ת ֶׁש� ֶ ּלֹּוֹ ַ�ַּכ ַ �ַּנ"ל‪,‬‬ ‫ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ְׁש� ְ ִִב ִ‬ ‫ַלַ חֹוֹ ֶֶדׁשׁ 'ט און דאס איז וואס די פסוק זאגט 'און אין די‬ ‫יַמ ְְט ִִר ָ �ָּיא ֶֶעֶׂש�ֶ ר � ְְּפ ָָע ִִמים‬ ‫ָָאז ַנַ ֲֲעָׂש�ָ ה ֹרֹאׁשׁ ַַה � ָָּׁשָנָ ה‪ִּ� ִ ,‬ג ַ‬ ‫ֱֱאֹל ִִֹהים‪ְ .‬וְ עֹוֹ ד אֹוֹ ת ֶֶא ָָחדז‪ְ ,‬לְ ַַר �ֵֵּמז ִלִ ְְב ִִחיַנַ ת ְּד�ְ ֵֵביקּוּת‬ ‫זיבעטן חודש אינעם ערשטן טאג'‪ַַ ,‬הְיְ ינ�ּו ְ�ְּכ � ֶֶׁש ִ�ִּנ ְְת ַַח ֵֵּד� ׁשׁ ְ �ְּב ִִחיַנַ ת‬ ‫ַ �ַּב ֲֲאלּוּפֹוֹ ֶׁש� ֶ ל עֹוֹ ָלָ ם‪.‬‬ ‫� ְְׁש ִִב ִיִעי דאס מיינט ווען עס ווערט באנייט די בחינה פון‬ ‫ְוְ ֶזֶ הּוּ ַ'ַרק ַ �ַּב ֲֲאבֹוֹ ֶֶת ָ‬ ‫'ְׁשִבִ ִיִעי'‪ְּ� ְ ,‬ב ִִחיַנַ ת � ֶֶׁש ַַבע ִִמּדֹּוֹ ת � ֶֶׁשּלּ�ֹו ַ�ַּכ ַ�ַּנ"ל וואס דאס איז די‬ ‫יָך ָָחַׁש� ַ ק ה'' ְוְ גֹוֹ ' (דברים י‪ ,‬טו)‪,‬‬ ‫ְ‬ ‫רּוְּך הּוּא ֶׁש� ֶ ִ �ִּי ְְהֶיֶ ה ִ�ִּתיּקּּוּן‬‫ַַהְיְ ינּוּ ֶׁש� ֶ ֶ �ֶּזהּוּ ְְרצֹוֹ ן ַַהּבֹּוֹ ֵֵרא ָ �ָּב ְ‬ ‫בחינה פון די זיבן מידות ווי אויבענדערמאנט‪ָָ ,‬אז ַנַ ֲֲע ָָׂש� ה ' ֹֹראׁשׁ‬ ‫ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ָָאבֹוֹ ת ֶׁש� ֶ ֵֵהם ְ�ְּכָלָ לּוּת ַזַ ִיִ י"ן ַַה �ִִּמּדֹּוֹ ת‪.‬‬ ‫ְוְ ַיַ ֲֲעֹק ֹב ֶׁש� ֶ ָָהָיָ ה ָ �ָּבחּוּר ֶׁש� ֶ ָ �ָּב ָָאבֹוֹ ת עֹוֹ ֶלֶ ה ְׁש� ְ מֹוֹ ַיַ ֲֲעֹקֹב‬ ‫ָּׁשָנָ ה' ‪ִּ� ִ ,‬ג ַיַמ ְְט ִִר ָ �ָּיא ֶֶע ֶֶׂש� ר � ְְּפ ָָע ִִמים‬ ‫ַַה � � ָָּׁשָנָ ה' דעמאלסט ווערט 'ֹרֹאׁש ַַה ָ �‬ ‫רּוְּך הּוּאח‪,‬‬ ‫ַ�ַּכ �ִִּמ ְְס � ָָּפר ַזַ ִיִ י"ן � ְְּפ ָָע ִִמים ֵׁש� ֵ ם ָָה ֶֶע ֶֶצם ָ �ָּב ְ‬ ‫ָּׁשָנָ ה' איז בגימטריא צעהן‬ ‫ֱ'ֱאֹל ִִֹהים' וואס די ווארט 'ֹרֹאׁש ַַה ָ �‬ ‫ְלְ ַַר �ֵֵּמז ְלְ ִִתיּקּּוּן ַַה �ֶּׁש� ֶ ַַבע ַַה �ִִּמּדֹּוֹ ת ַ�ַּכ ַ �ַּנ"ל‪.‬‬ ‫ֹלִהים'‪ְ ,‬וְ עֹוֹ ד אֹוֹ ת ֶֶא ָָחדי און די גימטריא פון‬ ‫מאל די ווארט ֱ'ֱא ִ‬ ‫בּוָּעה ֲֲאֶׁש� ֶ ר ִנִ ְׁש� ְ ַ �ַּבע ַלַ ֲֲאבֹוֹ ֵֵתינּוּ‪,‬‬ ‫ְוְ ֶזֶ ה�ּו ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ַַה �ְּׁש� ְ ָ‬ ‫ָּׁשָנָ ה' האט איין נומער מער‪ְ ,‬לְ ַַר �ֵֵּמז ִלִ ְְב ִִחיַנַ ת ְְּד� ֵֵביקּוּת‬ ‫'ֹרֹאׁש ַַה ָ �‬ ‫ְלְ ׁׁשֹוֹ ן ֶׁש� ֶ ַַבע‪ְ ,‬לְ ַַר �ֵֵּמז ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ֶׁש� ֶ ַַבע ִִמּדֹּוֹ ת ַ�ַּכ ַ �ַּנ"ל‪.‬‬ ‫ַ �ַּב ֲֲאלּוּפֹוֹ � ֶֶׁשל עֹוֹ ָלָ ם און דאס נומער איינס קומט צו מרמז זיין‬ ‫אז מען זאל זיך מדבק אין דעם איינציגן באשעפער‪.‬‬ ‫דהיינו שתיבת ראש השנה יתירה בחשבון ממספר‬ ‫ז‪.‬‬ ‫אלהים עם מספר א'‪ ,‬וע"ז כתב רבינו‪ ,‬ועוד אות‬ ‫אחד לרמז לבחי' דבקות באלופו של עולם וכו'‪.‬‬ ‫עיין לקוטי תורה פרשת וירא עה"פ הנה ילדה‬ ‫ח‪.‬‬ ‫מלכה‪ :‬ונבאר עתה יעקב כי הוא סוד ז' הויות‬ ‫די אבות האבן מתקן געווען די � � ֶֶּׁשַבַ ע �ִִּמּדֹּוֹ ת‬ ‫שעולים גימטריא יעקב‪ ,‬וזהו 'ויצא יעקב מבאר‬ ‫שבע' סוד ז' הויות אלו‪.‬‬ ‫יָך ָָח � ַַׁשק ה'' ְוְ גֹוֹ ' (דברים י‪ ,‬טו) און דאס איז‬ ‫ְוְ ֶזֶ הּוּ ַ'ַרק ַ �ַּב ֲֲאבֹוֹ ֶֶת ָ‬ ‫פשט אין די פסוק וואס זאגט 'נאר אין דיינע עלטערן האט‬ ‫דער אייבישטער געגלוסט' ‪ַַ ,‬הְיְ ינּוּ � ֶֶׁש ֶ �ֶּזהּוּ ְְרצֹוֹ ן ַַהּבֹּוֹ ֵֵרא ָ �ָּבר ְ‬ ‫ּוְּך הּוּא � ֶֶׁש ִ �ִּי ְְהֶיֶ ה ִ�ִּתיּקּּוּן ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ָָאבֹוֹ ת � ֶֶׁש ֵֵהם ְ�ְּכָלָ לּוּת ַזַ ִיִ י"ן‬ ‫ַַה �ִִּמּדֹּוֹ ת דאס מיינט צו זאגן אז די ווילן פונעם באשעפער איז אז ס'זאל זיין א תיקון פון די ְּבְ ִִחיַנַ ת ָָאבֹות‬ ‫וואס די אבות זענען כולל די זיבן מידות‪.‬‬ ‫די רמז אין די נאמען 'ַיַ ֲֲעֹקֹב'‬ ‫ּוְּך הּוּא און יעקב וואס‬ ‫ְוְ ַיַ ֲֲעֹקֹב � ֶֶׁש ָָהָיָ ה ָ �ָּבחּוּר � ֶֶׁש ָ �ָּב ָָאבֹוֹ ת עֹוֹ ֶלֶ ה � ְְׁשמֹוֹ 'ַיַ ֲֲעֹקֹב' ַ�ַּכ �ִִּמ ְְס � ָָּפר ַזַ ִיִ י"ן � ְְּפ ָָע ִִמים � ֵֵׁשם ָָה ֶֶע ֶֶצם ָ �ָּבר ְ‬ ‫איז געווען דער אויסגעוועלטער פון די אבות איז זיין נאמען 'ַיַ ֲֲעֹקֹב' בגימטריא ווי זיבן מאל די שם הוי"ה‪,‬‬ ‫ְלְ ַַר �ֵֵּמז ְלְ ִִתיּקּּוּן ַַה � � ֶֶּׁש ַַבע ַַה �ִִּמּדֹּוֹ ת ַ�ַּכ ַ�ַּנ"ל וואס דאס איז אונז מרמז אז ער האט מתקן געווען די זיבן מידות ווי‬ ‫אויבענדערמאנט‪.‬‬ ‫בּוָּעה ֲֲא � ֶֶׁשר ִנִ � ְְׁש ַ �ַּבע ַלַ ֲֲאבֹוֹ ֵֵתינּוּ אי און דאס איז פשט אינעם פסוק וואס ענדיגט צו און זאגט‬ ‫ְוְ ֶזֶ הּוּ ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ַַה � � ְְּׁש ָ‬ ‫אונז וועגן די שבועה 'וואס דער אייבישטער האט געשוואוירן צו אונזערע עלטערן'‪ְ ,‬לְ ׁשֹׁוֹ ן � ֶֶׁש ַַבע וואס די‬ ‫'ֶׁשַבַ ע' (זיבן)‪ְ ,‬לְ ַַר �ֵֵּמז ְ �ְּב ִִחיַנַ ת � ֶֶׁשב�ע ִִמּדֹּוֹ ת ַ�ַּכ ַ�ַּנ"לבי וואס קומט צו מרמז זיין אויף‬ ‫ווארט 'ִנִ ְְׁש ַַּבע' איז די לשון פון ֶ‬ ‫די זיבן אויבענדערמאנטע מידות וואס די אבות האבן אויסגעארבעט‪.‬‬ ‫ְִׂשָׂרֵָאל ֵלֵ אֹמֹר ַּבֹּחֶֹדֶׁש ַַה ְּׁׁש ִִב ִיִעי ְּבֶּאֶָחָ ד ַלַ ֹחֶֹדֶׁש ִי ְְִהֶיֶה ָלֶָכֶ ם ַׁשׁ ָּּבתֹון ִזִ ְכְ רֹון ְּתּ רּוָעָ ה ִִמ ְְקָרָא ֹקֶֹדֶׁש‪.‬‬ ‫די לשון הפסוק‪ַּ :‬דֵּּבּ ר ֶאֶ ל ְּבֵּנֵ י ִי ֵ‬ ‫ט‪.‬‬ ‫י‪ .‬די ווארט 'ראש השנה' איז בגימטריא ‪ 861‬וואס איז איינס מער ווי ‪ 10‬מאל די שם 'אלקים' וואס איז ‪ ,860‬און פארדעם שרייבט דער בת עין אז די‬ ‫'ֲאלּופֹו ֶׁשֶ ל עֹוָלָ ם' (וואס‬ ‫'איינס מער' פון די חשבון הגמטריא איז מרמז זיך צו באהעפטן צום איין איינציגן באשעפער וואס ווערט אנגערופן מיטן נאמען ֲ‬ ‫ֲ'ֲאלּופֹו' איז א לשון פון 'אלף' – איינס)‪.‬‬ ‫אָת ֶֶאל ַַהֹּכ� ֵֵּהן ֲֲא � ֶׁׁשר ִיִ ְְהֶיֶ ה �ַּב �ָּּי ִִּמים ָָה ֵֵהם ְוְ ַ‬ ‫ָאַָמ ְְר ָּּת ֵֵאָלָ יו ִִהַּג ְְּדִּתּ י ַַהּיֹום ַלַ ד'‬ ‫אי‪ .‬דער בת עין גייט יעצט אריבער צו טייטשען די קומענדיגע פסוק פון די פרשה‪ָּ :‬וָּב ָ‬ ‫ָבָאִתי ֶאֶ ל ָהָָאֶָרֶ ץ ֲֲא � ֶׁׁשר ִנִ �ְׁשַּׁב�ּע ד' ַלַ ֲֲאֹב ֵֵֹתינּוּ ָלָ ֶֶתת ָלָ נּוּ‪.‬‬ ‫ִ‬ ‫ֱֱאֹלֶקֶ יָך ִּכּ י‬ ‫ֶׁשֶַבע ִִמּדֹות‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫בי‪ .‬וואס די פסוק זאגט אונז אז אונז זענען אריינגעקומען קיין ארץ ישראל אין די זכות פון אונזערע אבות וואס האבן מתקן געווען די‬ ‫ו‬ ‫אָת ֶֶאל ַַה �ֹּכ ֵֵֹהן ֲֲא � ֶֶׁשר ִיִ ְְהֶיֶ ה ַ �ַּב ָ �ָּי ִִמים ָָה ֵֵהם'‬ ‫פשט אין 'ּוָּבָ ָ‬ ‫אָת ֶֶאל ַַהֹּכ� ֵֵֹהן ֲֲאֶׁש� ֶ ר ִיִ ְְהֶיֶ ה‬ ‫ְוְ ֶזֶ הּוּ ֶׁש� ֶ ָָא ַַמר ַַה ָ�ָּכתּוּב ָ‬ ‫'ּוָּב ָ‬ ‫אָת ֶֶאל ַַהֹּכ� ֵֵֹהן ֲֲא � ֶֶׁשר ִיִ ְְהֶיֶ ה ַ �ַּב ָ �ָּי ִִמים‬ ‫ְוְ ֶזֶ ה�ּו � ֶֶׁש ָָא ַַמר ַַה ָ�ָּכתּוּב ָ‬ ‫'ּוָּב ָ‬ ‫ירּוּׁש ֶׁש� ֶ ָ�ָּתֹבֹא ֶֶאל ַַהֹּכ� ֵֵֹהן‪ְ ,‬לְ ׁׁשֹוֹ ן‬ ‫ַ �ַּב ָ �ָּי ִִמים ָָה ֵֵהם'‪ֵֵּ � ,‬פ ׁ‬ ‫ָָה ֵֵהם'גי און דאס איז וואס די פסוק זאגט 'און דו‬ ‫ַַע ְְבדּוּת‪ֲֲ ,‬אֶׁש� ֶ ר ִיִ ְְהֶיֶ ה ִ �ִּב ְְב ִִחיַנַ ת 'ָיָ ִִמים ָָה ֵֵהם'‪ָ ,‬יָ ִִמים‬ ‫יָּל ִִאין‪ַַ ,‬הְיְ ינּוּ ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ֶׁש� ֶ ַַבע ִִמּדֹּוֹ ת ַ�ַּכ ַ �ַּנ"ל‪.‬‬ ‫ִִע ָ�‬ ‫וועסט קומען צו די כהן וואס וועט זיין אין יענע‬ ‫ּכּּוִּרים ִִמ �ִּׁש� ִ ְְב ַַעת ַַה �ִִּמיִנִ ים‬ ‫ְוְ ָלָ ֵֵכן ִִצ �ָָּוה ַַה ָ�ָּק ָ �ָּב"ה ְלְ ָָה ִִביא ִ �ִּב ִ‬ ‫טעג'‪ֵֵּ � ,‬פירּוּׁשׁ � ֶֶׁש ָ�ָּתֹבֹא ֶֶאל ַַהֹּכ� ֵֵֹהן דאס איז טייטש אז‬ ‫ֶׁש� ֶ ִ �ִּנְׁש� ְ ַ�ַּת ְ �ְּב ָָחה ָ �ָּב ֶֶהן ֶֶא ֶֶרץ ִיִ ְׂש�ְ ָָר ֵֵאל ַּד�ַ ְיְ ָיָקא‪ַַ ,‬הְיְ ינּוּ ִ�ִּכי ֵֵאּלּּוּ‬ ‫דו וועסט קומען צו די 'ֹּכֵֹהֵ ן'‪ְ ,‬לְ ׁשֹׁוֹ ן ַַע ְְבדּוּת וואס די‬ ‫דּוָּּׁש� ָ ה ֵֵהם ְ �ְּב ַַקל‬ ‫ַַה � ֵֵּפירֹוֹ ת ֶׁש� ֶ ל ֶֶא ֶֶרץ ִיִ ְׂש�ְ ָָר ֵֵאל ֶׁש� ֶ ִ �ִּנְגְ ְּד�ּ לּוּ ִ �ִּב ְְק �‬ ‫ווארט 'ֹּכֵֹהֵ ן' איז א לשון פון עבודה ‪ -‬דינען‪ֲֲ ,‬א � ֶֶׁשר ִיִ ְְהֶיֶ ה‬ ‫דּוָּּׁש� ָ ה‪ְּ� ְ ,‬ב ִִחיַנַ ת ַַט ַַעם ֵֵעצֹוֹ‬ ‫יֹוֹ ֵֵתר ְלְ ָָא ְְכָלָ ם ִ �ִּב ְְב ִִחיַנַ ת ְְק �‬ ‫ּוִּפ ְְריֹוֹ ָׁש� ָ ֶוֶ ה ַ�ַּכ ַ �ַּנ"ל‪.‬‬ ‫ִ‬ ‫יָּל ִִאין וואס די עבודה וועט‬ ‫ִ �ִּב ְְב ִִחיַנַ ת 'ָיָ ִִמים ָָה ֵֵהם' ָיָ ִִמים ִִע ָ �‬ ‫חּוָּצה ָלָ ָָא ֶֶרץ יֹוֹ ֵֵתר ָָקֶׁש� ֶ ה‬ ‫ֲֲא ָָבל � ֵֵּפירֹוֹ ת ֶׁש� ֶ ָ �ָּג ְְדל�ּו ְ �ְּב ָ‬ ‫זיין מיט די בחינה פון 'ָי ִִָמים ָהָ ֵהֵ ם' – די העכערע‬ ‫דּוָּּׁש� ָ ה‪ֲֲ ,‬א ָָבל � ֵֵּפירֹוֹ ת ֶׁש� ֶ ל ֶֶא ֶֶרץ‬ ‫ְלְ ָָא ְְכָלָ ם ִ �ִּב ְְב ִִחיַנַ ת ְְק �‬ ‫טעג‪ַ ,‬הַ ְיְינּו ְּבְ ִִחיַנַת ֶֶׁשַבַ ע ִִמּדֹוֹת ַַּכַּנַ"ל וואס דאס מיינט‬ ‫יַע‬ ‫דּוָּּׁש� ָ ה‪ּ ,‬וְּלְ ַַה ִ �ִּג ַ‬ ‫ִיִ ְׂש�ְ ָָר ֵֵאל ָיָ כֹוֹ ל ְלְ ָָא ְְכָלָ ם ִ �ִּב ְְב ִִחיַנַ ת ְְק �‬ ‫מיט די זיבן מידות ווי אויבענדערמאנט‪.‬‬ ‫יָּל ִִאין ַ�ַּכ ַ �ַּנ"ל‪.‬‬ ‫ִלִ ְְב ִִחיַנַ ת יֹוֹ ִִמין ִִע ָ�‬ ‫יַמ ְְט ִִר ָ �ָּיא ַַא ֶֶל"ף‪ְּ� ְ ,‬ב ִִחיַנַ ת ַַאּלּּוּפֹוֹ‬ ‫אָת ֶֶאל ַַה �ֹּכ ֵֵֹהן' ִ �ִּג ַ‬ ‫'ּוָּב ָ‬ ‫ָ‬ ‫די קדושה פון די פירות ארץ ישראל‬ ‫ּכּּוִּרים ִִמ � � ִִּׁש ְְב ַַעת ַַה �ִִּמיִנִ ים � ֶֶׁש ִ�ִּנ � ְְׁש ַ�ַּת ְ �ְּב ָָחה ָ �ָּב ֶֶהן ֶֶא ֶֶרץ ִיִ ְְׂש� ָָר ֵֵאל ַַּד� ְיְ ָיָקא און דערפאר האט‬ ‫ְוְ ָלָ ֵכֵ ן ִִצ ָ �ָּוה ַַה ָ �ָּק ָ �ָּב"ה ְלְ ָָה ִִביא ִ �ִּב ִ‬ ‫ּכּוִרים פון די זיבן מינים וואס ארץ ישראל איז אויסגעלויבט געווארן‬ ‫דער באשעפער געהייסן צו ברענגען ִּבִ ִ‬ ‫מיט דעם‪ַַ ,‬הְיְ ינּוּ ִ�ִּכי ֵֵאּלּּוּ ַַה � ֵֵּפירֹוֹ ת � ֶֶׁשל ֶֶא ֶֶרץ ִיִ ְְׂש� ָָר ֵֵאל � ֶֶׁש ִ�ִּנְגְ ְּּד� לּוּ ִ �ִּב ְְק � � ָ‬ ‫דּוָּּׁשה ֵֵהם ְ �ְּב ַַקל יֹוֹ ֵֵתר ְלְ ָָאְכְ ָלָ ם ִ �ִּב ְְב ִִחיַנַ ת ְְק � � ָ‬ ‫דּוָּּׁשה‬ ‫ווייל די פירות וואס וואקסן אין ארץ ישראל מיט א קדושה איז גרינגער עס צו עסן מיט א בחינה פון‬ ‫קדושה‪ְּ� ְ ,‬ב ִִחיַנַ ת ַַט ַַעם ֵֵעצֹוֹ ִּוִּפ ְְריֹוֹ � ָָׁשֶוֶ ה ַ�ַּכ ַ�ַּנ"לדי מיט די בחינה אז די טעם פון די בוים מיט די פרי זענען גלייך‬ ‫ווי אויבענדערמאנט‪.‬‬ ‫דּוָּּׁשה אבער די פירות וואס זענען‬ ‫חּוָּצה ָלָ ָָא ֶֶרץ יֹוֹ ֵֵתר ָָק � ֶֶׁשה ְלְ ָָאְכְ ָלָ ם ִ �ִּב ְְב ִִחיַנַ ת ְְק � � ָ‬ ‫ֲֲא ָָבל � ֵֵּפירֹוֹ ת � ֶֶׁש ָ �ָּג ְְדל�ּו ְ �ְּב ָ‬ ‫געוואקסן אין חוץ לארץ איז אסאך שווערער עס צו עסן מיט בחינה פון קדושה‪ֲֲ ,‬א ָָבל � ֵֵּפירֹוֹ ת � ֶֶׁשל ֶֶא ֶֶרץ‬ ‫דּוָּּׁשה אבער פירות פון ארץ ישראל קען מען עסן מיט א בחינה פון קדושה‪,‬‬ ‫ִיִ ְְׂש� ָָר ֵֵאל ָיָ כֹוֹ ל ְלְ ָָאְכְ ָלָ ם ִ �ִּב ְְב ִִחיַנַ ת ְְק � � ָ‬ ‫יָּל ִִאין ַ�ַּכ ַ �ַּנ"ל און דורכדעם אנצוקומען צו די בחינה פון די העכערע טעג ִ‬ ‫(יֹוִמין ִִעיָּלָ ִִאין)‬ ‫ּוְּלְ ַַה ִ �ִּג ַיַע ִלִ ְְב ִִחיַנַ ת יֹוֹ ִִמין ִִע ָ �‬ ‫וואס איז מרמז צו די ֶֶׁשַבַ ע ִִמּדֹות ווי אויבענדערמאנט‪.‬‬ ‫רמזים אין די פסוק‪:‬‬ ‫אָת ֶֶאל ַַה �ֹּכ ֵֵּהן ֲֲא � ֶֶׁשר ִיִ ְְהֶיֶ ה ַ �ַּב ָ �ָּי ִִמים‬ ‫ּוָּבָ ָ‬ ‫ֶ'ֶאל ַַה �ֹּכ ֵֵֹהן' צוקומען צום באשעפער‬ ‫אָת ֶ'ֶאל ַַהֹּכ� ֵֵֹהן' ִ �ִּג ַיַמ ְְט ִִר ָ �ָּיא ַַאֶלֶ "ף און איז מרומז אין פסוק ּוָבָ ָ‬ ‫אָת ֶ'ֶאל ַַהֹּכ ֵֵֹהן' וואס די ווערטער ֶ'ֶאל ַַהֹּכ ֵֵֹהן'‬ ‫ָּוָּב ָ‬ ‫איז גימטריא ַ'ַאֶלֶ ף'‪ְּ� ְ ,‬ב ִִחיַנַ ת ַַאּלּּוּפֹוֹ � ֶֶׁשל עֹוֹ ָלָ ם וואס די ווארט ַ'ַאֶלֶ ף' איז מרמז צום באשעפער דער ַַאּלּופֹו‬ ‫ֶֶׁשל עֹוָלָ ם – האר פון די וועלט‪.‬‬ ‫ָהֵָהם‬ ‫ֹּכֵּהן] ֲֲא ֶׁׁשר ִי ְְִהֶיֶה ַּבָּּי ִִּמים ֵ‬ ‫ֵ‬ ‫ֹּכֵּהן [אז דו וועסט קומען צו די בחינה פון עבודה וואס ווערט אנגערופן‬ ‫און דאס איז די פשט פון די פסוק‪ּ :‬וָבָאָתָ ֶאֶ ל ַַה ֵ‬ ‫גי‪.‬‬ ‫ָבָאִתי ֶאֶ ל ָהָָאֶָרֶ ץ ֲֲא ֶׁׁשר ִנִ ְׁשַּׁבּ ע ד' ַלַ ֲֲאֹב ֵֵֹתינּו‬ ‫ִ‬ ‫ָאַָמ ְְר ָּּת ֵֵאָלָ יו ִִהַּג ְְּדִּתּ י ַַהּיֹום ַלַ ד' ֱֱאֹלֶקֶ יָך ִּכּ י‬ ‫[וואס די עבודה איז מיט די בחינה פון 'ָּי ִִּמים' וואס מיינט די מידות] ְוְ ַ‬ ‫ָלֶָתֶת ָלָנּו [און דו וועסט קענען זאגן פארן באשעפער אז דו ביזט צוגעקומען צו די בחינה פון די מידות וואס די אבות הקדושים זענען צוגעקקומען]‬ ‫און דעמאלסט וועסטו זיך קענען מדבק זיין אין די קדושה פון די פירות פון ארץ ישראל‪..‬‬ ‫די‪ .‬דאס מיינט אז מען פארגעסט נישט די תכלית און כוונה פון די בריאת העולם‪.‬‬ ‫ז‬ ‫ֲ'ֲא � ֶֶׁשר ִיִ ְְהֶיֶ ה ַ �ַּב ָ �ָּי ִִמים' דורך די תיקון פון די � ֶֶׁשַבַ ע ִִמּדֹּוֹ ת‬ ‫ֶׁש� ֶ ל עֹוֹ ָלָ ם‪ֲֲ ,‬א � ֶֶׁשר ִיִ ְְהֶיֶ ה ַ�ַּב ָ �ָּי ִִמיםט ִ �ִּג ַ‬ ‫יַמ ְְט ִִר ָ �ָּיא ַזַ ִיִ י"ן‬ ‫ֲ'ֲא � ֶֶׁשר ִיִ ְְהֶיֶ ה ַ �ַּב ָ �ָּי ִִמים'וט ִ �ִּג ַיַמ ְְט ִִר ָ �ָּיא ַזַ ִיִ י"ן � ְְּפ ָָע ִִמים צ"א און די פסוק‬ ‫� ְְּפ ָָע ִִמים צ"א‪.‬‬ ‫זאגט ווייטער ֲ'ֲא ֶֶׁשר ִיִ ְְהֶיֶ ה ַּבַ ָּיָ ִִמים' וואס די דריי ווערטער איז‬ ‫ְוְ ַגַ ם ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ָָאבֹוֹ ת ַַא ְְב ָָר ָָהם ִיִ ְְצ ָָחק ַיַ ֲֲעֹקֹב‬ ‫יַכל‬ ‫יַמ ְְט ִִר ָ �ָּיא ז' � ְְּפ ָָע ִִמים צ"א‪ְּ� ְ ,‬ב ִִחיַנַ ת 'ַוַ ה' ְ �ְּב ֵֵה ַ‬ ‫ִ �ִּג ַ‬ ‫בגמטריא זיבן מאל איין און ניינציג (‪ְ ,)91‬וְ ַגַ ם ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ָָאבֹוֹ ת‬ ‫י‬ ‫ָָק ְְד ׁׁשֹוֹ '‪ְ ,‬וְ עֹוֹ ד ֶֶא ָָחד יֹוֹ ֵֵתר ְְמ ַַר �ֵֵּמז ִלִ ְְב ִִחיַנַ ת ְּד�ְ ֵֵביקּוּת‬ ‫ַ'ַא ְְב ָָר ָָהם ִיִ ְְצ ָָחק ַיַ ֲֲעֹקֹב' ִ �ִּג ַיַמ ְְט ִִר ָ �ָּיא ז' � ְְּפ ָָע ִִמים צ"א און אויך די דריי‬ ‫ְלְ ַַאּלּּוּפֹוֹ ֶׁש� ֶ ל עֹוֹ ָלָ ם‪.‬‬ ‫ווערטער ַ'ַאְבְ ָָר ָָהם ִיִ ְְצ ָָחק ַיַ ֲֲעֹקֹב' וואס דאס איז די בחינה פון‬ ‫אָת' אֹוֹ ִִתּיֹּוֹ ת ָ'ָאבֹוֹ ת'‪ֶֶ ,‬אל ַַה �ֹּכ ֵֵֹהן ְ �ְּב ִִחיַנַ ת‬ ‫'ּוָּב ָ‬ ‫ְוְ ֶזֶ הּוּ ָ‬ ‫אונזערע אבות הקדושים איז בגימטריא זיבן מאל די נומער‬ ‫ַַא ֶֶל"ף ַ�ַּכ ַ �ַּנ"ל‪ֲ'ֲ ,‬אֶׁש� ֶ ר ִיִ ְְהֶיֶ ה ַ �ַּב ָ �ָּי ִִמים' ַ�ַּכ ַ �ַּנ"ל‪ְ .‬יְ ִִהי ָָרצֹוֹ ן‬ ‫ֶׁש� ֶ ִ �ִּנְזְ ֶ�ֶּכה ָלָ ֶזֶ ה ָָא ֵֵמן ֵ�ֵּכן ְיְ ִִהי ָָרצֹוֹ ן‪.‬‬ ‫איין און ניינציג (‪ְּ� ְ ,)91‬ב ִִחיַנַ ת 'ַוַ ה' ְ �ְּב ֵֵהיַכַ ל ָָק ְְדׁשֹׁוֹ ' וואס די נומער‬ ‫'איין און ניינציג' איז מרומז אינעם פסוק 'ַוַ ה' ְּבְ ֵֵהיַכַ ל ָָק ְְדׁשֹו'‬ ‫ט‪ .‬עם ג' התיבות והכולל‪.‬‬ ‫וואס 'ַוַ ה'' (די שם הוי"ה) איז גימטריא (‪ )26‬און די גימטריא פון‬ ‫דהיינו כי מספר אברהם יצחק יעקב עולה‬ ‫י‬ ‫במספר א' יותר מז' פעמים צ"א‪.‬‬ ‫שם אדנ"י (‪ )65‬איז מרומז אין די ווארט ֵ'ֵהיַכַ ל' וואס איז אויך‬ ‫גימטריא ‪ ,65‬און צוזאמען איז עס איין און ניינציג (‪.)91‬‬ ‫ְוְ עֹוֹ ד ֶֶא ָָחד יֹוֹ ֵֵתרזט ְְמ ַַר �ֵֵּמז ִלִ ְְב ִִחיַנַ ת ְְּד� ֵֵביקּוּת ְלְ ַַאּלּּוּפֹוֹ � ֶֶׁשל עֹוֹ ָלָ ם און די גימטריא פון ַ'ַאְבְ ָָר ָָהם ִיִ ְְצ ָָחק ַיַ ֲֲעֹקֹב' האט‬ ‫איין נומער מער אין די גימטריא און דאס נומער איינס קומט צו מרמז זיין אז מען זאל זיך מדבק אין‬ ‫דעם איינציגן באשעפער‪.‬‬ ‫די רמז אין די ווארט 'ּוָּבָ ָ‬ ‫אָת'‬ ‫אָת' וואס איז די אותיות ָ'ָאבֹות'‪.‬‬ ‫אָת'זי אֹוֹ ִִתּיֹּוֹ ת ָ'ָאבֹוֹ ת' און דאס איז די רמז אין די ווארט 'ּוָבָ ָ‬ ‫'ּוָּב ָ‬ ‫ְוְ ֶזֶ הּוּ ָ‬ ‫ֶֶאל ַַהֹּכ� ֵֵֹהן ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ַַאֶלֶ "ף ַ�ַּכ ַ�ַּנ"ל און ווי אויבענדערמאנט זאגט ווייטער די פסוק ֶ'ֶאל ַַהֹּכ ֵֵֹהן' וואס דאס איז‬ ‫'ֲא � ֶֶׁשר ִיִ ְְהֶיֶ ה ַ �ַּב ָ �ָּי ִִמים' ַ�ַּכ ַ �ַּנ"ל וואס די דריי ווערטער (מיט די‬ ‫די בחינה פון ַַאֶלֶ "ף וואס מיינט דעם באשעפער‪ֲ ,‬‬ ‫כוללים) זענען בגימטריא ‪ 7‬מאל ‪ 91‬וואס איז מרמז צו די ֶֶׁשַבַ ע ִִמּדֹות ווי אויבענדערמאנט‪.‬‬ ‫ְיְ ִִהי ָָרצֹוֹ ן � ֶֶׁש ִ�ִּנְזְ ֶ�ֶּכה ָלָ ֶזֶ ה ָָא ֵֵמן ֵ�ֵּכן ְיְ ִִהי ָָרצֹוֹ ן‪.‬‬ ‫וט‪ .‬מיט די כולל פון די דריי ווערטער און די כולל‪.‬‬ ‫זט‪ .‬דאס מיינט אז די גימטריא פון ַ'ַא ְְבָרָָהָ ם ִי ְְִצָחָ ק ַי ֲֲַעֹקֹב' איז ‪ 638‬וואס איז איין נומער מער וויפיל עס האט די גימטריא פון זיבן מאל ‪ 91‬וואס איז נאר‬ ‫‪.637‬‬ ‫'ּוָבָאָתָ ' ֶאֶ ל ַַהֹּכ ֵֵֹהן‪.‬‬ ‫זי‪.‬‬ ‫ח‬ ‫מוסרי בת עין‬ ‫אכילה‬ ‫חֹוֶׁשְך (נוסח ברכת יוצר‬ ‫ֶ‬ ‫ּובֹוֵרא‬ ‫ֵ‬ ‫יֹוֵצר אֹור‬ ‫יַאת ָָהעֹוָלָ ם ָָהְיְ ָָתה ִִּב ְְב ִִחיַנַ ת ֵ‬ ‫א] ְוְ ִִהֵּנֵ ה ְְּב ִִר ַ‬ ‫דשחרית)‪ַַ ,‬הְיְ ינּו ֶֶׁש ַַהְּיְ ִִצ ָיָרה ָָהְיְ ָָתה ִִּב ְְב ִִחיַנַ ת אֹור‪ְ ,‬וְ ַַא ַַחר ָּכָ ְך ַנַ ֲֲע ָָׂשה ְְּב ִִחיַנַ ת ֹח ֶֶֹׁשְך‪ְְּ ,‬ב ִִחיַנַ ת‬ ‫ֹלִהי ְוְ ַנַ ֲֲע ָָׂשה 'ֹח ֶֶֹׁשְך'‪ְְּ ,‬ב ִִחיַנַ ת ָ'ָׁשַכַ ח'‪ֶֶׁ ,‬שָּיָ כֹול ִלִ ְְהיֹות ִִׁשְכְ ָָחה‪,‬‬ ‫ֶֶה ְְס ֵֵּתר‪ֶֶׁ ,‬שִּנִ ְְס ָָּתר אֹור ֱֱא ִ‬ ‫יָאה ָלָ ָָּמה ָָהְיְ ָָתה‪ֶֶׁ ,‬ש ַַהֹּכֹל ֹלא ִנִ ְְב ָָרא ֶֶאָּלָ א ִלִ ְכְ בֹודֹו‪,‬‬ ‫ֶֶׁשּׁשֹוֵכֵ ַַח ָָה ָָא ָָדם ִִע ָיָּקר ַּכַ ָּוָ וַנַ ת ַַה ְְּב ִִר ָ‬ ‫ּוַמ ָָּתן ְוְ ָכָ ל ְְּׁש ָָאר ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוָלָ ם‬ ‫ּוַמ ָָּׂשא ַ‬ ‫ּוְׁש ִִתָּיָ ה ַ‬ ‫ַַהְיְ ינּו ֶֶׁשָּכָ ל ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוָלָ ם ַַהֶּזֶ ה ֲֲאִכִ יָלָ ה ְ‬ ‫ּגֹוֶדל‬ ‫ּוֵמ ֲֲח ַַמת ֶ‬ ‫ּבֹוֵרא ָָּברּוְך הּוא‪ְ ,‬וְ ֹלא ְלְ ַַת ֲֲאַוַ ת ָָה ָָא ָָדם‪ֵ ,‬‬ ‫בֹוַדת ַַה ֵ‬ ‫ַַהֶּזֶ ה ָָצ ִִריְך ִלִ ְְהיֹות ַַרק ַלַ ֲֲע ַ‬ ‫עֹוֶׂשה ַַהֹּכֹל ְלְ ַַת ֲֲאָוָ תֹו‪.‬‬ ‫ַַה ֶֶה ְְס ֵֵּתר ַַהַּנַ "ל ׁשֹוֵכֵ ַַח ָָה ָָא ָָדם ָָה ִִע ָיָּקר ְוְ ֶ‬ ‫ב] ְוְ ֶזֶ הּו ְְּב ִִחיַנַ ת ֲֲע ָָמֵלֵ ק‪ֶֶׁ ,‬שִּנִ ְְתַּגַ ְְּב ָָרה ְְּב ִִחיַנַ ת ִִׁשְכְ ָָחה ַּכַ ַּנַ "ל‪ְ .‬וְ ַַעל ֶזֶ ה ַַמְזְ ִִהיר ַַהָּכָ תּוב ְוְ ָָא ַַמר‬ ‫(דברים כה‪ ,‬יט) ִ'ִּת ְְמ ֶֶחה ֶֶאת ֵזֵ ֶכֶ ר ֲֲע ָָמֵלֵ ק ְוְ גֹו' ֹלא ִִּת ְְׁשָּכָ ח'‪ֵֵּ ,‬פירּוׁש ֶֶׁשֹּלא ִיִ ְְהֶיֶ ה ְלְ ָך ְְּב ִִחיַנַ ת‬ ‫ִִׁשְכְ ָָחה ַַהַּנַ "ל‪ְ ,‬וְ ֵכֵ ן ִיִ ְְהֶיֶ ה ֶלֶ ָָע ִִתיד ָלָ ֹבֹא ֶֶׁשִיִ ְְמ ֶֶחה ֶֶאת ֵזֵ ֶכֶ ר ֲֲע ָָמֵלֵ ק ְוְ ֹלא ִיִ ְְהֶיֶ ה עֹוד ִִׁשְכְ ָָחה‬ ‫ּיֹוָתיו ֶֶׁשל ָָא ָָדם ֲֲא ֶֶׁשר ַיַ ֲֲע ֶֶׂשה ְְּב ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוָלָ ם ַַהֶּזֶ ה ִִּבְלְ ִִּתי ַלַ ה'‪.‬‬ ‫ַַהַּנַ "ל‪ְ ,‬וְ ִיִ ְְהיּו ָּכָ ל ֲֲע ִִׂש ָ‬ ‫עֹוֵסק ְְּב ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוָלָ ם ַַהֶּזֶ ה ַַהַּגַ ְְׁש ִִמִּיִ ים ִנִ ְְק ָָרא ְְּב ִִחיַנַ ת ֵֵעץ‪,‬‬ ‫ג] ְוְ ִִהֵּנֵ ה ָָע ְְסקֹו ֶֶׁשל ָָא ָָדם ֶֶׁש ֵ‬ ‫ּוִמ ְְת ַַּפֵּלֵ ל ְְּבֹכ ַַֹח ָָה ֲֲאִכִ יָלָ ה ַַההּוא ֶֶׁש ָָאַכַ ל ֵֵמ ָָע ְְסקֹו ֶֶׁש ָָע ַַסק ְְּב ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוָלָ ם ַַהֶּזֶ ה‬ ‫ּלֹוֵמד ִ‬ ‫ּוַמה ֶֶׁש ֵ‬ ‫ַ‬ ‫ּתֹוִציא ָָה ָָא ֶֶרץ ֵ'ֵעץ ְְּפ ִִרי'‪ֶֶׁ ,‬שִּיִ ְְהֶיֶ ה‬ ‫ִנִ ְְק ָָרא ְְּפ ִִרי‪ְ .‬וְ ִִהֵּנֵ ה ִִמ ְְּת ִִחיָּלָ ה ִִצָּוָ ה ַַה ָָּק ָָּב"ה ְלְ ָָה ֲֲא ָָד ָָמה ֶֶׁש ִ‬ ‫ַַט ֲֲעמֹו ְּכְ ַַט ַַעם ַַה ְְּפ ִִרי‪ַַ ,‬הְיְ ינּו ֶֶׁש ָָע ְְסקֹו ֶֶׁשל ָָה ָָא ָָדם ְְּב ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוָלָ ם ַַהֶּזֶ ה ִיִ ְְהֶיֶ ה ִִּבְלְ ִִּתי ַלַ ה'‬ ‫ְלְ ַַבּדֹו‪ְ ,‬וְ ִיִ ְְהֶיֶ ה ַַט ֲֲעמֹו ְּכְ ַַט ַַעם ַַה ְְּפ ִִרי‪ַַ ,‬הְיְ ינּו ְּכְ ַַט ַַעם ַַה ִִּמ ְְצָוָ ה ְְּב ַַע ְְצ ָָמּה‪.‬‬ ‫חֹוֶׁשְך ִנִ ְְת ַַקְלְ ֵֵקל ֶזֶ ה‪ְ ,‬וְ ַַרק‬ ‫ּגֹוֶדל ַַה ֶֶה ְְס ֵֵּתר ְוְ ַַה ֶ‬ ‫ד] ֲֲא ָָבל ָָה ֲֲא ָָד ָָמה ֹלא ֵּכֵ ן ָָע ָָׂש ָָתה ֵֵמ ֲֲח ַַמת ֶ‬ ‫ַַה ִִּמ ְְצָוָ ה ְְּב ַַע ְְצ ָָמּה ֵיֵ ׁש ָלָ ּה ַַט ַַעם‪ְ ,‬וְ ָָה ֲֲע ִִׂשּיֹות ַַהַּגַ ְְׁש ִִמּיֹות ֵֵאין ָָּב ֶֶהם ַַט ַַעם‪ֲֲ .‬א ָָבל ַַעל ְיְ ֵֵדי‬ ‫הֹוָרא‪ְ ,‬וְ ַנַ ֲֲע ָָׂשה ַַט ַַעם ַַמ ֲֲע ָָׂשיו‬ ‫ׁשּוָבה ַּכַ ֲֲא ֶֶׁשר ָָה ָָא ָָדם ָָׁשב ֶֶאל ה' ְְמ ַַה ֵֵּפְך ֲֲחׁשּוָכָ א ִלִ ְנְ ָ‬ ‫ַַה ְְּת ָ‬ ‫תּוַּקן ֵֵח ְְטא ָָה ֲֲא ָָד ָָמה ְוְ ֵֵת ֵֵצא‬ ‫ֲֲא ֶֶׁשר ָָע ָָׂשה ְְּבַגַ ְְׁש ִִמּיּות ְּכְ ַַט ַַעם ַַה ְְּפ ִִרי ַּכַ ַּנַ "ל‪ְ ,‬וְ ִִהֵּנֵ ה ָָאז ְיְ ַ‬ ‫יּוְחַזַ ר ַַה ָָּד ָָבר ִלִ ְְת ִִחָּלָ ָָתּה ֶֶׁשִּיִ ְְהֶיֶ ה‬ ‫ִִמ ְְּקָלָ ָלָ ָָתּה‪ְ ,‬וְ ִיִ ְְת ָָּב ֲֲערּו ִִמן ָָהעֹוָלָ ם מֹוץ ְוְ ֶֶת ֶֶבן‪ְ ,‬וְ ִִהֵּנֵ ה ָָאז ְ‬ ‫אִׁשית ָ�ָּכל � ְְּפ ִִרי ָָה ֲֲא ָָד ָָמה]‬ ‫ּוִפ ְְריֹו ָָׁשֶוֶ ה‪ְ[ .‬וְ ָלָ ַַק ְְח ָ�ָּת ֵֵמ ֵֵר � ִ‬ ‫ַַט ַַעם ֵֵעץ ִ‬ ‫ט‬ ‫הסתפקות‬ ‫יֵּתן ַַט ַַעם ָלָ ָָּמה‬ ‫יָתא ַַּבְּגְ ָָמ ָָרא (קה"ר א‪ ,‬יג) ֵֵאין ָָא ָָדם ֵֵמת ַוַ ֲֲח ִִצי ַַּת ֲֲאָוָ תֹו ְְּבָיָ דֹו‪ְ ,‬וְ ֵיֵ ׁש ִלִ ֵ‬ ‫א] ִִא ָ‬ ‫אֹוֶפן ֶֶׁשֹּלא יּוַכַ ל ְלְ ַַמְּלְ אֹות ַַּת ֲֲאָוָ תֹו‪ְ ,‬וְ ִלִ ְְהיֹות ָָּת ִִמיד ִִּב ְְב ִִחיַנַ ת ֲֲח ִִצי‪ְ ,‬וְ ֹלא‬ ‫יָאה ְְּב ֶ‬ ‫ָָהְיְ ָָתה ַַה ְְּב ִִר ָ‬ ‫יּוַכַ ל ָלָ ֹבֹא ִלִ ְְב ִִחיַנַ ת ְְׁשֵלֵ ימּות‪.‬‬ ‫עֹוֵבר‪ֵֵ ,‬מ ֲֲח ַַמת‬ ‫ּסּוִרים ָָּבעֹוָלָ ם ַַהֶּזֶ ה ֶֶׁשהּוא עֹוָלָ ם ֵ‬ ‫לֹוַמר ְּכְ ֵֵדי ֶֶׁשִּיִ ְְהֶיֶ ה לֹו ְְּב ִִחיַנַ ת ִיִ ִ‬ ‫ְוְ נּוַכַ ל ַ‬ ‫ּוִמֶּזֶ ה ָיָ כֹול‬ ‫יֹוֵתר‪ִ ,‬‬ ‫יֹוֵתר ְוְ ֵ‬ ‫ּתֹוֵקק ְלְ ֵ‬ ‫ֶֶׁשֹּלא יּוַכַ ל ְלְ ַַמְּלְ אֹות ַַּת ֲֲאָוָ תֹו ִִּב ְְׁשֵלֵ ימּות‪ְ ,‬וְ ָָת ִִמיד הּוא ִִמ ְְׁש ֵ‬ ‫ָלָ ֹבֹא ָלָ עֹוָלָ ם ַַה ָָּבא ֶֶׁשהּוא עֹוָלָ ם ַַה ַַּקָּיָ ים‪.‬‬ ‫רּוָחִנִ ּיּות‪ַַ ,‬הְיְ ינּו ֶֶׁשֹּלא יּוְכְ לּו ְלְ ַַמְּלְ אֹות‬ ‫ּתֹוְפ ִִסים ְְּב ִִחיָנָ ה זֹו ִִּב ְְב ִִחיַנַ ת ָ‬ ‫ְ‬ ‫ַַרק ֶֶׁש ַַה ַַּצ ִִּד ִיִקים‬ ‫ּיֹוֵתר ְּגְ דֹוָלָ ה‪,‬‬‫ּתֹוְק ִִקים ָָּת ִִמיד ְלְ ַַמ ְְד ֵֵרָגָ ה ַַה ֵ‬ ‫ּוִמ ְְׁש ְ‬ ‫טֹוִבים ִ‬‫ּוַמ ֲֲע ִִׂשים ִ‬ ‫ּוִמ ְְצוֹות ַ‬‫תֹוָרה ִ‬ ‫ַַּת ֲֲאָוָ ָָתם ְְּב ָ‬ ‫ּוְׂש ֵֵמ ִִחים ְְּב ֶֶחְלְ ָָקם‪ְּ ,‬כְ מֹו ֶֶׁש ָָא ַַמר ַיַ ֲֲעֹקֹב‬ ‫ֲֲא ָָבל ִִּב ְְב ִִחיַנַ ת ַּגַ ְְׁש ִִמּיּות ֵיֵ ׁש ָלָ ֶֶהם ְְּב ִִחיַנַ ת ִִה ְְס ַַּת ְְּפקּות ְ‬ ‫ָָא ִִבינּו ע"ה 'ְוְ ִכִ י ֶיֶ ׁש ִלִ י ֹכֹל' (בראשית לג‪ ,‬יא)‪ֶֶׁ ,‬שֹּלא ָָהָיָ ה ָָח ֵֵסר לֹו ְּכְ ָלָ ל ִִּב ְְד ָָב ִִרים ַּגַ ְְׁש ִִמִּיִ ים‪.‬‬ ‫לֹוַמר ֶֶׁשֶּזֶ ה ַּכַ ָּוָ וַנַ ת ַַה ָָּפסּוק (תהלים צד‪ ,‬יב) ַ'ַא ְְׁש ֵֵרי ַַהֶּגֶ ֶֶבר ֲֲא ֶֶׁשר ְְּתַיַ ְְּס ֶֶרּנּו ָּיָ ּה‬ ‫ב] ְוְ נּוַכַ ל ַ‬ ‫ּסּוִרים ֶֶׁש ָָּב ָָרא ַַה ָָּק ָָּב"ה‪ַַ ,‬הְיְ ינּו‬ ‫ּתֹוָר ְְתָך ְְתַלַ ְְּמ ֶֶדּנּו'‪ֵֵּ ,‬פירּוׁש ַ'ַא ְְׁש ֵֵרי ַַהֶּגֶ ֶֶבר' ֶֶׁש ַַה ְְּב ִִחיַנַ ת ִיִ ִ‬ ‫ּוִמ ָ‬ ‫ִ‬ ‫עֹוֵבר‪ ,‬הּוא ֶֶא ְְצלֹו ַַרק‬ ‫ּסּוִרים ְְּבֶזֶ ה ָָהעֹוָלָ ם ָָה ֵ‬ ‫ּתֹוְקקּות ֶֶׁשִּיִ ְְהֶיֶ ה ְְּב ִִחיַנַ ת ִיִ ִ‬ ‫ַַה ְְּב ִִחיַנַ ת ִִה ְְׁש ְ‬ ‫ּתֹוְקקּות ֶֶׁשָּיָ בֹוא ִלִ ְְב ִִחיַנַ ת‬ ‫ּסּוִרים ְוְ ִִה ְְׁש ְ‬ ‫ּתֹוָר ְְתָך ְְתַלַ ְְּמ ֶֶדּנּו'‪ַַ ,‬הְיְ ינּו ֶֶׁשֵּיֵ ׁש לֹו ְְּב ִִחינֹות ִיִ ִ‬ ‫'ּוִמ ָ‬‫ִ‬ ‫טֹוִבים ִִּב ְְׁשֵלֵ ימּות‪ְ[ .‬וְ ָָהָיָ ה ִ�ִּכי ָָתבֹוֹ א ֶֶאל ָָה ָָא ֶֶרץ]‬ ‫ּוַמ ֲֲע ִִׂשים ִ‬ ‫ּתֹוָרה ַ‬ ‫ָ‬ ‫‪ -‬ברכת מזל טוב ‪-‬‬ ‫לידידינו הנכבד‪ ,‬עומד מוכן בכל עת וענה להוצאת הגליון וספריו‬ ‫של רבינו המחבר הבת עין‪ ,‬ה"ה‪.‬‬ ‫הרה"ח ר' יואל שפיטצער שליט"א‬ ‫לרגל נישואי בנו בשעה טובה ומוצלחת‬ ‫זכות רבינו המחבר וזכות כל הצדיקים יגן בעדו שיזכה לרוות רוב נחת מכל‬ ‫יוצאי חלציו מתוך הרחבת הדעת והשפעות טובות‪ ,‬אמן כן יהי רצון‪.‬‬ ‫צוליב די נאכפראגע אויף די ביכל 'דער הייליגער בת עין' טוען מיר מעלדן אז עס יעצט געווארן‬ ‫נאכאמאל איבערגעדרוקט און עס איז דא צו באקומען אין וויליאמסבורג אין וויינשטאק'ס ספרים‬ ‫געשעפט לעבן פאפא ביהמ"ד‪ ,‬און אין בארא פארק ביי ג’ודאיקה קארנער‪.‬‬ ‫לזיכוי הרבים‪ :‬די גליון איז דא צו באקומען וועכנטליך אין טאהשער בית המדרש אין בארא פארק‪.‬‬ ‫נעמט א חלק אין הפצת הגליון און זייט מנדב לעילוי נשמת אייערע קרובים און נאנטע‬ ‫פאר הערות און מנדב זיין נא לפנות ‪Mechonusa@gmail.com‬‬ ‫י‬