gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

שבת בשבתו - לאנדאן · SHABBOS BSHABATOI - LONDON — כי תבוא (2026-08-24)

מוציא לאור: שבת בשבתו - לאנדאן · SHABBOS BSHABATOI - LONDON

שבוע: כי תבוא (2026-08-24)

שבת בשבתו - לאנדאן · SHABBOS BSHABATOI - LONDON — כי תבוא (2026-08-24)

פתח את ה-PDF הורדה

‫בס"ד‬ ‫פרשת‬ ‫כי תבוא‬ ‫ט"ז אלול תשפ"ו‬ ‫פרקי אבות פרק ג' ‪ -‬ד'‬ ‫מוצ"ש ר"ת‬ ‫מוצ"ש גאונים‬ ‫הדלקת נרות‬ ‫‪9:08‬‬ ‫‪8:47‬‬ ‫‪7:40‬‬ ‫ישועות‬ ‫אין זעליחוב‬ ‫מאסן גרייטן זיך פוקד‬ ‫צו זיין ציון הק' פון‬ ‫הגה"ק רבי אהר'לע‬ ‫קאזשניצער זי"ע‬ ‫אין זעליחוב ביומא‬ ‫דהילולא ד' תשרי‬ ‫באזוך‬ ‫א אין‬ ‫בי"ד של‬ ‫מעלה‬ ‫ליינט איבער‬ ‫צדיקים וועלכע‬ ‫יא דו‬ ‫האסט‬ ‫האבן געדינט אלץ‬ ‫דיינים אינעם‬ ‫בי"ד של מעלה‬ ‫די‬ ‫בחיים חיותם‬ ‫כוחות!‬ ‫נומער ‪ // #546‬פר' כי תבא תשפ"ו לפ"ק‬ ‫‪Unit 4 2a Northfield Road,‬‬ ‫‪London N16 5RN‬‬ ‫‪Tel: 020 39 815 815‬‬ ‫‪Fax: 020 3670 3882‬‬ ‫‪4‬‬ ‫‪Email: shabboslondon@gmail.com‬‬ ‫רעדאקטאר'ס טישל‬ ‫© כל הזכיות שמורות‬ ‫למעשה גערעדט‬ ‫‪6‬‬ ‫אפיס שעות‪:‬‬ ‫זונטאג ביז מיטוואך‪ :‬פון ‪ 1‬ביז ‪ 4‬נאכמיטאג‪,‬‬ ‫‪8‬‬ ‫דאנערשטאג‪ :‬פון ‪ 12‬מיטאג ביז ‪ 11‬ביינאכט‬ ‫על הפרק‬ ‫אין אנדערע שעות ביטע לאזט א מעסעדזש‬ ‫און מיר וועלן אייך צוריקרופען‬ ‫מודעות דעדליין‪:‬‬ ‫גרייטע מודעות‪ 8:00 :‬דאנערשטאג נאכט‪.‬‬ ‫‪10‬‬ ‫מודעות וואס דארפן נאך א נוסח אדער דעזיין‪:‬‬ ‫‪22‬‬ ‫מללו מילא‬ ‫‪ 4:00‬דאנערשטאג נאכמיטאג‬ ‫עס איז ראטזאם צו רעזערווירן ווי פריער‬ ‫אייך צו קענען צושטעלן די בעסטע סערוויס‬ ‫ותימרון חידושא‬ ‫‪14‬‬ ‫‪16‬‬ ‫אונזער גליון איז דא צו באקומען יעדע‬ ‫הילולא דצדיקיא‬ ‫וואך ביי די פאלגענדע אדדרעסן‪:‬‬ ‫‪Getters‬‬ ‫‪Tannug -‬‬ ‫‪Dunsmure Road‬‬ ‫‪St Kildas Road‬‬ ‫חמרא טבא‬ ‫‪20‬‬ ‫‪Kol Tov–Dunsmure‬‬ ‫‪Road‬‬ ‫‪Watermint Grocery‬‬ ‫‪Makolet–High St‬‬ ‫‪Breuer & Spitser‬‬ ‫‪40‬‬ ‫‪Outside 52 Darenth‬‬ ‫לעטר פתורא‬ ‫‪20‬‬ ‫‪Egg Stores‬‬ ‫– ‪Kosher Mart‬‬ ‫‪Outside‬‬ ‫‪41 Leadale Road‬‬ ‫‪Craven Park Rd‬‬ ‫‪86 Cazenove Road‬‬ ‫סאטמאר‬ ‫‪30‬‬ ‫‪Carmel–111 Craven‬‬ ‫‪Park Road‬‬ ‫ווער געדענקט‬ ‫‪42 Craven Walk‬‬ ‫סאטמאר‬ ‫‪Carmel–143‬‬ ‫‪Clapton Common‬‬ ‫‪67 Heathland Road‬‬ ‫סאטמאר‬ ‫‪34‬‬ ‫‪Hype–Hillwood‬‬ ‫מחשבות‬ ‫‪Indigs Bakery‬‬ ‫סקווירא ‪47 East Bank‬‬ ‫‪87 Egerton Road‬‬ ‫‪Kosher Spot‬‬ ‫באבוב‬ ‫‪48‬‬ ‫‪Kleins mini market‬‬ ‫‪11 Elm Park Avenue‬‬ ‫מתיקא כדובשא‬ ‫‪89 Stamford Hill‬‬ ‫חברה ש''ס‬ ‫וויזניץ‬ ‫‪121 Clapton‬‬ ‫ויזניץ לונדון ‪Common‬‬ ‫‪52‬‬ ‫‪Stamford Lodge‬‬ ‫‪50‬‬ ‫‪26 Lampard Grove‬‬ ‫ואלין מליא‬ ‫‪Warwick Court‬‬ ‫פשעווארסק‬ ‫‪Yetev Lev Court‬‬ ‫‪45 Moundfield‬‬ ‫ביאלא ‪Road‬‬ ‫‪Carlton Mansions‬‬ ‫‪58‬‬ ‫‪Vartery area‬‬ ‫למען תספר‬ ‫‪Symour Ct‬‬ ‫ביהמ''ד קנה בושם‬ ‫‪45 Heathland Road‬‬ ‫‪Fairview Grocery‬‬ ‫פינטער'ס‬ ‫‪Berrys‬‬ ‫ביהמ"ד אבני קודש‬ ‫‪Holmwood‬‬ ‫‪34 Theydon Road‬‬ ‫‪Hatzlacha Grocery‬‬ ‫קלארשטעלונג‪ :‬שבת בשבתו אויסגאבע איז געאייגענט אהיימצונעמען‬ ‫רוזין ‪33 Paget Road‬‬ ‫לכבוד שבת פאר די משפחה צו הנאה האבן און נישט צו טראגן אין די בתי‬ ‫מדרשים און זיכער נישט צו ליינען בשעת'ן דאווענען‪.‬‬ ‫מקואות און געשעפט אייגנטומער‪ :‬פאר סיי וועלכע‬ ‫הערות אדער אינפארמאציע בנוגע דעליווערי'ס און‬ ‫דיסטריוביושען ביטע רופט‪07894907879 :‬‬ ‫בס’’ד‬ ‫י ח ת מ ו ן‬ ‫ו ב א ל ו ל‬ ‫י כ ת ב ו ן‬ ‫ה ש נ ה‬ ‫ב ר א ש‬ ‫האסט אן השפעה‬ ‫אויף אנדערע‪,‬‬ ‫לאז דיך הערן!‬ ‫מגידי שיעורים‬ ‫משפיעים‬ ‫מלמדים‬ ‫מנהלים‬ ‫ראשי חבורות‬ ‫ראשי כוללים‬ ‫גבאי ביהמ"ד‬ ‫געב זיי די‬ ‫ווארעם אן דיין ציבור‪,‬‬ ‫שטארקייט‪,‬‬ ‫באשטעל קבלה־קארטלעך‪,‬‬ ‫פאר אינמיטן‬ ‫טייל זיי אויס און שיק זיי‬ ‫יאר‪ ,‬ווען זיי‬ ‫צוריק געחתמ׳ט‬ ‫וועלן עס דארפן‪.‬‬ ‫ּ‬ ‫ּ ּ‬ ‫ּ‬ ‫ָכ ל ַה ְמ ַז ֶכ ה ֶ ּא ת ָה ַר ִב י ם ֹ‬ ‫ֵא י ן ֵח ְט א ָב א ַע ל יָ ד ו‬ ‫חתימה‬ ‫פאר קבלה‬ ‫קארטלעך‪03330-706-738 :‬‬ ‫ד‪+‬רייוו‬ ‫לים קב לות טו בות‬ ‫מקב‬ ‫ב עניני טעכ נאל אגיע‬ ‫נעמט צוזאם ‪ 50‬חתימות‪,‬‬ ‫גייט אריין אין א גורל אויף אן‬ ‫אויסגעצאלטע נסיעה איש וביתו‬ ‫בימי הרחמים והרצון •‬ ‫קיין ליזענסק אויף שבת‬ ‫לקראת שנת תשפ״ז לפ״ק‬ ‫ד ו ר ו ת י ך‬ ‫ב ג י ן‬ ‫ח ת ו ם‬ ‫‪-‬‬ ‫ב נ י ך‬ ‫ב ג י ן‬ ‫ח ת ו ם‬ ‫‪-‬‬ ‫ב ג י נ ך‬ ‫ח ת ו ם‬ ‫רעדאקטאר'ס טישל‬ ‫פונעם רעדאקטאר'ס טישל‬ ‫תחת אשר לא עבדת את ה"א בשמחה ‪//‬‬ ‫ווי אזוי קען מען אונז טראסטן?‬ ‫האט אונז געטראסט און אויפגעבויט דעם הייליגן‬ ‫וויסנדיג פון יענץ און קומסט ווייטער מיט די‬ ‫ר' מנחם איז דער אייגנטומער פון א גרויסע‬ ‫בית המקדש צום צווייטן מאל‪.‬‬ ‫זעלבע פוילע תירוצים‪ .‬ניין‪ ,‬איך קען דיר נישט אזוי‬ ‫גראסערי וואס סערווירט פילצאליגע קליענטן‪.‬‬ ‫אבער דאן האבן אידן ווידער חוטא געווען‬ ‫פארקויפן סחורה‪".‬‬ ‫ווי פארשטענדליך איז איינע פון די וויכטיגסע‬ ‫און דער רבוש"ע האט אונז נאכאמאל געמוזט‬ ‫ר' מנחם האט זיך פרובירט איינצובעטן‪,‬‬ ‫זאכן מיט וואס א געשעפט אייגנטומער איז כסדר‬ ‫פארטרייבן‪.‬‬ ‫פארשפרעכנדיג אז דאסמאל מיינט ער‬ ‫פארנומען‪ ,‬דאס באשטעלן פרישע סחורה און זיין‬ ‫עס אמת'דיג‪ ,‬ער וועט זיכער באצאלן גאר‬ ‫אין קאנטאקט מיט די דיסטרעביוטערס זיכער צו‬ ‫זינט דאן שטייען מיר און בעטן זיך אז דער‬ ‫אמשנעלסטן‪ ,‬אבער ר' הלל האט זיך נישט‬ ‫מאכן אז די פראדוקטן ווערן צוגעשטעלט אויף א‬ ‫באשעפער זאל אונז צוריקנעמען צו אים און‬ ‫געהאלטן ביים ברעכן‪ ,‬טענה'נדיג‪" :‬וויאזוי קען איך‬ ‫גלאטע פארנעם‪.‬‬ ‫בויען דעם בית השלישי‪ .‬דער באשעפער האט‬ ‫דיר גלייבן ווען דו האסט נישט קיין שום באווייז אז‬ ‫איינער פון די דיסטרעביוטערס מיט וועמען ר'‬ ‫אבער א טענה – איז דער הייליגער חפץ חיים‬ ‫דו ביסט טאקע ווערד צו באקומען מיין טראסט‪".‬‬ ‫מנחם האט געהאנדלט איז געווען ר' הלל‪ .‬ר' הלל‬ ‫מסביר‪ ,‬וויאזוי קען ער אונז טראסטן? ער האט‬ ‫נעבן זיי איז געשטאנען ר' אלימלך‪ ,‬א צווייטער‬ ‫האט געהאט א רייע אייטעמס וואס ער פלעגט‬ ‫אונז שוין געגעבן איין ביהמ"ק און מיר האבן זיך‬ ‫גראסערי אייגנטומער וואס איז אהערגעקומען‬ ‫צושטעלן‪ ,‬און ר' מנחם האט כסדר גענומען פון‬ ‫נישט אויפגעפירט ווי עס דארף צו זיין‪ .‬ער האט‬ ‫נעמען פראדוקטן פון ר' הלל‪ ,‬און יענער איז‬ ‫אים סחורה אין גרויסע קוואנטומס פאר לענגערע‬ ‫פרובירט א צווייטע מאל און ווידער זענען מיר‬ ‫אויפגעקומען מיט א געניאלע פשרה‪" .‬ר' הלל‪ ,‬דו‬ ‫תקופות‪.‬‬ ‫נישט געשטאנען אינעם צוזאג‪ ,‬איז פארוואס זאל‬ ‫האסט מורא צו געבן פאר ר' מנחם סחורה‪ ,‬ווייל‬ ‫איין מאל קומט ר' מנחם אריבער צו ר' הלל אין‬ ‫ער אונז טראסטן אז דאס מאל וועט בעסער זיין?‬ ‫דו ווייסט נישט אויב דו קענסט אים טראסטן‪.‬‬ ‫ווערהויז‪ ,‬און געבט אים איבער א גרויסע ליסטע‬ ‫נאר‪ ,‬מיר האבן א געוואלדיגע עצה; דערווייל‬ ‫האב איך דאך א שטארקע עצה; געב אים בלויז א‬ ‫פון אלעס וואס ער דארף פאר די קומענדיגע‬ ‫האבן מיר טאקע נישט די גרויסע הארות און מוחין‬ ‫צענטל פון זיין באשטעלונג‪ ,‬וואס דאס איז נישט‬ ‫שטיק צייט‪ ,‬א באשטעלונג וואס דער ס"ה פרייז‬ ‫דגדלות וואס וועט זיין ווען משיח וועט קומען‪,‬‬ ‫אזא גרויסע איינשטעלעניש‪ ,‬און מאך אפ א צייט‬ ‫דערפון איז געווען אין הויכע ציפערן‪.‬‬ ‫דאך אבער קענען אונז דינען דעם באשעפער מיט‬ ‫ווען ער דארף דאס באצאלן‪ .‬אויב וועסטו זען אז‬ ‫ענדיגנדיג די ליסטע געבט ר' הלל א פרעג‬ ‫אונזערע יעצטיגע כוחות‪ ,‬און אזוי ארום אויפווייזן‬ ‫ער שטייט דערין‪ ,‬וועסטו אים געבן נאך א צענטל‪,‬‬ ‫ר' מנחמ'ען וואס טוט זיך מיט באצאלן‪ .‬ר'‬ ‫אז מען קען אונז גלייבן און דאס וועט פירן צום בנין‬ ‫אזוי אויב נאך עטליכע מאל באצאלט ער אין צייט‬ ‫מנחם ווערט אומבאקוועם און הייבט זיך אן צו‬ ‫הבית השלישי בב"א‪.‬‬ ‫וועסטו איינזען אז דו קענסט זיך שוין יא אויף אים‬ ‫פארענטפערן אז ער האט נישט אויפן מינוט‪..‬‬ ‫***‬ ‫פארלאזן און אים צוריק אנהייבן צו צושטעלן די‬ ‫ער האט געהאט א שווערע סעזאן‪ ..‬מענטשן‬ ‫גרעסערע קוואנטומס‪".‬‬ ‫די בעסטע וועג אויפצואווייזן פארן באשעפער‬ ‫זענען אים שולדיג געלט‪ ..‬אבער אוודאי וועט ער‬ ‫אונזער גרייטקייט אים צו זיין געטריי כאטש די‬ ‫ביידע האבן איינגעשטימט צום געוואלדיגן‬ ‫באצאלן בקרוב בעז"ה‪.‬‬ ‫היינטיגע נסיונות‪ ,‬איז דורכן שטיין פעלזן פעסט‬ ‫פארשלאג והכל על מקומו האט זיך מסדר געווען‬ ‫ר' הלל הערט דאס‪ ,‬און איז אים מודיע אז ער‬ ‫בשלום‪.‬‬ ‫קעגן די נסיונות‪ .‬ליינט א געשיכטע פון א איד וואס‬ ‫קענסלט גלייך די ארדער‪ ...‬ר' מנחם הייבט זיך אן‬ ‫האט זיך געהאלטן שטארק מיט זיין קבלה נישט‬ ‫***‬ ‫צו בעטן אז ער דארף עס האבן וויכטיג און ער וועט‬ ‫אריינצוקוקן אין די כלים למיניהם‪.‬‬ ‫כלל ישראל האט געהאט א בית המקדש וואו‬ ‫באצאלן ווי נאר עס קומט אריין געלט אא"וו‪.‬‬ ‫שטייענדיג שוין זייער נאנט צום הייליגן יום הדין‬ ‫דער אויבערשטער האט משרה געווען שכינתו‬ ‫ר' הלל בלייבט גלייכגילטיג און ענטפערט‬ ‫הקרב ובא‪ ,‬ברענגען מיר אייך אן ארטיקל איבער‬ ‫בתוכינו‪ .‬די תנאי איז געווען אז מען דארף זיך‬ ‫פאר ר' מנחם‪" :‬דו ווייסט דאך אז איך בין נישט‬ ‫אויפפירן ערליך און דינען דעם באשעפער‪.‬‬ ‫קיין שלעכטער מענטש‪ ,‬און איך געב אסאך‬ ‫צדיקים וועלכע האבן זעלבסט געדינט אלץ דיינים‬ ‫אינעם בי"ד של מעלה נאך בחיים חיותם‪.‬‬ ‫אידן האבן ליידער געזינדיגט און דער‬ ‫אויף בארג‪ ,‬אבער דו ווייסט אויך גאנץ גוט אז‬ ‫באשעפער האט דאס געמוזט מחריב זיין‪ .‬די סיבה‬ ‫דו ביסט מיר נאך שולדיג פון די לעצטע צוויי‬ ‫גלייך נאך ר"ה געפאלט די יארצייט פון הרה"ק‬ ‫איז געווען ווי עס שטייט אין די וואכעדיגע סדרה‪,‬‬ ‫באשטעלונגען‪ ,‬ווען יענצמאל האסטו אויך געהאט‬ ‫רבי אהרן מקאזניץ זי"ע‪ .‬ליינט איבער די ישועות‬ ‫אז די אלע שטראפן קומט 'תחת אשר לא עבדת‬ ‫די זעלבע תירוצים און אויך מבטיח געווען אז דו‬ ‫וואס אידן זעען אין זעליחוב און די גרויסע נסיעה‬ ‫את ה' אלוקיך בשמחה ובטוב לבב'‪ .‬דאס מיינט אז‬ ‫גייסט גאר אינגיכן באצאלן‪ ,‬און איך ווארט נאך‬ ‫וואס וועט אפגעראכטן ווערן היי יאר‪.‬‬ ‫די אידן האבן נישט באצאלט זייער חוב‪.‬‬ ‫ביז יעצט אויף די געלט‪ .‬איך בין געווען זיכער אז‬ ‫זאלט איר אלע האבן א ליכטיגן שבת און‬ ‫עס איז אריבער זיבעציג יאר‪ ,‬אידן האבן‬ ‫ווען דו קומסט יעצט באשטעלן וועסטו לכה"פ‬ ‫כתיבה וחתימה טובה‬ ‫תשובה געטון און זיך געבעטן ביים באשעפער אז‬ ‫מיטברענגען די אלטע חובות וואס דו ביסט מיר‬ ‫דער רעאדקטאר‬ ‫ער זאל צוריק אויפבויען זיין היים‪ .‬דער באשעפער‬ ‫שולדיג‪ ,‬אבער אנשטאט מאכסטו זיך בכלל נישט‬ ‫‪4‬‬ 5 ‫למעשה גערעדט‬ ‫למעשה גערעדט ‪ //‬הרב י‪.‬ק‪.‬‬ ‫די קלאמקע פון תשובה‬ ‫אבער דער איד – וואס איז געווען א ריכטיגער עם הארץ און האט‬ ‫אמאל איז דער הייליגער רבי ר' הערש פון רימנוב זי"ע געפארן‬ ‫קוים געלערנט א'‪-‬ב' אלץ קינד – האט בכלל נישט פארשטאנען‬ ‫אונטערוועגנס‪ .‬ער איז אנגעקומען אין א שטעטל‪ ,‬און עס זענען‬ ‫וואס עס מיינט תשובה‪.‬‬ ‫אריינגעקומען צו אים עטליכע ברידערס מיט אן "אינטערעסאנטע‬ ‫האט דער רבי ר' הערש אנגעהויבן ארבעטן אויף אים‪.‬‬ ‫סארט קוויטל"‪.‬‬ ‫"פארוואס איז א מענטש בכלל געבוירן?" און אזוי האט ער‬ ‫די מעשה איז אזוי‪ ,‬זייער פאטער איז אן אלטער איד‪ ,‬איבער‬ ‫אריינגעשיינט אין דעם איד אן אור התשובה און גערעדט צו אים‬ ‫הונדערט יאר‪ ,‬און סך הכל ליגט ער אין בוידעם און מוטשעט זיך‪,‬‬ ‫וועגן דער תכלית פון לעבן‪ ,‬זאגנדיג‪" :‬א איד דארף דאווענען און‬ ‫ביז ממש עס איז געווארן לא עלינו קץ בחייו‪ .‬זענען זיי געקומען‬ ‫לערנען און דו האסט אנגעברענגט אזויפיל יארן מיט גארנישט!"‬ ‫צום צדיק בעטן אז דער טאטע זאל גיין פון דער וועלט‪..‬‬ ‫ביז דער איד איז נתעורר געווארן און אנגעהויבן צו וויינען‪" ,‬וויי איז‬ ‫דער רבי ר' הערש זי"ע האט פארשטאנען אז עפעס איז דא‬ ‫מיר אז כ'האב גארנישט געטון אין מיין לעבן!"‬ ‫נישט פשוט‪ ,‬האט ער געזאגט פאר די משפחה אז ער וויל אים‬ ‫ווען דער רבי ר' הערש האט דאס געהערט האט ער געזאגט‪:‬‬ ‫קומען באזוכן‪.‬‬ ‫"ווארטס א מינוט ווארטס א מינוט‪ ,‬איך בין א כהן‪ ".‬ער איז גלייך‬ ‫ווען דער צדיק איז אנגעקומען האט ער אנגעהויבן שמועסן מיט‬ ‫ארויס פון שטוב‪ ,‬און דער איד איז תיכף נפטר‬ ‫אים‪ ,‬וועלנדיג ארויסבאקומען וואס ער האט‬ ‫געווארן! (אמרות טהורות‪ ,‬סיפורי קודש‪ ,‬ח"א עמוד ש"ו‪ .‬וידוע‬ ‫אלץ געטון אין זיין לעבן‪ ,‬און דער איד האט‬ ‫דארף מען וויסן אז די‬ ‫דיש כמה נוסחאות במעשה זה‪ ,‬וכאן כתבנו עפ"י קבלת צדיק זה)‪.‬‬ ‫אלע הרהורי תשובה‬ ‫פארציילט אז ער איז אלע יארן געווען א בעל‬ ‫***‬ ‫און אלע פעולות פון‬ ‫עגלה!‬ ‫תשובה וואס א איד‬ ‫"האסט אמאל געפירט חסידים צו א‬ ‫פאריגע וואך האבן מיר געשריבן א‬ ‫רירט אן די קלאמקע‬ ‫שטרענגע מאמר אז מ'דארף וויסן וואס‬ ‫פון צדיקים‪ ,‬העלפט‬ ‫רבי'ן?" פרעגט אים רבי הערש‪.‬‬ ‫צו אז צום סוף איז‬ ‫"וואס האב איך מיט די חסידאקעס?"‬ ‫תשובה איז און צומאל מיינט מען אז מ'ווייסט‬ ‫מען זוכה אנצוקומען‬ ‫אבער מ'הייבט נישט אן צו קענען די סוגיא‪.‬‬ ‫צו זיין אן אמת'ער‬ ‫האט דער איד געענפערט מיט א זלזול‪" .‬נאר‬ ‫בעל תשובה‬ ‫עטליכע מאל האב איך גענומען חסידים צו‬ ‫אבער פון די צווייטע זייט דארף מען וויסן‬ ‫אז די אלע הרהורי תשובה און אלע פעולות‬ ‫עפעס א רבי'ן‪".‬‬ ‫פון תשובה וואס א איד רירט אן די קלאמקע‬ ‫סוף דבר האט רבי ר' הערש ארויסבאקומען‬ ‫פון צדיקים‪ ,‬בעלי תשובה וכו'‪ ,‬אפילו ווען ער קען בכלל נישט די‬ ‫פון אים‪ ,‬אז ער האט גענומען חסידים קיין ליזענסק צום הייליגן‬ ‫סוגיא‪ ,‬העלפט צו אז צום סוף איז מען זוכה אנצוקומען צו זיין אן‬ ‫רבי אלימלך זי"ע‪ ,‬און ער איז 'איינמאל' אריין קוקן ווי ס'זעט‬ ‫אמת'ער בעל תשובה‪.‬‬ ‫אויס דארטן‪ ,‬און ער האט געזען ווי דער רבי זיצט אויבן אן און‬ ‫טרינקט וויין‪ .‬מיט זיין 'פראסטע לשון' האט ער זיך אויסגעדרוקט‪:‬‬ ‫אט האבן מיר דא אן עקסטרעמע ביישפיל וויאזוי א איד האט‬ ‫"דער פלאש איז ווייס געווארן און זיין פנים איז רויט געווארן פון‬ ‫אנגערירט די קלאמקע פון רבי ר' אלימלך‪ .‬דער איד האט נישט‬ ‫טרינקען"‪...‬‬ ‫פארשטאנען וואס תשובה איז‪ ,‬ער האט קיינמאל נישט געהערט‬ ‫ווען דער הייליגער רבי הערש האט געהערט וואס דער איד‬ ‫פון אזא זאך‪ ,‬און האט ליידער באמת אנגעברענגט זיינע יארן מיט‬ ‫האט פארציילט האט ער גלייך פארשטאנען אז דאס איז די סיבה‬ ‫נארישקייטן‪ ,‬אבער מיט דעם אלעס האט ער זוכה געווען צו גיין‬ ‫פארוואס ער קען נישט שטארבן; ווייל עס איז דאך מקובל אז‬ ‫פון די וועלט בתשובה‪...‬‬ ‫ווער עס האט געזען דער רבי אלימלך קען נישט שטארבן אן קיין‬ ‫לאמיר אריינכאפן וואס עס גייט‪ ...‬חטוף ואכול‪...‬‬ ‫תשובה‪ .‬האט ער אים תיכף פראבירט מעורר צו זיין בתשובה‪,‬‬ ‫‪6‬‬ 7 ‫על הפרק‬ ‫על הפרק‬ ‫על הפרק ‪ //‬הרב ש‪ .‬שטערן‬ ‫פאל נישט פאר קיין סקעם!‬ ‫און ס'איז נישטא קיין בעסערע צייט דערפאר‬ ‫עס זענען דא קאמפיינס וואס מען זעט‪ ,‬מען סקעמערס טוען איז דווקא אז מ'ווייזט דיר נאר‬ ‫ווי איידער די הייליגע טעג‪.‬‬ ‫ליינט‪ ,‬מען שמייכלט‪ ,‬און מען גייט ווייטער‪ .‬און עס דאס וואס מ'וויל דו זאלסט זען‪...‬‬ ‫מ'זאגט דיר וואס דו קענסט פארדינען‪,‬‬ ‫זענען דא קאמפיינס וואס כאפן דעם מענטש ביים‬ ‫ויאמרו הנה יום הדין‬ ‫קאפ‪ ,‬לייגן אריין א געדאנק אין זיין מח‪ ,‬און לאזן נישט וואס דו קענסט פארלירן‪ .‬מ'ווייזט דיר די‬ ‫באקוועמליכקייט‪ ,‬נישט די פרייז‪ .‬מ'רעדט פון די‬ ‫אים נישט אזוי שנעל גיין ווייטער‪.‬‬ ‫מיר שטייען שוין ממש ביים שוועל פון די‬ ‫איידער די זומער וואכן איז פארגעקומען א מעלות‪ ,‬און קיינער רעדט נישט צופיל פון וואו עס הייליגע טעג‪ .‬באלד וועט יעדער איד שטיין פארן‬ ‫געוואלדיגע קאמפיין פון ''השומרים'' אונטערן קען פירן ווען דער מענטש ווערט שוין צוגעוואוינט יום הדין און בעטן דעם אויבערשטן אויף לעבן‪,‬‬ ‫נאמען ''פאל נישט פאר קיין סקעם'' ‪ -‬אט דאס איז צו עפעס‪ ,‬און ביסלעכווייז קען ער זיך שוין נישט אויף נחת‪ ,‬אויף פרנסה און אויף א גוט יאר‪ .‬אבער‬ ‫אינמיטן אלע בקשות איז כדאי זיך צו דערמאנען‬ ‫געווען אזא סארט קאמפיין וואס האט געשלאגן אזוי גרינג אפרייסן דערפון‪.‬‬ ‫און דאס איז געווען דער שטארקער געדאנק אז עס זענען דא זאכן מיט וועלכע א מענטש קען‬ ‫ווארצלען און אפגעשטעלט דעם מענטש צו‬ ‫פון ''פאל נישט פאר קיין סקעם''‪ .‬נישט יעדער אליין קומען צום יום הדין מיט א זכות אין די האנט‪.‬‬ ‫טראכטן וואו שטיי איך אויף די וועלט‪.‬‬ ‫ווען א איד נעמט זיך אונטער א קבלה לכבוד‬ ‫עס איז דא א סארט סכנה וואס ווען מ'זעט כלי‪ ,‬נישט יעדער מענטש און נישט יעדער מצב‬ ‫עס קומען‪ ,‬איז גרינג זיך צו היטן דערפון‪ .‬ווען א איז דער זעלבער‪ .‬יעדער האט זיין מדרגה און זיינע שמים‪ ,‬ווען ער מאכט א גדר צו היטן זיך און זיין‬ ‫מענטש זעט פאר זיך א גרוב‪ ,‬דארף מען אים נישט צרכים‪ .‬אבער דער מענטש דארף זיך כאטש נישט שטוב פון א נסיון וואס דרייט זיך ארום אים‪ ,‬און‬ ‫פיל מסביר זיין אז ער זאל נישט אריינפאלן‪ .‬מען לאזן פארקויפן קיין חלומות‪ .‬ער דארף קענען קוקן ער זאגט‪" :‬רבונו של עולם‪ ,‬איך וויל דיר ווייזן אז‬ ‫זעט וואו מ'שטייט‪ ,‬מען זעט וואו ס'פירט‪ ,‬און דער א זאך אין פנים און זיך פרעגן‪" :‬ווער נעמט דא מיין רוחניות איז מיר טייער" ‪ -‬איז דאס נישט קיין‬ ‫קליינע זאך‪ .‬דאס איז א שטיק מסירות נפש‪ ,‬יעדער‬ ‫מענטש ווייסט אז ער דארף מאכן א טריט צוריק‪ .‬וועמען אין האנט?"‬ ‫איינער לויט זיין מדרגה‪ ,‬וואס קען שטיין פארן‬ ‫די גרעסערע סכנה איז ווען ס'זעט נישט אויס‬ ‫כסא הכבוד און מליץ יושר זיין פארן מענטש‪.‬‬ ‫א ריכטיגע חתימה אין די‬ ‫ווי א גרוב‪...‬‬ ‫און בפרט אין דעם ענין‪ ,‬ווען די קבלה איז‬ ‫פאסיגע צייט‬ ‫ווען ס'קומט מיט א שיינעם פנים‪ .‬ווען‬ ‫נישט בלויז זיך אפצוהיטן פון עפעס‪ ,‬נאר ממש צו‬ ‫ס'פארקויפט זיך אלס א הילף‪ ,‬א באקוועמליכקייט‪,‬‬ ‫מיר לעבן אין א דור פון גרויסע ווערטער און‬ ‫באשיצן די אייגענע נשמה‪ ,‬דעם מח‪ ,‬די שטוב און‬ ‫א נייעם געצייג וואס וועט מאכן דאס לעבן קליינע באשלוסן‪ .‬מען רעדט אסאך‪ .‬מען הערט‬ ‫די דורות וואס קומען נאך אונז‪ .‬א מענטש ווייסט‬ ‫גרינגער‪ .‬ווען דער מענטש ווערט בארואיגט אז אסאך‪ .‬מען ווערט נתעורר‪ .‬און דערנאך גייט דער‬ ‫נישט אלעמאל וועלכע השפעה איין החלטה‬ ‫ער האט אלעס אונטער קאנטראל‪ ,‬און אז ביי אים מענטש צוריק צום לעבן‪ ,‬און דער התעוררות‬ ‫קען האבן‪ .‬א קליינע גדר וואס ער מאכט היינט‪,‬‬ ‫וועט עס זיכער נישט גיין ווייטער ווי ער אליין האט בלייבט ערגעץ צווישן די אנדערע גוטע געדאנקען‬ ‫קען אמאל זיין די זכות וואס האלט אים אפ פון‬ ‫באשלאסן‪.‬‬ ‫וואס מען האט אמאל געהאט‪..‬‬ ‫אריינפאלן אין א פלאץ וואו ער וואלט קיינמאל‬ ‫נישט געוואלט אנקומען‪ .‬און די קבלה וואס א‬ ‫א קבלה איז אבער עפעס אנדערש!‬ ‫און אזוי קען זיך אמאל א גאנצע וועלט‬ ‫ווען א מענטש נעמט זיך אונטער עפעס‪ ,‬געבט טאטע אדער מאמע נעמט אויף זיך היינט‪ ,‬קען‬ ‫אריינשלעפן אין א מענטש'נס לעבן — נישט מיט‬ ‫א קראך‪ ,‬נאר שטילערהייט‪ .‬איין טריט נאך דעם ער א צורה פאר זיין רצון‪ .‬ער זאגט נישט בלויז‪ :‬ווערן א שטילע שמירה אויף זייער גאנצע שטוב‪.‬‬ ‫''איך וויל זיין בעסער''‪ ..‬ער מאכט גאר א כלי פאר א קבלה וואס א בחור אדער מיידל נעמט אויף זיך‬ ‫אנדערן‪.‬‬ ‫אט דאס האט די קאמפיין געזאגט אין איין זיין רצון‪ .‬אזא געוויסע 'סעיף‪-‬באקס' פאר זיינע יעצט‪ ,‬קען דאס זיין פאר זיי א שמירה אויפן גאנצן‬ ‫גוטע מחשבות‪ ..‬ס'זאל ווערן א בחינת לידה וואס לעבן‪.‬‬ ‫ווארט‪ :‬ס'איז א סקעם!‬ ‫ווען מיר וועלן שטיין ביים יום הדין און בעטן‬ ‫ברענגט פירות‪.‬‬ ‫און ווען טויזנטער אידן — יונגעלייט‪ ,‬בעלי דעם אויבערשטן אויף א גוט יאר‪ ,‬לאמיר נישט‬ ‫די סחורה און די פעקל‬ ‫'די סקעמערס שלאפן נישט' איז געווארן בתים‪ ,‬בחורים און נשים צדקניות — נעמען זיך קומען בלויז מיט בקשות‪ .‬לאמיר אויך קומען‬ ‫לעצטנס א באקאנטע שפריכווארט ביים היימישן אונטער‪ ,‬יעדער אויף זיין וועג‪ ,‬ווערט עס נאך עפעס מיט עפעס אין דער האנט‪ .‬מיט א חתימה‪ .‬מיט א‬ ‫אידנטום‪ ..‬א סקעם ווערט נישט פארקויפט אלס מער‪ .‬עס ווערט א שטארקע קול פונעם ציבור‪ ,‬אז קבלה‪ .‬מיט דעם רצון וואס מיר האבן ארויסגעוויזן‬ ‫א סקעם‪ .‬אויב איינער קומט צו דיר זאגן אז ער אפילו אינמיטן אלע נסיונות פון אונזער דור‪ ,‬זענען למעשה‪ ,‬אז מיר ווילן אריינגיין אין א נייעם יאר‬ ‫וויל דיר אויסנארן‪ ,‬וועסטו אים מסתמא נישט דא נאך אידן וואס ווילן נישט פשוט מיטשווימען אביסל ריינער און שטארקער‪.‬‬ ‫וחתמנ''ו בספר החיים!‬ ‫אזוי שנעל אריינלאזן‪ .‬דער גאנצער קונץ וואס די מיט די 'מים הזידונים'‪ .‬זיי ווילן אויסוועלן‪.‬‬ ‫‪8‬‬ ‫וﬤﬥ ﬣעוסקיﬦ בצﬧﬤי ציבוﬧ בﬡמונﬣ‬ ‫בבנין גﬢוﬥ‬ ‫לאלה תחלק הברכה‪ ,‬יחד כולם יבואו בשבחה‪ ,‬להודות שזכינו לקבל רשות‬ ‫ומפוﬡﬧ‬ ‫לטובת חינוך בנות ישראל הכשרות‬ ‫במרחב עננו‪ ,‬כי עתה הרחיב ה׳ לנו‪ ,‬ברוב רחמיו וחסדיו אשר גמלנו‬ ‫בקבלת רשות לאכסניא של חינוך הבנות למוסדינו לבנין הגדול שמתנוסס במלוא הודה והדרה‬ ‫כולו נאה כולו יאה‪ ,‬פינת יקרת שיתגדלו בתוכה בנתיבות דרכי התורה והחינוך לתפארת כרם בת ישראל‪.‬‬ ‫חבלים נפלו לנו בנעימים‪ ,‬לקדם בברכות נאמנים‪ ,‬להני גיבורי כח העוסקים לטובת חינוך תשב״ר ברוב אומץ ואונים‪ ,‬נודעים‬ ‫בשערים המציינים‪ ,‬למען כל שלבי החינוך בדרך התורה איתנים‪ ,‬רב טוב וחסד להיטיב לפריחת ושגשג מוסדות התורה והחינוך‬ ‫בכל התחומים‪ ,‬שיוכלו בעקבי הצאן לרעות גדיותיהן‪ ,‬בדרכי אבות ואמהותיהן‪ ,‬להרחיב גבולי הקדושה‪ ,‬במדה מרובה וגדושה‬ ‫ונעימיםחינוך יו‪ .‬קעי‪.‬‬ ‫ﬣנﬣﬥﬨ‬ ‫הע״י בטוב‬ ‫חבﬧי‬ ‫והאי שעתא קא גרים‪ ,‬חיבה יתירה כוס של ברכה להרים‪ ,‬ונבואה בתודה בשערים‪ ,‬להעלות על נס רב פעלים‪ ,‬ולשגר בזאת מיטב‬ ‫ואיחולים‪ ,‬חיי"ם וברכה למשמרת שלום‪ ,‬פרי הילולים‪ ,‬לאיש האשכולת מוכתר בכל מדה‪ ,‬בכל נימי לבו ונפשו הדה‪ ,‬פועל גדולות‬ ‫ונצורות לתורה ולתעודה‪ ,‬בסוד ישרים ועדה‪ ,‬אהוב למעלה ונחמד למטה‪ ,‬מרדכ"י דורש טוב וחסד בעצה ותבונה‪ ,‬ויהי ידיו אמונה‪,‬‬ ‫עומד לימיננו בכל פינה ופינה‪ ,‬אוזן קשבת תל תלפיות‪ ,‬ה"ה‬ ‫הי"ו‬ ‫מוה"ר חייﬦ מﬧﬢﬤי פינטעﬧ‬ ‫מראשי עסקני חינוך יו‪ .‬קעי‪ .‬ורוח החיים שפועל גדולות ונצורות למען חינוך ילדי עירנו‬ ‫אשר לא חסכו כל כוחם ואונם‪ ,‬ומסרו עיתותם זה זמן זמנים טובא‪ ,‬להיטיב בעבורינו בכל עת ועונה‪ ,‬ובמיוחד הגדילו לעשות עמנו לעמוד‬ ‫לימיננו בכל צעד ושעל עד שזכינו לברך על המוגמר בקבלת רשות בבנין גדול ומפואר והיינו דאהנו לנו ברוב הצלחה וסייעתא דשמיא‪.‬‬ ‫וכאן המקום לקדם בתודה והערכה רבה‪ ,‬להני אנשי גבורי החיל עושים בלי ליאות במדה טובה ומרובה‪,‬‬ ‫למען הצלחת מוסדות התורה והחינוך ולהרחבת הגבולים‪ ,‬נודעים במעשיהם הדגולים והמהוללים‪ ,‬ה״ה‬ ‫חבﬧי ﬣקﬡנסﬥעﬧס בעיﬧנו ﬥונﬢון יצ״ו‬ ‫כל אחד ואחד בשמו הטוב יבורך‬ ‫הלא המה אשר במשך תקופה ארוכה עסקו בלי ליאות בכשרונותיהם הברוכים והשתדלו למען יצא הדבר כי טוב בקבלת רשות בבנין החדש‬ ‫תחדהו בשמח״ה‬ ‫מעומקי חדרי לבבינו‪ ,‬נביע אומר שפר ברכותינו‪ ,‬רבות מופתי האיש האשכולת ששון ושמח״ה ישיגו‪ ,‬צעדו עלי שירים‪ ,‬ברגשי כבוד‬ ‫וידידות מאושרים‪ ,‬בשפר מילין יקירין‪ ,‬להאי גברא יקר הערכין‪ ,‬לפני מלכים יתיצב בכשרנותיו הברוכות‪ ,‬דברי עושים פירות בשבחות‪,‬‬ ‫בזריזות וחריצות מבין ברוחב כל הענין‪ ,‬לטובת קרן הבנין‪ ,‬בכל עת מוכן ומזומן‪ ,‬בסבר פנים שמח״ה ביפות באחריות ונאמנות‪ ,‬עומד‬ ‫במסירת רבה להיטיב למען מוסדות התורה והחינוך בעירנו‪ ,‬ובמיוחד למען מוסדינו‬ ‫ﬣי״ו‬ ‫שטיינבערגער‬ ‫ﬣﬧ״ﬧ שמחﬣ‬ ‫שר השתדלנים בעירנו‬ ‫ישלם ה׳ פעלם‪ ,‬ישאו ברכה מעם ה׳ עם עוסקים בצרכי ציבור באמונה‪ ,‬ויוכלו להמשיך בפעולתיהם‬ ‫הברוכות מתוך חיים ותענוג דקדושה עושר ואושר ברכה והצלחה בכל אשר יפנו‪.‬‬ ‫המברכים בלב מלא תודה והערכה‬ ‫משה בצלאל האלפערט‬ ‫בשם הנהלת המוסד‬ ‫‪9‬‬ ‫מללו מילא‬ ‫ארויס‬ ‫מיט מוזיק‬ ‫ער געווען ווען זיין הייליגער זיידע דער‬ ‫קענען אויסגעהאלטענערהייט טראגן‬ ‫פארזינקען אין זיינע הייליגע‬ ‫ישמח משה האט אים געלאזט רופן‪.‬‬ ‫די טשאלנט צום בעקער און עס‬ ‫געדאנקען איז דער הייליגער ייטב לב‬ ‫דער צדיק האט געפרעגט פאר זיין‬ ‫צוריקברענגען‪.‬‬ ‫פון סיגעט געזעסן ביי זיך אין צימער‪.‬‬ ‫באליבטער אייניקל צי ער וויל אז ער‬ ‫דער רב האט דאס אויפגעפאדערט‬ ‫עס איז שוין א לענגערער צייט וואס‬ ‫זאל אים אויסלערנען ווי אזוי מען רוימט‬ ‫פון דעם שטאטס ראש הקהל ר' משה‬ ‫ער שטרעבט אז די שטאט סיגעט זאל‬ ‫אפ א גוי פון וועג‪.‬‬ ‫האבן אן עירוב‪ ,‬אז די אידן אין שטאט‬ ‫ארי' פריינד ז"ל‪ .‬דער צדיק האט אים‬ ‫"כמשחל ביניתא מחלבא"‪ .‬האט דער‬ ‫זאלן קענען טראגן שבת‪ ,‬אבער וועלכע‬ ‫מבטיח געווען זיין עולם הבא‪ ,‬אויב וועט‬ ‫ישמח משה געזאגט‪.‬‬ ‫פעולה ער נעמט אונטער גייט אים נישט‪.‬‬ ‫ער זארגן אז דער עירוב זאל ווערן א‬ ‫די שטערונגען זענען פארשידענארטיגע‬ ‫ווי א האר פון מילעך‪ ,‬מיינענדיג צו‬ ‫מציאות‪.‬‬ ‫אבער יעצט איז עס עולה על כולנה‪,‬‬ ‫זאגן אז עס וועט אים נישט אנקומען‬ ‫מיט אזא הייליגע הבטחה האט דער‬ ‫דער בירגערמייסטער פון שטאט האט‬ ‫שווער‪ ,‬ער וועט עס קענען אויספירן‬ ‫ראש הקהל נישט איבערגעלאזט קיין‬ ‫זיך געשטעלט אויף די לענג און אויף‬ ‫זייער גרינג‪ ,‬אזוי גרינג ווי מען רוקט‬ ‫איין שטיין אומבארירט‪ ,‬יעדער זאך‬ ‫די ברייט‪ ,‬אז דא אין שטאט וועט קיין‬ ‫ארויס א האר פון מילך‪ ,‬אבער דער ייטב‬ ‫וואס ער האט געקענט טון עס זאל‬ ‫עירוב נישט זיין‪.‬‬ ‫לב האט אפגעזאגט די הצעה‪.‬‬ ‫ווערן א מציאות‪ ,‬האט ער געטון‪ ,‬אבער‬ ‫דער לאסט פון די עדה הקדושה‬ ‫"זיידע‪ ,‬איך בין נאך צו יונג"‪ .‬האט ער‬ ‫דא האט זיך אונטערגערוקט א פרישער‬ ‫האט געהויערט אויף זיינע פלייצעס‬ ‫אפגעזאגט דעם פארשלאג‪.‬‬ ‫פראבלעם‪ ,‬דער בירגערמייסטער לייגט‬ ‫און אן קיין עירוב אין שטאט ווערט די‬ ‫יעצט‪ ,‬מיט יארן שפעטער האט ער‬ ‫פיסלעך‪.‬‬ ‫חילול שבת פארמערט‪ ,‬די איינציגסטע‬ ‫עס באדויערט‪ .‬מיט די קבלה פון דעם‬ ‫דער הייליגער צדיק שוועבט צוריק‬ ‫וועג עס אפצושטעלן איז דורכ'ן‬ ‫הייליגן זיידן וואלט ער גרינגערהייט‬ ‫יארן פריער‪ .‬א פרישער יונגערמאן איז‬ ‫איינשטעלן אן עירוב‪ ,‬אזוי וועט מען‬ ‫‪10‬‬ ‫בס”ד‬ ‫שהחיינו לזמן הזה‬ ‫למעלה‬ ‫מעשרים‪...‬‬ ‫האט דער כולל נישט‬ ‫אויפגעהערט צו שטייגן אין‬ ‫תורה‪ ,‬אין התמדה און אין‬ ‫יאר‬ ‫הצלחה‪ .‬יעצט איז אונזער‬ ‫רייע צו שטייגן‪:‬‬ ‫מיט א גרעסערער‬ ‫נתינה און א‬ ‫שטארקערע‬ ‫געפיל פאר‬ ‫החזקת לומדי‬ ‫תורה‪.‬‬ ‫מבצרי כוללי אברכים “אור מרדכי” וויזשניץ לונדון יצ”ו‬ ‫יום ב’ נצו"י הבעל”ט‬ ‫‪127‬‬ ‫‪Clapton‬‬ ‫‪Common‬‬ ‫באולם עדן‬ ‫בהשתתפות‬ ‫כל תושבי‬ ‫העיר‬ ‫‪11‬‬ ‫היי יאר הייבן מיר אלע אויף די סכומים!‬ ‫‪ 20‬יאר פון תורה ביגיעה‬ ‫מעלין בקודש!‬ ‫דער שליח האט נישט געוואוסט וואס צו טראכטן‪ ,‬ווי אזוי‬ ‫געקענט לויז ווערן פון דער בירגערמייסטער‪ ,‬ער זאל שוין מער‬ ‫געבט ער זיך אן עצה און בעיקר וואס זאגט ער פאר זיין רבי'ן‪,‬‬ ‫נישט קענען שטערן און אפהאלטן אויסצופירן זיין באגער‪ ,‬אז‬ ‫אבער באגלייט מיט אמונת צדיקים האט ער זיך אומגעקערט‬ ‫אין שטאט זאל זיין אן עירוב‪ ,‬מען זאל קענען אין איר טראגן‬ ‫צום ייטב לב און איבערגעזאגט די ווערטער פון דעם הייליגן‬ ‫שבת‪.‬‬ ‫צדיק‪.‬‬ ‫א לענגערער צייט איז דער צדיק געזעסן שקוע אין‬ ‫דער ייטב לב האט אויסגעהערט און הערנדיג אז דער דברי‬ ‫זיינע הייליגע געדאנקען טראכטנדיג פון מיטלען וואס מען‬ ‫חיים האט געזאגט אז ער וועט זיך שוין אן עצה געבן מיט אים‬ ‫קען נוצן‪ .‬ער האט באטראכט ווי אזוי מען קען משחד זיין‬ ‫האט ער געווארט צו זען וואס וועט זיך דא אויסקאכן‪.‬‬ ‫דער בירגערמייסטער‪ ,‬אבער אלע געדאנקען וואס מען‬ ‫דערווייל איז דער שטאטישער בירגערמייסטער‬ ‫האט ארויפגעברענגט על שולחנו האבן אויסגעזען צו זיין‬ ‫אנגעגאנגען מיט זיין ארבעט ווי געווענליך‪ .‬אין די שטאטישע‬ ‫אומווירקבאר‪ ,‬מען האט געדארפט א שטערקערע זאך‪ ,‬א‬ ‫קאנצעליי האט ער אנגעפירט מיט זיין ארבעט‪ .‬מיט קיין‬ ‫הימלישער כח‪.‬‬ ‫טראפ‪ ,‬האט ער נישט ווייכער געמאכט זיין שטעלע איבער די‬ ‫נאך א שטיק צייט האט דער ייטב לב געשיקט רופן דעם‬ ‫עירוב אין שטאט‪.‬‬ ‫ראש הקהל און איבערגעגעבן דעת קדשו‪ ,‬וואס מען קען טון‬ ‫א שטיק צייט איז פאראיבער‪ .‬עס איז געווען א געהעריגער‬ ‫אויסצוגראדן די שוועריגקייט‪.‬‬ ‫טאג אין די קאנצעליי פון דער בירגערמייסטער‪ .‬העכער די‬ ‫"זאל מען שיקן א שליחות קיין צאנז‪ ,‬דער הייליגער צאנזער‬ ‫שטאטישע ביכער איז ער געזעסן איבערגעבויגן און געארבעט‬ ‫רב‪ ,‬ער וועט קענען אויסגלייכן די פראבלעמען"‪ .‬האט דער‬ ‫פלייסיג‪ ,‬ווען פלוצלונג‪ ,‬צו אלעמענס וואונדער‪ ,‬האט עפעס‬ ‫ייטב לב געזאגט‪.‬‬ ‫מאדנע פאסירט‪.‬‬ ‫גלייך האט מען אויסגעפאלגט זיין באפעל‪ .‬א שליח האט‬ ‫דער בירגערמייסטער האט געליטן אן ערנסטער נערוון‬ ‫זיך ארויסגעלאזט קיין צאנז און מזכיר געווען ביים הייליגן‬ ‫צוזאמענבראך‪ .‬ער האט געכאפט א געפערליכער אטאקע און‬ ‫צאנזער רב די בקשה פון דעם ייטב לב איבער די צרה וואס‬ ‫אזוי זיצנדיג אינמיטן די ביורא האט ער אנגעהויבן זינגען און‬ ‫פלאגט אים מיט די שטאטישע בירגערמייסטער וואס שטערט‬ ‫טאנצן און שפרונגען לוסטיגערהייט‪.‬‬ ‫אים צו בויען אן עירוב‪.‬‬ ‫עס האט געדויערט א שטיק צייט ביז ווען די‬ ‫צום צימער פון דער הייליגער צאנזער רב איז דער שליח‬ ‫איינגעשטעלטע האבן באגריפן וואס דא גייט פאר‪ .‬אין אנהייב‬ ‫געקומען צוגיין‪ .‬אויפ'ן טיש פון דעם הייליגן צדיק האט ער‬ ‫האט מען געמיינט אז דאס איז א צופאל אבער זייער שנעל‬ ‫אראפגעלייגט זיין בקשה‪ ,‬די שליחות וואס עס ברענגט אים‬ ‫זענען די איינגעשטעלטע אנגעקומען צו די מסקנא‪ ,‬אז דער‬ ‫אהער‪ .‬דער צאנזער רב האט זיך איינגעהערט צו די בקשה און‬ ‫בירגערמייסטער איז געווארן גערירט פון זינען‪.‬‬ ‫זיך פארטראכט‪.‬‬ ‫זיי האבן אים פרובירט אריינצושטעלן אין די ראמען אבער‬ ‫א פחד איז באפאלן אלע ארומיגע‪ .‬עס איז געווען קענטליך‬ ‫ער האט זיך נישט געלאזט איינשטעלן‪ ,‬ער האט באשטעלט‬ ‫אויפ'ן צדיק אז דער ענין איז נישט קיין פשוט'ער‪ ,‬דער‬ ‫מוזיקאנטן מיט שפילער‪ ,‬מען האט געזינגען און געטאנצן און‬ ‫בירגערמייסטער זיצט אויף שטארקע יסודות‪ ,‬מען קען אים‬ ‫מיט מוזיק האט מען אים ארויסבאגלייט פון זיין אפיס‪.‬‬ ‫נישט רירן פון פלאץ‪.‬‬ ‫עס איז מקויים געווארן די ווערטער פון דער הייליגער דברי‬ ‫נאך א לענגערער צייט פון דביקות און שוועבן אין די‬ ‫חיים אז מען האט אים ארויסבאגלייט פון דארט מיט מוזיק‬ ‫העכערע וועלטן האט זיך דער דברי חיים געגעבן א וועק אויף‪.‬‬ ‫און אזוי ארום האט די שטאט סיגעט אפגעאטעמט פון דער‬ ‫ער רופט צו דעם שליח און הייסט פאר'ן שליח איבערגעבן‬ ‫בירגערמייסטער‪ ,‬קענענדיג בויען די עירוב אומגעשטערט‪.‬‬ ‫פאר'ן ייטב לב אז ער זעט אין הימל אז דער בירגערמייסטער‬ ‫מיט יארן שפעטער האט דער נאסוידער רב זצ"ל דערציילט‬ ‫האט א שטארקער שר‪ ,‬מען קען אים נישט טשעפענען אזוי‬ ‫אז די געשעעניש איז אים געלעגן גוט איינגעבאקן אין זכרון‪,‬‬ ‫גרינג‪ ,‬אבער ער זאל זיך נישט זארגן‪ ,‬ער וועט זיך אן עצה געבן‬ ‫ער געדענקט אז ווען דער בירגערמייסטער האט געליטן דעם‬ ‫מיט אים‪ ,‬דער סוף וועט זיין אז מען וועט אים נאך ארויסטראגן‬ ‫נערוון צוזאמענבראך איז געווארן אן אנלויף אין שטאט‪ ,‬יעדער‬ ‫מיט מוזיק‪.‬‬ ‫איז געקומען זען וואס האט פאסירט און די קינדער פון שטאט‪,‬‬ ‫א צומישטער איז דער שליח ארויס פון דעם הייליגן צאנזער‬ ‫אריינגערעכענט אויך ער‪ ,‬דער נאסוידער רב‪ ,‬איז געווען פון די‬ ‫רב‪ .‬פון איין זייט זאגט דער רב אז ער האט א שטארקער שר‪,‬‬ ‫קינדער וואס האבן מיטגעטאנצן און מיטגעזינגען ווען מען‬ ‫עס וועט נישט אנקומען גרינג אים צו רוקן פון ארט‪ ,‬מצד שני‬ ‫האט ארויסגעפירט דעם בירגערמייסטער פון זיין אפיס‪.‬‬ ‫זאגט דער הייליגער צאנזער רב אז ענדע וועט ער זיך נאך אן‬ ‫[אור השולחן]‬ ‫עצה געבן מיט אים און אז מען וועט אים ארויספירן מיט מוזיק‪.‬‬ ‫‪12‬‬ 13 ‫ותימרון חידושא‬ ‫י‪ .‬ק‪ .‬קענווי איילענד‬ ‫הלכות און ענינים איבער‬ ‫(ח"ב)‬ ‫קריאת שמע שעל המטה‬ ‫וואס דארף מען זאגן?‬ ‫ווי נענטער צום שלאפן‬ ‫[ד] דער עיקר מצוה (מדינא דגמרא) איז צו ליינען‬ ‫[א] פאר מען גייט שלאפן דארף מען ליינען קריאת‬ ‫די ערשטע פרשה פון קריאת שמע‪ .‬עס ווערט אבער‬ ‫שמע שעל המטה (א) (שו"ע סימן רל"ט ס"א)‪ ,‬ווי נענטער צום‬ ‫געברענגט אין די פוסקים צו ליינען לכתחלה אויך והיה‬ ‫שלאפן (עיי"ש ברמ"א‪ ,‬ועיין במקור חיים)‪.‬‬ ‫אם שמע (טור בשם ר"ח ורא"ש משום "שיש בה ובשכבך‬ ‫[ב] שטייט אין רמ"א אז נאך קריאת שמע שעל‬ ‫ובקומך")‪ ,‬און ויאמר (ג)‪ .‬אויב מ'האט געדאוונט מעריב‬ ‫פאר נאכט איז מען מחויב צו ליינען אלע דריי פרשיות‬ ‫המטה עסט מען נישט‪ ,‬מ'טרינקט נישט און מ'רעדט‬ ‫און מכוין זיין אויף מצות קריאת שמע און יציאת מצרים‬ ‫נישט נאר מ'שלאפט גלייך איין [ועיי"ש בהמשך דברי‬ ‫(ראה מג"א ומ"ב שם)‪.‬‬ ‫הרמ"א לענין חוזר וקורא אותה‪ ,‬ובמג"א סק"ו]‪.‬‬ ‫דער משנה ברורה זאגט אויף דעם אז אויב "מ'איז‬ ‫אנדערע מזמורים‬ ‫דארשטעריג" אדער "מ'האט א וויכטיגע זאך צו רעדן"‬ ‫[ד] חוץ פון קריאת שמע איז דא נאך פארשידענע‬ ‫איז מותר‪ ,‬אבער מ'זאל איבערליינען נאכאמאל די‬ ‫מזמורים וואס ווערט געברענגט אין שלחן ערוך (ויהי נועם‬ ‫ערשטע פרשה ("אכן אם כבר אמר ברכת המפיל יזהר בזה כי‬ ‫וכו' און ה' מה רבו צרי און בידך אפקיד רוחי האט אויך א מקור אין די‬ ‫יפסיק בין הברכה להשינה" שם‪ ,‬ולא נכנסנו כאן לברר ענין רחב זה)‪.‬‬ ‫גמרא)‪ ,‬און עס איז געדרוקט אין די סידורים (ד)‪ ,‬און יעדער‬ ‫זאל זיך פירן ווי זיין מנהג‪.‬‬ ‫פרויען‬ ‫[ה] אויב איינער פילט זיך נישט גוט (וכדומה שאר אונס)‬ ‫[ג] די פוסקים נעמען אן אז אויך פרויען זענען‬ ‫האט ער נישט קיין חיוב צו ליינען נאר די ערשטע פרשה‬ ‫מחויב צו ליינען קריאת שמע שעל המטה (ב)‪[ .‬עס איז‬ ‫און ברכת המפיל (מג"א ושאר פוסקים) [אויב מ'קען זאל מען‬ ‫דא א קבלה פון הרה"ק רבי מאיר'ל פון פרעמישלאן זי"ע‬ ‫אויך זאגן ויהי נועם און ה' מה רבו צרי (עיין הערה ד') און‬ ‫אז ברכת המפיל איז א סגולה אז מ'זאל נישט מפיל זיין‬ ‫בידך אפקיד רוחי]‪.‬‬ ‫(תשו"ה ח"א סימן קצ"ח)]‪.‬‬ ‫מקורות והערות‬ ‫(א) וברמ"א מבואר "ואין מברכין על קרי"ש של ערבית"‪ ,‬והטעם כתב בביה"ל (ד"ה ואין מברכין) "דאף שאמרו מצוה לקרותה על‬ ‫מטתו‪ ,‬מ"מ אין זה בכלל מצוה דרבנן שיהא שייך לברך עליה"‪ .‬ובתוס' חולין (ק"ה‪ ).‬כתבו "שאין לברך על קרי"ש שלפני מטתו‬ ‫אשר קדשנו במצותיו וצונו לקרות שמע" משום דהוה דבר שהוא לצורך האדם עיי"ש (והיינו שיש בה משום שמירה כמבואר בפ"ק‬ ‫דברכות)‪.‬‬ ‫(ב) במג"א (סוסק"ב) כתב דלא נהגו הנשים לאומרה‪ ,‬ועיי"ש שנתן טעם לדבר‪ ,‬אבל הפרמ"ג שם כותב "ונהגו הנשים האידנא‬ ‫לאומרה"‪ ,‬וכן מביא שם בשם א"ר‪ ,‬הביאו גם המחצה"ש‪ ,‬ושעה"צ סקט"ז‪[ .‬ולענין ברכת המפיל לנשים משמע קצת בפרמ"ג שם‬ ‫דנשים ג"כ נהגו לאומרה‪ ,‬ואינו מוכרח‪ ,‬דאולי דבריו שם קאי רק על קרי"ש ולא על המפיל‪ .‬והנה הטעם לפטור נשים מהמפיל (וגם‬ ‫מקרי"ש) מבואר במג"א משום דהוה ליה זמן גרמא‪ ,‬ועפי"ז יש לדון דגם אם רוצות לומר המפיל אינן רשאין בכך‪ ,‬ואינו דומה לשאר‬ ‫מ"ע שהז"ג‪ ,‬דומיא למ"ש הטו"ז והמג"א סו"ס רצ"ו לענין הבדלה עיי"ש ודו"ק]‪ .‬וע"ע ערוה"ש שכתב דרוב נשים נוהגות לברך המפיל‪,‬‬ ‫ובשו"ת תשו"ה ח"א סימן קצ"ח‪.‬‬ ‫(ג) מג"א ריש סימן רל"ט בשם רבינו ירוחם‪ ,‬ומובא גם בב"ח ובפרישה‪ ,‬לשמירה על רמ"ח אברים‪ ,‬מ"ב סק"ב‪ ,‬ועיי"ש שיאמר גם‬ ‫'קל מלך נאמן'‪.‬‬ ‫(ד) בשו"ע מובא "יושב בסתר"; "ה' מה רבו צרי"; "השכיבנו"; ברוך ה' ביום‪ ...‬ברוך ה' בקומנו"; "ויאמר ה' אל השטן‪ ;"...‬ה' שומרך‪...‬‬ ‫מעתה ועד עולם" [והוא מאמצע מזמור קכ"א עד הסוף‪ ,‬ובסידורים לא נדפס זה]; בידך אפקיד רוחי; "יברכך‪ ...‬שלום" [ולא מובא‬ ‫בשו"ע לומר ג"פ]‪ .‬אלא שיש לדעת כי ב' מזמורים הראשונים הם יותר חיוב‪ ,‬כי מדינא דגמרא (עיין שבועות ט"ז‪ ):‬מוכח לאמרם‪.‬‬ ‫‪14‬‬ 15 ‫הילולא דצדיקיא‬ ‫יארצייטן פון די קומענדיגע וואך‬ ‫מעץ חיים ירושלים זי"ע תש"ע ומנו"כ בהה"ז‬ ‫יום ג' ‪ -‬י"ט אלול‬ ‫שב"ק פרשת כי תבא ‪ -‬ט"ז אלול‬ ‫ער"ש ‪ -‬כ"ב אלול‬ ‫רבי יעקב בן רבי מאיר מאורלייאנש זי"ע‪,‬‬ ‫רבי אליעזר בן רבי יהושע (הורוויץ) ממעליץ‬ ‫תלמיד של ר"ת‪ ,‬נהרג על קידוש ה'‪ ,‬ד"א‬ ‫טארנא זי"ע‪ ,‬תשנ"ו‪ ,‬ומנו"כ בטבריא‬ ‫רבי יעקב בן רבי משה (סג"ל ‪ -‬מולין) המהרי"ל‪,‬‬ ‫תתקמ"ט‪ ,‬ומנו"כ בעירנו לאנדאן‬ ‫רבי אברהם אביגדור נחום בן רבי יעקב יצחק‬ ‫קפ"ז‪ ,‬ומנו"כ בוורמייזא‬ ‫רבי משה מאורזיסטשוב בן רבי פנחס‬ ‫דן (לאנדא) מסטריקוב זי"ע‪ ,‬תשס"א‪ ,‬ומנו"כ‬ ‫רבי פנחס (ראבינאוויטש) מקינצק בן רבי‬ ‫מאוסטראה זי"ע‪ ,‬תקפ"ח‪ ,‬ומנו"כ באורזיסטשוב‬ ‫בהה"מ‬ ‫נתן דוד משידלאווצא זי"ע‪ ,‬תרס"א‪ ,‬ומנו"כ‬ ‫רבי משולם שרגא פייוויש בן רבי נפתלי הערץ‬ ‫בשידלאווצא‬ ‫(היילפרין) מברעזשאן זי"ע‪ ,‬תרל"ד‪ ,‬ומנו"כ‬ ‫יום א' ‪ -‬י"ז אלול‬ ‫רבי מרדכי דוב מהארנאסטייפל בן רבי משולם‬ ‫בברעזשאן‬ ‫זוסיא יצחק מטאלמיטש זי"ע‪ ,‬תרס"ג‪ ,‬ומנו"כ‬ ‫רבי זאב נחום בן רבי אהרן (בורנשטיין) מביאלא‬ ‫רבי יוסף יוזפא בן רבי יצחק‪ ,‬מראוונא 'יסוד‬ ‫בהארנאסטייפל‬ ‫משטוקטשין זי"ע בעל 'אגודת אזוב'‪ ,‬תרמ"ה‪,‬‬ ‫יוסף'‪ ,‬תק"ס‬ ‫רבי אברהם משה (וועלטפרייד) מראספשא בן‬ ‫ומנו"כ בביאלא‬ ‫רבי יעקב קאפיל בן רבי יחזקאל (רייך)‬ ‫רבי עמנואל מפשעדבארז זי"ע‪ ,‬תרע"ח‪ ,‬ומנו"כ‬ ‫רבי משה צבי אריה בן חיים יחיאל מיכל (ביק)‬ ‫מבודאפעסט זי"ע תרפ"ט ומנו"כ בבודאפעסט‬ ‫בפשעדבארז‬ ‫ממעזיבוזש זי"ע‪ ,‬תש"נ‪ ,‬ומנו"כ בקווינס‬ ‫רבי יקותיאל יהודה בן רבי פרץ (ראזענבערגער)‬ ‫רבי ישכר דוב בערצי (לייפער) מנאדווארנא‬ ‫רבי אלימלך אלטר בן רבי יוסף מדעעש ב"פ‬ ‫מדיערעש זי"ע הי"ד תש"ד‬ ‫סאטמאר בן רבי מרדכי מנאדווארנא זי"ע‪,‬‬ ‫(פאנעט) מדעעש – אי לאנדא זי"ע‪ ,‬תשס"ה‪,‬‬ ‫רבי ישכר בעריש בן רבי מאיר יוסף (רובין)‬ ‫תרס"ו‪ ,‬ומנו"כ בסאטמאר‬ ‫ומנו"כ בביה"ח וועלוואד בנ"י‬ ‫מקערעסטיר זי"ע תשס"א‬ ‫רבי אלימלך יעקב יצחק (ראבינאוויטש)‬ ‫מסוכדינוב בן רבי פנחס מקינצק זי"ע‪ ,‬תרח"ץ‪,‬‬ ‫יום ד' ‪ -‬כ' אלול‬ ‫יום ב' ‪ -‬י"ח אלול‬ ‫ומנו"כ בקיעלץ‬ ‫רבי ברוך בנציון בן רבי מרדכי (טווערסקי)‬ ‫רבי יצחק בן רבי אלימלך (רובין) מבראד‬ ‫רבי יהודה בן רבי בצלאל (ליוואי) [מהר"ל‬ ‫מלאיעוו זי"ע‪ ,‬תש"ה‪ ,‬ומנו"כ בניו יארק‬ ‫מסאקאלאוו זי"ע‪ ,‬תרל"ד‪ ,‬ומנו"כ בבראד‬ ‫מפראג] זי"ע‪ ,‬שס"ט‪ ,‬ומנו"כ בפראג‬ ‫רבי חנוך העניך בן רבי אברהם יהושע העשיל‬ ‫רבי יוסף שלמה בן רבי יהודה לייב (כהנמאן)‬ ‫רבי נח אברהם (העללער) מדאלינא בן רבי אהרן‬ ‫(טווערסקי) ממאלין זי"ע‪ ,‬תשל"א‪ ,‬ומנו"כ‬ ‫מפאנאוויטש ‪ -‬בני ברק זי"ע‪ ,‬תשכ"ט‪ ,‬ומנו'"כ‬ ‫משה מסניאטין זי"ע‪ ,‬תקמ"ו‪ ,‬ומנו"כ בבראדשין‬ ‫בהה"ז‬ ‫בבני ברק‬ ‫רבי יוסף מאוסטילא בן רבי מרדכי מנעשכיז‬ ‫רבי אליהו בן רבי יעקב (לאפיאן) ר"י עץ חיים‬ ‫זי"ע‪ ,‬תק"ץ‪ ,‬ומנו"כ באוסטראה‬ ‫שב"ק פרשת נצבים‪-‬וילך ‪ -‬כ"ג אלול‬ ‫בעירנו‪ ,‬ואח"כ בכפר חסידים זי"ע‪ ,‬תש"ל‬ ‫רבי ישראל משה (ליפשיץ) מפראשקוב בן רבי‬ ‫רבי משה אריה בן רבי ישראל (פריינד)‬ ‫יחיאל מאיר מגאסטינין זי"ע‪ ,‬תרע"ח‪ ,‬ומנו"כ‬ ‫רבי ישראל מפיקוב בן רבי לוי יצחק‬ ‫מסאטמאר ‪ -‬ירושלים זי"ע‪ ,‬תשנ"ו‪ ,‬ומנו"כ‬ ‫בפראשקוב‬ ‫מבארדיטשוב זי"ע‪ ,‬תקע"ח‪ ,‬ומנו"כ‬ ‫בהה"ז‬ ‫בבארדיטשוב‬ ‫רבי אברהם אלתר בן רבי יוסף מאיר (פאלאק)‬ ‫רבי אורי בן רבי פנחס מסטרעליסק זי"ע‪,‬‬ ‫מבערגסאז פ"ת זי"ע‪ ,‬תשס"ו‪ ,‬ומנו"כ בה"מ‬ ‫תקפ"ו‪ ,‬ומנו"כ בסטרעליסק‬ ‫רבי יוסף זאב בן רבי דוד מקשאנוב זי"ע‪ ,‬תר"נ‪,‬‬ ‫רבי שמואל יהודה בן רבי יוסף (פאנעט) מדעעש‬ ‫זי"ע‪ ,‬תשס"ט‬ ‫סגולה גדולה ונפלאה‬ ‫ומנו"כ בקשאנוב‬ ‫מאת מופת הדור‬ ‫רבי יצחק מנחם מענדל בן רבי שמואל צבי‬ ‫יום ה' ‪ -‬כ"א אלול‬ ‫הגה"ק מטשענגער זי"ע‬ ‫מאלכסנדר זי"ע הי"ד‪ ,‬תש"ג‬ ‫רבי משה בצלאל בן רבי אברהם מרדכי מגור‬ ‫רבי יהונתן בן רבי נתן נטע (אייבשיץ) מאה"ו‬ ‫לומר בכל יום‬ ‫זי"ע הי"ד‪ ,‬תש"ב‬ ‫רבי יעקב יצחק בן רבי שמעון נתן נטע‬ ‫[יערות דבש] זי"ע‪ ,‬תקכ"ד‪ ,‬ומנו"כ באלטונא‬ ‫רבי דוב בעריש בן רבי שלמה (מלוצק)‬ ‫שני מזמורי‬ ‫(בידערמאן) מלעלוב ירושלים זי"ע תשמ"א‬ ‫ומנו"כ בהה"ז‬ ‫מאלעסק זי"ע‪ ,‬תר"י‪ ,‬ומנו"כ באלעסק‬ ‫רבי אשר ישעיה בן רבי יחיאל מקאלבאסאוו‬ ‫תהלים‬ ‫קאפיטל פ' ואח"כ קאפיטל ע"ב‬ ‫רבי ישראל יצחק בן רבי מרדכי מנחם‬ ‫זי"ע‪ ,‬תרע"ד‪ ,‬ומנו"כ בקאלבאסאוו‬ ‫(פיקורסקי) זי"ע תשנ"ב ומנו"כ בניו יארק‬ ‫רבי יצחק דוד שלום בן רבי ירחמיאל ישעיהו‬ ‫להצלחה ולשמירה ולכ"ט‬ ‫רבי שלמה זלמן בן רבי אהרן (הורוויץ) מפאטיק‬ ‫(מינצבערג) מישיבת יח"ל זי"ע הי"ד תש"ב‬ ‫נתפרסם לזכות אליעזר בן זלאטא לזיווג הגון‬ ‫זי"ע‪ ,‬תשנ"ד‪ ,‬ומנו"כ בהה"מ‬ ‫רבי אברהם יעקב בן רבי שלמה זלמן (זלזניק)‬ ‫‪16‬‬ 17 ‫בית צדיקים יעמוד‬ ‫תושבי לאנדאן בהמוניהם וועלן זיך באטייליגן‬ ‫ביים מסיבה להחיות נפש צדיק‪ ,‬דער באקאנטער‬ ‫הרה"צ רבי ישראל יעקב גליק שליט"א‬ ‫און אהיימנעמען הויפענעס השפעות‬ ‫בענאזאם האט ער אויפגעהויבן‬ ‫אויב מיר מאכן נישט קיין טעות‪,‬‬ ‫די רעשטלעך פון די אידישע נשמות‬ ‫אז וואו אימער איר זענט געווען‪,‬‬ ‫זעלטענע‬ ‫וואס וואוינען נאך היינט פארווארפן‬ ‫האט איר אוודאי געטראפן ר' ישראל‬ ‫התקשרות צו‬ ‫ברחבי אוקריינע‪ ,‬אונגארן‪ ,‬פוילן‪.‬‬ ‫וואס עד היום הזה שאפן זיי‬ ‫יעקב שליט"א‪ .‬אבער נישט נאר‬ ‫געטראפן‪ ,‬ר' ישראל יעקב איז כל כולו‬ ‫צדיקי הדור‬ ‫הויפענעס חיזוק והדרכה פון הרה"צ‬ ‫טאהש‪ ,‬א פייערדיגער קרעטשניפ'ער‬ ‫ווער קען נישט דעם נאמען‬ ‫שליט"א‪ ,‬אנגעהויבן אין אלע יסודות‬ ‫חסיד‪ ,‬אדוק ומקושר אין סאטמאר‪,‬‬ ‫הרה"צ רבי ישראל יעקב גליק‬ ‫פון אידישקייט ביז אויפצושטעלן‬ ‫ריבניץ‪ ,‬סקולען‪ ,‬לא מש מאהלם‬ ‫שליט"א‪ .‬ווער עס איז שוין אמאל‬ ‫פאר זיי בתי מדרשים מוסדות‬ ‫פון רבוה"ק מפשעווארסק‪ ,‬דבוק‬ ‫געווען ביי א רבי א צדיק‪ ,‬פונעם‬ ‫החינוך ומקוואות טהרה‪ .‬דאס אלעס‬ ‫צום וויזשניצער רבי'ן אא"וו‪ .‬ר'‬ ‫לעצטן דור‪ ,‬האט זיך שוין זיכער‬ ‫איז נישט קיין סוד‪.‬‬ ‫ישראל יעקב שליט"א איז דער‬ ‫באגעגנט מיט הרה"צ רבי ישראל‬ ‫היי יאר ‪ -‬תשפ"ו ‪ -‬אליינס האט‬ ‫גרויסער דולה ומשקה פון די גרויסע‬ ‫יעקב שליט"א‪.‬‬ ‫ער מזכיר געווען אידישע קינדער ביי‬ ‫צדיקים‪ ,‬ווי די פארצייטישע יושבים‬ ‫זענט איר שוין געפארן אויף‬ ‫איבער ‪ 40‬צדיקים ביום היארצייט!‬ ‫חסידים ואנשי מעשה‪.‬‬ ‫טאהש? זענט איר שוין געפארן אויף‬ ‫פשעווארסק‪ ,‬נאך צו רבי איציקל‪,‬‬ ‫חסדים גלויים‬ ‫דער שטארקער‬ ‫רבי יענקעלע‪ ,‬ויבלחט"א כ"ק מרן‬ ‫שליט"א? האט איר נאך געהאט די‬ ‫אבער רבותי‪ ,‬ווען נישט לאנג‬ ‫צוריק איז געווען די קאוויד‬ ‫קשר צו קברי‬ ‫זכי' צו זען די עבודת הקודש פונעם‬ ‫הייליגן ריבניצער זי"ע? האט איר זיך‬ ‫איבערגאנג און ותרגז כל הארץ‪ ,‬איז‬ ‫רבותינו‬ ‫געווייקט אין קרעטשניף? האט איר‬ ‫ידידינו הרה"צ שליט"א שטארק‬ ‫עקסטער איז באקאנט דעם‬ ‫געלערנט אין סאטמאר ביי רביה"ק‬ ‫פארשלאפט געווארן‪ ,‬און א לענגערע‬ ‫גרויסן קשר וואס הרה"צ רבי ישראל‬ ‫זי"ע ואחריו בקודש? האט איר‬ ‫צייט געלעגן כפתע בינו לבין‪ ,....‬ברוב‬ ‫יעקב שליט"א האט מיטן אמאל‪ ,‬ווי‬ ‫שייכות קיין סלאנים בני ברק? זענט‬ ‫רחמיו וחסדיו ית"ש האט זיך הרה"צ‬ ‫ער פלעגט אן א שיעור ארום פארן‬ ‫איר געווען ביים וויזשניצער רבי'ן‬ ‫שליט"א צוריקגעכאפט‪ ,‬אבער ער‬ ‫און מיטפירן הונדערטער חסידים‬ ‫זי"ע אין מאנסי? ‪ -‬ביי די שלושת‬ ‫קען ליידער נישט גיין אויף די פיס‪.‬‬ ‫ואנשי מעשה צו די קברי צדיקים ‪-‬‬ ‫הרועים לבית סקולען זי"ע? ביי‬ ‫אויף אונז לאנדאנער אידן ליגט‬ ‫אין די שטעטלעך אין אייראפע‪.‬‬ ‫תולדת אהרן זצ"ל?‬ ‫‪18‬‬ ‫ר' ישראל יעקב שליט"א אין די יונגע‬ ‫ביים באקומען א ברכה פון הגאון האדיר‬ ‫ביים מתפלל זיין ביים ציון הק' פון הייליגן רמ"א זצוק"ל‬ ‫יארן ביי כ"ק הרה"ק ר' יענקעלע‬ ‫ר' אליקים שלעזינגער זצ"ל ר"י הרמה‬ ‫אין קראקא‬ ‫מפשעווארסק זי"ע‬ ‫וצרכי רפואה וואס ליגט אויף דעם‬ ‫די פליכט‪ ,‬הקרובים אל ר' ישראל‬ ‫צדיק וועלן מיר אלע איבערגעבן‬ ‫יעקב‪ ,‬וואס וואוינט דא שוין די‬ ‫סכומים הגונים פון ‪£360 / £180‬‬ ‫לעצטערע יארן‪ ,‬וואס ווער עס‬ ‫און העכער‪ ,‬מחי' צו זיין דעם צדיק‬ ‫האט נאר שכל צו באקומען אביסל‬ ‫וחסיד לאוי"ט‪.‬‬ ‫א באגריף איבער קדושת רבותינו‬ ‫גלייכצייטיג וועלן מיר קענען‬ ‫תלמידי בעשטה"ק‬ ‫נהנה זיין פונעם שפרודלדיגן אוצר‬ ‫ובפרט די צדיקים פון לעצטן‬ ‫הטוב ומעיין הנובע‪ ,‬ווי עס גיסט‬ ‫דור‪ ,‬לויפט אריבער צו ר' ישראל‬ ‫זיך עובדות והנהגות הצדיקים מפום‬ ‫יעקב גליק שליט"א‪ ,‬צו הערן אביסל‬ ‫ביי די ציונים הק' פון צדיקי בית דעעש‬ ‫ממלל רברבן‪.‬‬ ‫בנועם שיח ובטעם זקנים‪ ,‬אזאנס‬ ‫פאר די אלע תומכים וועלכע‬ ‫וואס מ'טרעפט נישט אינעם גאנצן‬ ‫וועלן זיך משתתף זיין מיט גרעסערע‬ ‫כדור העולם‪ ,‬פשוטו כמשמעו‪ .‬די‬ ‫נתינות וועט ער מזכיר זיין ביי די‬ ‫ידיעות וקורות הדורות מיט אזא‬ ‫קומענדיגע יארצייטן ונסיעות צו די‬ ‫פארצייטישע געשמאק והתקשרות‬ ‫קברי צדיקים וואס איז מסוגל צו‬ ‫בצדיקים‪ ,‬דאס איז ממש נישט‬ ‫פועל'ן אלעס גוטס‪.‬‬ ‫בנמצא‪.‬‬ ‫קומט אריבער דעם דינסטאג‬ ‫פרשת נצבים‪-‬וילך פון ‪ 7:30‬און‬ ‫ווייטער אין שטוב פון הרב ישראל‬ ‫תושבי לאנדאן‬ ‫יעקב עקשטיין שליט"א אויף ‪36‬‬ ‫כאפן די זכי'‬ ‫‪ Moundfield Rd‬און גייט אהיים‬ ‫טייערע לאנדאנער אידן‪ ,‬לאמיר‬ ‫מיט אנגעפילטע זעק פון ברכות‬ ‫נישט זיין קיין נאראנים‪ ,‬ווען ס'קומט‬ ‫וישועות‪.‬‬ ‫יעצט די גרויסע רעסעפשאן "בית‬ ‫צדיקים יעמוד" פארן תלמיד חכם‬ ‫ביים איינרייסן פאר כלל ישראל ביים ציון הק' פונעם‬ ‫הייליגן שטעפענעשטער זי"ע‬ ‫להחיות נפש‬ ‫השרוי בצער‪ ,‬אז ער זאל ווייטער‬ ‫קענען האבן א דאך איבערן קאפ‪ ,‬און‬ ‫צדיק!‬ ‫אביסל לינדערן די שווערע חובות‬ ‫‪19‬‬ ‫חמרא טבא‬ ‫האבן דער 'שויתי' פאר זיך אלעמאל‬ ‫ידבק ה' בך את הדבר‪.‬‬ ‫דער הייליגער צדיק הרה"ק ר' מרדכי'לע נאדבורנער זצוק"ל האט אין די עלטערע יארן דערציילט‪ ,‬אז אין זיינע יונגע יארן ווען‬ ‫ער האט אנגעהויבן לערנען גמרא‪ ,‬האט ער געפרעגט פון זיין גרויסער טאטע הרה"ק ר' ישכר בער זצוק"ל אז כידוע ליגט דאך אויף‬ ‫א איד די פליכט צו זיין דבוק אין דעם בורא עולם אייביג‪ .‬אבער ווען ער לערנט תורה און ער איז זיך מתעמק אין א סוגיא‪ ,‬ווי אזוי‬ ‫קען ער דעמאלט זיין דבוק אין דעם בורא עולם‪ ,‬מען קען דאך נישט זיין סיי דבוק אין דעם רבוש"ע און סיי אין די תורה?‬ ‫האט אים דער פאטער געענטפערט אז אף על פי כן‪ ,‬אויך ווען א איד זיצט און לערנט דארף ער זיין דבוק אין דעם בורא עולם‪.‬‬ ‫האט דער צדיק געזאגט אז בשעתו האט ער נישט פארשטאנען וואס זיין טאטע מיינט מיט די ווערטער‪ ,‬אבער מיט די יארן האט‬ ‫ער איינגעזען‪ ,‬אז זיין טאטע איז געווען גערעכט ווייל ווען א איד ארבעט זיך אויס צו טון דער רצון ה' בשלימות איז ער זוכה אז אויך‬ ‫ווען ער לערנט זעט ער ווי השי"ת שטייט פאר אים‪.‬‬ ‫דער צדיק הרה"ק ר' מרדכי'לע האט מיט די בחינה געטייטשט דעם פסוק‪ ,‬ידבק ה' בך את הדבר –כידוע איז 'דבר' מרמז אויף‬ ‫די תורה ווייל עס שטייט דבר צוה לאלף דור‪ ,‬און דער פסוק זאגט אונז אן אז א איד זאל זיין דבוק אין השי"ת אויך ווען ער לערנט‬ ‫תורה‪ .‬איי וועסטו פרעגן ווי אזוי איז מעגליך אז מען זאל טון ביידע אויפאיינמאל? איז דער ענטפער‪ ,‬עד כלותך – אז דו וועסט זיך‬ ‫אינגאנצן מבטל זיין פאר השי"ת און נישט טראכטן פון זיך בכלל וועסטו זוכה זיין צו די בחינה‪.‬‬ ‫[מאמר מרדכי]‬ ‫לעטר פתורא‬ ‫יראה איז דער אוצר פון השי"ת‬ ‫ושמת בטנא והלכת אל המקום‪.‬‬ ‫דער פסוק איז אונז מרמז דא אז א איד זאל טון אלע זיינע פעולות מיט יראה‪ ,‬ווייל יראה ווערט אנגערופן אין פסוק דער‬ ‫אוצר פון השי"ת‪ ,‬דאס הייסט א כלי וואו מען האלט זאכן אזוי ווי א טנא‪.‬‬ ‫אויב א איד וועט זיך פירן אזוי וועט ער קענען שטייגן העכער און העכער אין די מדריגה ווייל יראה הייבט אויף דעם‬ ‫מענטש העכער ווי ער איז‪ .‬און דאס איז דער המשך‪ ,‬והלכת אל המקום ‪ -‬אז דורך די יראה וועסטו קענען עולה זיין העכער‪,‬‬ ‫אל המקום – צו העכערע דרגות‪.‬‬ ‫[ליקוטי מהר"ם]‬ ‫אז מען פריידט זיך מיט וואס השי"ת געבט אונז איז מען זוכה בכל הטוב‬ ‫ושמחת בכל הטוב‪.‬‬ ‫עס קען זיין אז אין פסוק איז מרומז דער עצם שמחה אז א איד זאל זיך פרייען מיט אלעס וואס השי"ת געבט אים‪ ,‬ווי‬ ‫חז"ל זאגן אז אויף יעדער זאך וואס געשעט צו א מענטש זאל דער מענטש זאגן 'כל מה דעביד רחמנא לטב עביד'‪.‬‬ ‫דורכ'ן זאגן אזוי ווערן די דינים נמתק פון א מענטש און אויך די שלעכטע זאכן ווערן איבערגעדריידט צו 'טוב'‪.‬‬ ‫די בחינה איז מרומז אין פסוק‪ ,‬ושמחת – אז דו וועסט זיך פרייען מיט אלעס וואס דו באקומסט‪ ,‬וועסטו דורכדעם‬ ‫צוקומען צו די דרגה פון בכל הטוב – אז וועסט באמת זוכה זיין אז אלעס וועט ווערן איבערגעדרייט אויף גוטס‪.‬‬ ‫[משמרת איתמר]‬ ‫‪20‬‬ ‫תלמוד תורה יטב לב‬ ‫דרב"י מסאטמאר‬ ‫‪21‬‬ ‫ישועות‬ ‫אין זעליחוב‬ ‫מיט פארבן שילדערן זיי די טאפנדע‬ ‫זיין אויפן ציון הק' ביומא דהילולא ג'‬ ‫התעוררות וואס האט ארומגענומען‬ ‫תשרי‪.‬‬ ‫א נסיעה וואס‬ ‫יעדן איינעם שטייענדיג ביים ציון הק'‪.‬‬ ‫איינער נאכן אנדערן זענען זיי מעיד‬ ‫די היי יעריגע נסיעה פוקד צו זיין‬ ‫דער ציון הק' איז א דירעקטער המשך‬ ‫גייט נישט ארויס‬ ‫אז זייענדיג דארט האבן זיי געהאט די‬ ‫הרגשה אז דער צדיק איז מיט זיי און‬ ‫צו די ליכטיגע און געהויבענע נסיעה‬ ‫וועלכע איז געווארן אפגעהאלטן‬ ‫פון זכרון‬ ‫הערט אויס יעדן קרעכץ פון א איד‪,‬‬ ‫מיט א הכנה דרבה גרייטן זיך‬ ‫פאראיאר‪.‬‬ ‫קוקט אריין אין זייערע הערצער און‬ ‫הונדערטער אידן אלוועלטליך אויף‬ ‫ביי יענע ליכטיגע נסיעה האבן‬ ‫נאך א געהויבענער 'עשרת ימי תשובה'‬ ‫וואשט עס אויס‪.‬‬ ‫זיך באטייליגט מער ווי ‪ 250‬אידן‪ ,‬די‬ ‫נסיעה פוקד צו זיין דער ציון הק' אין‬ ‫שטייענדיג אין אזא צייט‪ ,‬ווען‬ ‫נסיעה איז פאר די מיטרייזנדע אריין‬ ‫זעליחוב פון דעם וואונדערליכן צדיק‬ ‫מ'גרייט זיך אויף א פרישע נסיעה‪,‬‬ ‫אין די ביינער‪ .‬נאך ביז היינט‪ ,‬א יאר‬ ‫הרה"ק רבי אהרן מקאזשניץ זי"ע‪ ,‬מער‬ ‫און די אפיסעס פון די טרעוול אגענטן‬ ‫שפעטער‪ ,‬רעדן זיי מיט בענקעניש פון‬ ‫באקאנט אין די חסידישע וועלט מיט‬ ‫ווערן באלאגערט מיט אידן וואס ווילן‬ ‫די יעניגע נסיעה‪.‬‬ ‫די לשון חיבה‪" ,‬רבי אהר'לע" זי"ע צו‬ ‫‪22‬‬ ‫נפש געווען פאר כלל ישראל אין פולן‬ ‫זין פון ווארט‪.‬‬ ‫אין די לעצטערע יארן איז ערשינען‬ ‫טויזנטער אידן‬ ‫א גאנצער בוך איבער דעם צדיק‬ ‫אונטערן נאמען 'ארי במסתרים'’‬ ‫אלוועלטליך גרייטן‬ ‫וועלכע איז געשריבן געווארן דורך דער‬ ‫זיך צו זיין ד' תשרי אין‬ ‫ידען נפלא הרה"ח ר' משה גלאזיוס‬ ‫שליט"א‪.‬‬ ‫זעליחוב פוקד צו זיין‬ ‫עס איז אוממעגליך אין די ראמען‬ ‫דער ציון המצוינת פון‬ ‫פון די ארטיקל צו באשרייבן אזא צדיק‪,‬‬ ‫הגה"ק רבי אהר'לע‬ ‫אבער א שפאלט איבער די גרויסקייט‬ ‫פון דער צדיק און זיינע הייליגע מעשים‬ ‫קאזשניצער זי"ע‬ ‫וועלן מיר דא אראפברענגען‪.‬‬ ‫זיך גרייטנדיג צו די‬ ‫געהויבענע נסיעה כאפן‬ ‫יסודתו בהררי‬ ‫מיר א בליק איבער די‬ ‫קודש ‪ -‬א‬ ‫גרויסקייט פון דעם‬ ‫הייליגער‬ ‫צדיק און זיין מסירות‬ ‫צווייגל פון דער‬ ‫נפש להוציא יקר מזולל‬ ‫‪ -‬מיר באקענען זיך מיט‬ ‫קאזשניצער מגיד‬ ‫די חשיבות פון זיין ביי‬ ‫זי"ע‬ ‫זיין ציון הק' ‪ -‬ישועות‬ ‫דער הייליגער צדיק רבי אהרן‬ ‫און התעוררות גיסט זיך‬ ‫יחיאל האפשטיין זי"ע איז געווען דער‬ ‫ממשיך בדרכו פון זיין הייליגער זיידע‬ ‫אין זעליחוב ד' תשרי‬ ‫דער ראש השושלת דער הייליגער‬ ‫קאזשניצער מגיד זי"ע‪.‬‬ ‫זיינע עלטערן און זיידעס האבן‬ ‫ממשיך געווען דער הייליגער שושלת‬ ‫הקודש דור נאך דור‪.‬‬ ‫אין יאר תרס"ט‪ ,‬זייענדיג אין די‬ ‫היי יאר נישט פארפאסן די געלעגנהייט‬ ‫בליענדע עלטער פון ‪ 17‬יאר‪ ,‬נאכדעם‬ ‫וואס זיין גרויסער טאטע הרה"ק רבי‬ ‫דער‬ ‫צו זיין א טייל פון די נסיעה‪ ,‬לאמיר‬ ‫ירחמיאל משה מקאזשניץ זי"ע איז‬ ‫נסתלק געווארן אין בליענדן עלטער‬ ‫וואונדערליכער‬ ‫אויפמישן דער ספר הזכרונות און‬ ‫כאפן א נענטערע בליק צו דעם‬ ‫פון ‪ 49‬יאר‪ ,‬האט ער איבערגענומען די‬ ‫שבט ההנהגה און עס אנגעהאלטן ביז‬ ‫צדיק רבי אהרל'ע‬ ‫פארהוילענעם צדיק און זיין וועזן און‬ ‫צו זיין פטירה‪ ,‬אין יאר תש"ג‪.‬‬ ‫זי"ע‬ ‫די פעולות בקודש וואס ער האט געטון‬ ‫פארן כלל‪ ,‬זיך אוועקגעבנדיג לייב און‬ ‫אין קאזשניץ איז געווען מקובל‬ ‫אסאך טינט איז שוין געגאסן‬ ‫לעבן‪.‬‬ ‫בשם דער הייליגער מגיד זי"ע א‬ ‫מימרא וואס ער האט געזאגט‪ ,‬אז "איך‬ ‫געווארן צו שילדערן די קדושה און‬ ‫מיר וועלן זיך באקענען מער מיטן‬ ‫וועל האבן אן אייניקל וואס דער דור‬ ‫די וועזן פון דער גרויסער צדיק וואס‬ ‫צדיק און זיין דמות‪ ,‬און אויך מיט די‬ ‫וועט נישט פארשטיין‪".‬‬ ‫האט געלעבט אין דעם לעצטן דור‬ ‫דעטאלן פון די געהויבענע רייזע וואס‬ ‫די זקני החסידים האבן אנגעוויזן אז‬ ‫פאר די ביטערע קריג און זיך מוסר‬ ‫ערווארט אונז היי יאר‪.‬‬ ‫‪23‬‬ ‫צום טאטן אין הימל אדאנק די‬ ‫איז ער אראפ ביז זייער שורש נשמה‬ ‫די כוונה איז געווען אויף הרה"ק רבי‬ ‫דורכדרינגליכע בליקן‪.‬‬ ‫און עס אנגעצינדן‪.‬‬ ‫אהר'לע זי"ע‪.‬‬ ‫אויך זייענדיג אין לאנדאן האט ער‬ ‫דער צדיק איז ארומגעפארן‬ ‫פון דעם טאג וואס ער האט‬ ‫געארבעט אויף דעם שטייגער‪.‬‬ ‫לענגאויס פוילן אבער האט אויך‬ ‫איבערגענומען די הייליגע הנהגה‬ ‫די אידן וואס האבן אים געדענקט‬ ‫באזוכט אין אנדערע לענדער א‬ ‫איז עס געווען איין לאנגער קייט פון‬ ‫פלעגן דערציילן אז ער איז ארויף‬ ‫שטייגער ווי דייטשלאנד‪ ,‬בעלגיע‬ ‫פארהוילנקייט און העכערקייט‪.‬‬ ‫אויף דאבל דעקער באס און‬ ‫און איז אנגעקומען אויך ביי אונז אין‬ ‫זייטיג צו זיין גדלות בתורה‪ ,‬זיין‬ ‫אראפגעשלעפט אידן פון די צווייטע‬ ‫לאנדאן‪ ,‬וואו ער האט געוויילט א‬ ‫אויסטערלישע קדושה‪ ,‬די מסירות‬ ‫שטאק און זיי צוריקגעברענגט צו‬ ‫לאנגער צייט אויפטוענדיג גדולות‬ ‫נפש פאר די מידת האמת‪ ,‬זיין‬ ‫זייער שורש‪.‬‬ ‫ונצורות פארן כלל‪.‬‬ ‫אויסטערלישע מידת החסד‪ ,‬האט ער‬ ‫עס דערציילט א איד‪ ,‬אז‬ ‫די נסיעות זענען געווען איינגעהילט‬ ‫זיך אפגעגעבן פון צופרי ביז ביינאכט‬ ‫גרינטעווענדיג נאך די סארט‬ ‫אין א מיסטעריע‪.‬‬ ‫מקרב צו זיין אידן צום הייליגן טאטן‬ ‫געשיכטעס האט ער זיך באגעגנט מיט‬ ‫די באגלייטער האבן נישט‬ ‫אין הימל‪.‬‬ ‫איינס פון די חשוב'ע משפחות אין‬ ‫געוואוסט וואו מ'פארט און וואס איז‬ ‫א בליק רעדט‬ ‫סטעמפארד הילל וועלכע איז היינט‬ ‫דער צוועק פון די נסיעה‪.‬‬ ‫פון די שענסטע משפחות אין שטאט‪,‬‬ ‫מער ווי טויזנט‬ ‫וועמענ'ס זיידע דער צדיק האט‬ ‫מ'האט איינגעשפאנט די פערד און‬ ‫צוריקגעברענגט צו אידישקייט‪.‬‬ ‫מ'איז געפארן‪ ,‬און ווען דער רבי האט‬ ‫די יעניגע יארן זענען געווען שווערע‬ ‫יארן פאר כלל ישראל‪.‬‬ ‫געהייסן שטיין בלייבן איז מען געבליבן‬ ‫שטיין‪.‬‬ ‫ווערטער‬ ‫דער רבי פלעגט אראפגיין פון וואגן‬ ‫מיט די הייליגע מצוה פון‬ ‫די רוח הכפירה והמינות און‬ ‫און זיך דערנענטערן צו א געזעמל פון‬ ‫פארבלאנזשעטע‬ ‫צוריקברענגען‬ ‫נאציאנאליזם וואס האט געבוזשעוועט‬ ‫מענטשן‪ ,‬ער האט אלעמען גערוקט‬ ‫נשמות לאבינו שבשמים האט ער זיך‬ ‫אין די גאסן האט אראפגעפירט‬ ‫אין א זייט און זיך דערנענטערט צו איין‬ ‫אפגעגעבן סיי אין זיין וואוינארט און‬ ‫טויזנטער פון אידישן וועג און‬ ‫ספעציפישער איד‪ ,‬אים אריינגעקוקט‬ ‫אויך געוואנדערט ארום די וועלט‪.‬‬ ‫דער צדיק ברוב צדקתו האט זיי‬ ‫ארויסגעשלעפט פון שאול תחתית און‬ ‫אין די אויגן און פארלאזט דאס ארט‪.‬‬ ‫יעדע אזא נסיעה איז געווען‬ ‫זיי צוריקגעברענגט צום מקור‪.‬‬ ‫זיין הייליגער בליק האט געווירקט‬ ‫פארבינדן מיט פארהוילנקייט און‬ ‫מיט זיין רוח דקדושה און אפענע‬ ‫מער ווי טויזנט ווערטער!‬ ‫באהאלטנקייט‪.‬‬ ‫רוח הקודש האט ער געזען די נשמה‬ ‫טויזנטער אידן האבן איבערגעלאזט‬ ‫אן אפטער שטייגער ביים צדיק‬ ‫פון א איד‪ ,‬געהאט א שמעק צו א‬ ‫זייער האב און גוטס‪ ,‬זייער פארמעגן‪,‬‬ ‫איז געווען אנצוקומען אויפן מארק און‬ ‫הייליגע נשמה און נישט גערוט‪ ,‬ביז‬ ‫זייער גוי'אישקייט און זיך אומגעקערט‬ ‫צימבלען אידן‪ .‬מיט זיין כח הקדושה‬ ‫הייליגן קאזשניצער מגיד זי"ע‪ ,‬איז געווען דער ערשטער‬ ‫אריינצוטאנצן אין די אונטערנעמונגען און אהערשטעלן‬ ‫דאס ארט ווי עס דארף צו זיין‪.‬‬ ‫וזוכר חסדי אבות‬ ‫היינט צוטאגס ווען עס איז דא א ברייטע שטאב וואס‬ ‫ר' מרדכי איז געווען דער מתחיל‪ ,‬און אויך היינט איז‬ ‫ער ממשיך מיט די עבודת הק' און דינט אלץ יו"ר וועד‬ ‫געבט זיך אפ מיטן אראנדזשירן די נסיעות צום צדיק‪,‬‬ ‫בוני זעליחאוו‪ ,‬באגלייטנדיג אויף טריט און שריט די‬ ‫ווערט באטאנט ווער עס איז געווען דער ערשטער לייב‬ ‫פעולות בקודש פון דער הייליגער מפעל‪.‬‬ ‫וואס איז אריינגעטאנצן אין די זאך און משים געווען‬ ‫לילות כימים אז עס זאל זיין רייזעס קיין זעליחוב און אז‬ ‫דורכאויס די יאר איז ער פארנומען מיט דעם און אויך‬ ‫אין די טעג לקראת די גרויסע הילולא לייגט ער אריין כח‬ ‫די מציבה זאל ווערן רענאווירט‪ ,‬אז העכער'ן ציון הק' זאל‬ ‫און מח אז עס זאל ווערן אהערגעשטעלט אויפן בעסטן‬ ‫זיין אן אוהל‪ ,‬און אידן זאלן קומען קיין זעליחוב‪.‬‬ ‫און שענסטן פארנעם‪.‬‬ ‫ר' חיים האפשטיין שליט"א‪ ,‬א בן אחר בן פונעם‬ ‫‪24‬‬ ‫כ"ק אדמו"ר מקוזמיר שליט"א ביים מתפלל‬ ‫הגה"צ המשפיע הדגול ר' יצחק משה ערלאנגער‬ ‫זיין ביים ציון הק'‬ ‫ביי א הארציגע תפילה ביים ציון הק'‬ ‫ער באשלאסן אז ער גייט טון עפעס‬ ‫אנדערע שטעט‪ ,‬אבער ענדע האט‬ ‫ווען זי האט זיך אומגעקערט צו איר‬ ‫דערוועגן‪.‬‬ ‫מען צוזאמענגעזעצט א בית דין און זיי‬ ‫אמת'ן אפשטאם‪.‬‬ ‫נאך יענעם טאג האט ער זיך‬ ‫האבן מכריע געווען אז מען זאל אים‬ ‫גענומען צו די עבודה‪ .‬ער האט זיך‬ ‫איינגעהאנדלט א טיקעט און איז‬ ‫לייגן אין זעליחוב‪.‬‬ ‫די מיסטעריעזע‬ ‫אריבערגעפארן קיין זעליחוב‪.‬‬ ‫דער חלום –‬ ‫חלום‬ ‫פארוואס טוט‬ ‫נאכן מברר זיין וואו עס געפינט זיך‬ ‫ווען די ביטערע קריג האט‬ ‫דער בית החיים האט ער באזוכט אויפן‬ ‫איר נישט פאר‬ ‫אויסגעבראכן איז דער רבי געווען אין‬ ‫ארט‪ .‬צו זיין שרעק איז נישט געווען‬ ‫קיין גרעניץ זעענדיג אז אין יענע טעג‬ ‫די שטאט ווארשא‪.‬‬ ‫האט מען אנגעהויבן גראבן אויפן ארט‪.‬‬ ‫אויפן שטח זענען שוין געשטאנען‬ ‫מיין זכרון?‬ ‫דארט אין ווארשא האט ער זיך‬ ‫באהאלטן‪ ,‬אבער בדרך לא דרך האט‬ ‫לאנגע יארן איז דער בית החיים אין‬ ‫ער מצליח געווען זיך ארויסצושמוגלען‬ ‫גרויסע טרעקטערס און זיך געוואלט‬ ‫זעליחוב געשטאנען אויף איר ארט‪.‬‬ ‫פון די ווארשא געטא און איז אריבער‬ ‫אפגעבן מיט די גראבעריי היל"ת‪.‬‬ ‫אויך דער קבר פון דעם רבי'ן זי"ע איז‬ ‫צו די געטא פון זעליחוב‪.‬‬ ‫אבער אין די לעצטע מינוט האט מען‬ ‫געווען דארט‪ ,‬אבער מען האט כמעט‬ ‫די געטא אין זעליחוב איז געווען‬ ‫עס אפגעשטעלט און אין אויסטויש‬ ‫נישט געוואוסט פון איר צוזאגן‪.‬‬ ‫אסאך קלענער און דארט האט ער זיך‬ ‫פון גרויסע געלטער האט מען מצליח‬ ‫געווען אפצושטעלן די ארבעט און‬ ‫אלעס האט זיך געטוישט מיט‬ ‫געקענט באוועגן און ארומגיין‪.‬‬ ‫איינשטעלן א גדר ארום דעם בית‬ ‫עטליכע יאר צוריק‪ ,‬ווען א איד האט‬ ‫אביסל פאר ראש השנה‪ ,‬איז דער‬ ‫החיים און איינריכטן דאס ארט‪.‬‬ ‫געהאט א חלום און דער רבי האט זיך‬ ‫רבי קראנק געווארן מיט די טיפוס‬ ‫באוויזן צו אים מיט א טענה‪ ,‬פרעגנדיג‬ ‫קרענק‪.‬‬ ‫די גרויסע נסיעות‬ ‫פארוואס מען טוט גארנישט פאר‬ ‫אים‪ .‬דערביי האט דער רבי באטאנט‬ ‫אין דער גרויסער טאג צום גדלי'‬ ‫צו די יארצייט‬ ‫אז ער האט נישט איבערגעלאזט נאך‬ ‫שנת תש"ב איז דער רבי אוועק פון די‬ ‫זיך קיין זרע של קיימא און ער בעט אז‬ ‫וועלט‪.‬‬ ‫אין די לעצטערע יארן איז‬ ‫מען זאל טון פאר אים‪.‬‬ ‫זיך‬ ‫א גרויסער צער האט‬ ‫אויפגעשטעלט געווארן די 'וועד בוני‬ ‫דער איד האט זיך אויפגעוועקט פון‬ ‫אראפגעלאזט נאך זיין פטירה‪.‬‬ ‫זעליחוב'‪ ,‬וועלכע האבן זיך גענומען‬ ‫דער חלום א דערשראקענער‪ .‬זייענדיג‬ ‫עס איז געווען א רעדע צי מען‬ ‫פאר א מיסיע צו באקאנט מאכן פאר‬ ‫איבערגענומען פון דעם חלום האט‬ ‫זאל אים לייגן אין זעליחוב אדער אין‬ ‫‪25‬‬ ‫גרויסע סעודת הילולא צוגעשטעלט דורך וועד‬ ‫בוני זעליחוב‬ ‫אידן רייסן איין ביים ציון הק'‬ ‫יארצייט סעודה וועט ווערן אנגעפירט‬ ‫די אויסוואל פון‬ ‫כלל ישראל דעם מקום קדוש‪ ,‬די‬ ‫דורך דער בארימטער משפיע ומעורר‬ ‫גאנצע יאר בכלל און ביום היארצייט‬ ‫הגה"צ אב"ד לימנוב שליט"א וועלכער‬ ‫וועט פאר דעם צוועק קומען צופארן‬ ‫די נסיעות‬ ‫בפרט‪ ,‬האבנדיג די זכי' צו ברענגען‬ ‫ישועות ורפואות פאר פילע אידן‪.‬‬ ‫קיין אמעריקע און באגלייטן די נסיעה‬ ‫אין ליכט פון די שטייגנדע פארלאנג‬ ‫די חברי הוועד זענען הרה"ח ר'‬ ‫פון אנהייב ביז צום סוף‪.‬‬ ‫פאר נסיעות שטעלט די וועד היי יאר‬ ‫משה פסח הירשלער הי"ו‪ ,‬הרה"ח ר'‬ ‫פאר אידן וואס זענען געענגט אין‬ ‫צו א ברייטערע אויסוואל פון נסיעות‬ ‫משה אהרן דאסקאל הי"ו‪ ,‬הרה"ח ר'‬ ‫צייט איז אויך אראנדזשירט געווארן‬ ‫פאר די רייזנדע‪.‬‬ ‫משה הערש כהנא הי"ו‪ ,‬הרה"ח ר' משה‬ ‫אן עקספרעס נסיעה קיין זעליחאוו‬ ‫לויט'ן פארלאנג פון דעם ציבור איז‬ ‫גלאוזיעס הי"ו און הרה"ח ר' אשר‬ ‫און צוריק‪.‬‬ ‫אראנדזשירט געווארן א נסיעה קיין‬ ‫מאיר שולמאן הי"ו‪.‬‬ ‫זעליחאוו און אויך צו נאך הייליגע‬ ‫די מעמד נורא‬ ‫ציונים הק' ווי קיין ליזענסק‪ ,‬קאזניץ‪,‬‬ ‫די חברי הוועד לייגן אריין גרויסע‬ ‫כוחות לטובת די נסיעה און ב"ה אז‬ ‫'בקיעת שערי‬ ‫געציילטע טעג פאר'ן יארצייט פון דער‬ ‫הייליגער מגיד זי"ע וועלכער פאלט‬ ‫אין ליכט פון דעם איז געווארן גאר‬ ‫שמים'‬ ‫אויס ערב סוכות‪ ,‬רימנוב‪ ,‬דינוב‪,‬‬ ‫א שטארקע התעוררות צו פארן‬ ‫לאנצוט‪.‬‬ ‫קיין זעליחוב און זיין דארט אויף‬ ‫די יארצייט‪ .‬די צייט איז א שווערע‬ ‫אין די טעג ארבעט די וועד הנסיעה‬ ‫דער זיין אין קאזשניץ איז א‬ ‫שע"י וועד בוני זעליחוב אימערמידליך‬ ‫זעלטענע זאך‪ ,‬עס טרעפט זיך נישט‬ ‫צייט‪ ,‬עס פאלט אויס אין די עשרת‬ ‫אהערצושטעלן א הערליכע נסיעה‬ ‫אז אידן זאלן קענען זיין ביים יארצייט‪,‬‬ ‫ימי תשובה‪ ,‬אבער דווקא דאס איז א‬ ‫וועלכע זאל זיין רייך און דערהויבן‬ ‫ווייל די יארצייט פאלט אויס ערב‬ ‫שטארקער שטופ פאר אידן צו פארן‪.‬‬ ‫ברוחניות און אויך צוגעשטעלט‬ ‫סוכות‪.‬‬ ‫שטייענדיג אין די ימי הרחמים‬ ‫בגשמיות‪.‬‬ ‫דער קלימאקס פון די נסיעה‬ ‫והרצון‪ ,‬אין א צייט ווען כלל ישראל איז‬ ‫א שווערע הארעוואניע ווערט‬ ‫וועט זיין אין זעליחאוו‪ ,‬ביי דער‬ ‫מתפלל אויף א גוטער יאר‪ ,‬אין די טעג‬ ‫אריינגעלייגט אז דאס ארט זאל זיין‬ ‫מעמד 'בקיעת שערי שמים' וואו אלע‬ ‫ווען עס שטייט אויף איר אז 'קראוהו‬ ‫צוגענגליך און צוגעשטעלט ווי עס‬ ‫גרופעס פון לאנדאן‪ ,‬מאנטשעסטער‪,‬‬ ‫בהיותו קרוב'‪ ,‬אז הקב"ה איז נאנט צו‬ ‫דארף צו זיין‪ ,‬אבער די שפיץ פון די‬ ‫אנטווערפן‪ ,‬אמעריקע און ארץ ישראל‬ ‫יעדן איינעם וואס רופט צו אים‪ ,‬נוצן‬ ‫מעמד איז די געפלאנטע מעמד 'בקיעת‬ ‫וועלן זיך פאראייניגן אויף די מעמד‬ ‫אידן אויס די געלעגנהייט צו זיין ביי די‬ ‫שערי שמים' ביים ציון הק'‪.‬‬ ‫תפילה‪.‬‬ ‫הייליגע מקומות און איינרייסן געהאלפן‬ ‫היות אז היי יאר קומען קבוצות פון‬ ‫דער געהויבענער מעמד און די‬ ‫צו ווערן בדבר ישועה ורחמים‪.‬‬ ‫‪26‬‬ ‫לאנדאן‪ ,‬מאנטשעסטער‪ ,‬אמעריקע‪ ,‬ארץ ישראל‪,‬‬ ‫בעלגיע און נאך‪ ,‬וועט מען זיך פאראייניגן בריבוי‬ ‫‪ -‬אידן דערציילן ‪-‬‬ ‫עם און צוזאמען שופך שיח זיין אין א באשטימטער‬ ‫צייט‪.‬‬ ‫דער רוב עם באגלייט מיט חשוב'ע אידן וועלכע‬ ‫ישועות‬ ‫וועלן באגלייטן די נסיעה‪ ,‬לויפט אונטערן קעפל‬ ‫'בקיעת שערי שמים' און וועט בעזר ה' טאקע‬ ‫שפאלטן הימלען און די תפילות וועלן נתקבל ווערן‬ ‫ברחמים וברצון‪.‬‬ ‫אין זעליחוב‬ ‫דער געהויבענער מעמד וועט נאכפאלגן מיט א‬ ‫גרויסע סעודת הילולא וועלכע וועט געפראוועט‬ ‫ווערן אויפן ארט אין א ספעציעל געבויטער טענט‬ ‫וואס איז געבויט געווארן דורך די וועד‪.‬‬ ‫נאך לאנגע יארן וואס דער ציבור איז נישט‬ ‫דורכאויס די יאר באקומט די וועד צענדליגער טעלעפאנען‬ ‫געקומען צום ציון הק'‪ ,‬וויבאלד מהאט נישט געהאט‬ ‫וואו אידן שילדערן די גרויסע ישועות וואס זיי זעען ביים ציון‬ ‫קיין השגה וואו די ציון איז‪ ,‬און בחסדי שמים האט‬ ‫הק' און וויאזוי זייער לעבן האט אנגענומען א נייער ווענדונג‬ ‫מען געטראפן מקום מנוחתו הקדוש דער הייליגער‬ ‫נאכן זיין ביים ציון הק'‪.‬‬ ‫ציון‪ ,‬האט די וועד געהאט די הרגשה אז מ'מוז טון‬ ‫די ישועות זענען אין אלע געביטן‪ ,‬אסאך זענען געווארן‬ ‫עפעס פאר'ן צדיק‪ .‬עס איז באשלאסן געווארן אז‬ ‫אויפגעראכטן פרנסה'ווייז‪ ,‬אנדערע האבן געזען ישועות אין‬ ‫מ'גייט אוועקשטעלן העכערן ציון הק' א נר למאור‬ ‫געזונט‪ ,‬אבער די גולת הכותרת איז ישועות וואס אידן האבן‬ ‫פאר אגאנץ יאר וואס גייט ברענען משנה לשנה‪.‬‬ ‫געזען אז זייערע קינדער וואס האבן ליידער פארלוירן דאס‬ ‫חז"ל רעדן ארום איבער די סגולה פון 'הרגיל‬ ‫וועג האבן זיך צוריקגעקערט צום אמת'ן וועג נאכן זיין ביים‬ ‫בנר'‪ ,‬אז עס איז מסוגל פאר גוטע קינדער‪ ,‬עס איז‬ ‫ציון הק' אין זעליחוב‪ ,‬וואס ווי דערמאנט איז דאס געווען‬ ‫זיכער אז עס וועט זיין א גרויסער זכות און ברענגען‬ ‫דעם צדיק'ס עבודת הק' בחיים חיותו‪.‬‬ ‫לעכטיגע השפעות‪.‬‬ ‫פאלגנד ברענגען מיר אראפ עטליכע בריוון פון אידן וואס‬ ‫ווער עס וויל א חלק אין די מצוה זאל זיך ווענדן‬ ‫שילדערן זייער ישועה אויפן ארט‪.‬‬ ‫צו די וועד‪.‬‬ ‫די פלענער פאר די‬ ‫געמוטשעט מיט מיין‬ ‫הערליכע הכנסת‬ ‫ביזנעס ‪ -‬די ביזנעס האט‬ ‫אורחים‬ ‫אנגעהויבן בליען‬ ‫די היי יעריגע יארצייט וועט געפראוועט ווערן‬ ‫מיט עטליכע יאר צוריק האב איך געעפנט א ביזנעס‪ .‬איך‬ ‫אין א טענט‪ ,‬אבער אין די טעג מאכן די פלענער‬ ‫אוועקצושטעלן א גרויסע הכנסת אורחים‬ ‫בין געווען זיכער אז עס גייט גוט גיין‪ ,‬אבער עס איז נישט‬ ‫ווייטגרייכענדע פארשריט‪.‬‬ ‫געגאגען‪ .‬איך בין ממש געבליבן שטעקן מיט די סחורה‪ ,‬איך‬ ‫בין געווען היבש מיואש‪ .‬זעענדיג די מודעות איבער א רייזע‬ ‫די ביוראקראטיע אין פוילן איז זייער שווער‪,‬‬ ‫קיין זעליחוב האב איך זיך אנגעשלאסן אין איר‪.‬‬ ‫אבער די עסקנים רוען נישט‪ ,‬מ'האפט אז עס וועט‬ ‫נישט געדויערן צו לאנג און די פלענער וועלן זיך‬ ‫זייענדיג ביים ציון הק' האב איך זיך אויסגעוויינט דאס‬ ‫רוקן און די הערליכע הכנסת אורחים געביידע וועט‬ ‫הארץ פארן צדיק‪ ,‬און ב"ה פון ווען כ'בין אהיימגעקומען האבן‬ ‫קענען געבויט ווערן‪.‬‬ ‫זיך זאכן א רוק געגעבן‪ .‬היינט איז עס א בליענדע ביזנעס‬ ‫ב"ה‪.‬‬ ‫די עסקנים באטאנען אז די אפטע באזוכן ביים‬ ‫ציון הק' געט אסאך צו‪ ,‬די פוילישע רעגירונג זעט‬ ‫ב‪.‬ג‪.‬‬ ‫אז עס טוט זיך א פארקער און א געברויך און ווילן‬ ‫זיך צושטעלן‪.‬‬ ‫‪27‬‬ ‫באשטעטיגט מיין‬ ‫מיין קינד'ס נשמה‬ ‫מארטגעדזש‬ ‫דערוועקט זיך‬ ‫איך האב איינגעלייגט א דאון פעימענט צו קויפן א‬ ‫איך האב א קינד וואס איז ליידער אראפ פון וועג‪.‬‬ ‫הויז‪ .‬די פלאן איז געווען צו נעמען א מארטגעדזש אבער‬ ‫די צער און די ווייטאג איז אומבאשרייבליך‪ ,‬איך קען‬ ‫די מארטגעדזש האט זיך זייער געשלעפט‪ .‬איך בין שוין‬ ‫אייך נישט זאגן וויפיל טרערן און הארץ עסעניש דאס‬ ‫געווען מיואש און שוין געהאלטן ביי א סטעידזש אז‬ ‫האט געקאסט‪.‬‬ ‫איך גיי פארלירן די דאון פעימענט וואס איך האב מיך‬ ‫נאכ'ן זיך דורכרעדן מיט מיין רב האט ער מיר‬ ‫קוים צאמגעבארגט פון דא און פון דארט‪ .‬איך האב זיך‬ ‫גע'עצה'ט אז כ'זאל פארן קיין זעליחאוו‪ ,‬זאגנדיג אז‬ ‫אונטערגענומען צו טון א פעולה פארן צדיק‪.‬‬ ‫עס איז זיכער אז ביי א צדיק וואס האט אזויפיל געטון‬ ‫עס איז אריבער איין טאג און כ'באקום אן אימעיל פון‬ ‫להשיב רבים מעוון איז זיכער אז מ'קען פועל'ן ביי אים‬ ‫די באנק אז זיי האבן אפראווד מיין מארטגעדזש‪.‬‬ ‫א ישועה‪.‬‬ ‫ס‪.‬וו‪.‬‬ ‫איך האב אונטערגענומען א נסיעה צום צדיק אינמיטן‬ ‫יאר‪ .‬זייענדיג ביים צדיק האט זיך מיין הארץ געעפנט‪.‬‬ ‫קאסטומערס‬ ‫איך האב געשפירט אז דער צדיק הערט מיר אויס‪ ,‬ער‬ ‫וועט זיין דער גוטער שליח צו בעטן ביי הקב"ה פאר מיר‪.‬‬ ‫קומען צו לויפן‬ ‫איך בין אהיימגעקומען‪ ,‬עטליכע טעג שפעטער‬ ‫ממש‪ ,‬האט מיין זון געקאלט אז ער וויל אריבערקומען‬ ‫ווען כ'בין אריין אין די ליניע וואס כ'געב זיך‬ ‫און זיין מיט אונז‪.‬‬ ‫אפ‪ ,‬בין איך געווען זיכער אז איך וועל האבן אסאך‬ ‫איך האב שוין נישט גערעדט מיט מיין קינד איבער‬ ‫קאסטומערס‪ ,‬אבער קיין איינער איז נישט געקומען‪.‬‬ ‫צוויי יאר און דא קומט ער פלוצלינג אהיים! שמועסנדיג‬ ‫איך האב זיך געשפירט ווי די וועלט האט פארגעסן פון‬ ‫מיט אים האט ער געזאגט אז ער וויל זיין בעסער און‬ ‫מיר‪ .‬אויך די אדווערטייזמענט האט נישט געברענגט‬ ‫אנהייבן היטן אידישקייט‪ .‬איך האב אים געפרעגט וואס‬ ‫קיין רעזולטאטן‪ .‬איך האב זיך דאן מקבל געווען אז כ'גיי‬ ‫איז געשען זאגט ער מיר אז ער ווייסט אויך נישט אבער‬ ‫טון פעולות פארן צדיק'ס וועגן‪.‬‬ ‫איין טאג די וואך האט אים אנגעכאפט א בענקעניש‬ ‫אין די זעלבע טאג רופט מיר אן א קאסטומער און‬ ‫אהיים‪.‬‬ ‫ער באשטעלט ביי מיר א סופער דזשאב‪ .‬יענער איז‬ ‫אויסרעכענענדיג די צייט האב איך געזען אז עס איז‬ ‫געבליבן מיין קאסטומער און איז ביז היינט א גרויסער‬ ‫געווען די זעלבע צייט ווען כ'בין געווען ביים ציון הק'‪.‬‬ ‫קאסטומער‪ .‬פון דאן אן קומען ב"ה די קאסטומערס אין‬ ‫פון דאן אן האט זיך די קשר באנייט און מיין זון ווערט‬ ‫גרויסן‪.‬‬ ‫בעסער און בעסער ב"ה‪.‬‬ ‫משה ד‪.‬‬ ‫נ‪.‬ז‪.‬‬ ‫ישועות‪ ,‬און באזונדער געהאלפן צו‬ ‫ווי די וועד געבט איבער זענען שוין‬ ‫ווערן מיט ישועות להוציא יקר מזולל ‪-‬‬ ‫מערערע פלעצער אויספארקויפט‪,‬‬ ‫א רייזע פון‬ ‫צוריקצוברענגען פארפאלענע נשמות‪.‬‬ ‫אסאך אידן האבן זיך שוין איינגעשריבן‬ ‫און געקויפט טיקעטס און די איבעריגע‬ ‫ישועות און צו‬ ‫פועל'ן א גוט יאר‬ ‫עס איז זיכער אז אזוי ווי דער צדיק‬ ‫האט עוסק געווען מיט דעם בחיים‬ ‫פלעצער זענען באגרעניצט‪.‬‬ ‫חיותו איז ער ממשיך צו טון פאר דעם‬ ‫די איבערפלוס פון באשטעלער און‬ ‫אין די לעצטערע וואכן‪ ,‬פון ווען‬ ‫פון הימל און איז משפיע א רוח תשובה‬ ‫אריינרופער צייגט איבער די שטייגנדע‬ ‫עס איז ארויס די ידיעה איבער די‬ ‫פאר אלע אידן און אז די רייזנדע וועלן‬ ‫פארלאנג און איבער די געפיל וואס‬ ‫ארגאניזירטע רייזעס איז דא אן‬ ‫פועל'ן א גוט געבענטשט יאר וכט"ס‪.‬‬ ‫דער ציבור האט פארן ארט‪ ,‬שפירנדיג‬ ‫איבערפלוס פון אריינרופער וועלכע‬ ‫פועל'ט אלעס גוטס בזכות הצדיק‬ ‫אז עס איז א מקום מסוגל פאר אלע‬ ‫ווילן זיך מיטכאפן אויף די נסיעה‪.‬‬ ‫‪28‬‬ 29 ‫ווער‬ ‫די ליינער קענען אריינצוגעבן אינפארמאציע אויף די בילדער דורך‪:‬‬ ‫לאזן א מעסעדזש אוף שבת בשבתו טעלפון סיסטעם‬ ‫‪#218‬‬ ‫‪020 39 815 815 #5‬‬ ‫געדענקט?!‬ ‫ווער‬ ‫אריינפאסטן אין שבת בשבתו לעטער באקס‬ ‫‪Unit 4, 2a Northfield Road, London N16 5RN‬‬ ‫שיקן אן אימייל צו‪:‬‬ ‫ווער געדענקט‬ ‫‪sbsvergedenkt@gmail.com‬‬ ‫אזוי אויך בעהט מען פון די ליינער זיי זאלן אריינשיקן‬ ‫אינטערסאנטע בילדער להנות בהם בני אדם‬ ‫געדענקט?!‬ ‫ענטפער פון ווער געדענקט ‪#217‬‬ ‫דער בילד איז פון די יארצייט סעודה ביומא דהילולא קדישא‬ ‫פון הרה"ק מרוזשין זי"ע‪ ,‬וואס איז פארגעקומען אום ג' חשון‬ ‫תשס"ד אינעם רוזשינער קלויז אויף פעדזשעט ראוד‪.‬‬ ‫מען דערקענט אויפן בילד‪:‬‬ ‫‪ )1‬הרה"ג ר' עקיבא זלמן בריליאנט שליט"א [ירושלים]‬ ‫‪ )2‬הרה"צ ר' מנחם מנדל מתתיהו טווערסקי שליט"א‪ ,‬מטריסק‬ ‫‪ )3‬הרה"צ ר' חיים מנחם אברהם (מוניע) טווערסקי‬ ‫זצ"ל‪ ,‬מטריסק‬ ‫‪ )4‬הרה"צ ר' חיים מיכאל ביבערפעלד שליט"א‪ ,‬מטשארטקוב‬ ‫‪ )5‬הרה"צ ר' דוב בער פרידמאן שליט"א [מטשארטקוב‬ ‫אנטווערפן]‬ ‫‪ )6‬הרה"ח ר' יעקב קויפמאן הי"ו [בני ברק]‬ ‫‪ )7‬הרה"ח ר' מרדכי שלמה ברים הי"ו [ביתר]‬ ‫‪ )8‬הרה"ג ר' יצחק רויזנגארטען זצ"ל‬ ‫‪ )9‬הרה"ח ר' אביגדור לאנגבערג הי"ו‬ ‫‪ )10‬הרה"ח ר' אלכסנדר סנדר לויער ז"ל‬ ‫א דאנק פאר ידידנו הרה"ח ר' ישראל קרויס‬ ‫הי"ו פארן צושטעלן דעם שיינעם בילד‬ ‫‪30‬‬ ‫הזמנה‬ ‫בס”ד‬ ‫חשובה‬ ‫בס"ד‬ ‫דינו החשובים תומכי תורה הע"י‬ ‫אמע"כ ידי‬ ‫באתי בזה בקריאה נרגשת‬ ‫ע"ד מבצר הכוללים‬ ‫"אור מרדכי" וויזשניץ לונדון‬ ‫מו"ח כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫בנשיאות‬ ‫תלי' הוגים בתורה אברכים יראי‬ ‫בתוככי עירנו המעטירה‪ ,‬ובין כו‬ ‫כהיום מתנוססים בתוככי מבצר‬ ‫אשר היא פנת יקרת‬ ‫בה ועצומה לפנצ"ה ואחצ"ה‪ ,‬ו‬ ‫טוב הולך לפני' לשם ולתפארת‪.‬‬ ‫השם בהתמדה ר‬ ‫מחמישים אברכים כ"י‪ ,‬ושמו ה‬ ‫הכוללים יותר‬ ‫הכולל עושה ומעשה ככל יכלתם‬ ‫זה עולה להון תועפות‪ ,‬והנהלת‬ ‫וכן בתקופה הקשה שעברנו‬ ‫ומובן מאליו שכל‬ ‫ברכים החשובים בעת ובזמן‪,‬‬ ‫האברכים כדי שלא יחסר המזג‪.‬‬ ‫לשלם המשכורת לא‬ ‫ביתר שאת ויתר עוז לשלם לכל‬ ‫לאחרונה‪ ,‬עמדו המה‬ ‫ים‪ ,‬לבא ולהשתתף ברוח נדיבה‬ ‫בזה להזמין את ידידינו החשוב‬ ‫הנני‬ ‫לכן‬ ‫במסיבה של מצוה‬ ‫ב' פרשת כי נצו"י הבעל"ט‬ ‫לם עדן ‪127 Clapton Common‬‬ ‫ב‬ ‫יום‬ ‫משעה ‪ - 8:30‬באו‬ ‫‪888888888888888888888888888888888888‬‬ ‫מו"ח כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫בהשתתפות‬ ‫‪10:2‬‬ ‫אשר יופ‬ ‫יע בעזר השי"ת בשעה ‪0‬‬ ‫פים לקראת ימי הרחמים והרצון‬ ‫ויאציל מברכותיו לכל המשתת‬ ‫חברי כוללינו מאן מלכא רבנן‪,‬‬ ‫אחיעזר ולאחיסמך שהוגי תורה‬ ‫ללמד להגדיל תורה ולהאדירה‪.‬‬ ‫להיות ל‬ ‫יוכלו להמשיך ללמוד ו‬ ‫יכם להתברך בכל מילי דמיטב‪,‬‬ ‫ורה הזאת‪ ,‬וזכות התורה יגן על‬ ‫צדיקים גמורים‪ ,‬עדי נזכה לשמוע‬ ‫הת‬ ‫ויה"ר שיקויים בכם ברוך אשר יקים את דברי ימה טובה‪ ,‬ולהכתב בספרן של‬ ‫וחת‬ ‫ולקראת ימי הרחמים והרצון נזכה לכתיבה ופר בביאת מלכא משיחא בב"א‬ ‫בקול ש‬ ‫‪£360‬‬ ‫יעדע‬ ‫את ב וא כם ו לק בל פני כם‬ ‫זיך אהן שליסט‬ ‫הכ "ד ה מח כה ל קר‬ ‫ה‬‫כ‬‫ל‬ ‫ט‬‫מי‬ ‫”פ‬ ‫לייבוש האגער‬ ‫הכולל‬ ‫ראש‬ ‫ת זכות‬ ‫ומ‬ ‫ך הסדר‬ ‫מבצרי כוללי אברכים “אור מרדכי” וויזשניץ לונדון יצ”ו‬ ‫יום ב’ נצו"י הבעל”ט‬ ‫‪127‬‬ ‫‪Clapton‬‬ ‫‪Common‬‬ ‫באולם עדן‬ ‫בהשתתפות‬ ‫כל תושבי‬ ‫העיר‬ ‫‪31‬‬ ‫היי יאר הייבן מיר אלע אויף די סכומים!‬ ‫‪ 20‬יאר פון תורה ביגיעה‬ ‫מעלין בקודש!‬ ‫מסע הקודש זע‬ ‫לכבוד יוד׳׳ה רבא של רב‬ ‫הרה׳׳ק רבי אהרן מקאזניץ‬ ‫חבורה ב׳‬ ‫חבורה א׳‬ ‫דינסטאג ד׳ תשרי תשפ‬ ‫דינסטאג ד׳ תשרי תשפ׳׳ז‬ ‫)‪(15/09/26‬‬ ‫)‪(15/09/26‬‬ ‫‪ 3:00AM‬פארטאגס ארויס פון געגנ‬ ‫‪ 3:00AM‬פארטאגס ארויס פון געגנט‬ ‫סליחות אין לוטאן עירפארט ביים ג‬ ‫סליחות אין לוטאן עירפארט ביים געיט‬ ‫‪Departs at 05:55AM‬‬ ‫‪Departs at 05:55AM‬‬ ‫)‪Lands in lublin 9:30 (Polish time‬‬ ‫)‪Lands in lublin 9:30 (Polish time‬‬ ‫לובלין‪ -‬תפילת שחרית‪,‬‬ ‫ביידע בתי חיים אין לובלין‬ ‫זעליחוב ‪ -‬ציונו הק׳ של רבינו רבי א‬ ‫מקאזניץ זיע׳׳א בעצם יומא דהילול‬ ‫זעליחוב ‪ -‬ציונו הק׳ של רבינו רבי אהרן‬ ‫קדישא להפקד בדבר ישועה ורחמ‬ ‫מקאזניץ זיע׳׳א בעצם יומא דהילולא‬ ‫קדישא‬ ‫בשעה ‪ 3:00‬מיטאג וועלן‬ ‫מיר זיך צוריק קערן אהיים‬ ‫מעמד הנורא ׳׳בקיעת שערי שמים׳׳‬ ‫להפקד בדבר ישועה ורחמים‬ ‫לאחר מכן סעודת הילולא רבתי כיד המלך‬ ‫)‪Departs from WARSAW 17:30 (Polish time‬‬ ‫קאזניץ ציון המגיד מקאזניץ זיע׳׳א ימים‬ ‫)‪Lands at Luton 19:20 (Uk time‬‬ ‫אחדים לפני יוד׳׳ה י׳׳ד תשרי וצאצאיו הק׳‬ ‫מיר וועלן אי׳׳ה זיין צוריק‬ ‫ליזענסק – אור העולם רבן של ישראל‬ ‫אין שטאט ‪ 9:00‬ביינאכט‬ ‫הרה׳׳ק רבי ר׳ אלימלך מליזענסק זיע׳׳א‬ ‫בשעה ‪ 1:40‬ביינאכט וועלן‬ ‫מיר זיך צוריק קערן אהיים‬ ‫)‪departs from Krakow 5:45am (Polish time‬‬ ‫)‪lands at Stansted 7:10 (Uk time‬‬ ‫די גאנצע נסיעה‬ ‫מיר וועלן אי׳׳ה זיין צוריק אין שטאט‬ ‫וועט ווערן‬ ‫בערך ‪ 9:00‬ביינאכט‬ ‫באגלייט דורך‬ ‫המשפיע הדגול‬ ‫מעורר הלבבות‬ ‫הגה׳׳צ אב׳׳ד‬ ‫מקדימין פרייזן‬ ‫לימנוב שליט׳׳א‬ ‫הנדבן החשוב(‬ ‫זריזין‬ ‫פאנסערט לזכות‬ ‫)געס‬ ‫רה א׳ ‪ 115‬פונט‬ ‫חבו‬ ‫פלעצער לויפן אויס ‪ -‬צו רעזערווירן אייער‬ ‫בורה ב׳ ‪ 99‬פונט‬ ‫ח‬ ‫רה ג׳ ‪ 185‬פונט‬ ‫חבו‬ ‫אריינגערעכנט‬ ‫אלעס‬ ‫פון טיר צו טיר‬ ‫‪32‬‬ ‫עליחוב‬ ‫בינו‬ ‫זיע׳׳א‬ ‫חבורה ג׳‬ ‫דינסטאג ד׳ תשרי תשפ׳׳ז )‪(15/09/26‬‬ ‫שפ׳׳ז‬ ‫‪ 3:00AM‬פארטאגס ארויס פון געגנט‬ ‫סליחות אין לוטאן עירפארט ביים געיט‬ ‫נט‬ ‫‪Departs at 05:55AM‬‬ ‫געיט‬ ‫)‪Lands in lublin 9:30 (Polish time‬‬ ‫לובלין ‪ -‬תפילת שחרית‪ ,‬ביידע בתי חיים אין לובלין‬ ‫זעליחוב ‪ -‬ציונו הק׳ של רבינו רבי אהרן מקאזניץ זיע׳׳א‬ ‫בעצם יומא דהילולא קדישא‬ ‫אהרן‬ ‫מעמד הנורא ׳׳בקיעת שערי שמים׳׳ להפקד בדבר ישועה ורחמים‬ ‫לא‬ ‫מים‬ ‫לאחר מכן סעודת הילולא רבתי כיד המלך‬ ‫קאזניץ ‪ -‬ציון המגיד מקאזניץ זיע׳׳א‬ ‫ימים אחדים לפני יוד׳׳ה י׳׳ד תשרי וצאצאיו הק׳‬ ‫ליזענסק – אור העולם רבן של ישראל‬ ‫הרה׳׳ק רבי ר׳ אלימלך מליזענסק זיע׳׳א‬ ‫‪D‬‬ ‫נעכטיגן בעיר ליזענסק‬ ‫מיטוואך ה׳ תשרי ‪16/09‬‬ ‫סליחות‪ ,‬תפילת שחרית כוותיקין ‪ 5:30‬פרישטאג אין ליזענסק‬ ‫)ס׳וועט זיין א מנין סליחות אויפן וועג(‬ ‫רימנוב ‪ -‬ציון הרה׳׳ק ר׳ מנחם מענדל מרימנוב זיע׳׳א‬ ‫דינוב ‪ -‬ציון הרה׳׳ק ר׳ צבי אלימלך שפירא זיע׳׳א בעל ה׳בני יששכר׳‬ ‫לאנצהוט ‪ -‬ציון הרה׳׳ק ר׳ נפתלי צבי הורוויץ‬ ‫בעל ה׳זרע קודש׳ מראפשיטץ זיע׳׳א‬ ‫קערעסטיר ציון הרה׳׳ק ר׳ ישעי׳ ב׳׳ר משה זיע׳׳א‬ ‫בשעה ‪ 2:00‬מיטאג וועלן מיר זיך צוריק קערן אהיים‬ ‫)‪Departs from KOSICE 16:55 (Polish time‬‬ ‫)‪Lands at Luton 18:40 (Uk time‬‬ ‫מיר וועלן אי׳׳ה זיין צוריק אין שטאט ‪ 8:00‬ביינאכט‬ ‫ר פלאץ‪:‬‬ ‫בברכת האטס גע׳פועל׳ט אלעס גוטס‬ ‫וועד בוני זעליחוב‬ ‫‪33‬‬ ‫טייטלבוים‬ ‫הרב שלמה‬ ‫מחשבות‬ ‫יו"ר מכון מחשבת החינוך‬ ‫גליון קפח שנה ה‬ ‫פרשת בה"ב‬ ‫וואס איז די‬ ‫מ"ה ה' אלוקיך דורש‬ ‫מעמך? ‪ -‬ונחנו מ"ה!‬ ‫גרויסקייט פון דעם?‬ ‫סוף פרשת בחוקותי נאך די שווערע תוכחה שרייב אונז‬ ‫די תורה די פרשה פון ערכין‪ ,‬דער דין פון א יוד וואס‬ ‫נעמט זיך אונטער צו געבן פאר צדקה זיין ערך‪ ,‬זיין ווערט‪.‬‬ ‫וואס האט צו טוהן די פרשה פון ערכין מיט די תוכחה?‬ ‫פארוואס זענען זיי צוזאמען געשטעלט?‬ ‫דער דין פון ערכין איז געזאגט געווארן נאר ביי יודען און‬ ‫נאך א דריטע וועג פון א מחשבה וואס ס'לוינט‬ ‫זיך צו טראכטן פון דעם‪.‬‬ ‫*‬ ‫משה'לה איז זייער א זיסער און לעבעדיגער יינגל‪,‬‬ ‫ער האט ליב צו פארברענגען מיט זיינע חברים‬ ‫לעצטע וואך האט כלל ישראל מיט געלעבט‬ ‫א שווערע טראגעדיע ווען פינעף און פערציג‬ ‫יידישע קינדער זענען אום געקומען אויף א‬ ‫שרעקליכע אופן‪ ,‬אינמיטן די גרויסע הילולא פון‬ ‫רבי שמעון בר יוחאי אין מירון‪.‬‬ ‫יעדער איינער פרעגט זיך קשיות‪ ,‬פארוואס און‬ ‫נישט ביי גויים‪ ,‬דאס הייסט אז ווען א מענטש נעמט זיך‬ ‫צו לאכן און צו שפילען‪ ,‬און אלע חברים האבן‬ ‫ווי אזוי קען דאס זיין? און וואס וויל מען פון אונז?‬ ‫אונטער צו צאלן די ווערט פון א גוי פאר הקדש‪ ,‬נעמט‬ ‫אים אויך ליב ווייל ער האט א גוט הארץ און ער‬ ‫און ווי קען זיין אז רבי שמעון'ס זכות האט נישט‬ ‫מען דעם גוי און מ'קוקט וויפיל ער איז ווערט‪ ,‬אויב ער‬ ‫ברענגט אריין א געשמאקע און א לעבעדיגע‬ ‫מגין געווען? און נאך אנדערע פארשידענע‬ ‫איז א שטארקער גוי וואס קען גוט שלעפן זאכן און גוט‬ ‫מצב אין כיתה‪.‬‬ ‫קשיות וואס קומען ארויף אין אזעלכע סארטן‬ ‫ארבעטן איז ער ווערט מער‪ ,‬און אויב ער איז א קליינער‬ ‫מצבים‪.‬‬ ‫און א שוואכער וועט מען צאלן אויף אים אסאך ווייניגער‪.‬‬ ‫אבער די אלע גוטע מעלות וואס די חברים‬ ‫דאס איז ביי א גוי‪ ,‬אבער ביי א יוד ווען איינער זאגט אז‬ ‫דערציילן אויף משה'לה האבן זיך ארויס געוויזן‬ ‫מטבע הבריאה ווען ס'געשעהט א גרויסע‬ ‫נאר אין חיידער צווישן די חברים‪ ,‬און ווען‬ ‫אומגליק איז דא צוויי סארטן זאכן וואס מענטשן‬ ‫איז וואס האט דארט עמלק צוגעלייגט וואס וועגן דעם איז לבן‬ ‫זיך אן מיט די מצוה פון ברענגען ביכורים‪ .‬שטייט‬ ‫ער נעמט זיך אונטער צו צאלן די ווערט פון א יוד פאר‬ ‫הקדש‪ ,‬דא קוקט מען נישט ווי שטארק ער איז און וויפיל‬ ‫הייבט‬ ‫משה'לה איז אנגעקומען אהיים איז ער געווען‬ ‫פונקטליך‬ ‫פרשה‬ ‫מברר צו זיין‬ ‫אינגאנצן א אנדערע יינגעל‪.‬‬ ‫טוהן‪ ,‬די די‬ ‫ערשטע זאך איז‬ ‫כח ער האט‪ ,‬דא איז דא א פרייז וואס די תורה האט‬ ‫אלע פרטים ווי אזוי איז דאס געשעהן און ווער‬ ‫נאכגעלאפן יעקב? און ווי אזוי ווערט דאס פארראכטן דורך די‬ ‫וירשתה וישבת בה" ‪ -‬נאך‬ ‫הארץ אין זייער א‬ ‫געשריבן אז ער מוז צאלן‪ ,‬די גמרא לערנט ארויס פון‬ ‫דעם פסוק "בערכך נפשות" – אפילו מנוול ומוכה שחין"‬ ‫אויף געוואקסן‬‫תבאאיזאל‬ ‫וואס? כימשה'לה‬ ‫"והיה‬ ‫דערהאטפסוק‬ ‫געדארפט מאכן‬ ‫און ווער האט געדארפט פאלגן וועמען? און מסודר'דיגע שטוב‪ ,‬יעדע זאך האט געהאט א‬ ‫איז אין‬ ‫שולדיג? ווער‬ ‫אפילו א אויסגעשלאגענער צובראכענער יוד וועט מען‬ ‫יעדער איינער בויעט זיך אויף ביי זיך אין קאפ פלאץ און יעדע זאך האט געהאט א צייט‪ ,‬ס'איז‬ ‫מצוה פון ביכורים‪ ,‬וואס האט איינס מיטן צווייטן?‬ ‫דאס לאנד‪ ,‬דעמאלט‬ ‫באזעצןצייטאין‬ ‫צאלן אויף אים די זעלבע פרייז ווי אויף א געזונטער און א‬ ‫איינצופאקן‬ ‫שטאררקער מענטש‪ ,‬ווייל דא קוקט מען לויט דעם נפש‬ ‫זיךצו שפילן און א‬ ‫אוןא צייט‬ ‫אריינגייןגעווען‬ ‫וועסט וואס איז דא‬ ‫דו קלארע בילד‬ ‫וועןמיט א‬ ‫א מסקנא‬ ‫פונקטליך געשעהן‪.‬‬ ‫די שפילערייען‪ ,‬א צייט צו עסן און א צייט צו‬ ‫פון דעם יוד און נישט לויט דעם גוף‪.‬‬ ‫בכלל מוז מען פארשטיין די מצוה פון ביכורים וואס איז זייער‬ ‫ביכורים‪ .‬דער ספרי‬ ‫ברענגעןפלאץ צו‬ ‫פלאץ צו עסן און א‬ ‫פארוואס טאקע?‬ ‫זאלסטו‬ ‫מראשית‪ "...‬גיין שלאפן‪ ,‬א‬ ‫"ולקחתקומט גלייך נאך דעם איז‬ ‫די צווייטע זאך וואס‬ ‫צו טרעפן די רוחניות'דיגע סיבה‪ ,‬יעדער איינער שפילען‪ ,‬א פלאץ פאר די שיך און א פלאץ פאר‬ ‫ווייל א יוד וואס ליידט‪ ,‬א יוד וואס ס'קומען אויף אים‬ ‫זוכט און וויל וויסן וואס איז די עבירה וואס די טאש‪ ,‬און דאס האט משה'לה נישט געקענט‬ ‫א חשוב'ע מצוה אבער פון די אנדערע זייט איז עס זייער נישט‬ ‫תבא אל הארץ – עשה מצוה האמורה‬ ‫יסורים‪ ,‬ווערט נישט ווייניגער‪ ,‬פארקערט ער ווערט מער‬ ‫אויסגערייניגט און מער חשוב‪ ,‬זיין נפש ווערט נאך מער‬ ‫פלאץ "כי‬ ‫פארטראגן‪.‬‬ ‫און וועלכע זאך‬ ‫אויפן‬ ‫שרייבטגעעשעהן‪,‬‬ ‫וועגן דעם איז דאס‬ ‫פונקטליך מוז'ן מיר מחזק זיין‪ ,‬און ס'איז ממשיך משה'לה האט ליב געהאט צו מאכן לעבעדיג און‬ ‫חשוב נאך ער האט יסורים‪.‬‬ ‫מצוה וואס ס'ווערט דא‬ ‫וועגן דעם איז די פרשה פון ערכין געשריבן געווארן נאך‬ ‫האט נישט ליב‬ ‫משה'להדי‬ ‫מצב‪ ,‬טו‬‫לארץ"א –‬ ‫שבשכרה תיכנסאריין ברענגען‬ ‫רמזים‬ ‫די‬ ‫טרעפן‬ ‫צו‬ ‫ווייסן‬ ‫בעניןוואס‬ ‫מיט אנדערע‬ ‫פארשטענדליך‪ ,‬אונז פארשטייען נישט אין די גרויסקייטן פון‬ ‫וואס מ'האט שוין געוואוסט פריהער אז דאס גייט געהאט צו האלטן סדרים מיט שעות‪ ,‬ער האט‬ ‫די תוכחה‪ ,‬אז אויב ס'וועט קומען א יוד א בעל יסורים‬ ‫און ער וועט טראכטן ביי זיך‪ ,‬אוי וויי‪ ,‬אזוי פיל צרות‬ ‫פארוואס‪.‬‬ ‫געשעהן און‬ ‫קענען אריינגיין אין ארץ‬ ‫וועסטו‬ ‫מצוה‬ ‫זייער ליב געהאט אז מ'קען עסן ווען מ'וויל און‬ ‫וואס איך גיי אריבער‪ ,‬וואס בין איך שוין ווערט סתם א‬ ‫מ'וויל און ווי אזוי‬ ‫שפילן מיט וואס‬ ‫דעם‬ ‫מ'וויל און‬ ‫בשכרפון ווי‬ ‫געשריבן און‬ ‫מצוות ס'איז קלאר אז אין יעדע מצוה ליגט זייער אסאך געהויבענע‬‫אויסגעשלאגענע הושענא! מסתמא בין איך א גרויסער‬ ‫די צוויי נטיות פון דעם מענטש שטאמט‬ ‫איין נקודה‪ ,‬יעדער מענטש האט אין זיך א מ'וויל‪ ,‬אבער וואס זאל מען טוהן אז אינדערהיים‬ ‫ישראל‪ .‬ער האט מורא אז אפשר איז נישטא קיין פלאץ פאר אזא סארט אויף‬ ‫בעל עברה און וועגן דעם האב איך אזוי פיל צרות‪.‬‬ ‫נאטורליכע פחד און‬ ‫זאכן וואס איז אסאך העכער פון אונזערע‬ ‫זאגט אים די תורה קוק דיך נישט אזוי שטארק אראפ‪,‬‬ ‫וועט עס געשהען אויך פאר אים‪ ,‬ממילא ווען ער פירונג‪ ,‬און וואס זאל מען טוה אז אינדערהיים‬ ‫אויך ווען דו וואלסט אריבער געגאנגען חלילה די גאנצע‬ ‫איז דא געזעצן און משה'לה האט פיינט געזעצן‪.‬‬ ‫פארשטייט שוין ווער ס'איז שולדיג און ווי אזוי‬ ‫תוכחה ביסטו ווערט‪ ,‬א ווערט פון א געשלאגענער יוד‬ ‫השגות‪ ,‬אבער אויף די מצוה איז דא זייער א‬ ‫איז מיט גארנישט נישט ווייניגער פון א אנדערער יוד‬ ‫וואס ס'גייט אים גוט‪ ,‬ווייל דער נפש איז די וויכטיגסטע‪.‬‬ ‫ספרי‪,‬‬ ‫טאג נאך טאג‬ ‫דעם‬‫פארשטייןגעטראפן‬ ‫שווער צואזוי האט זיך משה'לה‬ ‫ס'איז זייער‬ ‫דאס איז פונקטליך געשעהן‪ ,‬און וואס זענען די‬ ‫עבירות וואס האבן דאס גורם געווען‪ ,‬קען ער זיך מיט א גרויסע שוועריגקייט‪ ,‬און מיט שווערע‬ ‫די‬ ‫בארוהיגן מיט די מסקנא אז ער איז נישט אויף‬ ‫ספעציעלע אויסדרוק פון חז"ל‪.‬‬ ‫דער וואונדער איז‬ ‫א שטר פון געלד בלייבט די זעלבע ווערט אויך ווען ער‬ ‫איז צוקנייטשט און צוטרויטן ‪ -‬א ווערט פון א יידישע‬ ‫נשמה ווערט קיינמאל נישט ווייניגער אויך ווען ס'איז נאך‬ ‫מלחמות צווישן אים מיט זיינע עלטערן‪ ,‬משה'לה‬ ‫ווען‬ ‫פארגיי אהין‪,‬‬ ‫מצוה קום אהער‬ ‫נישט‪,‬די‬ ‫משה'לה גיי נישט‪,‬‬ ‫נישטמאךטון‬ ‫מ'קעןנישט די‬ ‫אויבאון ער מאכט‬ ‫וויילבעלי עבירה‬ ‫טעותים‪ ,‬מ'קען ווייטער רוהיג שלאפן ובא לציון א‪.‬א‪.‬וו‪ .‬די אטמאספער אין דערהיים איז געווען‬ ‫ליסט פון די‬ ‫א תוכחה‪.‬‬ ‫קען‬ ‫אויס‬ ‫גואל‪.‬מ'קומט אריין אין ארץ ישראל איז ווי אזוי‬ ‫פראבירט‬ ‫האבן‬ ‫עלטערן‬ ‫די‬ ‫אנגעצויגן‪,‬‬ ‫זייער‬ ‫דער מדרש שרייבט "בראשית בשביל‬ ‫נאך גרעסער ווען‬ ‫א גוטן שבת‬ ‫"בערכך נפשות להשם"‬ ‫מיר קומען נישט פארשטעלן דא וואס איז צו לערנען משה'לה ווי אזוי זיך צו פירן ריכטיג‪,‬‬ ‫די ריכטיגע סיבה און וואס וויל טאקע דער משה'לה האט נישט געקענט פארשטיין וואס‬ ‫מען‬ ‫אנגעשריגן‬ ‫וועט‬ ‫דעםהאבן אים‬‫בזכות די עלטערן‬ ‫און מ'וויל פון אים‪,‬‬ ‫טוןמירדיווילן דאמצוה‬ ‫מעןפון אונז‬ ‫מ'זעט אין חז"ל‬ ‫פארשטעלן‬ ‫אייבישטער‬ ‫התורה שנקראת ראשית בשביל ישראל‬ ‫אריינגיין אין ארץ ישראל? ווי אזוי וועל איך‬ ‫שנקראו ראשית ובשביל ביכורים שנקראו‬ ‫די גרויסע שמחה‬ ‫דאס טון אויב איך בין נאך נישט אין ארץ ישראל‬ ‫ראשית" – אז דער גאנצער וועלט איז באשאפן‬ ‫געווארן וועגן די אידן און וועגן די תורה וואס‬ ‫און די גרויסע‬ ‫און ווי אזוי וועל איך האבן ארץ ישראל אויב איך‬ ‫ווערט אנגערופן "ראשית" און אויך וועגן די‬ ‫פאראדעס וואס‬ ‫וועל דאס נאכנישט טון?‬ ‫ביכורים וואס זענען אנגערופן "ראשית"‪ .‬אויף‬ ‫מ'האט געמאכט‬ ‫דער בעל הטורים שרייבט אין אנהייב פון די‬ ‫די ערשטע צוויי "ראשית" קען מען נאך אביסל‬ ‫מיטן ברענגען דעם‬ ‫סדרה‪ ,‬אז די פריערדיגע סדרה ענדיגט זיך מיט‬ ‫די מצוה פון מחיית עמלק און אונזער סדרה‬ ‫האבן א השגה וואס כלל ישראל איז און וואס‬ ‫קארב מיט די ביסל‬ ‫הייבט זיך אן מיט די מצוה פון ביכורים‪ ,‬ווייל‬ ‫די תורה איז און אז זיי ביידע זענען אזוי וויכטיג‬ ‫פירות‪ ,‬וואס איז‬ ‫די צוויי מצוות האבן א שייכות‪ ,‬און די פעולות‬ ‫אז די גאנצע וועלט זאל באשאפן ווערן כדי כלל‬ ‫ישראל זאל לערנען די תורה‪.‬‬ ‫טאקע די גרויסע‬ ‫פון עמלק איז געווען אפצוהאלטן כלל ישראל‬ ‫זאך פון די מצוה?‬ ‫פון אריינצוגיין אין ארץ ישראל‪ ,‬און שוין פון די‬ ‫אבער ביכורים? די גאנצע בריאה פון די וועלט‬ ‫צייטן וואס יעקב אבינו איז אנטלאפן פון לבן איז‬ ‫אלע טויזנטער יארן און אלע מיליאנען מענטשן‪,‬‬ ‫עמלק געגאנגען דערציילן פאר לבן אז יעקב‬ ‫מיט אלעס וואס מיר זעען ארום אונז‪ ,‬דאס איז אלעס כדי א איד‬ ‫איז אנטלויפן און וועגן דעם "ארמי אובד אבי" לבן האט געוואלט‬ ‫זאל קענען ברענגען ביכורים‪ ,‬און די ביכורים אליין איז פון די זאכן‬ ‫הרג'ענען יעקב‪ ,‬און וועגן דעם דערמאנט מען ביי די ביכורים דעם‬ ‫וואס "אין להם שיעור" דאס הייסט אז א איד האט אין זיין פעלד‬ ‫דאנק פאר'ן אויבערשטער וואס האט אונז געראטעוועט פון‬ ‫איין פייג אדער איין מילגרוים קען ער שוין ברענגען פאר ביכורים‪,‬‬ ‫"ארמי אובד אבי" – דער לבן וואס האט געוואלט הרג'ענען יעקב‪.‬‬ ‫פארדעם איז באשאפן געווארן די וועלט?‬ ‫דער בעל הטורים איז נישט אזוי קלאר‪ ,‬וואס האט עמלק‬ ‫דער וואונדער איז נאך גרעסער ווען מ'זעט אין חז"ל די גרויסע‬ ‫געהאט מיט לבן‪ ,‬האט ער אים דען געדארפט דערציילן אז יעקב‬ ‫שמחה און די גרויסע פאראדעס וואס מ'האט געמאכט מיטן‬ ‫איז אנטלאפן? לבנ'ס קינדער זענען אים דאך אליין געקומען זאגן?‬ ‫‪34‬‬ ‫לר‚ל ‪‰‬י‡רˆייט‬ ‫כ"„ ‡לול ‪ '‡ -‬סליחו˙‬ ‫דער חפץ חיים זי"ע וואס‬ ‫האט אכטונ געגעבן אויף‬ ‫דעם מויל און אויער פון‬ ‫כלל ישראל האט זיכער א‬ ‫גרויסן כח און זיינע‬ ‫תפילות אויף כלל ישראל‬ ‫ווערן נתקבל לרחמים‪.‬‬ ‫קוויטלפ‡ר ‪50£‬‬ ‫˜וויטל‬ ‫˜ורˆע‬ ‫‪ £20‬א‬ ‫פ‡ר ‪ ‡ 20£‬פאר‬ ‫‚‡נˆעפאר די גאנצע משפחה‬ ‫‡‬ ‫מ˘פח‪‰‬פ‡ר‬ ‫פאר ‪£50‬‬‫פ‡ר „י‬ ‫פ‡רליינען‬ ‫מען‬ ‫וועט‬ ‫נ„ב‪‰‬‬ ‫פאר א גרעסערע נדבה וועט מען‬‫‚רעסערע‬ ‫‡ייער ˜וויטל ביי נ‡ך ˜ברי ˆ„י˜ים‪.‬‬ ‫‪079663.66743‬קברי צדיקים‪.‬‬ ‫אייער קוויטל ביי נאך‬ ‫פארליינען‬ ‫רופט‪:‬‬ ‫ביטע‬ ‫ביטע רופט‪07966.366.743 :‬‬ ‫‪35‬‬ ‫גרויסע טעות‪ ",‬האבן זיך די דארפסלייט גע'עקשנ'ט‪" ,‬ענק מוזן‬ ‫ברענגען דעם קארב מיט די ביסל פירות‪ ,‬וואס איז טאקע די‬ ‫פארברייטערן די וועג‪".‬‬ ‫גרויסע זאך פון די מצוה?‬ ‫"איר קענט זיין רואיג מיר ווייסן פונקטליך וואס מיר טוען‪ ",‬האבן‬ ‫*‬ ‫די ארבעטערס פראבירט צו בארואיגן די פויערן‪".‬‬ ‫אין איין שיינעם טאג איז צושטערט געווארן די שטילקייט און די‬ ‫אבער די דארפסלייט האבן דאס נישט געקענט פארשטיין‪ ,‬זיי‬ ‫רואיגקייט פון די קליינע דערפל‪ ,‬מיט דערשראקענע אויגן האבן‬ ‫האבן אפילו געפרעגט דער עלטסטער פון דארף וואס ער איז אויך‬ ‫די פויערן צוגעקוקט ווי צענדליגער וועגענער שטעלן זיך אפ אין‬ ‫געווען דער קלוגסטער פון אלע‪ ,‬און ער איז אפילו אמאל מיט יארן‬ ‫זייער קליינעם דארף‪ ,‬פון די וועגענער זענען אראפ א גרויסע גרופע‬ ‫צוריק געווען אין א שטאט‪ ,‬און ער האט זיי אויך געזאגט אז ס'קען‬ ‫פון שטארקע מענטשן‪ ,‬זיי האבן אויסגעפאקט פון די אנדערע‬ ‫נישט זיין אזא זאך‪ ,‬ס'איז נישטא אזא מושג אז א וואגן זאל פארן‬ ‫וועגענער לאנגע אייזענעס און גאנצע בערג מיט שטיינדעלעך‪ ,‬און‬ ‫אן א פערד‪.‬‬ ‫זיך גענומען צו די ארבעט‪.‬‬ ‫"מסתמא האבן זיי דא עפעס א באהאלטענע פלאן וואס זיי‬ ‫"ווער זענט איר? און וואס זוכט איר דא?" האבן די דארפסלייט‬ ‫מאכן‪ ,‬און מסתמא איז דאס עפעס שלעכט פאר אונז און וועגן‬ ‫געפרעגט‪.‬‬ ‫דעם ווילן זיי אונז נישט דערציילן‪ ,‬מ'דארף זיך דערווייטערן פון‬ ‫"מיר זענען שלוחים פון די רעגירונג‪ ",‬האבן זיי געענטפערט‪.‬‬ ‫זיי‪ ",‬האבן די פויערן מחליט געווען איינשטימיג‪.‬‬ ‫"מיר קומען פון די גרויסע שטאט‪".‬‬ ‫פון יענעם טאג און ווייטער האבן די דארפסלייט זיך צוקריגט‬ ‫"און וואס זענען די אלע שטיינער און די לאנגע אייזענעס וואס‬ ‫מיט די ארבעטערס‪ ,‬זיי האבן זיי פראבירט צו צושטערן די ארבעט‪,‬‬ ‫ענק האבן דא מיטגעברענגט?" האבן זיי געפרעגט מיט וואונדער‪.‬‬ ‫און נישט מסכים געווען זיי צו פארקויפן עסן אדער טרינקען‪.‬‬ ‫"וואס מאכט מען דא?"‬ ‫אבער די ארבעט איז ווייטער אנגעגאנגען‪ ,‬און נאך א לאנגע‬ ‫"מיר בויען דא אויף א וועג פאר די באן וואס גייט אריבערפארן‬ ‫צייט פון ארבעט איז די באן ליניע געווען גרייט‪ ,‬און מיט גרויסע‬ ‫דא אין דארף‪".‬‬ ‫פאראדעס האט מען אויסגערופן אויף די ערשטע נסיעה וואס‬ ‫"וואס איז דאס א באן?" האבן זיי געפרעגט‪" .‬מיר האבן נאך‬ ‫דער באן גייט אריבערפארן דא אין דארף‪.‬‬ ‫קיינמאל נישט געהערט פון אזא זאך‪".‬‬ ‫די דארפסלייט האבן נישט געקענט גלייבן אז דאס איז טאקע‬ ‫"דאס איז א לאנגע לאנגע וואגן וואס פארט אריבער אין אלע‬ ‫אמת‪ ,‬אבער זיי האבן זיך נישט געקענט‬ ‫פלעצער‪ ",‬האבן זיי פראבירט צו ערקלערן‪" .‬און‬ ‫איינהאלטן און אלע זענען געקומען זען די‬ ‫גרויסע וואונדער ווי אזוי די וואגן פארט אן א‬ ‫אין יענעם טאג‬ ‫מיר גרייטן צו די וועג‪".‬‬ ‫פערד‪.‬‬ ‫זענען די פויערן‬ ‫זיי האבן נישט געקענט בשום אופן פארשטיין‬ ‫און די אומגלויבליכע זאך איז געשען‪ ,‬מיט‬ ‫פארוואס איז נישט גענוג גוט די וועג וואס ס'איז נישט ארויס צום‬ ‫א שטארקע פייף איז די באן אנגעקומען אין‬ ‫טאג‪.‬וועג וואס אלע פערדן פארן ארבעט‪ ,‬זיי האבן‬ ‫דא ביז יעצט‪ ,‬די‬ ‫אריבער יעדן‬ ‫די דארף‪ ,‬א לאנגע שורה פון צען וואגאנען‬ ‫די דארפס מענטשן האבן נאך געקוקט מיט זיך נישט געקענט‬ ‫האט זיך אפגעשטעלט אינמיטן דארף‪ ,‬ביים‬ ‫וואונדער ווי די ארבעטערס שפרייטן אויס די בארואיגן פון וואס‬ ‫ערשטן וואגאן איז געזעצן דער קאנדאקטער‬ ‫מיטן פייפער‪ ,‬און נאך אפאר מינוט פון ווארטן‬ ‫שטיינער און לייגן אויף דעם ברעטער און פון דא איז געשען‪ ,‬זיי‬ ‫האט ער געגעבן א פייף און די וואגאנען האבן‬ ‫מוזן טרעפן וואו‬ ‫ביידע זייטן לאנגע קורות פון אייזן‪.‬‬ ‫אנגעהויבן צו פארן‪.‬‬ ‫איז דא די ליגנט‬ ‫"אבער פארוואס מאכט איר אזא שמאלע‬ ‫אלע דארפסלייט האבן זיך אראפגעבויגן צו‬ ‫וועג?" האבן זיי געפרעגט‪" .‬די פערדן וועלן און וואו האט מען‬ ‫זען וואו די פערדן זענען באהאלטן אבער זיי‬ ‫דאך נישט קענען אריבערגיין אזא וועג‪ ,‬ס'וואלט דא באהאלטן די‬ ‫געדארפט זיין אביסל ברייטער‪".‬‬ ‫האבן גארנישט געקענט זען‪ ,‬און די באן איז מיט‬ ‫פערדן‪ ,‬עפעס א‬ ‫א שנעלקייט אוועקגעפארן און פארשוואונדן‬ ‫שטיקל איז דא דא‪,‬‬ ‫"ס'איז בסדר‪ ,‬איר קענט זיין רואיג‪ ",‬האבן די‬ ‫געווארן פון זייערע אויגן‪.‬‬ ‫ארבעטערס זיי געענטפערט‪" .‬דער וואגן וואס‬ ‫מ'דארף עס נאר‬ ‫גייט דא פארן האט נישט קיין פערד‪ ,‬ער פארט‬ ‫אין יענעם טאג זענען די פויערן נישט ארויס‬ ‫צום ארבעט‪ ,‬זיי האבן זיך נישט געקענט‬ ‫טרעפן – זענען‬ ‫מיט א מאטאר‪".‬‬ ‫בארואיגן פון וואס דא איז געשען‪ ,‬זיי מוזן‬ ‫זיי געקומען צו די‬ ‫"וואס?! א וואגן וואס פארט אן פערד?!‬ ‫טרעפן וואו איז דא די ליגנט און וואו האט מען‬ ‫מסקנא‬ ‫ס'קען נישט זיין אזא זאך! ענק האבן זיכער א‬ ‫‪36‬‬ ‫די צענטע וואגאן האבן מיר גלייך געכאפט‪ ,‬מיר האבן דאס‬ ‫דא באהאלטן די פערדן‪ ,‬עפעס א שטיקל איז דא דא‪ ,‬מ'דארף עס‬ ‫אויפגעשריבן‪ ,‬און ביי די קומענדיגע סטאנציע האבן מיר זיך‬ ‫נאר טרעפן – זענען זיי געקומען צו די מסקנא‪.‬‬ ‫אריבערגעכאפט צום ניינטן וואגאן‪ ,‬דארט האבן מיר זיך ממש‬ ‫פון יענעם טאג און ווייטער‪ ,‬יעדע מאל וואס מ'האט געהערט די‬ ‫אריינגעלייגט אין א סכנה ווען מיר זענען אריינגעקראכן אונטער‬ ‫פייף פונעם באן האבן אלע אפגעלאזט זייער ארבעט און געלאפן‬ ‫דעם וואגן ממש נעבן די רעדער‪ ,‬און מיר האבן מגלה געווען דעם‬ ‫זען די באן‪ ,‬אפשר וועט מען טרעפן דער טריק‪ ,‬אבער דער באן‬ ‫גרויסן סוד‪ ,‬דער ניינטער וואגן פארט ווייל ער איז צוגעבינדן צום‬ ‫איז אלעמאל אזוי שנעל אריבערגעפלויגן אז מ'האט גארנישט‬ ‫אכטן וואגן וואס שלעפט אים‪.‬‬ ‫געקענט כאפן‪.‬‬ ‫צוואנציג פראצענט פון די טריק האבן מיר שוין אויסגעטראפן‪.‬‬ ‫"מיר מוזן אויסטרעפן דעם טריק וואס איז דא באהאלטן‪ ",‬האבן‬ ‫און אזוי האבן מיר זיך נישט מייאש געווען ביז מיר האבן‬ ‫זיי איין טאג מחליט געווען אלע צוזאמען‪.‬‬ ‫אויסגעטראפן אלע ניין וואגאנען פונקטליך ווי אזוי זיי פארן‪ ,‬דאס‬ ‫וויאזוי וועט מען דאס טון?‬ ‫איז דורך דעם וואס זיי זענען צוגעבינדן צו דער וואגן וואס איז פאר‬ ‫"מיר וועלן אלע צוזאם נעמען געלט‪ ",‬האט דער עלטסטער פון‬ ‫זיי‪.‬‬ ‫דארף געגעבן אן עצה‪" .‬און מ'וועט קויפן צוויי טיקעטס פאר די‬ ‫ניינציג פראצענט האבן מיר אין די הענט‪.‬‬ ‫באן‪ ,‬מיר וועלן שיקן די צוויי קלוגסטע מענטשן פון דארף זאלן‬ ‫ס'איז אונז נאר געבליבן צו וויסן ווי אזוי דער ערשטער וואגאן‬ ‫פארן מיטן באן‪ ,‬און די גאנצע וועג וועלן זיי פונקטליך נאכקוקן‬ ‫פארט‪ ,‬און דאס האבן מיר נאכנישט פארשטאנען‪ ,‬אבער וואס איז‬ ‫וואס ס'גייט דארט פאר‪ ,‬און אזוי וועלן זיי אויסטרעפן דעם גרויסן‬ ‫דאס צען פראצענט וואס מיר ווייסן נישט קעגן ניינציג פראצענט‬ ‫בלאף‪".‬‬ ‫וואס מיר ווייסן שוין יא‪...‬‬ ‫אומר ועושה‪ ,‬צומארגנס זענען די צוויי קלוגסטע חברה פון‬ ‫אזוי דרייען זיך ארום די פארשערס אויפן וועלט און קענען‬ ‫דארף ארויף אויפן באן‪ ,‬זיי האבן זיך מיטגענומען פאפיר און‬ ‫ערקלערן פונקטליך וויאזוי דער רעגן קומט און‬ ‫פעדערס‪ ,‬אויפצושרייבן יעדע זאך וואס זיי זעען‪ ,‬און זיי האבן‬ ‫וויאזוי ס'מאכט די ביימער וואקסן און וויאזוי‬ ‫צוגעזאגט אז זיי וועלן שוין טרעפן און דערציילן‬ ‫איינמאל פאר אלעמאל די גרויסע ליגנט וואס‬ ‫איז פלוצלינג קאלט און נאכדעם הייס‪ ,‬אלעס‬ ‫ס'איז אונז נאר‬ ‫ס'ליגט דא‪.‬‬ ‫קענען די פארשערס ערקלערן‪ ,‬די גאנצע ניינציג‬ ‫געבליבן צו וויסן ווי‬ ‫פראצענט פון די בריאה‪ .‬אבער ווי אזוי פארט‬ ‫דריי טעג שפעטער זענען זיי צוריקגעקומען‪.‬‬ ‫דער ערשטער וואגן? ווער שלעפט די גאנצע‬ ‫אזוי דער ערשטער‬ ‫וואגאן פארט‪,‬‬ ‫"נו וואס האט איר אויסגעטראפן?" האבן‬ ‫וועלט? ווער מאכט אלעס זאל זיך דרייען? דאס‬ ‫אלע זיי ארומגענומען‪.‬‬ ‫האבן זיי נישט מגלה געווען!‬ ‫און דאס האבן‬ ‫"מיר האבן נאך נישט אלעס פונקטליך‪ ",‬האבן‬ ‫*‬ ‫מיר נאכנישט‬ ‫זיי געענטפערט מיט גרויס חשיבות‪" .‬אבער‬ ‫די גאנצע מטרה פון די בריאה פון די וועלט‬ ‫פארשטאנען‪,‬‬ ‫ניינציג פראצענט ווייסן מיר שוין‪".‬‬ ‫איז ווייל "נתאוה הקב"ה להיות לו דירה‬ ‫אבער וואס‬ ‫אלע זענען שטיל געווארן צו הערן זייערע‬ ‫בתחתונים"‪ ,‬דער אויבערשטער האט געוואלט‬ ‫איז דאס צען‬ ‫רייד‪ ,‬און זיי האבן ערקלערט‪:‬‬ ‫אז דא אונטן אין די נידעריגע וועלט מיט אלע‬ ‫פראצענט וואס‬ ‫מיר זענען ארויף אויף די לעצטע וואגאן‪ ,‬מיר‬ ‫גשמיות'דיגע זאכן ארום און ארום זאל נתגלה‬ ‫מיר ווייסן נישט‬ ‫זענען נישט געווען פויל און מיר האבן גלייך‬ ‫ווערן זיין גרויסקייט‪ ,‬און דער תפקיד פון דער‬ ‫קעגן ניינציג‬ ‫אנגעהויבן צו ארבעטן‪ ,‬אזוי ווי דער באן האט‬ ‫איד איז אראפצוברענגען די שכינה דא אין יעדע‬ ‫פעולה וואס ער טוט על פי התורה‪ ,‬אזוי ווי מיר‬ ‫פראצענט וואס‬ ‫אנגעהויבן צו פארן זענען מיר ארויסגעקראכן‬ ‫האבן געזען בשביל התורה שנקראת ראשית‬ ‫מיר ווייסן שוין יא‪...‬‬ ‫פון די הינטערשטע טיר און אראפגעקוקט‬ ‫אונטער דעם וואגן‪ ,‬ס'איז געווען ממש א סכנה‬ ‫און בשביל ישראל שנקראו ראשית‪.‬‬ ‫אבער מיר האבן זיך נישט געלאזט‪ ,‬און מיר‬ ‫די מהות פון עמלק איז געווען אריינצולייגן א קאלטקייט אין‬ ‫האבן אויסגעטראפן אז ס'איז זייער פשוט‪ ,‬דער צענטער וואגאן‬ ‫אמונה‪ ,‬אזוי ווי מיר ווייסן אז עמלק איז בגימטריא ספק‪ ,‬און זיין‬ ‫איז צוגעבינדן צו די וואגן וואס איז פארנט פון אים און ער שלעפט‬ ‫גאנצע עבודה איז געווען אריינצוברענגען ספקות אין אמונת ה' און‬ ‫אים‪ .‬נו‪ ,‬א גרויסע חכמה‪ ,‬אז דער וואגן פאר אים שלעפט אים‬ ‫פארשפרייטן כפירה אויף די וועלט רח"ל‪.‬‬ ‫אוודאי פארט ער‪...‬‬ ‫‪37‬‬ ‫האט דא גארנישט געמאכט‪ ,‬ווען נישט דער אויבערשטער ברענגט‬ ‫ווען כלל ישראל איז ארויס פון מצרים האט די גאנצע וועלט‬ ‫אים די רעגן און די זון וואלט ער דען דאס געקענט אליין ברענגען?‬ ‫געזען די גרויסע כח פון דער אויבערשטער און די גאנצע וועלט‬ ‫פון די קערעלעך וואס ער האט אריינגעלייגט אין די ערד האט ער‬ ‫האט געציטערט צו טשעפען כלל ישראל‪ ,‬ביז עמלק איז געקומען‬ ‫געקענט אליין מאכן פון זיי א בוים? און נאך דערצו אזא בוים וואס‬ ‫און אויסגערופן פאר אלע‪ ,‬אז דאס איז גאר נישט יד ה'‪ ,‬דאס איז‬ ‫ברענגט ארויס פירות‪ ,‬און אין די פירות איז דא נאך קערלעך וואס‬ ‫אזוי די טבע פון די וועלט אז ס'איז דא מלחמות און אמאל געווינט‬ ‫אין זיי ליגט די כח צו מאכן נאך ביימער‪ ,‬קען דאס דער מענטש‬ ‫דער און אמאל יענער‪ ,‬ער איז געקומען אריינלייגן א ספק אין די‬ ‫באווייזן אן דער אויבערשטער? איז שוין אויפגעשטאנען איינער‬ ‫גאנצע מציאות פון יציאת מצרים‪.‬‬ ‫וואס קען בויען א טיש וואס דער טיש האט‬ ‫די זעלבע מעשה האט שוין עמלק געטון אויך‬ ‫אין זיך קערלעך ארויסצוברענגען פון זיך נאך א‬ ‫טיש?‬ ‫וועגן דעם האט‬ ‫ביי לבן‪ ,‬ווען יעקב אבינו איז אנטלאפן פון לבן‪,‬‬ ‫האט לבן מורא געהאט נאכצולויפן‪ ,‬ער האט‬ ‫ס'איז זייער קלאר אז דאס איז פון דער‬ ‫מען געמאכט פון‬ ‫געוואוסט אז דער אויבערשטער איז מיט יעקב‬ ‫אויבערשטער מ'דארף נאר איין מינוט‬ ‫די ביכורים אזא‬ ‫און ס'לוינט זיך נישט צו טשעפען מיט אים‪,‬‬ ‫אריינטראכטן‪.‬‬ ‫גרויסע געשעפט‬ ‫ביז עמלק איז געקומען און איינגערעדט לבן‪,‬‬ ‫ווען דער מענטש קומט מיט די ערשטע פרי‬ ‫מיט אזעלכע‬ ‫ס'איז גארנישט קיין געטליכע זאך האסט נישט‬ ‫וואס איז געצייטיגט געווארן‪ ,‬ער נעמט דעם פרי‬ ‫גרויסע פאראדעס‪,‬‬ ‫וואס מורא צו האבן‪ ,‬ס'איז אלעס טבע און דיין‬ ‫איידעם האט דיר פשוט בא'גנב'עט און יעצט‬ ‫און ער רופט אויס "דאס איז פאר ביכורים"!‬ ‫מפרסם זיין די‬ ‫אנטלויפט ער‪ ,‬דאס איז נישט מער פון "כי בורח‬ ‫"דאס איז די פירות פון דער אויבערשטער"‬ ‫און די ערשטע פירות נעם איך אויף ביכורים‬ ‫מלוכה פון דער‬ ‫הוא" איינער וואס אנטלויפט‪ ,‬לויף אים נאך און‬ ‫צו דאנקען השי"ת‪ ,‬דאס איז די תשובה פאר‬ ‫אויבערשטער‬ ‫הרג'ע אים‪.‬‬ ‫עמלק דאס איז די תשובה פאר די גאנצע כפירה‬ ‫אויף די וועלט‬ ‫עמלק האט פראבירט אריינצוברענגען‬ ‫וואס עמלק ברענגט אויף די וועלט‪ ,‬און דאס איז‬ ‫די כפירה אויף די וועלט‪ ,‬ער האט געוואלט‬ ‫די מטרה פון בריאת העולם "בראשית בשביל‬ ‫אריינברענגען די השקפה אז אלעס איז טבע‪,‬‬ ‫הביכורים שנקראו ראשית" צו ברענגען אמונה אויף די וועלט‪.‬‬ ‫און אויף דעם קומט דער איד מיט א קלארע תשובה מיט די מצוה‬ ‫וועגן דעם האט מען געמאכט פון די ביכורים אזא גרויסע‬ ‫פון ביכורים‪.‬‬ ‫געשעפט מיט אזעלכע גרויסע פאראדעס‪ ,‬מפרסם זיין די מלוכה‬ ‫א מענטש ארבעט אין פעלד א גאנצע יאר‪ ,‬ער אקערט‪ ,‬פלאנצט‬ ‫פון דער אויבערשטער אויף די וועלט‪.‬‬ ‫איין און באוואסערט‪ ,‬ער זארגט זיך טאג און נאכט פאר זיין פעלד‬ ‫ווען משה רבינו האט אויסגעלערנט כלל ישראל אויף קרבן פסח‬ ‫און פאר זיינע פירות וואס ער ווארט צו זען‪ ,‬די שיינע פירות וואס‬ ‫שטייט אין פסוק "וילכו ויעשו בני ישראל" – די אידן האבן געטון‬ ‫פאר דעם האט ער אזויפיל געשוויצט די גאנצע יאר‪ ,‬און אין א‬ ‫וואס משה האט זיי געלערנט‪ ,‬למעשה האבן זיי דאס געטון צוויי‬ ‫גוטע שעה קומט ער אין פעלד און ער טרעפט די ערשטע פירות‬ ‫וואכן שפעטער‪ ,‬אבער וויבאלד זיי האבן פארשטאנען וואס זיי‬ ‫וואס ווערן געצייטיגט‪.‬‬ ‫דארפן טון און זיי האבן זיך דאס אונטערגענומען צו טון ווערט עס‬ ‫פון איין זייט איז נישטא נאך א מלאכה וואס ברענגט אזוי שטארק‬ ‫גערעכנט אזוי ווי זיי האבן עס שוין געטון‪ ,‬אזוי אויך דא ווען כלל‬ ‫די געפיל פון "כוחי ועוצם ידי עשה לי את החיל הזה" – מיט מיין‬ ‫ישראל האט זיך אונטערגענומען מלחמה צו האלטן מיט עמלק‪,‬‬ ‫כח‪ ,‬מיט מיינע צען פינגער האב איך מיר געברענגט די פירות צום‬ ‫צוברעכן די כפירה אויף די וועלט און זיך מתדבק זיין אין השי"ת‬ ‫טיש‪ ,‬ס'איז דא גארנישט געווען‪ ,‬ממש יש מאין‪ ,‬און איך בין נישט‬ ‫מיט אמונה שלמה‪ ,‬זיי האבן אנגעהויבן צו לעבן מיט אמונה און‬ ‫געזעצן א פוס אויף א פוס און מיט מיין שווערע ארבעט פון א גאנץ‬ ‫זיך אונטערגענומען צו ברענגען ביכורים‪ ,‬ממילא "עשה מצוה זו‬ ‫יאר בין איך צוגעקומען צו דעם‪ ,‬וואס איז מער טבע פון דעם?!‬ ‫שבשבילה תיכנס לארץ" דאס איז שוין געווען גענוג א זכות מ'זאל‬ ‫קענען אריין גיין אין ארץ ישראל‪.‬‬ ‫אבער פון די אנדערע זייט מיט אביסל התבוננות זעט ער אז ער‬ ‫צו באקומען דעם פולן גליון "מחשבות" שיקט אן אימעיל צום מערכת‬ ‫‪38‬‬ ‫בס"ד‬ ‫קריאה של חיבה‬ ‫מתכבדים אנו‬ ‫למסיבה‬ ‫בזה להזמינכם‬ ‫של מצוה‬ ‫לטובת‬ ‫חלוקת‬ ‫וירקות‬ ‫פירות‬ ‫למשפחות בדרך כבוד‬ ‫מיסודו של כ״ק מרן‬ ‫אדמו״ר מפאריסוב זצוק״ל‬ ‫שיתקיים ברצו״ה‬ ‫ביום ג׳ נצבים‬ ‫הבעל״ט‬ ‫בבית הרה״ח ר׳ יוסף טייטלבוים שליט״א‬ ‫‪159 Osbaldeston Road‬‬ ‫משעה ‪9:00‬‬ ‫פ נ י כ ם‬ ‫ל ק ב ל‬ ‫ה מ ח כ י ם‬ ‫מנחם מענדל לאווען יוסף טייטלבוים‬ ‫בן ציון גאלדשטיין‬ ‫אהרן לאנגבערג‬ ‫‪39‬‬ ‫באזוך‬ ‫אין‬ ‫א‬ ‫בי"ד של‬ ‫מעלה‬ ‫בשעת אונז גרייטן‬ ‫זיך צו שטיין פארן‬ ‫משפט ביים גרויסן‬ ‫יום הדין‪ ,‬ליינט‬ ‫איבער צדיקים‬ ‫וועלכע האבן געדינט‬ ‫אלץ דיינים אינעם‬ ‫בי"ד של מעלה‬ ‫ח"א‬ ‫בחיים חיותם‬ ‫‪40‬‬ ‫זמנים וואס אלע זיצן צוזאמען‪ .‬עס‬ ‫איז למעלה מהשגתינו צו פארשטיין ווי‬ ‫קען א צדיק פון דער וועלט זיין א חלק‬ ‫פונעם בית דין של מעלה‪ ,‬אבער עס איז‬ ‫איז א דבר ידוע וואס‬ ‫צדיקים האבן מגלה‬ ‫געווען‪ ,‬אז ווען מען‬ ‫עס‬ ‫איז דן א נשמה וואס קומט ארויף אויף‬ ‫א פאקט וואס אנשים נאמנים האבן‬ ‫יענעם עולם‪ ,‬זיצן נישט נאר מלאכים‬ ‫מעיד געווען ווי זיי האבן מיטגעהאלטן‬ ‫אינעם בית דין של מעלה‪ .‬נאר עס זענען‬ ‫פאסירונגען וואס צדיקים האבן דאס‬ ‫דא עטליכע בתי דינים‪ .‬איין בית דין פון‬ ‫אליין מגלה געווען‪.‬‬ ‫מלאכים‪ ,‬נאך א בית דין פון צדיקים וואס‬ ‫זענען שוין נסתלק געווארן לחיי העולם‬ ‫ווי פאסיג איז דאס יעצט ווען מען‬ ‫הבא‪ ,‬ווי אויך איז דא א בית דין פון‬ ‫שטייט שוין אט אט פארן גרויסן יום‬ ‫צדיקי הדור וואס זענען נאך אויף דער‬ ‫הדין‪ ,‬ווען אונז וועלן אלע שטיין פארן‬ ‫וועלט‪ ,‬וואס זיי קענען גרינגער מלמד‬ ‫משפט וכל העולם יעברו לפניו כבני‬ ‫זכות זיין אויף די נשמה פארשטייענדיג‬ ‫מרון‪ ,‬צו זען סיפורים פון צדיקים וועלכע‬ ‫מער די נסיונות וואס די נשמות גייען‬ ‫זענען אליינס געווען די דיינים ביים‬ ‫אדורך אויף די וועלט‪ .‬ווי אויך ווערט‬ ‫משפט אויבן אין הימל‪.‬‬ ‫געברענגט אין ספרים אז עס איז דא‬ ‫טיש האט ער זיך שטילערהייט צוריקגעקערט צו‬ ‫זיין אכסניא‪.‬‬ ‫דער מיסטעריעזער‬ ‫דאס זעלבע האט זיך אפגעשפילט צומארגנס‬ ‫גאסט ביים טיש‬ ‫ביים בייטאג טיש‪ .‬דער רבי האט אפגעראכטן‬ ‫איינער פון די פאסירונגען האט זיך אפגעשפילט‬ ‫זיין עבודת הקודש אין די צייט וואס דער‬ ‫ביי הרה"ק רבי יחזקאל'ע קוזמירער זי"ע‪,‬‬ ‫אומבאקאנטער גאסט שטייט קעגן איבער און‬ ‫וועלכער איז געווען פון די גרויסע תלמידים פון‬ ‫קוקט אים גאר שטארק אין פנים אריין‪ .‬נאכן טיש‬ ‫האט דער רבי געוואונטשן פארן עולם גוט שבת‬ ‫דער הייליגער חוזה פון לובלין זי"ע‪ ,‬און שפעטער‬ ‫און אריין צו זיך שטוב‪ .‬אויך דער גאסט האט‬ ‫אליין א גרויסער רבי פון טויזנטער חסידים‪.‬‬ ‫פונקט ווי נעכטן מיט קיינעם נישט אויסגעטוישט‬ ‫געווען איז דאס איין פרייטאג צונאכטס ביים‬ ‫קיין ווארט‪ ,‬נאר באלד נאכן טיש האט ער זיך‬ ‫טיש‪ ,‬דער רבי איז ווי זיין שטייגער אריינגעקומען‬ ‫שטילערהייט צוריקגעקערט צו זיין אכסניא‪.‬‬ ‫און אפגעראכטן זיין הייליגע עבודה מיט די‬ ‫ביי שלש סעודות האט זיך דער נייער אורח‬ ‫באטייליגונג פון הונדערטער חסידים און‬ ‫נאכאמאל באוויזן‪ ,‬ער האט אבער גארנישט‬ ‫אנשי מעשה‪ .‬קעגן איבער דעם רבי'ן האט זיך‬ ‫געקענט זען צוליב וואס דער רבי האט אפגעראכטן‬ ‫אוועקגעשטעלט אן אורח‪ ,‬א ניי פנים אין קוזמיר‪.‬‬ ‫שלש סעודות אין די פינסטער ווי איינגעפירט ביי‬ ‫ער איז נאך קיינמאל נישט דא געווען און קיינער‬ ‫צדיקים‪ .‬ווען עס איז שוין צוגעפאלן די נאכט האט‬ ‫האט אים נישט געקענט‪ .‬ער איז אזוי געשטאנען‬ ‫מען ווי דער מנהג אריינגעברענגט ליכט‪ .‬דעמאלט‬ ‫פון אנהייב טיש ביזן סוף און גאר שטארק‬ ‫האט דער מיסטעריעזער אורח אנגעכאפט די‬ ‫אריינגעקוקט דעם רבי'ן אין פנים‪.‬‬ ‫ליכט און געהאלטן נעבן זיך צו קענען בעסער‬ ‫באטראכטן דעם רבי'ן‪ .‬דער רבי האט אנגעהויבן‬ ‫דער רבי האט זיך פון אים נישט געמאכט‬ ‫זאגן תורה מיט גרויסע בכיות און דער גאנצער‬ ‫צוטון‪ ,‬נאר ווי זיין שטייגער געזונגען די הייליגע‬ ‫ציבור איז אריינגעשלעפט געווארן אין גאר א‬ ‫זמירות מיט גרויס דביקות‪ .‬נאכן טיש האט דער‬ ‫דביקות'דיגער מצב און בכלל נישט מיטגעהאלטן‬ ‫רבי געוואונטשן פארן עולם גוט שבת און אריין צו‬ ‫וואס עס טוט זיך ארום זיך‪ .‬פלוצלינג האט זיך‬ ‫זיך אין שטוב‪ .‬אויך דער גאסט האט מיט קיינעם‬ ‫דער רבי אפגעשטעלט און זיך אנגערופן צום‬ ‫נישט אויסגעטוישט קיין ווארט נאר באלד נאכן‬ ‫‪41‬‬ ‫מיסטעריעזן גאסט‪" ,‬וואס קוקסטו‬ ‫אזוי שטארק‪ ,‬דו דערקענסט מיך‬ ‫נישט?" דערנאך האט דער רבי שנעל‬ ‫געבעטן מים אחרונים און געבענטשט‪.‬‬ ‫דאן האט מען געדאווענט מעריב‪ ,‬דער‬ ‫רבי האט געמאכט הבדלה און אריין צו‬ ‫זיך אין שטוב‪.‬‬ ‫דער לעבעדיגער‬ ‫טויטער‪...‬‬ ‫עס איז דארט געווען א שארפער‬ ‫חסיד וואס האט מחליט געווען אז‬ ‫ער דארף דערגיין וואס האט דא‬ ‫פאסירט צווישן דעם רבי'ן און דער‬ ‫אומבאקאנטער גאסט‪ .‬דער חסיד‬ ‫האט פארשטאנען אז דאס איז‬ ‫נישט קיין פשוט'ע מעשה‪ ,‬סיי דער‬ ‫אויפפירונג פון דער מיסטעריעזער‬ ‫שווארצע קאווע און אויף דעם האט‬ ‫האט אנגעהויבן דערציילן אז באמת‬ ‫גאסט‪ ,‬און סיי די אומפארשטענדליכע‬ ‫ער געלעבט‪ .‬אבער מיט דעם אלעם‬ ‫איז ער שוין נישט אויף די וועלט צוויי‬ ‫שארפע דיבורים פונעם רבי'ן‪ .‬דער‬ ‫איז ער אלעמאל געווען צופרידן און‬ ‫און צוואנציג יאר‪ ...‬הערנדיג דאס‪,‬‬ ‫חסיד האט נאכגעפאלגט דעם גאסט‪,‬‬ ‫זיך קיינמאל נישט אפגערעדט‪ ,‬אז מען‬ ‫איז דער חסיד אויפגעשפרונגען פון‬ ‫און ווען זיי זענען אנגעקומען אין א‬ ‫האט געקענט דאכטן אז ער איז דער‬ ‫גרויס שרעק‪ ,‬און פארלוירענערהייט‬ ‫שטיל טונקל געסל האט ער אים‬ ‫גליקליכסטער מענטש אין דער וועלט‪.‬‬ ‫אנגעהויבן טאפן ארום זיך‪ ,‬צו זען צי‬ ‫געפרעגט פנים אל פנים‪" ,‬וואס האט‬ ‫איינמאל ‪ -‬דערציילט דער גאסט‬ ‫ער איז אין טאקע אין די ווירקליכקייט‪.‬‬ ‫דא היינט פאסירט צווישן דיר מיט‬ ‫ווייטער‪ ,‬האט ער באקומען גאר א‬ ‫האט דער גאסט אים פרובירט צו‬ ‫דעם רבי'ן?"‬ ‫שווערער לונגען‪-‬אנטצינדונג‪ ,‬און ער‬ ‫בארואיגן און געזאגט‪" ,‬זעץ זיך אוועק‬ ‫דער גאסט האט אים שנעל‬ ‫האט זיך גאר שווער געמוטשעט מיטן‬ ‫רואיגערהייט‪ ,‬וועל איך דיר אלעס‬ ‫אפגעענטפערט זאגנדיג‪" ,‬עה‪ ,‬דאס‬ ‫אטעמען מיט גאר שווערע יסורים‪ .‬איז‬ ‫געבן צו פארשטיין‪".‬‬ ‫איז אן אלטע געשיכטע!"‬ ‫ער געגאנגען צו א גרויסער דאקטער‪,‬‬ ‫דער חסיד האט אים אבער נישט‬ ‫וועלכער האט אים געגעבן פארשידענע‬ ‫דער יונגער‬ ‫אפגעלאזט און געזאגט‪" ,‬איך וויל‬ ‫מעדעצינען און בארואיגט אים און‬ ‫די בני משפחה אז דער מצב גייט זיך‬ ‫מלמד פארלאזט‬ ‫אבער דאך וויסן וואס דא האט‬ ‫פאסירט‪".‬‬ ‫פארבעסערן און ביז א צוויי טאג וועט‬ ‫די וועלט‬ ‫האט דער גאסט געענטפערט‪,‬‬ ‫שוין אלעס זיין גוט‪ .‬אבער מען האט‬ ‫דער חסיד האט זיך צוריק‬ ‫"אויב דו ווילסט טאקע וויסן‪ ,‬וועסטו‬ ‫נישט געדארפט זיין קיין גרויסער מבין‬ ‫אוועקגעזעצט היבש רואיגער אבער‬ ‫מוזן קומען צו מיר אין די אכסניא און‬ ‫צו זען אז דער דאקטער וויל זיי נאר‬ ‫דאך נאך אביסל דערשראקן און‬ ‫דארט וועלן מיר שמועסן‪".‬‬ ‫בארואיגן‪ ,‬ווייל ער זעט נישט קיין סאך‬ ‫פארלוירן‪ ,‬און דער גאסט האט‬ ‫דער חסיד האט איינגעשטימט‬ ‫וואס ער קען טוען און דער מצב איז‬ ‫פארגעזעצט מיט זיין ערציילונג‪ :‬פאר‬ ‫און איז מיטגעגאנגען מיט דעם איד‬ ‫גאר ביטער‪.‬‬ ‫צוויי און צוואנציג יאר צוריק איז‬ ‫ביז צו זיין אכסניא‪ .‬אנקומענדיג אין‬ ‫עס איז שווער זיך פארצושטעלן ווי‬ ‫ער געווען א מלמד‪ ,‬וועלכער האט‬ ‫די אכסניא‪ ,‬האט דער איד געבעטן‬ ‫שווער עס האט זיי באטראפן‪ ,‬נעבעך‬ ‫קוים פארדינט אפאר פרוטות אויף‬ ‫אז מ'זאל אנגרייטן פאר אים און‬ ‫א יונגערמאן פון צוויי און צוואנציג‬ ‫צום לעבן‪ .‬אין שטוב איז נאר געווען‬ ‫פאר דעם חסיד טיי‪ ,‬און זיי האבן זיך‬ ‫יאר אלט‪ ,‬אזא יונג ביימעלע וועט זיך‬ ‫אביסל שווארצע הארטע ברויט און‬ ‫אוועקגעזעצט שמועסן‪ .‬דער גאסט‬ ‫‪42‬‬ ‫אויף יעדע נשמה וואס קומט ארויף‬ ‫ער האט אנגעהויבן צו טראכטן‪ ,‬אוי‬ ‫אויב ער קען אריינגיין אין עולם הבא‪,‬‬ ‫וויי‪ ,‬אזא טראגעדיע‪ ,‬ער איז אזוי יונג‬ ‫אדער ער דארף זיך נאך אויסרייניגן פון‬ ‫נפטר געווארן‪ ,‬ווער וועט זיך אפגעבן‬ ‫אלע שלעכטס וואס ער האט אפגעטון‬ ‫מיט זיינע קינדערלעך‪ ,‬ווער וועט זיי‬ ‫אויפן עולם הזה‪".‬‬ ‫מחנך זיין און זיי אויפציען‪ ,‬אוי דער‬ ‫דער יונגערמאן האט אים אבער‬ ‫גלות איז דאך אזא גנב‪ ,‬ער גנב'עט‬ ‫צוגעלייגט‪" ,‬איך וועל דיר מגלה זיין‬ ‫יונגע נפשות נאך איידער זיי ווייסן‬ ‫א סוד וואס וועט דיר דא שטארק‬ ‫דערפון‪ ,‬ווער וועט זיי אויפציען‪...‬‬ ‫אזעלכע מחשבות האט ער געטראכט‬ ‫צונוץ קומען‪ .‬גיי דא אביסל ווייטער‬ ‫און איז געווען גאר שטארק צובראכן‪.‬‬ ‫אראפ פונעם בית דין‪ ,‬זיצט נאך א‬ ‫בית דין פון דיינים‪ ,‬און צווישן זיי זיצט‬ ‫אז‬ ‫צוגעלייגט‪,‬‬ ‫האט‬ ‫ער‬ ‫איינער פון די צדיקי הדור וואס איז‬ ‫אינטערעסאנט איז‪ ,‬אז ער האט‬ ‫אויך נאך אויפן עולם הזה‪ .‬ער האט‬ ‫דעמאלט בעיקר געטראכט פון דעם‬ ‫זיך אזוי אויסגעארבעט‪ ,‬אז ער קען‬ ‫בראך פון זיינע קינדער‪ ,‬כאטש וואס‬ ‫זיין אין די זעלבע צייט אויך אויף דער‬ ‫ער וואלט דעמאלט אסאך מער‬ ‫וועלט‪ .‬ער זיצט דא אויבן מיט זיין גוף‬ ‫געדארפט טראכטן פון זיין אייגענע‬ ‫אינדערצייט וואס די אנדערע דיינים‬ ‫נשמה‪ ,‬און דער דין וחשבון וואס ער‬ ‫זענען נאר נשמות און מלאכים‪ ,‬און ער‬ ‫וועט באלד דארפן אפגעבן פארן בית‬ ‫וועט קענען גרינגער מלמד זכות זיין‬ ‫דין של מעלה‪ .‬ער האט מסביר געווען‪,‬‬ ‫אז קען זיין ווייל ער איז געווען א מלמד‪,‬‬ ‫אזוי שנעל שיידן פון די וועלט‪ ,‬און‬ ‫אויף דיין נשמה‪ ,‬פארשטייענדיג מער‬ ‫איז זיין גאנצע נשמה געלעגן אין חינוך‬ ‫איבערלאזן אן אלמנה מיט צוויי קליינע‬ ‫די נסיונות וואס די נשמות גייען אדורך‬ ‫הבנים‪ ,‬און פארדעם האט ער דעמאלט‬ ‫יתומימ'לעך‪ .‬אבער דער יונגערמאן‬ ‫אויפן עולם הזה‪ .‬פאלג מיך‪ ,‬גיי צו צו‬ ‫בעיקר געטראכט פון זיינע קינדער‪.‬‬ ‫האט מקבל געווען זיין גורל באהבה‬ ‫אים‪ ,‬וועסט נישט חרטה האבן!"‬ ‫און זיך געגרייט אויף זיינע לעצטע טעג‬ ‫ווי נאר דער יונגערמאן האט‬ ‫געענדיגט רעדן איז ער פארשוואונדן‬ ‫אן עצה טובה‬ ‫אויף דער וועלט‪.‬‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫דער איד דערציילט ווייטער‪ ,‬אז‬ ‫פלוצלינג האט ער געפילט ווי די‬ ‫ווען א מענטש ווערט נסתלק פון די‬ ‫נשמה האט זיך אינגאנצן אפגעשאקלט‬ ‫וועלט מיינט ער אז ער לעבט נאך‪ ,‬און‬ ‫דער דין תורה‬ ‫פון זיין גוף און אנגעהויבן זיך הייבן און‬ ‫ארויפפליען העכער און העכער‪ .‬ער‬ ‫אזוי איז אויך געווען מיט אים‪ .‬ער איז‬ ‫ביים בי"ד של‬ ‫האט זיך אנגעהויבן דרייען און דרייען‪,‬‬ ‫נפטר געווארן‪ ,‬אבער ער האט געמיינט‬ ‫אז ער לעבט נאך‪ ,‬נאר ער האט פשוט‬ ‫מעלה‬ ‫און געטראכט וואו בין איך? ווער קען‬ ‫נישט קיין כח זיך צו באוועגן‪ .‬ער האט‬ ‫מיך דא? וואס וועט זיין מיט מיר?‬ ‫די נשמה האט זיך באלד‬ ‫ווען פלוצלינג איז ער אנגעקומען אין‬ ‫געזען ווי יעדער שטייט ארום אים און‬ ‫אהינגעלאזט און נאך א קורצע וויילע‬ ‫א פלאץ און זיך געטראפן מיט נאך‬ ‫וויינט‪ ,‬און ער האט פרובירט צו רעדן‬ ‫זוכן האט ער געטראפן דעם בית דין‪.‬‬ ‫טויזנטער נשמות‪.‬‬ ‫צו זיין משפחה און זיי מסביר זיין אז ער‬ ‫ער האט דערשראקענערהייט זיך‬ ‫לעבט‪ ,‬אבער עס האט אים אויסגעזען‬ ‫אזוי קוקנדיג זעט ער א יונגערמאן‬ ‫אוועקגעשטעלט פונדערווייטנס און‬ ‫ווי יעדער איגנארירט אים‪.‬‬ ‫וואס איז אים געווען קענטליך‪ ,‬גייט‬ ‫זיך אנגעהויבן אומקוקן ווער עס איז‬ ‫ער צו צו אים און ער פרעגט אים אויב‬ ‫ער האט געזען ווי די חברא קדישא‬ ‫דער לעבעדיגער צדיק הדור וואס זיצט‬ ‫ער קען אים העלפן מברר זיין פארוואס‬ ‫קומט אן און זיי הייבן זיך אן מטפל‬ ‫אויפן בית דין‪ .‬ער האט לאנג נישט‬ ‫מען האט אים אזוי יונג אוועקגענומען‬ ‫זיין מיט אים און יעדער ארום שרייט‬ ‫געדארפט זוכן צוליב וואס ער איז‬ ‫פון די וועלט‪ .‬ווער וועט אויפציען‬ ‫און וויינט‪ .‬ערשט דעמאלט האט ער‬ ‫געווען דער איינציגסטער מיט א גוף‪.‬‬ ‫זיינע קינדער? האט דער יונגערמאן‬ ‫געכאפט אז ער לעבט שוין נישט‪ ,‬און‬ ‫דער צדיק הדור איז געזעצן בראש‬ ‫אים געענטפערט‪" ,‬דא איז דער עולם‬ ‫דאס וואס ער זעט‪ ,‬איז דער כח פון‬ ‫פונעם בית דין אינדערמיט‪ ,‬און זעענדיג‬ ‫הנשמות‪ .‬דא נישט ווייט געפינט זיך‬ ‫זיין נשמה וואס שוועבט שוין העכער‬ ‫די נשמה האט ער אים צוגערופן און‬ ‫דער בית דין של מעלה וואס איז דן‬ ‫זיין גוף‪.‬‬ ‫‪43‬‬ ‫אים נישט געקענט טרעפן‪ .‬נאכן זוכן‬ ‫אזוי יונג אוועקגעריסן געווארן‪ ,‬ווען‬ ‫מיט א ווייך קול געפרעגט‪" ,‬וואס‬ ‫א לענגערע תקופה‪ ,‬האט ער מחליט‬ ‫פלוצלינג זענען די חברא קדישא און‬ ‫ווילסטו?"‬ ‫געווען אז ער גייט צוריק אהיים זיך‬ ‫דער ציבור וואס האבן מלוה געווען‬ ‫האט די נשמה זיך ביטערליך‬ ‫אפגעבן מיט זיינע קינדער‪ ,‬ווייל‬ ‫דעם יונגן נפטר פשוט פארגליווערט‬ ‫צעוויינט‪ ,‬און נישט געקענט‬ ‫ער קען נישט פארברענגען אזויפיל‬ ‫געווארן פון שרעק‪ .‬פון איין רגע צום‬ ‫ארויסברענגען קיין איין ווארט‪ .‬האט‬ ‫טייערע צייט‪.‬‬ ‫צווייטן‪ ,‬האט דער נפטר זיך אנגעהויבן‬ ‫דער צדיק אים בארואיגט‪" ,‬פרעג מיין‬ ‫ער האט אבער קיינמאל נישט מסיח‬ ‫צו באוועגן‪ ...‬דער טויטער האט זיך‬ ‫קינד‪ ,‬איך וועל גאר ערנסט צוהערן‬ ‫דעת געווען דערפון‪ ,‬נאר ווען ער האט‬ ‫אויפגעוועקט‪ ...‬און זיך אויפגעזעצט‪...‬‬ ‫צו דיינע ווערטער"‪ .‬האט די נשמה‬ ‫געטראפן א מענטש וואס קומט פון א‬ ‫עס איז באלד אנטשטאנען א‬ ‫זיך אנגעגארטלט מיט אלע כוחות און‬ ‫ווייטערע געגנט האט ער דערציילט‬ ‫שרעקליכע בהלה‪ ,‬און דער עולם האט‬ ‫אנגעהויבן זאגן זיין גאנצער ווייטאג‬ ‫זיין מעשה און אויסגע'משל'ט די‬ ‫זיך גענומען לויפן אין אלע זייטן‪...‬‬ ‫פארן בית דין‪ .‬פון גרויס ווייטאג און‬ ‫צורה פונעם צדיק‪ ,‬אבער קיינער האט‬ ‫דערווייל האט דער נפטר געעפנט‬ ‫פארלוירנקייט האט ער אנגעהויבן‬ ‫אים נישט געקענט העלפן‪ .‬מיט די‬ ‫די אויגן און זיך געטראפן צווישן‬ ‫צו שרייען‪" ,‬ווי קען מען דאס טון‪,‬‬ ‫צייט‪ ,‬האט ער צוביסלעך אנגעהויבן‬ ‫הונדערטער מציבות נעבן א פריש‬ ‫אוועקנעמען א טאטע פון זיינע‬ ‫פארגעסן וויאזוי דער צדיק האט‬ ‫אויפגעגראבענעם גרוב‪ ,‬און ער זעט‬ ‫קינדערלעך אין אזא יונגע עלטער‪,‬‬ ‫אויסגעזען‪.‬‬ ‫פונדערווייטנס ווי דער עולם לויפט‬ ‫ווער וועט זיך אויף זיי אומקוקן?!"‬ ‫ווי זאגט די וועלט‪" ,‬דער זייגער‬ ‫אוועק‪...‬‬ ‫האט דער צדיק הדור אים‬ ‫גייט נישט נאר עס לויפט"‪ ....‬צוויי און‬ ‫ווי פארשטענדליך‪ ,‬איז די מעשה‬ ‫געפרעגט‪" ,‬איז דיין ווייטאג טאקע‬ ‫צוואנציג יאר זענען אדורכגעלאפן און‬ ‫געווען דאס געשפרעך פונעם טאג‬ ‫באמת נאר איבער דער חינוך פון דיינע‬ ‫דער איד איז געווארן פיר און פערציג‬ ‫אין די שטאט‪ ,‬ווי אויך אין ווייטערע‬ ‫קינדער?" האט די נשמה געענטפערט‪,‬‬ ‫יאר אלט‪ .‬ער האט זיך דערמאנט אין‬ ‫געגנטער‪ .‬אלע האבן גערעדט פון אזא‬ ‫"אוודאי‪ ,‬מיין גאנץ לעבן איז דאך נאר‬ ‫די ווערטער פונעם צדיק אז מען גייט‬ ‫פלא אז א נפטר האט זיך ערוועקט‪ ,‬און‬ ‫געווען דער חינוך פון קינדער‪ ,‬איך האב‬ ‫אים צוגעבן צוויי און צוואנציג יאר צו‬ ‫גארנישט געהאט אויפן עולם הזה נאר‬ ‫צוריקגעקומען פון יענע וועלט‪ .‬אבער‬ ‫זיין לעבן‪ ,‬און וויסנדיג אז ער גייט זיך‬ ‫מחנך זיין אידישע קינדער‪ ,‬און נאר‬ ‫כך הוא דרכו של עולם‪ ,‬אז מיט די צייט‬ ‫שוין באלד געזעגענען פון די וועלט‪,‬‬ ‫שאפן די עטליכע פרוטות צו קענען‬ ‫ווערן זאכן פארגעסן‪.‬‬ ‫האט ער געפילט אז ער מוז אריינכאפן‬ ‫אויפציען מיינע אייגענע קינדער‪".‬‬ ‫איינער האט אבער נישט פארגעסן‪,‬‬ ‫צו באגעגענען און באדאנקען דעם‬ ‫דערנאך האט די נשמה זיך‬ ‫דאס איז געווען דער נפטר זעלבסט‪.‬‬ ‫צדיק וואס האט אים געראטעוועט‬ ‫געשטעלט אין א זייט‪ ,‬און געזען ווי‬ ‫און צוגעגעבן צוויי און צוואנציג יאר‪.‬‬ ‫עס איז אים אלעמאל געלעגן פאר די‬ ‫דער צדיק הדור טענה'ט זיך אויס מיט‬ ‫אבער ארומפארן איז דאך א שאד די‬ ‫אויגן דער מורא'דיגער דין תורה און‬ ‫די אנדערע דיינים אויפן בית דין‪.‬‬ ‫צייט‪ ,‬האט ער מחליט געווען אז ער‬ ‫זיין גרויסער נס וואס ער האט געהאט‪.‬‬ ‫ווי אויך האט ער געדענקט וואס‬ ‫נאך א קורצע וויילע האט דער‬ ‫וועט ארומגיין אין אלע בתי מדרשים‬ ‫צדיק הדור אים צוגערופן און געזאגט‪,‬‬ ‫אין זיין געגנט און אויס'משל'ן וואס‬ ‫מען האט אים געזאגט אז דער צדיק‬ ‫וואס איז געווען דער ראש בית דין‬ ‫"מיר האבן גאר ערנסט אין באטראכט‬ ‫ער געדענקט פון די צורה פונעם צדיק‪.‬‬ ‫גענומען דיינע אמת'ע ריינע רייד‪,‬‬ ‫אפשר וועט פארט זיין איינער וואס‬ ‫לעבט אויף דעם עולם‪ ,‬און ער האט‬ ‫אפגעמאכט אז ער גייט אים אפירזוכן‬ ‫און מיר האבן מחליט געווען דיר צו‬ ‫וועט אים דערקענען‪.‬‬ ‫שענקען נאך צוויי און צוואנציג יאר‬ ‫צו באדאנקען אויף זיין נס‪.‬‬ ‫כך הוה‪ ,‬ער איז ארומגעגאנגען אין‬ ‫צום לעבן‪".‬‬ ‫זיין שטעטל און אין דער געגנט ארום‪,‬‬ ‫אבער קיינער האט אים נישט געקענט‬ ‫געזוכט דעם‬ ‫תחיית המתים‪...‬‬ ‫העלפן‪ .‬ער האט שוין געהאלטן ביים‬ ‫אויפגעבן‪ ,‬אבער דאן איז די ישועה‬ ‫מלאך מושיע‬ ‫ווי נאר מ'האט אזוי באשלאסן‬ ‫אנגעקומען‪ .‬איין טאג גייענדיג אין‬ ‫ער האט אנגעהויבן ארומפארן‬ ‫אינעם בית דין של מעלה‪ ,‬האט מען‬ ‫גאס‪ ,‬זעט ער א פוילישער יונגערמאן‬ ‫איבער די שטעט און דערפער‬ ‫צוריקגעשיקט די נשמה אויף דער‬ ‫וועלכער האט אויסגעזען צו זיין א‬ ‫אין אונגארן און אין גאליציע‬ ‫וועלט‪ .‬מ'האט דעמאלט געהאלטן‬ ‫גאסט אין שטאט‪ .‬איז ער צוגעגאנגען‬ ‫אפירצוזוכן דעם צדיק וואס האט‬ ‫אינמיטן די שרעקליך הארצרייסנדע‬ ‫צו אים און געפרעגט אויב עס איז‬ ‫אים געראטעוועט‪ .‬אבער ער האט‬ ‫לוי'‪ ,‬פון אזא יונגערמאן וועלכער איז‬ ‫‪44‬‬ ‫אבער ער האט נאכאלץ נישט געקענט‬ ‫דא א גרויסער צדיק אין דער געגנט‬ ‫באשליסן צי דאס איז טאקע דעם‬ ‫פון וואו ער קומט‪ ,‬ווייל ער זוכט א‬ ‫וואס ער זוכט‪ ,‬און אזוי האט זיך אויך‬ ‫געוויסער צדיק וואס ער ווייסט נישט‬ ‫איבערגעשפילט ביים בייטאג טיש‪.‬‬ ‫ווי ער הייסט‪.‬‬ ‫אבער ביי שלש סעודות‪ ,‬ווען‬ ‫האט דער פוילישער יונגערמאן‬ ‫דער רבי האט זיך אזוי צופייערט און‬ ‫געפרעגט‪" ,‬דו ווייסט ווי ער זעט‬ ‫אריינגעשלעפט דעם גאנצן ציבור‬ ‫אויס?" האט ער געזאגט‪" ,‬יא‪ ,‬בערך‬ ‫אין א העכערע וועלט‪ ,‬און געזאגט‬ ‫קען איך אים אויס'משל'ן‪ .‬דער עיקר‬ ‫פייערדיגע דברי תורה‪ ,‬האט ער שוין‬ ‫סימן וואס איך געדענק איבער אים‬ ‫גוט דערקענט אז דאס איז דער צדיק‬ ‫איז אז ער איז גאר הויך‪ ,‬אזוי אז ווען‬ ‫פונעם בית דין של מעלה‪ ,‬און אין יענע‬ ‫איך האב אים געזען ביי א דין תורה‪,‬‬ ‫רגע וואס ער האט מחליט געווען אז‬ ‫האבן די אנדערע דיינים מיט זייערע‬ ‫דאס איז ער‪ ,‬האט דער רבי אים שארף‬ ‫הוטן אויפן קאפ נישט געגרייכט זיין‬ ‫געזאגט‪" ,‬וואס קוקסטו אזוי שטארק‪,‬‬ ‫קאפ‪ ".‬דערנאך האט ער אים בערך‬ ‫דו דערקענסט מיך נישט?"‬ ‫אויסגע'משל'ט‪.‬‬ ‫אזוי האט דער מיסטריעזער גאסט‬ ‫דער חסיד האט זיך צעשמייכלט‬ ‫דערציילט פארן חסיד‪ ,‬וואס האט‬ ‫און געזאגט‪" ,‬אויב אזוי ווייס איך‬ ‫עס איבערדערציילט פאר הרה"צ‬ ‫ווער דאס איז‪ ,‬דאס איז אוודאי דער‬ ‫המקובל רבי אלעזר געווירץ זצ"ל‬ ‫הייליגער צדיק הרה"ק רבי יחזקאל'ע‬ ‫פון ירושלים עיה"ק‪ ,‬וואס דער רבי‬ ‫פון קוזמיר‪ ,‬וואס ער איז באקאנט‬ ‫אלעזר איז דערביי געווען יענעם שבת‬ ‫מיט זיין זעלטענע הייך‪ ,‬אויף אזוי‬ ‫ביי שלש סעודות און געזען דעם‬ ‫ווייט אז מען האט ספעציעל געדארפט‬ ‫מיסטעריעזן גאסט‪ ,‬וואס דער רבי‬ ‫באשטעלן זיינע בגדים מיט א זעלטענע‬ ‫האט צוריקגעברענגט פון עולם האמת‪.‬‬ ‫הייך‪ ,‬ווי אויך זיין שטעקן האט מען‬ ‫ספעציעל געמאכט פאר אים מיט זיין‬ ‫זעלטענע הייך"‪[ .‬דער שטעקן געפינט‬ ‫דאס איז‬ ‫זיך היינט צוטאגס ביי כ"ק אדמו"ר‬ ‫תורה!!‪...‬‬ ‫מקוזמיר שליט"א‪ ,‬וועלכער האט‬ ‫אויך א שטעקן פון הרה"ק דער רבי ר'‬ ‫אינעם טאג פון י"ז שבט תש"מ‪,‬‬ ‫אלימלך פון ליזענסק זי"ע]‪.‬‬ ‫ביים יארצייט טיש פון הרה"ק רבי‬ ‫יחזקאל'ע קוזמירער זי"ע‪ ,‬האט זיין‬ ‫אייניקל דער בעל אמרי אש זי"ע פון‬ ‫דערקענט דעם‬ ‫מאדזשיץ‪ ,‬געהייסן הרה"ח ר' יצחק‬ ‫צדיק הדור‬ ‫ליפא פישביין דערציילן דעם סיפור‪,‬‬ ‫דער איד דערציילט ווייטער‪ ,‬ער‬ ‫און ער האט אים געזאגט‪" ,‬שטיי‬ ‫האט אלעס איבערגעלאזט און זיך‬ ‫אויף‪ ...‬דאס איז תורה‪ ...‬דאס איז‬ ‫ארויסגעלאזט קיין פולין צום שטעטל‬ ‫תורה‪ ...‬דאס איז תורה"‪ ...‬אזוי האט‬ ‫קוזמיר‪ .‬אנקומענדיג אהין פאר שבת‬ ‫ער איבערגעזאגט דריי מאל‪.‬‬ ‫האט ער זיך פארשאפט אן אכסניא‬ ‫ליינט קומענדיגע וואך נאך‬ ‫און געקומען פרייטאג צונאכטס צום‬ ‫אינטערעסאנטע מעשיות וויאזוי‬ ‫רבינ'ס טיש‪ .‬ער האט זיך שטארק‬ ‫צדיקים האבן זיך געפינען אלץ‬ ‫איינגעקוקט אינעם רבינ'ס צורה אבער‬ ‫דיינים ביים בי"ד של מעלה‪ ,‬ווי אויך‬ ‫ער האט אים נישט דערקענט‪ .‬נאר‬ ‫א סיפור איבער א צדיק וואס האט‬ ‫דער קול פונעם רבי'ן האט אים אביסל‬ ‫זיך געפינען אין די זעלבע צייט אויף‬ ‫דערמאנט פון דעם ווייכן קול פון יענעם‬ ‫צוויי פלעצער אויף דעם וועלט‪.‬‬ ‫ראש בית דין ביים בית דין של מעלה‪,‬‬ ‫‪45‬‬ ‫א פרייע‬ ‫לוי שרייבער‬ ‫לעבן?!‬ ‫און דאס איז עס‪ .‬נאכטמאל באשטייט‬ ‫טעסטס‪ ,‬וויטאמינען‪ ,‬טאבלעטן און‬ ‫לאו כל אדם זוכה‬ ‫פון צוויי רעפטלעך ברויט מיט אביסל‬ ‫מעדעצינען ווערן נישט איבערגעגעבן‬ ‫אויפצושטיין אינדערפרי און‬ ‫טחינה‪ ,‬און דאס דארף זעטיגן אן‬ ‫פאר די נויטבאדערפטיגע פריזאנערס;‬ ‫ערוואקסענעם מענטש‪ ...‬נישטא קיין‬ ‫ארויסשפאצירן פון שטוב אונטערן‬ ‫אפגערעדט ווען איינער דארף דורכגיין‬ ‫פיש‪ ,‬פלייש‪ ,‬פירות און ירקות‪.‬‬ ‫פרייען הימל צום ביהמ"ד‪ ,‬זיצן און‬ ‫אן ערנסטע באהאנדלונג‪ ,‬ווען עס איז‬ ‫לערנען פרייוויליג‪ ,‬גיין ארבעטן מיט‬ ‫טא וואס טוען די ארעסטאנטן?‬ ‫נישטא צו וועמען זיך צו ווענדן‪.‬‬ ‫רצון‪ ,‬זענען זאכן וואס קוקן אויס‬ ‫עס איז אזוי‪ :‬ס'דא א קענטין אין די‬ ‫דא קומט 'אסירי התקוה' אריין‬ ‫געווענליך און זענען אריינגעווארצלט‬ ‫טורמע וואו מען קען זיך איינהאנדלען‬ ‫אין בילד‪ .‬מיט די ריכטיגע קשרים‬ ‫אין אונזער רוטין‪ .‬אלס פרייע מענטשן‬ ‫פושקעס טונא אדער ראגעלעך וכדו'‪.‬‬ ‫און געניטע מהלכים זענען זיי משתדל‬ ‫קענען מיר גיין און טון וואס און‬ ‫יעדער ארעסטאנט האט א ספעציעלן‬ ‫אריינצושיקן מעדעצינען‪ ,‬מסדר צו‬ ‫וויאזוי מיר ווילן (אוודאי פארשטייט זיך אין‬ ‫נומער‪ ,‬און חברים‪ ,‬ידידים אדער גוטע‬ ‫זיין באזוכן ביי דאקטוירים וכדו'‪.‬‬ ‫איינקלאנג מיט דער תורה)‪.‬‬ ‫פריינט קענען ארויפלייגן געלט אויף‬ ‫בס"ד האט אסירי התקוה שוין‬ ‫זיין חשבון אים צו געבן די מעגליכקייט‬ ‫ליידער איז נישט ביי יעדעם א‬ ‫געהאלפן הונדערטער אידן בפועל צו‬ ‫איינצוקויפן אינעם קענטין‪.‬‬ ‫מצב פון ליכטיגקייט‪ ,‬און נישט ביי‬ ‫ווערן אונטערגעזוכט און באהאנדלט‪.‬‬ ‫אלעמען הערשט פולקאמע פרייהייט‬ ‫די אסירים האבן ענדליך אן אדרעס‪,‬‬ ‫און רואיגקייט‪ .‬עס זענען ל"ע פארהאן‬ ‫כולל האסירים‬ ‫איינער וואס זארגט פאר זייער‬ ‫טויזנטער אידן וואס שמאכטן אין‬ ‫"אט הערט וויאזוי מיר העלפן די‬ ‫וואוילזיין און טראכט וויאזוי זיי צו‬ ‫פינסטערע טורמעס‪ ,‬וואו יעדע מינוט‬ ‫אידן צו קענען איינקויפן ביים קענטין‬ ‫העלפן‪.‬‬ ‫פון זייער לעבן איז ביטער און שווער‪.‬‬ ‫און זיך קענען אביסל זעטיגן‪ ",‬הערן‬ ‫עס איז אוממעגליך אויסצו'משל'ן‬ ‫מיר פון די עסקנים פון 'אסירי התקוה'‪.‬‬ ‫מי שטרח אינו‬ ‫וויאזוי א געווענליכער טאג אין תפיסה‬ ‫"מיר האבן אין עטליכע תפיסות –‬ ‫אוכל?!‬ ‫קוקט אויס‪ ,‬ווייל קיין געווענליכער‬ ‫אריינגערעכנט אין איילון‪ ,‬רימונים‬ ‫טאג איז דארט נישט פארהאן‪ .‬עס‬ ‫נאך א שווערע זאך אין טורמע‬ ‫און חרמון ‪ -‬געעפנט א כולל מיטן‬ ‫איז פשוט א גיהנום אויף דער וועלט‪.‬‬ ‫איז דער מצב האכילה; אין תפיסה‬ ‫נאמען "כולל בני חורין"‪ .‬יא‪ ,‬אזוי ווי‬ ‫הונגערט מען פשוטו כמשמעו‪ .‬אין רוב‬ ‫איר הערט‪ :‬א כולל פון ארעסטאנטן‪.‬‬ ‫יעדער פון די כולל יונגעלייט קריגט‬ ‫תפיסות אין ארץ ישראל באשטייט‬ ‫אסירי התקוה‬ ‫דער פרישטאג פון צוויי לעפלעך קעז‬ ‫אין די ארץ ישראל'דיגע טורמעס‬ ‫א חודש'ליכע געהאלט וואס ווערט‬ ‫ארויפגעלייגט אויף זייער חשבון ביים‬ ‫זיצן אומצאליגע היימישע אידן ה"י;‬ ‫קענטין‪ ,‬כדי זיי זאלן קענען איינקויפן‬ ‫חשוב'ע אידן וואס האבן זיך משום‬ ‫עסן און אנדערע צרכים‪.‬‬ ‫מה אריינגעזען אינעם "חד גדיא"‪,‬‬ ‫"אלעס אינאיינעם האבן מיר ‪90‬‬ ‫און דארפן דארט שמאכטן אויפן‬ ‫אידן‪ ,‬פון די שענסטע און בעסטע‬ ‫נידריגסטן אופן שייך‪.‬‬ ‫שטובער פון ארץ ישראל – היימישע‬ ‫אין טורמע ווערן פילע לעבנ'ס‪-‬‬ ‫חרדישע אידן וואס זיצן און לערנען‪,‬‬ ‫וויכטיגע געברויכן פארנאכלעסיגט אין‬ ‫אויסגעשפרייט איבער די טורמעס‬ ‫טורמע‪ .‬לדוגמה‪ :‬צרכי רפואה‪ ,‬וויכטיגע‬ ‫‪46‬‬ ‫ארויסקומען העלפט מען זיי באקליידן‬ ‫אין לאנד‪ .‬די תלמידי חכמים זיצן און‬ ‫און שאפן א דירה‪.‬‬ ‫לערנען מתוך הדחק תרתי משמע‪ .‬עס‬ ‫איז א מחזה הוד צו זען ווי אידן אין די‬ ‫יש תקוה‬ ‫שווערסטע אומשטענדן זענען עוסק‬ ‫בתורה הקדושה‪ ,‬וואס שאפט זיכער‬ ‫כלל ישראל‪ ,‬וואס איז באקאנט און‬ ‫א נחת רוח ביים בוכ"ע‪".‬‬ ‫באצייכנט מיט די מדה פון רחמנות‬ ‫און גומלי חסדים‪ ,‬וועלן נישט בלויז‬ ‫נאך עפעס וואס קאסט א געוואלד‬ ‫הערן די דראמאטישע געשיכטעס‬ ‫אין תפיסה איז צו נוצן דעם טעלעפאן‪.‬‬ ‫פון ארעסטאנטן און זיך גיין לייגן‬ ‫דאס קען אויך באצאלט ווערן דורך‬ ‫שלאפן אויף א באקוועמע מאטראץ‬ ‫די חשבונות ביים קענטין אויף זייערע‬ ‫אינדערהיים‪ .‬נאר אידישע ברידער‬ ‫קארטלעך‪ ,‬און אסירי התקוה לייגט‬ ‫פון לאנדאן הבירה – טראץ וואס מיר‬ ‫טאקע ארויף געלט אויך פאר דעם‬ ‫זענען טויזנטער מייל אפגעשיידט ‪-‬‬ ‫צוועק‪.‬‬ ‫זענען מיר ברידער‪ ,‬און בבחינת "איש‬ ‫באזונדער שיקן מיר יעדן חודש‬ ‫את רעהו יעזורו" וועלן מיר פארזיכערן‬ ‫אזויפיל ווי ‪ 1000‬פונט! פאר ‪25‬‬ ‫אז "אסירי התקוה" קען אנגיין מיט‬ ‫משפחות פון ארעסטאנטן וועלכע‬ ‫אלע פראגראמען צו בעסער מאכן די‬ ‫זענען לעבעדיגע אלמנות און יתומים‪.‬‬ ‫שווערע לעבנס פון די אידן‪.‬‬ ‫אצינד געפינט זיך דא דער‬ ‫חש בראשו‬ ‫געטרייער יו"ר פון אסירי התקוה‪,‬‬ ‫הרה"ח ר' נחמן סטאל שליט"א‪,‬‬ ‫את רעהו יעזורו‬ ‫יעסוק בתורה‬ ‫וועלכער איז אהערגעקומען צו מזכה‬ ‫עס זענען דא פעלער ווען מ'קען‬ ‫דאס לערנען אין כולל האט שוין‬ ‫זיין לאנדאנער אידן אנטיילצונעמען אין‬ ‫אויס'פועל'ן אז אן ארעסטאנט זאל‬ ‫אסאך אויפגעטון ברוחניות ובגשמיות‬ ‫די געוואלדיגע זעלטענע מצוה‪ .‬יעדער‬ ‫פאר די ארעסטאנטן‪ .‬צענדליגער‬ ‫קענען ארויסגיין אויף עטליכע שעה‬ ‫וועט זיך אנשליסן מיט גרעסערע‬ ‫פרייע אידן‪ ,‬וואס זענען געווען‬ ‫'חופש'‪ ,‬אבער די ארעסטאנטן ווייסן‬ ‫סכומים‪ ,‬לכל הפחות ‪ 360‬פונט‪ ,‬און‬ ‫אפגעזונדערט פון אידישקייט‪ ,‬האבן‬ ‫אפט נישט דערפון‪ ,‬און אפילו ווען‬ ‫דערמיט אויסשרייען פאר די יושבי‬ ‫זיך צוגעקלעבט צו די שיעורים און‬ ‫יא‪ ,‬ווייסן זיי נישט וואו צו קלאפן‬ ‫חושך וצלמות‪" :‬מיר זעען אייער פיין‬ ‫געווארן נענטער צום באשעפער‬ ‫און ביי וועם צו בעטן‪ .‬אסירי התקוה‬ ‫און הערן אייער וויי‪-‬געשריי!"‬ ‫אדאנק די כוללים און שיעורים‪.‬‬ ‫האט דאס אלעס אינזין‪ ,‬און מיט‬ ‫ווער עס געבט פון ‪ 500‬פונט און‬ ‫און נישט נאר דאס‪ ,‬נאר עס איז‬ ‫די ריכטיגע קאנטאקטן באווייזן זיי‬ ‫העכער וועט באקומען א הערליכע‬ ‫שוין געווען אסאך פעלער אין‬ ‫ארויסצונעמען ארעסטאנטן פאר‬ ‫וואס די דאזיגע ארעסטאנטן האבן‬ ‫זילבערנע מעסער צום נייעם יאר‪,‬‬ ‫עטליכע שעה‪ .‬אין איין אזא פאל‬ ‫משפיע געווען אויף זייערע משפחה‬ ‫מיט א שיינע הקדשה דערויף פאר‬ ‫לעצטנס‪ ,‬האט אן ארעסטאנט‪,‬‬ ‫מיטגלידער אויך צו נתקרב ווערן צו‬ ‫ברכה און הצלחה‪ .‬צו באקומען דעם‬ ‫מעסער קענט איר שיקן א טעקסט‬ ‫זייענדיג אינדרויסן פאר די געציילטע‬ ‫אידישקייט!‬ ‫צו ר' נחמן אויף‪,07514946983 :‬‬ ‫שעה‪ ,‬געמאכט א סיום הש"ס‪ .‬הרה"ג‬ ‫עס איז א רוחניות'דיגע טעראפי‪,‬‬ ‫אדער שיקט אן אימעיל צו‪:‬‬ ‫ר' יהודה אריה דוננער שליט"א האט‬ ‫האבנדיג א געלעגנהייט זיך אביסל‬ ‫‪office@asireihatikva.org‬‬ ‫דארט אויפגעטרעטן און געזאגט אז‬ ‫אפצונייגן פון די פיין און ליידן פון‬ ‫אויב א איד וואס זיצט אין טורמע קען‬ ‫זאלן אלע אידן ווערן אויסגעלייזט‬ ‫דעם טורמע לעבן און פאקוסירן דעם‬ ‫און בקרוב זאלן מיר אלע זיין פריי און‬ ‫מסיים זיין ש"ס‪ ,‬איז עס א מחייב פאר‬ ‫מח אויף עפעס אנדערש‪ ,‬נעמליך די‬ ‫לעבן מיט ליכטיגקייט בגאולה וישועה‬ ‫אונז אלע‪.‬‬ ‫בעסטע זאך אין דער וועלט‪ :‬די תורה‬ ‫מיטן הערן דער שופר של משיח‪.‬‬ ‫מען צאלט פאר טעראפי‪ ,‬און נאכן‬ ‫הקדושה!‬ ‫די הודעות וואס גרייכן דעם‬ ‫"אסירי התקוה" אפיס מיט טרערן‪-‬‬ ‫געווייקטע דאנק און לויב ווערטער‪,‬‬ ‫קענען מאכן א שטיין צוגיין‪.‬‬ ‫‪47‬‬ ‫מתיקא כדובשא‬ ‫י‪ .‬אריק‬ ‫מגן אברהם‬ ‫אפילו אין גלות זעט מען דעם אויבערשטנ'ס העלף‬ ‫עס ווערט גע'פסק'נט אין שלחן ערוך‬ ‫איין שעפעלע שטייט צווישן זיבעציג וועלף‬ ‫תפלה דארף זיין בכוונה כמו שצריך‬ ‫'קל עליון' זענען די מפרשים מסביר די זאך‬ ‫די ערשטע ברכה פון שמונה עשרה בפרט‬ ‫אפילו אויב איינער איז מער שוואך‬ ‫די הלכה איז אפילו אזוי ווייט‬ ‫אבער אויב ער איז פון יענעם העכער‬ ‫אז אויב מען האט נישט אינזין געהאט‬ ‫איז ער שטערקער קלאר און זעכער‬ ‫דארפן מען איבערדאווענען גלאט‬ ‫אבער די פוסקים שמועסן דערין‬ ‫כל שכן דער בורא מיט זיין מעכטיגן כח‬ ‫אז כאטש אזוי איז מעיקר הדין‬ ‫קל עליון העכער און העכער גאר הויעך‬ ‫אבער היינט אז דער קאפ פליט‬ ‫'גומל חסדים טובים' גוט און וואויל‬ ‫קען מען נישט מכוון זיין אזוי גוט‬ ‫אלעס באלאנגט צו אים ווייל 'וקונה הכל'‬ ‫אבער לכתחילה דארף מען מכוון זיין‬ ‫ער איז אונז גארנישט שולדיג בכלל‬ ‫ובפרט ימים נוראים דעם הייליגן זמן‬ ‫דערפאר איז עס 'חסדים טובים' ספעציעל‬ ‫מען זינגט טאקע ביי די ערשטע ברכה‬ ‫'וזוכר חסדי אבות ומביא גואל לבני בניהם'‬ ‫דאס קומט פון כוונות א גאנצע מערכה‬ ‫עס שרייט ארויס די חסדי ורחמי שמים‬ ‫עס שטאמט פון ראשונים פון יענע צייט‬ ‫אויב איינער האט געהאט א גוטן פריינט‬ ‫אבער מיר דארפן אינזין האבן פשוט פשט‬ ‫און ער געדענקט אים נאך ביז היינט‬ ‫'אלקינו ואלקי אבותינו' בשפה ברורה‬ ‫און ער האט צו זיינע קינדער א געפיל‬ ‫רש"י זאגט 'אלקי אבי' ביי די שורה‬ ‫אבער יעדע זאך האט א גבול‬ ‫לא אני תחלת הקדושה‬ ‫דא האלט מען שוין נאך אסאך יארן‬ ‫ביי מיר איז עס נישט קיין פרישע‬ ‫און ליידער איז מען אסאך פארפארן‬ ‫נאר מיר האבן עס פון די אבות בירושה‬ ‫מוחזקת לי מימי אבותי במדה גדושה‬ ‫און דער בוכ"ע נעמט אוועק אף וחרון‬ ‫צוליב די חסדי אבות וזוכר מיט א זכרון‬ ‫ווען מען זאגט 'אלוקי אברהם'‬ ‫זאגן די מפרשים דברים נאים‬ ‫ומביא גואל לבני בניהם בזכות אבותיהם‬ ‫אפילו אויב ח"ו זכות אבות איז מער נישט קיים‬ ‫מען זאל אריינטראכטן מיט התבוננות‬ ‫אברהם אבינו איז בייגעשטאנען ‪ 10‬נסיונות‬ ‫'למען שמו באהבה' פאר זיין נאמען וועגן‬ ‫ווייל מיר זענען זיינע קינדער זיין פארמעגן‬ ‫'אלקי יצחק' דארף מען זיך אויפוועקן‬ ‫יצחק אבינו האט געטון זיין האלז אויסשטרעקן‬ ‫'מלך עוזר ומושיע ומגן'‬ ‫טוט דער בני יששכר פשט זאגן‬ ‫'אלקי יעקב' וואס איז אסאך אדורך אינעם לעבן‬ ‫מקבל געווען באהבה וואס מען האט אים געגעבן‬ ‫'עוזר' מיינט אן צו בעטן‬ ‫'ומושיע' ווען מ'טוט מיט תפלה צוטרעטן‬ ‫דאס זענען די ‪ 3‬זאכן ואהבת את ה' אלקיך‬ ‫בכל לבבך ‪ -‬ובכל נפשך ‪ -‬ובכל מאודך‬ ‫'ומגן' דער בורא האט באשיצט אברהם‬ ‫פון קאלך אויוון און פון אלע פגעים‬ ‫'בכל לבבך' אברהם ומצאת את לבבו נאמן לפניך‬ ‫'ובכל נפשך' יצחק זיך געלאזט שחט'ן על מזבחך‬ ‫'ברוך אתה השם' מיר דאנקען פאר די פלאים‬ ‫'ובכל מאדך' יעקב אלעס וואס איז געשען דאך‬ ‫וואס דו האסט געראטעוועט 'מגן אברהם'‬ ‫ואהבת בכל מדה ומדה שמודד לך‬ ‫דער שפת אמת לייגט צו א בחינה‬ ‫אויף אונז קינדער פון די אבות הקדושים‬ ‫יעדער איד האט א ניצוץ פון אברהם אבינו‬ ‫דארף עס מאכן דעם ריכטיגן רושם‬ ‫דער באשעפער שיצט עס און ער היט‬ ‫די הייליגע וועגן פון די גרויסע‬ ‫עס זאל בלייבן די נקודה אין יעדן איד‬ ‫מתי יגיעו מעשי למעשה אבותי‬ ‫אזוי קען מען בלייבן ערליך און גוט‬ ‫'הגבור והנורא' זאגן חז"ל דערויף‬ ‫מגן אבות בדברו בכל יום תמיד‬ ‫הן הן גבורותיו הן הן נוראותיו‬ ‫‪48‬‬ 49 ‫שיקט אריין אייער בריוו צו‪:‬‬ ‫‪Unit 4 2a Northfield Road, N16 5RN‬‬ ‫ואלין מליא‬ ‫‪Fax: 020 3670 3882‬‬ ‫‪Tel: 020 39 815 815 Ext. 6‬‬ ‫‪Email: sbsbriven@gmail.com‬‬ ‫נישט אריינצוקוקן אין קיין טעבלעט אין די קאר רענטל קאמפעני אין די‬ ‫די שיינקייט פון כלל ישראל!‬ ‫עירפארט‪.‬‬ ‫לכבוד די הערליכע אויסגאבע שבת בשבתו‬ ‫אין ליכט פונעם בריוו האט מיר דעמאלט א איד פארציילט אז ער האט‬ ‫ס'איז די ערשטע מאל וואס איך שטעל אריין מיינע ווערטער אין א פאבליק‬ ‫געהאט אן אנדערע ענליכע מעשה‪.‬‬ ‫פלאטפארמע‪ ,‬אבער איך פיל ווי ס'איז זייער א וויכטיגע זאך‪ .‬צום ערשט‬ ‫דאס איז געווען דא ביי אונז אין סטעמפארד הילל‪ ,‬ביי די קאר קאמפעני‬ ‫וויל איך שטארק באדאנקען די אינטערעסאנטע אויסגאבע וואס איר געבט‬ ‫'ניסאן' (‪ .)NISAN‬ער האט געהאט א ניסאן קאר און ער האט געדארפט‬ ‫ארויס וועכנטליך אזוי רייך מיט תוכן‪.‬‬ ‫עפעס פארעכטן דארטן‪ .‬רעדנדיג צו די קאמפעני האבן זיי אים געזאגט אז‬ ‫לעצטנס איז אויסגעקומען אז איך און מיין ב"ב האבן געדארפט אריינפארן‬ ‫ער קען גיין צו די לאקאלע ניסאן ברענטש דא אין סטעמפארד הילל און זיי‬ ‫אין שפיטאל גאנץ אפט‪ ,‬און אלס איינער וואס האט (נאך) נישט קיין‬ ‫וועלן עס מסדר זיין פאר אים‪.‬‬ ‫לייסענס קומט עס אן זייער שווער‪ .‬זיך שלעפן מיטן באס אן צו האבן קיין‬ ‫ער איז טאקע אהין געגאנגען און די חברה האבן אים געזאגט אז זיי וועלן‬ ‫זיץ איז שווער און זייער אומבא'טעמ'ט מיט אלע שווארצע שכנים און‬ ‫עס מסדר זיין‪ .‬זיי נעמען ארויס א טעבלעט און זיי הייסן אים חתמ'נען‪ ,‬האט‬ ‫שכנות ארום דיר‪...‬‬ ‫דער איד געזאגט אז ער וויל נישט חתמ'נען אויף א טעבלעט‪ ,‬ער האט זיי‬ ‫א מיני‪-‬קעב איז אויך נישט עכט אן אפציע פאר לאנגע וועגן‪ ,‬סיי ווייל ווען‬ ‫מסביר געווען אז צוליב רעליגיעזע סיבות קען ער נישט נוצן די טעבלעט‬ ‫מ'דארף עס נוצן אפט קומט עס אויס גאנץ טייער צו צאלן יעדעס מאל אהין‬ ‫ממילא קען ער נישט חתמ'נען דארט‪.‬‬ ‫און צוריק (נאך דערצו אז מ'דארף עקסטער צוצאלן אויב ווילסטו ער זאל‬ ‫אנצינדן עירקאנדישאן‪ ..‬א גוי'אישע קאפ‪ ,)..‬און סיי ווייל נישט אייביג איז די‬ ‫די חברה זענען געווארן צומישט‪ ,‬זיי זאגן זיי הערן יעצט פון א נייע זאך‬ ‫סערוויס וואס אונזערע קאזינ"ס די דרייווערס געבן די מערסטע אנגענעם‪..‬‬ ‫ממילא דארפן זיי טראכטן וואס צו טון‪ .‬זיי האבן קיינמאל נישט געהערט‬ ‫למעשה‪ ,‬האב איך מיך באנוצט מיט די גאלדענע ארגאניזאציע 'חסד'‪.‬‬ ‫אז צוליב רעליגיעזע סיבות זאל מען נישט חמ'נען אויף א טעבלעט‪ .‬דער‬ ‫איינגעשטעלטער האט נאכגעקוקט אין זיין קאמפיוטער און געזען אז ער‬ ‫ס'איז נישט אראפצושרייבן די געוואלדיגע אויפטו זייערע‪ .‬זיי שטעלן‬ ‫האט די צעטלעך וואס מ'דארף חתמ'נען אויך אויפן קאמפיוטער‪ .‬ער האט‬ ‫צו היימישע געשמאקע יונגעלייט‪ ,‬לופטיגע קארס‪ ,‬א דרייווער וואס דו‬ ‫פארשטייסט זיך מיט אים‪ ,‬ער שעלט דיך נישט די גאנצע וועג‪ ,‬און די שפיץ‬ ‫עס ארויסגעדרוקט פאר אים און ער האט נישט געדארפט חתמ'נען נישט‬ ‫איז‪ ,‬ער וואלונטירט זיך און טוט דאס נאר פאר עכטע 'חסד'‪.‬‬ ‫אויף די טעבלעט און אפילו נישט אויף די קאמפיוטער‪ ,‬נאר אויף פאפיר‬ ‫טייל פון די דרייווערס זאגן מיך אויפן וועג אז ווען זיי האבן געקויפט‬ ‫פיזיש אויף די אמאליגע אלטע וועג‪.‬‬ ‫זייער אייגענע קאר האבן זיי זיך אונטערגענומען אז ווען זיי וועלן האבן די‬ ‫דא קומט אבער א וויכטיגע הוספה‪ :‬נאכן ענדיגן האט דער איינגעשטעלטער‬ ‫מעגליכקייט וועלן זיי וואלונטירן צו נעמען אידן פון פלאץ צו פלאץ‪.‬‬ ‫אים געזאגט (נישט פארגעסן אז ער איז דא אין סטעמפארד הילל צווישן‬ ‫ס'איז דאך "מי כעמך ישראל"! וועט דען א גוי אמאל טון אזא זאך?‬ ‫די היימישע עולם)‪" :‬זייער גוט אז דו זאגסט מיר‪ ,‬פון היינט און ווייטער‬ ‫אויך האב איך מיך באנוצט אפאר מאל מיטן ענליכן ארגאניזאציע 'לחירות'‪,‬‬ ‫וועלן מיר וויסן אז ווען ס'קומט א צווייטער איד וואס קען נישט חתמ'נען‬ ‫וואס טוט די זעלבע‪.‬‬ ‫צוליב רעליגיעזע סיבות ווייסן מיר גלייך אז מ'וועט אים געבן די אנדערע‬ ‫ס'איז דאך א חסד אין לשער!‬ ‫מעגליכקייט פון חתמ'נען מיט צעטלעך‪.‬‬ ‫הייליגער טאטע! קוק וואספארא פאלק דו האסט און שרייב אונז אריין‬ ‫מ'קען זען דא אפאר זאכן פון די מעשה‪ )1 :‬דער איד האט זיך געהאלטן‬ ‫בספרן של צדיקים גמורים און אונז זאלן זוכה זיין צו א גוט געבענטשט יאר!‬ ‫מיט זיין קבלה און ער האט נישט געחתמ'ט אפילו אויף קיין טעבלעט‪)2 .‬‬ ‫נ‪.‬ב‪ .‬איך שטעל אריין מיינע ווערטער נאכן זען די בריוו אין שבת בשבתו‬ ‫אז ער האט טאקע מצליח געווען זיך צו מסדר זיין אן צו חתמ'נען אויף די‬ ‫פרשת כי תצא‪ ,‬וואו איינער האט זיך אפגערעדט אז מ'געבט דא נישט קיין‬ ‫טעבלעט‪ )3 .‬אז ער האט געקענט ארויס העלפן פאר אנדערע אידן אין‬ ‫היטשעס (ביי אונז אין סטעמפארד הילל וואלט ער עס געדארפט אנרופן‬ ‫צוקונפט‪.‬‬ ‫'ליפטס'‪ ,)...‬האב איך געוואלט אויך ארויסווייזן די שיינקייט פון אונזער‬ ‫עס איז וויכטיג צו וויסן אז אנדערע אידן וואס גייען צו ניסאן קענען זיי בעטן‬ ‫שטאט! מפרסמין עושי מצוה!‬ ‫צו חתמ'נען אויף פאפיר‪( .‬די מעשה איז שוין געווען מיט א שטיק צייט‬ ‫א כתיבה וחתימה טובה‬ ‫צוריק‪ ,‬איז קען זיין אז זיי האבן שוין פארגעסן‪ ,‬אבער איך האף אז אסאך‬ ‫ע‪ .‬וו‪.‬‬ ‫אנדערע אידן האבן זיי דערמאנט אינצווישן‪)..‬‬ ‫עכ"פ מ'זעט אז ס'איז דא אזא מושג אז מ'קען בעטן גוים צו קענען חתמ'נען‬ ‫מען דארף נאר בעטן‬ ‫אן קיין טעבלעט וכדו'‪ .‬מען האלט אין איין הערן מעשיות פון די סארט זאכן‪.‬‬ ‫לכבוד די בריוון אפטיילונג פון שבת בשבתו‬ ‫זאל דער אויבערשטער העלפן מ'זאל זיך קענען האלטן ערליך און‬ ‫איך וויל דא מיטטיילן מיטן עולם א מעשה‪ ,‬עס איז טאקע אביסל שפעט‬ ‫אפגעהיטן‪.‬‬ ‫אבער עס איז אייביג אין צייט‪.‬‬ ‫יש"כ פארן דרוקן מיין בריוו‪.‬‬ ‫פאר א האלבע יאר צוריק אין די צייט פון שבת טהרינו איז געווען אין‬ ‫ש‪.‬א‪.‬‬ ‫שבת בשבתו א בריוו מיט א התגברות וואס א איד וואס האט געהאט‬ ‫‪50‬‬ 51 ‫יא דו האסט‬ ‫די כוחות!‬ ‫מחשבה'לעך און געדאנקען לקראת דעם‬ ‫מאסיוון 'חתימה דרייוו' וואס וועט פארקומען‬ ‫די קומענדיגע טעג ‪ //‬ערשטהאנטיגע‬ ‫געשיכטע פון א שטארקע קבלה‬ ‫ציין‬ ‫הייליגע‬ ‫ווייטאג?!‬ ‫קבלה‬ ‫נאר נישט‬ ‫"חתימה דרייוו" – דאס איז שוין אריין אין די ווערטער‪-‬‬ ‫אוצר פון יעדער לאנדאנער איד‪ ,‬אז דאס איז א חלק‬ ‫דאס!!‬ ‫פון די הכנה צו די הייליגע ימי הרחמים והרצון‪ ,‬די ריזיגע‬ ‫"מאמי מיין ציין טוט זייער וויי‪ ",‬האט מיין טאטערל‬ ‫זכותים וואס די שטאט לאנדאן פאקט יאר נאך יאר מיט די‬ ‫געקרעכצט איין ווינטערדיגע פרייטאג צופרי‪.‬‬ ‫הייליגע קבלה זיך צו האלטן ווייט פון די טעכנאלאגישע כלי‬ ‫אזוי האט זיך די מעשה אנגעהויבן‪ ,‬איר ווייסט שוין‪,‬‬ ‫משחית‪ ,‬און אפילו נישט אריינקוקן אדער אנרירן אזעלכע‬ ‫דאס איז נאר אן אנהייב‪ ,‬אבער אוי אן אנהייב‪ ...‬מען‬ ‫כלים ווי א סמארטפאון אדער אנדערע אינטערנעט כלים‬ ‫דארף נישט מסביר זיין פאר עלטערן וואס דאס מיינט‪...‬‬ ‫וואס קענען אריינגיין אין טאש‪ ,‬דאס רודערט אויף די‬ ‫א צאן ווייטאג איז נישט געשמאק פאר קיינעם‪ ,‬אבער נאך‬ ‫הימלען‪...‬‬ ‫ווייניגער וויל מען עס ח"ו דארפן זען ביי א טאכטער‪...‬‬ ‫עס פעלט נישט אויס צו מסביר זיין פאר קיינעם וואס‬ ‫כ'האב גלייך געטון מיין פליכט אלס טאטע און אויפגעהויבן‬ ‫א טעלעפאן צום דענטיסט פראבירן צו פארשאפן אן‬ ‫דאס מיינט חתימה דרייוו‪ ,‬אדער ווי וויכטיג דאס איז‪,‬‬ ‫עמערדזשענסי‪-‬אפוינטמענט פאר עס הייבט זיך אן די‬ ‫אבער מיר האבן דערהאלטן א מעסעדזש מיט א מעשה‬ ‫שבת‪-‬זונטאג‪...‬‬ ‫וואס ברענגט ארויס אויף א ספעציעלע אופן ווי ווייט און‬ ‫דער סעקרעטאר איז געווען צופרידן אז ער האט טאקע‬ ‫ווי גרויס די השפעה פון א קבלה פון אן איינציגן מענטש‬ ‫געטראפן אן אפוינטמענט יענעם טאג‪ ,‬אבער איך נישט‪...‬‬ ‫קען אנקומען‪ ,‬האבן מיר באשלאסן דאס נאכצוברענגען‬ ‫דאס איז געווען אויף ‪ 4.30‬נאכמיטאג‪ ,‬בעצם זייער גוט‪,‬‬ ‫מיט אלע פרטים פונעם בעל המעשה‪:‬‬ ‫‪52‬‬ ‫פונקטליך איך קען נישט קומען שבת‪ ,‬און באמת מ'קען זיך‬ ‫נאר די זמן איז יענער וואך‬ ‫אריינלאזן אין הלכה'דיגע דיסקוסיעס אויב מ'מעג אדער‬ ‫געווען פאר ‪...4.00‬‬ ‫נישט‪ ...‬אבער היות ס'איז מיר געווען קלאר אז איך גיי‬ ‫נישט אריינקומען שבת‪ ,‬האט ער מסכים געווען‪...‬‬ ‫ער ווארט אויף אן ענטפער‪...‬‬ ‫שבת‬ ‫איך האב זיך פראבירט צו האלטן רואיג און‬ ‫קודש?!‬ ‫רעספעקטפול‪ ,‬און געזאגט אז איך קען נישט נוצן אזא‬ ‫דיווייס צוליב רעליגיעזע סבות (איך האב נישט קיין פראבלעם‬ ‫דאס נישט!!‬ ‫צו נוצן אזא הסבר)‪" ,‬איך בין מסכים צו חתמ'ענען‪ ",‬האב איך‬ ‫איך האב אים גלייך ערקלערט אז דעמאלט איז שוין‬ ‫גלייך צוגעלייגט‪" ,‬אויב איר געבט מיר א צעטל אדער‬ ‫אינמיטן מיין ‪( Sabbeth‬שבת) און איך קען נישט דעמאלט‬ ‫עפעס אזוי"‪...‬‬ ‫קומען‪ ...‬דער גוי'אישער סעקרעטאר האט נישט צו גוט‬ ‫דער גוי קען נישט קיין ברטנורה‪...‬‬ ‫פארשטאנען וואס איך זאג (זיי זענען נישט אין אזא היימישע‬ ‫ניין! איז ער געווען אנטשלאסן‪ ,‬מ'קען נישט חתמ'ענען‬ ‫געגנט) אבער ער האט יא פארשטאנען אז צוליב געוויסע‬ ‫ערגעץ אנדערש‪ ,‬דו מוזט חתמ'ענען דא כדי צו קענען‬ ‫סבות קען איך נישט דעמאלט קומען‪ ,‬און ב''ה ער האט‬ ‫אריינגיין!‬ ‫געטראפן אן אפוינטמענט פריער‪ ,‬און איך האב ענדליך‬ ‫געקענט בארואיגן מיין טאכטערל אז מ'גייט שוין צום‬ ‫איך בין געווארן גאנץ אומבאקוועם‪ ...‬כ'האב אבער‬ ‫גרויסן ציין דאקטער וואס וועט זיכער אלעס אויסהיילן‪,‬‬ ‫נישט געשפירט אז איך האלט זיך ביים אונטערגעבן‪ ,‬איך‬ ‫בס"ד‪...‬‬ ‫האב נישט געטראכט אז זיי האבן רעכט מיך צו צווינגען‬ ‫צו חתמ'ענען דווקא דארט‪ ...‬און אויך נישט אז מ'גייט מיר‬ ‫צו די באשטימטע צייט בין איך אריבער צום דענטיסט‪,‬‬ ‫נישט אריינלאזן צום דענטיסט פאר אזא זאך‪...‬‬ ‫און צוגעגאנגען צום דעסק‪ .‬אבער די סעקרעטאר‬ ‫שטרעקט מיר אויס א טאבלעט און בעט מיר צו חתמ'ענען‬ ‫מיין טאכטערל האט נישט מיטגעהאלטן מיין אינערליכע‬ ‫דארט פארן אריינגיין צום אפוינטמענט‪.‬‬ ‫מלחמה און האט זיך שוין געוואלט רוקן ווייטער‪" :‬ווען‬ ‫גייט מען שוין צו דער דענטיסט?"‪...‬‬ ‫איך האב מיך נישט פארלוירן‪ ,‬און כ'האב נאכאמאל‬ ‫א חידוש פון‬ ‫קלארגעשטעלט אז איך גיי נישט נוצן דער כלי בשום אופן‬ ‫נישט‪...‬‬ ‫א חתימה‬ ‫דער סעקרעטאר איז געווען זייער אומצופרידן‪ ,‬און איז‬ ‫צווישן די אלע טויזנטער אידן אין אונזער שטאט‪ ,‬האב‬ ‫געגאנגען איבערפרעגן דעם מענעדזשער‪.‬‬ ‫איך אויך געהאט די געלעגנהייט פאר צוויי יאר צוריק צו‬ ‫ווי ס'זעט אויס האט דער מענעדזשער אים מציע‬ ‫חתמ'ענען די געוואלדיגע קבלה ביים חתימה דרייוו‪ .‬כאטש‬ ‫געווען אז ער זאל נישט מאכן אזא עסק און אליין‬ ‫די קבלה איז נאר (געווען) אויף א סמארטפאון‪ ,‬האב איך‬ ‫חתמ'ענען‪ ,‬אבער ער האט נישט געקענט מסכים זיין צו‬ ‫צוגעלייגט מיין אייגענע חידוש אויך אויף א טעבלעט‪,‬‬ ‫אזא 'אומגערעכטע' זאך‪ ...‬איך האב אים געהערט זאגן‬ ‫און פון מיין אייגענע רצון האב איך זיך געוואלט שטעלן‬ ‫הינטערן טיר‪'' :‬ניין‪ ,‬ס'איז נישט ריכטיג‪ ,‬ער מוז‪''...‬‬ ‫דערויף ביזן סוף‪ ,‬אפילו ביי א צורך‪ ,‬און אפילו אויב איך‬ ‫צום סוף איז ער צוריקגעקומען און געמאלדן צובלאזן‪...‬‬ ‫בין נישט מחויב‪ .‬אין די הייליגע טעג זאגן מיר נאכאמאל‬ ‫''פיין‪ ,‬איך וועל חתמ'ענען פאר דיר דאס מאל‪ ,‬אבער ס'איז‬ ‫און נאכאמאל ותכנס לנו 'לפנים משורת הדין'‪ ,‬האב איך‬ ‫נישט ריכטיג! קומענדיגע מאל ברענג מיט איינעם אנדערש‬ ‫דאס געוואלט מעורר זיין מיט מדה כנגד מדה אז איך גיי‬ ‫צו חתמ'ענען אנשטאט דיר! מ'מוז אזוי טון"‪...‬‬ ‫אויך אזוי טון‪ ,‬און ביזן סוף‪ ,‬מיט אלע שוועריגקייטן אדער‬ ‫שטערונגען‪...‬‬ ‫נו‪ ,‬נו‪ ,‬ס'איז אים שווער אראפצוקריכן פון בוים‪ ,‬ב''ה‬ ‫אפגעקומען מיט דעם‪...‬‬ ‫ממילא האב איך באשלאסן זיך צו שטעלן אויף דעם‪...‬‬ ‫"איים סארי‪ ,‬איי קאנט‪ ",‬האב איך געזאגט‪ ...‬ס'איז אמת‪,‬‬ ‫דער דענטיסט האט אלעס שיין מסדר געווען‪ ,‬הגם‬ ‫איך קען טאקע נישט‪...‬‬ ‫איך ווייס נישט וויאזוי ער האט געקענט‪ ,‬אן מיין חתימה‬ ‫– מן הסתם איז עס נאר אין זכות פון דער געטרייער‬ ‫"פארוואס?'' האט ער נישט פארשטאנען‪...‬‬ ‫סעקרעטאר וואס האט אזוי מצליח געווען עפעס צו‬ ‫כ'האב מיך דערמאנט פון די קאמפלעצירטע עקלערונגען‬ ‫מסדר זיין אויף אן אופן‪...‬‬ ‫איבער שבת‪ ,‬ער האט זיכער נישט פארשטאנען פארוואס‬ ‫‪53‬‬ ‫דאס שוין שרייבן ביי דיין גאנצע משפחה‪ ,‬צו שפארן‬ ‫ווען איך בין אהיים געקומען האב איך נאכנישט געזען‬ ‫אומזיסטע אומבאקוועמליכקייטן"‪...‬‬ ‫די תוצאות פון מיין ספעציעלע התגברות‪ ,‬עס איז געווען‬ ‫איך בין געווארן אזוי איבערגענומען ווי שיין עס‬ ‫גאנץ אומאנגענעם‪ ,‬אבער איך האב נאכאלס געוואוסט אז‬ ‫האט זיך אויסגעארבעט‪ ,‬ווי עס זעט אויס האב איך עס‬ ‫איך טו די ריכטיגע זאך‪.‬‬ ‫איינמאל דורך געבראכן‪ ,‬און דערנאך העלפט שוין דער‬ ‫אויבערשטער‪ ,‬און עס פארט שוין אפילו פאר אנדערע‪...‬‬ ‫די מעשה איז אבער נאכנישט געענדיגט‪...‬‬ ‫שכר מצוה ‪-‬‬ ‫מצוה‬ ‫השמיעיני‬ ‫די תוצאות האבן נישט געשפעטיגט צו קומען‪ ...‬נישט‬ ‫את קולך‬ ‫לאנג שפעטער האב איך נאכאמאל געדארפט גיין צום‬ ‫דענטיסט‪ .‬איך האב נישט מיטגענומען 'איינער וואס קען‬ ‫איך האב גלייך באשלאסן מיטצוטיילן די מעשה‬ ‫חתמ'ענען' ווייל איך קען נישט אזא איינער‪ ...‬אבער דאס‬ ‫מיט אנדערע אידן‪ ,‬און ברענגען התעוררות פאר נאך‬ ‫מאל איז ב"ה געווען אינגאנצן אנדערש‪...‬‬ ‫מענטשן‪ ...‬האב איך גלייך אריינגערופן צו די נומער וואו‬ ‫עס איז געווען אן אנדערע סעקרעטאר וואס איז נישט‬ ‫מען קען איבערלאזן א פערזענליכע מעשה פארן באקאנטן‬ ‫אזוי מקפיד אויף די אלע 'גערעכטיגקייט' געזעצן‪ ...‬און ווי‬ ‫"השמיעיני את קולך" גליון‪ ,‬וואס שרייבט יעדע וואך‬ ‫נאר איך האב געזאגט אז איך קען נישט חתמ'ענען אינעם‬ ‫איבער דעם געוואלדיגן נושא‪ ...‬און נישט לאנג שפעטער‪,‬‬ ‫טעבלעט פאר מיינע סיבות‪ ,‬האט ער גלייך געזאגט‪,‬‬ ‫איז די מעשה טאקע אריין אין די 'השמיעיני' וואו די מערכת‬ ‫"קיין פראבלעם‪ ,‬איך וועל חתמ'ענען פאר דיר‪ "...‬ביליג‬ ‫האט עס שיין באשריבן און אראפגעלייגט געשמאק‪ .‬קורץ‬ ‫שפעטער איז די מעשה אויך געברענגט געווארן אינעם‬ ‫אפגעקומען‪.‬‬ ‫ענגלישן ''טעק טאלק'' גליון‪ ,‬איבערגעטייטשט אויף‬ ‫אבער ער לייגט נאך צו‪'' :‬איך וועל שוין צוליין א ‪note‬‬ ‫ענגליש‪ ...‬און יעדע תקופה האב איך נאכאמאל געזען‬ ‫(נאטיץ) ביי דיין נאמען אז דו חתמ'עסט נישט דא‪ ,‬אז די‬ ‫אין 'השמיעיני'‪" :‬כ'האב געהאט א נסיון‪ ,‬און איך האב זיך‬ ‫אנדערע זאלן שוין גלייך וויסן‪ ...‬ווייסט וואס‪ ,‬איך וועל‬ ‫השומרים אויפוואכונג און‬ ‫'חתימה דרייוו'‬ ‫שטייענדיג אין חודש אלול ווען עס ווערט שוין געפראוועט אזויפיל יאר ‪ -‬און עס ווערט מער און גרעסער‬ ‫– די התעוררות און גוטע קבלות אין אונזער שטאט‪ ,‬האט מען דערווייל געמאכט א קורצע הפסקה מיט‬ ‫די ''השומרים אויפוואכונג'' קאמפיין‪ ,‬היות אז 'חתימה דרייוו' איז דער שטערקסטער השומרים‪-‬אויפוואכונג‬ ‫וואס קען זיין‪...‬‬ ‫די נושא פון טעבלעט'ס וואס ווערט דאס יאר אדרעסירט ביי די חתימות‪ ,‬איז ממש א דירעקטע המשך‬ ‫צו די פאר‪-‬האלידעיס אויפוואכונג איבער דעם‪ ,‬ווען השומרים האט צום ערשטן מאל געעפנט די נושא פארן‬ ‫עולם מיט אזא קלארקייט‪ ,‬צו פארשטיין וואס איז דער פראבלעם דערמיט‪.‬‬ ‫דעם יאר גייען טאקע אסאך אידן זיך ארויפריקן א דרגא און מקבל זיין מער אין דעם ענין‪ ,‬אזוי ווי אינעם‬ ‫אויבנגעברענגטע מעשה‪...‬‬ ‫די אלע וויכטיגע נושאים העומדים על הפרק וואס דארפן נאך ווערן אויסגעשמועסט זענען נישט‬ ‫פארגעסן געווארן! קוקט טאקע ארויס אויפן המשך פונעם סוקסעספולן קאמפיין נאכן חתימה דרייוו‪.‬‬ ‫‪54‬‬ ‫בס’’ד‬ ‫דערמאנט די מעשה ווי איינער האט זיך מתגבר געווען ביים דענטיסט‪,‬‬ ‫י ח ת מ ו ן‬ ‫ו ב א ל ו ל‬ ‫י כ ת ב ו ן‬ ‫ה ש נ ה‬ ‫ב ר א ש‬ ‫האב איך אויך געהאט די שטארקקייט"‪ ...‬ס'האט מיר געגעבן א מורא'דיגן‬ ‫טשעטן מיט‬ ‫חיזוק צו זען וויפיל אידן זענען זיך אלס מחזק צוליב מיין דעמאלטדיגע‬ ‫עי איי נאר פאר‬ ‫התגברות!‬ ‫מראי מקומות?!‬ ‫את קולך שמעתי‬ ‫נאך אביסל שפעטער בין איך ארויף אויף א קאנפערענץ פון א חיזוק‬ ‫הבהרה‪ :‬די גרעפיקס זענען געמאכט געווארן אויף א פראפעסיאנאלן אופן‪ ,‬נישט דורך ‪.AI‬‬ ‫ליין דא אין ענגלאנד‪ ,‬און איינער דארט האט געברענגט א שיינע מעשה‬ ‫ניין!‬ ‫איך האב‬ ‫געחתמ'ט!‬ ‫וואס איז געשטאנען אין טעק טאלק‪ ...‬און יא! איך הער מיין מעשה‬ ‫איבערדערציילט מיט אלע פרטים מיטן גאנצן געשמאק‪ ...‬זייער שיין‪ ,‬ווי‬ ‫חתימה‬ ‫דיין חתימה יעצט‪,‬‬ ‫דיין שטארקייט פאר אינמיטן יאר!‬ ‫ד‪+‬רייוו‬ ‫באקומט א‬ ‫תפילת השל"ה‬ ‫האט די זכיה‬ ‫צו שיקן א קוויטל‬ ‫נאך גיי איך טרעפן מיין מעשה?‪..‬‬ ‫מקבלים קבלות טובות‬ ‫בעניני טעכנאלאגיע‬ ‫געבענטשט דורך‬ ‫וואס וועט געלייענט ווערן דורך‬ ‫בימי הרחמים והרצון •‬ ‫המשפיע הרה"צ רבי צבי‬ ‫כ"ק אדמו"ר‬ ‫לקראת שנת תשפ״ז לפ״ק‬ ‫אבער די אנפירערס פונעם קאנפערענץ האבן אנגעפאנגען‬ ‫מאיר זילבערבערג שליט"א‬ ‫מפשעווארסק שליט"א‬ ‫פאר קבלה קארטלעך‪03330-706-738 :‬‬ ‫דורכצושמועסן איבער אזא סארט קבלה‪ ,‬צי מ'דארף טאקע טון אזוי און‬ ‫ד ו ר ו ת י ך‬ ‫ב ג י ן‬ ‫ח ת ו ם‬ ‫‪-‬‬ ‫ב נ י ך‬ ‫ב ג י ן‬ ‫ח ת ו ם‬ ‫‪-‬‬ ‫ב ג י נ ך‬ ‫ח ת ו ם‬ ‫צי ס'איז 'ריכטיג' (איר געדענקט נאך די סעקרעטאר פון אנהייב מעשה‪ )...‬האב איך זיך‬ ‫בס’’ד‬ ‫'אנמוטיד' (‪-‬זיך געלאזט הערן‪ )....‬און קודם דערציילט פארן עולם אז דאס איז‬ ‫מיין מעשה‪ ...‬די אנפירערס זענען געווארן אביסל צומישט‪' ...‬דער מענטש‬ ‫י ח ת מ ו ן‬ ‫ו ב א ל ו ל‬ ‫י כ ת ב ו ן‬ ‫ה ש נ ה‬ ‫ב ר א ש‬ ‫ביליגע‬ ‫פון די מעשה' איז געווארן לעבעדיג‪...‬‬ ‫פלייט טיקעטס‬ ‫איך האב זיי צוגעלייגט‪ ,‬אז פארן ארויפברענגען מיין מעשה ברבים‪,‬‬ ‫געב א קוק‬ ‫האב איך איבערגעפרעגט מיין רב ‪ -‬וואס פסק'נט מיינע אלע שאלות אין‬ ‫טעכנאלאגיע ‪ -‬וואס איז די הלכה אין אזא פאל‪ ...‬און אז הגם ס'איז דא‬ ‫היתרים פאר אזא פאל‪ ,‬האב איך דאך געוואלט גיין העכער‪ ,‬און דער רב‬ ‫האט מיר געזאגט אז עס איז נאכמער חשוב (און זיכער 'ריכטיג') אנצוהאלטן‬ ‫הבהרה‪ :‬די גרעפיקס זענען געמאכט געווארן אויף א פראפעסיאנאלן אופן‪ ,‬נישט דורך ‪.AI‬‬ ‫אזא קבלה טאקע אויף יעדן פאל‪...‬‬ ‫ניין!‬ ‫איך האב‬ ‫געחתמ'ט!‬ ‫איך האב מורא'דיג שטארק געזען די השגחה פרטית‪ ...‬מיין איינמאליגע‬ ‫התגברות האט אזא ווייטגרייכנדע השפעה און איז מחזק אזויפיל אידן‬ ‫חתימה‬ ‫דיין חתימה יעצט‪,‬‬ ‫אויף אזעלכע אינטערעסאנטע אופנים‪ ...‬און יעצט געב איך אייך איבער‬ ‫דיין שטארקייט פאר אינמיטן יאר!‬ ‫ד‪+‬רייוו‬ ‫מקבלים קבלות טובות‬ ‫באקומט א‬ ‫תפילת השל"ה‬ ‫האט די זכיה‬ ‫צו שיקן א קוויטל‬ ‫די מעשה מפרסם צו זיין און פארשפרייטן די השפעה נאכמער‪( ...‬אזוי קען‬ ‫בעניני טעכנאלאגיע‬ ‫געבענטשט דורך‬ ‫וואס וועט געלייענט ווערן דורך‬ ‫בימי הרחמים והרצון •‬ ‫המשפיע הרה"צ רבי צבי‬ ‫כ"ק אדמו"ר‬ ‫לקראת שנת תשפ״ז לפ״ק‬ ‫מאיר זילבערבערג שליט"א‬ ‫מפשעווארסק שליט"א‬ ‫פאר קבלה קארטלעך‪03330-706-738 :‬‬ ‫ד ו ר ו ת י ך‬ ‫ב ג י ן‬ ‫ח ת ו ם‬ ‫‪-‬‬ ‫ב נ י ך‬ ‫ב ג י ן‬ ‫ח ת ו ם‬ ‫‪-‬‬ ‫ב ג י נ ך‬ ‫ח ת ו ם‬ ‫עס זיך אפשר נאך מער פארלענגערן‪)...‬‬ ‫י ח ת מ ו ן‬ ‫ו ב א ל ו ל‬ ‫י כ ת ב ו ן‬ ‫ה ש נ ה‬ ‫ב ר א ש‬ ‫בס’’ד‬ ‫איין קשיא‪,‬‬ ‫פעטער ליפא‬ ‫אזויפיל תירוצים‪...‬‬ ‫ווייזט ביי מלווה‬ ‫צו די מעשה פעלט גארנישט אויס צוצולייגן‪ ...‬אבער‪ ,‬ארויפברענגענדיג‬ ‫מלכה דעם רבינ'ס‬ ‫די נושא פון די גרויסע אומבאקוועמליכקייט צו אפזאגן איינעם‪ ,‬מוז מען‬ ‫נענועים‬ ‫זיך מתייחס זיין צו די די מערסט‪-‬געפרעגטע שאלה במשך די גאנצע‬ ‫חתימה דרייוו יעדער יאר‪" :‬וואס טו איך‪ ,‬אויב קומט איינער מיט א‬ ‫סמארטפאון און איך 'מוז' אריינקוקן?"‪...‬‬ ‫הבהרה‪ :‬די גרעפיקס זענען געמאכט געווארן אויף א פראפעסיאנאלן אופן‪ ,‬נישט דורך ‪.AI‬‬ ‫ניין!‬ ‫האט איר שוין אמאל געהערט פון די שאלה וואס מ'פרעגט נאכאמאל‬ ‫איך האב‬ ‫געחתמ'ט!‬ ‫און נאכאמאל און מ'ענטפערט נאכאמאל און נאכאמאל‪ ,‬אבער מיט אלע‬ ‫חתימה‬ ‫דיין חתימה יעצט‪,‬‬ ‫דיין שטארקייט פאר אינמיטן יאר!‬ ‫ענטפערונגען הערט מען נאר אלס איבער און איבער די זעלבע שאלה‬ ‫ד‪+‬רייוו‬ ‫מקבלים קבלות טובות‬ ‫בעניני טעכנאלאגיע‬ ‫באקומט א‬ ‫תפילת השל"ה‬ ‫געבענטשט דורך‬ ‫האט די זכיה‬ ‫צו שיקן א קוויטל‬ ‫וואס וועט געלייענט ווערן דורך‬ ‫מיט אזא סארט פרישקייט‪ ,‬ווי כאילו ס'איז נאך קיינמאל נישט געפרעגט‬ ‫בימי הרחמים והרצון •‬ ‫המשפיע הרה"צ רבי צבי‬ ‫כ"ק אדמו"ר‬ ‫לקראת שנת תשפ״ז לפ״ק‬ ‫מאיר זילבערבערג שליט"א‬ ‫מפשעווארסק שליט"א‬ ‫בימי הרחמים והרצון • לקראת שנת תשפ״ז לפ״ק‬ ‫ד ו ר ו ת י ך‬ ‫ב ג י ן‬ ‫ח ת ו ם‬ ‫‪-‬‬ ‫ב נ י ך‬ ‫ב ג י ן‬ ‫ח ת ו ם‬ ‫‪-‬‬ ‫דורותיך‪0 3 3 3‬‬ ‫בגין‪0 - 7 0 6 -‬‬ ‫ב ג י נ ך‬ ‫ח ת ו ם‬ ‫צא‪7 3 8‬‬ ‫בניך‬ ‫טלעך‪:‬‬ ‫בגיןק א ר‬ ‫צאל ה‬ ‫בגינך א ר ק ב‬ ‫פ‬ ‫צא‬ ‫געווארן אין די היסטאריע‪...‬‬ ‫עס קען אמאל זיין די סיבה פארוואס די שאלה קען נישט פארענטפערט‬ ‫‪55‬‬ ‫די משל פון שבת ווי אין די מעשה‪ ...‬הגם פארשטייט זיך אז עס איז נישט‬ ‫ווערן‪ ,‬איז ווייל‬ ‫די איסור פון שבת‪)...‬‬ ‫די שאלה איז‬ ‫נישט ממש דאס‬ ‫דערנאך קען מען רעדן צו יענעם‪ .‬און די שענסטע‬ ‫מ'זאגט‪...‬‬ ‫וואס‬ ‫תשובה איז‪' :‬ס'נישט פערזענליך! נאר איך קען נישט‬ ‫ממילא קען מען נישט‬ ‫קוקן‪ ,‬ווייל איך האב גע'חתמ'עט א קבלה!"‪...‬‬ ‫ממש פארענטפערן א‬ ‫שאלה וואס איז נישט‬ ‫מען קען צולייגן‪" :‬איך האב גארנישט אנטקעגן‬ ‫געפרעגט‪...‬‬ ‫אייך ח''ו‪ ,‬איך קען נישט! אנטשולדיגט!" איר‬ ‫קודם‬ ‫לאמיר‬ ‫איז‬ ‫וועט נישט גלייבן וויפיל מענטשן האבן דאס‬ ‫אויסצושליסן‬ ‫פראבירן‬ ‫שוין גענוצט מיט סוקסעס‪...‬‬ ‫געוויסע סצענעס‪ ,‬און פראבירן‬ ‫געווענליך וועט יענער זיך נישט באליידיגן‪,‬‬ ‫אויסצושארפן די קשיא און‬ ‫דערנאך זיך נעמען צום תירוץ‬ ‫נאר וועט רעספעקטירן און פארשטיין‬ ‫וואס וועט – האפנטליך – שוין‬ ‫אי''ה‪ .‬אבער‪ ,‬אויב יענער באליידיגט זיך‬ ‫יא פארענטפערן די גרויסע‬ ‫יא‪ ,‬געדענקט אז איר זענט גערעכט און יענער‬ ‫קשיא‪...‬‬ ‫נישט! איר האט רעכט אפילו מענטשליך גערעדט‪,‬‬ ‫קודם כל‪ ,‬בעת הצורך – צו חתמ'ענען‬ ‫נישט צו קוקן! און יענער האט נישט קיין רעכט‬ ‫ביי אן אפיציעלע פלאץ וכדו'‪ ,‬כאטש עס איז‬ ‫זיכער גאר חשוב יא אנצוהאלטן די קבלה אויך‬ ‫אייך צו צווינעגען‪.‬‬ ‫דעמאלט (ווי אויסגעשמועסט אינעם מעשה‪ ),‬איז עס‬ ‫אבער נישט קיין חיוב מצד די קבלה!‬ ‫וראו כל‬ ‫צווייטנס‪ ,‬די חתימה דרייוו איז נישט דא צו‬ ‫צווינגען קיינעם‪ ,‬און מען חתמ'עט אז מ'גייט משתדל‬ ‫עמי הארץ‬ ‫זיין מיטן גאנצן כוח – בלי נדר‪ ,‬און מען גייט טאקע‬ ‫פראבירן די מערסטע וואס מען קען‪ ,‬אבער נאכאלס‬ ‫בנוגע א גוי‪ ,‬איז עס גאנץ ענליך‪ ,‬נאר היות ער‬ ‫איז דאס בפירוש בלי נדר! און אוודאי מק''ו ‪ -‬בלי שבועה‪,‬‬ ‫פארשטייט נישט קיין לשון הקודש‪( ...‬קבלה וכדו') קען מען‬ ‫חרם‪ ,‬קונם‪ ,‬נידוי‪ ,‬שמתא‪ ,‬ארור וכו'‪...‬‬ ‫זאגן פשוט‪" :‬איך קוק נישט אין 'פרינציפ' (אי"ן פרינסיפ"ל אין‬ ‫א דורכפאל זאל נישט פאסירן‪ ,‬אבער עס מאכט זיך ביי‬ ‫ענגליש)!"‬ ‫יעדער מענטש‪ ,‬און מען איז נישט דא צו 'כאפן' מענטשן‬ ‫ביים דורכפאל און אים באזינגען‪ ...‬און אזא איינער האט‬ ‫אנדערע זאגן‪' :‬איך קוק נישט אין ַאן אנדערנ'ס‬ ‫נישט עובר געווען אויף איסורים חמורים ח''ו וועגן זיין‬ ‫דיווייסעס''‪...‬‬ ‫קבלה‪ ...‬שבע יפול צדיק וקם!‬ ‫איינער האט איבערגעגעבן אז ער האט אפילו מסביר‬ ‫געווען‪'' :‬מיר ווילן מחנך זיין אונזערע קינדער נישט צו‬ ‫השב תשיבם‬ ‫קוקן אין אנדערנ'ס כלים (וואו זיי ווייסן אויך וועגן מענטשליכע‬ ‫און יעצט‪ ,‬צום ענין‪ :‬איינער קומט צו מיט א סמארטפאון‬ ‫פראבלעמען וואס דאס קען ברענגען‪ )...‬דעריבער טוען מיר (די‬ ‫און זאגט‪'' :‬קוק א שיינע בילד (נישט קיין ווידיאו ח''ו) פון ‪( ...‬א‬ ‫ערוואקסענע) אליין אויך אזוי‪''.‬‬ ‫צדיק אפילו)‪ ".‬אדער‪'' :‬קענסט מיר זאגן וואו דער גאס דא‬ ‫מיט קלארקייט און שטארקקייט קען מען טאקע‬ ‫איז? ''‪...‬‬ ‫אנהאלטן למעלה מן המשוער‪ ,‬די אויבנגעברענגטע‬ ‫יענער מיינט נישט קיין שלעכטס‪ ,‬עס איז מיר‬ ‫זייער אומאנגענעם‪ ,‬ווי אזוי דרייט מען זיך ארויס‬ ‫מעשה איז נאר איין דוגמא פון הונדערטער מעשיות פון‬ ‫איידעלערהייט?‪...‬‬ ‫אנשים‪ ,‬נשים‪ ,‬קינדער און יונגע קינדער וואס האבן מיט‬ ‫די ערשטע זאך דארף מען זאגן צו זיך אליין‪ :‬איך קען‬ ‫א הימלישע גבורה זיך געהאלטן פעסט‪ ,‬במשכ'ן גאנצן יאר‬ ‫נישט! איך פראביר זיך צו האלטן מיטן 'גאנצן כוח' – אפילו‬ ‫בס''ד‪ ,‬אלס אין זכות פון די הייליגע קבלה!‬ ‫אויך אויפן חשבון פון אומבאקוועמליכקייט‪( ...‬מען קען נוצן‬ ‫‪56‬‬ ‫ן נאנט צום‬ ‫ב‬ ‫יי‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫?‬ ‫לס‬ ‫פער‬ ‫ווי‬ ‫התבודדות!‬ ‫מיט וואס‬ ‫די עצה‬ ‫טויזנטער‬ ‫פון גרויס‬ ‫אידן ארום‬ ‫ביז קליין‬ ‫די וועלט‬ ‫מהמוהר"ן‬ ‫דערקוויקן‬ ‫מברסלב‬ ‫זיך שוין‬ ‫זצוק"ל‬ ‫פוסק הדור בעל שבט הלוי זצ"ל‬ ‫‪57‬‬ ‫פרשת‬ ‫כ‬ ‫תישפת"ובא‬ ‫למען תספר‬ ‫למען תספר‬ ‫א סוד דארף מען זאגן געווענליך שטיל‪ ,‬און פארדעם ליינט‬ ‫טייערע חשובע לעכטיגע קינדער!‬ ‫מען עס שטיל‪.‬‬ ‫אין פרשת כי תבא זעהט מען א מורא'דיגע זאך מען רעדט‬ ‫דער גרויסע גאון ר' פנחס עפשטיין זי"ע וואס ער‬ ‫פון די ענין פון שמחה‪ ,‬מען רעדט דא פון ביכורים אז מען‬ ‫איז געווען די ראב"ד פון ירושלים עיר הקודש ער האט‬ ‫ברענגט ביכורים‪ ,‬און די פסוק זאגט ושמחת בכל הטוב‪,‬‬ ‫געטייטשט פארדעם זאגט מען ווען אפאר אידעלעך טרינקן‬ ‫זאלסט זיך פרייען מיט די גאנצע גוטס‪ ,‬און רש"י זאגט די‬ ‫עפעס צוזאמען‪ ,‬און זיי זענען פרייליך בשמחה זאגט מען‬ ‫חז"ל לערנען פון דעם ארויס אז מען ליינט טאקע נישט‬ ‫לחיים‪ ,‬לחיים איז די גימטריא פון אכט און ניינציג‪ ,‬מען‬ ‫קיין מקרא ביכורים נאר אין א צייט פון שמחה וואס דאס‬ ‫וויל מיט דעם מבטל זיין די אכט און ניינציג קללות‪ ,‬און מען‬ ‫איז מעצרת עד חג וואס דעמאלסט איז א מענטש פרייליך‬ ‫ווינטשט זיך לחיים און מיט די לחיים וויל מען מבטל זיין‬ ‫ער נעמט אריין זיינע פירות און זיין תבואה אין שטוב אריין‪.‬‬ ‫מיט די כח פון שמחה קען מען מבטל זיין אלע שלעכטס‪.‬‬ ‫שפעטער זעהט מען ביי די תוכחה אין די פלעצער ווי‬ ‫און עס שטייט ביי די‬ ‫עס שטייט די קללות‪ ,‬עס‬ ‫תוכחה‪ ,‬דו ווייסט פארוואס‬ ‫איז דא צ"ח קללות עס‬ ‫עס וועט קומען אויף דיך‬ ‫איז דא אכט און ניינציג‬ ‫אלע שלעכטע זאכן‪ ,‬דו‬ ‫קללות‪ ,‬דער גרויסע צדיק‬ ‫ווייסט פארוואס? שטייט‬ ‫ר' שלמה מ'קאשנאוו זצ"ל‬ ‫דארטן ממש ביים סוף‪,‬‬ ‫האט געזאגט‪ ,‬די פרשה פון‬ ‫אלעס איז געקומען‪,‬‬ ‫די תוכחה פון די וואכעדיגע‬ ‫תחת דערפאר‪ ,‬אשר לא‬ ‫סדרה ליינט מען אויף א‬ ‫עבדת את ד' אלקיך ווייל‬ ‫שטילע קול‪ ,‬פארוואס ליינט‬ ‫דו האסט נישט געדינט‬ ‫מען עס אויף א שטילע קול‪,‬‬ ‫דעם אויבערשטער דיין‬ ‫פשוט איז אז מען זאל נישט‬ ‫גאט‪ ,‬בשמחה ובטוב לבב‪,‬‬ ‫הערן אזוי גוט די קללות‪ ,‬עס‬ ‫פארדעם איז געקומען צו‬ ‫איז דאך א שאנדע‪ ,‬אבער‬ ‫דיך די אלע שלעכטע זאכן‪.‬‬ ‫ער האט געזאגט אז על פי‬ ‫אויף דעם טוט זיך ממש‬ ‫סוד ליגן באהאלטן אין די‬ ‫אן איבערקערעניש אלע‬ ‫דער גרויסע גאון ר' פנחס עפשטיין זצ"ל דער ראב"ד פון ירושלים‬ ‫אלע קללות ברכות‪ ,‬במילא‬ ‫‪56‬‬ ‫‪58‬‬ ‫נאר שמחה ראטעוועט די מענטש‪ ,‬וועט מען יעצט זעהן‪.‬‬ ‫ספרים אלעס רעדט פון דער גרויסע ענין פון זיין בשמחה‬ ‫דער הייליגער צדיק רבי ר' בונם פון פשיסחא זי"ע איז‬ ‫דינען דעם אויבערשטער בשמחה‪ ,‬שמחה ברענגט די‬ ‫אמאל געווען אויפן וועג צוריק פון דאנציג‪ ,‬א שטאט אין‬ ‫בעסטע זאכן אין די וועלט‪ ,‬די גרעסטע זאכן אין די וועלט‪,‬‬ ‫דייטשלאנד וואו מען גייט איינקויפן סחורה‪ ,‬עס קומען‬ ‫דער הייליגער חתם סופר זי"ע זאגט‪ ,‬שטייט פון חז"ל‬ ‫זיך צוזאם די גרעסטע סוחרים‪ ,‬איז אויפן וועג צוריק פון‬ ‫שכר מצוה בהאי עלמא ליכא אויף די וועלט באקומט מען‬ ‫דאנציג איז ער געווען אויף א בריק און ער זעהט ווי א‬ ‫נישט קיין שכר פון קיין מצוה‪ ,‬אבער טאמער א מענטש‬ ‫איד דערטרענקט זיך רחמנא ליצלן‪ ,‬נו וואס קען מען טוהן‪,‬‬ ‫טוט די מצוה מיט א שמחה גיבט מען אים יא שכר אויף די‬ ‫מען דארף דאך זיין בשמחה‪ ,‬א גאנצע צייט דארף מען‬ ‫וועלט‪ ,‬און דער הייליגער חתם סופר זאגט און די זעלבע‬ ‫זיין בשמחה‪ ,‬און מען דארף דאך ראטעווען א איד‪ ,‬דער‬ ‫זאך איז פארקערט‪ ,‬אז מען באקומט די עונש פאר נישט‬ ‫הייליגער רבי ר' בונם גיבט א שריי צו אים‪ ,‬ר' איד‪ ,‬שיקט א‬ ‫טוהן די מצוה מיט א שמחה אויף די וועלט‪ ,‬סיי די שכר‬ ‫גרוס פאר די לויתן!‬ ‫באקומט מען אויף די וועלט און סיי די עונש חס ושלום‪,‬‬ ‫און די איד האט געגעבן א שמייכל און עס האט אים‬ ‫במילא ווען מען טוט א מצוה זאל מען עס כאטש טוהן מיט‬ ‫געמאכט פרייליך און אזוי האט ער געקענט ארויסשווימען‬ ‫א שמחה‪ ,‬מען טוט סיי ווי די מצוה‪ ,‬טוה שוין מיט א שמחה‬ ‫פון די וואסער‪.‬‬ ‫וועסטו שוין באקומען שכר פאר די שמחה פון די מצוה אויף‬ ‫די וועלט‪ ,‬די שכר פון די מצוה וועסטו באקומען אויף יענע‬ ‫דורך שמחה קען מען ארויסגיין פון די גרעסטע צרה‪.‬‬ ‫וועלט‪.‬‬ ‫צום הייליגן גרויסן גאון און צדיק דער הייליגער חזון איש‬ ‫שטייט פון דער הייליגער בני יששכר זי"ע אין זיין ספר‬ ‫זי"ע איז געקומען א טאטע מיט זיין קליין אינגעל‪ ,‬דער קליין‬ ‫אגרא דכלה‪ ,‬תחת איז טייטש דערפאר‪ ,‬אשר לא עבדת‪,‬‬ ‫אינגעל האט אויסגעקוקט בלוי רויט גרין ווייס אלע קאלירן‪,‬‬ ‫זאגט ער תחת איז טייטש אונטער‪" ,‬תחת אשר" וואס איז‬ ‫און די טאטע האט אנגעהויבן וויינען פאר דער הייליגער‬ ‫אונטער "אשר" וואס קומט נאך אלף‪ ,‬א בית‪ ,‬וואס קומט‬ ‫חזון איש‪ ,‬מיין קינד האט ממש יעצט איינגעשלינגן א מטבע‬ ‫נאך שי"ן‪ ,‬תי"ו‪ ,‬וואס קומט נאך רי"ש‪ ,‬שי"ן‪ ,‬דאס מאכט‬ ‫מען קען עס נישט ארויסנעמען ער אטעמט נישט שוין‬ ‫"שבת"‪ ,‬עס איז א רמז אז די עיקר עונש וואס א מענטש‬ ‫אפאר מינוט‪ ,‬אט אט גייט ער זיך נעבעך אויסשטרעקן חס‬ ‫באקומט אויף די וועלט איז ווייל ער טוט נישט אפרעכטן די‬ ‫ושלום‪ ,‬מען דארף זעהן עפעס צו טוהן‪.‬‬ ‫שבת מיט א שמחה‪ ,‬די שבת גייט אדורך אנגעזעצט‪" ,‬ווען א‬ ‫דער הייליגער חזון איש האט זיך אנגערופן‪ ,‬איך מיין מען‬ ‫מענטש וואלט געווען שבת מיט א שמחה וואלט ער געהאט‬ ‫זאל אים אריבערטראגן צום גרויסן פאנאוויטשער ראש‬ ‫אלעס גוטס"‪ ,‬דאס טייטשט דער הייליגער ר' הערש מיילעך‬ ‫ישיבה ווייל ער איז א מומחה ארויסצונעמען א מטבע פון‬ ‫פון דינאוו דער הייליגער אגרא דכלה‪ ,‬תחת אשר לא עבדת‬ ‫א איד אין די שווערסטע מצבים‪ ,‬ער האט געמיינט צו זאגן‬ ‫את ד' אלקיך בשמחה‪ ,‬דאס וואס ליגט אונטער די אשר‬ ‫אין א ווערטל‪ ,‬די פאנאוויטשער רב גייט נאך געלט פאר זיין‬ ‫די שבת דאס דארפסטו טוהן מיט א שמחה‪ ,‬און שלעכטס‬ ‫ישיבה און ער נעמט צאם געלט פאר מענטשן‪ ,‬און ער איז א‬ ‫קומט אויב מען טוט נישט מיט א שמחה חס ושלום‪.‬‬ ‫מומחה צו ארויסנעמען אין די שווערסטע מצבים פון א איד‬ ‫לאמיר צוגיין צו אפאר קליינע מעשה'לעך‪.‬‬ ‫א מטבע‪ .‬און די איד האט אויסגעבראכן אין א געלעכטער‬ ‫און די קינד האט אויך געגעבן א ברעך‬ ‫שמחה איז נישט סתם אזוי א גוטע זאך א גוטע מעדעצין‬ ‫אויס אין א געלעכטער און ער האט‬ ‫אויסגעבראכן די מטבע‪.‬‬ ‫האט דער הייליגער חזון איש‬ ‫געזאגט דאס איז די לימוד זכות אז‬ ‫מיט שמחה ברעכט מען אויס אלע‬ ‫שוועריגקייטן‪.‬‬ ‫דער הייליגער גרויסע גאון רבי ר'‬ ‫בונם פון פרשיסחא זי"ע האט געזאגט‪,‬‬ ‫"כי בשמחה תצאו" אזוי זאגט די נביא‬ ‫אין ישעי'‪ ,‬דורך שמחה גייט מען‬ ‫ארויס פון אלע שוועריגקייטן פון די‬ ‫שווערסטע זאכן אין די וועלט‪.‬‬ ‫שטייט אין ספרן של צדיקים שטייט‬ ‫דארטן אין די נאמען פון דער הייליגער‬ ‫אפטא רב זי"ע אז אין די חודש ווי אונז‬ ‫הגאון הגדול בעל החתם סופר זי"ע‬ ‫דער הייליגן גרויסן גאון און צדיק דער חזון‬ ‫איש זי"ע‬ ‫‪59‬‬ ‫שטייען יעצט חודש אלול איז דא א מורא'דיגע סגולה צו‬ ‫עסן פלוימען‪ ,‬און פלוימען איז מסוגל צו שמחה‪.‬‬ ‫דער הייליגער נעשכיזער זי"ע האט געזאגט פאר‬ ‫זיינע תלמידים‪ ,‬אליהו הנביא קען נישט פארנעמען‬ ‫אז א מענטש איז עצבות'דיג טרויעריג און אזוי האט‬ ‫ער גערעדט מורא'דיגע זאכן‪ ,‬א מענטש איז טרויעריג‬ ‫בעצבות קען ער אריינפאלן און טוהן עבירות חס ושלום‪,‬‬ ‫האט ער צוגעענדיגט די דרשה און געזאגט‪ ,‬אבער ווען א‬ ‫איד איז בשמחה מיט א שמחה של מצוה קען ער זוכה זיין‬ ‫אפילו צו גילוי אליהו הנביא‪.‬‬ ‫דער הייליגער ר' מיכל זלאטשוב'ער זי"ע האט געבעטן‬ ‫ציון הקדוש פון דעם הייליגן רבי אברהם יהושע העשיל זצ"ל מאפטא‬ ‫בעל אוהב ישראל‬ ‫פון דער הייליגער הייליגע ר' הערשעלע פון זידיטשוב‬ ‫זי"ע אז איינע פון מיינע קינדער איז נישט אזוי בשמחה‪.‬‬ ‫צו "עס וואלט די מענטש‬ ‫ר' מיכל זלאטשוב'ער האט געהאט גאר הייליגע קינדער‬ ‫גארנישט‬ ‫קיינמאל‬ ‫ער האט געהאט פינף קינדער מען האט זיי גערופן די‬ ‫געפעלט איך בין אן ערב"‪,‬‬ ‫חמשה חומשי תורה‪ ,‬איינע פון זיי האט געהייסן ר' זאב ר'‬ ‫אן ערב מיינט איך האף‬ ‫וועלוועלע זבאריז'שער‪ ,‬מיין זון וועלוועלע זאל זיין מער‬ ‫פאר אים איך זאג אים צו‬ ‫בשמחה‪ ,‬ווען דער הייליגער ר' הערשעלע זידיטשוב'ע‬ ‫איך נעם עס אויף מיינע‬ ‫האט גע'מוסר'ט דער הייליגער זון פון ר' מיכל זלאטשוב'ע‬ ‫פלייצעס און איך זאג‬ ‫האט ער אים געזאגט אז די ענין פון שמחה איז מורא'דיג‬ ‫אים צו אז עס וועט אים‬ ‫גרויס‪ ,‬עס שטייט אין א קאפיטל פון תהלים וואס מען‬ ‫גארנישט פעלן אויב וועט‬ ‫זאגט עס יעדן טאג ביים דאווענען עבדו את השם‪ ,‬מיט‬ ‫ער דינען און לערנען‬ ‫וואס דינט מען דעם אויבערשטער‪ ,‬בשמחה‪ ,‬שמחה‬ ‫בשמחה ער וועט האבן‬ ‫דאס איז אן עבודה פאר זיך אליינס‪ ,‬דעמאלסט איז ר'‬ ‫אלעס גוטס‪.‬‬ ‫מיכל זלאטשוב'ער צוריק אריינגעקומען צו זעהן וואס ר'‬ ‫שטייט אין ספר דרך‬ ‫הערש'עלע זידיטשובער זאגט אים און ער האט געהערט‬ ‫צדיקים דער הייליגער‬ ‫די ווארט האט ר' מיכל זלאטשובע געזאגט‪ ,‬ריכטיג‪ ,‬אזוי‬ ‫צדיק ר' שמחה בונם פון‬ ‫דער הייליגער "ספר" רשפי אש פון‬ ‫טייטשט מען טאקע אין הימל‪.‬‬ ‫הייליגן נעשכיזער‬ ‫פרשיסחא זי"ע פלעגט‬ ‫דער הייליגער ר' משה לייב פון סאסובער זי"ע האט‬ ‫זאגן מען זעהט אמאל‬ ‫געשריבן א צוואה‪ ,‬און ער שרייבט אזוי‪ ,‬יעדע אבר וואס‬ ‫ליידיגע מענטשן זיי‬ ‫א מענטש האט‪ ,‬האט ער א שמירה‪ ,‬די אויגן ברעמען איז‬ ‫זענען נישט אזוי ווי עס‬ ‫שמירה פאר די אויגן‪ ,‬די ליפן איז א שמירה פאר די מויל‪,‬‬ ‫דארף צו זיין אבער מען‬ ‫די לעפל דא די תנוך די לעפל ביי די אויער איז א שמירה‬ ‫זעהט אז עס גייט זיי גוט‪,‬‬ ‫פאר די אויער‪ ,‬אזוי יעדע זאך האט זיין שמירה‪ ,‬די שומר‬ ‫זאגט ער איז נאר ווייל זיי‬ ‫אויף מחשבות פון א מענטש א מענטש וויל האבן ריינע‬ ‫זענען בשמחה‪ .‬כאטשיג‬ ‫מחשבות טראכטן הייליגע זאכן און נישט פון קיין עבירות‬ ‫זייערע שמחה איז אפשר‬ ‫חס ושלום איז צו זיין בשמחה‪ ,‬ער זאל זיין בשמחה אז‬ ‫ליידיג נישט קיין ריכטיגע‬ ‫ער איז א איד ער זאל זיין פרייליך אז ער איז א איד‪ ,‬דאס‬ ‫שמחה אינגאנצן‪ ,‬דאך‬ ‫וועט אים ראטעווען פון אלע שלעכטע מחשבות און דאס‬ ‫נעמט עס אראפ פון‬ ‫איז די שומר אויף מחשבות‪.‬‬ ‫זיי די מידת הדין דורך‬ ‫אין דער הייליגער ספר אבי הרועים שטייט אז דער‬ ‫דעם וואס א מענטש איז‬ ‫הייליגער גאון די אבני נזר זי"ע האט געזאגט אלע צרות‬ ‫בשמחה נעמט עס אראפ‬ ‫אויף די וועלט קומט נאר ווייל מען לערנט פארשלאפן‪,‬‬ ‫פון אים די מדת הדין‪.‬‬ ‫אזוי זאגט די גאון די אבני נזר‪ ,‬ער האט געהאט אפענע‬ ‫דער הייליגער ווילנא‬ ‫אויגן ער האט עס געזעהן ער האט געוויסט דאס איז א‬ ‫גאון דער גר"א זי"ע האט‬ ‫פאקט ווייל מען לערנט פארשלאפן דאס ברענגט צרות‬ ‫געהאט א תלמיד וואס‬ ‫אויף די וועלט‪ ,‬אויב וואלט מען מיך געפאלגט האט די‬ ‫האט געהייסן ר' לייב‬ ‫דער הייליגער צדיק ר' שמחה בונם פון‬ ‫אבני נזר געזאגט מען וואלט געלערנט בשמחה זאג איך‬ ‫פרשיסחא זי"ע‬ ‫‪60‬‬ ‫און קאכן און ער ווערט מורא'דיג‬ ‫טעלזער זי"ע‪ ,‬דער‬ ‫פרייליך‪ ,‬און ער האט געזעהן מיט‬ ‫תלמיד זיינע ר' לייב‬ ‫אזא התלהבות מיט אזא שמחה‪.‬‬ ‫איז דא א מורא'דיגע‬ ‫אינצווישן זענען מענטשן פון‬ ‫מעשה‪.‬‬ ‫שטאט ארויסגעקומען זיי האבן‬ ‫עס איז געווען איין‬ ‫געהערט אז מען האט געכאפט‬ ‫מאל איז דורך געפארן‬ ‫ר' לייב‪ ,‬זיי זענען ארויסגעקומען‬ ‫דעם שטעטל טעלז א‬ ‫אקעגן די סאלדאטן דארטן זיי האבן‬ ‫גרופע פון סאלדאטן‪,‬‬ ‫שוין נישט אזוי מורא געהאט פון‬ ‫זיי האבן געמאכט א‬ ‫זיי‪ ,‬זיי האבן דאך נישט געמיינט‬ ‫גערויש און א טומל‬ ‫צו מלחמה האלטן מיט די שטעטל‬ ‫עס איז געווען ממש א‬ ‫טעלז‪ ,‬זיי האבן נאר געוואלט וויסן‬ ‫פחד די גאנצע שטאט‬ ‫דער ציון הקדוש פון ר' משה לייב סאסובער זי"ע אין סאסוב‬ ‫די וועגן ארום‪ ,‬איז די גענעראל האט‬ ‫אלע איינוואוינערס‬ ‫זיך אנגערופן איך בין מקנא דעם‬ ‫יעדע איז זיך צולאפן‬ ‫איד דער ר' לייב‪ ,‬איך רעד נישט‬ ‫און זיך באהאלטן‪ ,‬ווייל עס קומען סאלדאטן‬ ‫פון זיין יענע וועלט וואס ער גייט‬ ‫און זיי ווילן וויסן די וועגן וואו מען גייט ארויס‬ ‫באקומען פאר דעם וואס ער טוט‬ ‫פון שטאט וואו מען גייט ווייטער דארפן די‬ ‫זיינע מצוות‪ ,‬איך בין מקנא זיין די‬ ‫מענטשן פון שטאט זיי ווייזן די וועג‪ ,‬און יעדע‬ ‫וועלט זיין עולם הזה‪ ,‬זיין שמחה‬ ‫איז זיך אוועקגעלאפן יעדע האט געציטערט‪,‬‬ ‫זיין פרייליכקייט וואס ער האט‬ ‫אויסער דער צדיק ר' לייב דער גרויסע גאון‬ ‫געהאט ווען ער האט געדאווענט‬ ‫און קדוש ער איז געבליבן אין בית מדרש‬ ‫דארטן פאר זיין באשעפער‪ ,‬האט די‬ ‫ארומגעוויקלט מיט זיין טלית און תפילין און‬ ‫גענעראל געזאגט ווען איך פיר איין‬ ‫ווייטער געלערנט כאילו עס וואלט גארנישט‬ ‫מאל אין זיבעציג יאר אדורך עפעס‬ ‫געווען‪.‬‬ ‫א געלונגענע געלונגענע אקציע ביי‬ ‫דער צדיק ר' לייב איז געווען צוגעבינדן‬ ‫מיינע מלחמות האב איך אזא סארט‬ ‫צום אויבערשטן ער האט געהאלטן אינמיטן‬ ‫שמחה‪ ,‬אפשר‪ ,‬וואס ער האט דריי‬ ‫לערנען‪ ,‬ער האלט אינמיטן די בעסטע זאכן אין‬ ‫דער הייליגער ווילנא גאון זי"ע דער גר"א מאל א טאג ווען ער דאווענט‪.‬‬ ‫די וועלט‪.‬‬ ‫דער הייליגער חפץ חיים זי"ע‬ ‫סאלדאטן האבן אים געגעבן א כאפ און זיי‬ ‫איז געווען איינמאל אויפן וועג‬ ‫האבן אים געצווינגן דו מוזט קומען מיט אונז‪,‬‬ ‫צוריק פון מקוה‪ ,‬ער איז שוין געווען‬ ‫אונז ווייזן די גאנצע וועג דורך די וואלד דורך די‬ ‫אביסל עלטער דעמאלסט עס איז‬ ‫שטאט דורך די גאנג דורך יענע גאנג‪ .‬און ר' לייב‬ ‫אים געווען זייער שווער צו גיין‬ ‫איז מיטגעגאנגען מיט זיי‪.‬‬ ‫האט ער גענומען א וואגן זאל אים‬ ‫אהיימנעמען‪ ,‬ער איז אראפגעגאנגען‬ ‫אינמיטן די וועג ער האט געגעבן א טאנץ‬ ‫פונעם וואגן האט ער באצאלט‬ ‫אראפ פון וואגן און אריינגעלאפן אין וואלד אין‬ ‫פאר'ן בעל עגלה‪ ,‬ווען ער איז‬ ‫זייט‪ .‬די גענעראל האט פארשטאנען אז מסתמא‬ ‫אריינגעקומען אין שטוב האט ער‬ ‫וויל ער עפעס ווייזן א באהאלטענע זאך דארטן‬ ‫אנגעהויבן טאנצן מורא'דיגע שמחה‪.‬‬ ‫וואס איז דא באהאלטן אין די וואלד‪ ,‬עפעס א‬ ‫וואס איז די שמחה? מען האט‬ ‫זאך עפעס וויל ער זיי ווייזן‪ ,‬האט די גענעראל‬ ‫אים געפרעגט די שטוב מענטשן‬ ‫געשריגן צו אלע סאלדאטן‪.‬‬ ‫וואס איז די שמחה וואס איז פריידט‬ ‫האלטס! יעדע בלייבט שטיין! קיינער פארט‬ ‫יעצט וואס פריידט זיך אזוי? האט‬ ‫נישט ווייטער!‬ ‫ער געזאגט‪ ,‬שטייט אין די תורה אין‬ ‫דער הייליגער חפץ חיים זצ"ל‬ ‫און די גענעראל איז אליינס מיטגעגאנגען‬ ‫די לעצטע וואך סדרה ביומו תתן‬ ‫מיט ר' לייב אין וואלד‪ ,‬און ער זעהט ווי ר'‬ ‫שכרו אז מען דארף באצאלן דעם‬ ‫לייב גייט צו צום טייכל טינקט זיך איין די‬ ‫זעלבן טאג פאר א געדינגענע פאר אן ארבעטער פאר זיין‬ ‫הענט וואשט זיך די הענט און ער שטעלט זיך נעבן א בוים‬ ‫ארבעט‪ ,‬און זיין שמחה איז געווען אזוי גרויס אז ער האט‬ ‫און פארמאכט זיך זיינע אויגן און ער הייבט אן דאווענען‬ ‫‪61‬‬ ‫אותיות "מחשבה"‪ ,‬אז דורך דעם וואס א מענטש דינט‬ ‫מקיים געווען די מצוה פון ביומו תתן שכרו ער האט יעצט‬ ‫דעם אויבערשטן מיט שמחה ווערט ער געראטעוועט פון‬ ‫באצאלט ער איז געפארן מיט א בעל עגלה און ער האט‬ ‫שלעכטע מחשבות‪ ,‬מחשבות זרות‪ ,‬אונז האבן שוין דאס‬ ‫אים יעצט באצאלט‪ ,‬ער האט אים נישט באצאלט אין דריי‬ ‫אויך נאכגעזאגט פריער פון דער רבי ר' בונם פון פרשיסחא‬ ‫וואכן ארום ער האט אים יעצט באצאלט ער האט מקיים‬ ‫זי"ע אויכעט אז שמחה דאס איז די שמירה פאר די‬ ‫געווען א מצוה פון די תורה ביומו תתן שכרו פארדעם איז‬ ‫מחשבות‪.‬‬ ‫ער אזוי געטאנצן‪ ,‬נאך אסאך מער ווי די ארימאן וואס‬ ‫ווען א מענטש גייט ארויס אויפן גאס מיט א שמייכל‬ ‫ער האט גארנישט און ער באקומט פון איינע אפאר פונט‬ ‫און באגריסט זיין חבר מיט א שמייכל אפילו ביי אים‬ ‫ער זאל גיין קויפן עפעס עסן און קליידער און ער וועט‬ ‫גייט גארנישט אזוי גוט‪ ,‬אבער ער גיבט פאר יענעם א‬ ‫פרייליך‪ ,‬נאך אסאך מער האט זיך דער הייליגער חפץ חיים‬ ‫געפריידט‪ ,‬מורא'דיג אין די וועלט‪.‬‬ ‫שמייכל‪ ,‬זאל ער וויסן ער האט געמאכט פרייליך די גאנצע‬ ‫וועלט!!! ווייל די יונגערמאן אדער די קינד וועמען ער‬ ‫דער הייליגער צדיק ר' יחזקאל פון קאזמיר זי"ע זאגט‬ ‫האט געשמייכלט גייט אהיים און ער גיבט אויך א שמייכל‬ ‫שטייט אין פסוק אין פרשת וזאת הברכה‪ ,‬שמח זבולון‬ ‫ווייטער ווייל ער איז געווארן אין א גוטע מאא"ד גיבט ער א‬ ‫בצאתך‪ ,‬זאגט ער ווילסט האבן אן עצה פאר פרנסה?‬ ‫שמייכל ווייטער און די וואס זענען אין שטוב גייען ערגעץ‬ ‫שמחה! רש"י זאגט אויף שמח זבולון בצאתך זאגט רש"י‪,‬‬ ‫הצלח בצאתך לסחורה‪ ,‬אז א מענטש וויל האבן הצלחה ווען‬ ‫אנדערש און ער אין בית מדרש גיבט א שמייכל פאר יענעם‬ ‫ער גייט ארויס ארבעטן איז אויך נאר דורך שמחה‪.‬‬ ‫ער זאגט אים א גוט ווארט און א גוט מארגן מיט א שמייכל‪,‬‬ ‫און יענער גייט נאכדעם‬ ‫שטייט די וואך די פסוק‬ ‫אריין אין א געשעפט‬ ‫זאגט דאך ושמחת בכל‬ ‫און ער גיבט עס פאר די‬ ‫הטוב‪ ,‬חז"ל זאגן שטייט‬ ‫געשעפטס מאן און די‬ ‫אין מסכת אבות פרק ו'‬ ‫משנה ג' אין טוב אלא‬ ‫געשעפט'ס מאן געבט עס‬ ‫תורה‪ ,‬טוב מיינט תורה די‬ ‫פאר אלע מענטשן וואס זיי‬ ‫מתיקות די זיסקייט פון‬ ‫קומען איינקויפן היינט און‬ ‫די תורה דאס ברענגט די‬ ‫די מענטשן וואס קומען‬ ‫שמחה פאר די מענטש‪.‬‬ ‫איינקויפן זענען געגאנגען‬ ‫אין אנדערע געשעפטן‬ ‫דער עיקר שמחה איז‬ ‫שמחת התורה ווייל עס‬ ‫זיי זענען געגאנגען אין די‬ ‫שטייט דוד המלך זאגט‬ ‫ביזנעס זיי זענען געפארן‬ ‫אין תהלים‪ ,‬פקודי השם‬ ‫אויף א פליגער זיי זענען‬ ‫ישרים משמחי לב‪ ,‬און‬ ‫אנגעקומען צו אמעריקא‪,‬‬ ‫דער הייליגער רמב"ם זי"ע‬ ‫און יענער האט געגעבן די‬ ‫"כי בשמחה תצאו" מיט שמחה וועט מען ארויסגיין פון אלע פראבלעמען‬ ‫זאגט אז ווער עס האט‬ ‫שמייכל ווייטער‪...‬‬ ‫נאכנישט בייגעוואוינט ווען‬ ‫ענק האבן אן השגה ווי‬ ‫עס איז אים פארענטפערט‬ ‫ווייט איין שמייכל וואס איין מענטש גיבט פאר'ן צווייטע‬ ‫געווארן א זאך פון די תורה וואס עס איז אים שווער‬ ‫און ער גיבט אים א גוטע געפיל מען באגריסט אים שיין און‬ ‫געווען‪ ,‬ער האט געהאט א שווערע תוספות‪ ,‬ער האט‬ ‫ער גיבט אים א שמייכל‪ ,‬און פארקערט חס ושלום ווען א‬ ‫זיך געמוטשעט אויף דעם אפאר שעה און ענדליך ער‬ ‫מענטש גייט ארויס טרויעריג זאל ער וויסן ער הארגעט די‬ ‫פארשטייט עס‪ ,‬עס איז אזא שמחה וואס א מענטש האט‪,‬‬ ‫וועלט‪ ,‬אנגעזעצטערהייט גייט ער ארויס און באגעגענט די‬ ‫ווער עס האט נאכנישט געפילט דער טעם פון די שמחה‬ ‫צווייטן אנגעזעצט‪ ,‬זאל ער וויסן רחמנא ליצלן‪...‬‬ ‫האט נאכנישט געפילט קיין שמחה אין זיין לעבן‪.‬‬ ‫א מענטש האט א כח צו טוישן די וועלט‪" ,‬כי בשמחה תצאו‬ ‫פארדעם טוט מען דאך נישט תשעה באב לערנען קיין‬ ‫מיט שמחה וועט מען ארויסגיין פון אלע פראבלעמען"‪ ,‬און‬ ‫תורה‪ ,‬ווייל מען טאר נישט זיין פרייליך‪ ,‬און די תורה דאס‬ ‫מען זאל זוכה זיין צו קענען דינען דעם אויבערשטן עבדו‬ ‫מאכט פרייליך די מענטש‪ ,‬כי הם חיינו דאס איז אונזערע‬ ‫את השם בשמחה און מיט שמחה זאל מען טאקע זוכה זיין‬ ‫שמחה‪ ,‬פקודי השם ישרים משמחי לב‪ ,‬עס מאכט פרייליך‬ ‫צו אויס'פועל'ן א גוט געבענטשט און זיסע יאר פאר זיך און‬ ‫די מענטש‪.‬‬ ‫פאר גאנץ כלל ישראל‪ ,‬אונז זאלן זוכה זיין מיט א שמחה‬ ‫דער הייליגער צדיק דער תפארת שלמה זי"ע שרייבט‬ ‫אקעגן גיין משיח צדקינו מיט אלע צדיקים איניינעם‬ ‫אין זיין ספר תפארת שלמה שער התפילה אויף דעם‬ ‫במהרה בימינו אמן!!!‬ ‫פסוק עבדו את השם בשמחה‪ ,‬זאגט ער אז "בשמחה" איז‬ ‫‪62‬‬ ‫פרישע שפאנענדע און‬ ‫דראמאטישע‬ ‫פארזעצונג‬ ‫צווישן‬ ‫צוויי‬ ‫נעמען‬ ‫הייבט זיך אן קומענדיגע וואך‬ ‫אין שבת בשבתו‬ ‫‪63‬‬ ‫בס”ד‬ ‫ח ד ר י ו‬ ‫ה מ ל ” ך‬ ‫ה ב י א נ ו‬ ‫בעת‬ ‫הזכרה‬ ‫מיוחדת‬ ‫נעילת‬ ‫פאר כ”ק אדמו”ר‬ ‫מוויזשניץ שליט”א‬ ‫שער!‬ ‫דער רבי שליט”א וועט אי”ה‬ ‫‪£360‬‬ ‫פארליינען און איניזן האבן‬ ‫פארן זיך אנשליסן‬ ‫אלע משתתפים ‪ -‬פאר די‬ ‫מיט לכה”פ‬ ‫הייליגסטע צייט אין יאר ‪-‬‬ ‫הארט פאר נעילה!‬ ‫זכות תומך הסדר‬ ‫מבצרי כוללי אברכים “אור מרדכי” וויזשניץ לונדון יצ”ו‬ ‫יום ב’ נצו"י הבעל”ט‬ ‫‪127‬‬ ‫‪Clapton‬‬ ‫‪Common‬‬ ‫באולם עדן‬ ‫בהשתתפות‬ ‫כל תושבי‬ ‫העיר‬ ‫היי יאר הייבן מיר אלע אויף די סכומים!‬ ‫‪ 20‬יאר פון תורה ביגיעה‬ ‫מעלין בקודש!‬ ‫‪64‬‬