gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

מטעמים - אידיש · Mita'amim - Yiddish — כי תבוא (2026-08-24)

מוציא לאור: מטעמים - אידיש · Mita'amim - Yiddish

שבוע: כי תבוא (2026-08-24)

מטעמים - אידיש · Mita'amim - Yiddish — כי תבוא (2026-08-24)

פתח את ה-PDF הורדה

‫פרשת‬ ‫כי תבוא‬ ‫בעזהשי”ת‬ ‫תשפ”ו‬ ‫נומער ‪#’75‬‬ ‫אויסצוגן פון מגידים און דרשות‬ ‫ביצה שנולדה‬ ‫זייט ‪23‬‬ ‫‪1‬‬ ‫א שמחה מלא טעם!‬ ‫זייט מהנה די משתתפים מיט די גאר‬ ‫רייכע און תוכנ'דיגע אינהאלט פון‬ ‫ספעציעלע פרייזן פאר גרעסערע באשטעלונגען‬ ‫‪845-239-1747‬‬ ‫פארבינדט אייך מיט די מערכת‪:‬‬ ‫‪matamim845@gmail.com‬‬ ‫האמנתי כי אדבר‬ ‫וואונדערליכע סיפורי אמונה והשגחה פרטית‬ ‫הרה”ג ר’ מענדל ווייס שליט”א‬ ‫בישיבה גדולה שיעור ד’ קרית יואל‬ ‫אמונה אויף‬ ‫און טראכט צו זיך‪‘ ,‬ס’איז געווען אזא שפע אין‬ ‫גראסערי‪ ,‬א הרחבה אין עסן‪ ,‬וואס וועט יעצט‬ ‫רעדער‬ ‫זיין? אבער אז איך האב אמונה דארף איך‬ ‫מיר נישט פארלירן‪ ,‬רבוש”ע‪ ,‬געמיר חיזוק אין‬ ‫אמונה’‪.‬‬ ‫א יונגערמאן האט מיר געלאזט א מעסעדזש‪,‬‬ ‫ווי נאר ער האט די מחשבה און תפלה‪ ,‬א קאר‬ ‫ער האט זייער הנאה פון מיינע שיעורים‪ ,‬פון די‬ ‫הינטער אים געט אים א פאר דורך‪ ,‬ער כאפט‬ ‫מעשיות‪ ,‬ער וויל מיר זאגן א א קליינע מעשה‬ ‫זיך אריין‪ ,‬און ער זעט אויף די לייסענס פלעיטס‬ ‫וואס ער האט געהאט‪.‬‬ ‫פון יענע קאר אין בעק שטייט “אמונה”‪ ,‬אין‬ ‫ענגליש‪.‬‬ ‫ער פלעגט באקומען די גאווערמענט ‘עס‪-‬‬ ‫סי‪-‬ען’ באקסעס א שיינע פאר חדשים‪ ,‬און‬ ‫זאגט ער “ס’איז מיר אריבער א סקרוך אין די‬ ‫מ’האט עס אויפגעהערט געבן‪ .‬ס’האט אים‬ ‫ביינער‪ ,‬איך זארג מיר וואס גייט זיין? איך בעט‬ ‫אנגעהויבן דרוקן אין טאש‪.‬‬ ‫פאר אמונה‪ ,‬און דער רבוש”ע ווייזט מיר‪ ,‬איך‬ ‫בין מיט דיר‪ ,‬האסט נישט וואס צו זארגן”‪.‬‬ ‫ער פארט אזוי אויפ’ן גארדען סטעיט הייוועי‪,‬‬ ‫מערכת מטעמים‬ ‫‪845-239-1747‬‬ ‫‬‪929- 359-8299‬‬ ‫‪office@matamimweekly.com‬‬ ‫צו סובסקרייבן אויף אימעיל‬ ‫‪subscribe@matamimweekly.com‬‬ ‫‪3‬‬ ‫כיבוד אב ואם‬ ‫הר”ר מרדכי שלמה אפטער שליט”א‬ ‫“קול התורה ‪ -‬סקווירא” פר’ כי תצא תשפ”ו‬ ‫יושבת וממתנת‬ ‫למען יטב לך‬ ‫מ’האמיר שוין דערמאנט כמה פעמים אז‬ ‫ס’איז דא א משפחה וואס די מאמע האט זיך‬ ‫אסאך מאל מ’איז זייער פארנומען מיט די‬ ‫פארעלטערט‪ ,‬און זי דארף אנקומען צו די הילף‬ ‫עלטערן‪ ,‬און אין די זעלבע צייט דארף מען‬ ‫פון די קינדער‪.‬‬ ‫אויך טון אנדערע זאכן‪ ,‬דארף מען נישט זיין‬ ‫דערציילט א טאכטער אז ס’איז דורכגעגאנגען‬ ‫באזארגט‪ ,‬דער אויבערשטער געט אריין א‬ ‫ביי איר צוויי שרעקליכע שוועריקייטן‪ ,‬איינס‪ ,‬זי‬ ‫ברכה אין די צייט‪.‬‬ ‫האט א זון וואס איז רח”ל געווארן אפגעפארן‬ ‫פון אידישן וועג‪ ,‬צווייטנס‪ ,‬זי האט א טאכטער‬ ‫דערציילט מיר א יונגערמאן‪ ,‬לעצטנס איז‬ ‫וואס האט זיך פארעלטערט‪ ,‬זי איז געווארן ‪26‬‬ ‫אויסגעקומען אין א פרייטאג אז זיין מאמע‬ ‫יאר אלט‪ ,‬און ס’איז נישט געגאנגען קיין שידוך‪.‬‬ ‫האט גערופן זיין שוועסטער‪ ,‬זי האט געוואלט‬ ‫ווען די מאמע איז געווארן אזוי אפגעשוואכט‪,‬‬ ‫גיין צו א פדיון הבן‪ ,‬און געבעטן די טאכטער‬ ‫איז געווארן זייער שטארק אריינגעטון זיך‬ ‫זאל מיטקומען‪.‬‬ ‫אפצוגעבן מיט די מאמע לייב‪-‬און‪-‬לעבן‪.‬‬ ‫ס’איז נישט געווען גארנישט א לייכטע‬ ‫צו דעם האט זי געהאט א געוואלדיגע‬ ‫אונטערנעמונג פאר די טאכטער‪ ,‬א אידישע‬ ‫מומחה’שאפט צו קענען מאכן שפירן די מאמע‬ ‫מאמע האט אסאך צו טון פרייטאג‪ ,‬און זי‬ ‫אז ווען זי בעט עפעס פון די טאכטער‪ ,‬אז זי טוט‬ ‫גאר א טובה פאר די טאכטער‪.‬‬ ‫האט נאך געוואלט באקן חלות‪ ,‬און האט נאך‬ ‫געהאט אן אפוינטמענט ערגעץ‪ .‬זי האט אבער‬ ‫די גאנצע משפחה האט זיך צוגעקוקט צו די‬ ‫נישט אנטזאגט די הייליגע מצוה פון כיבוד אב‬ ‫געוואלדיגע געטריישאפט פון די טאכטער‪ .‬מה‬ ‫ואם‪ ,‬און מיטגעפארן מיט די מאמע‪ ,‬אן קיין‬ ‫עשה הקב”ה‪ ,‬ס’איז נישט דורך א לאנגע צייט‪,‬‬ ‫חשבונות‪.‬‬ ‫וואונדער איבער וואונדער‪ ,‬פון איין טאג אויפ’ן‬ ‫צווייטן‪ ,‬דער זון קומט אן צוריק אהיים‪ ,‬און ער‬ ‫זאגט זי‪ ,‬ס’איז געווען זייער אינטערעסאנט‪,‬‬ ‫איז געווארן פולקאם אן ערליכער איד! בכל‬ ‫מה עשה הקב”ה‪ .‬זי איז בטבע א מענטש וואס‬ ‫פרטי’ ודקדוקי’‪ .‬קיינער פארשטייט נישט ווי‬ ‫טוט אלעס די לעצטע מינוט‪ ,‬און וועכנטליך‬ ‫אזוי דאס איז געשען‪.‬‬ ‫קומט זיך אן צום זמן הדלקת הנרות קוים קוים‬ ‫גייט דורך נאך א שטיקל צייט‪ ,‬די טאכטער‬ ‫זי ענדיגט איר ארבעט‪ .‬אבער די וואך‪ ,‬א שעה‬ ‫פון ‪ 26‬יאר איז געווארן א כלה‪ ,‬גאר אן אויסנאם‬ ‫אהאלב פאר’ן זמן‪ ,‬זי האט שוין אלעס געענדיגט‬ ‫גוטער שידוך‪.‬‬ ‫צו טון! זי זיצט און ווארט אויפ’ן שבת קודש‪.‬‬ ‫אלע שרייען אויס‪ :‬דאס איז דער ‘למען יטב‬ ‫ס’איז פשוט אריין א ברכה אין די צייט‪.‬‬ ‫לך’‪ ,‬פשוטו כמשמעו‪.‬‬ ‫‪4‬‬ ‫בריליאנטן‬ ‫געקליבענע סיפורים ורעיונות‬ ‫מפי אדמורי”ם רבנים שליט”א‬ ‫במקום גדולתו‬ ‫רבי‪ ,‬מ’איז אריינגעקומען צו קוויטלעך‪ ,‬זענען‬ ‫מענטשן געווען מלא טענות‪.‬‬ ‫מ’איז אריינגעקומען מיט א קוויטל‪ ,‬האט ער‬ ‫געזאגט “כ’וועל מיר איבערטראכטן‪ ,‬כ’וועל זען‬ ‫הרה”צ ר’ מאיר ראזענבוים שליט”א ‪-‬‬ ‫וואס כ’קען ענטפערן”‪ .‬געטס מיר א מינוט‪ ,‬ווי‬ ‫סעודת הילולא קמייתא של אביו כ”ק אדמו”ר‬ ‫מ’זאגט‪.‬‬ ‫מקרעטשניף סיגוט זצ”ל‪ ,‬ב’ אלול תשפ”ו‪:‬‬ ‫האבן זיי געהאט טענות‪ ,‬ביים טאטן ז”ל‪,‬‬ ‫ברשות דער רבי זאל זיין געזונט‪ ,‬אלע רבי’ס‪,‬‬ ‫מ’איז אריינגעקומען‪ ,‬און גלייך האט ער‬ ‫אז זיי האבן מכבד געווען‪ ,‬מסתמא האבן זיי‬ ‫געענטפערט‪ .‬ב”ה היינט דער רבי ענטפערט‬ ‫געגעבן רשות‪.‬‬ ‫שוין גלייך‪ ...‬אבער מ’רעדט אנפאנג‪.‬‬ ‫די גוטע זאך פון היינט נאכט איז‪ ,‬נארמאל‬ ‫יעצט הייבט מען אן כאפן וואס מ’האט‬ ‫אז מ’גייט צו א דינער דארף מען רעדן פון די‬ ‫פארלוירן‪.‬‬ ‫גרויסקייט פון די רבי’סטעווע‪ ,‬דער עולם זאל‬ ‫זיך משתתף זיין מיט געלט‪.‬‬ ‫ס’פאלט מיר יעצט איין‪ .‬אונז זעמיר‬ ‫אייניקלעך פון רבי יחזקאל’ע מערץ‪ ,‬האב איך‬ ‫יעצט איז אלעס מסודר‪ ,‬יעדער ווייסט שוין‬ ‫געהאט א הייליגן פעטער‪ ,‬רבי חיים מערץ‪ ,‬ער‬ ‫ווי גרויס ס’איז‪ ,‬ווי הייליג ס’איז‪ ,‬מ’קען שוין‬ ‫איז אוועק אין די קאראנא‪ ,‬די לעצטע פאר יאר‬ ‫רעדן פון די זאך אליין‪ ,‬פון אונזער הייליגן‬ ‫איז ער געווארן זייער גרויס אין אמעריקע‪,‬‬ ‫טאטן‪ ,‬איז אביסל גרינגער‪ ,‬מ’דארף נישט‬ ‫ס’האט זיך געטון‪.‬‬ ‫קיינעם באאיינפלוסן‪ .‬יעדער איז דא ווייל ער‬ ‫וויל דא זיין‪ ,‬ביי די יארצייט סעודה‪ ,‬מ’דארף‬ ‫זיין זון רבי יואל זוסמאן האט‬ ‫נישט פון קיינעם גארנישט‪ ,‬אויף‬ ‫מיר פארציילט‪ ,‬מ’איז געגאנגען‬ ‫די מינוט‪...‬‬ ‫צו עפעס מעמד‪ ,‬א חתונה‪ ,‬מ’האט‬ ‫געקויפט בעקיטשעס‪ ,‬וכו’‪ ,‬האט‬ ‫אלע קינדער‪ ,‬און חסידים‪,‬‬ ‫ער געזאגט “‪ 70‬יאר וואס איך‬ ‫מ’איז געווען צוגעוואוינט‪ ,‬וואס‬ ‫אנטלויף פון דעם‪ ,‬יעצט גייט ער‬ ‫מ’האט געדארפט וויסן‪ ,‬האט מען‬ ‫מיר אריינ’נער’ן?” און א חודש‬ ‫אנקלינגען צום רבי’ן און מ’האט‬ ‫דערויף איז ער אוועק!‬ ‫געפרעגט‪.‬‬ ‫כ’האב געטראכט אויפ’ן טאטן‬ ‫דער רבי זאל זיין געזונט פון‬ ‫ז”ל‪ ,‬ער האט מיר אליין געזאגט‪,‬‬ ‫ירושלים האט מיר פארציילט‪,‬‬ ‫ער איז געווען א טיכטיגער‪,‬‬ ‫אז אנפאנג ווען ער איז געווארן‬ ‫‪5‬‬ ‫אפילו בהסתרה‬ ‫לעצטיגע וואונדערליכע‬ ‫סיפורי השגחה פרטית‬ ‫אחרי ככלות הכל‬ ‫ער “האב איך מיר דערמאנט אז דער ספינקער‬ ‫רבי האט אמאל אין א שמועס מיר געזאגט א‬ ‫טייטש‪‘ ,‬ואחרי ככלות הכל לבדו ימלוך נורא’‪,‬‬ ‫אחרי איז דאך ‘מופלג’‪ ,‬ווייט‪ ,‬פארוואס זאגט‬ ‫הרה”ג ר’ מרדכי הערש שפיטצער שליט”א ‪-‬‬ ‫מען דא אחרי?‬ ‫שיעור פר’ כי תצא תשפ”ו‪:‬‬ ‫“האט דער רבי געזאגט‪ ,‬ס’איז באקאנט אז‬ ‫ס’האט מיר גערופן היינט פאר’ן שיעור א‬ ‫דער הייליגער רבי ר’ הערשעלע מזידיטשוב‬ ‫חשוב’ער איד‪ ,‬ער איז געווען א הויז‪-‬בחור‬ ‫איז געווען אמאל פרייטאג נאכמיטאג אין א‬ ‫ביים הייליגן ספינקער רבי ז”ל‪ ,‬הרה”ח ר’‬ ‫וואלד‪ ,‬ער איז געווארן פארבלאנדזשעט‪ ,‬האט‬ ‫וואלף ליכטענשטיין‪“ ,‬איך מוז דיר פארציילן א‬ ‫ער באשוואוירן דעם ‘שר של יער’ זאל אים‬ ‫מעשה”‪.‬‬ ‫קומען ארויסנעמען‪ .‬וכך הוה‪ ,‬תיכף האט ער‬ ‫געטראפן דעם וועג ארויס‪.‬‬ ‫פארציילט ער אזוי‪.‬‬ ‫“דאס איז פשט‪‘ ,‬ואחרי ככלות הכל’‪ ,‬אפילו‬ ‫פאריאר איז ער געווען אין אריזאנע‪ ,‬איין‬ ‫ווען די ישועה זעט אויס אזוי ווייט‪ ,‬איז עס אזוי‬ ‫טאג איז ער געגאנגען “הייקינג”‪ .‬ער איז‬ ‫נאנט‪ ,‬די ישועה איז אזוי נאנט”‪.‬‬ ‫געגאנגען אויף א טרעיל וואס האט סיינס וואס‬ ‫ווייזט וואו מ’דארף גיין‪.‬‬ ‫זאגט ר’ וואלף “איך זיץ דא אויפ’ן שטיין‪,‬‬ ‫ווילאנג איך שטארב קען איך נאכזאגן א ווארט‬ ‫ער איז נאכגעגאנגען די סיינס‪ ,‬און אינמיטן‬ ‫פון א צדיק‪ ,‬און אזוי ווי כ’ענדיג דאס זאגן פאר‬ ‫הייבט אן ווערן אויפפאלנד‪ ,‬ער זעט נישט קיין‬ ‫מיין פרוי‪ ,‬האב איך באקומען נייע כוחות‪ ,‬און‬ ‫נברא פאר די אויגן‪.‬‬ ‫כ’האב מיך אויפגעשטעלט‪ ,‬לאמיר גיין‪.‬‬ ‫ס’איז געווען קאכעדיג הייס‪ ,‬דאס וואסער‬ ‫“אזוי ווי כ’גיי נאך איין מינוט‪ ,‬זע איך ווי‬ ‫וואס ער האט גענומען האט זיך שוין אנגעהויבן‬ ‫איינער הייקט! נאך ‪ 3‬שעה קיינעם נישט זען‪,‬‬ ‫אויסנוצן‪ ,‬ער מיט זיין ב”ב ווערן פארלוירן‪ .‬זיי‬ ‫איינער איז דא‪.‬‬ ‫וואקן נאך א שעה און נאך א שעה‪ ,‬ער זעט‬ ‫נישט קיין שום סיינס וואס זאל פירן אויפ’ן‬ ‫“קודם האב איך אים געבעטן‬ ‫ריכטיגן וועג‪.‬‬ ‫אביסל וואסער‪ ,‬נאכדעם פרעג‬ ‫איך יענעם ווי אזוי מ’גייט דא‬ ‫ער האט זיך אראפגעזעצט‬ ‫ארויס? זאגט ער מיר‪ ,‬די סיינס‬ ‫אויף א שטיין און פשוט‬ ‫דא זענען צעפארן‪ ,‬איך וועל‬ ‫געווארט אז דער מלאך המות‬ ‫דיר זאגן וואו צו גיין‪ .‬גיי דא‬ ‫זאל אים נעמען‪ .‬ס’האט אים‬ ‫אביסל‪ ,‬מאך א לינקס‪ ,‬וכו’‪.‬‬ ‫געווארפן יעדעס ביינדל‪.‬‬ ‫“‪ 5‬מינוט שפעטער בין איך‬ ‫“זיצנדיג אויפ’ן שטיין” זאגט‬ ‫‪6‬‬ ‫דבר ה’ זו הלכה‬ ‫אינטערעסאנטע הלכה’דיגע נושאים‬ ‫אויסגעשמועסט דורך הרבנים הגאונים שליט”א‬ ‫ביצה שנולדה‬ ‫מארעא”‪ ,‬אין ענגליש רופט מען דאס “בעטערי‬ ‫אייער”‪.‬‬ ‫איז די הלכה אין שו”ע‪ ,‬אזא איי וואס‬ ‫קען קיינמאל נישט ווערן אן אפרוח‪ ,‬אפילו‬ ‫הרה”ג ר’ אפרים זלמן מרגליות שליט”א מו”ץ‬ ‫מ’טרעפט דערין א “בליץ טראפ”‪ ,‬איז נישט קיין‬ ‫סאטמאר מאנטרעאל – “יושבי אהל”‪ ,‬פר’ כי‬ ‫שום איסור צו עסן דעם איי‪ .‬די בליץ‪-‬טראפ‬ ‫תצא תשפ”ו‪:‬‬ ‫ווארפט מען אוועק‪ ,‬וועגן מראית העין‪ ,‬אבער‬ ‫לאמיר גיין צו די היינטיגע אייער‪“ ,‬ביצים‬ ‫דער איי איז מותר געהעריג צו עסן‪.‬‬ ‫בזמנינו”‪.‬‬ ‫היות היינטיגע צייטן אלע אייער וואס אונז‬ ‫די היינטיגע מאסן‪-‬פראדוקציע פון אייער‬ ‫האמיר אין די גראסעריס‪ ,‬וואס קומט אן צו‬ ‫ארבעט נישט ווי דעם אמאליגן נאטירליכן וועג‪.‬‬ ‫אונזערע פרידזשעדערס‪ ,‬זענען ספנא מארעא‪,‬‬ ‫איז שוין נישטא מער די גאנצע הלכה פון בליץ‪-‬‬ ‫אמאל האט א מענטש געהאט א פארעם‪,‬‬ ‫טראפ‪.‬‬ ‫ס’איז געווען דארטן זכרים און נקבות און‬ ‫מ’האט מעמיד געווען תולדות‪ ,‬אלעס איז‬ ‫נאך א נקודה מיט וואס אונזערע אייער זענט‬ ‫געגאנגען נאטירליך אזוי ווי דער אויבערשטער‬ ‫היינט גרינגער ווי די אמאליגע‪ ,‬ווייל אונזערע‬ ‫האט אריינגעלייגט אין די בריאה‪.‬‬ ‫אייער זענען א “ביצה בן יומו”‪.‬‬ ‫היינטיגע צייטן איז גאנץ אן אנדערן סדר‪.‬‬ ‫דאס מייינט‪ ,‬מ’האט אוועקגענומען דעם איי‬ ‫ס’גייט מיט א שטארקע ריבוי‪ ,‬ס’זאל זיין א שפע‬ ‫פון די מאמע אין זעלבן טאג ווען ס’איז געבוירן‪,‬‬ ‫פון אייער‪ .‬גייט עס אויף א וועג אז מ’איז מגדל‬ ‫און די פוסקים זאגן אז א ביצה בן יומו קען נישט‬ ‫עקסטער טשיקענס וואס זענען נקבות‪ ,‬אין א‬ ‫ווערן אן אפרוח‪ .‬ס’איז נאר אסור משום “לא‬ ‫געוויסע פלאץ וואס איז געמאכט צו מגדל זיין‬ ‫פלוג”‪ ,‬אן איסור דרבנן‪ .‬און א לא פלוג’דיגער‬ ‫נייע אייער‪ ,‬וואס די אייער גייט מען עסן‪ ,‬בכלל‬ ‫דאיסור קען צומאל האבן קולות‪.‬‬ ‫נישט אז די אייער זאלן האבן א שאנס צו ווערן‬ ‫אן אפרוח (טשיקען)‪.‬‬ ‫“ארגעניק אייער” זענען דא‬ ‫מענטשן וואס מיינען אז זיי‬ ‫דער וועג ווי אזוי די אייער‬ ‫זענען נישט ספנא מארעא‪,‬‬ ‫ווערן געבוירן‪ ,‬איז דורכדעם‬ ‫אבער ס’איז א גרויסער‬ ‫וואס זיי ווערן אנגעווארעמט‬ ‫טעות‪.‬‬ ‫פון די ערד‪ ,‬און דאס מאכט‬ ‫אז זיי זאלן ארויסגעבן אייער‪.‬‬ ‫איז‬ ‫אייער‬ ‫ארגעניק‬ ‫דאס הייסט “ביצים דספנא‬ ‫געהעריג ספנא מארעא‪.‬‬ ‫‪7‬‬ ‫לשון טוב‬ ‫א גוט ווארט פאר א איד‬ ‫הר”ר אהרן גראסמאן שליט”א‬ ‫אין סעריע פון “לשון טוב”‪ ,‬פר’ כי תצא תשפ”ו‬ ‫האסט די כוחות‬ ‫דארט האט ער אנגעטראפן א טייערער‬ ‫הייליגער איד‪ ,‬ר’ אשר ארקאוויטש ז”ל‪ .‬א איד‬ ‫וואס האט נעבעך נישט געהאט קינדער נאך די‬ ‫קריג‪.‬‬ ‫הערטס א לעכטיגע מעשה‪.‬‬ ‫פלאי פלאים’דיגע מעשיות וואס מ’דערציילט‬ ‫ס’איז געווען א בחור אין מאנסי וואס האט‬ ‫אויף אים‪ ,‬במשך די קריג ווי ער האט זיך‬ ‫נישט מצליח געווען‪ .‬פון איין ישיבה צו די‬ ‫געהאלטן‪ .‬ער איז געווען א פארטיזאן‪ .‬ער האט‬ ‫אנדערע האט מען אים ארויסגעווארפן‪ .‬ס’איז‬ ‫זיך מוסר נפש געווען צו נישט רעדן און נישט צו‬ ‫געווען א מעשה שוין פון ‪ 30‬יאר צוריק‪ ,‬בימים‬ ‫הערן קיין ניבול פה‪.‬‬ ‫ההם איז נישט געווען וואו צו גיין‪ ,‬קיינער האט‬ ‫דער ר’ אשר זעט א בחור’ל וואס דרייט זיך‬ ‫דיך נישט אויפגענומען פון די גאס‪.‬‬ ‫אין ביהמ”ד‪ ,‬ער פרעגט אים “פארוואס ביזטו‬ ‫ויהי היום‪ ,‬ס’איז געווען נאך א ישיבה וואס‬ ‫דא?”‬ ‫מ’האט אים געגעבן א ווארף ארויס‪ ,‬זאגט אים‬ ‫דער בחור טראכט‪ ,‬אן אלטער איד‪ ,‬וואס‬ ‫דער טאטע “הער צדיק‪ ,‬איך בין שוין זאט פון‬ ‫קען ער מיר העלפן? ר’ אשר זאגט אים “איך‬ ‫דיר‪ ,‬אין ארץ ישראל איז דא פיל מיט ישיבות‪,‬‬ ‫בין געווען א פארטיזאן‪ ,‬איך האב מיר אן עצה‬ ‫איך צאל דיר א טיקעט‪ ,‬פאר קיין ארץ ישראל‬ ‫לחיים ולשלום‪ ,‬כ’וויל נאר זאלסט מיר אנרופן‬ ‫געגעבן מיט די נאציס‪ ,‬איך קען מיט דיר זיך‬ ‫זאגן אין וועלכע ישיבה דו ביזט”‪.‬‬ ‫אויך אן עצה געבן”‪...‬‬ ‫ער נעמט זיין זון‪ ,‬פאקט אים איין א רענצל‪,‬‬ ‫מיט’ן ווארט ‘פארטיזאן’ האט ער זיך‬ ‫געט אים א טיקעט‪ ,‬פאר קיין ארץ ישראל‪.‬‬ ‫פארשטאנען‪ ,‬הייסט ער פארשטייט אויך צו‬ ‫‘אנפייפן’‪ ,‬האט ער זיך אויסגערעדט פאר אים‪,‬‬ ‫שוין‪ ,‬א בחור אליין‪ ,‬ער קומט אן קיין ארץ‬ ‫ער איז דא אין בני ברק‪ ,‬ער האט נישט קיין‬ ‫ישראל‪ ,‬ער האט נישט קיין אנונג וואו צו גיין‪.‬‬ ‫אנונג אין וועלכע ישיבה צו גיין‪ ,‬און ער האט‬ ‫האט ער געפרעגט דארט אין עירפארט וואו איז‬ ‫נישט קיין חשק צו גיין אין ישיבה‪ ,‬ער קען זיך‬ ‫דער נאנטסטער אידישער ישוב? האט מען אים‬ ‫עפעס נישט צאמנעמען‪.‬‬ ‫געזאגט “בני ברק”‪.‬‬ ‫ר’ אשר האט אים נאכגעזאגט א ווארט פון‬ ‫האט ער גענומען אן אוטובוס קיין בני ברק‪.‬‬ ‫הייליגן רבי מרדכי לעכאוויטשער‪“ ,‬להודיע‬ ‫ער האט אנגעטראפן דעם ערשטן ביהמ”ד‪,‬‬ ‫לבני האדם גבורותיו”‪ ,‬ס’איז דא אמאל א צייט‬ ‫סלאנים‪ ,‬האט ער זיך דארט אריינגעזעצט‪.‬‬ ‫‪8‬‬ ‫ו ְּצדָקָה ּ ִת ְהי ֶה ָלּנו ּ ִכּי‬ ‫משולחים וגבאי צדקה בהלכה‬ ‫הרה”ג ר’ אלעזר ניסן רובין שליט”א‬ ‫“ארגון שיעורי תורה”‪ ,‬אלול תשפ”ו‬ ‫‪ 5‬סארטן‬ ‫אראפנעמען געלט פאר זיך‪ .‬איינס‪ ,‬צו געבן‬ ‫פאר’ן יצה”ר אויך‪ ,‬אויב ס’איז כולו פאר צדקה‬ ‫גייט ער זיך שלאגן מיט ציין‪-‬און‪-‬נעגל דאס‬ ‫אפצושטעלן‪.‬‬ ‫בדרך כלל מיינט היינט א “משולח”‪ ,‬ער‬ ‫צווייטנס‪ ,‬יעדער צווייטער מענטש‪ ,‬מ’זעט‬ ‫גייט נאך געלט פאר זיך‪ .‬ס’איז זייער חשוב‪,‬‬ ‫א משולח זאגט מען ‘אה‪ ,‬ער נעמט פאר זיך’‪,‬‬ ‫ער וויל חתונה מאכן זיינע קינדער‪ ,‬וכדומה‪.‬‬ ‫ס’זענען דא אזויפיל חושדים בכשרים‪ ,‬ממילא‬ ‫אבער אמאל א משולח האט געמיינט‪ ,‬ער איז‬ ‫נעם טאקע אביסל פאר זיך‪ ,‬וועסטו מאכן די‬ ‫א ‘געשיקטער’‪ ,‬ער איז א משולח פאר א מוסד‪.‬‬ ‫אלע אידן אויס חושד בכשרים‪...‬‬ ‫האט געזאגט רבי ישראל גראדזשיסקער‪ ,‬אן‬ ‫אבער אמת’דיג גערעדט‪ ,‬וואס איז טאקע די‬ ‫אייניקל פון קאזשניצער מגיד‪ ,‬ס’זענען דא ‪5‬‬ ‫מעשה‪ ,‬מעג א משולח נעמען פראצענטן פאר‬ ‫סארטן משולחים‪ ,‬וואס זיי זענען מרומז אינעם‬ ‫זיך?‬ ‫פסוק “כי גר יהיה זרעך בארץ לא להם”‪.‬‬ ‫רבי שלמה זלמן אויערבאך האט אביסל א‬ ‫א) ‘כי גר’‪ ,‬א געלט‪-‬גייער וואס מענטשן האבן‬ ‫שארפע שטיקל אויף דעם‪ ,‬ער זאגט “איך ווייס‬ ‫רחמנות אויף אים ווייל ער איז א פרעמדער‪ .‬ב)‬ ‫נישט קיין היתר”‪ .‬ער רעדט ווען די גבירים‬ ‫‘יהיה’‪ ,‬ער האט יעצט געלט אין באנק‪ ,‬אבער‬ ‫ווייסן נישט און מ’מאכט עס אויסזען כאילו‬ ‫ער האט דאך ‪ 10-15‬קינדער‪ ,‬גייט ער נאך‬ ‫יעדע דאלאר קומט אן צו די מוסד‪.‬‬ ‫געלט ווייל ס’גייט אמאל ווערן א פראבלעם‪.‬‬ ‫ג) ‘זרעך’‪ ,‬רבי’שע קינדער‪ .‬ד) ‘בארץ’‪ ,‬אידן פון‬ ‫“כ’וויל נישט מערער זיין”‪ ,‬זאגט ער‪“ ,‬ווייל‬ ‫ארץ ישראל‪ ,‬ה) ‘לא להם’‪ ,‬גבאי צדקה וואס‬ ‫כ’ווייס גדולים וטובים וואס טוען עס‪ ,‬אבער‬ ‫גייען נישט פאר זיך‪.‬‬ ‫כ’ווייס נישט דעם היתר”‪.‬‬ ‫זאגט דער פסוק ווייטער‪ ,‬הצד השוה שבהם‬ ‫ער האט נישט אפגעפרעגט דאס נעמען‬ ‫“ועבדום ועינוי אותם”‪ ,‬ביי אלע קומט עס אן‬ ‫פראצענט‪ ,‬נאר דאס נעמען אן די ידיעה פונעם‬ ‫מיט שוועריקייטן‪...‬‬ ‫נותן‪.‬‬ ‫דאס נעמען פראצענטן גייט צוריק אסאך‬ ‫יארן‪ .‬אין תשובות מהר”ם גאלאנטי‪ ,‬פון די‬ ‫קדמונים‪“ ,‬דער מנהג איז אז דער שד”ר נעמט‬ ‫נעם פראצענט‬ ‫א דריטל אדער א פערטל”‪.‬‬ ‫רבי איציקל פשעווארסקער פלעגט נאכזאגן‬ ‫דער מהרש”ם זאגט אין א תשובה אז די‬ ‫פון שינאווער רב‪ ,‬ס’איז כדאי אז א משולח זאל‬ ‫‪9‬‬ ‫שאינך כפוי טובה‬ ‫מגיד מישרים הרב ברוך שווארץ שליט”א‬ ‫סעודת הילולא ודינער השנתי בקהלת סאטמאר ירושלים ‪ -‬כ”ו אב תשפ”ו‬ ‫נאר קאווע‪-‬‬ ‫ווערט קורצער און די שטריימל העכער‪ ,‬ער‬ ‫ווייסט נישט ווי אזוי ס’ארבעט‪ ,‬קען זיין אז זיי‬ ‫גלעזלעך?‬ ‫נעמען די האר פון די בארד און לייגן עס אויפ’ן‬ ‫שטריימל‪...‬‬ ‫עכ”פ דער איד האט ‪ 8‬קינדער ער רופט זיי‬ ‫צאם און זאגט זיי‪“ :‬הערטס מיר אויס‪ ,‬כ’גיי‬ ‫כ’וועל פארציילן אן עובדא וואס איז א מצוה‬ ‫פארן צו יענע לאנד‪ ,‬אויב ביז ‪ 24‬שעה איך קום‬ ‫צו פארציילן‪ .‬כ’וועל זאגן דעם אמת‪ ,‬די מעשה‬ ‫נישט צוריק‪ ,‬איך בין נישט אויף דער וועלט”‪.‬‬ ‫לאזט זיך נישט גלייבן‪ ,‬אבער כ’וועל שפעטער‬ ‫זאגן ווער ס’פארציילט די מעשה‪ ,‬וועט מען‬ ‫דער גביר קומט אן צו יענעם לאנד אינגאנצן‬ ‫גרינגער גלייבן‪.‬‬ ‫אנגעטון ווי א היימישער מוסולמענער‪ ,‬ער‬ ‫האט געוואוסט אז ער טאר נישט אויפמאכן זיין‬ ‫ס’איז דא א גביר אין אמעריקע‪ ,‬כ’קען נישט‬ ‫מויל‪ ,‬אך‪-‬און‪-‬וויי אז מ’הערט זיין אמעריקאנע‬ ‫זיין נאמען‪ ,‬אבער מ’זאגט אז ער איז ווערד‬ ‫שפראך‪.‬‬ ‫מליאנען‪.‬‬ ‫ער קומט אן עירפארט‪ ,‬די ערשטע זאך‬ ‫ס’איז דא א געוויסע דריטע‪-‬וועלט לאנד‪,‬‬ ‫פרעגט מען אים “פארוואס ביזטו געקומען‬ ‫וואס יעדער אמעריקאנער בירגער וואס טרעט‬ ‫אריין דארט‪ ,‬אחת דתו להמית‪ .‬די שנאה וואס‬ ‫צו אונז אין לאנד?” ער האט מורא געהאט צו‬ ‫זיי האבן צו אמעריקאנער איז מורא’דיג‪.‬‬ ‫ענטפערן‪ ,‬האט ער געוויזן אויף זיינע ציינער‪,‬‬ ‫ס’טוט אים זייער שטארק וויי‪ ,‬ער קען נישט‬ ‫האט ער געהערט אז ס’איז דא א געוויסער‬ ‫רעדן‪.‬‬ ‫אראבער אין דעם לאנד וואס מאכט שווארצע‬ ‫ביזנעס‪ ,‬אויב גייט ער זיך טרעפן מיט אים‬ ‫שוין‪ ,‬מ’לאזט אים דורך‪.‬‬ ‫פאר א האלבע שעה‪ ,‬קען ער מאכן ‪ 11‬מיליאן‬ ‫ער האט אפגערעדט מיט זיין טרעוול‪-‬‬ ‫דאלאר ריוח‪.‬‬ ‫עידזשענט אז מ’זאל אים צושטעלן א קאר וואס‬ ‫אבער ווי אזוי קומט מען אן אהין? ס’איז דאך‬ ‫ער גייט אליין דרייוון‪ .‬אז ער וועט מוזן גיין מיט‬ ‫א סכנת מוות‪.‬‬ ‫א טעקסי און רעדן מיט’ן דרייווער וועט נישט‬ ‫טויגן‪.‬‬ ‫איז ער געוואר געווארן אז ס’איז דא‬ ‫קאמפאני וואס קען פארשטעלן א מענטש פאר‬ ‫דער קאר ווארט אים אפ‪ ,‬ער זעצט זיך אריין‬ ‫אן אראבער‪ ,‬אקוראט‪ ,‬מיט אלע שמונה בגדים‪.‬‬ ‫און הייבט אן פארן‪ .‬ער לייגט די אדרעס אריין‬ ‫אין די וועיז‪ ,‬ער האט א וועג פון צוויי שעה‬ ‫ווי האט איינער געזאגט‪ ,‬ער זעט א דבר‬ ‫אנצוקומען צו יענעם‪.‬‬ ‫פלא‪ ,‬ס’זענע דא אסאך גבירים וואס די בארד‬ ‫‪10‬‬ ‫בכתיבה מתגרשת‬ ‫סופר גיטין הרה”ג ר’ אליעזר ראטענבערג שליט”א‬ ‫בביהמ”ד הגדול שיכון סקווירא לרגל סיום מסכת גיטין‪ ,‬אלול תשפ”ו‬ ‫גרמא בניזקין‬ ‫ממש א נס ווי אזוי א מענטש זאל קענען עובר‬ ‫זיין אויף ולא תתורו בשאט נפש‪ ,‬און ער זאל‬ ‫נאך קענען זיין חתונה געהאט‪ .‬חוץ וואס די‬ ‫שכל זאגט אזוי‪ ,‬ווייסט מען דאך אלקיהם של‬ ‫כ’וועל זאגן אביסל פון פראקטיק‪.‬‬ ‫אלו שונא זימה‪ ,‬ס’איז נישטא קיין שכינה שרוי’‪.‬‬ ‫איך בין שוין איבער ‪ 30‬יאר אין בי”ד וואס‬ ‫מאכט גיטין‪ ,‬און מענטשן פרעגן‪ ,‬איז דא מער‬ ‫בקי בטיב גיטין‬ ‫גיטין היינט?‬ ‫ס’איז אמת אז ס’איז דא זייער אסאך ליידער‪,‬‬ ‫פשוט צוליב ריבוי הציבור‪.‬‬ ‫ביי יעדע מקצוע אין אידישקייט‪ ,‬אז א‬ ‫מענטש וויל‪ ,‬קען ער זייער גרינג האבן א‬ ‫מ’פרעגט פארוואס גט מען זיך?‬ ‫צוטריט צו דעם‪.‬‬ ‫די צוויי עיקר סיבות פארוואס מ’גט זיך‪,‬‬ ‫יעדעס קינד גייט צו א הכנסת ספר תורה‪,‬‬ ‫חוץ ביי א חולי נפש‪ ,‬דעמאלט קען מען זיך‬ ‫זעט ער אביסל ווי אזוי מ’שרייבט סת”ם‪ .‬האט‬ ‫נישט העלפן‪ ,‬אז מ’איז נישט געזונט איז מען‬ ‫ער אן אחיזה צו קענען פרעגן‪ .‬ער גייט אין‬ ‫נישט געזונט‪ ,‬און מצד די פרוי איז אויך דא‬ ‫מקוה‪ ,‬קען ער אנהייבן פרעגן ווי אזוי מ’מאכט‬ ‫פארשידענע אנדערע סיבות‪.‬‬ ‫אמקוה‪ ,‬די בורות‪ ,‬די המשכה‪ .‬שחיטה‪ ,‬יעדעס‬ ‫מצד די מענער קען מען זאגן פונדערנאנט‬ ‫קינד זעט ווי מ’שחט כפרות‪ ,‬די זעלבע איז מיט‬ ‫צוויי קביעות’דיגע זאכן וואס ברענגען צו גיטין‪.‬‬ ‫ציצית‪ ,‬תפילין‪ ,‬אפילו ביי חליצה רופט מען‬ ‫צאם אן עולם‪.‬‬ ‫די ערשטע זאך‪ ,‬מ’איז געספויעלט‪ ,‬מדות‪,‬‬ ‫ס’איז היינט אן אינסטענט וועלט‪ ,‬אז א בחור‬ ‫וכדומה וכדומה‪ ,‬יעדעס קינד באקומט א‬ ‫קומט אהיים און די סאפער איז נישט גרייט‪,‬‬ ‫מושג צו אלע זאכן‪ ,‬און ווען ער ווערט עלטער‬ ‫די מאמע כאפט אויפ’ן קאפ‪ ,‬און ער מיינט אז‬ ‫קען ער זיך פארברייטערן‪.‬‬ ‫נאך די חתונה גייט אויך אזוי זיין‪ .‬אלעס מוז זיין‬ ‫אבער דער מושג פון גיטין‪ ,‬איז ממש נישטא‬ ‫גלאט‪ ,‬און אויב ס’איז נישט גלאט קען מען עס‬ ‫קיין וועג ווי אזוי א מענטש קען אנקומען צו‬ ‫נישט אויסהאלטן‪.‬‬ ‫דעם‪ .‬אפילו ער וועט לערנען גאנץ הלכות‬ ‫אסאך מאל דארף מען האבן געדולד‪ ,‬און‬ ‫גיטין‪ ,‬אויב וועט ער נישט זיין אינעווייניג אין‬ ‫מ’האט נישט קיין געדולד‪.‬‬ ‫די זאך‪ ,‬ער וועט נישט האבן די שימוש‪ ,‬וועט‬ ‫ער נישט האבן די מציאות אין הלכה ווי אזוי די‬ ‫א צווייטע זאך איז‪ ,‬צווישן ‘ולא תתורו’ ביז‬ ‫זאכן גייען צו אין פראקטיק‪.‬‬ ‫‘אזלא גרש’ איז דא א דירעקטע ליניע‪ .‬ס’איז‬ ‫‪11‬‬ ‫רבי שמעון לכל‬ ‫כ”ק אדמו”ר מוויזשניץ ירושלים שליט”א‬ ‫בישיבה גדולה וויזשניץ מאנסי‪ ,‬לקראת ‘שבת מירון’ ‪ -‬מוצש”ק שופטים תשפ”ו‬ ‫רבי שמעון ברענט‬ ‫מ’פארט קיין מירון‪.‬‬ ‫דער תולדות אברהם יצחק רבי פלעגט מיר‬ ‫אלעמאל אנשרייען ווען כ’גיי צו אים “ביזט שוין‬ ‫אידן האבן אלץ געהאט א השתוקקות‬ ‫געווען אין מירון?”‬ ‫אנצוקומען קיין מירון‪.‬‬ ‫זאג איך אים “ניין‪ ,‬אבער כ’קום דאך אפט‬ ‫איך געדענק כ’בין אמאל געווען אין ירושלים‬ ‫קיין ארץ ישראל”‪.‬‬ ‫בין הזמנים‪ ,‬כ’בין געשטאנען פרייטאג‬ ‫זאגט ער מיר “יעדעס מאל ווען דו קומסט‬ ‫נאכמיטאג ביים ביהמ”ד אויף רחוב עזרא‪ ,‬האב‬ ‫איך געזען א באס שטייט דארט ביים קארנער‪,‬‬ ‫דארפסטו גיין קיין מירון”‪.‬‬ ‫ביי קארלין‪ ,‬אויף רחוב יואל‪.‬‬ ‫דער זיידע ז”ל איז אמאל געווען אין מירון‬ ‫איך פרעג “וואו פארט דער באס?” זאגט מען‬ ‫חמשה עשר בשבט‪ ,‬מ’האט נישט געקענט מאכן‬ ‫מיר “קיין מירון”‪.‬‬ ‫דעמאלט א הדלקה‪ ,‬האט ער געזאגט “רבי‬ ‫איך האב געהאט מיט מיר א בחור’ל‪ ,‬זאג‬ ‫שמעון ברענט אריין אין אונזערע איברים”‪.‬‬ ‫איך פאר’ן בחור “ברענג מיין שטריימל‪,‬‬ ‫אין וויזשניץ פלעגט מען נישט מאכן ל”ג‬ ‫מ’פארט אויף שבת קיין מירון”‪ .‬דער בחור האט‬ ‫בעומר א הדלקה‪ .‬די צדיקים האבן געקענט‬ ‫געברענגט מיין שטריימל‪ ,‬מ’גייט ארויף אויפ’ן‬ ‫ברענען אינעווייניג‪ ,‬אבער אנו בני אדם דארפן‬ ‫באס‪ ,‬קיין מירון‪.‬‬ ‫האבן די גשמיות’דיגע פייער ס’זאל מעורר זיין‬ ‫דער באס פארט אראפ רחוב יחזקאל‪ ,‬ביי‬ ‫די פנימיות‪.‬‬ ‫שמואל הנביא א רעכטס‪ ,‬מ’פארט צו שבטי‬ ‫ישראל‪ ,‬האב איך מיר געכאפט אז מוצאי שבת‬ ‫אזוי איז די מציאות‪ ,‬מ’צינדט אן א פייער‪,‬‬ ‫איז ט’ ניסן‪ ,‬כ’דארף זאגן א דרשה לכבוד די‬ ‫מ’זינגט “לכבוד התנא האלקי רבי שמעון בר‬ ‫יארצייט‪ ,‬כ’האב נישט געכאפט‬ ‫יוחאי”‪ ,‬געט עס אריין א ברען‪.‬‬ ‫פארדעם‪ .‬בעט אים דעם דרייווער‬ ‫צו עפענען דעם טיר‪ ,‬און כ’בין‬ ‫איך געדענק צדיקים דארט אין‬ ‫אראפ פון באס‪.‬‬ ‫מירון‪ ,‬מ’האט געזינגען דעם ‘לכבוד‬ ‫התנא האלקי’‪ ,‬אפשר א שעה א‬ ‫וואס ברענג איך ארויס מיט‬ ‫שעה‪-‬אהאלב‪ ,‬מ’האט זיך געהויבן‬ ‫די מעשה? אז כ’האב געזען א‬ ‫באס פארט קיין מירון‪ ,‬האב‬ ‫ביז’ן דאך מיט די זעלבע ווערטער‬ ‫איך נישט געטראכט צופיל‪,‬‬ ‫נאכאמאל און נאכאמאל‪.‬‬ ‫ארויפגעשפרינגען אויפ’ן באס‪,‬‬ ‫‪12‬‬ ‫בעל כרחך אתה חי‬ ‫הרב פנחס ברייער שליט”א‬ ‫“מ’לעבט” שמועס‪ ,‬פר’ כי תצא תשפ”ו‬ ‫זיי גרייט‬ ‫כ’האב זיי געזאגט אז אין די וועלט זענען‬ ‫דא אסאך מענטשן וואס האבן רחמנות אביסל‬ ‫צייט‪ ,‬און אביסל מענטשן וואס האבן רחמנות‬ ‫אסאך צייט‪ ,‬אבער אז אלע זאלן האבן רחמנות‬ ‫איך האב היינט גערעדט פאר א קבוצה פון‬ ‫אסאך‪ ,‬איז נישטא אזא זאך‪.‬‬ ‫בחורים וואס זענען פאראליזירט רח”ל‪ .‬ס’איז‬ ‫אז ס’איז דא א רחמנות אין ביהמ”ד‪ ,‬יא‪,‬‬ ‫געווען דארט אלע מיני סארטן וועגעלעך‪ ,‬ס’איז‬ ‫מ’האט נערווען איין מאל‪ ,‬צוויי מאל‪ ,‬דריי מאל‪,‬‬ ‫שוין די צווייטע מאל וואס כ’זיץ מיט זיי‪.‬‬ ‫אבער ס’קומט א געוויסע צייט וואס מ’זאגט‪,‬‬ ‫דער נושא איז “שידוכים”‪ ,‬זיי ווילן אזוי‬ ‫שוין‪ ,‬כ’האב שוין נישט קיין נערוון צו הערן‬ ‫שטארק חתונה האבן‪ ,‬און זיי ווייסן אז ס’איז‬ ‫נאכאמאל אז ס’איז דיר נישט גוט‪.‬‬ ‫גארנישט אזוי פשוט א בחור אין זייער מצב זאל‬ ‫ס’איז אים טאקע נישט גוט‪ ,‬מ’איז אים נישט‬ ‫חתונה האבן‪.‬‬ ‫דן‪ ,‬אבער די איינציגסטע וועג איז‪ ,‬א מענטש‬ ‫באמת‪ ,‬וואס קען איך זאגן פאר א מענטש‬ ‫דארף זען אז ווען ס’וועט אנקומען עפעס‪,‬‬ ‫וואס גייט אריבער אזא זאך? וואספארא זכות‬ ‫זאל זיין פאר וועמען חתונה צו האבן‪ ,‬זיין א‬ ‫האסטו צו רעדן?‬ ‫געזונטער מענטש דער מאקסימום וואס מ’קען‪.‬‬ ‫יעדער האט ארויסגעברענגט זיין ווייטאג‪,‬‬ ‫איז מען פון דעם אריין אין א שמועס‪ ,‬ווי אזוי‬ ‫אז די ברידער און שוועסטערס נאך זיי האבן‬ ‫יעדער קען זיך אנפילן זיין טאג‪.‬‬ ‫שוין חתונה געהאט‪ ,‬און יעדעס מאל זיי קומען‬ ‫ס’זענען דא דארט בחורים וואס די ישיבה איז‬ ‫צו א חתונה איז זייער אומאנגענעם‪ .‬ס’איז א‬ ‫זיי שוין נישט אינטערעסאנט‪ ,‬אבער ס’זענען‬ ‫מורא’דיגע שווערע נסיון‪.‬‬ ‫דא אזעלכע וואס זיצן נאך אין ישיבה‪ .‬א חלק‬ ‫גראדע איז דארט געווען א בחור‪ ,‬כ’האב‬ ‫ארבעטן‪ .‬איך האב גערעדט זייער שטארק פון‬ ‫זייער הנאה געהאט‪ ,‬ער זאגט מיר “קיינער האט‬ ‫דעם‪ ,‬מ’דארף האבן עפעס וואס צו טון‪ ,‬כדי‬ ‫מיר נישט צוגענומען גארנישט‪ ,‬מיינ’ס ווארט”‪.‬‬ ‫מ’זאל האבן אויף וואס אויפצושטיין‪.‬‬ ‫ס’איז א מדריגה‪.‬‬ ‫מ’האט גערעדט אביסל חיזוק‪ ,‬כ’האב זיי‬ ‫א סיבה‬ ‫געזאגט אז זייער שידוך וועט אנקומען ווען‬ ‫ס’וועט אנקומען‪ ,‬אויף דעם האבן זיי נישט קיין‬ ‫אויפצושטיין‬ ‫שליטה‪ ,‬אבער די שאלה איז‪ ,‬וואס גייט זייער‬ ‫פרוי באקומען‪ ,‬ווען ס’גייט אנקומען? איינער‬ ‫וואס האט אויפגעגעבן אויף זייער לעבן און‬ ‫אסאך מאל פרעגן מיר עלטערן “מיין בחור‬ ‫געזעצן ווי א רחמנות און געווארט נאר צו‬ ‫שטייט נישט אויף צום דאווענען‪ ,‬ער שטייט‬ ‫באקומען אטענשאן?‬ ‫‪13‬‬ ‫אסיפה‬ ‫געקליבענע סיפורים און געשעענישן געזאמלט‬ ‫פון די היימישע ליניעס און גליונות‬ ‫אבידה מצאתי‬ ‫אז עפעס האט מען ארויפגעלייגט אויף קול‬ ‫מבשר‪ ,‬ווי אזוי הייסט עס?‬ ‫ר’ יצחק שלמה‪‘ :‬הכל בכל’‪ .‬זעט זיך אויס‬ ‫ס’איז ארויף אויף הכל בכל א שמועס וואס איר‬ ‫הרה”ג ר’ שלמה יחזקאל מייזליש שליט”א‬ ‫האט געגעבן זיכער מער פון ‪ 10‬יאר צוריק‪.‬‬ ‫ראש ישיבת שאפראן – “קול מבשר”‪ ,‬פר’ כי‬ ‫תצא תשפ”ו‪:‬‬ ‫הרב שלמה יחזקאל‪ 12-13 :‬יאר צוריק‪,‬‬ ‫לכאורה תשע”ג‪-‬תשע”ד‪ ,‬חול המועד פסח‪ ,‬א‬ ‫הר”ר יצחק שלמה דרעזנער‪ :‬די וואך ווען‬ ‫שיינע לאנגע חוה”מ שמועס‪ ,‬דעמאלט איז עס‬ ‫מ’לערנט אין די פרשה פון “השבת אבידה”‪,‬‬ ‫ארויף אן א נאמען‪.‬‬ ‫שווימט ארויף אן ארגאניזאציע פון יארן צוריק‪,‬‬ ‫אונז האמיר אויפ’ן טעלעפאן דעם מייסד הרה”ג‬ ‫מענטשן האבן דערקענט מיין קול‪ ,‬כ’האב‬ ‫ר’ שלמה יחזקאל מייזליש שליט”א ראש ישיבת‬ ‫געפרעגט איינעם‪ ,‬ווי אזוי האסטו געוואוסט‬ ‫שאפראן‪ .‬א גוטן וואס מאכט דער ראש ישיבה?‬ ‫מיין נומבער? זאגט ער אז ער איז אנגעקומען‬ ‫דורך ‘גוגל’‪ ,‬כ’ווייס נישט פונקטליך וואס דאס‬ ‫הרב שלמה יחזקאל‪ :‬ב”ה‪ .‬כ’וועל אנהייבן‬ ‫מיינט‪.‬‬ ‫מיט א שטיקל הקדמה‪ ,‬ס’וועט דיר אפשר נישט‬ ‫אזוי שמעקן‪...‬‬ ‫ר’ יצחק שלמה‪ :‬א געוויסע משקה‪...‬‬ ‫איך בין באקאנט סיי דא אין שאפראן‪ ,‬סיי אין‬ ‫הרב שלמה יחזקאל‪ :‬יא יא‪ ...‬דארט האט‬ ‫אנדערע ישיבות‪ ,‬וואו כ’גיי ארום רעדן‪ ,‬כ’האק‬ ‫ער געטראפן אז די נומבער וואס איך זאג‬ ‫אביסל אויף האטליינס‪ ,‬פארשטייט זיך בעיקר‬ ‫אויפ’ן אינטערוויו ‪ 12‬יאר צוריק‪ ,‬האט געהאט‬ ‫די נארישע האטליינס‪ .‬נאך א זאך‪ ,‬איך קען‬ ‫א געוויסע אדרעס‪ ,‬און די אדרעס ווייזט מיין‬ ‫זיך נישט אויס אין קאמפיוטער‪ ,‬ממש בשיטה‪,‬‬ ‫נאמען‪ .‬כ’האב נישט פארשטאנען פונקטליך‬ ‫כ’וויל נישט קענען קאמפיוטער‪ ,‬ממש כ’ווייס‬ ‫דעם היקש‪ ,‬אבער ער איז אנגעקומען צו מיין‬ ‫נישט ווי אזוי מ’עפנט א קאמפיוטער‪.‬‬ ‫היים‪-‬נומבער‪ ,‬ס’ווערט געפארווערד צו מיין‬ ‫און דא רעד איך אויף א ‘האטליין’‬ ‫נומבער דא אין קעמפ‪.‬‬ ‫וועגן אן ארגאניזאציע וואס איז געווען‬ ‫אזוי איז געווארן א גערופאכטץ וואס כ’קען‬ ‫געבויט צוריקצוגעבן השבת אבידה דורכ’ן‬ ‫נישט אפשטעלן‪ .‬און כ’קען נישט העלפן די‬ ‫‘קאמפיוטער’‪...‬‬ ‫מענטשן‪ ,‬ווייל כ’קען נישט צוריקגעבן זאכן‬ ‫די סיבה פארוואס כ’האב מחליט געווען צו‬ ‫דורך אן ארגאניזאציע וואס איז שוין צוגעמאכט‬ ‫רעדן‪ ,‬ווייל ס’איז געווארן אן איבערקערניש‬ ‫‪ 11‬יאר‪.‬‬ ‫היינט‪ ,‬מענטשן האבן מיר אנגעהויבן רופן וועגן‬ ‫די “מצאתי” ארגאניאציע האב איך‬ ‫פארלוירענע חפצים‪ ,‬כ’האב נישט פארשטאנען‬ ‫צוגעמאכט וועגן ‪ 3‬סיבות‪ .‬איינס‪ ,‬כסף מנלן‪.‬‬ ‫וואס איז פלוצים געשען‪ ,‬שטעלט זיך ארויס‬ ‫‪14‬‬ ‫ביז אהער בלויז א 'טעימה קלה' פון‬ ‫מטעמים‬ ‫א חידוש'דיגע יצירה וואך נאך וואך ‪ -‬נאנט‬ ‫צו ‪ 100‬זייטן אנגעפילט מיט לויטער תוכן‬ ‫זאפטיגע ציטאטן פון דרשות און שיעורים פון‬ ‫רבנים ומגידים און היימישע ליניעס‬ ‫אלעס אויף אידיש ‪ -‬אויף א ליינבארע געשמאקע‬ ‫סטיל ‪ -‬געאייגנט פאר די גאנצע משפחה‬ ‫צו באקומען ביי די מקוואות און סופערמארקעטס אין וויליאמסבורג‪,‬‬ ‫בארא פארק‪ ,‬מאנסי‪ ,‬קרית יואל‪ ,‬סקווירא‪ ,‬קעטסקילס‪ ,‬לעיקוואד‪,‬‬ ‫מאנטרעאל‪ ,‬קרית טאהש‪ ,‬ירושלים‪ ,‬הר יונה‬ ‫צו סובסקרייבן אויף אימעיל‪ ,‬שיקט א פארלאנג צו‬ ‫‪subscribe@matamimweekly.com‬‬ ‫'מַטעַמִּ ים'‪ְ ...‬לה ְִת ַענֵּג ְבּתַ עֲנוּגִים‬ ‫ָכּל מִינֵי ְ‬ ‫‪15‬‬