מאמר מרדכי - אידיש · Ma'amar Mordechai - Yiddish — כי תבוא (2026-08-24)

פרשת כי תבא
מאמר מרדכי
גליון
די בעסטע פארן
אויבערשטן.
שיעורי הרה”ג ר’ מרדכי הערש שפיטצער שליט”א
זיך אריין אין דעם געשעפט וואס ער פארהאנדלט צו באקומען פאר מיר גייען צום שיעור ,וויל איך רעדן נאכאמאל פון דער
דעם בייק. ענין וואס מיר האבן געהאט געווען פאריגע וואך.
ער קומט אריין אפאר טעג אינעם געשעפט ,ער קומט וויינען איך האב באקומען זייער אסאך פאון קאלס פון מענטשן וואס
צום טאטן .ער זאגט ,קוק אן טאטי ,ס’ארבעט נישט. איך קען נישט ,זיי האבן מיר גערופן ,איך בין זיי זייער דאנקבאר,
אלע מיינע חברים אינדרויסן אויף די גאס ,יעדער שפילט איבערשמועסן די רבינו בחיי (כי תצא ד”ה ככי יפול הנופל) וואס
זיך ,יעדער האט וואס ער וויל .איך דארף זיין איינגעשפארט מ’האט געהאט פאריגע וואך גערעדט.
אינדערהיים לערנען א גאנצע שעה .איך האב שוין געלערנט א אז יעדע זאך וואס געשעט איז א מענטש מקבל ,רצו וקבלו,
גאנצן טאג אין חדר ,און ער וויינט. פאר ער קומט אראפ אויף די וועלט .יעדע זאך וואס קען עס
יעדער טאטע ווערט צונומען .קיין טאטע גייט נישט זאגן, זיין.
אקעי ,די דיעל איז דיעל ,ווילסטו נישט ,קענסטו גיין שפילן ,זיי הבוחר בעמו ישראל
געזונט ,א גוטע נאכט.
און מענטשן האבן געהאט עטליכע שאלות האבן מענטשן
ס’וועט יעדער נארמאלער טאטע פארהאנדלען מיט’ן קינד.
געהאט אויף דעם נושא.
ער רעדט מיט אים דברים של טעם .קען זיין א שעה צייט איז
אם כן קומט אויס ,ס’איז געווען איינע פון די שטערקסטע
צו סאך ,אקעי ,מיר וועלן עס מאכן א האלבע שעה ,מיר וועלן
שאלות ,מיר האבן עס איבערגערעדט נעקסטע טאג ביים שיעור
מאכן א האלבע מסכתא ,מיר וועלן טרייען צו פארהאנדלען
אויך ,דעמאלטס קומט אויס אז די כח התפלה גייט אוועק.
מיט אים ,ער זאל ווייטער קענען באקומען די מתנה וואס דער
טאמער א מענטש איז זייער קלאר אין די חלק וואס דער
טאטע באמת וויל אים געבן.
רבינו בחיי זאגט ,אז יעדע זאך וואס גייט פאר אויף די וועלט
גם מזה אל תנח ידך איז הכל רצו וקבלו ,דו האסט אלעס געוואלט ,דו האסט אלעס
ווען א איד פאר ער איז אראפגעקומען אויף דער וועלט מקבל געווען ,קומט דאך אויס אז וואסערע פוינט האט פון גיין
האט אויסגעוועלט זיין פעקל ,האט ער געזען ווי אונזערע מתפלל זיין? וואס גייסטו יעצט דאווענען? וואס גייסטו יעצט
קינדער האבן געזען ,איך גיי לערנען יעדן טאג א שעה וועל איך פארפירן? דאס האסטו באשטעלט ,די שוועריגקייט האסטו
באקומען די מתנה. באשטעלט.
אבער טאמער וויינט מען צום רבונו של עולם ,קען דער למעשה האבן מיר גארנישט גערעדט ,דאס איז געווען איין
אויבערשטער ווייטער מאכן ,דו זאלסט ווייטער באקומען דיין שאלה.
מתנה וואס דו האסט געהאט באשטעלט אויבן. די צווייטע שאלה איז געווען די חלק התפלה שבו.
פון די סיבה פארוואס דו האסט מסכים געווען דורכצוגיין די מעג מען מתפלל זיין? מעג מען נישט מתפלל זיין? קומט ,מען
אלע יסורים ,און נאך אלץ וועט דער אויבערשטער געבן די אלע זאל מתפלל זיין.
מתנות ,אפילו וועט ער אוועקנעמען די יסורים אויך. נאך א איד האט מיר געפרעגט ,ס’שטייט דאך אין די גמרא,
דער אויבערשטער קען דאס אויך באווייזן .און דאס געשעט בעל כרחך אתה חי ,וואס הייסט דו געסט אים א טשויס? וואס
נאר דורך תפלה .א איד דארף מתפלל זיין ,אנקאנדישענלי ,איך הייסט ער קען זיך וועלן? בעל כרחך אתה חי ,בעל כרחך אתה
בעט רבונו של עולם ,איך בין מתפלל ,איך בין מתפלל ,איינמאל מת ,מ’שיקט דיך אראפ.
און נאכאמאל און נאכאמאל ,נאכאמאל מתפלל ,נאכאמאל
חציה במכירה ,וחציה במתנה
מתפלל .צום סוף קומט מען אן.
איז אויף די נושא וואס יענער האט געהאט געפרעגט ,די
ואת לחצינו זו הדחק וואס האבן געפרעגט די שאלה ,אז אויב האסטו דאס געבעטן,
איך האב פונקט היינט געזאגט ,די מנהלים זענען געווען אין דעמאלטס וואס איז דער ענין פון מתפלל זיין? וואס איז דער
ישיבה .און ס’איז ממש א חורבן ,ס’איז נישטא קיין פלאץ. ענין פון בעטן דעם אויבערשטן? דאס איז א פעקעלע וואס דו
קען זיין יעצט וועט מען בויען און מ’וועט צובויען ,אבער האסט פארדעם באשטעלט פון הימל?
מ’רייסט שטיקער ,א גאנצן טאג גייט... שטייט אין חובת הלבבות ,און וואס קומט ארויס ,מ’קען עס
דו ווייסט ווער ס’גייט צום סוף געווינען? אפילו ס’איז נישטא פארשטיין אביסל אין דעם משל ,לאמיר אראפגיין צו א משל.
קיין פלאץ ,וועסטו זען ,דער טאטע וואס גייט נישט אויפגעבן. שטעלט אייך פאר א טאטע זאגט פאר א קינד ,הער זיך
איינמאל און נאכאמאל און נאכאמאל ,ער גייט צום סוף .ווייל איין יענקעלע ,קומסט אהיים פון חדר ,אויב גייסטו יעדן טאג
יעדע זאך גייט אזוי ,ער גייט צום סוף אנקומען. לערנען א שעה צייט .דו וועסט זיך פארהערן צום סוף מסכת
איי ,דו האסט נישט קיין פלאץ? ער וועט הענגן אויפ’ן דאך, ברכות ,מסכת תענית ,דו וועסט דאך עפעס פארהערן ,גיי איך
ער וועט זען וואס ער קען טון .ער גייט צום סוף מאכן דעם דיר קויפן די און די טייערע בייק ,איך וועל דיר קויפן א מתנה.
געשעפט געשען. דער קינד נעמט עס אן ,אוודאי נעמט ער עס אן ,ער וועלט
איך האב עס געזאגט ,די זעלבע זאך איז ביי תפילה ,ווען א אויס ,אקעי ,ניין ,ברכות איז צו גרויס ,איך וועל גיין צו תענית,
מענטש“ ,קוה אל ה’ חזק ויאמץ לבך וקוה אל ה’” .די זעלבע איך וועל גיין צו מגילה .ער וועלט אויס א מסכתא ,און ער לאזט
נארמאלערהייט וואלט ער מיט דעם געדארפט מאכן זיין זאך ,אמונה ,בטחון ,געב נישט אויף ,לאז נישט נאך ,שטיי.
ערשטע סעודה’לע אינדערהיים ,זאגט אים די תורה ,ניין ,דו געב האסט געהערט א ניין? א ניין איז אסאך מאל די אנהייב פון א
אוועק דיין בעסטע זאך וואס דו האסט פאר’ן רבונו של עולם, קאנווערסעישאן ,ס’איז נישט קיין ענד .האסט געהערט דעם
געב עס אוועק פאר’ן רבונו של עולם שטארק. ניין ,גיי ווייטער אריין מיט א פרישקייט .שוין ,בכל אופן ,דאס
איז די נקודה.
הני תפילין דמרי אבי
וואס איז געווען די אנדערע זאך וואס מ’האט געהאט
זיי ברענגן נאך אז דער אמרי אמת האט געהאט פון זיין טאטן,
גערעדט ,וואס יענער האט געהאט געפרעגט וועגן די רבינו
פון שפת אמת ,האט ער געהאט באקומען בירושה די שפת אמת
בחיי ,נאכאמאל וועגן תפילה ,וואס דאס איז געווען די דאנק,
תפילין .ס’איז געווען א געוואלדיגע חשיבות ביי אים.
אפילו אויף דעם זאלסטו ווייטער מתפלל זיין?
ער האט עס גענוצט ,איינמאל א יאר האט ער עס גענוצט ערב
און די “בעל כרחך אתה חי” ,האב איך געזאגט ,אוודאי “בעל
יום כיפור פלעגט ער אנטון די תפלין ,פלעגט דער אמרי אמת
כרחך אתה חי” ,דו גייסט ווייטער געבוירן ווערן ,אבער וועלכע
אנטון די תפלין.
מין לעבן דו זאלסט לעבן ,דאס געבט מען די דיר א טשויס דו
איינמאל האט ער געהאט ,ס’איז געקומען א איד צום רבי’ן, זאלסט קענען אויסוועלן וויאזוי די זאך זאל קענען גיין.
ער האט געוויינט ,און וואס איז? ער איז דא געווען אין בית אויף דעם איז רצו וקבלו ,דו ביסט מקבל וועלכע מין לעבן
המדרש ,ער האט זיך געדרייט אהער ,ער האט זיך געדרייט אהין, זאלסט קענען גיין.
ס’איז אים נעלם געווארן זיין תפילין ,ער האט נישט קיין תפילין
צו לייגן קיין תפילין. מלא ברכות
דערציילן זיי אז דער הייליגער אמרי אמת האט זיך געגעבן א די וואך שטייען מיר אין א סדרה ,קודם הייבט זיך אן מיט
הייב אויף ,צוגעלאפן צום שאנק ,ארויסגענומען די תפילין פון ביכורים ,וואס דאס איז פול מיט חיות ,פול מיט הדרכה ,פול מיט
זיין טאטן ,דער שפת אמת .ער זאגט אים ,מיין טייערער ,גיי, לעבן .נאכדעם האבן מיר די תוכחה די וואך ,ס’איז באקאנט דער
האסטו ,לייג מיר דעם תפילין ,ביז דו וועסט אי”ה טרעפן דיין זוהר הקדוש זאגט די תוכחה איז פול מיט ברכות.
תפילין וועסטו מיר צוריקגעבן דעם תפילין. לאמיר אביסל געבן א גיי אריין אויף א שפיץ גאפל ,אביסל
געבן א טאטש אביסל אין דעם סדרה ,און קענען אביסל
עוד יותר טוב ווייטער גיין.
ס’איז געווען א געוואלדיגע חידוש .מ’קומט ,די גבאים זענען ס’שטייט אין מדרש אין פרשת בראשית ,שטייט דאך אין
געקומען פרעגן דעם אמרי אמת ,עד כדי כך? אוועקגעבן די פסוק ,בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ.
שפת אמת’ס תפילין ,דעם טאטנ’ס תפילין. זאגט דער מדרש (בראשית רבה א ד) אמר רבי מתנה ,בזכות ג’
זאגט ער ,אונז זעען מיר ביי ביכורים אז ס’שטייט אז א מענטש דברים נברא העולם.
זאל אוועקגעבן זיין שטערקסטע וואס ער האט ביי זיך. די וועלט איז באשאפן געווארן וועגן דריי זאכן :בזכות חלה,
זאגט ער ,דאס איז געווען מיין שטערקסטע זאך ,מיין בזכות מעשרות ,און בזכות ביכורים.
שטערקסטע זאך וואס איך האב געקענט האבן ביי מיר ,וואס ווייל ביי אלע דריי שטייט “ראשית” .ס’שטייט ביי חלה שטייט
איך האב ,איז מיין טאטנ’ס תפילין. “ראשית ערסתכם” ,ביי מעשר שטייט “ראשית דגנך” ,און ביי
א איד איז געקומען בעטן א טובה ,א איד איז געקומען בעטן, ביכורים שטייט די וואך אין די סדרה “ראשית בכורי אדמתך”.
ער האט געדארפט א ישועה ,האב איך מיר געוואלט אוועקגעבן איז די דריי “בראשית” ,דאס האט געמאכט די וועלט זאל ווערן
די בעסטע וואס איך האב געקענט. באשאפן.
כל חלב לה’ ,די בעסטע זאך וואס א מענטש האט ,געבט ער
אוועק .ס’איז א שטארקע נקודה וואס איז דא. מצוה החביבה
איז דארף מען דאך פארשטיין די ענין פון ביכורים ,וואס איז
תשמשי מצוה נזרקים די מורא’דיגע זאך?
און מ’זעט עס אסאך מאל .אין בית המדרש למשל ,איז ס’האט געוואקסן מיין פייג ,ס’איז געווארן געצייטיגט א
געווארן אויסגעשטעלט עמטליך ,א מענטש פאר זיך וועט ער פייג ביי יענקעלע אין וויינגארטן ,און מורא’דיג ,ער האט עס
טרייען צו נעמען די בעסטע ,ער האט אפגענוצט זיין טלית ,ער ארומגענומען און ער טראגט עס ארויף .וואס איז די מורא’דיגע
האט שוין פיל לעכער מיט אפאר מצות אין די בעק ,ער האט עס זאך?
אריינגעדאמבט אין בית המדרש פסח. מ’זעט אין די משנה וואס איז געגאנגען ,מ’האט אנגעבינדן
מורא’דיג ,ער פילט גוט ,ער האט מזכה געווען כלל ישראל מיט דעם שור ,אנגעבינדן מיט קרוינען ,מ’האט געדארפט שלאפן
א טלית. אויפן גאס ,און מ’האט געזינגען פון אלע פענסטער “שמחתי
ס’קומט אריין פסח ,מען זעט געלע טליתים אנגעווארפן אין באמרים לי בית השם נלך” .וואס איז געווען די געוואלדיגע
בית המדרש ,דער איד איז א געוואלדיגער נדבן. איבערדרייעניש מיט די ענין פון ביכורים? וואס איז די
די בלויע מילך וואס ער באקומט פון וויק וועט ער טראגן אין מעסעדזש פון ביכורים?
בית המדרש ,די רויטע וועט ער טרינקן פאר זיך.
די אלע זאכן וואס א מענטש האט איז די סדר העולם ,נישט מובחר מן המובחר
ס’איז דא א נקודה למשל ,ווען א מענטש ,כדי ס’זאל קענען
קיין פראבלעם ,פאר מיר געב אהער די בעסטע.
אויסגענוצטע זאכן ,אלטע אפגעדינטע זאכן טראגט מען אין וואקסן תבואות ,ס’זאל קענען וואקסן פירות ,האט דער מענטש
געדארפט שווער ארבעטן ,ער האט געדארפט אקערן .ער האט
בית המדרש ,א גמרא וואס ער דארף שוין נישט ,איז ער ווייטער
מזכה הרבים אין בית המדרש ,וואס איז דער בית המדרש געדארפט ארויסגיין אויפ’ן פעלד אין קעלט ,אין היצן ,האט ער
אנדערש? געדארפט שטיין און באארבעטן דעם פעלד.
ווען ס’קומט ס’וואקסט די ערשטע פייג קומט ארויס,
ס’דאווענען עפעס מעקסיקאנער חברה אין בית המדרש ?
געווענליך האט א מענטש זייער ליב אן ערשטע זאך ,ער האט
ס’דאווענען טשייניזער אין בית המדרש ? וואס איז דער בית
א געוואלדיגע געפיל צו דעם ,אן ערשטן קינד ,אן ערשטע זאך
המדרש ,דער דאמפיארד ,וואו דארט לייגט מען עס אריין?
האט ער א געוואלדיגע געפיל.
וכשם שאני בטלית ..כך אזכה ווען ס’איז געקומען צו די געדאנק ,דער מענטש האט געזען
כל חלב לה’ ,ווען א מענטש האט א גוטע זאך ,פארקערט, אז ער האט א תאנה שביכרה ,ער זעט אן ערשטע פייג ווערט
האסט א גוטע זאך ,האסט א נייע טלית ,לאמיר זען ס’זאל דיר געצייטיגט.
איך יאג מיך מורא’דיג שטארק ,און איך מוז גיין צו א ביזנעס בייפאלן .איך קויף יעצט א נייע טלית פאר מיר לכבוד יום טוב,
מיטינג ,וואס איז א וויכטיגע מיטינג. לאמיר קויפן פאר די בית המדרש אויך.
איך האב מחליט געווען ניין ,איך גיי עס נישט אויפטוישן אויף איך באטראכט טאקע די בעל תפילה יעדע וואך ווי ער
א מנין מנחה .אפילו דער בעל שם הקדוש האט געזאגט אז ער דאווענט דארט מיט א געלעכערטן ,געמאצערטן טלית ,לאמיר
טוט געוואלדיגע זאכן ווען א איד האלט אינמיטן טון זאכן ,און זען אז איך קען גיין קויפן א נייע טלית פאר אים מיט א שיינע
ער געבט א זאג ,אוי ,איך האב נאך נישט געדארפט קיין מנחה עטרה.
וואס שאקלט הימלען. נישט אז איך זאל אריינקומען אין בית המדרש ,ווי איצל אין
א איד מאכט א חשבון ,איך געב דאס אוועק ,איך גיי גן עדן ,איך וואק אריין מיט א שיין טלית ,און דער בעל תפילה
אוועקגעבן א וויכטיגע מיטינג ,איך גיי אוועקגעבן א חלק ווייל וואקט דארטן ביי לכו נרננה ,ציט ער אן אלטן געלן טלית .לאמיר
איך וויל דאווענען מיט מנין .האסט אוועקגעגעבן ,האסט גיין אים אויך קויפן א נייע טלית .דאס איז א שיינקייט וואס קען
געגעבן ביכורים ,בזמן הזה האסטו געברענגט ביכורים. זיין .אדרבה ,געב אוועק די בכורים פון דיר פאר’ן בית המדרש.
עבדו את השם בשמחה האסט א גוטן חפץ אינדערהיים? קויפסט א גוטע געשעפט?
לאמיר עס ברענגען פון דעם .נישט אן אפגעלאזטע.
אין פסוק זעען מיר אין חלק פון תוכחה ,שטייט דארטן ,דער
פסוק רעכנט אויס די אלע זאכן וואס די תוכחה איז ,זאגט דער ווייסט ,עפעס אן אלטע מאכל וואס ליגט אין פרידזשידער,
פסוק “תחת אשר לא עבדת את השם אלקיך בשמחה ובטוב לאמיר עס טראגן אין בית המדרש אויף די שלש סעודות,
לבב מרוב כל”. פארשארפענען אפאר אידן די מאגן.
אויב מ’לערנט פשוט אפ ,זעט מען אז דאס איז דער פשט ברענג אהער א געהעריגע זאך וואס דו האסט ,שטעל דיר צו
געווען אז די תוכחה איז געקומען ווייל אידן האבן נישט געדינט לכבוד שבת ,ס’זאל זיין א געהעריגע אהערגעשטעלט .דאס איז
דעם אויבערשטן מיט שמחה. אן ענין וואס א מענטש דארף געהעריג געבן.
יעצט ,דער ענין פון שמחה איז א שמועס נישט פון א האלבע בכל לבבך
שעה ,נישט פון קיין פופצן מינוט ,ס’איז א טיפע טיפע. האב איך געזען ,אבער די נקודה איז נאך טיפער פון דעם.
מ’קוקט עס אן אז ס’איז אפאר משמחים ,אפאר בדחנים ,זיי ס’איז ידוע ,דער הייליגער חפץ חיים האט געהאט א זון ,ער
פאלן אריין אין די קאטעגאריע פון משמחים ,פון פרייליכע האט געהייסן ר’ אברהם .ער איז אוועק נעבעך יונגערהייט ,און
מענטשן .אבער דער אמת איז אז שמחה איז אן עבודה. א גרויס חלק פון משנה ברורה האט דער חפץ חיים געשריבן
דער אר”י הקדוש האט געזאגט ,איך בין צוגעקומען צו אלע צוזאמען מיט אים.
מיינע מדריגות נאר ווייל איך האב געהאט שמחה של מצוה. ווען ער איז נעבעך נפטר געווארן ,איז דער חפץ חיים נישט
ס’איז א געוואלדיגע זאך. געווען אין ראדין.
אגב ,מ’האט שוין געשמועסט אז דער אר”י הקדוש שטייט און ער איז אנגעקומען האט מען געהאלטן נאך די קבורה.
דארטן ,ווען מ’גייט אין צפת ,זעט מען אויסגערעכנט זאכן וואס מ’האט שוין געהאט אריינגעלייגט ,און מ’האט געהאלטן
דער אר”י הקדוש האט מקפיד געווען ,און אויך האט ער זייער אינמיטן באדעקן .דער חפץ חיים האט געהייסן אז מ’זאל זיין
מקפיד געווען מכבד צו זיין זיין פרוי. שטיל .איך וויל רעדן אפאר ווערטער.
אויך געווען א שטארקע זאך וואס דער אר”י הקדוש האט דער חפץ חיים האט געזאגט אז ס’איז באקאנט אז ס’איז
מקפיד געווען ,ס’זאל ברענגען א מקור השפע ,א מקור געווען ביי די שפאנישע אינקוויזיציע דעמאלטס ,ביי די גירוש
ההשפעה. שפאניע ,א באקאנטע מעשה ,ס’איז געווען אן אלמנה ,זי איז
בכל אופן ,צוריקקומען צו דעם ,זאגט דער אר”י הקדוש, אוועקגעלאפן מיט איר קינד .איר קינד איז געהארגעט געווארן
ר’ חיים וויטאל שרייבט עס ,מיין רבי דער אר”י הקדוש האט אויפ’ן וועג ,נעבעך אויסגעגאנגען פון הונגער.
געזאגט אויף זיך ,איך בין אנגעקומען צו אלע מדריגות ,ווייל האט זי געזאגט ,רבונו של עולם ,ביז יעצט ס’שטייט דאך
איך האב געהאט א שמחה של מצוה. ואהבת את ה’ אלקיך בכל לבבך .וואס זאל איך טון? איך האב
איך בין צו יעדע זאך צוגעגאנגען מיט א געוואלדיגע שמחה. געהאט איין בן יחיד ,און איך האב דיר געהאט רבונו של עולם.
ריקודין של מצוה מיין הארץ איז מיר געווען איינגעטיילט אין צוויי ,איך האב ליב
געהאט האלב דיר ,האלב מיין קינד .יעצט ,מיין קינד איז מער
און דער אמת ,אז מ’קוקט אריין אין רמב”ם ,איך וועל נאכזאגן
נישט דא .רבונו של עולם ,איך פריי מיך אז איך קען דיר אליינס
די לשון הרמב”ם אין הלכות לולב ,סוף הלכות לולב ,הלכה ט”ו,
ליב האבן ,מיין גאנצע הארץ קען איך דיר ליב האבן.
זאגט דארטן דער רמב”ם א לשון ,ס’איז ווערד צו זאגן די לשון:
דער חפץ חיים איז געשטאנען ביי זיין זון’ס קבר ,האט ער
“השמחה שישמח אדם בעשיית המצוה ובאהבת הא-ל שצוה
געזאגט ,רבונו של עולם ,איך געב אוועק די חלק הארץ ,וואס
בהן עבודה גדולה היא” .זאגט ער ,דאס איז א געוואלדיגע
איך האב געהאט פאר מיין קינד ,געב איך אוועק פאר דיר .איך
גרויסע עבודה ,מ’זאל זיין עכט בשמחה.
געב עס אוועק פאר דיר.
“וכל המונע עצמו משמחה זו ראוי להפרע ממנו” ,איז אים
ווערד חלילה צו ווערן געשטראפט“ ,שנאמר תחת אשר לא בימים ההם ,ובזמן הזה
עבדת את ה’ אלהיך בשמחה ובטוב לבב”. פשט איז ,אונז אידישע קינדער לעבן מיט דעם.
זאגט ער“ ,וכל המגיס דעתו וחולק כבוד לעצמו ומתכבד בעיניו מ’קען נישט אייביג גיין ברענגען א קרבן ,נישט יעדער האט א
במקומות אלו חוטא ושוטה” .ווער ס’טראכט ביי זיך אז ער פעלד ,ער קען גיין ברענגען ביכורים ,ער קען די אלע זאכן טון.
דארף נישט די אלע זאכן ,ער איז א שוטה. ס’איז דא ביי אונז א נקודה פון אוועקגעבן ,אוועקגעבן א חלק,
ווי מ’זעט טאקע ביי דוד המלך ,שטייט דארטן אין פסוק אז אוועקגעבן א נשמה’דיגע חלק.
דוד המלך איז געווען “מפזז ומכרכר” ,ער האט זיך געקלאטשט דו געסט אוועק א האלבע שעה פארטאגס ,איך זאג ,רבונו של
און געמאכט א טאמבלסאס. עולם ,איך וויל יעצט עכט שלאפן ,איך געב עס אוועק פאר דיר.
פשוט פשט ,דוד המלך איז געווען מלך ישראל ,ער איז דו יאגסט זיך ביים דאווענען ,געסט אוועק אפאר קאפיטלעך
געגאנגען מיט א קרוין ,און ער האט געזען אז ס’איז געגאנגען, תהלים ,באשעפער ,איך געב עס פאר דיר .ס’איז דא אזעלכע
דער ארון אלקים איז געגאנגען ,איז דוד המלך געגאנגען זאכן ,דער רבונו של עולם ,מיט דיר וועלן עס וויסן ,קיינער וועט
פארדעם און געפאטשט. עס נישט וויסן ,אבער איך געב אוועק א חלק ,א וויכטיגע חלק,
דעמאלטס טאקע מיכל האט אראפגעקוקט ,שטייט דארטן, איך געב עס אוועק פאר דיר.
א מאראקא אתרוג ,און ער קומט אהיים ,ער גייט צו א שכן, דער נביא זאגט ,זי האט אראפגעקוקט פון די פענסטער און זי
“איך קען אפשר בארגן דעם יאנעווען אתרוג ”.ווען קען מען איז נענש געווארן פאר דעם.
אידענטיפייען אז דאס איז נישט קיין ?OCDאז ער איז רואיג, דוד המלך איז געגאנגען ,א מלך שטעלט זיך אראפ ,ער איז
אפשר דאס אז ער לויפט יעצט צום שכן ווייל ער איז נישט אז געגאנגען ,ער האט געמאכט טאמבלסאסעס אין פראנט ,זיך
ער האט געשאקלט געהעריג ,אפשר איז דאס איז אן אתרוג, פרייען מיט א געוואלדיגע שמחה.
אפשר איז דאס א לעמאן ,אפשר איז א מורכב ,אפשר איז אהין, איז זאגט דער רמב”ם ,ווען א מענטש גייט ער שאקלט לולב,
בכל אופן וואס קענען זיין די מחשבות. ער טוט די אלע זאכן ,זאל ער עס טון מיט א געוואלדיגע שמחה
אשרינו שזכינו וואס זאל נאר זיין.
האט דארטן איינער פון די רבנים געזאגט א מורא’דיגע זאך: ושמחתם לפני השם אלוקיכם ,שבעת ימים
דאס אז א איד קומט אהיים און ער האט א מאראקא אתרוג איך האב געהערט פון מיין טאטע זאל זיין געזונט ,די וואך האט
אדער א יאנאווער אתרוג ,ער וויל גיין צו א שכן בארגן נאכדעם ער גערעדט ביי שלש סעודות ,ער איז געווען דא ביי א שמחה,
אן אנדערע אתרוג ,דאס איז א חביבות המצוה ,דאס איז קלאר. ער איז געווען דארטן שלש סעודות אין ראדאשיץ .מיין ברודער
ער וויל זיכער זיין ,ער וויל האבן געשאקלט ,ער וויל יוצא זיין הרב ר’ שמואל האט געהאט דארטן א הערליכע שלש סעודות,
אלע שיטות. זייער שיינע שלש סעודות איז געווען.
אויב זעסטו נאכדעם וואס ער האט געענדיגט גיין צום שכן און מיין טאטע האט דארטן גערעדט ,האט ער ארויסגעברענגט
ער האט גענומען דעם אנדערן אתרוג ,איז ער רואיג ,ער קלאטשט די נקודה פון דעם ,אז מענטשן גייען“ ,אה ,דאס יאר וועט זיין
און ער טאנצט“ ,רבונו של עולם ,איך האב געהאט די זכיה ,אשרינו די ערשטע טאג איז נאר שבת ,אה ,ס’איז נישטא קיין פרעשור,
שזכינו ,איך האב געקענט שאקלען מיט א מאראקא ,מיט א מ’דארף נישט שאקלען קיין לולב”.
יאנאווער ,הייליגער באשעפער ,איך דאנק דיר”. ס’איז אזא מין געדאנק וואס מענטשן האבן“ ,ס’איז נאר א
ער גייט טאנצן מיט די קינדערלעך ,דאס איז א סימן אז ס’איז דרבנן ,ס’איז אהער ,ס’איז אהין” ,ס’איז דא אלע זאכן וועט
געקומען מחמת חביבות המצוה. קענען זיין.
אויב נאכדעם גייט עס ווייטער און ער ענדיגט ,און זיכער פארקערט ,מ’דארף זיין ווי דער הייליגער בארדיטשובער
אפשר גייט ער נאך א שכן ,אפשר איז די מאראקא נישט געווען רב וואס האט געוואלט אויסברעכן דעם גלאז ,ער האט
ממש קיין מאראקא ,אפשר איז געווען אין א מאריקע ,אפשר אויסגעבראכן דעם שאנק צו קענען נעמען דעם אתרוג.
איז געווען אהער ,אפשר איז געווען אהין ,דעמאלט וועסטו מ’דארף ארויסבענקען דערויף .ווען א מענטש גייט צו ,ס’איז א
וויסן אז דאס קומט פון א קראנקן מקום ,דאס קומט נישט פון שמחה’דיגע זאך ,קוקט ער עס אנדערש אן.
א געזונטן מקום. עולם האצילות
אבער טאמער פרייט זיך א מענטש ,דער גאנצער מענטש זיי פארציילן ביים יסוד העבודה ,איז אמאל געווען,
באשטייט פון דעם. אריינגעקומען אינמיטן טיש ,איז אריינגעקומען א קאנטאניסט
אויב נאכדעם וואס דו האסט זוכה געווען צו טון א מצוה ,דו נעבעך ,א סאלדאט.
האסט געהאט א דאווענען ,דו גייסט ארויס נאך א דאווענען ,דו ער האט געזען עפעס א געוואלדיגע אצילות אויף אים ,ס’האט
האסט געפילט א דביקות אינעם דאווענען ,דו גייסט ארויס מיט אויסגעשיינט .פרעגט ער אים“ ,וואס זע איך אויף דיין פנים?”
א געשמאק ,בוודאי ,איך האב געדאווענט. זאגט ער אים“ ,איך בין א סאלדאט דא ביים רוסישן קייסער.
ווען אידן זעצן זיך מאכן א לחיים ,פארוואס האסטו געמאכט ס’איז געקומען סוכות ,ס’איז געווען געפרוירן קאלט ,און
לחיים? ווייל אונז זענען מיר מיט א זיכערקייט ,יעצט קומט ס’האט מיר אנגעכאפט א תשוקה צו קענען מאכן א ברכה
א שטיקל קעיק מיט א לחיים .מ’האט געדאווענט מיט א לישב בסוכה.
התלהבות ,מ’האט זוכה געווען צו מתפלל זיין צום רבונו של ס’האט געמבול’ט ,ס’איז געווען קאלט ,און איינער וואס
עולם .די אלע זאכן איז א געוואלדיגע זאך. לויפט ארויס איז אחת דתו להמית .איך האב מחליט געווען,
וזכינו לקבל שבתות איך לויף ארויס ,איך יאג ארויס אין א גוטע נאכט ”.זאגט ער,
יעצט ,ספעציעל אין די טעג וואס מ’שטייט אין אלול טעג ,מיר “איך בין געלאפן ,איך האב געטראפן א אידישע סוכה ,איך האב
שטייען מיר שוין צוויי וואכן ,ס’איז ידוע ,ס’שטייט אין ספרים אריינגעטאנצן ,איך האב גענומען א שטיקל חלה” -ער האט
הקדושים ,דער הייליגער בארדיטשובער רב. מיטגענומען א שטיקל ברויט “ -איך האב געמאכט א לישב
די גמרא זאגט אין מסכת שבת ,אילו שמרו ישראל שתי בסוכה”.
שבתות מיד היו נגאלין .אויב וואלט מען געהיטן צוויי שבתים, זאגט ער אים“ ,פיין ,זייער גוט ,אבער פאר דעם האסטו נאך
וואלט מען געווארן אויסגעלייזט. נישט די אצילות .פארצייל מיר נאך”.
זאגט דער הייליגער בארדיטשובער רב ,אז די וואך און זאגט ער“ ,איך בין צוריקגעקומען אין מיין באראק ,האב איך
נעקסטע וואך איז די צוויי לעצטע שבתים וואס איז דא אין יאר. דריי שעה אין א צי געטאנצט און געשפרינגען פאר’ן רבונו של
יא ,נאכדעם איז שוין ראש השנה. עולם פאר די שמחה אז איך האב געקענט מאכן א ברכת לישב
ווען כלל ישראל זאל זיך צוזאמנעמען און היטן מיט אן בסוכה”.
אמת’דיג די צוויי שבתים ,זאל עס אמת’דיג היטן וועט מען מיט זאגט ער“ ,פארדעם שיינט דיר די פנים ,פאר די שמחה וואס
סיעתא דשמיא ,זוכה זיין צו די גאולה. דו האסט נאכדעם געהאט אז דו האסט זוכה געווען צו דעם”.
איז ממילא ,מ’שטייט יעצט אין אזעלכע הייליגע צייטן, נפשי חולת אהבתך – חולי נפש
אזעלכע הייליגע זמנים ,יעדע ריר וואס א מענטש טוט שאקלט איך דערמאן מיר יעצט רעדנדיג ,איך בין געווען ביי א מיטינג
מען וועלטן .דארף מען וויסן אז תשובה קומט אויך מיט שמחה. פון רבנים מיט דאקטוירים ,מ’האט גערעדט וועגן די נושא פון
ומתוך רוב שמחה מענטל העלט.
דער הייליגער תפארת שלמה זאגט אין פרשת ויגש ,זאגט דעמאלט איז געווען איינמאל ,מ’האט צוענומען די נושא ,ווען
איז עס א בחינה פון ?OCDווען מיינט מען איינער איז א מהדר דער תפארת שלמה“ ,ואתם אל תעצבו” ,זאגט ער ,אין “ועתה”
אלא תשובה .אל תעצבו ,טו נישט תשובה מיט קיין עצבות ,טו במצוות?
דאס הייסט למשל ,יא ,א איד ,ס’איז א נארמאלע זאך ,א תשובה מיט א שמחה.
תשובה איז א זאך וואס דער רבונו של עולם האט אונז געגעבן, איד קומט אהיים ,ער האט געשאקלט אין בית המדרש מיט
אבי נישט בעצבות ס’איז א שמחה’דיגע זאך ,מ’דארף תשובה טון ,אוודאי מוז מען
ס’איז באקאנט ,ס’איז דא אין מאור ושמש .אבער ס’איז אייביג תשובה טון און משיב זיין צום רבונו של עולם .אבער ס’דארף
ווערד נאכאמאל צו געבן א חזר איבער דעם הייליגן מאור זיין אויך מיט א געוואלדיגע שמחה.
ושמש ,יוסף הצדיק איז געווען אין מצרים ,אפילו ער איז געווען הוי מקבל את כל אדם בשמחה
דארטן ביי פוטיפר און ער האט געהאט עשירות ,ער האט איך האב געזען ,רבי אלימלך בידערמאן ברענגט פון רבי אביגדור
אלעס געהאט ,אבער ער האט געוואוסט אז שכינתא בגלותא, מילער ,רבי אביגדור מילער ,א איד איז אמאל צוגעגאנגען ראש
ער האט געוואוסט אז ער איז אפגעריסן פון זיין טאטע מיט השנה פאר תקיעת שופר.
זיינע ברידער.
רבי ,ממש די הארץ קלאפט אים ,וואס זאל איך מיך מקבל זיין
איז די לשון פון מאור ושמש ,זאגט דער הייליגער מאור יעצט ממש פאר תקיעת שופר ,ממש מ’האלט פאר’ן דין?
ושמש“ ,אף על פי כן בכל זאת עשה עצות בנפשו להרחיק
האט רבי אביגדור מיט זיין שמייכל געזאגט“ ,גיב א סמייל”.
לבו” ,ער האט געטון אלע עצות אוועקצואווארפן פון זיך די
און ער קוקט אים אן ,ס’קען זיין אז דער רבי קאלעכט ,און ער
עצבות“ ,שזה מניעה גדולה” ,זאגט דער הייליגער מאור ושמש,
פרעגט אים נאכאמאל איבער ,איך מיין דער רבי זאל מיר מוחל
א געפערליכע מניעה“ ,שבכל המניעות”.
זיין ,מ’שטייט פאר פאר תקיעת שופר ,וואס זאל איך עפעס א
די ערגסטע פון אלע מניעות וואס איז דא איז דעפרעשאן ,איז
קבלה? זאגט רבי אביגדור ,א סמייל ,א שמייכל.
עצבות .די ערגסטע פון אלע מניעות וואס קען זיין.
רבי אביגדור איז אים מסביר ,זאגט ער ,יעדער איד ,ס’קומט
האט ער דאך מורא געהאט יוסף הצדיק אין מצרים אז ער
איין מאל א יאר ,ער האט פול מיט געשעפטן איבעראל ,און
גייט אנקומען צו דעפרעשאן ,ער גייט אנקומען צו עצבות .וואס
איין מאל א יאר זעצט ער זיך אוועק מיט זיין בוקיפער ,מיט זיין
האט ער געטון צו דעם?
אקאונטענט ,מ’גייט דורך פונקטליך.
זאגט ער“ ,והיה בשמחה תמיד” ,ער האט געוואלט זיין א
לאמיר זען ,דער ברענטש ,דער פלאץ האט צופיל ארבעטערס,
גאנצע צייט בשמחה“ ,כדי שיוכל לעבוד השם יתברך בשמחה,
ס’איז אווער ,מ’דארף אוועקנעמען אפאר ארבעטערס ,מ’דארף
היה אוכל ושותה מסלסל בשערו” .ער האט געגעסן און
זיי אוועקשיקן.
געטרונקען ,זיך געמאכט שיין די פאות .אזוי זאגט דער הייליגער
מאור ושמש ,מ’קען עס אריינקוקן אין פרשת וישב. דא איז דא צו ווייניג ,דא איז דא צו מער ,מ’רוקט ארום אלע
האט ער די אלע פעולות געטון כדי זיך צו האלטן די קאפ פאזישנס ,רוקט מען דא ,דא איז בעסער ,דא איז שוואכער.
העכער די וואסער .מורא’דיג! ס’איז דא איינער וועמען מ’טאטשט נישט פון זיין פאזישן.
דער מענטש וואס ברענגט אריין די קאסטומערס.
נאר מיט שמחה טאמער איז דא א פרייליכער מענטש ,ער ברענגט א ווייב ,ער
אזוי זאגט ער ,איך האב געהערט פון מיין רבי’ן אויך ,זאגט דער ברענגט א געשמאקע זאך אויפ’ן פלאץ אז א קאסטומער זאל
הייליגער מאור ושמש“ ,משנכנס אב ממעטין” איז דורך שמחה. וועלן קומען ,אים טאטשט מען נישט.
“משנכנס אדר מרבין” איז בשמחה .וואס דו ווילסט נאר טון מוז זיין אים וויל מען קיינמאל נישט רוקן .ער איז דער ענטרי אז
ווייטערדיגע שמחה .דאס איז השגות וואס איז געוואלדיגע זאכן. מענטשן זאלן אריינקומען אינעם געשעפט.
דער ברטנורא ברענגט אין אבות (ד ב) “העונג שאדם מתענג
בעת עשיית מצוה” ,דער עונג וואס א מענטש איז זיך מתענג ,דו הכל על מקומו יבא בשמחה
גייסט שאקלען לולב ,יעדע ריר וואס דו טוסט ,מ’שטייט אויף שטייען מיר עולם, זאגט אים רבי אביגדור ,דער רבונו של
פארטאגס ,מ’גייט פאסטן ,יעדע זאך וואס דו טוסט ,אויב קומט יעצט“ ,ככל באי עולם יעברו לפניך כבני מרון” ,מ’גייט דורך.
עס מיט אן התענג ,ס’קומט מיט אן עונג של שמחה ,איז עס זאגט, דער רבונו של עולם גייט דורך זיין גאנצן דאס ,און ער
דא איז דא צופיל זאכן ,דא גייען אהיימקומען אפאר ,דא גייען מער ווי די גאנצע ,באקומסטו שכר ווי די גאנצע מצוה אליינס.
אהינגיין אפאר ,דער וועט רייך ווערן ,דער וועט ארעם ווערן.
להתענג בתענוג של שמחה דער שמייכל’דיגער מענטש וואס ער ברענגט צו“ ,הנהו תרי
ס’איז דא א באקאנטע מעשה ,איך וויל נישט מאריך זיין ,איך בדחני מזומני לחיי העולם הבא” ,זאגט די גמרא אין מסכת
תענית ,די מענטשן וואס דרייען זיך מיט א שמייכל ,די טאטש וועל ענדיגן מיט דעם.
דער גר”א’ס ברודער האט געהייסן ר’ אברהם. מיר נישט.
דער גר”א האט אים אמאל געשיקט א בריוו אז ער וויל לערנען פרעגסטו מיר וואס זאלסטו יעצט טון פאר’ן משפט? געב א
מיט אים בחברותא .האט ער געזאגט“ ,איך קען נישט אוועקגיין שמייכל .זיי מיט א שמייכל.
אוודאי דארף מען זיין מיט אן ערנסטקייט ,אבער זיי מיט א פון דעם פלאץ וואו איך וואוין ,ווייל אין דעם פלאץ וואו איך
וואוין איז דא א מעשה אונטער דעם. שמחה ,ס’זאל זיין מיט א געשעפט.
אז איינמאל איז געווען א געוואלדיגע יוקר ,ס’איז נישט געווען
קיין אתרוג. דער שליסל צו הצלחה
מ’האט געטרייט אהער ,געטרייט אהין ,ס’איז געקומען ערב פון יחיאל רבי פון ס’איז דא א הייליגע ,א לעכטיגע ווארט
אלכסנדר ,זאגט ער ,ס’איז דא א פסוק אין ירמיה (יב א) פרעגט יום טוב ,האט מען געזאגט ,ממש איז נישטא צו באקומען קיין
אתרוג נאר פאר גאר טייער געלט. ער דארטן“ ,מדוע דרך רשעים צלחה?”
קהל האט געזאגט אז פאר די געלט קען מען נישט טון .ער זאגט דער רבי יחיאל פון אלכסנדר ,דער רשע ,ס’גייט דאך אים
גוט ,ער דרייווט א יוקאן ,ער דרייווט זייערע טייערע קארן ,ער איז אהיימגעקומען ,האט זיין רעביצין געזאגט“ ,וואס הייסט ,דו
האט אלע עולם הזה’ס ,אויבנאויף איז ער גוט אויפגעלייגט ,גייסט נישט שאקלען קיין אתרוג? אונז גייען מיר פארקויפן די
הויז וואס איך האב באקומען נדן פון מיינע עלטערן”. ס’גייט אים לעכטיג.
פיין ,מ’איז געגאנגען ,מ’האט פארקויפט דעם גאנצן הויז ,דעם די גוט אויפגעלייגטקייט העלפט אים ער זאל קענען מצליח
גאנצן הויז פארקויפט צו קענען קויפן איין אתרוג .און מ’האט זיין.
פארדעם איז “מדוע דרך רשעים צלחה?” ,ווייל זיי האבן אין געשאקלט די אתרוג.
שרייבט ער צוריק פאר’ן ברודער ,פאר’ן גר”א“ ,מיין רעבעצין, זיך .ס’איז א חידוש’דיגע טייטש ,אבער דאס איז די מציאות,
ווען א מענטש איז בשמחה ,און נאכאלץ“ ,תחת אשר לא עבדת יעדן טאג וויל זי נאכאמאל דורכגיין די פארקויפטע הויז ,און זיך
את ה’ אלקיך בשמחה” ,מ’דארף דעם רבונו של עולם דינען מיט נאכאמאל מתענג זיין און משמח זיין פון די מצוה וואס זי האט
געטון ,פארקויפט איר הויז פאר אן אתרוג. א געוואלדיגע שמחה.
אויבערשטער גייט מיט ,האבן מיר נישט קיין שום פראבלעם. אויב וועל איך קומען לערנען מיט דיר ,וואס איז מורא’דיג
איך האב אנגעגרייט אביסל מער מאריך צו זיין אין די נושא, לעכטיג פאר מיר ,אבער גייען מיר פארלירן דעם עונג של שמחה
ס’איז שפעט ,און מיר וועלן דאס איבערלאזן בסייעתא דשמיא וואס מיין רעבעצין האט יעדע מאל וואס מ’גייט דורך דעם הויז”.
פאר אן אנדערע געלעגנהייט. איך האב עס געזען אמאל שטיין אויף זיין שוויגער ,אבער בכל
אופן ,איך האב עס געזען ברענגען אזוי ,אז ס’איז געווען מיט
ותגביה קרנינו למעלה זיין ברודער.
איך וויל נאר ענדיגן די שיעור מיט א שטיקל חיזוק.
מ’זעט אין די תוכחה ביי די ברכות ,פאר די תוכחה שטייט אין ביומו תתן שכרו
פסוק “והיית רק למעלה ולא תהיה למטה” ,און די זעלבע פון זיי ברענגען אז א איד איז אמאל דורכגעפארן ראדין ,ער האט
תוכחה שטייט פארקערט .וואס איז די ענין פון דעם “והיית רק געזען אז דער חפץ חיים פרייטאג נאכמיטאג לויפט ער ארום
למעלה ולא תהיה למטה”? זיין טיש ,ער טאנצט און ער קלאטשט און לויפט ארום זיין טיש.
וואס איז די נקודה? די נקודה איז אזוי :א מענטש דארף וויסן ער איז משוגע געווארן ווי דער חפץ חיים האט אזא מין
זייער זייער קלאר: שמחה אויף שבת.
ווען דו שטייסט ביים עטש ,ווען דו שטייסט ביי א נקודה ,ווען זאגט ער“ ,רבי ,ווי קויפט מען איין אזא שמחה של מצוה אויף
דו זעסט יסורים קומט אויף דיין זייט ,צרות קומט אויף דיין זייט, שבת קודש?”
זאלסטו וויסן אז פון דא גייסטו נאר גיין ארויף. זאגט אים דער חפץ חיים“ ,דו האסט א טעות ,איך טאנץ יעצט
ס’וועט נאר זיין רק למעלה ,דו גייסט פון דא נאר גיין העכער, נישט וועגן שבת.
העכער ,העכער .דו וועסט נישט גיין נידריגער. יעצט טאנץ איך ווייל איך האב זוכה געווען צו באצאלן דעם
ארבעטער וואס איז אוועקגעגאנגען פריער פון דא ,איך האב
ממנו תצא אורה נישט עובר געווען אויף ‘לא תלין פעולת שכיר’ ,איך האב
דער מדרש זאגט“ ,יענך ה’ ביום צרה” ,זאגט דער מדרש, באצאלט פאר איינעם ‘ביומו תתן שכרו’ .פאר דעם טאנץ איך
א מורא’דיגער מדרש אין תהלים ,מדרש תהלים ,זאגט דער יעצט”.
מדרש ,א טאטע איז געגאנגען מיט א זון אויפ’ן וועג ,דער זון נאכאמאל ,דער חפץ חיים איז ארומגעטאנצן אין טיש ווייל ער
איז געווארן מורא’דיג אויסגעמוטשעט פון גיין ,ס’איז געווען האט באצאלט א פעיראל אין טיים” .ס’איז פשט א שמחה של
הייס ,ס’איז געווארן דערהיידרעט ,ער האט נישט געקענט מצוה יעדע זאך וואס איז נאר דא.
וואקן ווייטער.
האט דער זון געפרעגט דעם טאטן ,ווען קומט מען שוין אן אין אין לה מנחם
שטאט? איך קען שוין נישט. איך וועל געבן א קליינע נקודה ,מ’זאל קענען אביסל
האט דער טאטע געזאגט פאר די זון ,מיין טייער קינד ,ווען דו פארשטיין .איך גיי נישט מאריך זיין דערין ,אפשר נעקסטע וואך
וועסט באמערקן די בית הקברות ,זאלסטו וויסן אז נאכדעם איז וועלן מיר אויף דעם נושא מער מאריך זיין.
דא א לעכטיגע שטאט ,אונז קומען שוין אן אין שטאט. דער חתם סופר פרעגט ,זאגט ער א נקודה ,ער זאגט אזא
א גאנצע צייט ,זאגט דער מדרש ,האט ער געקוקט שיינע זאך:
ארויסצוקוקן ווען גייט מען אנקומען צום בית הקברות ,ווייל מ’זעט דא צוויי תוכחות און קללות וואס איז דא אין די תורה,
א בית הקברות איז אינדרויסן פון שטאט ,דאס איז געווען דער פרשת בחוקותי און פרשת תבוא די וואך.
סימן. פרשת בחוקותי ענדיגט די תורה צו דארטן דעם גאנצן פסוק,
זאגט דער מדרש“ ,יענך ה’ ביום צרה” ,דער אויבערשטער, “וזכרתי את בריתי יעקב ואף את בריתי יצחק ואף את בריתי
ווען ס’קומט א יום צרה ,דארף זיך א מענטש מחזק זיין ,אז איך אברהם אזכר”.
האלט שוין ,אה ,איך בין אנגעקומען צום בית הקברות ,יעצט גיי ס’איז דא א נחמה נאך די תוכחה ,גלעט אונז דער אויבערשטער,
איך שוין אריינגיין אין שטאט. דער פסוק גלעט אונז .איך געדענק ,מ’וועט זיך מחזק זיין.
ס’גייט שוין נאר קומען לעכטיגע זמנים ,ס’גייט שוין נאר זיין די וואך שניידט מען שטיקער און מ’לאזט אונז געשניטן.
לעכטיג. נישט דא קיין שום נחמה .וואס איז די וואך אנדערש?
ס’גייט זיין ווי די גמרא זאגט אין מסכת סנהדרין דף צ”ח ,אמר עמו אנכי בצרה
רבי יוחנן ,אם ראית דור שצרות רבות באות עליו כנהר ,ס’קומט זאגט דער חתם סופר מורא’דיגע ווערטער .זאגט דער
אזויפיל צרות ווי א טייך ,זאגט ער דארטן ,תחכה לו ,זאלסטו הייליגער חתם סופר אז די וואך אין די סדרה שטייט אנדערש
ארויסקוקן ,ווייל ס’איז דא א פסוק אין ישעיה ,דער פסוק זאגט ווי ס’שטייט ביי פרשת בחוקותי.
“כי יבא כנהר צר רוח ה’ נססה בו”. אין פרשת בחוקותי שטייט “והכיתי” “והשלכתי” ,ס’ווערט
ווען ס’קומט צרות זאלסטו וויסן אז נאכדעם קומט א בכלל נישט דערמאנט דעם אייבערשטנ’ס נאמען.
געוואלדיגע אור ,ס’קומט א התפשטות פון א אור. די וואך ווען מ’וועט אריינקוקן אין די פסוקים זעט מען אז
נישט בלייבן שטיין ,א זאך וואס א מענטש גייט דורך א צרה, דער אויבערשטער האט זיך מיטגעציילט צו יעדע צרה“ ,ישלח
ער ווערט צוגענומען ,ער ווערט צוקנאקט ,ס’קען ווייטער נישט ה’ בך את המארה”“ ,ידבק ה’ בך את הדבר עד כלתו אתך מעל
גיין .ס’איז נישט אמת .גיי דורך דעם טונקל ,נאכדעם קומט א האדמה”“ ,יככה ה’ בשגעון” ,דער אויבערשטער’ס נאמען גייט
געוואלדיגע לעכטיגקייט. מיט מיט יעדע צרה.
אין דער זכות זאל אונז דער אויבערשטער העלפן און מיר זאגט דער חתם סופר ,ווען דער אויבערשטער גייט מיט דיר
זאלן אלע זוכה זיין צו א כתיבה וחתימה טובה ,מיט א גוט מיט ,איז עס נישט קיין תוכחה ,דארף מען נישט קיין נחמה
געבענטשט לעכטיג יאר. נאכדעם.
חמד 929-295-3976
און יעדער זאל געהאלפן ווערן מיט כל מילי דמיטב ,און א ווי דוד המלך זאגט“ ,גם כי אלך בגיא צלמות לא אירא רע כי
לעכטיגע שבת .זייט געזונט אידן ,א גוט שבת! אתה עמדי” ,דער אויבערשטער גייט מיט דיר מיט ,און ווען דער
צו הערן די שיעורים אויפן טעלעפאן \ צו לאזן א מעסעדזש \ צו ספאנסערן א גליון רופט
845-777-9987
