בת עין - אידיש · Bas Ein - Yiddish — כי תבוא (2026-08-24)

• גליון קמח • שנה ד
פרשת כי תבא דבר השוה
תשפ"ו לכל נפש
אידיש
תוכן התורה אין ספר הק'
[א] לשון הפסוק /די דיוק אויף די פסוק. יטב לב ווערט געברענגט אין
[ב] די רצון השם אז די טעם פונעם בוים זאל זיין ווי די טעם פר' תולדות א מעשה פון זיין הייליגן
פונעם פרי / .יוצר אור ובורא חושך /עמלק איז די בחינה פון זיידען דער ישמח משה ,איינמאל ווען
שכחה /די בחינה פון ֵ'ֵעץ � ְְּפ ִִרי' אין רוחניות /דורך תשובה ווערן דער ישמח משה איז נאך געווען רב
זיינע מעשים ווי די טעם פון די פרי /לעתיד לבוא וועט די � ְְּפ ִִרי
ָָה ֵֵעץ ווערן אנגערופן מיט די נאמען � ְְּפ ִִרי ָָה ֲֲא ָָד ָָמ ה /די תירוץ אויף אין שיניאווא איז ער געפארן צום חוזה
די קשיא פון לובלין זי"ע און א רייכער חסיד האט
[ג] פשט אין מאמר חז"ל ְ �ְּב ִִת � ְְׁש ֵֵרי ִנִ ְְב ָָר א ָָהעֹוֹ ָלָ ם /די צירוף פון ֵ'ֵס ֶֶת ר' מיטגעשיקט מיט אים א טאביק פושקעלע
און ִ�'ִּת � ְְׁש ֵֵרי' /די תיקון פון ' ֹֹראׁשׁ ַַה � � ָָּׁש ָנָ ה' /די אבות האבן מתקן פארן הייליגן חוזה.
אָת ֶֶאל ַַה ֹּכ� ֵֵֹה ן ֲֲא � ֶֶׁש ר ִִי ְְה ֶֶי ה ַ �ַּב ָ �ָּי ִִמים געווען די � � ֶֶּׁש ַַבע � ִִּמּדֹּוֹ ת /פשט אין ָ
'ּוָּב ָ
ָָה ֵֵה ם' /די קדושה פון די פירות ארץ ישראל /רמזים אין די פסוק: אויפן וועג צום חוזה האט דער ישמח
אָת ֶֶאל ַַה ֹּכ� ֵֵּה ן ֲֲא � ֶֶׁש ר ִִי ְְה ֶֶי ה ַ �ַּב ָ �ָּי ִִמים.
ָּוָּב ָ משה געקלערט צו זיך אז אזוי ווי עס
[א] שטייט דאך אין גמרא 'כל המביא דורון
לתלמיד חכם כאילו הביא ביכורים' נו
לשון הפסוק
ס'שטייט דאך נישט 'כל השולח' (ווער עס
אִׁשית ָ�ָּכל � ְְּפ ִִרי ָָה ֲֲא ָָד ָָמה ְוְ גֹוֹ 'א .און דו זאלסט
ְוְ ָלָ ַַק ְְח ָ�ָּת ֵֵמ ֵֵר � ִ שיקט) נאר 'כל המביא' ווער עס ברענגט,
נעמען פון די ערשט געצייטיגטע פון די פרוכט פון די ערד. איז אזוי ווי ער ברענגט דאך למעשה די
די דיוק אויף די פסוק מתנה צום חוזה ווערט עס גערעכנט ווי
אִׁשית ָ�ָּכל � ְְּפ ִִרי ָָה ֲֲא ָָד ָָמה' און מען ְוְ ֵיֵ ׁשׁ ְלְ ַַד ְְק ֵֵּד� ק ָָא ְְמרֹוֹ ֵ'ֵמ ֵֵר � ִ ער ברענגט די ביכורים.
דארף פארשטיין די לשון הפסוק וואס זאגט אז מען ווען ער איז אנגעקומען צום חוזה האט
זאל נעמען 'פון די ערשטע פון די פרוכט פון די ערד', דער חוזה אויפגעמאכט די טאבק פושקעלע
און עס געשמעקט און זיך אנגערופן' :אה
ֲֲהֹלֹא ִִע ָ �יָּקר ַַה ִ �ִּב ִ
יּכּּוִּרים ָָהיּוּ
ביכורים' און נישט קיין וואונדער אז ס'איז ביכורים
ָ�ָּכל אִׁשית ֵֵמ ֵֵר � ִ ְְו ָָל ַַק ְְח �ָּת� ִִמ � ְְּפ ִִרי ָָה ֵֵעץ די עיקר מצוה
� ְְּפ ִִרי ָָה ֲֲא ָָד ָָמה ְְוגֹוֹ 'ְ .וְ ֵיֵ ׁׁש
אז דער שיניאווער רב האט עס געברענגט.
פון בכורים איז דאך געווען
ְלְ ַַד ְְקֵּד�ֵ ק ָָא ְְמרֹוֹ ֵ'ֵמ ֵֵראִׁש� ִ ית ָ�ָּכל אין די קומענדיגע תורה גייט אונז דער
פון פרוכט פון די בוים.
� ְְּפ ִִרי ָָה ֲֲא ָָד ָָמה'ֲֲ ,הֹל ֹא ִִע ָ�יָּקר בת עין אויסלערנען נאך א וועג ווי אזוי
יּכּּוִּרים ָָהיּוּ ִִמ � ְְּפ ִִרי ָָה ֵֵעץ.
ַַה ִ �ִּב ִ אונז קענען האבן א שייכות מיט די מצוה
פון ביכורים ,יעדער יוד מיט זיין עבודה קען
אִׁשית ּ�ָּכל ְּפ ִ�ִּרי ָָה ֲֲא ָָד ָָמה ֲֲא ֶׁׁשר ָּּת ִִביא ֵֵמ ַַא ְְר ְְצָך ֲֲא ֶׁׁשר א .די לשון הפסוק איזְ :וְ ָלָ ַַק ְְח ּ�ָּת ֵֵמ ֵֵר � ׁ זיך צוברענגען אז זיין גשמיות זאל האבן
ְׂמ ָּּת ַַב ֶּּטֶנֶא ְוְ ָהַָלַ ְכְ ָּּת ֶאֶ ל ַַה ָּּמקֹום ֲֲא ֶׁׁשר ִי ְְִב ַַחר ד' ֱֱאֹלֶקֶ יָך ְלְ ַׁשׁ ֵּכּ ן
ְׁשׁמֹו ָׁשׁ ם .ווייטער אינעם דרוש וועט דער בת עין אריבערגיין און טייטשען אויך די
ד' ֱֱאֹלֶקֶ יָך ֹנ ֵֵֹתן ָלָ ְך ְוְ ַׂש ְ א רוחניות'דיגן טעם ,אז ס'זאל זיין 'טעם
אָת ֶֶאל ַַהֹּכ� ֵֵּהן ֲֲא � ֶׁׁשר ִיִ ְְהֶיֶ ה �ַּב �ָּּי ִִּמים ָָה ֵֵהם ְוְ ַ
ָאַָמ ְְר ָּּת ֵֵאָלָ יו ִִהַּג ְְּדִּתּ י ַַהּיֹום קומענדיגע פסוקָּ :וָּב ָ עצו ופריו שוה' און מען זאל קענען זאגן
ָבָאִתי ֶאֶ ל ָהָָאֶָרֶ ץ ֲֲא � ֶׁׁשר ִנִ �ְׁשַּׁב�ּע ד' ַלַ ֲֲאֹב ֵֵֹתינּוּ ָלָ ֶֶתת ָלָ נּוּ. ִ ַלַ ד' ֱֱאֹלֶקֶ יָך ִּכּ י
אויף זיין גשמיות 'אה ביכורים' און נישט קיין
-גליון זה נתנדב - וואונדער אז ס'איז ביכורים אז דער ערליכער יוד
לע"נ האברך היקר ,רודף צדקה וחסד האט עס געברענגט.
ר’ מנחם מענדל ע”ה
בהרה”ח ר’ יעקב יהושע שטיינער שליט"א השקיפה ממעון קדשך וברך את עמך ישראל
פזר נתן לאביונים צדקתו עומדת לעד
א
[ב]
ּמּּוָּסרִִ ,ה ֵ �ֵּנה ָָא ְְמרּוּ ֲֲחַזַ "לא ַַעל ּוְּלְ ָָפ ֵֵר ׁׁש ֶזֶ ה ַַעל ֶּד�ֶ ֶֶר ְְך ַַה ָ
� ָָּפסּוּק (בראשית א ,יא) ַ�'ַּת ְְדֵׁש� ֵ א ָָה ָָא ֶֶרץ ֶּד�ֶ ֶׁש� ֶ א ְוְ גֹוֹ ' ֵֵעץ די רצון השם אז די טעם פונעם בוים זאל זיין ווי די טעם
� ְְּפ ִִרי עֹוֹ ֶׂש�ֶ ה � ְְּפ ִִרי ְלְ ִִמינֹוֹ ' ְוְ גֹוֹ 'ֶׁ ,ש� ֶ ַַה ָ�ָּק ָ �ָּב"ה ִִצ �ָָּוה ְלְ ָָה ֲֲא ָָד ָָמה פונעם פרי
ֶׁש� ֶ ּתֹּוֹ ִִציא ֵֵעץ ֶׁש� ֶ ִ�ִּת ְְהֶיֶ ה ַַט ֲֲעמֹוֹ ִ�ִּכ ְְפ ִִריְ ,וְ ָָה ָָא ֶֶרץ ֹל ֹא ֵ�ֵּכן
ּוַּב ֲֲעבּוּר ֶזֶ ה ִנִ ְְתַלַ ְְטָיָ א ְוְ כּוּ'. ָָעָׂש�ָ ָָתהַ , ּמּּוָּסר און צו ערקלערן דאס אויף די ּוְּלְ ָָפ ֵֵרׁשׁ ֶזֶ ה ַַעל ֶֶּד� ֶֶר ְְך ַַה ָ
יַאת ָָהעֹוֹ ָלָ ם ָָהְיְ ָָתה ִ �ִּב ְְב ִִחיַנַ ת יֹוֹ ֵֵצר אֹוֹ ר ּוּבֹוֹ ֵֵרא ְוְ ִִה ֵ �ֵּנה ְ �ְּב ִִר ַ וועג פון מוסר.
חֹוֹ ֶׁש� ֶ ְְךבַַ ,הְיְ ינּוּ ֶׁש� ֶ ַַה ְ �ְּי ִִצ ָיָרה ָָהְיְ ָָתה ִ �ִּב ְְב ִִחיַנַ ת אֹוֹ רְ ,וְ ַַא ַַחר
ִִה ֵ�ֵּנה ָָא ְְמרּוּ ֲֲחַזַ "לב ַַעל � ָָּפסּוּק (בראשית א ,יא) ַ�'ַּת ְְד � ֵֵׁשא ָָה ָָא ֶֶרץ
ֹח ֶֶׁש� ְְךְּ� ְ ,ב ִִחיַנַ ת ֶֶה ְְס ֵ�ֵּתרֶׁ ,ש� ֶ ִ �ִּנ ְְס ָ�ָּתר אֹוֹ רָ�ָּכ ְְך ַנַ ֲֲעָׂש�ָ ה ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ֹ
ֹח ֶֶׁש� ְְך'ְּ� ְ ,ב ִִחיַנַ ת 'ָׁש� ָ ַַכח'ֶׁ ,ש� ֶ ָ �ָּיכֹוֹ ל ִלִ ְְהיֹוֹ ת ֱֱאֹל ִִֹהי ְוְ ַנַ ֲֲעָׂש�ָ ה ' ֹ ֶֶּד� � ֶֶׁשא ְוְ גֹוֹ ' ֵֵעץ � ְְּפ ִִרי עֹוֹ ֶֶׂש� ה � ְְּפ ִִרי ְלְ ִִמינֹוֹ ' ְוְ גֹוֹ ' און חז"ל האבן אונז
יָאה ָלָ �ָָּמה ִׁש� ִ ְְכ ָָחהֶׁ ,ש� ֶ ּׁש�ֹׁוֹ ֵֵכ ַַח ָָה ָָא ָָדם ִִע ָ�יָּקר ַ�ַּכ �ָָּווַנַ ת ַַה ְ �ְּב ִִר ָ געזאגט אויף די פסוק 'די ערד זאל אנגעפילט ווערן מיט
ָָהְיְ ָָתהֶׁ ,ש� ֶ ַַהֹּכ� ֹל ֹל ֹא ִנִ ְְב ָָרא ֶֶא ָ�ָּלא ִלִ ְְכבֹוֹ דֹוֹ . גראז [ְוְ גֹו'] און זאל ארויסגעבן א בוים וואס איז א פרוכט
ַַהְיְ ינּוּ ֶׁש� ֶ ָ�ָּכל ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוֹ ָלָ ם ַַה ֶ �ֶּזה ֲֲא ִִכיָלָ ה ּוְּׁש� ְ ִִת ָ �ָּיה ַ
ּוַּמ � ָָּׂש� א
ּוַּמ ָ�ָּתן ְוְ ָָכל �ְּׁש� ְ ָָאר ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוֹ ָלָ ם ַַה ֶ �ֶּזה ָָצ ִִר ְ ֵ(ֵעץ ְְּפ ִִרי) און די פירות זאל זיין יעדער בוים לויט זיין סארט',
יְך ִלִ ְְהיֹוֹ ת ַַרק ַ
ְ
ַלַ ֲֲעבֹוֹ ַַדת ַַהּבֹּוֹ ֵֵרא ָ �ָּברּוְּך הּוּאְ ,וְ ֹל ֹא ְלְ ַַת ֲֲאַוַ ת ָָה ָָא ָָדם, � ֶֶׁש ַַה ָ �ָּק ָ �ָּב"ה ִִצ ָ �ָּוה ְלְ ָָה ֲֲא ָָד ָָמה � ֶֶׁשּתֹּוֹ ִִציא ֵֵעץ � ֶֶׁש ִ�ִּת ְְהֶיֶ ה ַַט ֲֲעמֹוֹ ִ�ִּכ ְְפ ִִרי אז
עֹוֶׂשה ְְּפ ִִרי)
(ֵעץ ְְּפ ִִרי ֶ דער באשעפער האט באפוילן פאר די ערד ֵ
בר"ר ה ט .הובא ברש"י על הפסוק :עץ פרי ,שיהא א עס זאל ארויסצוגעבן א בוים וואס די טעם פון די בוים זאל
טעם העץ כטעם הפרי ,והיא לא עשתה כן ,אלא
'ותוצא הארץ וגו' ועץ עושה פרי' ,ולא העץ פרי, זיין אזוי ווי די טעם פון די פריְ ,וְ ָָה ָָא ֶֶרץ ֹלֹא ֵ�ֵּכן ָָע ָָׂש� ָָתה און די
לפיכך כשנתקלל אדם על עונו נפקדה גם היא על
עונה ונתקללה. ערד האט נישט אזוי געטאהןַּ ,וַּב ֲֲעבּוּר ֶזֶ ה ִנִ ְְתַלַ ְְטָיָ א ְוְ כּוּ' און
ע"פ ישעיה מה ,ז .ונוסח ברכת יוצר דשחרית. ב דערפאר איז זי אויך געשאלטן געווארן.
יוצר אור ובורא חושך
ְוְ ִִה ֵ�ֵּנה ְ �ְּב ִִר ַיַאת ָָהעֹוֹ ָלָ ם ָָהְיְ ָָתה ִ �ִּב ְְב ִִחיַנַ ת יֹוֹ ֵֵצר אֹוֹ ר ּוּבֹוֹ ֵֵרא חֹוֹ � ֶֶׁש ְְך און די באשאפונג פון די וועלט איז אין א
בחינה וואס מען דערמאנט ביי די ברכות פון קריאת שמע אז 'דער באשעפער באשאפט די ליכטיגקייט
און באשאפט די טונקעלקייט'.
ַַהְיְ ינּוּ � ֶֶׁש ַַה ְ �ְּי ִִצ ָיָרה ָָהְיְ ָָתה ִ �ִּב ְְב ִִחיַנַ ת אֹוֹ ר דאס מיינט אז דאס באשאפען פון די וועלט איז געווען מיט די
בחינה פון 'אור' ליכטיגקייטְ ,וְ ַַא ַַחר ָ�ָּכ ְְך ַנַ ֲֲע ָָׂש� ה ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ֹח � ֶֶֹׁש ְְך און נאכדעם איז געווארן די בחינה פון 'חשך'
(טונקל)ְּ� ְ ,ב ִִחיַנַ ת ֶֶה ְְס ֵ�ֵּתר וואס 'חשך' איז א בחינה פון באהאלטענישֶֶׁ � ,ש ִ�ִּנ ְְס ָ�ָּתר אֹוֹ ר ֱֱאֹל ִִֹהי ְוְ ַנַ ֲֲע ָָׂש� ה 'ֹח � ֶֶֹׁש ְְך' אז
'ָׁשַכַ ח' וואס 'חשך' איז די ס'ווערט באהאלטן די געטליכע ליכטיגקייט און ס'ווערט 'חשך' טונקלְּ� ְ ,ב ִִחיַנַ ת � ָ
אותיות 'שכח'.
'ֹח � ֶֶֹׁש ְְך' די מקור פון � ִ'ִׁשְכְ ָָחה'
� ֶֶׁש ָ �ָּיכֹוֹ ל ִלִ ְְהיֹוֹ ת � ִִׁשְכְ ָָחה וואס דאס מיינט אז ס'קען זיין א בחינה פון 'שכחה' פארגעסןֶֶׁ � ,ש �ּׁשֹׁוֹ ֵכֵ ַַח ָָה ָָא ָָדם
ִִע ָ �יָּקר ַ�ַּכ ָ �ָּווַנַ ת ַַה ְ �ְּב ִִר ָיָאה ָלָ �ָָּמה ָָהְיְ ָָתה אז דער מענטש פארגעסט די עיקר ציהל פון דאס באשאפונג פון די
וועלטֶֶׁ � ,ש ַַהֹּכ� ֹל ֹלֹא ִנִ ְְב ָָרא ֶֶא ָ �ָּלא ִלִ ְכְ בֹוֹ דֹוֹ אז אלעס אויף די וועלט איז נישט באשאפען געווארן נאר פארן
באשעפער'ס כבוד.
יְך ִלִ ְְהיֹוֹ ת ַַרק ַלַ ֲֲעבֹוֹ ַַדת ּוְּׁש ִִת ָ �ָּיה ַּוַּמ � ָָּׂש� א ַּוַּמ ָ�ָּתן ְוְ ָכָ ל � � ְְּׁש ָָאר ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוֹ ָלָ ם ַַה ֶ �ֶּזה ָָצ ִִר ְ
ַַהְיְ ינּוּ � ֶֶׁש ָ�ָּכל ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוֹ ָלָ ם ַַה ֶ �ֶּזה ֲֲאִכִ יָלָ ה � ְ
ּוְּך הּוּא דאס מיינט אז אלע וועלטליכע באשעפטיגונג פון עסן און טרינקען און געשעפטליכע ַַהּבֹּוֹ ֵֵרא ָ �ָּבר ְ
זאכן דארף נאר זיין פאר די צוועק פון דינען דעם באשעפערְ ,וְ ֹלֹא ְלְ ַַת ֲֲאַוַ ת ָָה ָָא ָָדם און נישט פאר דעם
מענטשן'ס גלוסטונג.
אזוי שטייט אין מדרש בראשית רבה (ה ט) און עס ווערט געברענגט אין רש"י אויף די פסוק :עץ פרי .שיהא טעם העץ כטעם הפרי [די פסוק זאגט 'עץ ב.
פרי' (זאגט רש"י פשט) אז די טעם פון די בוים זאל זיין ווי די טעם פון די פרוכט] ,והיא לא עשתה כן [און זי (די ערד) האט נישט אזוי געטאהן] ,אלא
'ותוצא הארץ וגו' ועץ עושה פרי' [נאר ווי די פסוק זאגט 'און די ערד האט ארויסגעגעבן וגו' א בוים וואס גיבט ארויס פרוכט] ,ולא העץ פרי [און
עס נישט געווען אז די בוים אליין איז געווען א פרי] ,לפיכך כשנתקלל אדם על עונו נפקדה גם היא על עונה ונתקללה [און ווען השי"ת האט געגעבן
די שטראף פאר אדם הראשון ביי די חטא עץ הדעץ (ווייטער אין פרשה ג ,יח) איז אויך די ערד באשטראפט געווארן עס זאל וואקסן דערנער דערפון].
ב
ֵּוֵּמ ֲֲח ַַמת ּגֹּוֹ ֶֶדל ַַה ֶֶה ְְס ֵ�ֵּתר ַַה ַ�ַּנ"ל ׁשֹׁוֹ ֵכֵ ַַח ָָה ָָא ָָדם ָָה ִִע ָ �יָּקר ְוְ עֹוֹ ֶֶׂש� ה ּוֵּמ ֲֲח ַַמת ּגֹּוֹ ֶֶדל ַַה ֶֶה ְְס ֵ�ֵּתר ַַה ַ �ַּנ"ל ׁׁשֹוֹ ֵֵכ ַַח ָָה ָָא ָָדם ָָה ִִע ָ�יָּקר ֵ
ַַהֹּכ� ֹל ְלְ ַַת ֲֲאָוָ ת�ֹו און וועגן די גרויסע אויבענדערמאנטע ְוְ עֹוֹ ֶׂש�ֶ ה ַַהֹּכ� ֹל ְלְ ַַת ֲֲאָוָ תֹוֹ ְ .וְ ֶזֶ הּוּ ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ֲֲע ָָמֵלֵ קֶׁ ,ש� ֶ ִ �ִּנ ְְת ַ �ַּג ְ �ְּב ָָרה
'הסתר' פארגעסט דער מענטש די עיקר און ער טוט ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ִׁש� ִ ְְכ ָָחה ַ�ַּכ ַ �ַּנ"ל.
אלעס פאר זיין גלוסטונג. ְוְ ַַעל ֶזֶ ה ַַמְזְ ִִהיר ַַה ָ�ָּכתּוּב ְוְ ָָא ַַמר (דברים כה ,יט) ִ�'ִּת ְְמ ֶֶחה
ירּוּׁש ֶׁש� ֶ ֹּל� ֹא ִיִ ְְהֶיֶ ה ְלְ ָָך ֶֶאת ֵזֵ ֶֶכר ֲֲע ָָמֵלֵ ק ְוְ גֹוֹ ' ֹל ֹא ִ�ִּתְׁש� ְ ָ�ָּכח'ֵֵּ � ,פ ׁ
ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ִׁש� ִ ְְכ ָָחה ַַה ַ �ַּנ"לג.
[ב] ְוְ ֵֵכן ִיִ ְְהֶיֶ ה ֶלֶ ָָע ִִתיד ָלָ ֹבֹא ֶׁש� ֶ ִיִ ְְמ ֶֶחה ֶֶאת ֵזֵ ֶֶכר ֲֲע ָָמֵלֵ ק ְוְ ֹל ֹא
ִיִ ְְהֶיֶ ה עֹוֹ ד ִׁש� ִ ְְכ ָָחה ַַה ַ �ַּנ"לְ ,וְ ִיִ ְְהיּוּ ָ�ָּכל ֲֲעִׂש�ִ ּיֹּוֹ ָָתיו ֶׁש� ֶ ל ָָא ָָדם
ֲֲאֶׁש� ֶ ר ַיַ ֲֲעֶׂש�ֶ ה ְ �ְּב ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוֹ ָלָ ם ַַה ֶ �ֶּזה ִ �ִּבְלְ ִ�ִּתי ַלַ ה'.
עמלק איז די בחינה פון שכחה
ְוְ ִִה ֵ �ֵּנה ָָע ְְסק�ֹו ֶׁש� ֶ ל ָָא ָָדם ֶׁש� ֶ עֹוֹ ֵֵסק ְ �ְּב ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוֹ ָלָ ם ַַה ֶ �ֶּזה
ְוְ ֶזֶ הּוּ ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ֲֲע ָָמֵלֵ ק און דאס איז די בחינה פון עמלק, ּוִּמ ְְת � ַַּפ ֵ�ֵּלל ּוַּמה ֶׁש� ֶ ּלֹּוֹ ֵֵמד ִ ַַה ַ �ַּגְׁש� ְ ִִמ ִ �ִּיים ִנִ ְְק ָָרא ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ֵֵעץַ ,
� ֶֶׁש ִ�ִּנ ְְת ַ �ַּג ְ �ְּב ָָרה ְ �ְּב ִִחיַנַ ת � ִִׁשְכְ ָָחה ַ�ַּכ ַ�ַּנ"ל אז ס'שטארקט זיך די ְ �ְּבֹכ ַַֹח ָָה ֲֲא ִִכיָלָ ה ַַההּוּא ֶׁש� ֶ ָָא ַַכל ֵֵמ ָָע ְְסק�ֹו ֶׁש� ֶ ָָע ַַסק ְ �ְּב ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י
עֹוֹ ָלָ ם ַַה ֶ �ֶּזה ִנִ ְְק ָָרא � ְְּפ ִִרי.
בחינה פון 'שכחה' ווי אויבענדערמאנט.
יָּלה ִִצ �ָָּוה ַַה ָ�ָּק ָ �ָּב"ה ְלְ ָָה ֲֲא ָָד ָָמה ֶׁש� ֶ ּתֹּוֹ ִִציא ָָה ָָא ֶֶרץ ְוְ ִִה ֵ �ֵּנה ִִמ ְ�ְּת ִִח ָ�
ְוְ ַַעל ֶזֶ ה ַַמְזְ ִִהיר ַַה ָ�ָּכתּוּב ְוְ ָָא ַַמר (דברים כה ,יט) ִ�'ִּת ְְמ ֶֶחה ֶֶאת ֵ'ֵעץ � ְְּפ ִִרי'ֶׁ ,ש� ֶ ִ �ִּי ְְהֶיֶ ה ַַט ֲֲעמֹוֹ ְ�ְּכ ַַט ַַעם ַַה � ְְּפ ִִריַַ ,הְיְ ינּוּ ֶׁש� ֶ ָָע ְְסקֹוֹ
ֵזֵ ֶכֶ ר ֲֲע ָָמֵלֵ ק ְוְ גֹוֹ ' ֹלֹא ִ�ִּת � ְְׁש ָ�ָּכח' און פארדעם זאגט אונז די
פסוק אן און זאגט 'זאלסט אויסמעקן די זכר פון עמלק ג .ראה גם מש"כ רבינו לעיל בפרשת יתרו בד"ה או י"ל
וגו' זאלסט נישט פארגעסן'ֵֵּ � ,פירּוּׁשׁ � ֶֶׁש �ֹּלֹא ִיִ ְְהֶיֶ ה ְלְ ָָך ְ �ְּב ִִחיַנַ ת
וישמע יתרו :כי הבחינת שכחה הוא רק מצד הסטרא
אחרא ,מבחינת עמלק ,אבל כשזוכה האדם למחות
� ִִׁשְכְ ָָחה ַַה ַ�ַּנ"ל דאס מיינט אז דורך אויסמעקן די זכר פון ג אזי בחינת עמלק בחינת יצר הרע ,בחינת גס הנ"ל,
אין לו בחינת שכחה .וזהו שאמר הכתוב (דברים כה ,יט)
עמלק וועסטו נישט האבן די אויבענדערמאנטע בחינה תמחה את זכר עמלק וגו' לא תשכח ,היינו אם תמחה
בחינת עמלק ,בחינת גס הנ"ל ,אזי לא תשכח ,שלא יהיה
פון 'שכחה' – פארגעסן די עיקר כוונה פון בריאת העולם. לך בחינת שכחה ,כי בחינת הקדושה תשרה עליך ולא
תסתלק ממך.
ְוְ ֵכֵ ן ִיִ ְְהֶיֶ ה ֶלֶ ָָע ִִתיד ָלָ ֹבֹא � ֶֶׁשִיִ ְְמ ֶֶחה ֶֶאת ֵזֵ ֶכֶ ר ֲֲע ָָמֵלֵ ק ְוְ ֹלֹא ִיִ ְְהֶיֶ ה
עֹוֹ ד � ִִׁשְכְ ָָחה ַַה ַ�ַּנ"ל און אזוי וועט זיין 'לעתיד לבוא' ווען עס וועט אויסגעמעקט ווערן די נאמען פון עמלק
און עס וועט שוין נישט זיין די אויבענדערמאנטע בחינה פון 'שכחה'ְ ,וְ ִיִ ְְהיּוּ ָ�ָּכל ֲֲע ִִׂש� ּיֹּוֹ ָָתיו � ֶֶׁשל ָָא ָָדם ֲֲא � ֶֶׁשר
ַיַ ֲֲע ֶֶׂש� ה ְ �ְּב ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוֹ ָלָ ם ַַה ֶ �ֶּזה ִ �ִּבְלְ ִ�ִּתי ַלַ ה' און אלע זיינע טוהענגען וואס דער מענטש וועט טוהן אין די וועלטליכע
זאכן וועט זיין נאר פארן באשעפער'ס וועגן.
די בחינה פון ֵ'ֵעץ � ְְּפ ִִרי' אין רוחניות
ְוְ ִִה ֵ�ֵּנה ָָע ְְסקֹוֹ � ֶֶׁשל ָָא ָָדם � ֶֶׁשעֹוֹ ֵֵסק ְ �ְּב ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוֹ ָלָ ם ַַה ֶ �ֶּזה ַַה ַ �ַּג � ְְׁש ִִמ ִ �ִּיים ִנִ ְְק ָָרא ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ֵֵעץ און די באשעפטיגונג פון א
מענטש וואס ער באשעפטיגט זיך מיט די וועלטליכע גשמיות'דיגע זאכן ווערט אנגערופן מיט די נאמען
ֵ'ֵעץ'ַּ ,וַּמה � ֶֶׁשּלֹּוֹ ֵֵמד ִּוִּמ ְְת � ַַּפ ֵ �ֵּלל ְ �ְּבֹכ ַַֹח ָָה ֲֲאִכִ יָלָ ה ַַההּוּא � ֶֶׁש ָָאַכַ ל ֵֵמ ָָע ְְסקֹוֹ � ֶֶׁש ָָע ַַסק ְ �ְּב ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוֹ ָלָ ם ַַה ֶ �ֶּזה ִנִ ְְק ָָרא � ְְּפ ִִרי און וואס
ער לערנט און דאוונט מיט די כח פון זיין עסן און פון זיין באשעפטיגונג וואס ער האט זיך באשעפטיגט
אין די וועלטליכע זאכן ווערט אנגערופן מיטן נאמען ְ'ְּפ ִִרי'.
יָּלה ִִצ ָ �ָּוה ַַה ָ �ָּק ָ �ָּב"ה ְלְ ָָה ֲֲא ָָד ָָמה � ֶֶׁשּתֹּוֹ ִִציא ָָה ָָא ֶֶרץ ֵ'ֵעץ � ְְּפ ִִרי' און פון אנפאנג האט דער באשעפער ְוְ ִִה ֵ�ֵּנה ִִמ ְ�ְּת ִִח ָ �
געהייסן פאר די ערד ארויסצוגעבן פרוכט וואס זאל זיין ֵ'ֵעץ ְְּפ ִִרי'ֶֶׁ � ,ש ִ �ִּי ְְהֶיֶ ה ַַט ֲֲעמֹוֹ ְ�ְּכ ַַט ַַעם ַַה � ְְּפ ִִרי דאס מיינט
אז די טעם פון די בוים זאל זיין ווי די פרוכט.
און אזוי שרייבט אויך דער בת עין אין פרשת יתרו (ד"ה או י"ל וישמע יתרו)ִּ�ִ :כי ַַה ְ �ְּב ִִחיַנַ ת � ִִׁשְכְ ָָחה הּוּא ַַרק ִִמַּצ�ַ ד ַַה ִ�ִּס ְְט ָָרא ַַא ֲֲח ָָרא [ווייל די בחינת שכחה איז נאר ג.
פון די סטרא אחרא]ִִ ,מ ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ֲֲע ָָמֵלֵ ק [פון די בחינה פון עמלק]ֲֲ ,א ָָבל ְ�ְּכ � ֶֶׁשּזֹּוֹ ֶכֶ ה ָָה ָָא ָָדם ִלִ ְְמחֹוֹ ת ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ֲֲע ָָמֵלֵ ק ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ֵיֵ ֶֶצר ָָה ָָרע [אבער ווען א מענטש איז זוכה
אויסצומעקן די בחינה פון עמלק די בחינה פון יצר הרע]ְּ� ְ ,ב ִִחיַנַ ת ַ �ַּגס ַַה ַ�ַּנ"ל [וואס איז די אויבענדערמאנטע בחינה פון גאווה]ֲֲ ,אַזַ י ֵֵאין לֹוֹ ְ �ְּב ִִחיַנַ ת � ִִׁשְכְ ָָחה
[דעמאלסט האט ער נישט די בחינה פון גאווה]ְ .וְ ֶזֶ הּוּ � ֶֶׁש ָָא ַַמר ַַה ָ�ָּכתּוּב (דברים כה ,יט) ִ�'ִּת ְְמ ֶֶחה ֶֶאת ֵזֵ ֶכֶ ר ֲֲע ָָמֵלֵ ק ְוְ גֹוֹ ' ֹלֹא ִ�ִּת � ְְׁש ָ�ָּכח' [און דאס איז וואס די פסוק
זאגט 'זאלסט אויסמעקן די געדענקעניש פון עמלק וגו' זאלסט נישט פארגעסן]ַַ ,הְיְ ינּוּ ִִאם ִ�'ִּת ְְמ ֶֶחה' ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ֲ'ֲע ָָמֵלֵ ק' [דאס מיינט אויב דו וועסט אויסמעקן
די די בחינה פון עמלק]ְּ� ְ , ,ב ִִחיַנַ ת ַ �ַּגס ַַה ַ�ַּנ"ל [די אויבענדערמאנטע בחינה פון גאווה]ֲֲ ,אַזַ י 'ֹלֹא ִ�ִּת � ְְׁש ָ�ָּכח' [און דעמאלסט וועסטו נישט פארגעסן]ֶֶׁ � ,שֹּל� ֹא ִיִ ְְהֶיֶ ה
יָך ְוְ ֹלֹא ִ�ִּת ְְס ַ�ַּת ֵ �ֵּלק ִִמ �ְְּמ ָָך [ווייל די בחינה פון ְלְ ָָך ְ �ְּב ִִחיַנַ ת � ִִׁשְכְ ָָחה [דאס מיינט אז דו וועסט נישט האבן די בחינה פון שכחה]ִּ�ִ ,כי ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ַַה ְ�ְּק � � ָ
דּוָּּׁשה ִ�ִּת � ְְׁש ֶֶרה ָָעֶלֶ ָ
קדושה וועט רוען אויף דיר און וועט זיך נישט אפטאהן פון דיר].
ג
ַַהְיְ ינּוּ � ֶֶׁש ָָע ְְסקֹוֹ � ֶֶׁשל ָָה ָָא ָָדם ְ �ְּב ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוֹ ָלָ ם ַַה ֶ �ֶּזה ִיִ ְְהֶיֶ ה ִ �ִּבְלְ ִ�ִּתי ַלַ ה'
ֶׁש� ֶ ל ָָה ָָא ָָדם ְ �ְּב ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוֹ ָלָ ם ַַה ֶ �ֶּזה ִיִ ְְהֶיֶ ה ִ �ִּבְלְ ִ�ִּתי ַלַ ה'
ְלְ ַַבּדֹּוֹ ְ ,וְ ִיִ ְְהֶיֶ ה ַַט ֲֲעמֹוֹ ְ�ְּכ ַַט ַַעם ַַה � ְְּפ ִִריַַ ,הְיְ ינּוּ ְ�ְּכ ַַט ַַעם ְלְ ַַבּדֹּוֹ דאס מיינט אז די באשעפטיגונג פון א מענטש אין די
ַַה �ִִּמ ְְצָוָ ה ְ �ְּב ַַע ְְצ ָָמּהּ . וועלטליכע זאכן זאל נאר זיין פארן באשעפער'ס וועגןְ ,וְ ִיִ ְְהֶיֶ ה
ֲֲא ָָבל ָָה ֲֲא ָָד ָָמה ֹל ֹא ֵ�ֵּכן ָָעָׂש�ָ ָָתה ֵֵמ ֲֲח ַַמת ּגֹּוֹ ֶֶדל ַַט ֲֲעמֹוֹ ְ�ְּכ ַַט ַַעם ַַה � ְְּפ ִִרי און די טעם פון זיין באשעפטיגונג זאל
ַַה ֶֶה ְְס ֵ�ֵּתר ְוְ ַַהחֹוֹ ֶׁש� ֶ ְְך ִנִ ְְת ַַקְלְ ֵֵקל ֶזֶ הְ ,וְ ַַרק ַַה �ִִּמ ְְצָוָ ה
זיין אזוי ווי די טעם פון די 'פרי'ַַ ,הְיְ ינּוּ ְ�ְּכ ַַט ַַעם ַַה �ִִּמ ְְצָוָ ה ְ �ְּב ַַע ְְצ ָָמּהּ
ְ �ְּב ַַע ְְצ ָָמּהּ ֵיֵ ׁׁש ָלָ ּהּ ַַט ַַעםְ ,וְ ָָה ֲֲעִׂש�ִ ּיֹּוֹ ת ַַה ַ �ַּגְׁש� ְ ִִמּיֹּוֹ ת ֵֵאין
ָ �ָּב ֶֶהם ַַט ַַעם. דאס מיינט אזוי ווי די טעם פון די מצוה אליין.
ּוָּבה ַ�ַּכ ֲֲאֶׁש� ֶ ר ָָה ָָא ָָדם ָׁש� ָ ב ֲֲא ָָבל ַַעל ְיְ ֵֵדי ַַה ְ�ְּת ׁׁש ָ ֲֲא ָָבל ָָה ֲֲא ָָד ָָמה ֹלֹא ֵ�ֵּכן ָָע ָָׂש� ָָתה אבער די ערד האט ניט געטאהן
ּוָּכא ִלִ ְנְ הֹוֹ ָָראְ ,וְ ַנַ ֲֲעָׂש�ָ ה ַַט ַַעם ֶֶאל ה' ְְמ ַַה � ֵֵּפ ְְך ֲֲח ׁׁש ָ אזוי ווי דער באשעפער האט איר געהייסןֵֵ ,מ ֲֲח ַַמת ּגֹּוֹ ֶֶדל
ַַמ ֲֲעָׂש�ָ יו ֲֲאֶׁש� ֶ ר ָָעָׂש�ָ ה ְ �ְּבַגַ ְׁש� ְ ִִמּיּּוּת ְ�ְּכ ַַט ַַעם ַַה � ְְּפ ִִרי ַ�ַּכ ַ �ַּנ"ל,
תּוַּּקן ֵֵח ְְטא ָָה ֲֲא ָָד ָָמה ְוְ ֵֵת ֵֵצא ִִמ ְ�ְּקָלָ ָלָ ָָתּהּ , ְוְ ִִה ֵ �ֵּנה ָָאז ְיְ ַ�
ַַה ֶֶה ְְס ֵ�ֵּתר ְוְ ַַהחֹוֹ � ֶֶׁש ְְך ִנִ ְְת ַַקְלְ ֵֵקל ֶזֶ ה צוליב די גרויסע טונקלקייט
ְוְ ִיִ ְְת ָ �ָּב ֲֲערּוּ ִִמן ָָהעֹוֹ ָלָ ם מֹוֹ ץ ְוְ ֶֶת ֶֶבןְ ,וְ ִִה ֵ �ֵּנה ָָאז ְ
יּוְּחַזַ ר און 'הסתר' איז שאדן געווארן די בחינהְ ,וְ ַַרק ַַה �ִִּמ ְְצָוָ ה ְ �ְּב ַַע ְְצ ָָמּהּ
ּוִּפ ְְריֹוֹ ָׁש� ָ ֶוֶ ה.ַַהָּד�ָ ָָבר ִלִ ְְת ִִח ָ�ָּל ָָתּהּ ֶׁש� ֶ ִ �ִּי ְְהֶיֶ ה ַַט ַַעם ֵֵעץ ִ ֵיֵ ׁשׁ ָלָ ּהּ ַַט ַַעם און נאר די מצוה אליין האט א טעםְ ,וְ ָָה ֲֲע ִִׂש� ּיֹּוֹ ת
ּוִּב ְְהיֹוֹ ת ֵ�ֵּכן ִ �ִּב ְְמ ֵֵה ָָרה ְ �ְּבָיָ ֵֵמינ�ּו ִיִ ָ�ָּת ֵֵכן ִלִ ְְקרֹוֹ ת � ְְּפ ִִרי ִ ַַה ַ �ַּג � ְְׁש ִִמּיֹּוֹ ת ֵֵאין ָ �ָּב ֶֶהם ַַט ַַעם און די גשמיות'דיגע טוהן איז נישט
אּוְּכָלָ אְ ָָה ֵֵעץ ְ �ְּבֵׁש� ֵ ם � ְְּפ ִִרי ָָה ֲֲא ָָד ָָמהִּ�ִ ,כי הּוּא
יֵמי ָָה ֵֵעץ ַּד�ַ ֲֲאֵּפ ַ�ַּרתדָָ ,ה ֵֵעץ ְוְ ַַה � ְְּפ ִִרי ֶֶא ָָחד ֵֵהםְ ,וְ ִִכ ֵ
קיין טעם אין זיי.
ְוְ גֹוֹ 'הֶׁ ,ש� ֶ ִ �ִּיְׂש�ְ ָָר ֵֵאל ִיִ ְְהיּוּ ַ �ַּגם ֵ�ֵּכן ִ �ִּב ְְב ִִחיָנָ ה זֹוֹ ִ �ִּב ְְמ ֵֵה ָָרה
ְ �ְּבָיָ ֵֵמינּוּ ֵ�ֵּכן ְיְ ִִהי ָָרצֹוֹ ן ָָא ֵֵמן.
דורך תשובה ווערן זיינע מעשים ווי די טעם פון די פרי
ראה רש"י ביצה ב ,א :אוכלא דאפרת ,אוכל ׁשּׁוָּבה ַ�ַּכ ֲֲא � ֶֶׁשר ָָה ָָא ָָדם � ָָׁשב ֶֶאל ה' ְְמ ַַה � ֵֵּפ ְְך ֲֲחׁשּׁוָּכָ א
ד. ֲֲא ָָבל ַַעל ְיְ ֵֵדי ַַה ְ�ְּת ָ
שנפרד ,וחבירו בפסחים (פה ,א) חבורי אוכלין כמאן
דמפרתי. ִלִ ְנְ הֹוֹ ָָרא אבער דורך תשובה -ווען א מענטש קערט זיך
ישעיה סה ,כב :כי כימי העץ ימי עמי .שלעתיד ה. צוריק צום באשעפער ווערט איבערגעקערט פון טונקל צו
לבוא יהיו ישראל בבחינת העץ.
ליכטיגקייטְ ,וְ ַנַ ֲֲע ָָׂש� ה ַַט ַַעם ַַמ ֲֲע ָָׂש� יו ֲֲא � ֶֶׁשר ָָע ָָׂש� ה ְ �ְּבַגַ � ְְׁש ִִמּיּּוּת ְ�ְּכ ַַט ַַעם
ַַה � ְְּפ ִִרי ַ�ַּכ ַ�ַּנ"ל און זיינע גשמיות'דיגע מעשים וואס ער האט געטאהן ווערט ווי די אויבענדערמאנטע טעם פון
די ְ'ְּפ ִִרי'.
תּוַּּקן ֵֵח ְְטא ָָה ֲֲא ָָד ָָמה ְוְ ֵֵת ֵֵצא ִִמ ְ�ְּקָלָ ָלָ ָָתּהּ און דעמאלסט וועט פארראכטן ווערן די זינד פון די ערד ְוְ ִִה ֵ�ֵּנה ָָאז ְיְ ַ �
און עס וועט ארויסגיין פון די קללהְ ,וְ ִיִ ְְת ָ �ָּב ֲֲערּוּ ִִמן ָָהעֹוֹ ָלָ ם מֹוֹ ץ ְוְ ֶֶת ֶֶבן און עס וועט אויסגערוימט ווערן פון
די וועלט די שטרוי און ָָא ְְּפפאלְ ,וְ ִִה ֵ�ֵּנה ָָאז י ְּוְּחַזַ ר ַַה ָָּד� ָָבר ִלִ ְְת ִִח ָ �ָּל ָָתּהּ � ֶֶׁש ִ �ִּי ְְהֶיֶ ה ַַט ַַעם ֵֵעץ ִּוִּפ ְְריֹוֹ � ָָׁשֶוֶ ה און דעמאלסט
וועט צוריקגיין די זאך אזוי ווי עס איז געווען אין אנפאנג די ווילן פונם באשעפער אז עס זאל זיין די טעם
פון בוים און די פרי צוזאמען גלייך.
לעתיד לבוא וועט די � ְְּפ ִִרי ָָה ֵֵעץ ווערן אנגערופן מיט די נאמען � ְְּפ ִִרי ָָה ֲֲא ָָד ָָמה
ִּוִּב ְְהיֹוֹ ת ֵ�ֵּכן ִ �ִּב ְְמ ֵֵה ָָרה ְ �ְּבָיָ ֵֵמינּוּ ִיִ ָ�ָּתֵכֵ ן ִלִ ְְקרֹוֹ ת � ְְּפ ִִרי ָָה ֵֵעץ ְ �ְּב � ֵֵׁשם � ְְּפ ִִרי ָָה ֲֲא ָָד ָָמה און ווען עס וועט אזוי זיין – שנעל
אין אונזערע טעג – וועט מען קען צוריק אנרופן די ְְּפ ִִרי ֵֵעץ מיט די נאמען ְְּפ ִִרי ָָה ֲֲא ָָד ָָמהִּ�ִ ,כי הּוּא אּוְּכְ ָלָ א
ַַּד� ֲֲא �ֵּפ ַַּרתד ווייל די פרוכט פונעם בוים איז אזוי ווי א שטיקל עסן וואס האט זיך אפגעבראכן פון א אנדערע
שטיקל עסן (ווייל די בוים איז אויך א עסן)ָָ ,ה ֵֵעץ ְוְ ַַה � ְְּפ ִִרי ֶֶא ָָחד ֵֵהם ,און די בוים און די פרי וועט זיין איינס.
יֵמי ָָה ֵֵעץ ְיְ ֵֵמי ַַע ִּּמי' אז לעתיד לבוא ְוְ ִכִ ֵיֵמי ָָה ֵֵעץ ְוְ גֹוֹ ' אזוי ווי דער נביא זאגט אין ישעיה (סה ,כב)ִּ' :כּ י ִכִ ֵ
וועט זיין 'אזוי ווי די טעג פון די ביימער זיין די טעג פון מיין פאלק' – די יודןֶֶׁ � ,ש ִ �ִּי ְְׂש� ָָר ֵֵאל ִיִ ְְהיּוּ ַ �ַּגם ֵ�ֵּכן ִ �ִּב ְְב ִִחיָנָ ה
זֹוֹ ה אז די יודן וועלן זיין אין די זעלבע רוחניות'דיגע בחינה פון די ביימער.
ִ �ִּב ְְמ ֵֵה ָָרה ְ �ְּבָיָ ֵֵמינּוּ ֵ�ֵּכן ְיְ ִִהי ָָרצֹוֹ ן ָָא ֵֵמן ס'זאל מקויים ווערן שנעל אין אונזערע טעג ָָא ֵֵמן ֵּכֵ ן ְיְ ִִהי ָָרצֹון.
אזוי טייטשט רש"י אין מס' ביצה (ב ,א) :אוכלא דאפרת ,אוכל שנפרד [א עסן וואס האט זיך אפגעטיילט]. ד.
דאס מיינט אז אזוי ווי די בוים וועט האבן די טעם פון די פרוכט אזוי וועט די גשמיות האבן די טעם פון רוחניות. ה.
ד
די תירוץ אויף די קשיא ְוְ ֶזֶ ה ֶׁש� ֶ ָָא ַַמר ַַה ָ�ָּכתּוּב 'ְוְ ָלָ ַַק ְְח ָ�ָּת ֵֵמ ֵֵראִׁש� ִ ית ָ�ָּכל � ְְּפ ִִרי
ָָה ֲֲא ָָד ָָמה'ו אִׁשית ָ�ָּכל � ְְּפ ִִרי ְוְ ֶזֶ ה � ֶֶׁש ָָא ַַמר ַַה ָ�ָּכתּוּב 'ְוְ ָלָ ַַק ְְח ָ�ָּת ֵֵמ ֵֵר � ִ ירּוּׁש ֶׁש� ֶ ּתֹּוֹ ִִציא ַַט ַַעם ַַה � ְְּפ ִִרי ֵֵמ ָָה ֲֲא ָָד ָָמה ָָה ֲֲא ָָד ָָמה'ֵֵּ � ,פ ׁ
און דאס איז וואס די פסוק זאגט 'און זאלסט נעמען פון ּוְּפ ִִרי ָׁש� ָ ֶוֶ הֶׁ ,ש� ֶ ִ �ִּי ְְהֶיֶ ה ַַט ַַעם ַַע ְְצ ָָמּהּ ֶׁ ,ש� ֶ ִ �ִּי ְְהֶיֶ ה ַַט ַַעם ֵֵעץ ְ
ַַמ ֲֲעֵׂש�ֵ י ַַה ַ �ַּגְׁש� ְ ִִמי ְ�ְּכ ַַט ַַעם ַַה �ִִּמ ְְצָוָ ה ַ�ַּכ ַ �ַּנ"ל.
די ערשטע פון די פרוכט פון די ערד'ֵֵּ � ,פירּוּׁשׁ � ֶֶׁשּתֹּוֹ ִִציא רּוָּּמז ְ �ְּב ַַמ ֲֲא ַַמר ֲֲחַזַ "ל (ראש השנה יאְּ� ְ ).ב ִִתְׁש� ְ ֵֵרי ְוְ ֶזֶ הּוּ ְְמ �ָ
ַַט ַַעם ַַה � ְְּפ ִִרי ֵֵמ ָָה ֲֲא ָָד ָָמה ַַע ְְצ ָָמּהּ דאס מיינט אז דו זאלסט יַאת ָָהעֹוֹ ָלָ ם ָָהְיְ ָָתה ירּוּׁש ֶׁש� ֶ ְ �ְּב ִִר ַ
ִנִ ְְב ָָרא ָָהעֹוֹ ָלָ םֵֵּ � ,פ ׁ
ארויסנעמען די טעם פון די פרי פון די ערד אלייןֶֶׁ � ,ש ִ �ִּי ְְהֶיֶ ה ְ �ְּב ִִתְׁש� ְ ֵֵריִּ� ִ ,בְׁש� ְ ִִביל ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ִ�ִּתְׁש� ְ ֵֵריְ ,לְ ׁׁשֹוֹ ן ֲ'ֲא ׁׁש ֶּוֶּרּנּּוּ'
ַַט ַַעם ֵֵעץ ְּוְּפ ִִרי � ָָׁשֶוֶ ה אז ס'זאל זיין די טעם פון פרי און די (במדבר כג ,ט)ְ ,לְ ׁׁשֹוֹ ן ִִה ְְס ַ�ַּת ְ�ְּכלּוּתֶׁ ,ש� ֶ �ִִּמ ְְס ַ�ַּת ֵ�ֵּכל ְ �ְּב ָָכל
ַַמ ֲֲעָׂש�ָ יו ֶׁש� ֶ ִ �ִּי ְְהֶיֶ ה ַלַ ה'/
האלץ גלייךֶֶׁ � ,ש ִ �ִּי ְְהֶיֶ ה ַַט ַַעם ַַמ ֲֲע ֵֵׂש� י ַַה ַ �ַּג � ְְׁש ִִמי ְ�ְּכ ַַט ַַעם ַַה �ִִּמ ְְצָוָ ה ַ�ַּכ ַ�ַּנ"ל ּוַּמה ֶׁש� ֶ ָָהָיָ ה ל�ֹו ִ �ִּב ְְת ִִח ָ�ָּלה ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ֵ'ֵס ֶֶתר' ְוְ חֹוֹ ֶׁש� ֶ ְךְ, ַ
אז די טעם פון זיינע גשמיות'דיגע מעשים זאל זיין ווי די ּוֵּבין ִנִ ְְת ַַה � ֵֵּפְך אֹוֹ ת ס' ְוְ ַנַ ֲֲעָׂש�ָ ה ִׁש� ִ י"ן ְוְ ִנִ ְְכַנַ ס ֵ �ֵּבין ָ�ָּתי"ו ֵ ְ
טעם פון די מצוה ווי אויבענדערמאנט. י"ׁש ְוְ ַנַ ֲֲעָׂש�ָ ה �ִִּת � ְְׁש ֵֵרי ְ �ְּבהֹוֹ ָָס ַַפת אֹוֹ ת יּוּ"דִּ� ִ ,ג ַַמ ְְט ִִר ָָּיא
� ֵֵר ׁ
ֶֶעֶׂש�ֶ ר � ְְּפ ָָע ִִמים צ"א ֶׁש� ֶ ִִהיא ְ �ְּב ִִחיַנַ ת (חבקוק ב ,כ) 'ַוַ ה'
יַכל ָָק ְְד ׁׁשֹוֹ 'וַַ ,על ְיְ ֵֵדי ֶׁש� ֶ ִ�ִּת ֵ�ֵּקן ָ�ָּכל ַַה �ֶּׁש� ֶ ַַבע ִִמּדֹּוֹ ת ֶׁש� ֶ ּלֹּוֹ ְ �ְּב ֵֵה ַ
[ג] ַלַ ה' ַ�ַּכ ַ �ַּנ"ל.
פשט אין מאמר חז"ל ְ �ְּב ִִת � ְְׁש ֵֵרי ִנִ ְבְ ָָרא ָָהעֹוֹ ָלָ ם עיין זוה"ק ח"ב קעח ,א :ובכוונת אמן ,דהוא כליל ו.
תרין שמהן יהו"ה אדנ"י ,והאחד גניז טוביה וברכוהי
רּוָּּמז ְ �ְּב ַַמ ֲֲא ַַמר ֲֲחַזַ "ל (ראש השנה יאְּ� ְ ).ב ִִת � ְְׁש ֵֵרי ִנִ ְְב ָָרא ְוְ ֶזֶ ה�ּו ְְמ �ָ באוצר הנקרא היכל ,והוא רמוז בפסוק (חבקוק ב ,כ)
ָָהעֹוֹ ָלָ ם און דאס איז מרומז אין די מאמר חז"ל אז אין 'ויהו"ה בהיכל קדשו הס מפניו'.
חודש ִִּת ְְׁש ֵֵרי איז די וועלט באשאפן געווארןֵֵּ � ,פירּוּׁשׁ
� ֶֶׁש ְ �ְּב ִִר ַיַאת ָָהעֹוֹ ָלָ ם ָָהְיְ ָָתה ְ �ְּב ִִת � ְְׁש ֵֵרי דאס מיינט צו זאגן אז די וועלט איז באשאפן געווארן מיט די בחינה פון
ׁשּׁוֶּרּנּּוּ' (במדבר כג ,ט) וואס ִ'ִּת ְְׁש ֵֵרי' איז א ִִּת ְְׁש ֵֵריִּ� ִ ,ב � ְְׁש ִִביל ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ִ�ִּת � ְְׁש ֵֵרי וועגן די בחינה פון ִ'ִּת ְְׁש ֵֵרי'ְ ,לְ ׁשֹׁוֹ ן ֲ'ֲא ֶ
ׁשּוֶרּנּו' מיינט זעהן און קוקןֶֶׁ � ,ש �ִִּמ ְְס ַ�ַּת ֵ�ֵּכל ְ �ְּבָכָ ל ַַמ ֲֲע ָָׂש� יו � ֶֶׁש ִ �ִּי ְְהֶיֶ ה ַלַ ה' ׁשּוֶרּנּו'ְ ,לְ ׁשֹׁוֹ ן ִִה ְְס ַ�ַּת ְ�ְּכלּוּת וואס ֲ'ֲא ֶ
לשון פון ֲ'ֲא ֶ
דאס מיינט אז דער מענטש זאל קוקן אויף אלע זיינע מעשים אז ס'זאל זיין פארן באשעפער
די צירוף פון ֵ'ֵס ֶֶתר' און ִ�'ִּת � ְְׁש ֵֵרי'
חֹוֶׁשְךז און וואס ס'איז געווען פאר אים פון אנפאנג א בחינה ּוַמה ֶֶׁש ָָהָיָ ה לֹו ִּבִ ְְת ִִחָּלָ ה ְּבְ ִִחיַנַ ת ֵ'ֵס ֶֶתר' ְוְ ֶ
ַ
פון באהעלטעניש ֵ(ֵס ֶֶתר) און טונקלקייטִ ,נִ ְְת ַַה ֵֵּפְך אֹות ס' ְוְ ַנַ ֲֲע ָָׂשה ִִׁשי"ן ווערט די אות 'ס' פון ֵ'ֵס ֶֶתר'
איבערגעדרייט און ס'ווערט א ִִׁשי"ןחְ ,וְ ִנִ ְכְ ַנַ ס ֵּבֵ ין ָָּתי"ו ּוֵבֵ ין ֵֵרי"ׁש און די ִִׁשי"ן גייט אריין צווישן די אותיות
הֹוָס ַַפת אֹות יּו"ד און ס'ווערט די ווארט ִ'ִּת ְְׁש ֵֵרי'
פון ָָּתי"ו און ֵֵרי"ׁש פון די ווארט ֵ'ֵס ֶֶתר'' ְוְ ַנַ ֲֲע ָָׂשה ִ'ִּת ְְׁש ֵֵרי' ְּבְ ָ
מיט צוגעלייגט די אות י'.
די רמז פון ִ�'ִּת � ְְׁש ֵֵרי'
ִ �ִּג ַַמ ְְט ִִר ָ �ָּיא ֶֶע ֶֶׂש� ר � ְְּפ ָָע ִִמים צ"א וואס די ווארט ִ'ִּת ְְׁש ֵֵרי' איז בגימטריא צען מאל איין און ניינציג (ֶֶׁ � ,)91ש ִִהיא
ְ �ְּב ִִחיַנַ ת (חבקוק ב ,כ) 'ַוַ ה' ְ �ְּב ֵֵהיַכַ ל ָָק ְְדׁשֹׁוֹ ' וואס די נומער 'איין און ניינציג' איז מרומז אינעם יחוד אין די פסוק
'ַוַ ה' ְּבְ ֵֵהיַכַ ל ָָק ְְדׁשֹו' וואס 'ַוַ ה'' (די שם הוי"ה) איז גימטריא ( )26און די גימטריא פון שם אדנ"י ( )65איז מרומז
אין די ווארט ֵ'ֵהיַכַ ל' וואס איז אויך גימטריא ,65און צוזאמען איז עס איין און ניינציגַַ ,על ְיְ ֵֵדי � ֶֶׁש ִ�ִּת ֵ �ֵּקן ָ�ָּכל
ַַה � � ֶֶּׁש ַַבע ִִמּדֹּוֹ ת � ֶֶׁשּלֹּוֹ ַלַ ה' ַ�ַּכ ַ�ַּנ"ל דורכדעם וואס ער האט מתקן געווען זיינע זיבן מידות ווי אויבענדערמאנט.
און מיט דעם איז פארענטפערט די קשיא פונעם בת עין פארוואס רופט די תורה אן די ביכורים מיטן נאמען 'פרי האדמה' .ווייל ווען א מענטש ו.
ארבעט זיך אויס און געדענקט די כוונה פון בריאת העולם און זיין גשמיות איז אזוי ווי זיין רוחניות דעמאלסט ווערט די פרוכט פונעם בוים אין די
בחינה פון 'טעם עצו ופריו שוה' און ס'ווערט ממש א 'בורא פרי האדמה' און אזוי וועט טאקע זיין לעתיד לבוא במהרה בימינו אמן.
ּובֹוֵרא חֹוֶׁשֶ ְך' און דורך די חושך איז דא א
ֵ 'יֹוֵצר אֹור
ווי דער בת עין האט אויבן געברענגט אז די וועלט איז באשאפן געווארן מיט די בחינה פון ֵ ז.
הסתרה און שכחה אויף די עיקר כוונת הבריאה אז אלעס אויף די וועלט איז נישט באשאפען געווארן נאר פארן באשעפער'ס כבוד.
דאס מיינט אז די אות 'ס' וואס איז די ערשטע אות פון ֵ'ֵסֶתֶ ר' – (באהאלטן) ווערט א ִִׁשי"ן וואס איז די שורש פון די ווארט ֲ'ֲאׁשּוֶרֶ ּנּו' וואס מיינט זעהן ח.
און קוקן.
ה
ְוְ ֶזֶ ה ֶׁש� ֶ ָָא ַַמר ַַה ָ�ָּכתּוּב (ויקרא כג ,כד) ַ �'ַּבחֹוֹ ֶֶד ׁׁש
די תיקון פון ' ֹֹראׁשׁ ַַה � � ָָּׁשָנָ ה'
יִעי ְ �ְּב ֶֶא ָָחד ַלַ חֹוֹ ֶֶד ׁׁש'ַַ ,הְיְ ינ�ּו ְ�ְּכֶׁש� ֶ ִ �ִּנ ְְת ַַחֵּד�ֵ ׁׁש ַַה �ְּׁש� ְ ִִב ִ ְוְ ֶזֶ ה � ֶֶׁש ָָא ַַמר ַַה ָ�ָּכתּוּב (ויקרא כג ,כד) ַ �'ַּבחֹוֹ ֶֶדׁשׁ ַַה � � ְְּׁש ִִב ִיִעי ְ �ְּב ֶֶא ָָחד
יִעיְּ� ְ ,ב ִִחיַנַ ת ֶׁש� ֶ ַַבע ִִמּדֹּוֹ ת ֶׁש� ֶ ּלֹּוֹ ַ�ַּכ ַ �ַּנ"ל, ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ְׁש� ְ ִִב ִ ַלַ חֹוֹ ֶֶדׁשׁ 'ט און דאס איז וואס די פסוק זאגט 'און אין די
יַמ ְְט ִִר ָ �ָּיא ֶֶעֶׂש�ֶ ר � ְְּפ ָָע ִִמים ָָאז ַנַ ֲֲעָׂש�ָ ה ֹרֹאׁשׁ ַַה � ָָּׁשָנָ הִּ� ִ ,ג ַ
ֱֱאֹל ִִֹהיםְ .וְ עֹוֹ ד אֹוֹ ת ֶֶא ָָחדזְ ,לְ ַַר �ֵֵּמז ִלִ ְְב ִִחיַנַ ת ְּד�ְ ֵֵביקּוּת
זיבעטן חודש אינעם ערשטן טאג'ַַ ,הְיְ ינ�ּו ְ�ְּכ � ֶֶׁש ִ�ִּנ ְְת ַַח ֵֵּד� ׁשׁ ְ �ְּב ִִחיַנַ ת
ַ �ַּב ֲֲאלּוּפֹוֹ ֶׁש� ֶ ל עֹוֹ ָלָ ם. � ְְׁש ִִב ִיִעי דאס מיינט ווען עס ווערט באנייט די בחינה פון
ְוְ ֶזֶ הּוּ ַ'ַרק ַ �ַּב ֲֲאבֹוֹ ֶֶת ָ 'ְׁשִבִ ִיִעי'ְּ� ְ ,ב ִִחיַנַ ת � ֶֶׁש ַַבע ִִמּדֹּוֹ ת � ֶֶׁשּלּ�ֹו ַ�ַּכ ַ�ַּנ"ל וואס דאס איז די
יָך ָָחַׁש� ַ ק ה'' ְוְ גֹוֹ ' (דברים י ,טו), ְ
רּוְּך הּוּא ֶׁש� ֶ ִ �ִּי ְְהֶיֶ ה ִ�ִּתיּקּּוּןַַהְיְ ינּוּ ֶׁש� ֶ ֶ �ֶּזהּוּ ְְרצֹוֹ ן ַַהּבֹּוֹ ֵֵרא ָ �ָּב ְ
בחינה פון די זיבן מידות ווי אויבענדערמאנטָָ ,אז ַנַ ֲֲע ָָׂש� ה ' ֹֹראׁשׁ
ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ָָאבֹוֹ ת ֶׁש� ֶ ֵֵהם ְ�ְּכָלָ לּוּת ַזַ ִיִ י"ן ַַה �ִִּמּדֹּוֹ ת.
ְוְ ַיַ ֲֲעֹק ֹב ֶׁש� ֶ ָָהָיָ ה ָ �ָּבחּוּר ֶׁש� ֶ ָ �ָּב ָָאבֹוֹ ת עֹוֹ ֶלֶ ה ְׁש� ְ מֹוֹ ַיַ ֲֲעֹקֹב
ָּׁשָנָ ה' ִּ� ִ ,ג ַיַמ ְְט ִִר ָ �ָּיא ֶֶע ֶֶׂש� ר � ְְּפ ָָע ִִמים ַַה � � ָָּׁשָנָ ה' דעמאלסט ווערט 'ֹרֹאׁש ַַה ָ �
רּוְּך הּוּאח, ַ�ַּכ �ִִּמ ְְס � ָָּפר ַזַ ִיִ י"ן � ְְּפ ָָע ִִמים ֵׁש� ֵ ם ָָה ֶֶע ֶֶצם ָ �ָּב ְ ָּׁשָנָ ה' איז בגימטריא צעהן ֱ'ֱאֹל ִִֹהים' וואס די ווארט 'ֹרֹאׁש ַַה ָ �
ְלְ ַַר �ֵֵּמז ְלְ ִִתיּקּּוּן ַַה �ֶּׁש� ֶ ַַבע ַַה �ִִּמּדֹּוֹ ת ַ�ַּכ ַ �ַּנ"ל. ֹלִהים'ְ ,וְ עֹוֹ ד אֹוֹ ת ֶֶא ָָחדי און די גימטריא פון מאל די ווארט ֱ'ֱא ִ
בּוָּעה ֲֲאֶׁש� ֶ ר ִנִ ְׁש� ְ ַ �ַּבע ַלַ ֲֲאבֹוֹ ֵֵתינּוּ, ְוְ ֶזֶ ה�ּו ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ַַה �ְּׁש� ְ ָ ָּׁשָנָ ה' האט איין נומער מערְ ,לְ ַַר �ֵֵּמז ִלִ ְְב ִִחיַנַ ת ְְּד� ֵֵביקּוּת 'ֹרֹאׁש ַַה ָ �
ְלְ ׁׁשֹוֹ ן ֶׁש� ֶ ַַבעְ ,לְ ַַר �ֵֵּמז ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ֶׁש� ֶ ַַבע ִִמּדֹּוֹ ת ַ�ַּכ ַ �ַּנ"ל.
ַ �ַּב ֲֲאלּוּפֹוֹ � ֶֶׁשל עֹוֹ ָלָ ם און דאס נומער איינס קומט צו מרמז זיין
אז מען זאל זיך מדבק אין דעם איינציגן באשעפער.
דהיינו שתיבת ראש השנה יתירה בחשבון ממספר ז.
אלהים עם מספר א' ,וע"ז כתב רבינו ,ועוד אות
אחד לרמז לבחי' דבקות באלופו של עולם וכו'.
עיין לקוטי תורה פרשת וירא עה"פ הנה ילדה ח.
מלכה :ונבאר עתה יעקב כי הוא סוד ז' הויות די אבות האבן מתקן געווען די � � ֶֶּׁשַבַ ע �ִִּמּדֹּוֹ ת
שעולים גימטריא יעקב ,וזהו 'ויצא יעקב מבאר
שבע' סוד ז' הויות אלו. יָך ָָח � ַַׁשק ה'' ְוְ גֹוֹ ' (דברים י ,טו) און דאס איז ְוְ ֶזֶ הּוּ ַ'ַרק ַ �ַּב ֲֲאבֹוֹ ֶֶת ָ
פשט אין די פסוק וואס זאגט 'נאר אין דיינע עלטערן האט
דער אייבישטער געגלוסט' ַַ ,הְיְ ינּוּ � ֶֶׁש ֶ �ֶּזהּוּ ְְרצֹוֹ ן ַַהּבֹּוֹ ֵֵרא ָ �ָּבר ְ
ּוְּך הּוּא � ֶֶׁש ִ �ִּי ְְהֶיֶ ה ִ�ִּתיּקּּוּן ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ָָאבֹוֹ ת � ֶֶׁש ֵֵהם ְ�ְּכָלָ לּוּת ַזַ ִיִ י"ן
ַַה �ִִּמּדֹּוֹ ת דאס מיינט צו זאגן אז די ווילן פונעם באשעפער איז אז ס'זאל זיין א תיקון פון די ְּבְ ִִחיַנַ ת ָָאבֹות
וואס די אבות זענען כולל די זיבן מידות.
די רמז אין די נאמען 'ַיַ ֲֲעֹקֹב'
ּוְּך הּוּא און יעקב וואס ְוְ ַיַ ֲֲעֹקֹב � ֶֶׁש ָָהָיָ ה ָ �ָּבחּוּר � ֶֶׁש ָ �ָּב ָָאבֹוֹ ת עֹוֹ ֶלֶ ה � ְְׁשמֹוֹ 'ַיַ ֲֲעֹקֹב' ַ�ַּכ �ִִּמ ְְס � ָָּפר ַזַ ִיִ י"ן � ְְּפ ָָע ִִמים � ֵֵׁשם ָָה ֶֶע ֶֶצם ָ �ָּבר ְ
איז געווען דער אויסגעוועלטער פון די אבות איז זיין נאמען 'ַיַ ֲֲעֹקֹב' בגימטריא ווי זיבן מאל די שם הוי"ה,
ְלְ ַַר �ֵֵּמז ְלְ ִִתיּקּּוּן ַַה � � ֶֶּׁש ַַבע ַַה �ִִּמּדֹּוֹ ת ַ�ַּכ ַ�ַּנ"ל וואס דאס איז אונז מרמז אז ער האט מתקן געווען די זיבן מידות ווי
אויבענדערמאנט.
בּוָּעה ֲֲא � ֶֶׁשר ִנִ � ְְׁש ַ �ַּבע ַלַ ֲֲאבֹוֹ ֵֵתינּוּ אי און דאס איז פשט אינעם פסוק וואס ענדיגט צו און זאגט ְוְ ֶזֶ הּוּ ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ַַה � � ְְּׁש ָ
אונז וועגן די שבועה 'וואס דער אייבישטער האט געשוואוירן צו אונזערע עלטערן'ְ ,לְ ׁשֹׁוֹ ן � ֶֶׁש ַַבע וואס די
'ֶׁשַבַ ע' (זיבן)ְ ,לְ ַַר �ֵֵּמז ְ �ְּב ִִחיַנַ ת � ֶֶׁשב�ע ִִמּדֹּוֹ ת ַ�ַּכ ַ�ַּנ"לבי וואס קומט צו מרמז זיין אויף ווארט 'ִנִ ְְׁש ַַּבע' איז די לשון פון ֶ
די זיבן אויבענדערמאנטע מידות וואס די אבות האבן אויסגעארבעט.
ְִׂשָׂרֵָאל ֵלֵ אֹמֹר ַּבֹּחֶֹדֶׁש ַַה ְּׁׁש ִִב ִיִעי ְּבֶּאֶָחָ ד ַלַ ֹחֶֹדֶׁש ִי ְְִהֶיֶה ָלֶָכֶ ם ַׁשׁ ָּּבתֹון ִזִ ְכְ רֹון ְּתּ רּוָעָ ה ִִמ ְְקָרָא ֹקֶֹדֶׁש.
די לשון הפסוקַּ :דֵּּבּ ר ֶאֶ ל ְּבֵּנֵ י ִי ֵ ט.
י .די ווארט 'ראש השנה' איז בגימטריא 861וואס איז איינס מער ווי 10מאל די שם 'אלקים' וואס איז ,860און פארדעם שרייבט דער בת עין אז די
'ֲאלּופֹו ֶׁשֶ ל עֹוָלָ ם' (וואס 'איינס מער' פון די חשבון הגמטריא איז מרמז זיך צו באהעפטן צום איין איינציגן באשעפער וואס ווערט אנגערופן מיטן נאמען ֲ
ֲ'ֲאלּופֹו' איז א לשון פון 'אלף' – איינס).
אָת ֶֶאל ַַהֹּכ� ֵֵּהן ֲֲא � ֶׁׁשר ִיִ ְְהֶיֶ ה �ַּב �ָּּי ִִּמים ָָה ֵֵהם ְוְ ַ
ָאַָמ ְְר ָּּת ֵֵאָלָ יו ִִהַּג ְְּדִּתּ י ַַהּיֹום ַלַ ד' אי .דער בת עין גייט יעצט אריבער צו טייטשען די קומענדיגע פסוק פון די פרשהָּ :וָּב ָ
ָבָאִתי ֶאֶ ל ָהָָאֶָרֶ ץ ֲֲא � ֶׁׁשר ִנִ �ְׁשַּׁב�ּע ד' ַלַ ֲֲאֹב ֵֵֹתינּוּ ָלָ ֶֶתת ָלָ נּוּ.
ִ ֱֱאֹלֶקֶ יָך ִּכּ י
ֶׁשֶַבע ִִמּדֹות.
ַ בי .וואס די פסוק זאגט אונז אז אונז זענען אריינגעקומען קיין ארץ ישראל אין די זכות פון אונזערע אבות וואס האבן מתקן געווען די
ו
אָת ֶֶאל ַַה �ֹּכ ֵֵֹהן ֲֲא � ֶֶׁשר ִיִ ְְהֶיֶ ה ַ �ַּב ָ �ָּי ִִמים ָָה ֵֵהם'
פשט אין 'ּוָּבָ ָ אָת ֶֶאל ַַהֹּכ� ֵֵֹהן ֲֲאֶׁש� ֶ ר ִיִ ְְהֶיֶ ה ְוְ ֶזֶ הּוּ ֶׁש� ֶ ָָא ַַמר ַַה ָ�ָּכתּוּב ָ
'ּוָּב ָ
אָת ֶֶאל ַַהֹּכ� ֵֵֹהן ֲֲא � ֶֶׁשר ִיִ ְְהֶיֶ ה ַ �ַּב ָ �ָּי ִִמים ְוְ ֶזֶ ה�ּו � ֶֶׁש ָָא ַַמר ַַה ָ�ָּכתּוּב ָ
'ּוָּב ָ ירּוּׁש ֶׁש� ֶ ָ�ָּתֹבֹא ֶֶאל ַַהֹּכ� ֵֵֹהןְ ,לְ ׁׁשֹוֹ ן ַ �ַּב ָ �ָּי ִִמים ָָה ֵֵהם'ֵֵּ � ,פ ׁ
ָָה ֵֵהם'גי און דאס איז וואס די פסוק זאגט 'און דו ַַע ְְבדּוּתֲֲ ,אֶׁש� ֶ ר ִיִ ְְהֶיֶ ה ִ �ִּב ְְב ִִחיַנַ ת 'ָיָ ִִמים ָָה ֵֵהם'ָ ,יָ ִִמים
יָּל ִִאיןַַ ,הְיְ ינּוּ ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ֶׁש� ֶ ַַבע ִִמּדֹּוֹ ת ַ�ַּכ ַ �ַּנ"ל. ִִע ָ�
וועסט קומען צו די כהן וואס וועט זיין אין יענע ּכּּוִּרים ִִמ �ִּׁש� ִ ְְב ַַעת ַַה �ִִּמיִנִ ים ְוְ ָלָ ֵֵכן ִִצ �ָָּוה ַַה ָ�ָּק ָ �ָּב"ה ְלְ ָָה ִִביא ִ �ִּב ִ
טעג'ֵֵּ � ,פירּוּׁשׁ � ֶֶׁש ָ�ָּתֹבֹא ֶֶאל ַַהֹּכ� ֵֵֹהן דאס איז טייטש אז ֶׁש� ֶ ִ �ִּנְׁש� ְ ַ�ַּת ְ �ְּב ָָחה ָ �ָּב ֶֶהן ֶֶא ֶֶרץ ִיִ ְׂש�ְ ָָר ֵֵאל ַּד�ַ ְיְ ָיָקאַַ ,הְיְ ינּוּ ִ�ִּכי ֵֵאּלּּוּ
דו וועסט קומען צו די 'ֹּכֵֹהֵ ן'ְ ,לְ ׁשֹׁוֹ ן ַַע ְְבדּוּת וואס די דּוָּּׁש� ָ ה ֵֵהם ְ �ְּב ַַקל ַַה � ֵֵּפירֹוֹ ת ֶׁש� ֶ ל ֶֶא ֶֶרץ ִיִ ְׂש�ְ ָָר ֵֵאל ֶׁש� ֶ ִ �ִּנְגְ ְּד�ּ לּוּ ִ �ִּב ְְק �
ווארט 'ֹּכֵֹהֵ ן' איז א לשון פון עבודה -דינעןֲֲ ,א � ֶֶׁשר ִיִ ְְהֶיֶ ה דּוָּּׁש� ָ הְּ� ְ ,ב ִִחיַנַ ת ַַט ַַעם ֵֵעצֹוֹ יֹוֹ ֵֵתר ְלְ ָָא ְְכָלָ ם ִ �ִּב ְְב ִִחיַנַ ת ְְק �
ּוִּפ ְְריֹוֹ ָׁש� ָ ֶוֶ ה ַ�ַּכ ַ �ַּנ"ל.
ִ
יָּל ִִאין וואס די עבודה וועט ִ �ִּב ְְב ִִחיַנַ ת 'ָיָ ִִמים ָָה ֵֵהם' ָיָ ִִמים ִִע ָ �
חּוָּצה ָלָ ָָא ֶֶרץ יֹוֹ ֵֵתר ָָקֶׁש� ֶ ה ֲֲא ָָבל � ֵֵּפירֹוֹ ת ֶׁש� ֶ ָ �ָּג ְְדל�ּו ְ �ְּב ָ
זיין מיט די בחינה פון 'ָי ִִָמים ָהָ ֵהֵ ם' – די העכערע דּוָּּׁש� ָ הֲֲ ,א ָָבל � ֵֵּפירֹוֹ ת ֶׁש� ֶ ל ֶֶא ֶֶרץ ְלְ ָָא ְְכָלָ ם ִ �ִּב ְְב ִִחיַנַ ת ְְק �
טעגַ ,הַ ְיְינּו ְּבְ ִִחיַנַת ֶֶׁשַבַ ע ִִמּדֹוֹת ַַּכַּנַ"ל וואס דאס מיינט יַע דּוָּּׁש� ָ הּ ,וְּלְ ַַה ִ �ִּג ַ ִיִ ְׂש�ְ ָָר ֵֵאל ָיָ כֹוֹ ל ְלְ ָָא ְְכָלָ ם ִ �ִּב ְְב ִִחיַנַ ת ְְק �
מיט די זיבן מידות ווי אויבענדערמאנט. יָּל ִִאין ַ�ַּכ ַ �ַּנ"ל. ִלִ ְְב ִִחיַנַ ת יֹוֹ ִִמין ִִע ָ�
יַמ ְְט ִִר ָ �ָּיא ַַא ֶֶל"ףְּ� ְ ,ב ִִחיַנַ ת ַַאּלּּוּפֹוֹ אָת ֶֶאל ַַה �ֹּכ ֵֵֹהן' ִ �ִּג ַ 'ּוָּב ָ ָ
די קדושה פון די פירות ארץ ישראל
ּכּּוִּרים ִִמ � � ִִּׁש ְְב ַַעת ַַה �ִִּמיִנִ ים � ֶֶׁש ִ�ִּנ � ְְׁש ַ�ַּת ְ �ְּב ָָחה ָ �ָּב ֶֶהן ֶֶא ֶֶרץ ִיִ ְְׂש� ָָר ֵֵאל ַַּד� ְיְ ָיָקא און דערפאר האט ְוְ ָלָ ֵכֵ ן ִִצ ָ �ָּוה ַַה ָ �ָּק ָ �ָּב"ה ְלְ ָָה ִִביא ִ �ִּב ִ
ּכּוִרים פון די זיבן מינים וואס ארץ ישראל איז אויסגעלויבט געווארן דער באשעפער געהייסן צו ברענגען ִּבִ ִ
מיט דעםַַ ,הְיְ ינּוּ ִ�ִּכי ֵֵאּלּּוּ ַַה � ֵֵּפירֹוֹ ת � ֶֶׁשל ֶֶא ֶֶרץ ִיִ ְְׂש� ָָר ֵֵאל � ֶֶׁש ִ�ִּנְגְ ְּּד� לּוּ ִ �ִּב ְְק � � ָ
דּוָּּׁשה ֵֵהם ְ �ְּב ַַקל יֹוֹ ֵֵתר ְלְ ָָאְכְ ָלָ ם ִ �ִּב ְְב ִִחיַנַ ת ְְק � � ָ
דּוָּּׁשה
ווייל די פירות וואס וואקסן אין ארץ ישראל מיט א קדושה איז גרינגער עס צו עסן מיט א בחינה פון
קדושהְּ� ְ ,ב ִִחיַנַ ת ַַט ַַעם ֵֵעצֹוֹ ִּוִּפ ְְריֹוֹ � ָָׁשֶוֶ ה ַ�ַּכ ַ�ַּנ"לדי מיט די בחינה אז די טעם פון די בוים מיט די פרי זענען גלייך
ווי אויבענדערמאנט.
דּוָּּׁשה אבער די פירות וואס זענען חּוָּצה ָלָ ָָא ֶֶרץ יֹוֹ ֵֵתר ָָק � ֶֶׁשה ְלְ ָָאְכְ ָלָ ם ִ �ִּב ְְב ִִחיַנַ ת ְְק � � ָ ֲֲא ָָבל � ֵֵּפירֹוֹ ת � ֶֶׁש ָ �ָּג ְְדל�ּו ְ �ְּב ָ
געוואקסן אין חוץ לארץ איז אסאך שווערער עס צו עסן מיט בחינה פון קדושהֲֲ ,א ָָבל � ֵֵּפירֹוֹ ת � ֶֶׁשל ֶֶא ֶֶרץ
דּוָּּׁשה אבער פירות פון ארץ ישראל קען מען עסן מיט א בחינה פון קדושה, ִיִ ְְׂש� ָָר ֵֵאל ָיָ כֹוֹ ל ְלְ ָָאְכְ ָלָ ם ִ �ִּב ְְב ִִחיַנַ ת ְְק � � ָ
יָּל ִִאין ַ�ַּכ ַ �ַּנ"ל און דורכדעם אנצוקומען צו די בחינה פון די העכערע טעג ִ
(יֹוִמין ִִעיָּלָ ִִאין) ּוְּלְ ַַה ִ �ִּג ַיַע ִלִ ְְב ִִחיַנַ ת יֹוֹ ִִמין ִִע ָ �
וואס איז מרמז צו די ֶֶׁשַבַ ע ִִמּדֹות ווי אויבענדערמאנט.
רמזים אין די פסוק:
אָת ֶֶאל ַַה �ֹּכ ֵֵּהן ֲֲא � ֶֶׁשר ִיִ ְְהֶיֶ ה ַ �ַּב ָ �ָּי ִִמים
ּוָּבָ ָ
ֶ'ֶאל ַַה �ֹּכ ֵֵֹהן' צוקומען צום באשעפער
אָת ֶ'ֶאל ַַהֹּכ� ֵֵֹהן' ִ �ִּג ַיַמ ְְט ִִר ָ �ָּיא ַַאֶלֶ "ף און איז מרומז אין פסוק ּוָבָ ָ
אָת ֶ'ֶאל ַַהֹּכ ֵֵֹהן' וואס די ווערטער ֶ'ֶאל ַַהֹּכ ֵֵֹהן' ָּוָּב ָ
איז גימטריא ַ'ַאֶלֶ ף'ְּ� ְ ,ב ִִחיַנַ ת ַַאּלּּוּפֹוֹ � ֶֶׁשל עֹוֹ ָלָ ם וואס די ווארט ַ'ַאֶלֶ ף' איז מרמז צום באשעפער דער ַַאּלּופֹו
ֶֶׁשל עֹוָלָ ם – האר פון די וועלט.
ָהֵָהם
ֹּכֵּהן] ֲֲא ֶׁׁשר ִי ְְִהֶיֶה ַּבָּּי ִִּמים ֵ
ֵ ֹּכֵּהן [אז דו וועסט קומען צו די בחינה פון עבודה וואס ווערט אנגערופן און דאס איז די פשט פון די פסוקּ :וָבָאָתָ ֶאֶ ל ַַה ֵ גי.
ָבָאִתי ֶאֶ ל ָהָָאֶָרֶ ץ ֲֲא ֶׁׁשר ִנִ ְׁשַּׁבּ ע ד' ַלַ ֲֲאֹב ֵֵֹתינּו
ִ ָאַָמ ְְר ָּּת ֵֵאָלָ יו ִִהַּג ְְּדִּתּ י ַַהּיֹום ַלַ ד' ֱֱאֹלֶקֶ יָך ִּכּ י
[וואס די עבודה איז מיט די בחינה פון 'ָּי ִִּמים' וואס מיינט די מידות] ְוְ ַ
ָלֶָתֶת ָלָנּו [און דו וועסט קענען זאגן פארן באשעפער אז דו ביזט צוגעקומען צו די בחינה פון די מידות וואס די אבות הקדושים זענען צוגעקקומען]
און דעמאלסט וועסטו זיך קענען מדבק זיין אין די קדושה פון די פירות פון ארץ ישראל..
די .דאס מיינט אז מען פארגעסט נישט די תכלית און כוונה פון די בריאת העולם.
ז
ֲ'ֲא � ֶֶׁשר ִיִ ְְהֶיֶ ה ַ �ַּב ָ �ָּי ִִמים' דורך די תיקון פון די � ֶֶׁשַבַ ע ִִמּדֹּוֹ ת
ֶׁש� ֶ ל עֹוֹ ָלָ םֲֲ ,א � ֶֶׁשר ִיִ ְְהֶיֶ ה ַ�ַּב ָ �ָּי ִִמיםט ִ �ִּג ַ
יַמ ְְט ִִר ָ �ָּיא ַזַ ִיִ י"ן
ֲ'ֲא � ֶֶׁשר ִיִ ְְהֶיֶ ה ַ �ַּב ָ �ָּי ִִמים'וט ִ �ִּג ַיַמ ְְט ִִר ָ �ָּיא ַזַ ִיִ י"ן � ְְּפ ָָע ִִמים צ"א און די פסוק
� ְְּפ ָָע ִִמים צ"א.
זאגט ווייטער ֲ'ֲא ֶֶׁשר ִיִ ְְהֶיֶ ה ַּבַ ָּיָ ִִמים' וואס די דריי ווערטער איז
ְוְ ַגַ ם ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ָָאבֹוֹ ת ַַא ְְב ָָר ָָהם ִיִ ְְצ ָָחק ַיַ ֲֲעֹקֹב
יַכל יַמ ְְט ִִר ָ �ָּיא ז' � ְְּפ ָָע ִִמים צ"אְּ� ְ ,ב ִִחיַנַ ת 'ַוַ ה' ְ �ְּב ֵֵה ַ ִ �ִּג ַ
בגמטריא זיבן מאל איין און ניינציג (ְ ,)91וְ ַגַ ם ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ָָאבֹוֹ ת
י
ָָק ְְד ׁׁשֹוֹ 'ְ ,וְ עֹוֹ ד ֶֶא ָָחד יֹוֹ ֵֵתר ְְמ ַַר �ֵֵּמז ִלִ ְְב ִִחיַנַ ת ְּד�ְ ֵֵביקּוּת
ַ'ַא ְְב ָָר ָָהם ִיִ ְְצ ָָחק ַיַ ֲֲעֹקֹב' ִ �ִּג ַיַמ ְְט ִִר ָ �ָּיא ז' � ְְּפ ָָע ִִמים צ"א און אויך די דריי
ְלְ ַַאּלּּוּפֹוֹ ֶׁש� ֶ ל עֹוֹ ָלָ ם.
ווערטער ַ'ַאְבְ ָָר ָָהם ִיִ ְְצ ָָחק ַיַ ֲֲעֹקֹב' וואס דאס איז די בחינה פון
אָת' אֹוֹ ִִתּיֹּוֹ ת ָ'ָאבֹוֹ ת'ֶֶ ,אל ַַה �ֹּכ ֵֵֹהן ְ �ְּב ִִחיַנַ ת 'ּוָּב ָ ְוְ ֶזֶ הּוּ ָ
אונזערע אבות הקדושים איז בגימטריא זיבן מאל די נומער
ַַא ֶֶל"ף ַ�ַּכ ַ �ַּנ"לֲ'ֲ ,אֶׁש� ֶ ר ִיִ ְְהֶיֶ ה ַ �ַּב ָ �ָּי ִִמים' ַ�ַּכ ַ �ַּנ"לְ .יְ ִִהי ָָרצֹוֹ ן
ֶׁש� ֶ ִ �ִּנְזְ ֶ�ֶּכה ָלָ ֶזֶ ה ָָא ֵֵמן ֵ�ֵּכן ְיְ ִִהי ָָרצֹוֹ ן.
איין און ניינציג (ְּ� ְ ,)91ב ִִחיַנַ ת 'ַוַ ה' ְ �ְּב ֵֵהיַכַ ל ָָק ְְדׁשֹׁוֹ ' וואס די נומער
'איין און ניינציג' איז מרומז אינעם פסוק 'ַוַ ה' ְּבְ ֵֵהיַכַ ל ָָק ְְדׁשֹו'
ט .עם ג' התיבות והכולל.
וואס 'ַוַ ה'' (די שם הוי"ה) איז גימטריא ( )26און די גימטריא פון
דהיינו כי מספר אברהם יצחק יעקב עולה י
במספר א' יותר מז' פעמים צ"א. שם אדנ"י ( )65איז מרומז אין די ווארט ֵ'ֵהיַכַ ל' וואס איז אויך
גימטריא ,65און צוזאמען איז עס איין און ניינציג (.)91
ְוְ עֹוֹ ד ֶֶא ָָחד יֹוֹ ֵֵתרזט ְְמ ַַר �ֵֵּמז ִלִ ְְב ִִחיַנַ ת ְְּד� ֵֵביקּוּת ְלְ ַַאּלּּוּפֹוֹ � ֶֶׁשל עֹוֹ ָלָ ם און די גימטריא פון ַ'ַאְבְ ָָר ָָהם ִיִ ְְצ ָָחק ַיַ ֲֲעֹקֹב' האט
איין נומער מער אין די גימטריא און דאס נומער איינס קומט צו מרמז זיין אז מען זאל זיך מדבק אין
דעם איינציגן באשעפער.
די רמז אין די ווארט 'ּוָּבָ ָ
אָת'
אָת' וואס איז די אותיות ָ'ָאבֹות'. אָת'זי אֹוֹ ִִתּיֹּוֹ ת ָ'ָאבֹוֹ ת' און דאס איז די רמז אין די ווארט 'ּוָבָ ָ 'ּוָּב ָ ְוְ ֶזֶ הּוּ ָ
ֶֶאל ַַהֹּכ� ֵֵֹהן ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ַַאֶלֶ "ף ַ�ַּכ ַ�ַּנ"ל און ווי אויבענדערמאנט זאגט ווייטער די פסוק ֶ'ֶאל ַַהֹּכ ֵֵֹהן' וואס דאס איז
'ֲא � ֶֶׁשר ִיִ ְְהֶיֶ ה ַ �ַּב ָ �ָּי ִִמים' ַ�ַּכ ַ �ַּנ"ל וואס די דריי ווערטער (מיט די
די בחינה פון ַַאֶלֶ "ף וואס מיינט דעם באשעפערֲ ,
כוללים) זענען בגימטריא 7מאל 91וואס איז מרמז צו די ֶֶׁשַבַ ע ִִמּדֹות ווי אויבענדערמאנט.
ְיְ ִִהי ָָרצֹוֹ ן � ֶֶׁש ִ�ִּנְזְ ֶ�ֶּכה ָלָ ֶזֶ ה ָָא ֵֵמן ֵ�ֵּכן ְיְ ִִהי ָָרצֹוֹ ן.
וט .מיט די כולל פון די דריי ווערטער און די כולל.
זט .דאס מיינט אז די גימטריא פון ַ'ַא ְְבָרָָהָ ם ִי ְְִצָחָ ק ַי ֲֲַעֹקֹב' איז 638וואס איז איין נומער מער וויפיל עס האט די גימטריא פון זיבן מאל 91וואס איז נאר
.637
'ּוָבָאָתָ ' ֶאֶ ל ַַהֹּכ ֵֵֹהן. זי.
ח
מוסרי בת עין
אכילה
חֹוֶׁשְך (נוסח ברכת יוצר
ֶ ּובֹוֵרא
ֵ יֹוֵצר אֹור
יַאת ָָהעֹוָלָ ם ָָהְיְ ָָתה ִִּב ְְב ִִחיַנַ ת ֵ
א] ְוְ ִִהֵּנֵ ה ְְּב ִִר ַ
דשחרית)ַַ ,הְיְ ינּו ֶֶׁש ַַהְּיְ ִִצ ָיָרה ָָהְיְ ָָתה ִִּב ְְב ִִחיַנַ ת אֹורְ ,וְ ַַא ַַחר ָּכָ ְך ַנַ ֲֲע ָָׂשה ְְּב ִִחיַנַ ת ֹח ֶֶֹׁשְךְְּ ,ב ִִחיַנַ ת
ֹלִהי ְוְ ַנַ ֲֲע ָָׂשה 'ֹח ֶֶֹׁשְך'ְְּ ,ב ִִחיַנַ ת ָ'ָׁשַכַ ח'ֶֶׁ ,שָּיָ כֹול ִלִ ְְהיֹות ִִׁשְכְ ָָחה, ֶֶה ְְס ֵֵּתרֶֶׁ ,שִּנִ ְְס ָָּתר אֹור ֱֱא ִ
יָאה ָלָ ָָּמה ָָהְיְ ָָתהֶֶׁ ,ש ַַהֹּכֹל ֹלא ִנִ ְְב ָָרא ֶֶאָּלָ א ִלִ ְכְ בֹודֹו, ֶֶׁשּׁשֹוֵכֵ ַַח ָָה ָָא ָָדם ִִע ָיָּקר ַּכַ ָּוָ וַנַ ת ַַה ְְּב ִִר ָ
ּוַמ ָָּתן ְוְ ָכָ ל ְְּׁש ָָאר ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוָלָ ם
ּוַמ ָָּׂשא ַ ּוְׁש ִִתָּיָ ה ַ
ַַהְיְ ינּו ֶֶׁשָּכָ ל ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוָלָ ם ַַהֶּזֶ ה ֲֲאִכִ יָלָ ה ְ
ּגֹוֶדל
ּוֵמ ֲֲח ַַמת ֶ ּבֹוֵרא ָָּברּוְך הּואְ ,וְ ֹלא ְלְ ַַת ֲֲאַוַ ת ָָה ָָא ָָדםֵ , בֹוַדת ַַה ֵ ַַהֶּזֶ ה ָָצ ִִריְך ִלִ ְְהיֹות ַַרק ַלַ ֲֲע ַ
עֹוֶׂשה ַַהֹּכֹל ְלְ ַַת ֲֲאָוָ תֹו.
ַַה ֶֶה ְְס ֵֵּתר ַַהַּנַ "ל ׁשֹוֵכֵ ַַח ָָה ָָא ָָדם ָָה ִִע ָיָּקר ְוְ ֶ
ב] ְוְ ֶזֶ הּו ְְּב ִִחיַנַ ת ֲֲע ָָמֵלֵ קֶֶׁ ,שִּנִ ְְתַּגַ ְְּב ָָרה ְְּב ִִחיַנַ ת ִִׁשְכְ ָָחה ַּכַ ַּנַ "לְ .וְ ַַעל ֶזֶ ה ַַמְזְ ִִהיר ַַהָּכָ תּוב ְוְ ָָא ַַמר
(דברים כה ,יט) ִ'ִּת ְְמ ֶֶחה ֶֶאת ֵזֵ ֶכֶ ר ֲֲע ָָמֵלֵ ק ְוְ גֹו' ֹלא ִִּת ְְׁשָּכָ ח'ֵֵּ ,פירּוׁש ֶֶׁשֹּלא ִיִ ְְהֶיֶ ה ְלְ ָך ְְּב ִִחיַנַ ת
ִִׁשְכְ ָָחה ַַהַּנַ "לְ ,וְ ֵכֵ ן ִיִ ְְהֶיֶ ה ֶלֶ ָָע ִִתיד ָלָ ֹבֹא ֶֶׁשִיִ ְְמ ֶֶחה ֶֶאת ֵזֵ ֶכֶ ר ֲֲע ָָמֵלֵ ק ְוְ ֹלא ִיִ ְְהֶיֶ ה עֹוד ִִׁשְכְ ָָחה
ּיֹוָתיו ֶֶׁשל ָָא ָָדם ֲֲא ֶֶׁשר ַיַ ֲֲע ֶֶׂשה ְְּב ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוָלָ ם ַַהֶּזֶ ה ִִּבְלְ ִִּתי ַלַ ה'. ַַהַּנַ "לְ ,וְ ִיִ ְְהיּו ָּכָ ל ֲֲע ִִׂש ָ
עֹוֵסק ְְּב ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוָלָ ם ַַהֶּזֶ ה ַַהַּגַ ְְׁש ִִמִּיִ ים ִנִ ְְק ָָרא ְְּב ִִחיַנַ ת ֵֵעץ, ג] ְוְ ִִהֵּנֵ ה ָָע ְְסקֹו ֶֶׁשל ָָא ָָדם ֶֶׁש ֵ
ּוִמ ְְת ַַּפֵּלֵ ל ְְּבֹכ ַַֹח ָָה ֲֲאִכִ יָלָ ה ַַההּוא ֶֶׁש ָָאַכַ ל ֵֵמ ָָע ְְסקֹו ֶֶׁש ָָע ַַסק ְְּב ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוָלָ ם ַַהֶּזֶ ה ּלֹוֵמד ִ
ּוַמה ֶֶׁש ֵ ַ
ּתֹוִציא ָָה ָָא ֶֶרץ ֵ'ֵעץ ְְּפ ִִרי'ֶֶׁ ,שִּיִ ְְהֶיֶ ה ִנִ ְְק ָָרא ְְּפ ִִריְ .וְ ִִהֵּנֵ ה ִִמ ְְּת ִִחיָּלָ ה ִִצָּוָ ה ַַה ָָּק ָָּב"ה ְלְ ָָה ֲֲא ָָד ָָמה ֶֶׁש ִ
ַַט ֲֲעמֹו ְּכְ ַַט ַַעם ַַה ְְּפ ִִריַַ ,הְיְ ינּו ֶֶׁש ָָע ְְסקֹו ֶֶׁשל ָָה ָָא ָָדם ְְּב ִִעְנְ ְיְ ֵנֵ י עֹוָלָ ם ַַהֶּזֶ ה ִיִ ְְהֶיֶ ה ִִּבְלְ ִִּתי ַלַ ה'
ְלְ ַַבּדֹוְ ,וְ ִיִ ְְהֶיֶ ה ַַט ֲֲעמֹו ְּכְ ַַט ַַעם ַַה ְְּפ ִִריַַ ,הְיְ ינּו ְּכְ ַַט ַַעם ַַה ִִּמ ְְצָוָ ה ְְּב ַַע ְְצ ָָמּה.
חֹוֶׁשְך ִנִ ְְת ַַקְלְ ֵֵקל ֶזֶ הְ ,וְ ַַרק ּגֹוֶדל ַַה ֶֶה ְְס ֵֵּתר ְוְ ַַה ֶ ד] ֲֲא ָָבל ָָה ֲֲא ָָד ָָמה ֹלא ֵּכֵ ן ָָע ָָׂש ָָתה ֵֵמ ֲֲח ַַמת ֶ
ַַה ִִּמ ְְצָוָ ה ְְּב ַַע ְְצ ָָמּה ֵיֵ ׁש ָלָ ּה ַַט ַַעםְ ,וְ ָָה ֲֲע ִִׂשּיֹות ַַהַּגַ ְְׁש ִִמּיֹות ֵֵאין ָָּב ֶֶהם ַַט ַַעםֲֲ .א ָָבל ַַעל ְיְ ֵֵדי
הֹוָראְ ,וְ ַנַ ֲֲע ָָׂשה ַַט ַַעם ַַמ ֲֲע ָָׂשיו ׁשּוָבה ַּכַ ֲֲא ֶֶׁשר ָָה ָָא ָָדם ָָׁשב ֶֶאל ה' ְְמ ַַה ֵֵּפְך ֲֲחׁשּוָכָ א ִלִ ְנְ ָ ַַה ְְּת ָ
תּוַּקן ֵֵח ְְטא ָָה ֲֲא ָָד ָָמה ְוְ ֵֵת ֵֵצא ֲֲא ֶֶׁשר ָָע ָָׂשה ְְּבַגַ ְְׁש ִִמּיּות ְּכְ ַַט ַַעם ַַה ְְּפ ִִרי ַּכַ ַּנַ "לְ ,וְ ִִהֵּנֵ ה ָָאז ְיְ ַ
יּוְחַזַ ר ַַה ָָּד ָָבר ִלִ ְְת ִִחָּלָ ָָתּה ֶֶׁשִּיִ ְְהֶיֶ ה
ִִמ ְְּקָלָ ָלָ ָָתּהְ ,וְ ִיִ ְְת ָָּב ֲֲערּו ִִמן ָָהעֹוָלָ ם מֹוץ ְוְ ֶֶת ֶֶבןְ ,וְ ִִהֵּנֵ ה ָָאז ְ
אִׁשית ָ�ָּכל � ְְּפ ִִרי ָָה ֲֲא ָָד ָָמה]
ּוִפ ְְריֹו ָָׁשֶוֶ הְ[ .וְ ָלָ ַַק ְְח ָ�ָּת ֵֵמ ֵֵר � ִ
ַַט ַַעם ֵֵעץ ִ
ט
הסתפקות
יֵּתן ַַט ַַעם ָלָ ָָּמה
יָתא ַַּבְּגְ ָָמ ָָרא (קה"ר א ,יג) ֵֵאין ָָא ָָדם ֵֵמת ַוַ ֲֲח ִִצי ַַּת ֲֲאָוָ תֹו ְְּבָיָ דֹוְ ,וְ ֵיֵ ׁש ִלִ ֵ א] ִִא ָ
אֹוֶפן ֶֶׁשֹּלא יּוַכַ ל ְלְ ַַמְּלְ אֹות ַַּת ֲֲאָוָ תֹוְ ,וְ ִלִ ְְהיֹות ָָּת ִִמיד ִִּב ְְב ִִחיַנַ ת ֲֲח ִִציְ ,וְ ֹלא
יָאה ְְּב ֶ ָָהְיְ ָָתה ַַה ְְּב ִִר ָ
יּוַכַ ל ָלָ ֹבֹא ִלִ ְְב ִִחיַנַ ת ְְׁשֵלֵ ימּות.
עֹוֵברֵֵ ,מ ֲֲח ַַמת
ּסּוִרים ָָּבעֹוָלָ ם ַַהֶּזֶ ה ֶֶׁשהּוא עֹוָלָ ם ֵ
לֹוַמר ְּכְ ֵֵדי ֶֶׁשִּיִ ְְהֶיֶ ה לֹו ְְּב ִִחיַנַ ת ִיִ ִ
ְוְ נּוַכַ ל ַ
ּוִמֶּזֶ ה ָיָ כֹול
יֹוֵתרִ ,
יֹוֵתר ְוְ ֵ
ּתֹוֵקק ְלְ ֵ
ֶֶׁשֹּלא יּוַכַ ל ְלְ ַַמְּלְ אֹות ַַּת ֲֲאָוָ תֹו ִִּב ְְׁשֵלֵ ימּותְ ,וְ ָָת ִִמיד הּוא ִִמ ְְׁש ֵ
ָלָ ֹבֹא ָלָ עֹוָלָ ם ַַה ָָּבא ֶֶׁשהּוא עֹוָלָ ם ַַה ַַּקָּיָ ים.
רּוָחִנִ ּיּותַַ ,הְיְ ינּו ֶֶׁשֹּלא יּוְכְ לּו ְלְ ַַמְּלְ אֹות ּתֹוְפ ִִסים ְְּב ִִחיָנָ ה זֹו ִִּב ְְב ִִחיַנַ ת ָ
ְ ַַרק ֶֶׁש ַַה ַַּצ ִִּד ִיִקים
ּיֹוֵתר ְּגְ דֹוָלָ ה,ּתֹוְק ִִקים ָָּת ִִמיד ְלְ ַַמ ְְד ֵֵרָגָ ה ַַה ֵ ּוִמ ְְׁש ְ
טֹוִבים ִּוַמ ֲֲע ִִׂשים ִ ּוִמ ְְצוֹות ַתֹוָרה ִ ַַּת ֲֲאָוָ ָָתם ְְּב ָ
ּוְׂש ֵֵמ ִִחים ְְּב ֶֶחְלְ ָָקםְּ ,כְ מֹו ֶֶׁש ָָא ַַמר ַיַ ֲֲעֹקֹב
ֲֲא ָָבל ִִּב ְְב ִִחיַנַ ת ַּגַ ְְׁש ִִמּיּות ֵיֵ ׁש ָלָ ֶֶהם ְְּב ִִחיַנַ ת ִִה ְְס ַַּת ְְּפקּות ְ
ָָא ִִבינּו ע"ה 'ְוְ ִכִ י ֶיֶ ׁש ִלִ י ֹכֹל' (בראשית לג ,יא)ֶֶׁ ,שֹּלא ָָהָיָ ה ָָח ֵֵסר לֹו ְּכְ ָלָ ל ִִּב ְְד ָָב ִִרים ַּגַ ְְׁש ִִמִּיִ ים.
לֹוַמר ֶֶׁשֶּזֶ ה ַּכַ ָּוָ וַנַ ת ַַה ָָּפסּוק (תהלים צד ,יב) ַ'ַא ְְׁש ֵֵרי ַַהֶּגֶ ֶֶבר ֲֲא ֶֶׁשר ְְּתַיַ ְְּס ֶֶרּנּו ָּיָ ּה ב] ְוְ נּוַכַ ל ַ
ּסּוִרים ֶֶׁש ָָּב ָָרא ַַה ָָּק ָָּב"הַַ ,הְיְ ינּו ּתֹוָר ְְתָך ְְתַלַ ְְּמ ֶֶדּנּו'ֵֵּ ,פירּוׁש ַ'ַא ְְׁש ֵֵרי ַַהֶּגֶ ֶֶבר' ֶֶׁש ַַה ְְּב ִִחיַנַ ת ִיִ ִ
ּוִמ ָ ִ
עֹוֵבר ,הּוא ֶֶא ְְצלֹו ַַרק ּסּוִרים ְְּבֶזֶ ה ָָהעֹוָלָ ם ָָה ֵ ּתֹוְקקּות ֶֶׁשִּיִ ְְהֶיֶ ה ְְּב ִִחיַנַ ת ִיִ ִ
ַַה ְְּב ִִחיַנַ ת ִִה ְְׁש ְ
ּתֹוְקקּות ֶֶׁשָּיָ בֹוא ִלִ ְְב ִִחיַנַ ת ּסּוִרים ְוְ ִִה ְְׁש ְ
ּתֹוָר ְְתָך ְְתַלַ ְְּמ ֶֶדּנּו'ַַ ,הְיְ ינּו ֶֶׁשֵּיֵ ׁש לֹו ְְּב ִִחינֹות ִיִ ִ 'ּוִמ ִָ
טֹוִבים ִִּב ְְׁשֵלֵ ימּותְ[ .וְ ָָהָיָ ה ִ�ִּכי ָָתבֹוֹ א ֶֶאל ָָה ָָא ֶֶרץ]
ּוַמ ֲֲע ִִׂשים ִ ּתֹוָרה ַ ָ
-ברכת מזל טוב -
לידידינו הנכבד ,עומד מוכן בכל עת וענה להוצאת הגליון וספריו
של רבינו המחבר הבת עין ,ה"ה.
הרה"ח ר' יואל שפיטצער שליט"א
לרגל נישואי בנו בשעה טובה ומוצלחת
זכות רבינו המחבר וזכות כל הצדיקים יגן בעדו שיזכה לרוות רוב נחת מכל
יוצאי חלציו מתוך הרחבת הדעת והשפעות טובות ,אמן כן יהי רצון.
צוליב די נאכפראגע אויף די ביכל 'דער הייליגער בת עין' טוען מיר מעלדן אז עס יעצט געווארן
נאכאמאל איבערגעדרוקט און עס איז דא צו באקומען אין וויליאמסבורג אין וויינשטאק'ס ספרים
געשעפט לעבן פאפא ביהמ"ד ,און אין בארא פארק ביי ג’ודאיקה קארנער.
לזיכוי הרבים :די גליון איז דא צו באקומען וועכנטליך אין טאהשער בית המדרש אין בארא פארק.
נעמט א חלק אין הפצת הגליון און זייט מנדב לעילוי נשמת אייערע קרובים און נאנטע
פאר הערות און מנדב זיין נא לפנות Mechonusa@gmail.com
י
