gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

פנים מאירות - אידיש · Punim Me'irois - Yiddish — כי תבוא (2026-08-24)

מוציא לאור: פנים מאירות - אידיש · Punim Me'irois - Yiddish

שבוע: כי תבוא (2026-08-24)

פנים מאירות - אידיש · Punim Me'irois - Yiddish — כי תבוא (2026-08-24)

פתח את ה-PDF הורדה

‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן א פרשת כי תבוא י לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫די יארצייט פון הייליגן רבי פ‪ð‬חס'ל קאריצער זי"ע‬ ‫א גוט מארגן‪ ,‬זו‪ð‬טאג פרשת כי תבוא‪ ,‬י' אלול תשפ"ו‪ .‬א פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן גוט מארגן; א פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און‬ ‫געבע‪ð‬טשטן טאג; א פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן וואך; און א פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן תמיד‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬היי‪ð‬ט געפאלט די יארצייט פו‪ð‬עם הייליגן רבי פ‪ð‬חס'ל קאריצער זי"ע‪ .‬ביי שלש סעודות האבן מיר‬ ‫איבערגעזאגט שיי‪ð‬ע‪ ,‬לעכטיגע און וויכטיגע רעיו‪ð‬ות פו‪ð‬עם הייליגן רבי פ‪ð‬חס'ל‪ .‬מיר האבן אויך ארומגערעדט ביי שלש סעודות איבער‬ ‫דעם ע‪ð‬ין פון וועלכע עבודת השם מען קען ארויס‪ð‬עמען און ‪ð‬תעלה ווערן דורך עצבות און מרה שחורה‪ .‬הערט דעם שיעור‪" ,‬שמעו ותחי‬ ‫‪ð‬פשכם"‪ .‬דער הייליגער באשעפער זאל העלפן עס זאלן זיין דברים היוצאים מן הלב ו‪ð‬כ‪ð‬סים אל הלב‪ ,‬לטוב ולברכה‪ ,‬לששון ולשמחה‪.‬‬ ‫היום לעשותם‪ :‬די וויכטיגקייט פון אויס‪ð‬וצן דעם היי‪ð‬טיגן טאג ‪ -‬די מעשה פו‪ð‬עם קאברי‪ð‬ער און קאצקער‬ ‫עס שטייט די וואך אין די פרשה‪" :‬אשר א‪ð‬כי מצוך היום"‪ .‬רש"י לער‪ð‬ט ארויס‪" :‬היום לעשותם" – היי‪ð‬ט טוט מען די מצוות‪" ,‬ולמחר‬ ‫ליטול שכרם" – און מארגן‪ ,‬אויף יע‪ð‬ע וועלט‪ð ,‬עמט מען דעם שכר‪.‬‬ ‫מען דערציילט אז עס איז געווען א חסיד וואס פלעגט פארן צום הייליגן רבי משה קאברי‪ð‬ער זי"ע‪ð .‬אכדעם וואס דער קאברי‪ð‬ער איז ‪ð‬פטר‬ ‫געווארן‪ ,‬האט ער געזוכט א ‪ð‬ייע רבי און געטראכט צו פארן צום הייליגן קאצקער רבי'ן‪ ,‬רבי מע‪ð‬דעלע קאצקער זי"ע‪ .‬ער האט מחליט‬ ‫געווען אז ער גייט פאר קיי‪ð‬עם ‪ð‬ישט דערציילן אז ער איז געווען א חסיד ביים קאברי‪ð‬ער‪ ,‬ביז ער וועט זען אז זיין ‪ð‬שמה איז מקושר‬ ‫בתכלית הקשר מיט'ן ‪ð‬ייעם רבי'ן‪ ,‬דעם הייליגן קאצקער‪.‬‬ ‫דער הייליגער קאצקער האט גראד ברוח קדשו געוואוסט ווער ער איז‪ ,‬וואס ער איז‪ ,‬און וואס ער זוכט דא‪ .‬ער קומט אריין צום קאצקער‬ ‫רבי'ן‪ ,‬זאגט אים דער קאצקער רבי‪ð" :‬ו‪ ,‬דערציילט עפעס א גוטע מעשה אויף אייער רבי'ן‪ ,‬רבי משה קאברי‪ð‬ער‪ .‬וואס פלעגט ער מדגיש‬ ‫זיין? וואס פלעגט ער זאגן פאר די חסידים?"‬ ‫האט דער חסיד געע‪ð‬טפערט‪ ,‬אז רבי משה קאברי‪ð‬ער פלעגט שטע‪ð‬דיג מדגיש זיין און ארויסברע‪ð‬גען פאר די חסידים‪ ,‬אז יעדער איי‪ð‬ער‬ ‫דארף בעיקר קא‪ð‬צע‪ð‬טרירן זיי‪ð‬ע מחשבות‪ ,‬דיבורים און מעשים אויף דעם הווה‪ ,‬אויף יעצט‪ ,‬און אפילו ‪ð‬ישט אויף דעם עתיד‪ .‬אויף דעם‬ ‫עבר האט איז שוין אפגערעדט‪ð ,‬אר אפילו ‪ð‬ישט אויף דעם עתיד‪ð ,‬אר בלויז אויף יעצט‪ .‬ער פלעגט עס מסביר זיין אזוי‪" :‬היום לעשותם‬ ‫ולמחר לקבל שכרם" – די עיקר מחשבה פון א מע‪ð‬טש דארף זיין אויף היי‪ð‬ט‪ .‬עס שטייט אין חז"ל‪" :‬יפה שעה אחת בעולם הזה" – עס‬ ‫איז בעסער איין שעה אויף דער וועלט ווי אלע טעג וואס מען וועט זיין אין עולם הבא‪ ,‬ווייל אין עולם הבא קען מען שוין גאר‪ð‬ישט משלים‬ ‫זיין‪ .‬דעריבער דארף מען דא אריי‪ð‬כאפן יעדן טאג וואס מען קען‪ .‬פארפאס ‪ð‬ישט דעם טאג‪ ,‬כאפ אריין היי‪ð‬ט‪ ,‬ווייל דו ווייסט ‪ð‬ישט וואס‬ ‫וועט זיין מארגן‪ .‬מארגן באקומסטו שוין דעם שכר; מארגן וועסטו קע‪ð‬ען באקומען שכר אויף דעם וואס דו האסט היי‪ð‬ט אריי‪ð‬געכאפט‪,‬‬ ‫אבער וואס דו האסט פארפאסט‪ ,‬איז שוין ‪ð‬ישטא ווען משלים צו זיין‪.‬‬ ‫דער הייליגער קאצקער האט זייער אויסגעלויבט די בחי‪ð‬ה‪ ,‬און ער האט געזאגט אז מען דארף זיך פלאגן זייער אסאך צו קע‪ð‬ען משיג זיין‬ ‫די בחי‪ð‬ה פון "היום לעשותם ולא מחר לקבל שכרם"‪ .‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬איר הערט? דער יצר הרע קומט און ער לייגט‬ ‫אריין אי‪ð‬עם היי‪ð‬טיגן טאג א יאוש‪ ,‬אן עצבות‪ ,‬א מרה שחורה‪ ,‬א ‪ð‬אכגעלאזטקייט און אן אויפגעגעב‪ð‬קייט‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬געבט עס ‪ð‬ישט אויף‪ ,‬אפילו אין די לעצטע רגע פו‪ð‬עם טאג‪ .‬יעדע רגע פו‪ð‬עם הווה וואס מען קען‬ ‫אריי‪ð‬כאפן מיט תורה‪ ,‬עבודה‪ ,‬יראת שמים‪ ,‬אמו‪ð‬ה‪ ,‬בטחון‪ ,‬שמחה און לעבן מיט'ן אייבערשטן – "ואתם הדבקים בה' אלקיכם חיים כלכם‬ ‫היום" – געב ‪ð‬ישט אויף קיין איין רגע פו‪ð‬עם הווה! קוק ‪ð‬ישט אויף צוריק‪ ,‬ווייל דאס איז שוין עבר‪ ,‬און קוק ‪ð‬ישט אויף ווייטער‪ ,‬ווייל‬ ‫דו ווייסט ‪ð‬ישט וואס עס וועט זיין און ווי לא‪ð‬ג דער עתיד עקזיסטירט ‪ð‬אך; אבער דער הווה‪ ,‬דאס איז דא‪ ,‬און וואס דו וועסט יעצט‬ ‫אריי‪ð‬כאפן‪ ,‬האסטו זיכער סיי אויף דער וועלט און סיי אויף יע‪ð‬ער וועלט‪.‬‬ ‫איר הערט‪ ,‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער? ממילא דארף מען זיין בשמחה די גא‪ð‬צע צייט‪ .‬מען קען ‪ð‬ישט זיין טרויעריג אויפ'ן עבר‪,‬‬ ‫ווייל דער עבר איז שוין ‪ð‬ישט דא‪ ,‬און מען קען אויך ‪ð‬ישט זיין באזארגט אויפ'ן עתיד‪ ,‬ווייל דו ווייסט דאך ‪ð‬ישט וואס דער עתיד וועט‬ ‫ברע‪ð‬גען‪ .‬דעם הווה דארפסטו אריי‪ð‬כאפן מיט פ‪ð‬ים מאירות‪ ,‬מיט אמו‪ð‬ה‪ ,‬שלום‪ ,‬בטחון‪ ,‬שמחה‪ ,‬און מיט א געפיל פון "א‪ð‬י שמח בחלקי"‪.‬‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן א פרשת כי תבוא י לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫דעם הווה דארף מען אויס‪ð‬וצן אריי‪ð‬צוכאפן וואס מען קען ‪ð‬אר אויפטון יעצט פאר זיך‪ ,‬פאר'ן אייבערשטן‪ ,‬פאר די תורה‪ ,‬און פאר או‪ð‬זערע‬ ‫דורות‪ .‬מורא'דיגע ווערטער‪ ,‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער!‬ ‫די דריי פשטים פון קארלי‪ð‬ער מגיד איבער עצבות‬ ‫מען דערציילט ‪ð‬אך פו‪ð‬עם אדמו"ר הזקן פון קארלין‪ ,‬אז עס זע‪ð‬ען געווען דריי חסידים בשעת דער רבי האט געזאגט א תורה‪ .‬ער האט‬ ‫געזאגט תורה אויפן פסוק "ירבו עצבותם אחר מהרו"‪ ,‬און יעדער איי‪ð‬ער האט געהערט עפעס א‪ð‬דערש וואס דער רבי האט געזאגט‪ .‬איי‪ð‬ער‬ ‫האט געהערט דעם אדמו"ר הזקן פון קארלין זאגן‪" :‬ירבו עצבותם" – פון וואו מערט זיך עצבות? דער תירוץ איז "אחר מהרו"‪ ,‬ווייל מען‬ ‫וויל פארכאפן די שפעטערדיגע זאך פאר די ערשטע‪ .‬מען וויל פארכאפן דעם מארגן און דעם איבערמארגן‪ ,‬מען גייט ‪ð‬ישט אין א רייע צו‬ ‫טון קודם וואס מען דארף יעצט און ‪ð‬אכדעם וואס עס קומט שפעטער; דאס כאפן די שפעטערדיגע זאכן פאר די ערשטע ברע‪ð‬גט עצבות‪.‬‬ ‫א צווייטער האט געהערט אז דער רבי האט געזאגט‪" :‬ירבו עצבותם" – אז מען מערט עצבות‪" ,‬אחר מהרו" –עצבות ברע‪ð‬גט עצבות איין‬ ‫עצבות די א‪ð‬דערע עצבות‪.‬‬ ‫און א דריטער תלמיד האט געהערט ווי ער זאגט‪" :‬ירבו עצבותם" – אז מען מערט עצבות‪" ,‬אחר מהרו" – איז דאס א "מת‪ð‬ה"‪ ,‬עס איז א‬ ‫לשון פון א מת‪ð‬ה )מהרו(‪ .‬מען גיט א מת‪ð‬ה‪ ,‬חלילה וחס‪ ,‬פאר די סטרא אחרא – דער הייליגער באשעפער זאל אפהיטן‪ .‬עצבות איז א מת‪ð‬ה‬ ‫פאר די סטרא אחרא‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬פון דא זעט מען אז יעדער איי‪ð‬ער הערט וואס ער דארף צו הערן‪ ,‬אבער אלע דריי פשטים זע‪ð‬ען פאר‬ ‫או‪ð‬ז וויכטיג‪.‬‬ ‫די ערשטע זאך איז‪ ,‬זאלסטו וויסן אז ווען דו פרובירסט צו כאפן ‪ð‬ישט וואס ס'איז יעצט און ‪ð‬ישט וואס דו האסט‪ð ,‬אר דו קוקסט אויף‬ ‫וואס גייט קומען און וואס דו ווילסט באקומען‪ ,‬ווערט דערפון אן עצבות‪.‬‬ ‫ווען א מע‪ð‬טש ארבעט און הארעוועט אויף דעם וואס ער האט‪ ,‬ווען א מע‪ð‬טש ארבעט און הארעוועט אויפן "הווה"‪ ,‬ווען א מע‪ð‬טש באג‪ð‬וגט‬ ‫זיך און ער טוט זיין תורה‪ ,‬עבודה ויראת שמים‪ ,‬ער גייט אן מיט שמחה און מיט דעם וואס ער האט‪ ,‬דאס ברע‪ð‬גט שמחה‪ .‬אבער וועלן‬ ‫כאפן די שפעטערדיגע זאכן פאר די פריערדיגע‪ ,‬דאס ברע‪ð‬גט עצבות‪.‬‬ ‫אז איין עצבות ברע‪ð‬גט א צווייטע‪ ,‬און מ'דארף עס תיכף אפשטעלן‪ ,‬ווייל עצבות ברע‪ð‬גט ‪ð‬אך עצבות‪ .‬און די דריטע זאך איז‪ ,‬אז ווען מ'איז‬ ‫בעצבות געבט מען מת‪ð‬ות חלילה פאר די ‪ð‬ישט גוטע זייט‪ .‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬חזקו ואמצו‪ ,‬חזק ויאמץ לבבכם וקוה אל ה'‪.‬‬ ‫די עצה פו‪ð‬עם צמח צדק וויאזוי צו ברע‪ð‬גען שמחה‬ ‫דער צמח צדק זאגט‪ ,‬אז די עצה פאר שמחה איז צו רעדן זאכן וואס זע‪ð‬ען משמח דעם הארץ‪ ,‬מאכן ת‪ð‬ועות און טראכטן מחשבות וואס‬ ‫זע‪ð‬ען משמח די רמ"ח איברים ושס"ה גידים; דורך דעם איז מען זוכה צו שמחה‪ .‬דער יצר הרע וויל שטע‪ð‬דיג אז מען זאל רעדן פון‬ ‫טרויעריגע זאכן‪ ,‬פון אויפרעג‪ð‬ישן‪ ,‬פון צובראכע‪ð‬ע זאכן‪ ,‬פון זאכן וואס קלאפן אראפ‪ ,‬פון זאכן וואס ברע‪ð‬גען יאוש‪ ,‬פון זאכן וואס‬ ‫דערשרעקן און פון זאכן וואס מאכן באזארגט‪ .‬דאס איז וואס דער יצר הרע וויל‪ .‬זאגט אבער דער צמח צדק‪ð :‬יין! לאז דיך ‪ð‬ישט‪ð ,‬אר‬ ‫רעד פאזיטיוו; רעד‪ ,‬טראכט און טו ‪ð‬אר זאכן וואס זע‪ð‬ען משמח דעם מע‪ð‬טש‪ ,‬כדי אריי‪ð‬צוברע‪ð‬גען א שמחה אמיתית‪ ,‬א שמחה עמוקה‪,‬‬ ‫א טיפע שמחה‪ .‬מיר זאלן זיין דורכגע‪ð‬ומען מיט שמחה‪ ,‬דורכגעווייקט מיט שמחה און אויסגעקאכט מיט שמחה‪.‬‬ ‫אזוי ווי דער חי‪ð‬וך זאגט אין מצוה ט"ז‪" :‬האדם ‪ð‬פעל כפי פעולותיו"‪ .‬אויב א מע‪ð‬טש טוט ע‪ð‬י‪ð‬ים פון שמחה‪ ,‬ווערט א התפעלות‪ ,‬און דער‬ ‫מע‪ð‬טש לויפט ‪ð‬אך שמחה‪ ,‬ווייל ‪ð‬אך די פעולות ווערן ‪ð‬אכגעצויגן די לבבות‪ .‬ווי מער א מע‪ð‬טש רעדט פון שמחה‪ ,‬לער‪ð‬ט פון שמחה‪ ,‬איז‬ ‫עוסק אין שמחה‪ ,‬מאכט ת‪ð‬ועות פון שמחה‪ ,‬זי‪ð‬גט זיך או‪ð‬טער שמחה'דיגע ‪ð‬יגו‪ð‬ים‪ ,‬לעבט אין שמחה און קאכט אין שמחה‪ ,‬אלץ מער איז‬ ‫דאס משפיע אויף אים א עכטע שמחה‪.‬‬ ‫‪ð‬אך מער פון דעם שטייט אין די ספרים הקדושים‪ ,‬אי‪ð‬עם זוהר הקדוש‪ ,‬אין די ספרי אר"י‪ ,‬און אין די ספרי תלמידי בעל שם טוב וכו'‪.‬‬ ‫יעדע ת‪ð‬ועה וואס א מע‪ð‬טש מאכט דא אויף דער וועלט‪ ,‬דורכדעם איז ער מעורר די זעלבע ת‪ð‬ועה למעלה‪ ,‬ווייל "אתערותא דלתתא" ברע‪ð‬גט‬ ‫אן "אתערותא דלעילא"‪ .‬אז א מע‪ð‬טש טראכט שמחה‪ ,‬רעדט שמחה‪ ,‬פירט זיך אויף מיט שמחה און איז בשמחה – ער קאכט‪ ,‬רעדט און‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן א פרשת כי תבוא י לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫ווייקט זיך אין שמחה – דעמאלט איז ער מעורר שמחה פון די עולמות העליו‪ð‬ים‪ .‬דאס ווערט צוריק ‪ð‬שפע דא אויף דער וועלט‪ ,‬א השפעה‬ ‫פון שמחה וואס קומט פון "עוז וחדוה במקומו"; עס קומט פון די הויכע אטמאספערן‪ ,‬פו‪ð‬עם מקור השמחה‪.‬‬ ‫אבער חלילה וחלילה‪ ,‬ווען מען לעבט און מען איז משפיע טרויעריגע מחשבות‪ ,‬טרויעריגע דיבורים‪ ,‬יאוש'דיגע‪ ,‬מחלוקת'דיגע‪ ,‬צוקלאפטע‬ ‫און דער‪ð‬ידריגטע מחשבות‪ ,‬דיבורים און מעשים – חלילה וחלילה‪ ,‬ווער וויל דען דאס מעורר זיין מן השמים אז אזא מין השפעה זאל‬ ‫אראפקומען? קיי‪ð‬ער ‪ð‬ישט!‬ ‫און ממילא‪ ,‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬וואס איז או‪ð‬זער שמחה? "שלא עש‪ð‬י גוי"‪" ,‬ב‪ð‬ים אתם לה' אלקיכם"‪" ,‬אהבתי אתכם‬ ‫אמר ה'"‪ ,‬דאס איז או‪ð‬זער שמחה‪" .‬ואתם הדבקים בה' אלקיכם חיים כלכם היום"‪ ,‬דאס איז או‪ð‬זער שמחה‪" .‬שעשה לי כל צרכי"‪,‬‬ ‫"הוא לבדו עשה ועושה ויעשה לכל המעשים" – דאס איז או‪ð‬זער שמחה‪ .‬מיר פרייען זיך אז מיר זע‪ð‬ען קע‪ð‬יגליכע‪ ,‬רייכע‪ ,‬דערהויבע‪ð‬ע‪,‬‬ ‫לויטערע‪ ,‬פרייליכע‪ ,‬לוסטיגע‪ ,‬גליקליכע קי‪ð‬דער פו‪ð‬עם הייליגן באשעפער‪ ,‬ב‪ð‬ים אתם לה' אלקיכם‪ .‬מיר האבן א תורה‪ ,‬מיר האבן א מסורה‪,‬‬ ‫מיר זע‪ð‬ען הייליג‪ ,‬מיר זע‪ð‬ען פרייליך‪ ,‬מיר האבן צו וועמען צו רעדן‪ ,‬און מיר האבן די אמו‪ð‬ה פשוטה אז אלעס‪ ,‬אלעס‪ ,‬אלעס איז א‪ð‬געשריבן‬ ‫בששת ימי בראשית‪ ,‬און אלעס טוט דער הייליגער באשעפער‪ ,‬דער טוב ומטיב לכל; און וועגן דעם‪" ,‬הכל יודוך והכל ישבחוך והכל יאמרו‬ ‫אין קדוש כה'"‪.‬‬ ‫די שמחה פון תורה און דער טשעבי‪ð‬ער רב‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬עס איז געווען ראש חודש אייר תשי"ט‪ ,‬ווען א בחור איז אריי‪ð‬געגא‪ð‬גען צום הייליגן טשעבי‪ð‬ער רב ביי‬ ‫אים אין שטוב אין ירושלים און געבעטן א ברכה‪ .‬ראש חודש אייר הייבט זיך אן דער זומער זמן‪ ,‬און ער האט געבעטן א ברכה פו‪ð‬עם‬ ‫טשעבי‪ð‬ער רב אז ער זאל מצליח זיין אי‪ð‬עם זמן‪ .‬דער טשעבי‪ð‬ער רב האט אויפגעהויבן זיי‪ð‬ע ריי‪ð‬ע הייליגע אויגן‪ ,‬א‪ð‬געפילט מיט ליבשאפט‬ ‫צו דעם בחור און פול מיט רחמ‪ð‬ות‪ ,‬און אים געזאגט‪ð" :‬אר בשמחה"‪ .‬האט דער בחור געפרעגט‪" :‬וויאזוי מאכט מען דאס?" האט דער‬ ‫טשעבי‪ð‬ער רב געע‪ð‬טפערט‪" :‬מען איז זיך מחיה מיט אביי ורבא"‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬אלעס ווע‪ð‬דט זיך אין שמחה‪ .‬ווי אזוי קען מען צוקומען צו שמחה? דורך די תורה‪ ,‬דורך לער‪ð‬ען תורה‬ ‫און מקיים זיין די תורה‪" .‬פקודי ה' ישרים משמחי לב"‪ .‬אויב א מע‪ð‬טש קען זיך ‪ð‬ישט ברע‪ð‬גען צו שמחה‪ ,‬מיי‪ð‬ט עס אז ער איז ‪ð‬ישט מקיים‬ ‫די תורה ווי עס דארף צו זיין; ער לער‪ð‬ט ‪ð‬ישט קיין תורה‪ ,‬ער איז ‪ð‬ישט דבוק אין די תורה‪ ,‬און ער היט ‪ð‬ישט די תורה‪ .‬אויב מען היט די‬ ‫תורה‪ ,‬מען איז באהאפטן צו די תורה‪ ,‬מען לער‪ð‬ט תורה און מען טוט מצוות ומעשים טובים‪ ,‬דעמאלט איז מען בשמחה‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬די הצלחה אין לעבן פון א איד איז ‪ð‬אר דורך שמחה‪ .‬מען דערציילט אז אמאל האבן זיך געטראפן צוויי‬ ‫חסידים‪ ,‬און איי‪ð‬ער האט געפרעגט דעם צווייטן וואס ער מאכט און ווי אזוי עס גייט‪ .‬האט ער אים געע‪ð‬טפערט‪" :‬ברוך השם; אמאל געב‬ ‫איך אים א קלאפ‪ ,‬און אמאל געבט ער מיר א קלאפ‪ .‬איך בעט אבער דעם אייבערשטן אז איך זאל אים דערלא‪ð‬גען דעם לעצטן קלאפ‪".‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬אמאל געבט דער יצר הרע א קלאפ‪ .‬א מע‪ð‬טש דארף וויסן אז אמאל געבן מיר אים דעם קלאפ און‬ ‫אמאל געבט ער או‪ð‬ז דעם קלאפ‪ ,‬אבער וואס מיר בעטן פו‪ð‬עם אייבערשטן איז אז מיר זאלן זיין די וואס דערלא‪ð‬גען אים דעם לעצטן‬ ‫קלאפ‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬וויאזוי איז מען זוכה צו געבן פארן יצר הרע דעם לעצטן קלאפ‪ ,‬אז מיר זאלן אים מ‪ð‬צח זיין? ‪ð‬אר‬ ‫מתוך ששון‪ð ,‬אר מתוך שמחה‪ ,‬און ‪ð‬אר מתוך אמו‪ð‬ה פשוטה‪ .‬מען דארף זיך קאכן אין פרייליכקייט און זיך קאכן אין לעכטיגקייט‪ .‬איך‬ ‫בין א איד! איך בין א בן מלך! איך בין א בן מלכים‪ ,‬איך בין א קע‪ð‬יגליך קי‪ð‬ד‪ .‬דער אייבערשטער האט מיך ליב‪ ,‬און איך האב ליב דעם‬ ‫אייבערשטן‪ .‬דער אייבערשטער האט ליב אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬און איך האב ליב אידישע קי‪ð‬דער‪ .‬איך האב ליב די תורה‪ ,‬און די תורה האט‬ ‫מיך ליב‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬מען דארף זיך קאכן אין דעם‪ ,‬גלייבן אין דעם‪ ,‬און דאס א‪ð‬ערקע‪ð‬ען‪ð :‬אר דער אייבערשטער פירט די‬ ‫וועלט‪ .‬אלעס‪ ,‬אלעס אויף דער וועלט איז שוין געווען א‪ð‬געשריבן מששת ימי בראשית‪ .‬דער הייליגער באשעפער מאכט זיכער אז די זון‬ ‫קלאפט‪ ,‬די לב‪ð‬ה‪ ,‬די שטער‪ð‬ס‪ ,‬די פלא‪ð‬צו‪ð‬גען – די גא‪ð‬צע וועלט שטימט‪ .‬אויב אזוי‪ ,‬שטימט מיין חלק פון מיין לעבן אויך‪ .‬דער זעלבער‬ ‫באשעפער וואס מאכט אז אלעס אין דער וועלט זאל שטימען‪ ,‬מאכט אויך אז ביי מיר זאל אלעס שטימען‪ .‬השגחה פרטית! יעדער איד‬ ‫געפי‪ð‬ט זיך תחת השגחה פרטית פו‪ð‬עם הייליגן באשעפער‪ ,‬און דער הייליגער באשעפער איז א טוב ומטיב לכל‪.‬‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן א פרשת כי תבוא י לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫שלום צווישן אידן און די מצוה פון כיבוד אב ואם‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬לאמיר זיך מחזק זיין אויסצו‪ð‬וצן און אריי‪ð‬כאפן דעם היי‪ð‬טיגן טאג‪ .‬לאמיר אריי‪ð‬כאפן שמחה‪ ,‬תורה‪,‬‬ ‫עבודה‪ ,‬יראת שמים‪ ,‬מצוות ומעשים טובים‪ ,‬און ‪ð‬א‪ð‬טקייט צום אייבערשטן‪ .‬לאמיר אריי‪ð‬כאפן צו לעבן וואס מער און מוסיף זיין און‬ ‫פארמערן מיט א פ‪ð‬ים מאירות‪ ,‬א שמייכל‪ ,‬א לעכטיגקייט‪ ,‬א זיסקייט‪ ,‬א ווארעמקייט און א גליקליכקייט‪ .‬אמו‪ð‬ה‪ ,‬שלום‪ ,‬בטחון און‬ ‫שמחה; זיך ‪ð‬ישט קאכן קעגן אידן און ‪ð‬ישט האבן קיין פירוד לבבות מיט קיין שום איד‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬טראכט אריין‪ :‬דו קע‪ð‬סט גיין צו יעדע שמחה אין די וועלט און דו ווילסט יעדעם טרעפן? דו ביסט רואיג‬ ‫צו באגעגע‪ð‬ען יעדן איי‪ð‬עם? אויב ‪ð‬ישט‪ ,‬מאך שוין א קבלה טובה על העתיד‪ .‬שוין‪ ,‬שוין‪ ,‬פון יעצט אן בין איך יעדעם מוחל‪ ,‬און מען בעט‬ ‫דעם אייבערשטן אז יעדער זאל מיר מוחל זיין‪ ,‬כדי איך זאל מיך קע‪ð‬ען טרעפן מיט יעדעם און צו יעדעם שמייכלען‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬זע‪ð‬ט איר אפגעהאקט פון איי‪ð‬עם? חלילה וחלילה פון איי‪ð‬עם פון די עלטערן‪ ,‬טוט שוין תשובה‪ .‬דאס‬ ‫איז די חמורה שבחמורות‪ .‬ווי קע‪ð‬ען מיר ערווארטן א גוטע כתיבה וחתימה טובה אויב מ'רעדט ‪ð‬ישט צו די עלטערן‪ ,‬אויב מ'איז ‪ð‬ישט‬ ‫מכבד די עלטערן‪ ,‬אויב מ'גייט ‪ð‬ישט צו די עלטערן‪ ,‬און אויב מ'קוקט ‪ð‬ישט אן די עלטערן ווי א קע‪ð‬יג און א קע‪ð‬יגין? וויאזוי איז מעגליך‬ ‫זיך צו שטעלן צום יום הדין ווען מ'מאכט אוועק די עלטערן און מ'איז זיי מצער? וואס וועט דער הייליגער באשעפער זאגן פאר די קי‪ð‬דער‪,‬‬ ‫און וואס וועט דער הייליגער באשעפער זאגן פאר די עלטערן וואס פארטרייבן די קי‪ð‬דער‪ ,‬אדער פאר די אידן וואס פארטרייבן א‪ð‬דערע‬ ‫אידן איי‪ð‬ער פו‪ð‬עם צווייטן?‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬כאיש אחד בלב אחד! "אתה אחד ושמך אחד ומי כעמך ישראל גוי אחד בארץ"‪ .‬אורייתא וקודשא בריך‬ ‫הוא וישראל חד; מיר זע‪ð‬ען אלע איי‪ð‬ס‪ ,‬גא‪ð‬ץ כלל ישראל איז איין שטיק‪ ,‬מיט די תורה זע‪ð‬ען מיר איי‪ð‬ס‪ ,‬און כביכול מיט קודשא בריך‬ ‫הוא ושכי‪ð‬תיה זע‪ð‬ען מיר אויך איי‪ð‬ס‪ .‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬כדי צו קע‪ð‬ען זיין א תורה‪-‬איד‪ ,‬כדי צו קע‪ð‬ען זוכה זיין צו א‬ ‫כתיבה וחתימה טובה‪ ,‬און כדי מיר זאלן זוכה זיין צו רחמים וחסדים פו‪ð‬עם הייליגן באשעפער‪ ,‬מוזן מיר מקיים זיין די מצוות התורה‪,‬‬ ‫בפרט ובפרט כיבוד אב ואם‪ .‬דער הייליגער באשעפער זאגט‪" :‬ווילסט מיך מכבד זיין? זיי מכבד דיי‪ð‬ע עלטערן! ווילסט פון מיר מורא‬ ‫האבן? האב מורא פון דיי‪ð‬ע עלטערן!" ווען מיר גייען אויסשרייען "מלכות" און מיר זע‪ð‬ען מקבל עול מלכות שמים‪ ,‬דארפן מיר וויסן אז‬ ‫אן כיבוד אב ואם איז ‪ð‬ישטא קיין עול מלכות שמים; דער הייליגער באשעפער ‪ð‬עמט עס ‪ð‬ישט אן‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬חזקו ואמצו! לאמיר לעבן בשלום‪ ,‬לעבן בשמחה‪ ,‬לעבן מיט פרייליכקייט‪ ,‬געבן שמחה פאר א‪ð‬דערע‬ ‫אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬משפיע זיין שמחה פאר אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬און משפיע זיין אמו‪ð‬ה‪ ,‬שלום‪ ,‬בטחון‪ ,‬און שמחה פאר אלע אידישע קי‪ð‬דער‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער!‬ ‫דער הייליגער באשעפער זאל העלפן ס'זאל זיין א גוטע כתיבה וחתימה טובה‪ ,‬און א גוט געבע‪ð‬טשט‪ ,‬פרייליך‪ ,‬לעכטיג און זיס יאר‪ .‬ס'זאל‬ ‫שוין זיין דערהויבן בתשואות חן‪ ,‬פרייליך און לעכטיג‪ .‬מ'זאל קע‪ð‬ען באצאלן אלע חובות‪ ,‬און ס'זאל זיין פר‪ð‬סה בריוח מיט א שמוץ‬ ‫אריבער‪ .‬דער הייליגער באשעפער זאל העלפן אז מיר זאלן אלע זוכה זיין צו יושר ועושר‪ ,‬כדי מיר זאלן קע‪ð‬ען א‪ð‬גיין און האבן א קיום אין‬ ‫דעם גלות‪ ,‬אז פאר קיין שום איד זאל גאר‪ð‬ישט פעלן‪ .‬ס'זאל זיין אך טוב וחסד‪ ,‬בשורות טובות‪ ,‬ישועות ו‪ð‬חמות‪ ,‬און א לעכטיגער תמיד‪,‬‬ ‫אמן כן יהי רצון‪.‬‬ ‫זייט מזכה את הרבים צעשפרייט פ‪ð‬ים מאירות בכל קצוי תבל ‪845-414-8211‬‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן ב פרשת כי תבוא יא לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫א גוט מארגן‪ ,‬מא‪ð‬טאג פרשת כי תבוא‪ ,‬י"א אלול תשפ"ו‪ .‬א פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן גוט מארגן; א פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן טאג;‬ ‫און א פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן "תמיד"‪.‬‬ ‫לעבן שטע‪ð‬דיג מיט א שמחה‬ ‫הייליגע‪ ,‬פרייליכע‪ ,‬לעכטיגע און לוסטיגע אידישע קי‪ð‬דער! אז איי‪ð‬ער פרעגט דיך – אדער פרעג זיך אליין‪" :‬בין איך בשמחה?" יא! מען ע‪ð‬טפערט "יא"!‬ ‫ממילא‪ ,‬אויב ביסטו שוין בשמחה‪ ,‬וועסטו ווערן געדאפלט בשמחה; און אויב חלילה וחס דו ביסט ‪ð‬ישט בשמחה‪ ,‬זאל דער אייבערשטער העלפן אז דאס‬ ‫אליין זאל משפיע זיין אויף דיר דו זאלסט ווערן בשמחה‪ .‬לאמיר זיך ‪ð‬אכאמאל אליין פרעגן‪ ,‬יעדער איי‪ð‬ער פאר זיך‪" :‬ביסטו בשמחה?" יא! אז מען‬ ‫זאגט ארויס אזא גלאטן‪ ,‬ווארימען און קאכעדיגן "יא"‪ ,‬ווערט מען בשמחה‪ .‬איר הערט‪ ,‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער? ווייל מיר דארפן זיין‬ ‫בשמחה‪ ,‬מען טאר ‪ð‬ישט זיין עפעס א‪ð‬דערש ווי בשמחה‪ .‬די תורה פאדערט פון או‪ð‬ז צו זיין בשמחה ‪ .7 24‬איר הערט‪ ,‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער?‬ ‫כל ימי חיי‪ð‬ו – ווי לא‪ð‬ג א מע‪ð‬טש לעבט‪ ,‬דער הייליגער באשעפער זאל העלפן לאריכות ימים וש‪ð‬ים טובות – דארף מען זיין ‪ð‬אר בשמחה‪.‬‬ ‫א שמחה'דיגע התחלה צופרי‬ ‫"חשַּׁ בְ ִתּי ְד ָרכָי ו ָָא ִשׁיבָ ה ַרגְ לַי ֶאל עֵ ד ֶֹתי "‪" .‬חשבתי" איז א לשון פון חשיבות‪.‬‬ ‫דער הייליגער רבי אהרן קארלי‪ð‬ער זאגט אזוי‪ :‬דוד המלך זאגט אין תהלים‪ִ ,‬‬ ‫ווען א מע‪ð‬טש שטייט אויף אי‪ð‬דערפרי און זאגט ברכות השחר מיט א שמחה און פרייליך‪ ,‬ער מאכט ‪ð‬טילת ידים‪ ,‬אשר יצר‪ ,‬און אלקי ‪ð‬שמה מיט א‬ ‫גרויסע שמחה‪ ,‬און דער‪ð‬אך זאגט ער צו זיך אליין‪" :‬איך דא‪ð‬ק דעם אייבערשטן אז איך האב זוכה געווען צו זאגן ברכות השחר‪ ",‬און ער זאגט די‬ ‫ווערטער מיט אזא שמחה אז עס ברע‪ð‬גט אים אריין א חשק אויף א גא‪ð‬צן טאג צו די‪ð‬ען דעם באשעפער מיט פרייד‪ ,‬דורך דעם וועט אים דער אייבערשטער‬ ‫העלפן אז ער וועט א‪ð‬גיין דעם גא‪ð‬צן טאג מיט שמחה‪.‬‬ ‫זאגט אבער דער הייליגער רבי אהרן קארלי‪ð‬ער‪ :‬חלילה וחלילה‪ ,‬אויב א מע‪ð‬טש שטייט אויף און ער איז פארשלאפן אין א מרה שחורה‪ ,‬און ער זאגט‬ ‫ברכות השחר אויף א מרה שחורה'דיגן אופן‪ ,‬און דער‪ð‬אך זאגט ער‪" :‬אוי‪ ,‬עס איז מיר אזוי ‪ð‬ישט גוט‪ ,‬איך האב ‪ð‬ישט געקע‪ð‬ט זאגן די ברכות ווי עס‬ ‫דארף צו זיין‪ ,‬איך בין אזוי ‪ð‬ישט בשמחה‪ ",‬און ער איז אזוי פארטרויערט – זאגט דער רבי אז חלילה וחלילה‪ ,‬אזוי גייט מען ארום א גא‪ð‬צן טאג אן קיין‬ ‫עבודת ה'‪ ,‬חס ושלום‪ ,‬השם יציל‪ð‬ו‪ .‬דער הייליגער באשעפער זאל או‪ð‬ז אפהיטן‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע קי‪ð‬דער‪ ,‬מיר ווילן עפעס מוסיף זיין‪ ,‬כאטש מיר זע‪ð‬ען ‪ð‬ישט ראוי‪ .‬ווען מיר שטייען אויף אי‪ð‬דערפרי‪ ,‬דארף מען זאגן "מודה א‪ð‬י" מיט‬ ‫שמחה‪ ,‬און דא‪ð‬קען און לויבן דעם אייבערשטן פאר'ן זכות צו קע‪ð‬ען זאגן מודה א‪ð‬י‪ .‬מען דארף דא‪ð‬קען און לויבן דעם אייבערשטן אז מען קען זאגן‬ ‫ברכת השחר‪ ,‬ברכת התורה‪ ,‬און מען קען לייע‪ð‬ען קריאת שמע‪ .‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬דא‪ð‬קט און לויבט דעם אייבערשטן אויף אלע "יא"‪,‬‬ ‫ווייל מיר האבן אלעס וואס מיר דארפן‪ .‬מען זאל ‪ð‬ישט זען די "‪ð‬ישט"‪ð ,‬ישט קוקן אויף די "‪ð‬ישט"‪ ,‬און ‪ð‬ישט ‪ð‬אכזוכן די "‪ð‬ישט"‪ð ,‬אר קוקן אויף די‬ ‫"יא"‪ .‬אלעס איז א "יא"‪ ,‬ווייל וואס איך האב ‪ð‬ישט דארף איך ‪ð‬ישט‪ ,‬און וואס איך דארף האב איך‪ .‬איר הערט‪ ,‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער?‬ ‫א רוף זיך צוזאמצוקומען אין או‪ð‬זער בית המדרש‬ ‫אגב‪ ,‬אז מ'רעדט שוין פון צופרי‪ ,‬האבן מיר געוואלט בעטן‪ :‬ווער פון או‪ð‬זערע צוהערערס וואס איז ביכולת צו קומען דא צו או‪ð‬ז אין בית המדרש אין‬ ‫מא‪ð‬סי‪ ,‬דאווע‪ð‬ען מיט'ן מ‪ð‬ין‪ ,‬מען קען מאכן ‪ð‬אך מ‪ð‬י‪ð‬ים און לער‪ð‬ען דא אי‪ð‬דערפרי‪ .‬מ'קען מאכן שיעורים און אריי‪ð‬ברע‪ð‬גען א חיות דקדושה‪ .‬קומט צו‬ ‫מ‪ð‬חה‪-‬מעריב‪ ,‬לער‪ð‬ט דא ביי‪ð‬אכט‪ ,‬קומט אויף שבתים‪ ,‬קומט מיטהאלטן פרייטאג צו‪ð‬אכטס‪ ,‬די שלש סעודות‪ ,‬און דעם קידוש שבת אי‪ð‬דערפרי‪ .‬הייליגע‬ ‫לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬ה‪ð‬ה מה טוב ומה ‪ð‬עים שבת אחים גם יחד‪ .‬דער וואס גייט צו א רבי'ן אדער צו א חסידישע פארברע‪ð‬ג‪ð ,‬ו‪ ,‬ער גייט דאך ערגעץ;‬ ‫או‪ð‬זער תכלית איז ‪ð‬ישט או‪ð‬ז אליין‪ ,‬או‪ð‬זער תכלית איז אז מ'זאל האבן א פלאץ‪ ,‬און מיר ווילן זיך צוזאמהאלטן‪ .‬מ'זאל צוזאמען דאווע‪ð‬ען‪ ,‬מ'זאל זיך‬ ‫צוזאמען אויסשמועסן‪ ,‬און מ'זאל צוזאמען פארברע‪ð‬גען‪ .‬עס זע‪ð‬ען דא טויז‪ð‬טער טויז‪ð‬טער הייליגע לעכטיגע עובדי ה'‪ ,‬אידן פון פ‪ð‬ים מאירות; אז‬ ‫מ'לער‪ð‬ט צוזאמען‪ ,‬מ'דאווע‪ð‬ט צוזאמען‪ ,‬און מ'שמועסט זיך אויס צוזאמען‪ ,‬ברע‪ð‬גט עס א חיות דקדושה‪ .‬מ'קען מאכן מ‪ð‬י‪ð‬ים‪ ,‬מ'קען מאכן שיעורי‬ ‫תורה‪ ,‬מיר ווילן אויפ‪ð‬עמען א דיין‪ .‬מיר ווילן זיך אריי‪ð‬לייגן‪ ,‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬און אויפבויען אז יעדער איד וואס וויל‪ ,‬זאל קע‪ð‬ען ‪ð‬ה‪ð‬ה‬ ‫זיין‪ .‬ווער ס'האט שוין א פלאץ איז דאך גוט‪ ,‬אבער ווער ס'קען ‪ð‬וצן ‪ð‬אך‪ ,‬אדער ווער ס'דארף‪ ,‬אדער ווער ס'זוכט‪ ,‬זאל עס האבן‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬לאמיר ארבעטן צוזאמען באחדות ארויסצוברע‪ð‬גען דעם כח דקדושה‪ ,‬דעם כח פון פ‪ð‬ים מאירות אשב"ש‪ ,‬און עס‬ ‫מפרסם זיין דורך דעם ע‪ð‬ין און דעם כח פון אחדות‪ ,‬דורך אן אסיפה און דורך זיך צוזאמ‪ð‬עמען‪ ,‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪.‬‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן ב פרשת כי תבוא יא לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫דאווע‪ð‬ען צום אייבערשטן מיט שמחה‬ ‫דער הייליגער רבי משה לייב סאסאווער זאגט אזוי‪ :‬דער עיקר עבודת השם יתברך איז אז א איד זאל די‪ð‬ען דעם אייבערשטן מיט שמחה און פרייד‪.‬‬ ‫אויב א מע‪ð‬טש דאוו‪ð‬ט צום אייבערשטן מיט עצבות‪ ,‬איז ער ‪ð‬ישט פארזיכערט אז דער אייבערשטער וועט אויסהערן זיין תפילה; אבער אויב ער‬ ‫דאוו‪ð‬ט מתוך שמחה‪ ,‬זאלסטו וויסן אז דער זכות פון שמחה ברע‪ð‬גט אז די תפילות זאלן ‪ð‬תקבל ווערן‪.‬‬ ‫ער טייטשט דאס אפ מיט דעם וואס דוד המלך זאגט אין תהלים )י"ח(‪" :‬מהלל" – דורך דעם וואס מען דא‪ð‬קט און מען לויבט אסאך דעם אייבערשטן‬ ‫און מען זי‪ð‬גט פאר אים‪" ,‬אקרא ה'" – אזוי רוף איך דעם אייבערשטן; דעמאלטס איז ממילא "ומן אויבי אושע" – עס איז זיכער אז איך וועל באקומען‬ ‫א גרויסע ישועה‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע קי‪ð‬דער‪ ,‬ווער וויל דען ‪ð‬ישט האבן א ישועה? ווער וויל ‪ð‬ישט אז זיי‪ð‬ע תפילות זאלן ‪ð‬תקבל ווערן? יעדער איי‪ð‬ער וויל דאס‪ .‬זאגט דער‬ ‫הייליגער רבי משה לייב סאסובער זכר צדיק וקדוש לברכה‪ :‬בעט דעם אייבערשטן מתוך שמחה‪ ,‬רעד צום אייבערשטן מתוך שירה וזמרה‪ ,‬הלל‬ ‫והודאה‪ ,‬דעמאלטס איז מען זוכה צו "ומאויבי אושע"‪" .‬מהולל אקרא ה' ומן אויבי אושע"‪.‬‬ ‫שמחה ברעכט אויף אלע טויערן און מחיצות‬ ‫‪ð‬אך מער‪ ,‬דער הייליגער רבי משה לייב סאסובער זאגט אזוי‪ :‬עס שטייט א פסוק ביי יעקב אבי‪ð‬ו "ויאהב גם את רחל מלאה"‪ ,‬אז ער האט ליב געהאט‬ ‫רחל מער ווי לאה‪ .‬טייטשט דער הייליגער רבי משה לייב אזוי‪ :‬עס שטייט אין די וואכעדיגע פרשה‪ ,‬פרשת כי תבוא‪" ,‬תחת אשר לא עבדת את ה' אלקיך‬ ‫בשמחה"‪ .‬עס איז א כלל גדול בתורה‪ ,‬אז ווען א מע‪ð‬טש איז בשמחה‪ ,‬ווייזט ער דערמיט אז ער האט ליב די זאך‪ .‬די מדרגה פון שמחה ‪ -‬צו ווייזן אז מען‬ ‫האט ליב דעם אייבערשטן‪ ,‬מען האט ליב די מצוות‪ ,‬און מען האט ליב אלעס וואס דער אייבערשטער טוט מיט או‪ð‬ז ‪ -‬דאס ווייזט אויף שמחה‪ ,‬וואס‬ ‫איז א גרעסערע מדרגה ווי וויי‪ð‬ען‪.‬‬ ‫ער זאגט אזוי‪ :‬בכיה‪ ,‬אויף צו וויי‪ð‬ען? יא‪ ,‬וויי‪ð‬ען עפ‪ð‬ט אויף טויערן‪ .‬אזוי ווי עס שטייט אין דער גמרא אין מסכת בבא מציעא )‪"ð‬ט‪" ,(.‬שערי דמעות לא‬ ‫‪ðð‬עלו" – די טויערן פון טרערן ווערן קיי‪ð‬מאל ‪ð‬ישט פארשלאסן‪ .‬אבער‪ ,‬זאגט דער הייליגער רבי משה לייב‪ ,‬שמחה "ברעכט" אויף אלע טירן‪ ,‬אלע מחיצות‬ ‫און אלע ווע‪ð‬ט; שמחה ברעכט אלעס דורך‪" .‬ועי‪ð‬י לאה רכות" – פארוואס זע‪ð‬ען לאה'ס אויגן געווען אזוי פארוויי‪ð‬ט און פארויטלט? ווייל זי האט‬ ‫שטע‪ð‬דיג געוויי‪ð‬ט צום אייבערשטן זי זאל ‪ð‬ישט אריי‪ð‬פאלן אין דעם גורל פון עשו‪ .‬מה שאין כן ביי רחל אמ‪ð‬ו‪ ,‬זי איז געווען בשמחה‪ ,‬און דערפאר שטייט‬ ‫"ויאהב גם את רחל מלאה"‪.‬‬ ‫דער מגיה אי‪ð‬עם ספר פון רבי משה לייב שרייבט אזוי‪ :‬לכאורה איז דאך דאס א מילתא דתמיהא‪ ,‬אויב די שערי דמעות ווערן קיי‪ð‬מאל ‪ð‬ישט צוגעשפארט‪,‬‬ ‫‪ð‬ו‪ ,‬פארוואס דארף מען דעמאלטס האבן דארט א טויער? צו וואס פעלט אויס א טיר בכלל? אלא מאי‪ ,‬ברע‪ð‬גט ער פון צדיקים‪ ,‬אז דארט געפי‪ð‬ט זיך‬ ‫טאקע א טיר וואס האט אויך א שלאס‪ .‬אמת‪ ,‬דער שלאס ווערט ‪ð‬ישט פארמאכט דורך דעם כח פון וויי‪ð‬ען; ‪ð‬אך מער פון דעם‪ ,‬בכיה ‪ð‬עמט אוועק דעם‬ ‫שליסל כדי עס זאל אי‪ð‬גא‪ð‬צן ‪ð‬ישט דארפן זיין קיין שלאס‪" .‬תמכתי את עדותי בשלש עשרה תיבות‪ ,‬ובשערי דמעות כלל לא ‪ð‬שלבות"‪ .‬אבער די טיר‬ ‫אליין איז פארמאכט‪.‬‬ ‫למעשה איז דא א מסך המבדיל‪ ,‬מ'קען ‪ð‬ישט זען די לעכטיגקייט פו‪ð‬עם אור הג‪ð‬וז‪ .‬ס'איז דא א בחי‪ð‬ה פון הסתר פ‪ð‬ים; עס איז טאקע אויפגעשפארט‪,‬‬ ‫אבער ס'איז דא א טיר וואס פארשטעלט‪ .‬מה שאין כן שמחה‪ ,‬זי ברעכט אויף די טיר‪ ,‬זי ברעכט אויף די ווע‪ð‬ט און מויערן‪ ,‬ביז מ'זעט דעם אור הג‪ð‬וז‪,‬‬ ‫דעם באהאלטע‪ð‬עם אור‪.‬‬ ‫אין ספר בית אברהם )מכתב ב'( ברע‪ð‬גט ער‪ ,‬אז עס איז דא א חיה וואס הייסט א ביבער‪ .‬די טבע פון די חיה איז‪ ,‬אז ווען מען וויל איר פא‪ð‬גען און מען‬ ‫שטעלט אויף א ‪ð‬עץ‪ ,‬זעט דער ביבער דעם ‪ð‬עץ און ער הייבט אן צו וויי‪ð‬ען; ער וויל ‪ð‬ישט גיין‪ ,‬אבער ‪ð‬אכדעם וואס ער ע‪ð‬דיגט זיך אויסוויי‪ð‬ען‪ ,‬גייט ער‬ ‫אריין אין דעם ‪ð‬עץ‪ ,‬ווייל דאס איז זיין טבע‪.‬‬ ‫צדיקים ברע‪ð‬גען אז דאס זעלבע איז מיט וויי‪ð‬ען‪ .‬א מע‪ð‬טש וויי‪ð‬ט אפ זיין גורל‪ :‬ער וויי‪ð‬ט פארוואס ער לער‪ð‬ט אזוי וויי‪ð‬יג‪ ,‬פארוואס ער דאווע‪ð‬ט אזוי‬ ‫שוואך‪ ,‬אדער אז ער האט ‪ð‬ישט קיין געלט‪ .‬ער וויי‪ð‬ט אויף זיין מצב און האלט אין איין וויי‪ð‬ען‪ .‬אבער וואס געשעט ‪ð‬אכן וויי‪ð‬ען? עס געשעט גאר‪ð‬ישט‪,‬‬ ‫ער בלייבט פו‪ð‬קט ווי דער ביבער‪ .‬וועגן דעם איז דא א וועלטס ווארט‪" :‬ער וויי‪ð‬ט ווי א ביבער און ער גייט אין פאסקע" )אין פאסטקע( – ער וויי‪ð‬ט ווי‬ ‫א ביבער‪ ,‬און גייט ווייטער אריין אי‪ð‬עם ‪ð‬עץ‪.‬‬ ‫מה שאין כן שמחה! שמחה הייבט אויף א מע‪ð‬טש‪ ,‬עס טראגט אים ארויס פו‪ð‬עם שווערן מצב‪ .‬שמחה ברע‪ð‬גט אז א מע‪ð‬טש זאל זיך או‪ð‬טערהייבן און‬ ‫דערהויבן ווערן‪ .‬איר הערט‪ ,‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער?‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן ב פרשת כי תבוא יא לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫די שמחה פון א צובראכע‪ð‬ע כלי‬ ‫די גמרא ברע‪ð‬גט אין מסכת ברכות )דף י"א(‪ :‬רבי יהודה בר מ‪ð‬סיא זאגט‪" ,‬אל תקרי כי אין בלתך אלא אין לבלותך"‪ð .‬ישט אזוי ווי די מדה פון הקדוש‬ ‫ברוך הוא איז די מדה פון א בשר ודם‪ .‬ביי א בשר ודם לייגן אים זיי‪ð‬ע אייגע‪ð‬ע מעשים חלילה אוועק און מאכן אים קאליע‪ ,‬אבער דער הייליגער‬ ‫באשעפער‪ ,‬ער מאכט קאליע )פאר‪ð‬וצט( זיי‪ð‬ע מעשים‪ .‬עס זע‪ð‬ען דא אסאך פשטים אויף דעם‪ ,‬אבער דאס איז דער פשוט'ער פשט‪.‬‬ ‫מעשה שהיה‪ ,‬דער הייליגער רבי אשר סטאלי‪ð‬ער איז געווען צו גאסט ביים הייליגן רבי משה לייב סאסובער‪ .‬רבי משה לייב האט געהאט א קריסטאלע‪ð‬ע‬ ‫גלעזל‪ ,‬גאר טייער און חשוב‪ ,‬וואס ער פלעגט ‪ð‬אר ארויס‪ð‬עמען לכבוד חשוב'ע געסט‪ .‬יעצט‪ ,‬אז דער הייליגער סטאלי‪ð‬ער רבי איז דארט געווען‪ ,‬האט ער‬ ‫געשיקט איי‪ð‬עם פון די יו‪ð‬געלייט ער זאל ברע‪ð‬גען צו טרי‪ð‬קען אין דעם גלעזל‪.‬‬ ‫דער יו‪ð‬גערמאן‪ ,‬מחמת יראת הכבוד‪ ,‬האבן זיך אים די הע‪ð‬ט געציטערט פאר פחד פון די צוויי גרויסע צדיקים‪ .‬דאס גלעזל איז ארויסגעגליטשט פון זיין‬ ‫הא‪ð‬ט און עס האט זיך צעבראכן‪ .‬ער איז צוריקגעקומען אן דעם גלעזל‪ ,‬האט אים רבי משה לייב געפרעגט‪" :‬וואו איז דאס גלעזל?" דער יו‪ð‬גערמאן איז‬ ‫געווען אזוי דערשראקן אז ער האט גאר‪ð‬ישט געקע‪ð‬ט ע‪ð‬טפערן‪ .‬זאגט אים רבי משה לייב‪" :‬אה‪ ,‬עס האט זיך זיכער צעבראכן?" האט ער געשאקלט‬ ‫מיט'ן קאפ אויף יא‪.‬‬ ‫רבי משה לייב איז תיכף געווארן א‪ð‬געפילט מיט שמחה; א‪ð‬דערע זאגן אז ער האט אפילו געטא‪ð‬צן‪ .‬ער האט געזאגט מיט א געוואלדיגע שמחה אז ער‬ ‫דא‪ð‬קט און לויבט דעם אייבערשטן‪ ,‬די גמרא זאגט אז ביי א בשר ודם "מעשה ידיו מבלין אותו" )זיי‪ð‬ע ווערק פאר‪ð‬וצן אים(‪ ,‬אבער דא האט ער מבלה‬ ‫געווען זיי‪ð‬ע מעשה ידיו‪ ,‬און טאקע וועגן דעם פרייט ער זיך‪ .‬ער פרייט זיך אז ער האט קאליע געמאכט זיי‪ð‬ע חפצים‪ ,‬און ‪ð‬ישט אז די חפצים זאלן אים‬ ‫קאליע מאכן‪ .‬דאס הייס ט‪ ,‬אז מיט דעם וואס עס איז צובראכן געווארן און ער איז דאך געבליבן בשמחה‪ ,‬האט ער צובראכן דעם גלעזל אבער ‪ð‬ישט זיך‬ ‫אליין‪.‬‬ ‫האט דער הייליגער סטאלי‪ð‬ער רבי‪ ,‬רבי אשר‪ ,‬אזוי געזאגט‪ :‬דאס וואס ער האט ‪ð‬ישט געהאט קיין צער אויפן שאדן‪ ,‬די מדה האב איך אויך; אבער זיך‬ ‫אזוי צו פרייען‪ ,‬די מדה האב איך ‪ð‬ישט‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬סוד ה' ליראיו‪ .‬מיר פארשטייען ‪ð‬ישט די שיחת חולין פון צדיקים‪ ,‬אבער וואס מיר זעען דא איז‪ :‬וואס איז א חילוק‬ ‫ווען א כלי צוברעכט זיך? וואס איז א חילוק ווען מ'פארלירט געלט? וואס איז א חילוק ווען מ'האט שוועריגקייטן אין חי‪ð‬וך הב‪ð‬ים אדער חי‪ð‬וך הב‪ð‬ות?‬ ‫ווען מ'האט שוועריגקייטן אי‪ð‬דערהיים‪ ,‬אין די ארבעט‪ ,‬אדער שוועריגקייטן מיט פר‪ð‬סה? מ'האט שוועריגקייטן מבית ומבחוץ‪ ,‬אי‪ð‬עם גוף אדער‬ ‫אי‪ð‬דרויסן פו‪ð‬עם גוף‪ ,‬ברוח‪ð‬יות אדער בגשמיות – מיר דארפן מאכן זיכער אז די אלע זאכן האבן ‪ð‬ישט קיין שליטה אויף או‪ð‬ז‪ .‬מיר האבן א שליטה אויף‬ ‫די אלע זאכן! או‪ð‬זער שליטה איז‪ ,‬אז גאר‪ð‬ישט אין גשמיות און גאר‪ð‬ישט פון די מגושם'דיגע וועלט – אריי‪ð‬גערעכ‪ð‬ט רוח‪ð‬יות – זאל אויף או‪ð‬ז שולט‬ ‫זיין‪.‬‬ ‫שמחה אין יעדן מצב‪ ,‬אפילו אין רוח‪ð‬יות‬ ‫וואס עפעס רוח‪ð‬יות? ס'איז אמאל געקומען א יו‪ð‬גערמאן צום הייליגן רבי אהרן קארלי‪ð‬ער און זיך שטארק באקלאגט אז ער האט מחשבות זרות‪ .‬האט‬ ‫אים רבי אהרן קארלי‪ð‬ער געזאגט‪" :‬דו שוטה וגס רוח! עס שטייט דאך אין פסוק 'השוכן אתם בתוך טומאתם'‪ .‬אפילו ווען עס מאכט זיך אז א מע‪ð‬טש‬ ‫האט א טומאה חס ושלום‪ ,‬אדער א מע‪ð‬טש האט א שטארקע ‪ð‬פילה‪ ,‬גייט דער הייליגער באשעפער ‪ð‬ישט אוועק פון אים; די שכי‪ð‬ה רוהט ווייטער ביי‬ ‫אים‪ .‬אבער ביי א בעל גאוה גייט די שכי‪ð‬ה יא אוועק פון אים‪ ,‬ווי חז"ל זאגן‪' :‬אין א‪ð‬י והוא יכולין לדור בעולם'‪ .‬דאס וואס דו באקלאגסט זיך אויף‬ ‫מחשבות זרות קומט דאך פון גאות‪ ,‬און דערמיט האסטו פארטריבן דעם אייבערשטן‪".‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע קי‪ð‬דער איר פארשטייט די עמקות פון די דאזיגע ווערטער‪ .‬די עמקות דערפון איז‪ ,‬אז אפילו ווען מחשבות זרות קומען אריין אין א‬ ‫מע‪ð‬טש און ער וויל זיך פטר'ן פון זיי‪ ,‬דארף עס אויך זיין לשם שמים און מיט אן הכ‪ð‬עה‪ .‬דאס קען ‪ð‬ישט קומען דורך זיך אפרעדן מיט עצבות און מרה‬ ‫שחורה‪ð ,‬אר עס דארף זיין מתוך שמחה און מתוך אמו‪ð‬ה פשוטה אז דער אייבערשטער איז מיט מיר אין יעדן פאל‪ð ,‬ישט קיין חילוק וואס‪ ,‬ווען‪ ,‬און‬ ‫וואו‪ .‬סיי אין רוח‪ð‬יות און סיי אין גשמיות‪ ,‬דער אייבערשטער איז דא‪ .‬דער אייבערשטער איז "לית אתר פ‪ð‬וי מי‪ð‬יה"‪" ,‬השוכן אתם" – דער אייבערשטער‬ ‫איז שטע‪ð‬דיג מיט או‪ð‬ז‪" .‬ועשו לי מקדש ושכ‪ð‬תי בתוכם"‪ ,‬דער אייבערשטער רוהט אין או‪ð‬ז‪.‬‬ ‫בכל אופן‪ ,‬סיי אין רוח‪ð‬יות און סיי אין גשמיות‪ ,‬דארף א מע‪ð‬טש בלייבן מיט שמחה‪ .‬אוודאי דארף מען תשובה טון און מאכן תיקו‪ð‬ים‪ ,‬אבער אלעס‬ ‫דארף זיין כדי צו מאכן א ‪ð‬חת רוח פארן בורא יתברך שמו‪ ,‬און אלעס דארף זיין ‪ð‬אר מתוך שמחה‪ .‬איר הערט‪ ,‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער?‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן ב פרשת כי תבוא יא לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫א בן תורה איז שטע‪ð‬דיג בשמחה בחלקו‬ ‫דער הייליגער סאטמארער רבי זכר צדיק וקדוש לברכה איז אין יאר תרצ"ב געווען אין ארץ ישראל‪ .‬צווישן די אלע וואס האבן אים באזוכט זע‪ð‬ען‬ ‫געווען די עסק‪ð‬ים פון כולל שומרי החומות‪ .‬מען האט דאך אויסגעהאלטן דארט דעם ישוב אין ארץ ישראל‪ ,‬די ע‪ð‬יים און די תלמידי חכמים‪ ,‬כדי זיי‬ ‫זאלן קע‪ð‬ען זיצן און לער‪ð‬ען‪ .‬מען האט געגעבן תמיכות‪ ,‬געבויט דירות‪ ,‬און געטון וואס מען קען ‪ð‬אר צו מאכן גרי‪ð‬גער דאס לעבן פאר די ע‪ð‬יי ארץ ישראל‪.‬‬ ‫דארט האט געוואוי‪ð‬ט א יו‪ð‬גערמאן וואס האט זיך שטע‪ð‬דיג אפגערעדט פאר די עסק‪ð‬ים; ער האט געהאט טע‪ð‬ות ומע‪ð‬ות אז מען גיט אים ‪ð‬ישט די‬ ‫ריכטיגע דירה און מען גיט אים ‪ð‬ישט קיין גע‪ð‬וג הויכע געהאלט‪ ,‬ער איז געווען זייער בייז אויף די עסק‪ð‬ים‪ .‬האבן די עסק‪ð‬ים געבעטן פו‪ð‬עם הייליגן‬ ‫סאטמארער רבי'ן אז ער זאל אים בארואיגן‪ ,‬ער זאל פרובירן איי‪ð‬צושטילן דעם איד ער זאל מער ‪ð‬ישט זיין אזוי ברוגז אויף זיי‪.‬‬ ‫דער הייליגער סאטמארער רבי האט אים אריי‪ð‬גערופן און אים געזאגט אזוי‪ :‬עס שטייט אין די גמרא אין מסכת מגילה דף ו'‪ ,‬אז שבט זבולון האט זיך‬ ‫אפגערעדט אויף זיין מזל‪ .‬זבולון האט געזאגט פארן אייבערשטן‪" :‬רבו‪ð‬ו של עולם! פאר מיין ברודער האסטו געגעבן פעלדער און וויי‪ð‬גערט‪ð‬ער‪ ,‬און פאר‬ ‫מיר האסטו געגעבן בערג און פעלזן שטיי‪ð‬ער; פאר מיי‪ð‬ע ברידער האסטו געגעבן לע‪ð‬דער‪ ,‬און מיר האסטו געגעבן וואסערן‪ ,‬גרויסע ימים און ‪ð‬הרות‪".‬‬ ‫האט דער אייבערשטער אים געע‪ð‬טפערט‪" :‬יעדער וועט דארפן צוקומען צו דיר‪ ,‬ווייל מען וועט דארפן האבן דעם חלזון‪ ",‬ווי עס שטייט אין פסוק‪:‬‬ ‫"ושפו‪ð‬י טמו‪ð‬י חול"‪.‬‬ ‫פרעגט דער מהרש"א‪ :‬לכאורה האט יששכר דאך מיטגעטיילט דעם זעלבן גורל און דעם זעלבן חלק אזוי ווי זבולון‪ ,‬טא פארוואס האט זיך יששכר ‪ð‬ישט‬ ‫אפגערעדט? ע‪ð‬טפערט דער מהרש"א‪ ,‬אז וויבאלד זיי זע‪ð‬ען געווען בעלי תורה‪ ,‬האבן זיי זיך ‪ð‬ישט אפגערעדט אויף די מדות פו‪ð‬עם אייבערשטן און זיי‬ ‫זע‪ð‬ען געווען שמחים בחלקם‪ .‬מה שאין כן ב‪ð‬י זבולון‪ ,‬וויבאלד זיי זע‪ð‬ען געווען סוחרים‪ ,‬האבן זיי געהאט איבעריג צייט און עס איז זיי בייגעפאלן אין‬ ‫קאפ זיך אפצורעדן‪.‬‬ ‫האט דער הייליגער סאטמארער רבי געזאגט פאר דעם איד‪" :‬דו זעסט וואס דא טוט זיך? א בן תורה דארף דורך די תורה אזוי משמח זיין‪ ,‬אז ער זאל‬ ‫יעדע זאך זען מתוך שמחה און אויפ‪ð‬עמען יעדע זאך מיט פרייד; אלעס זאל זיין בטוב לב‪ ,‬צופרידן און גליקליך‪ .‬דאס איז דער כח התורה!"‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬יעדער איד האט אין זיך דעם כח פון א בן תורה‪ .‬אז מ'היט די תורה‪ ,‬מ'היט מצוות ומעשים טובים‪ ,‬און מ'לעבט מיט'ן‬ ‫אייבערשטן‪ ,‬איז יעדער איי‪ð‬ער א בן תורה‪ .‬א‪ð‬שים‪ð ,‬שים וטף – מיר אלע זע‪ð‬ען ב‪ð‬י תורה‪ ,‬און די תורה מאכט או‪ð‬ז פרייליך‪ .‬אויב א איד לעבט ‪ð‬ישט‬ ‫מיט שמחה‪ ,‬איז עס א סימן אז ער האט ‪ð‬ישט קיין תורה און ער לעבט ‪ð‬ישט מיט די תורה‪ .‬די תורה ברע‪ð‬גט דאך ‪ð‬אר שמחה‪ ,‬קדושה‪ ,‬דערהויב‪ð‬קייט‪,‬‬ ‫פרייליכקייט‪ ,‬לעכטיגקייט און פאזיטיווקייט‪ .‬פועל'טס אלעס גוטס‪ ,‬כל מי‪ð‬י ישועות‪ ,‬און א לעכטיגן תמיד‪ ,‬אמן כן יהי רצון‪.‬‬ ‫זייט מזכה את הרבים צעשפרייט פ‪ð‬ים מאירות בכל קצוי תבל ‪845-414-8211‬‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן ג פרשת כי תבוא יב לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫א גוט מארגן‪ ,‬די‪ð‬סטאג פרשת כי תבוא‪ ,‬י"ב אלול תשפ"ו‪ .‬א פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן גוט מארגן; א פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן טאג;‬ ‫און א פרייליכן און לעכטיגן געבע‪ð‬טשטן תמיד‪.‬‬ ‫לעבן מיט שמחה אי‪ð‬עם היי‪ð‬טיגן טאג‬ ‫הייליגע‪ ,‬פרייליכע‪ ,‬לעכטיגע און לוסטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ .‬ברוך הוי' ברוך הוא‪ ,‬הודו לו ברכו שמו‪ .‬ברוך הוי' ‪ð -‬אך א טאג אין לעבן‪ ,‬ברוך ה' ‪ -‬יום יום‪.‬‬ ‫קוק ‪ð‬ישט אויף ‪ð‬עכטן און קוק ‪ð‬ישט אויף מארגן‪ ,‬קוק ‪ð‬אר אויף היי‪ð‬ט‪ .‬לאמיר אויס‪ð‬וצן דעם היי‪ð‬טיגן טאג מיט שמחה‪ ,‬לאמיר ארויס‪ð‬עמען פו‪ð‬עם‬ ‫היי‪ð‬טיגן טאג אלע גוטע זאכן וואס דער אייבערשטער געבט או‪ð‬ז פארן היי‪ð‬טיגן טאג‪ .‬ער געבט או‪ð‬ז לופט צו אטעמען‪ ,‬ער געבט או‪ð‬ז או‪ð‬זערע אברים‪,‬‬ ‫או‪ð‬זערע גידים און או‪ð‬זערע אדערן; ער געבט או‪ð‬ז פר‪ð‬סה און אלעס וואס מיר דארפן האבן פארן היי‪ð‬טיגן טאג‪ .‬טראכט ‪ð‬ישט פו‪ð‬עם עבר און טראכט‬ ‫‪ð‬ישט פו‪ð‬עם עתיד‪ ,‬טראכט ‪ð‬אר פו‪ð‬עם היי‪ð‬ט‪ .‬לאמיר היי‪ð‬ט מאכן א גוטן טאג‪ ,‬א לעבעדיגן טאג‪ ,‬א פרייליכן טאג‪ ,‬א לעכטיגן טאג‪ ,‬א לוסטיגן טאג און‬ ‫א גליקליכן טאג‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪" ,‬המחדש בטובו בכל יום תמיד מעשה בראשית"‪ .‬דער אייבערשטער באשאפט די וועלט יעדן טאג פריש‪ ,‬די וועלט איז‬ ‫‪ð‬יי‪ ,‬און יעדע סעקו‪ð‬דע ווערט די וועלט באשאפן ‪ð‬אכאמאל פון דאס ‪ð‬יי‪ .‬מיר דארפן דאס אויס‪ð‬וצן מיט שמחה‪ ,‬מיט גליקליכקייט און מיט רואיגקייט;‬ ‫זען די פאזיטיווקייט און דאס גוטסקייט‪ ,‬ארויס‪ð‬עמען די לעכטיגקייט‪ ,‬זיך מדבק זיין און זיך באהעפטן אין דעם אור‪" .‬ליהודים היתה אורה ושמחה‬ ‫וששון ויקר"‪ .‬א איד איז שטע‪ð‬דיג לעכטיג‪ ,‬א איד האט גאר‪ð‬ישט צו טון מיט פי‪ð‬סטער‪ð‬יש‪ ,‬א איד האט גאר‪ð‬ישט צו טון מיט שווארצקייט‪ ,‬און א איד‬ ‫האט גאר‪ð‬ישט צו טון מיט יאוש‪ ,‬מיט עצבות‪ ,‬מיט מרה שחורה אדער מיט דעפרעסיע‪ .‬א איד איז א שטיק שמחה‪ ,‬א שטיק פרייליכקייט‪ ,‬א שטיק‬ ‫לעכטיגקייט‪ ,‬א דערהויב‪ð‬קייט‪ ,‬א העכערקייט און א לויטערקייט‪" .‬ב‪ð‬ים אתם לה' אלקיכם"‪" ,‬ואהבתי אתכם אמר ה'"; דער אייבערשטער האט או‪ð‬ז‬ ‫ליב‪ ,‬און מיר האבן ליב דעם אייבערשטן‪" ,‬ואהבת את ה' אלקיך בכל לבבך ובכל ‪ð‬פשך ובכל מאדך"‪.‬‬ ‫פרשת כי תבוא‪ :‬די עבודה פון די‪ð‬ען דעם אויבערשטן מיט שמחה‬ ‫אין די וואכעדיגע פרשה שטייט אין די דברי תוכחה‪" :‬והיה כאשר שש ה' עליכם להיטיב אתכם" – אזוי ווי דער אייבערשטער האט זיך געפרייט אייך‬ ‫גוטס צו טון‪ ,‬אזוי וועט זיך דער אייבערשטער פרייען‪ ,‬חלילה פארקערט פון גוט צו טון‪ .‬עס שטייט אין ספר דברי בי‪ð‬ה‪ :‬חס ושלום‪ ,‬קען דען זיין אז דער‬ ‫אייבערשטער זאל האבן א שמחה ווען עס איז ‪ð‬ישט גוט פאר אידישע קי‪ð‬דער? מיר זאגן דאך "בכל צרתם לו צר" כביכול – דער אייבערשטער איז מיט‬ ‫או‪ð‬ז אין יעדע צער‪ ,‬אין יעדע עגמת ‪ð‬פש‪ ,‬און אין יעדע שווערע מצב וואס א איד געפי‪ð‬ט זיך; דער אייבערשטער איז מיט אים דארט‪ ,‬און דער אייבערשטער‬ ‫איז מיט או‪ð‬ז דא אין גלות‪.‬‬ ‫וואס איז טאקע דער פשט פון דעם פסוק? ע‪ð‬טפערט דער דברי בי‪ð‬ה‪ :‬עס איז ידוע אז דער עיקר עבודה פון עבודת השם פארן אייבערשטן אז די עבודת‬ ‫הוי"ה ברוך הוא‪ ,‬דארף זיין בשמחה‪ .‬עס שטייט די וואך אין די פרשה אז דער אייבערשטער זאגט אז אלע שווערע זאכן און אלע ‪ð‬ישט גוטע זאכן קומען‬ ‫"תחת אשר לא עבדת את ה' אלקיך בשמחה"‪.‬‬ ‫א איד דארף זיך שטע‪ð‬דיג מחזק זיין מיט שמחה; מ'טאר חלילה ‪ð‬ישט אריי‪ð‬פאלן אין קיין עצבות‪ .‬ווי לא‪ð‬ג א מע‪ð‬טש איז בשמחה און ער האט ‪ð‬ישט‬ ‫קיין שום עצבות – ער לאזט ‪ð‬ישט קיין עצבות שולט זיין אויף זיך – קען קיין שום כח הרע ‪ð‬ישט חל זיין אויף אים‪ .‬אפילו ווען עס איז ‪ð‬גזר געווארן‬ ‫אויף אים עפעס א גזירה‪ ,‬איז ער דורך שמחה ממתיק אלע די‪ð‬ים‪ .‬דורך שמחה ווערן די די‪ð‬ים ‪ð‬מתק‪ ,‬עס ווערט זיס‪ ,‬און פון די‪ð‬ים ווערט רחמים וחסדים‪.‬‬ ‫ער שרייבט‪ ,‬אז ער האט געהערט פון זיין טאטן‪ ,‬אז עס שטייט אין פסוק אז דער אויבערשטער האט געזאגט‪" :‬וי‪ð‬חם ה'"‪ ,‬דער הייליגער באשעפער האט‬ ‫חרטה געהאט "כי עשה את האדם בארץ"‪ ,‬אויף דעם וואס ער האט באשאפן דעם מע‪ð‬טש אויף דער וועלט‪" .‬ויתעצב אל לבו‪ ,‬ויאמר ה' אמחה את‬ ‫האדם"‪ .‬ער זאגט‪ ,‬עס איז ידוע אז די דור המבול זע‪ð‬ען געווען מורא'דיג בשמחה‪ ,‬און ווי לא‪ð‬ג זיי זע‪ð‬ען געווען בשמחה‪ ,‬אפילו זיי זע‪ð‬ען געווען אזעלכע‬ ‫זי‪ð‬דיגע מע‪ð‬טשן‪ ,‬האט קיין שום שלעכטס ‪ð‬ישט געקע‪ð‬ט שולט זיין אויף זיי‪ .‬אבער "ויתעצב אל לבו"‪ ,‬דער אייבערשטער האט אריי‪ð‬געלייגט אין זייערע‬ ‫הערצער אן עצבות‪ ,‬און אזוי ווי זיי האבן געהאט עצבות און זע‪ð‬ען אריי‪ð‬פאלן אין א מרה שחורה‪ ,‬האט דער אייבערשטער געזאגט‪ :‬יעצט "אמחה את‬ ‫האדם"‪ ,‬יעצט קען שוין קומען א מבול‪.‬‬ ‫דער הייליגער באשעפער‪ ,‬אבי‪ð‬ו אב הרחמן המרחם‪ ,‬רחם עלי‪ð‬ו‪ ,‬ווען ער זעט אז עס איז חס ושלום ‪ð‬גזר עפעס שלעכטס אויף אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬וויל ער‬ ‫זיי העלפן‪ .‬וואס וויל דער אייבערשטער העלפן? אז קיין רע‪ ,‬קיין שום שלעכטס‪ ,‬זאל ‪ð‬ישט קע‪ð‬ען קומען אויף אים‪ð .‬ו‪ ,‬וואס איז די עצה? זיך צו האלטן‬ ‫בשמחה; ווייל ווי לא‪ð‬ג א מע‪ð‬טש איז בשמחה‪ ,‬קע‪ð‬ען קיין די‪ð‬ים אויף אים ‪ð‬ישט שולט זיין חלילה‪ .‬שמחה איז ממתיק אלע די‪ð‬ים‪.‬‬ ‫ממתיק זיין די‪ð‬ים דורך שמחה און אמו‪ð‬ה‬ ‫עס שטייט אין שולחן ערוך און עס ווערט געברע‪ð‬גט אין די פוסקים‪ ,‬אז ראש הש‪ð‬ה עסט מען‪ ,‬מען טרי‪ð‬קט‪ ,‬און מען פרייט זיך‪ ,‬כדי צו ווייזן אז מיר‬ ‫גייען ארויסקומען אלס זיגערס; מיר גייען זיגן קעגן דעם מקטרג און קעגן דעם סטרא אחרא‪ .‬ראש הש‪ð‬ה איז דאך א יום הדין‪ ,‬וויאזוי קען מען‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן ג פרשת כי תבוא יב לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫דורכמאכן דעם גרויסן משפט? ‪ð‬אר דורך שמחה ‪ .‬מיר גלייבן אין די רחמי שמים מרובים; דורך דעם וואס מיר גלייבן אין דעם כל יכול‪ ,‬דעם הייליגן‬ ‫באשעפער – ווי שטארק ער האט או‪ð‬ז ליב און אז ער איז כולו חסד ורחמים – דורך דעם זע‪ð‬ען מיר מעורר דעם כח הרחמים און מען איז מבטל דעם כח‬ ‫פון די מקטרגים‪ ,‬און אזוי קומט מען ארויס זכאי בדין‪.‬‬ ‫יטיב ֶא ְת ֶכם" – פאר די טובה פון אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬אז דער אייבערשטער זאל זיך‬ ‫יעצט טייטשט ער מיט דעם דעם פסוק‪" :‬וְ הָ יָה כַּאֲ שֶׁ ר שָׂ שׂ ה' ֲעלֵי ֶכם ְלהֵ ִ‬ ‫מיטפרייען מיט די שמחה פון זיי‪ð‬ע קי‪ð‬דער‪" .‬כֵּן י ִָשׂישׂ ה' ֲעלֵי ֶכם" – פו‪ð‬קט ווי דער אייבערשטער פרייט זיך אייך גוטס צו טון‪ ,‬אזוי פרייט זיך דער‬ ‫אייבערשטער מיט אייער שמחה‪ .‬אבער טאמער איז חלילה ‪ð‬גזר געווארן א גזירה‪ ,‬חלילה וחס‪ ,‬מען זאל חלילה שלעכטס טון פאר אידישע קי‪ð‬דער און‬ ‫עס זאל זיין אן אבידה וכליון חס ושלום‪ ,‬דעמאלטס "י ִָשׂישׂ ה' ֲעלֵי ֶכם" – דער אייבערשטער וועט אריי‪ð‬לייגן אין אייך א שמחה; דער אייבערשטער וועט‬ ‫אייך א‪ð‬האלטן אז איר זאלט ‪ð‬ישט אריי‪ð‬פאלן אין עצבות‪ .‬דורך דעם וועט ‪ð‬תבטל ווערן דער גזר דין‪ ,‬עס וועלן בטל ווערן די מקטרגים און אלע גזירות‬ ‫רעות פון אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬און זיי וועלן ‪ð‬ישט קע‪ð‬ען האבן קיין שום שליטה אויף אידישע קי‪ð‬דער‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬טראכט אריין וועט איר זען‪ :‬ווען דער יצר הרע וויל עס זאל ‪ð‬ישט זיין גוט פאר א מע‪ð‬טש‪ ,‬ברע‪ð‬גט ער פארדעם‪,‬‬ ‫אי‪ð‬דערמיט און ‪ð‬אכדעם א מצב פון עצבות און טרויעריגקייט‪ .‬און אין טרויעריגקייט איז אריי‪ð‬גערעכ‪ð‬ט ווען א מע‪ð‬טש איז באזארגט‪ ,‬ער האט מורא‬ ‫און ער ליידט פון פחדים‪.‬‬ ‫‪ð‬ישט מורא האבן פון גאר‪ð‬ישט‪ð ,‬אר פו‪ð‬עם אויבערשטן‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬מיר דארפן אויסלער‪ð‬ען זיך אליין‪ ,‬או‪ð‬זערע קי‪ð‬דער‪ ,‬או‪ð‬זערע איי‪ð‬יקלעך‪ ,‬און אלע אידן אויף וועמען מיר האבן אן‬ ‫השפעה‪ :‬דאס ווארט "מורא" ‪ð‬יצט מען ‪ð‬אר ביי אן עבירה‪ .‬חוץ פון אן עבירה זאגט מען ‪ð‬ישט דאס ווארט מורא‪ .‬מען קען ‪ð‬וצן דאס ווארט מורא ווען‬ ‫מען רעדט פון מורא שמים — א יראת הכבוד פו‪ð‬עם אייבערשטן‪ ,‬אדער מורא פון א טאטע און א מאמע — א יראת הכבוד פאר עלטערן‪ ,‬א יראת הכבוד‬ ‫פאר גדולי הדור‪ ,‬פאר צדיקים און פאר ערליכע אידן‪ .‬דאס יא; אבער ‪ð‬יצן די שפראך פון "מורא האבן" און "ציטערן" טוט מען ‪ð‬אר ביי אן עבירה‪.‬‬ ‫אויף אלעס א‪ð‬דערש שטייט אין פסוק‪" :‬משמועה רעה לא יירא"‪ .‬א מע‪ð‬טש דארף ‪ð‬ישט מורא האבן‪ .‬אין די תורה שטייט‪" :‬אל תירא מהם" — מען‬ ‫טאר ‪ð‬ישט מורא האבן פון זיי‪ .‬מיר האבן ‪ð‬ישט מורא פון קיין גויים‪ ,‬מיר האבן ‪ð‬ישט מורא פון קיין פושעים ורוצחים‪ ,‬מיר האבן ‪ð‬ישט מורא פון קיי‪ð‬עם‬ ‫און פון גאר‪ð‬ישט‪ð ,‬ישט קיין חילוק ווער‪ ,‬וואס‪ ,‬ווען‪ ,‬אדער וואו‪ .‬מיר האבן ‪ð‬ישט מורא פון קיין שלעכטע בשורות‪ ,‬מיר האבן ‪ð‬ישט מורא פון קיין ‪ð‬ייעס‪,‬‬ ‫מיר האבן ‪ð‬ישט מורא פון קיין קע‪ð‬יגן און פון קיין פרעזידע‪ð‬טן‪ .‬מיר האבן ‪ð‬ישט מורא פון קיי‪ð‬עם און פון גאר‪ð‬ישט‪ð ,‬אר פו‪ð‬עם אייבערשטן אליין‪.‬‬ ‫מיר זע‪ð‬ען בשמחה‪ ,‬פרייליך און לעכטיג‪ ,‬און מיט דעם זע‪ð‬ען מיר ממתיק אלע די‪ð‬ים‪ .‬דאס ברע‪ð‬גט א שפע פון פר‪ð‬סה‪ ,‬א שפע פון אהבה ואחוה ושלום‬ ‫ורעות‪ ,‬און א גליקליכקייט אין יעדע אידישע שטוב‪ .‬דאס ברע‪ð‬גט געזו‪ð‬ט‪ ,‬פר‪ð‬סה און ‪ð‬חת‪ .‬דאס ברע‪ð‬גט עשירות און אלעס וואס א איד דארף צו האבן‪,‬‬ ‫סיי בין אדם למקום און סיי בין אדם לחבירו‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬ס'איז ‪ð‬ישטא דאס ווארט מורא‪ ,‬מען דארף דאס מפרסם זיין‪ .‬פאר וועם? פאר או‪ð‬זערע קי‪ð‬דער‪ ,‬פאר או‪ð‬זערע‬ ‫איי‪ð‬יקלעך‪ ,‬און פאר או‪ð‬זערע אור‪-‬איי‪ð‬יקלעך‪ .‬מיר דארפן אריי‪ð‬לייגן גרויסע כוחות אין דעם‪ .‬מיר האבן פון גאר‪ð‬ישט מורא; ‪ð‬אר פו‪ð‬עם אייבערשטן‬ ‫האבן מיר מורא צו טון עבירות‪.‬‬ ‫די הילולא קדישא פו‪ð‬עם הייליגן רבי ר' שמחה בו‪ð‬ם פון פשיסחא זי"ע‬ ‫היי‪ð‬ט איז די יארצייט פו‪ð‬עם הייליגן רבי ר' שמחה בו‪ð‬ם פון פשיסחא‪ ,‬רבי‪ð‬ו הגה"ק רבי שמחה בו‪ð‬ם בן רבי צבי הירש זצוק"ל‪ ,‬זכותו יגן עלי‪ð‬ו‪.‬‬ ‫דער הייליגער רבי ר' בו‪ð‬ם האט געהאט א חסיד וואס פלעגט כסדר זיין בעצבות און מרה‪-‬שחורה'דיג‪ .‬ער פלעגט קומען זיך מזכיר זיין ביים הייליגן‬ ‫פשיסחער‪ ,‬און דער הייליגער צדיק פלעגט אים כסדר זאגן‪" :‬א איד דארף זיין בשמחה‪ ,‬מ'טאר ‪ð‬ישט זיין בעצבות"‪.‬‬ ‫איין וואך איז דער איד געפארן אויף שבת צום הייליגן רבי ר' בו‪ð‬ם‪ ,‬אבער עס האבן זיך געמאכט מ‪ð‬יעות‪ ,‬עיכובים און מכשולות אויפ'ן וועג‪ ,‬ביז ער‬ ‫האט געמוזט בלייבן ערגעץ אין דער פרעמד און ער האט ‪ð‬ישט געקע‪ð‬ט א‪ð‬קומען אויף שבת צום הייליגן צדיק‪ð .‬אך שבת איז ער א‪ð‬געקומען צום רבי'ן‬ ‫און ער האט זיך שטארק אפגערעדט‪ ,‬ווי איי‪ð‬ער וואס האט שוין ‪ð‬אך עפעס אויף וואס זיך אפצורעדן‪ .‬ער איז געווארן ‪ð‬אך מער טרויעריג און צובראכן‬ ‫אז ער האט ‪ð‬ישט געקע‪ð‬ט זיין אויף שבת ביים רבי'ן און ער האט געמוזט זיין אין דער פרעמד‪.‬‬ ‫האט אים דער הייליגער רבי ר' בו‪ð‬ם געע‪ð‬טפערט די באקא‪ð‬טע תשובה‪ ,‬וואס מען דארף זיך גוט אריי‪ð‬טון אין דעם‪ ,‬עס איבערקלערן און אריי‪ðð‬עמען אין‬ ‫זיך‪ .‬האט דער הייליגער רבי ר' בו‪ð‬ם געזאגט‪" :‬דער הייליגער שבת קלויבט זיך אויס זיי‪ð‬ע אורחים‪ .‬אויב פאלט אויס ראש חודש אום שבת‪ ,‬גיט אים‬ ‫דער הייליגער שבת בלויז אוועק מפטיר און מוסף‪ ,‬אבער דער איבעריגער חלק פו‪ð‬עם שבת בלייבט אזוי ווי יעדן שבת‪ .‬ווען יום טוב פאלט אויס אין‬ ‫שבת‪ ,‬גיט דער הייליגער שבת פאר'ן יום טוב די גא‪ð‬צע קריאת התורה און אלע תפילות‪ .‬אויב יום הקדוש פאלט אויס אום שבת‪ ,‬געבט דער הייליגער‬ ‫שבת ‪ð‬אך פאר'ן יום הקדוש אויך אלע דריי סעודות‪ .‬אבער אויב תשעה באב פאלט אויס אום שבת‪ ,‬איז דער שבת גאר‪ð‬ישט מוותר; מ'איז דוחה תשעה‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן ג פרשת כי תבוא יב לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫באב אויף זו‪ð‬טאג‪ ,‬און ס'איז שבת גאר‪ð‬ישט דא קיין שום חלק פון אבילות‪ ,‬ווייל שבת קודש קען ‪ð‬ישט אריי‪ð‬לאזן קיין שום עצבות‪ ,‬און אין דעם הייליגן‬ ‫טאג פון שבת קומט ‪ð‬ישט אריין קיין שום מרה שחורה‪ .‬תשעה באב קען פשוט ‪ð‬ישט געפאלן אום שבת‪.‬‬ ‫האט ער געזאגט די זעלבע זאך צו דיר‪ :‬דער שבת קען ‪ð‬ישט פארטראגן דיין עצבות‪ ,‬און ממילא צוליב דעם האסטו ‪ð‬ישט געקע‪ð‬ט א‪ð‬קומען צום רבי'‪ð‬ס‬ ‫שבת‪ .‬דו דארפסט וויסן אז דו מוזסט זיך אריי‪ð‬לייגן אין שמחה‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬מיר דארפן לעבן מיט שמחה‪ ,‬מיר דארפן לעבן מיט ערליכקייט‪ ,‬פרייליכערהייט‪ ,‬לעכטיגערהייט‪ ,‬און לוסטיגערהייט‪.‬‬ ‫דאס איז דער יסוד היסודות פון א איד‪.‬‬ ‫די כח פון אן אמת'דיגע געשריי‬ ‫אין ספר "שיח שרפי קודש" ווערט געברע‪ð‬גט‪ ,‬אז עס איז אמאל געווען א ביטערער‪ ,‬ש‪ð‬ייאיגער ווי‪ð‬טער‪-‬טאג אין פוילן‪ .‬די פראסטן אי‪ð‬דרויסן זע‪ð‬ען‬ ‫געווען אויפ'ן העכסטן פאר‪ð‬עם‪ ,‬די וועגן זע‪ð‬ען געווען פארש‪ð‬ייט‪ ,‬און די קעלט האט אדורכגע‪ð‬ומען די ביי‪ð‬ער‪ .‬דער הייליגער רבי ר' בו‪ð‬ם האט צוגערופן‬ ‫איי‪ð‬עם פון די מקורבים‪ ,‬איי‪ð‬עם פון די משמשים‪ ,‬און אים געהייסן שוין איי‪ð‬שפא‪ð‬ען א פערד און וואגן‪ .‬ער האט אים געזאגט ער זאל מיט‪ð‬עמען א‬ ‫לאמפ מיט עפעס ווארימע געטרא‪ð‬קען‪ ,‬און ארויספארן אויפ'ן וועג וואס פירט צום וואלד ביים עק שטאט‪.‬‬ ‫דער שליח האט ‪ð‬ישט פארשטא‪ð‬ען פארוואס דער רבי שיקט אים אין אזא שטורעמישע וועטער‪ ,‬אבער אזוי ווי מען פאלגט א רבי'ן אן פרעגן קיין קשיות‪,‬‬ ‫איז ער געגא‪ð‬גען‪ .‬ווען ער איז א‪ð‬געקומען אהין וואו דער רבי האט אים געשיקט‪ ,‬האט ער באמערקט א וואגן וואס איז איי‪ð‬געזי‪ð‬קען אין די טיפע ש‪ð‬ייען‪.‬‬ ‫לעבן דעם וואגן איז געלעגן א אידישער ארא‪ð‬דאר‪ ,‬האלב פארפרוירן‪ ,‬אן קיין כח זיך צו רירן‪ .‬עס האט אויסגעזען ווי ער גייט שוין אט‪-‬אט אויסגיין פון‬ ‫די קעלט‪ ,‬ה"י‪ .‬דער שליח האט אים ש‪ð‬על אויפגעהויבן‪ ,‬אים געגעבן צו טרי‪ð‬קען‪ ,‬אים איי‪ð‬געוויקלט אין א ווארימען פעלץ‪ ,‬און אים געברע‪ð‬גט קיין‬ ‫פשיסחא‪ .‬ווען דער ארא‪ð‬דאר איז א‪ð‬געקומען‪ ,‬איז ער אריין צום רבי'ן מיט טרערן אין די אויגן און געפרעגט‪" :‬רבי‪ ,‬פון וואו האט דער רבי געוואוסט‬ ‫אז איך ליג דארט אין די ש‪ð‬יי פארפרוירן‪ ,‬און איך האלט שוין אט‪-‬אט ביי כלו כל הקיצין רחמ‪ð‬א ליצלן?"‬ ‫האט דער הייליגער רבי ר' בו‪ð‬ם האט געזאגט מיט א פשטות — כאטש מיר ווייסן אז דאס איז געווען ברוח הקודש — אבער די תשובה פו‪ð‬עם הייליגן‬ ‫רבי ר' בו‪ð‬ם איז א געוואלדיגע תשובה‪ .‬דער הייליגער רבי ר' בו‪ð‬ם האט געזאגט‪" :‬איך האב דערשפירט ווי א אידיש הארץ שרייט צום באשעפער פון‬ ‫די טיפע‪ð‬ישן פון וואלד‪ ,‬ער בעט אויף זיין לעבן‪ ".‬האט דער הייליגער רבי ר' בו‪ð‬ם געזאגט אזוי‪ :‬ווען א איד שרייט מיט אמת‪ ,‬קומט די ישועה אראפ‬ ‫פון הימל אויף די וועלט‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬אוודאי האט דער הייליגער רבי ר' בו‪ð‬ם זכותו יגן עלי‪ð‬ו דאס מרגיש געווען‪ ,‬אבער די ווערטער פון רבי ר' בו‪ð‬ם זע‪ð‬ען‬ ‫מורא'דיגע ווערטער‪ .‬דער הייליגער רבי ר' בו‪ð‬ם זאגט‪ ,‬אז ווען א איד שרייט צום הייליגן באשעפער מיט אן אמת'ע הארץ‪ ,‬שיקט אים דער הייליגער‬ ‫באשעפער א ישועה‪ .‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬אידישע קי‪ð‬דער דארפן אזויפיל ישועות‪ .‬מיר ווילן א ‪ð‬יי לעבן‪ ,‬א ‪ð‬יי יאר‪ ,‬א יאר פון ישועות‪ ,‬א‬ ‫יאר פון רפואות‪ ,‬א יאר פון פר‪ð‬סה‪ ,‬א יאר פון שמחה‪ ,‬א יאר פון ‪ð‬חת‪ ,‬א יאר פון אריכות ימים‪ ,‬א יאר וואס עס זאל מער ‪ð‬ישט געהערט ווערן קיין שום‬ ‫שוד ושבר בגבול‪ð‬ו‪ ,‬א יאר פון חסד און רחמים גלויים‪.‬‬ ‫לאמיר שרייען צום אייבערשטן! אבער צום אייבערשטן דארף מען שרייען מתוך שמחה‪ .‬מיר דארפן שרייען צום אייבערשטן מיט א גליקליכקייט‪ .‬מיר‬ ‫זע‪ð‬ען אזוי גליקליך‪ ,‬מיר זע‪ð‬ען אזוי ‪ð‬א‪ð‬ט צום אייבערשטן; מיר זע‪ð‬ען אזוי גליקליך ווייל מיר ווייסן אז עס איז גאר‪ð‬ישט דא אויף דער וועלט‪ ,‬קיין שום‬ ‫כח ‪ð‬ישט‪ð ,‬אר "אין עוד מלבדו" — ‪ð‬אר דער כל‪-‬יכול‪ ,‬דער הייליגער באשעפער! און מיט דעם כח שרייען מיר צום הייליגן באשעפער‪.‬‬ ‫סגולות פאר פר‪ð‬סה פו‪ð‬עם הייליגן רבי פ‪ð‬חס קאריצער זי"ע‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬חז"ל זאגן‪" :‬כל הבורח מן הכבוד‪ ,‬הכבוד רודף אחריו" – ווער עס א‪ð‬טלויפט פון כבוד‪ ,‬לויפט אים דער כבוד ‪ð‬אך;‬ ‫אבער "כל הרודף אחר הכבוד"‪ ,‬ווער עס לויפט ‪ð‬אך כבוד‪ ,‬א‪ð‬טלויפט דער כבוד פון אים‪ .‬זאגט דער הייליגער רבי פ‪ð‬חס קאריצער זי"ע‪ ,‬אז די זעלבע זאך‬ ‫איז מיט פר‪ð‬סה‪ :‬דער וואס לויפט ‪ð‬אך די פר‪ð‬סה און טוט מער השתדלות ווי ער דארף באמת צו טון‪ ,‬א‪ð‬טלויפט די פר‪ð‬סה פון אים‪ .‬אבער דער וואס‬ ‫א‪ð‬טלויפט פון פר‪ð‬סה‪ ,‬דאס הייסט ער טוט ‪ð‬אר וויפיל השתדלות עס פעלט זיך אויס‪ ,‬און די איבריגע צייט לער‪ð‬ט ער‪ ,‬ער דאווע‪ð‬ט‪ ,‬און ער די‪ð‬ט דעם‬ ‫אייבערשטן – ער לויפט ‪ð‬ישט ‪ð‬אך די פר‪ð‬סה און ער ווייזט ‪ð‬ישט קיין "כחי ועוצם ידי"‪ ,‬ער גלייבט ‪ð‬ישט אז זיין אייגע‪ð‬ע קראפט ברע‪ð‬גט דאס געלט‪,‬‬ ‫‪ð‬אר ער טוט זיין מי‪ð‬ימאלע השתדלות און לעבט מיט אן אמו‪ð‬ה פשוטה אז די פר‪ð‬סה גיט ‪ð‬אר דער אייבערשטער און "איך אליין טו גאר‪ð‬ישט" – דעמאלט‬ ‫לויפט די פר‪ð‬סה אים ‪ð‬אך‪.‬‬ ‫אזוי אויך האט דער הייליגער רבי פ‪ð‬חס'ל קאריצער געזאגט‪ ,‬אז עס זע‪ð‬ען דא פי‪ð‬ף זאכן וואס א מע‪ð‬טש טוט וואס זע‪ð‬ען א סגולה פאר פר‪ð‬סה‪ .‬די‬ ‫ערשטע זאך‪ :‬ער זאל זיין א מתמיד אין לער‪ð‬ען און לער‪ð‬ען די שיעורים מיט א קלארקייט; ער זאל קובע זיין עתים לתורה‪ ,‬לער‪ð‬ען קלאר און דורכטון‬ ‫די סוגיות מיט א געשמאק‪ .‬די צווייטע‪ :‬ער זאל הא‪ð‬דלען ערליך און ‪ð‬ישט זאגן קיין ליג‪ð‬ט‪ .‬די דריטע‪ :‬ער זאל מתפלל זיין יעדן טאג צום באשעפער אויף‬ ‫פר‪ð‬סה‪ .‬די פערטע‪ :‬ער זאל זיין געוואר‪ð‬ט צו געבן פו‪ð‬קטליך מעשר – א ביסל מער אבער ‪ð‬ישט וויי‪ð‬יגער‪ .‬און די די פי‪ð‬עפטע‪ :‬מען זאל ‪ð‬ישט אויסגעבן‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן ג פרשת כי תבוא יב לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫קיין געלט אן א חשבון און ‪ð‬ישט זיין קיין פזרן; אלעס זאל גיין מיט א חשבון‪ .‬מען דארף טאקע לעבן בהרחבה און קע‪ð‬ען געבן פאר א צווייטן‪ ,‬אבער‬ ‫אלעס מיט א סדר און א חשבון‪ð ,‬ישט סתם מפקיר זיין און מפזר זיין די געלט‪ .‬געלט איז א חלק פו‪ð‬עם מע‪ð‬טש‪ ,‬א חלק פון זיין גוף און זיין ‪ð‬שמה‪ .‬אלעס‬ ‫וואס דער אייבערשטער געבט פאר א מע‪ð‬טש איז א חלק פון אים‪ ,‬און דאס דארף מען היטן מיט חשיבות; מען דארף דאס היטן ווי א מת‪ð‬ה‪ ,‬ווי די‬ ‫טייערסטע מת‪ð‬ה וואס א מע‪ð‬טש פארמאגט‪.‬‬ ‫ה‪ð‬ה מה טוב ומה ‪ð‬עים‪ :‬זיך שטארקן אי‪ð‬איי‪ð‬עם מיט אהבת חברים‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬לאמיר זיך אלע מחזק זיין און זיך שטארקן צו לעבן מיט'ן אייבערשטן‪ ,‬לעבן בשמחה‪ ,‬לעבן מיט אמו‪ð‬ה‪ ,‬מיט שלום‪,‬‬ ‫און לעבן מיט א פ‪ð‬ים מאירות איי‪ð‬ער צום צווייטן‪ .‬לאמיר לעבן מיט אהבת חברים און מקיים זיין די מצוות התורה בשלימות‪ .‬לאמיר זען זיך‬ ‫צוזאמצוקומען – ה‪ð‬ה מה טוב ומה ‪ð‬עים שבת אחים גם יחד – דאווע‪ð‬ען אי‪ð‬איי‪ð‬עם שחרית‪ ,‬לער‪ð‬ען צוזאמען פאר'ן דאווע‪ð‬ען‪ ,‬פארברע‪ð‬גען ‪ð‬אכ'ן‬ ‫דאווע‪ð‬ען‪ ,‬און זיך האלטן צוזאמען ביי מ‪ð‬חה און מעריב און אויך ‪ð‬אך מ‪ð‬חה מעריב‪ .‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬ה‪ð‬ה מה טוב ומה ‪ð‬עים שבת‬ ‫אחים גם יחד‪ .‬יעדער דארף חיזוק‪ ,‬לאמיר זיך אלע מחזק זיין‪.‬‬ ‫פועל'ן אלעס גוטס‪ .‬זכותם יגן עלי‪ð‬ו‪ ,‬מיר זאלן פועל'ן כל מי‪ð‬י ישועות און א לעכטיגן תמיד‪ .‬אמן כן יהי רצון‪.‬‬ ‫זמ‪ð‬ים פון קבלת קהל ביים רבין פאר פרשת כי תבוא‪ :‬די‪ð‬סטאג און מיטוואך פון ‪ 4:45‬ביז ‪ .7:45‬אויב מען וויל קומען צום רבי'ן לכבוד סיי‬ ‫וועלכע שמחה‪ ,‬זאל מען ביטע רופן און לאזן א מעסעדזש פאר'ן גבאי‪ .‬א דא‪ð‬ק!‬ ‫די געוואלדיגע כוח פון כיבוד אב ואם זוכה צו זיין צו תורה‬ ‫כיבוד אב ואם‪ ,‬צען מי‪ð‬וט‪ ,‬די זיבן און צווא‪ð‬ציגסטע שיעור בסיעתא דשמיא‪.‬‬ ‫די גמרא ברע‪ð‬גט אין מסכת קידושין דף ל"א עמוד ב'‪ ,‬אמר רבי אביהו‪ ,‬רבי אביהו האט געזאגט‪ ,‬כגון אבימי ברי‪ ,‬אזוי ווי מיין זון אבימי‪ ,‬דאס הייסט‬ ‫מקיים געווען כיבוד אב ואם‪ .‬פארציילט די גמרא אז אבימי האט געהאט פי‪ð‬ף קי‪ð‬דער‪ ,‬די אלע פי‪ð‬ף קי‪ð‬דער זע‪ð‬ען געווען בלי עין הרע‪ ,‬געלו‪ð‬גע‪ð‬ע קי‪ð‬דער‪.‬‬ ‫דער טאטע האט געלעבט‪ ,‬אבימי'ס טאטע האט געלעבט‪ ,‬ער האט געהייסן רבי אבי‪ .‬אבער ווען רבי אבי האט געקלאפט אויפ'ן טיר‪ ,‬האט ער ‪ð‬ישט‬ ‫געלאזט קיי‪ð‬ע פון די קי‪ð‬דער עפע‪ð‬ען די טיר‪ .‬ער איז אליי‪ð‬ס געלאפן‪ ,‬ער וויל עפע‪ð‬ען די טיר פאר זיין טאטע‪ ,‬און ער האט א גא‪ð‬צע צייט געשריגן‪ ,‬יא‪ ,‬יא‪,‬‬ ‫יא‪ ,‬אז דער טאטע זאל זען אז ער קומט‪ .‬איין טאג האט אים דער טאטע געבעטן א גלעזל וואסער‪ .‬ווען ער איז א‪ð‬געקומען האט דער טאטע געדרימלט‪,‬‬ ‫ער האט זיך אראפגעבויגן און געשטא‪ð‬ען דארטן‪ ,‬געווארט מיט'ן גלעזל וואסער ווי לא‪ð‬ג דער טאטע האט זיך אויפגעוועקט‪ .‬פארציילט די גמרא אז דער‬ ‫הייליגער באשעפער האט געהאלפן אז רבי אבימי האט געקע‪ð‬ט דרש'ע‪ð‬ען דרשות אויפ'ן מזמור לאסף‪ .‬זאגט דער מהרש"א‪ ,‬וואס בעצם דער מהרש"א‬ ‫ברע‪ð‬גט ארויס וואס ס'שטייט אין רש"י און אין תוספות‪ ,‬אבער דער מהרש"א ברע‪ð‬גט עס ארויס‪ .‬אז וויבאלד אבימי האט מקיים געווען כיבוד אב‪,‬‬ ‫האט ער זוכה געווען פון הימל צו קע‪ð‬ען דרש'ע‪ð‬ען די דרשות‪.‬‬ ‫זיך ספראווען מיט'ן יצר הרע וואס וויל אפהאלטן פון די מצוה‬ ‫זעען מיר או‪ð‬ז פון דעם אז ווען א איד איז מקיים כיבוד אב ואם בהידורים‪ ,‬איז ער זוכה מחדש צו זיין חידושי תורה‪ ,‬דער אויבערשטער שיקט אים‬ ‫חידושים אין די תורה‪.‬‬ ‫איז אסאך מאל א קי‪ð‬ד טראכט אז דער טאטע און דער מאמע‪ ,‬דער כיבוד אב ואם‪ ,‬שטערט לער‪ð‬ען? און די גמרא די‪ð‬גט זיך מיט דיר‪ .‬די גמרא זאגט אז‬ ‫ס'ברע‪ð‬גט השגת התורה‪ ,‬ס'ברע‪ð‬גט חידושי תורה‪ ,‬ס'קוקט אויס פאר אן אויג‪-‬פארבלע‪ð‬דע‪ð‬יש‪ ,‬א יצר הרע'דיגע בליק‪ ,‬כאילו זיי שטערן לער‪ð‬ען‪ ,‬אבער‬ ‫באמת זיי ברע‪ð‬גען צו תורה‪.‬‬ ‫דער חזון איש‪ ,‬אין מעשה איש חלק ד'‪ ,‬ברע‪ð‬גט ער דארטן‪ ,‬דער חזו"א האט געזאגט אז ער האט זוכה געווען צו זיי‪ð‬ע מדרגות אין תורה ‪ð‬אר בזכות‬ ‫כיבוד אב ואם‪.‬‬ ‫און ס'ווערט אויך געברע‪ð‬גט אין ספרי פרשת בהעלותך‪ ,‬די קי‪ð‬דער פון יו‪ð‬דב בן רכב‪ ,‬וויבאלד זיי האבן צוגעהערט די קול פון זייער טאטן‪ ,‬זיי האבן‬ ‫געפאלגט די טאטן ‪ð‬ישט צו טרי‪ð‬קען וויין און ‪ð‬ישט צו אויפבויען הייזער‪ ,‬וויבאלד ס'איז געווען א חורבן בית המקדש‪ ,‬האבן זיי זוכה געווען אז ס'איז‬ ‫ארויסגעקומען פון זיי א משפחת סופרים‪ ,‬משפחת תלמידי חכמים‪,‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ .‬ווער וויל ‪ð‬ישט האבן תלמידי חכמים? ווער וויל ‪ð‬ישט זוכה זיין צו קע‪ð‬ען מחדש זיין חידושי תורה? אלא מאי?‬ ‫מ'דארף מקיים זיין כיבוד אב ואם מיט מסירות ‪ð‬פש‪ ,‬און חלילה וחלילה זיך ‪ð‬ישט לאזן פון קיין שום יצר הרע‪.‬‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן ג פרשת כי תבוא יב לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫ווען א מע‪ð‬טש גייט צו א דיין און ער זאגט ממש‪ ,‬ס'איז ‪ð‬ישט אויסצוהאלטן‪ .‬דער טאטע ‪ð‬עמט מיר איבער מיין קאפ‪ ,‬ער מא‪ð‬יפולעיט‪ ,‬ער קא‪ð‬טראלירט‪,‬‬ ‫איך בין ‪ð‬ישט קיין מע‪ð‬טש‪ ,‬איך בין ‪ð‬ישט קיין מאן פאר מיין ווייב‪ ,‬איך בין ‪ð‬ישט א טאטע פאר מיי‪ð‬ע קי‪ð‬דער‪ ,‬איך בין ממש איבערגע‪ð‬ומען פון מיין‬ ‫טאטן‪ .‬און דער דיין זאגט‪ð ,‬ו‪ ,‬האסטו דאך ‪ð‬ישט קיין ברירה‪ ,‬וחי בהם‪ ,‬ולא שימות בהם‪ ,‬באמת עס איז אלעס הבל הבלים שקר וכזב‪.‬‬ ‫פו‪ð‬קט פארקערט‪ ,‬דאס ברע‪ð‬גט דיין חיות דקדושה‪ ,‬דאס ברע‪ð‬גט דיין תורה‪ ,‬דיין עבודה‪ ,‬דיין אריכות ימים‪ ,‬דיין השפעות‪ ,‬דיין יראת שמים‪ ,‬דיין חי‪ð‬וך‪,‬‬ ‫דיין שלום בית‪ .‬אוודאי‪ ,‬א מע‪ð‬טש וועט זאגן‪ ,‬וואס הייסט? איך בין ‪ð‬ישט מקיים כיבוד אב ואם‪ ,‬איך האב א בעסערע שלום בית‪ .‬או‪ð‬ז ווייסן מיר אלע‬ ‫אז דער יצר הרע איז שטערקער‪ .‬שטע‪ð‬דיג איז די צד‪ ,‬פארקערט פון די קדושה‪ ,‬ער וועט אויפווייזן‪ .‬אלע אידן זע‪ð‬ען אזוי‪ .‬א איד זאגט אז זייט ער טוט‬ ‫‪ð‬ישט די מצוה‪ ,‬און ער איז ‪ð‬ישט מחמיר‪ ,‬און ער טוט ‪ð‬ישט‪ ,‬גייט אים דאס לעבן בעסער‪ .‬אוודאי איז קדושה שווער‪ ,‬כשור לעול וכחמור למשא‪ .‬דער‬ ‫אייבערשטער וויל מ'זאל מקבל זיין עול מלכות שמים‪ ,‬עול התורה והמצוות‪.‬‬ ‫ברע‪ð‬גען די שכי‪ð‬ה אין שטוב דורך מורא אב ואם‬ ‫יראוּ וְ ֶאת שַׁ בְּ ת ַֹתי ִתּ ְשׁמֹרוּ"‪,‬‬ ‫"אישׁ ִאמּוֹ וְ ָאבִ יו ִתּ ָ‬ ‫אין שאלות ותשובות‪ ,‬טוב טעם ודעת‪ ,‬מהדורא קמא סימן קפ"ט‪ .‬זאגט ער אז אין פסוק שטייט‪ִ ,‬‬ ‫דעמאלטס "אֲ ‪ִð‬י ה'"‪ .‬דער אייבערשטער זאגט אז ווען עטס וועט האבן כיבוד אב ואם און מורא אב ואם‪" ,‬אֲ ‪ִð‬י ה'"‪ ,‬דעמאלטס איז דא די השראת‬ ‫השכי‪ð‬ה‪ .‬אז א מע‪ð‬טש וויל האבן השראת השכי‪ð‬ה אין זיין הויז‪ ,‬אין זיין חי‪ð‬וך‪ ,‬אין זיין פר‪ð‬סה‪ ,‬אין זיין בית המדרש‪ ,‬אין זיי‪ð‬ע רמ"ח אברים ושס"ה‬ ‫גידים‪ ,‬אין זיין מחשבה‪ ,‬דיבור ומעשה‪ð ,‬אר דורך כיבוד אב ואם קען מען צו דעם זוכה זיין‪.‬‬ ‫די חוב צו פארלירן געלט און כח כדי ‪ð‬ישט מצער זיין עלטערן‬ ‫דער המק‪ð‬ה אין מסכת קידושין‪ ,‬דארטן אין דף ל"א‪ ,‬ברע‪ð‬גט דער המק‪ð‬ה‪ ,‬וויבאלד או‪ð‬ז ווייסן מיר אז ס'איז א מחלוקת צו כיבוד אב ואם דארף זיין‬ ‫אויפ'ן חשבון פון די טאטע'ס געלט אדער פון די קי‪ð‬ד'ס געלט‪ .‬ס'איז דא א גא‪ð‬צע שווערע שאלות און מחלוקת וואס או‪ð‬ז וועלן מיר ‪ð‬אך פארלער‪ð‬ען אין‬ ‫די שפעטערע שיעורים‪ .‬אבער דער המק‪ð‬ה ברע‪ð‬גט דארט אזוי‪ ,‬אז לכאורה ביי דמא בן ‪ð‬תי‪ð‬ה איז דאס געווען די געלט פון דמא‪ ,‬ס'איז ‪ð‬ישט געווען די‬ ‫געלט פון זיין טאטן‪ .‬ער האט פארלוירן געלט‪ .‬אפילו ביי או‪ð‬ז יודן איז מען ‪ð‬ישט מחויב צו מקיים זיין כיבוד אב ואם אויפ'ן חשבון פון מיין געלט‪ð ,‬אר‬ ‫אויפ'ן חשבון פון מיין טאט‪'ð‬ס געלט‪ ,‬לויט די פוסקים‪.‬‬ ‫אויף דעם ע‪ð‬טפערט דער המק‪ð‬ה‪ ,‬וויבאלד טאמער ער וואלט אויפגעוועקט זיין טאטן‪ ,‬וואלט זיין טאטע געהאט צער‪ .‬צו טון א פעולה מצער צו זיין א‬ ‫טאטן‪ ,‬טוט מען ‪ð‬ישט אפילו מ'וועט שאדן האבן די גא‪ð‬צע געלט‪.‬‬ ‫דאס וואס ס'שטייט אז ווען א מע‪ð‬טש האט פארלוירן אן אבידה‪ ,‬און זיין טאטע האט פארלוירן אן אבידה‪ ,‬איז די אבידה פו‪ð‬עם קי‪ð‬ד פאר די אבידה‬ ‫פו‪ð‬עם טאטן‪ ,‬איז ‪ð‬אר בשב ואל תעשה‪ ,‬ווען ער טוט ‪ð‬ישט און דער טאטע האט דורך דעם צער‪ .‬אבער צו טון א מעשה‪ ,‬א פעולה אז דער טאטע‪ ,‬די מאמע‬ ‫זאלן האבן צער‪ ,‬איז אסור אפילו מ'וועט פארלירן אלפים ורבבות‪ .‬אזוי ברע‪ð‬גט דער המק‪ð‬ה‪.‬‬ ‫וואס בכל אופן‪ ,‬ס'איז א מחלוקת‪ ,‬דער רמב"ם האלט אז וואס ס'שטייט אין די גמרא‪ ,‬און אזוי ווערט אויך געברע‪ð‬גט אין שולחן ערוך‪ ,‬אז אפילו ווען‬ ‫דער טאטע ווארפט אריין די בייטל פו‪ð‬עם קי‪ð‬ד אין וואסער אריין‪ ,‬טאר מען אים ‪ð‬ישט מצער זיין און פארשעמען‪ .‬על כל פ‪ð‬ים‪ ,‬או‪ð‬ז וועלן מיר שוין‬ ‫דורכגיין די מחלוקת אין די שפעטערדיגע שיעורים‪ .‬אבער וואס או‪ð‬ז ברע‪ð‬גען מיר ארויס פון די המק‪ð‬ה איז אז בקום ועשה‪ ,‬מצער צו זיין עלטערן‪ ,‬איז‬ ‫‪ð‬ישטא קיין היתר‪ .‬דארף מען שאדן האבן‪ ,‬און אייגע‪ð‬ע צייט‪ ,‬אייגע‪ð‬ע כח‪ ,‬אייגע‪ð‬ע פרעסטיזש‪ ,‬אייגע‪ð‬ע א‪ð‬כיות‪ .‬מ'דארף אלעס פון זיך אוועקגעבן‪.‬‬ ‫ווייל בעצם‪ ,‬באמת גערעדט‪ ,‬די תורה הקדושה געבט או‪ð‬ז אזא טייערע‪ ,‬גרויסע און א שווערע מצוה‪ ,‬אבער ס'איז שכרו בצדו‪ ,‬ווייל באמת‪ ,‬מ'פארדי‪ð‬ט‬ ‫און מ'פארדי‪ð‬ט און מ'פארדי‪ð‬ט‪ ,‬ס'איז ‪ð‬אר א יצר הרע כדי אביסל שווער צו מאכן די מצוה‪ .‬או‪ð‬ז זאלן מיר קע‪ð‬ען באקומען אזויפיל שכר‪ ,‬און אזעלכע‬ ‫גרויסע שכר בעולם הזה ובעולם הבא‪ ,‬מאכט עס דער יצר הרע ס'זאל אויסקוקן ווי או‪ð‬ז גייען מיר אדורך אזויפיל שוועריגקייטן‪ .‬דורך או‪ð‬זערע עלטערן‪,‬‬ ‫אבער ס'איז ‪ð‬ישט אמת‪ .‬או‪ð‬ז גייען מיר ‪ð‬ישט אדורך קיין שום שוועריגקייטן‪ ,‬ווייל או‪ð‬זערע עלטערן ברע‪ð‬גען פאר או‪ð‬ז אריכות ימים‪ ,‬זיי ברע‪ð‬גען למען‬ ‫ייטב לך‪ ,‬זיי ברע‪ð‬גען די השראת השכי‪ð‬ה‪ ,‬זיי ברע‪ð‬גען או‪ð‬זער דביקות הבורא‪ ,‬זיי ברע‪ð‬גען או‪ð‬ז זאלן האבן ערליכע גוטע קי‪ð‬דער‪ ,‬און יעדער מע‪ð‬טש אין‬ ‫די וועלט איז גרייט אלעס אין די וועלט צו טון צו האבן ערליכע קי‪ð‬דער‪ .‬זיי ברע‪ð‬גען או‪ð‬זער פר‪ð‬סה‪ ,‬און יעדער איז גרייט צו טון אלעס צו האבן פר‪ð‬סה‪.‬‬ ‫זיי ברע‪ð‬גען או‪ð‬זער עשירות‪ ,‬זיי ברע‪ð‬גען או‪ð‬זער געזו‪ð‬ט‪ .‬כיבוד אב ואם‪ ,‬און מורה אב ואם ברע‪ð‬גט אלעס וואס א איד דארף צו האבן צו עקזיסטירן‬ ‫בעולם הזה ובעולם הבא‪.‬‬ ‫די ביטערע ‪ð‬סיו‪ð‬ות מיט כיבוד אב אין די היי‪ð‬טיגע וועלט‬ ‫און ממילא טאר מען זיך ‪ð‬ישט לאזן פון קיין שום יצר הרע‪ .‬און הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬ליידער ליידער‪ ,‬ס'איז דא היי‪ð‬ט קי‪ð‬דער‪ ,‬קי‪ð‬דער פון‬ ‫ב‪ð‬ן של קדושים'ס‪ .‬קי‪ð‬דער פון טייערע עלטערן‪ ,‬וואס זייערע עלטערן האבן זיך פאר זיי אפגעגעבן בלב ו‪ð‬פש חפצה‪ .‬מ'האט געלעבט באהבה אחוה שלום‬ ‫ורעות‪ ,‬איבערגעגעבע‪ð‬ע‪ ,‬טייערע עלטערן‪ .‬און די קי‪ð‬דער ווערן פארכאפט פון די גוי'אישע וועלט‪ ,‬פון די שטודירטע וועלט‪ ,‬פון די אויפגעקלערטע וועלט‪.‬‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן ג פרשת כי תבוא יב לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫ס'מאכט זיך אין יעדע אידישע שטוב ‪ð‬עבעך קען זיך עס מאכן איין קי‪ð‬ד‪ ,‬א זון‪ ,‬א טאכטער‪ ,‬אן איידעם‪ ,‬א ש‪ð‬ור‪ ,‬וואס זיי זע‪ð‬ען ‪ð‬ישט קיין גוטע בעלי‬ ‫מדות‪ ,‬אדער זיי זע‪ð‬ען בארדערליי‪ð‬ס‪ ,‬זיי זע‪ð‬ען געזו‪ð‬ט אוטיזם‪ð ,‬ישט געזו‪ð‬טע מע‪ð‬טשן‪ ,‬און זיי קע‪ð‬ען ‪ð‬עמען ‪ð‬עבעך א שטוב און מאכן פון א הערליכע‬ ‫שטוב אן איבערקערע‪ð‬יש‪ .‬קי‪ð‬דער קומען ‪ð‬ישט צו די עלטערן‪ ,‬האבן א ש‪ð‬אה צו די עלטערן‪ ,‬מ'‪ð‬עמט אוועק די איי‪ð‬יקלעך פון די עלטערן‪ ,‬מ'איז מבזה‪,‬‬ ‫מ'פארשעמט‪ ,‬מ'איז או‪ð‬טערדריקט‪ .‬די עלטערן שעמען זיך פון זיך אליין‪ ,‬פון די איי‪ð‬יקלעך‪ ,‬פון די קי‪ð‬דער‪ ,‬פון די גאס‪ ,‬פון די ב‪ð‬י משפחה‪ ,‬רחמ‪ð‬א ליצלן‪.‬‬ ‫דאס איז דאך אזא כח היצר וואס פארגי‪ð‬ט ‪ð‬ישט אין דעם ביטערן גלות אז מע‪ð‬טשן זאלן האבן ערליכע קי‪ð‬דער‪ ,‬אז מע‪ð‬טשן זאלן האבן אריכות ימים‪,‬‬ ‫אז מע‪ð‬טשן זאלן האבן פר‪ð‬סה‪ ,‬אז מע‪ð‬טשן זאלן האבן רוח‪ð‬יות'דיגע גוטע השפעות‪ .‬יא‪ ,‬ס'מאכט זיך אז דער יצר הרע ווייזט א שיי‪ð‬עם בילד‪ ,‬אבער‬ ‫ליידער ליידער‪ ,‬די יו‪ð‬גע מע‪ð‬טשן האבן ‪ð‬ישט דאס דעת‪ ,‬און זיי ווייסן ‪ð‬ישט‪ ,‬זיי גייען אויכעט עלטער ווערן‪ .‬און רחמ‪ð‬א ליצלן‪ ,‬או‪ð‬ז האלטן מיר שוין‬ ‫מיט עטליכע און פערציג יאר‪ ,‬און או‪ð‬ז זעען מיר היי‪ð‬ט ‪ð‬עבעך ווי עלטערן וואס זיי זע‪ð‬ען אלט זעכציג‪ ,‬פי‪ð‬ף און זעכציג‪ ,‬זיבעציג יאר‪ ,‬וואס זיי האבן‬ ‫‪ð‬ישט זיך אויפגעפירט מדרך ארץ פאר די עלטערן ווי זיי מוטשע‪ð‬ען זיך מיט זייערע קי‪ð‬דער‪.‬‬ ‫אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬טשעפעטס ‪ð‬ישט מיט די מצוה פון חמורה שבחמורות‪ ,‬ובפרט אלע ישועות‪ ,‬ברכות‪ ,‬און הצלחות וואס איז ‪ð‬אר דא אויף די וועלט‪ .‬אלעס‬ ‫וואס דו דארפסט און צו וואו דו ווילסט א‪ð‬קומען איז ‪ð‬אר דורך כיבוד אב ואם‪ .‬הצלחה וברכה און סיעתא דשמיא‪.‬‬ ‫זייט מזכה את הרבים צעשפרייט פ‪ð‬ים מאירות בכל קצוי תבל ‪845-414-8211‬‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן ד פרשת כי תבוא יג לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫א גוט מארגן‪ ,‬מיטוואך פרשת כי תבוא‪ ,‬י"ג אלול תשפ"ו‪ .‬א פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן גוט מארגן; א פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן טאג;‬ ‫און א פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן תמיד‪ .‬הייליגע‪ ,‬פרייליכע‪ ,‬לעכטיגע‪ ,‬לוסטיגע‪ ,‬גליקליכע און דערהויבע‪ð‬ע אידישע קי‪ð‬דער‪.‬‬ ‫לאמיר א‪ð‬וואו‪ð‬טשן פארן גא‪ð‬צן כלל ישראל‪ .‬זאגט עס ארויס מיט די מויל – יעדער איי‪ð‬ער וואס הערט דעם שיעור‪ ,‬פאר דו גייסט ווייטער‪ ,‬זאג ארויס‬ ‫מיט די מויל‪" :‬הייליגער באשעפער‪ ,‬שיק א גוטע כתיבה וחתימה טובה‪ ,‬א גוט‪ ,‬געבע‪ð‬טשט‪ ,‬זיס און לעכטיג יאר פארן גא‪ð‬צן כלל ישראל‪ ,‬אמן כן יהי‬ ‫רצון‪".‬‬ ‫מען וואו‪ð‬טשט אן אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬מען הייבט אן א טאג מיט ברכות פאר אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬מתפלל זיין פארן הייליגן באשעפער אז עס זאל זיין גוט‬ ‫פאר אידן‪ .‬אזוי הייבט א איד אן א טאג‪ ,‬און דער הייליגער באשעפער זאל האבן פון או‪ð‬ז אלע‪ ,‬אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬שמחה און ‪ð‬חת כביכול‪ .‬דער הייליגער‬ ‫באשעפער זאל העלפן מיר זאלן אלע זוכה זיין צו דעם‪.‬‬ ‫שמחתי ושמחתי בו‪ :‬דעם אייבערשט‪'ð‬ס שמחה און או‪ð‬זער שמחה‬ ‫ית ִ‪ð‬י" – איך האב‬ ‫יתי כְּ כָל אֲ שֶׁ ר צִ וִּ ָ‬ ‫דער הייליגער חתם סופר שרייבט די וואך אויף די פרשה פון וידוי מעשר‪ ,‬וואו א מע‪ð‬טש זאגט פארן אייבערשטן‪" :‬עָ ִשׂ ִ‬ ‫געטון אלעס אזוי ווי דו האסט מיר באפוילן‪ .‬זאגט רש"י‪" :‬שמחתי ושמחתי בו" – איך האב מיך געפרייט‪ ,‬און איך האב יע‪ð‬עם משמח געווען מיט דעם‪.‬‬ ‫איך בין געווען בשמחה‪ ,‬און איך האב משמח געווען א‪ð‬דערע‪ .‬ווען מען גיט תרומה‪ ,‬מעשר און צדקה‪ ,‬איז מען דאך משמח א‪ð‬דערע‪ .‬פרעגט דער חתם‬ ‫סופר‪ :‬וואו איז מרומז אין די תורה דאס וואס רש"י זאגט "שמחתי ושמחתי"?‬ ‫אויף דעם ע‪ð‬טפערט דער הייליגער חתם סופר‪ :‬די גמרא זאגט אין מסכת ברכות )דף ה‪ ,(.‬אז דער הייליגער באשעפער האט געגעבן די תורה פאר אידישע‬ ‫לֶקח טוֹב ‪ַָ ð‬ת ִתּי ָל ֶכם"‪ .‬דער אייבערשטער האט געזאגט פאר אידישע קי‪ð‬דער‪" :‬איך‬ ‫קי‪ð‬דער און דער אייבערשטער האט זיך געפרייט‪ ,‬ווי עס שטייט‪" :‬כִּ י ַ‬ ‫פריי מיך וואס איך האב אייך געקע‪ð‬ט געבן אזא גוטן חלק‪ ,‬איך האב אייך געגעבן די תורה הקדושה‪ ".‬קומט אויס אז מיר האבן זיך געפרייט וואס מיר‬ ‫האבן באקומען די תורה‪ ,‬און דער הייליגער באשעפער האט זיך געפרייט אז ער האט או‪ð‬ז געגעבן די תורה כביכול‪ .‬ווען עס קומט די פרשה פון מעשר‪,‬‬ ‫זאגט מען פארן הייליגן באשעפער‪" :‬עשיתי ככל אשר ציווית‪ð‬ו" – איך האב געטון פו‪ð‬קט אזוי ווי דו האסט או‪ð‬ז באפוילן ביים געבן די תורה הקדושה;‬ ‫אזוי ווי דו‪ ,‬דער הייליגער באשעפער‪ ,‬דער געבער‪ ,‬ביסט געווען בשמחה‪ ,‬און מיר‪ ,‬די מקבלים‪ ,‬זע‪ð‬ען געווען בשמחה‪ ,‬אזוי האב איך געטון מיט די מעשר‪.‬‬ ‫איך בין געווען ווי דער ‪ð‬ותן און איך בין געווען בשמחה צו געבן‪ ,‬און איך האב ה‪ð‬אה געהאט צו זען ווי דער מקבל איז אויך בשמחה עס צו ‪ð‬עמען‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬דאס איז א יסוד מוחלט אין או‪ð‬זער לעבן‪ .‬יעדע זאך וואס איך טו‪ ,‬דארף איך אוודאי זיין בשמחה‪ ,‬אבער איך דארף‬ ‫מאכן זיכער אז איך בין א‪ð‬דערע משמח‪ .‬אויב א‪ð‬דערע זע‪ð‬ען ‪ð‬ישט בשמחה פון דעם וואס איך טו‪ ,‬קען איך אויך ‪ð‬ישט זיין בשמחה‪ .‬מען איז משמח‬ ‫דעם אייבערשטן‪ ,‬מען איז משמח אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬און מען איז זיך אליין משמח; א‪ð‬דערש טוט מען ‪ð‬ישט‪ .‬איר הערט‪ ,‬הייליגע לעכטיגע אידישע‬ ‫קי‪ð‬דער? אלעס וואס די תורה הקדושה פאדערט פון או‪ð‬ז‪ ,‬איז צו טון זאכן וואס זע‪ð‬ען משמח או‪ð‬ז‪ ,‬משמח קודשא בריך הוא ושכי‪ð‬תיה‪ ,‬און משמח‬ ‫א‪ð‬דערע אידן‪.‬‬ ‫וועסטו פרעגן‪ :‬וואס הייסט? איך דאווען און איך בין מורא'דיג בשמחה‪ ,‬אבער עס איז דא איי‪ð‬ער וואס עס שטערט אים אז איך דאווען? אים שטערט‬ ‫‪ð‬ישט דאס דאווע‪ð‬ען‪ ,‬דאס איז א יצר הרע און עס איז ‪ð‬ישט ריכטיג‪ .‬יעדער איד‪ ,‬מצד די "אלקי ‪ð‬שמה ש‪ð‬תת בי טהורה"‪ ,‬פרייט זיך ווען א צווייטער איד‬ ‫דאווע‪ð‬ט‪ .‬דאס הייסט ‪ð‬ישט אז דו האסט יע‪ð‬עם מצער געווען‪ .‬אבער אויב דו דאווע‪ð‬סט אויף אן אופן וואס דו ביסט יע‪ð‬עם מצער‪ ,‬אדער דו פירסט זיך‬ ‫אויף בשעת קיום המצוות אויף אן אופן וואס טוט וויי פאר א צווייטן‪ ,‬דעמאלטס האסטו טאקע ‪ð‬ישט מקיים געווען דעם "שמחתי ושמחתי"‪ ,‬און מען‬ ‫דארף עס טאקע טון א‪ð‬דערש‪ .‬מיר דארפן שטע‪ð‬דיג טרעפן דעם וועג אין די "פקודי ה' ישרים משמחי לב‪ ,‬ה‪ð‬חמדים מזהב ומפז רב"‪ .‬אין די גלוסטיגקייט‪,‬‬ ‫שיי‪ð‬קייט און לעכטיגקייט פון די תורה‪ ,‬דארף מען שטע‪ð‬דיג טרעפן דעם וועג וויאזוי מיר קע‪ð‬ען מקיים זיין אלע מצוות התורה אז יעדער זאל זיין‬ ‫בשמחה‪" ,‬ו‪ð‬מצא חן ושכל טוב בעי‪ð‬י אלקים ואדם"‪.‬‬ ‫די גרויסקייט פון אן עבד מלך און אמו‪ð‬ה פשוטה אין השגחה‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬לאמיך אייך זאגן א וויכטיגע זאך‪ .‬עס שטייט אין פסוק אז דער אייבערשטער האט געזאגט איבער משה רבי‪ð‬ו‪" :‬פֶּה‬ ‫וּתמֻ ‪ַð‬ת ה' י ִַבּיט"‪ .‬משה רבי‪ð‬ו האט געזען וואס קיין שום ‪ð‬ביא האט ‪ð‬ישט געקע‪ð‬ט זען‪ .‬פרעגט דער אייבערשטער‪:‬‬ ‫וּמ ְר ֶאה וְ ל ֹא בְ ִחידֹת ְ‬ ‫ֶאל פֶּה אֲ דַ בֶּ ר בּוֹ ַ‬ ‫אתם ל ְַדבֵּ ר ְבּעַ בְ ִדּי בְ מֹשֶׁ ה?" – וויאזוי האט איר ‪ð‬ישט מורא געהאט צו רעדן קעגן משה רבי‪ð‬ו ווען ער געפי‪ð‬ט זיך אין אזא הויכע מדרגה?‬ ‫"מַ דּוּעַ ל ֹא ְי ֵר ֶ‬ ‫זאגט רש"י הקדוש‪ :‬עס שטייט ‪ð‬ישט "בעבדי משה"‪ð ,‬אר "בעבדי במשה"‪ .‬וואס איז דער פשט? זאגט רש"י‪" :‬בעבדי" – אפילו אויב ער וואלט ‪ð‬ישט‬ ‫געווען משה‪ð ,‬אר בלויז מיין ק‪ð‬עכט; "במשה" – אפילו אויב ער וואלט ‪ð‬ישט געווען מיין ק‪ð‬עכט‪ð ,‬אר בלויז משה‪ ,‬וואלט איר שוין געדארפט מורא האבן‬ ‫פון אים‪ .‬כל שכן אז ער איז סיי מיין ק‪ð‬עכט – אן עבד מלך מלך – און סיי משה רבי‪ð‬ו‪ ,‬וואלט איר אוודאי געדארפט מורא האבן פון אים‪ .‬וואס איז דער‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן ד פרשת כי תבוא יג לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫יחוס פון אן עבד מלך? איר וואלט געדארפט פארשטיין אז דער אייבערשטער האט אים ‪ð‬ישט ליב פאר גאר‪ð‬ישט‪ .‬און אויב איר וועט זאגן אז דער‬ ‫אייבערשטער ווייסט ‪ð‬ישט די מעשים פון משה רבי‪ð‬ו‪ ,‬איז דאך דאס ‪ð‬אך פיל הארבער צו זאגן קעגן דעם הייליגן באשעפער‪ .‬אזוי שטייט אין רש"י‬ ‫הקדוש‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע קי‪ð‬דער‪ ,‬לאמיר אריי‪ð‬טראכטן אין דעם רש"י‪ .‬אויב דו וועסט צוגיין צו א איד און פרעגן‪" :‬דו האסט אמו‪ð‬ה?" וועט ער ע‪ð‬טפערן‪:‬‬ ‫"אוודאי האב איך אמו‪ð‬ה‪" ".‬האסט אמו‪ð‬ה פשוטה אין השגחה פרטית?" "יא‪ ,‬אמו‪ð‬ה פשוטה אין השגחה פרטית‪" ".‬דו גלייבסט אז 'אין עוד מלבדו'‪,‬‬ ‫אז עס איז ‪ð‬ישטא קיין שום כח אויף די וועלט חוץ דעם הייליגן באשעפער?" "אוודאי‪ ,‬איך גלייב אז 'אין עוד מלבדו'‪".‬‬ ‫א טאג שפעטער‪ ,‬כאפ א שמועס מיט דעם זעלבן איד און פארצייל אים אז זיין חבר איז געווארן א רב‪ ,‬א רבי‪ ,‬א דיין‪ ,‬א ראש ישיבה אדער א משפיע‪ .‬א‬ ‫צווייטער חבר איז געווארן א ראש הקהל‪ ,‬אדער א פירער פון א גרויסן געשעפט‪ ,‬אדער א גרויסער עושר‪ .‬זאג אים גוטע און הויכע פאזיציעס וואס‬ ‫מע‪ð‬טשן האבן באקומען‪ ,‬אדער גוטע מצבים וואס זע‪ð‬ען מת‪ð‬ות פו‪ð‬עם אייבערשטן‪ .‬דער זעלבער מע‪ð‬טש וואס גלייבט אין אמו‪ð‬ה פשוטה און השגחה‬ ‫פרטית‪ ,‬וועט פלוצים זאגן‪" :‬עפעס שטימט ‪ð‬ישט דא‪ ...‬ער איז ‪ð‬ישט ראוי פאר דעם‪ ,‬עס קומט אים ‪ð‬ישט! וואס עפעס באקומט ער אזא הויכע פאזיציע?"‬ ‫אה‪ ,‬איין מי‪ð‬וט! איך האב געמיי‪ð‬ט דו גלייבסט אז עס איז ‪ð‬ישטא קיין א‪ð‬דערע כח אויף די וועלט חוץ "אין עוד מלבדו"‪" ,‬היה הווה ויהיה"‪" ,‬אמת‬ ‫מלכ‪ð‬ו אפס זולתו"‪ .‬ווער שטייט או‪ð‬טער יעד‪'ð‬ס פאזיציע? ווער שטייט או‪ð‬טער יעד‪'ð‬ס מקום און פלאץ? יעדע פלאץ וואו א מע‪ð‬טש קומט אן‪ ,‬יעדע‬ ‫פר‪ð‬סה וואס א מע‪ð‬טש האט‪ ,‬און יעדע גרויסקייט וואס א מע‪ð‬טש באקומט – ווער שטייט או‪ð‬טער דעם? דער הייליגער באשעפער! אויב אזוי‪ ,‬פארוואס‬ ‫מחליט דו א‪ð‬דערש ווי דער הייליגער באשעפער?‬ ‫רש"י זאגט‪ :‬פארוואס רעדט איר אויף משה רבי‪ð‬ו? "בעבדי" ‪ -‬דאס אליין איז גע‪ð‬וג‪ ,‬ער איז מיין ק‪ð‬עכט אפילו ווען ער איז ‪ð‬ישט משה; "משה" ‪ -‬אפילו‬ ‫ער איז ‪ð‬ישט מיין ק‪ð‬עכט‪ .‬ווייל אן עבד מלך איז אליין א מלך‪ .‬אז דער אייבערשטער האט אים ליב‪ ,‬איז עס ‪ð‬ישט פאר גאר‪ð‬ישט‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע קדושי קי‪ð‬דער‪ð ,‬יין‪ ,‬מיר דארפן טוישן או‪ð‬זער וועג וויאזוי מיר רעדן‪ .‬מיר דארפן וויסן אז דער הייליגער באשעפער געבט פאזיציעס‬ ‫פאר מע‪ð‬טשן‪ .‬דער הייליגער באשעפער געבט הייזער‪ ,‬פעלדער און וועלדער‪ ,‬געלט‪ ,‬חן‪ ,‬גרויסקייט‪ ,‬קליי‪ð‬קייט‪ ,‬מיטלדיגקייט; אלעס איז דער‬ ‫באשעפער‪ ,‬אלעס איז שוין א‪ð‬געשריבן מששת ימי בראשית‪ .‬מיר דארפן זיך פרייען מיט יעדן איד'ס פאזיציע און מיט יעדן איד'ס הצלחה‪ ,‬ווייל זיין‬ ‫הצלחה איז די הצלחה פו‪ð‬עם הייליגן באשעפער‪ .‬מיר פרייען זיך ‪ð‬ישט מיט יע‪ð‬עם'ס הצלחה סתם אזוי‪ ,‬מיר פרייען זיך ווייל דער אייבערשטער איז‬ ‫דער וואס מאכט אים מצליח‪ ,‬און דאס איז דער רצון השם‪ ,‬און דער רצון השם איז מצליח‪ .‬מיר פרייען זיך מיט'ן אייבערשטן און מיר גלייבן אין אים;‬ ‫מיר פרייען זיך און מיר זע‪ð‬ען קיי‪ð‬מאל ‪ð‬ישט מק‪ð‬א‪ .‬מיר פארגי‪ð‬ען יעדן איי‪ð‬עם און מיר האבן ‪ð‬ישט קיין אייגע‪ð‬ע מיי‪ð‬ו‪ð‬ג‪ ,‬מיר רעדן ‪ð‬ישט אריין אין דעם‬ ‫אייבערשט‪'ð‬ס וועלט‪ .‬מיר האבן ‪ð‬ישט קיין מיי‪ð‬ו‪ð‬ג ווען עס דארף זיין קיל‪ ,‬ווארעם‪ ,‬הייס אדער קאלט‪ ,‬אדער ווען עס זאל בלאזן א רעכטע ווי‪ð‬טל‪ ,‬א‬ ‫לי‪ð‬קע ווי‪ð‬טל‪ ,‬א גראדע אדער א צוריקווערטס‪ .‬מיר האבן ‪ð‬ישט קיין מיי‪ð‬ו‪ð‬ג‪ ,‬מיר גלייבן פשוט‪ .‬אזוי דארף א איד גלייבן אין אלעס וואס ער זעט ביי זיך‪,‬‬ ‫ביי די משפחה‪ ,‬ביי די קי‪ð‬דער‪ ,‬ביי די איי‪ð‬יקלעך און ביי די חברים‪ .‬ביי די ב‪ð‬י הקהילה דארף מען פארגי‪ð‬ען פאר יעדן איי‪ð‬עם; עס מאכט ‪ð‬ישט אויס‬ ‫קיין חילוק‪ ,‬א מאן זאל פארגי‪ð‬ען פאר א פרוי און א פרוי פאר א מאן‪ .‬יעדער מע‪ð‬טש אויף די וועלט דארף גלייבן בהשגחה פרטית‪ ,‬פרטי פרטית‪ ,‬אז‬ ‫אלעס איז מן השמים און אלעס טוט דער אייבערשטער‪ ,‬און פו‪ð‬קט אזוי דארף עס צו זיין‪ .‬אז דער אייבערשטער האט א ‪ð‬חת רוח פון געבן פאר יע‪ð‬עם‪,‬‬ ‫דארפן מיר האבן א ‪ð‬חת רוח פון דעם וואס דער אייבערשטער האט א ‪ð‬חת רוח‪.‬‬ ‫בעטן דעם טאטן אויף קליי‪ð‬יקייטן‪ :‬די מעשה פון רבי פ‪ð‬חס'ל קאריצער‬ ‫איין טאג האבן די תלמידים פו‪ð‬עם הייליגן רבי פ‪ð‬חס'ל קאריצער געהערט ווי סוף שמו‪ð‬ה עשרה האט ער געזאגט אזא תפילה שטילערהייט צו זיך אליין‪,‬‬ ‫אבער מען האט עס געקע‪ð‬ט ארויסהערן‪" :‬רבו‪ð‬ו של עולם‪ ,‬איך בעט דיך אז די משרתות זאלן צוריקקומען‪ ".‬די תלמידים האבן געטראכט אז אפשר‬ ‫האט ער עפעס מכוון געווען על פי קבלה‪ ,‬אדער אפשר איז עס א רמז? זיי האבן אבער גאר‪ð‬ישט געקע‪ð‬ט צוטרעפן‪ð .‬אכ'ן דאווע‪ð‬ען זע‪ð‬ען זיי אריי‪ð‬געגא‪ð‬גען‬ ‫צום הייליגן רבי פ‪ð‬חס'ל קאריצער און געפרעגט וואס דער פשט איז‪ .‬האט דער הייליגער רבי פ‪ð‬חס'ל קאריצער געע‪ð‬טפערט‪" :‬עס איז ‪ð‬ישט קיין קבלה‪,‬‬ ‫עס איז פשוט פשט‪ .‬די רעבעצין האט זיך אפגערעדט אז די משרתת איז אוועקגעגא‪ð‬גען‪ ,‬זי האט זיך א‪ð‬טזאגט‪ ,‬און זי דארף האבן משרתות אין שטוב‬ ‫ווייל עס איז זייער שווער מיט די הויז ווירטשאפט‪ .‬האב איך געבעטן פו‪ð‬עם אייבערשטן ער זאל אריי‪ð‬לייגן אי‪ð‬עם הארץ פון די משרתות אז זיי זאלן‬ ‫צוריקקומען‪".‬‬ ‫האט דער הייליגער רבי פ‪ð‬חס'ל קאריצער מסביר געווען‪ :‬א קי‪ð‬ד‪ ,‬ווען ער דארף עפעס פון זיין טאטן ‪ð -‬ישט קיין חילוק אויב ער דארף ‪ð‬ייע בגדים‪ ,‬עסן‬ ‫אדער סיי וואס ‪ -‬בעט ער עס פון זיין טאטן‪ .‬גרויסע זאכן‪ ,‬מיטלמעסיגע זאכן און קליי‪ð‬יקייטן‪ ,‬אלעס בעט ער פו‪ð‬עם טאטן‪ .‬א איד דארף שטע‪ð‬דיג וויסן‬ ‫אז אלעס קומט פו‪ð‬עם אייבערשטן און אלעס דארף מען בעטן פו‪ð‬עם אייבערשטן‪ .‬ביי דעם אייבערשטן איז ‪ð‬ישטא קיין חילוק צווישן די קלע‪ð‬סטע‬ ‫זאך און די גרעסטע זאך‪ ,‬עס עקזיסטירט ‪ð‬ישט קיין 'גרויס' אדער 'קליין'‪' ,‬סאך' אדער 'וויי‪ð‬יג'‪ .‬ביים אייבערשטן זע‪ð‬ען ‪ð‬ישטא קיין גבולים אדער‬ ‫גרע‪ð‬יצן‪ .‬מיר דארפן זיך אויסלער‪ð‬ען אלעס צו רעדן צום אייבערשטן; דאס איז אמו‪ð‬ה פשוטה‪.‬‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן ד פרשת כי תבוא יג לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫אמו‪ð‬ה אויפ'ן עבר און השלמה מיט'ן רצון השם‬ ‫אבער הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬לאמיר זיך גוט אריי‪ð‬חזר'ן‪ :‬עס שטייט אין די תורה אז די שבטים‪ ,‬ווען זיי האבן זיך געטראפן מיט יוסף‪ ,‬זע‪ð‬ען‬ ‫זיי געווען זייער צובראכן ווייל עס איז זיי אויסגעקומען אז זיי האבן אים ‪ð‬ישט ריכטיג פארקויפט און ער האט גאר‪ð‬ישט שלעכט געטון‪ .‬וואס האט יוסף‬ ‫געע‪ð‬טפערט? "ועתה אל תעצבו"‪ ,‬ווערט ‪ð‬ישט טרויעריג‪ .‬און שפעטער האט ער ‪ð‬אכאמאל געזאגט‪" :‬לא אתם מכרתם אותי ה‪ð‬ה"‪ð ,‬ישט איר האט מיך‬ ‫פארקויפט‪ð ,‬אר דער אייבערשטער האט מיך אהערגעשיקט‪.‬‬ ‫יוסף הצדיק האט דא אוועקגעשטעלט א יסוד‪ .‬מיר האבן אמו‪ð‬ה פשוטה אי‪ð‬עם אייבערשטן‪ ,‬אבער א מע‪ð‬טש דארף גלייבן אז ‪ð‬אכדעם וואס אן עבירה‬ ‫איז שוין געשען‪ ,‬דארף מען טאקע תשובה טון און חרטה האבן‪ ,‬אבער מיר דארפן גלייבן אז דאס האט געדארפט פאסירן מן השמים‪ .‬פארדעם איז דא‬ ‫בחירה‪ ,‬אבער ‪ð‬אכדעם וואס עס איז געשען‪ ,‬האט עס אזוי געדארפט זיין‪ .‬אויפ'ן עבר איז אמו‪ð‬ה‪ ,‬און אויפ'ן עתיד איז בחירה‪.‬‬ ‫היי‪ð‬ט האט מיך א איד געפרעגט‪ :‬מען זעט ‪ð‬עבעך קי‪ð‬דער וואס גייען אראפ פו‪ð‬עם ריכטיגן וועג ‪ -‬דער הייליגער באשעפער זאל יעדן אפהיטן ‪ -‬זיי ווערן‬ ‫מחללי שבת‪ ,‬עסן ‪ð‬בילות וטריפות און היטן ‪ð‬ישט די תורה רח"ל; איז דאס אויך מן השמים? וויאזוי דארפן די עלטערן דאס אויפ‪ð‬עמען?‬ ‫די תשובה איז‪ :‬דער אייבערשטער האט פון דעם א ‪ð‬חת רוח‪ .‬פאר די עלטערן איז דאס דער וועג פון טראכטן‪ .‬דאס קי‪ð‬ד טאר ‪ð‬ישט אזוי טראכטן‪ ,‬ווייל‬ ‫ער דארף תשובה טון‪ ,‬אבער די עלטערן דארפן טראכטן‪ :‬דאס וויל דער אייבערשטער‪ ,‬און דער אייבערשטער האט פון דעם א ‪ð‬חת רוח‪ .‬ווייל דער‬ ‫אייבערשטער איז א טוב ומטיב לכל און דאס איז גוט; עס איז ‪ð‬ישטא קיין רע אויף די וועלט‪ ,‬אפילו דאס אז א מע‪ð‬טש האט קי‪ð‬דער ‪ -‬לא עלי‪ð‬ו ולא‬ ‫עליכם ולא על כל ישראל ‪ -‬וואס טוען עבירות‪ .‬אוודאי דארף מען דאווע‪ð‬ען און בעטן‪ ,‬אבער מען דארף גלייבן בהשגחה פרטית‪ .‬אויב דער רבו‪ð‬ו של עולם‬ ‫פארטראגט עס‪ ,‬קע‪ð‬ען מיר עס אויך פארטראגן‪ ,‬און דאס איז מיין טובה‪ ,‬מיי‪ð‬ע קי‪ð‬דער'ס טובה און א טובה פאר די גא‪ð‬צע וועלט‪ .‬דאס וואס זיי דארפן‬ ‫תשובה טון און וועלן באשטראפט ווערן‪ ,‬דאס איז צווישן זיי און דעם אייבערשטן‪ .‬או‪ð‬זער עבודת הקודש איז די אמו‪ð‬ה פשוטה בהשגחה פרטית‪ ,‬אז‬ ‫אלעס איז מן השמים‪ .‬זייער בחירה איז ‪ð‬ישט או‪ð‬זער בחירה‪.‬‬ ‫דער כוח פון תפילת הדרך און לעבן אן פחד‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬דאס איז או‪ð‬זער עבודה‪ :‬גלייבן און גלייבן און גלייבן אי‪ð‬עם הייליגן באשעפער‪ ,‬און בעטן און בעטן און בעטן דעם‬ ‫אייבערשטן‪ .‬אזוי ווי עס ווערט דערציילט אויפ'ן ‪ð‬אסאדער רב‪ ,‬רבי אברהם יהושע בן רבי משה אריה זכר צדיק וקדוש לברכה‪ ,‬אז איי‪ð‬מאל איז ער‬ ‫געפארן אויף א באן און פלוצלי‪ð‬ג האט מען געזען אז א צווייטע באן קומט קעגן איבער‪ .‬עס האט אויסגעזען ווי די צוויי בא‪ð‬ען גייען זיך צוזאמקראכן‪,‬‬ ‫און די באן‪-‬פירערס קע‪ð‬ען עס אפילו ‪ð‬ישט אפשטעלן‪ ,‬ווייל א באן פארט אזוי ש‪ð‬על אז עס איז ‪ð‬ישט מעגליך עס פלוצלי‪ð‬ג אפצושטעלן‪ .‬דער גא‪ð‬צער‬ ‫אידישער עולם איז זיך צוזאמגעלאפן צו זיין אין דעם וואגאן וואו דער ‪ð‬אסאדער רב איז געווען‪ ,‬כדי זיין זכות זאל זיי ביישטיין‪ .‬אבער דער ‪ð‬אסאדער‬ ‫רב האט א קוק געטון אויף דעם צוזאמלויף און געזאגט‪" :‬איך פארשטיי ‪ð‬ישט‪ ,‬וואס איז דער פחד? מען האט דאך געזאגט תפילת הדרך!" הערט איר‪,‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬די אמו‪ð‬ה פשוטה פו‪ð‬עם ‪ð‬אסאדער רב? מען האט דאך געזאגט תפילת הדרך! אז מען זאגט תפילת הדרך דארף מען‬ ‫פאר גאר‪ð‬ישט מורא האבן‪ .‬אז א איד דאווע‪ð‬ט‪ ,‬לער‪ð‬ט‪ ,‬בעט דעם אייבערשטער און רעדט צו אים‪ ,‬ער האט אמו‪ð‬ה און לעבט מיט פ‪ð‬ים מאירות‪ ,‬אמו‪ð‬ה‪,‬‬ ‫שלום‪ ,‬בטחון און שמחה )אשב"ש(‪ ,‬דארף ער פאר גאר‪ð‬ישט מורא האבן און ער טאר פאר גאר‪ð‬ישט מורא האבן‪ð ,‬אר לעבן אין שמחה‪ ,‬אן אי‪ð‬ערליכע‬ ‫שמחה‪.‬‬ ‫די דין תורה פו‪ð‬עם טשערקאסער‬ ‫היי‪ð‬ט איז די יארצייט פו‪ð‬עם הייליגן טשערקאסער‪ ,‬י"ג אלול‪ ,‬הגה"ק רבי יעקב ישראל בן רבי מרדכי מטשערקאס זכר צדיק וקדוש לברכה‪ ,‬זכותו יגן‬ ‫עלי‪ð‬ו‪ .‬א הפלא'דיגע מעשה‪ :‬איין טאג האט דער טשערקאסער געלאזט רופן זיין איי‪ð‬יקל‪ ,‬הגה"ק רבי מאטעלע האר‪ð‬אסטייפלער‪ ,‬וועלכער איז געווען‬ ‫אן איידעם ביים הייליגן צא‪ð‬זער רב‪ .‬ער האט אים געבעטן ער זאל קומען צו אים אויף שבת‪ ,‬און ער האט אים געלאזט מעלדן אז ער האט גאר א‬ ‫וויכטיגע זאך מיט אים צו רעדן‪ ,‬און דערפאר וויל ער אז ער זאל קומען אויף שבת‪ .‬פארשטייט זיך‪ ,‬דער הייליגער ר' מאטעלע איז געקומען מיט א יראת‬ ‫הכבוד און מיט א יראת הרוממות; דער הייליגער זיידע‪ ,‬דער צדיק הדור‪ ,‬דער קדוש וטהור רופט אים‪.‬‬ ‫א גא‪ð‬ץ שבת איז אדורך‪ ,‬און דער זיידע האט גאר‪ð‬ישט גערעדט צו אים‪ .‬זו‪ð‬טאג – גאר‪ð‬ישט גערעדט צו אים‪ .‬מ'האלט שוין מא‪ð‬טאג‪ ,‬און דער זיידע האט‬ ‫‪ð‬אך אלץ ‪ð‬ישט גערעדט צו אים‪ .‬איז ער אריי‪ð‬געגא‪ð‬גען צום זיידן און געזאגט‪" :‬דער זיידע האט מיר דאך גערופן און געלאזט מעלדן אז ער וויל עפעס‬ ‫מיט מיר רעדן‪ ,‬עס איז שוין מא‪ð‬טאג; ווען גייט דער זיידע מיט מיר רעדן?" האט דער הייליגער טשערקאסער געזאגט‪" :‬רוף אריין די באבע‪ ,‬די רעבעצין‪".‬‬ ‫ער האט אריי‪ð‬גערופן די באבע‪ ,‬און דער הייליגער טשערקאסער האט געזאגט פאר זיין איי‪ð‬יקל ר' מאטעלע האר‪ð‬אסטייפלער‪" :‬הער זיך צו‪ ,‬איך האב‬ ‫א דין ודברים מיט די רעבעצין‪ ,‬דיין באבע‪ ,‬און מיר ווילן אז דו זאלסט פסק'ע‪ð‬ען די דין תורה‪".‬‬ ‫פארשטייט זיך אז דער האר‪ð‬אסטייפלער איז אויפגעציטערט געווארן‪ ,‬און ער האט געזאגט‪ð" :‬יין‪ð ,‬יין‪ð ,‬יין! איך בעט דיך‪ ,‬זיידע‪ ,‬באפריי מיך פון דעם;‬ ‫איך וויל ‪ð‬ישט זיין אריי‪ð‬געמישט אין אייערע סכסוכים‪ ".‬אבער דער הייליגער טשערקאסער האט זיך ‪ð‬ישט געלאזט און ער האט געזאגט‪" :‬דו מוזט מיך‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן ד פרשת כי תבוא יג לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫אויסהערן און דו מוזט פסק'ע‪ð‬ען‪ ".‬ער האט א‪ð‬געפא‪ð‬גען צו זאגן אזוי‪" :‬געלויבט דעם הייליגן באשעפער‪ ,‬מיר זע‪ð‬ען שוין ביידע אלט‪ ,‬סיי ער – דער‬ ‫טשערקאסער – און סיי די רעבעצין‪ .‬די שאלה איז ווער עס זאל פריער ‪ð‬סתלק ווערן מן העולם‪ .‬ער האלט אז ער וויל פריער ‪ð‬סתלק ווערן‪ ,‬ווייל ער וויל‬ ‫‪ð‬ישט זיצן שבעה ‪ð‬אך א ווייב; ער האט שוין ‪ð‬ישט קיין כח צו זיצן שבעה‪ ,‬און אויך ווער עס וועט אים פירן די שטוב ‪ð‬אכדעם‪ .‬ממילא וויל ער אז ער זאל‬ ‫קודם אוועקגיין פון די וועלט‪ ,‬און ‪ð‬אכדעם די רעבעצין‪".‬‬ ‫די רעבעצין האט געטע‪ð‬ה'ט אז זי וויל קודם ‪ð‬פטר ווערן‪ ,‬ווייל זי וויל ‪ð‬ישט בלייבן אויף די וועלט אן איר הייליגן מאן‪ .‬זי האט ‪ð‬אך קיי‪ð‬מאל ‪ð‬ישט‬ ‫געהערט קיין קידוש פון א פרעמדן מאן‪ ,‬און ממילא וויל זי אוועקגיין פון די וועלט פאר אים‪ .‬דאס איז די דין תורה דא‪.‬‬ ‫און יעצט האט דער טשערקאסער געזאגט פארן הייליגן רבי מאטעלע‪ ,‬פאר זיין איי‪ð‬יקל‪" :‬פסק'ן די שאלה‪ ".‬פארשטייט זיך‪ ,‬דער הייליגער רבי מאטעלע‬ ‫איז אויפגעציטערט געווארן און ער האט זיך גע‪ð‬ומען וויי‪ð‬ען; ער איז געווען אין א פארלעג‪ð‬הייט און ער האט געבעטן דעם זיידן‪" :‬לאז מיך ארויס פון‬ ‫דעם געשעפט‪ ".‬אבער דער זיידע האט ‪ð‬ישט ‪ð‬אכגעלאזט און ער האט געזאגט‪" :‬איך בעט דיך‪ ,‬געב ארויס דיין פסק‪".‬‬ ‫האט ער מיט גרויס פחד און יראת הכבוד געזאגט‪" :‬בעצם איז די באבע גערעכט‪ ,‬זי קען ‪ð‬ישט דא זיין אן איר הייליגן מאן‪ ,‬אבער זאגן פארקערט ווי‬ ‫דער זיידע קען ער ‪ð‬ישט – רבי מאטעלע אליין איז דאך אן איי‪ð‬יקל‪ ,‬ווי קען מען זאגן פארקערט פו‪ð‬עם זיידן? ממילא האט ער אזא עצה‪ :‬אז ווען עס‬ ‫וועט קומען די צייט וואס זיי דארפן אוועקגיין פון די וועלט‪ ,‬זאלן זיי ביידע ארויפגיין אין די זעלבע יאר‪".‬‬ ‫זיי האבן אים באדא‪ð‬קט און זע‪ð‬ען געווען צופרידן פו‪ð‬עם פסק‪ .‬און אזוי איז טאקע געווען‪ :‬די רעבעצין איז אוועק ערב ראש חודש סיון תרל"ו‪ ,‬און דער‬ ‫טשערקאסער איז אוועק י"ג אלול תרל"ו‪ .‬על כל פ‪ð‬ים‪ ,‬די רעבעצין האט אויסגעפירט אז זי האט ‪ð‬ישט געוואלט זיין אויף דער וועלט אן אזא הייליגן‬ ‫מאן‪.‬‬ ‫א לעבן פון רוח‪ð‬יות און זיך מחזק זיין אי‪ð‬איי‪ð‬עם‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪" ,‬ואתם הדבקים בה' אלקיכם חיים כלכם היום"‪ ,‬יעדער איי‪ð‬ער זאל מאריך ימים וש‪ð‬ים טובים זיין‪ .‬אבער איר זעט‬ ‫וויאזוי צדיקים וצדק‪ð‬יות האבן געלעבט‪ ,‬וואס דאס מיי‪ð‬ט אז מ'טראכט ווען אוועקצוגיין פון די וועלט‪ ,‬און מ'גרייט זיך‪ ,‬און מ'טראכט פון יע‪ð‬עם‪.‬‬ ‫מ'מאכט חשבו‪ð‬ות פון יע‪ð‬עם‪ ,‬מ'וויל יע‪ð‬עם צופריד‪ð‬שטעלן‪ð .‬ישט ‪ð‬אר וואס זיי האבן געלעבט א לעבן פון יע‪ð‬עם צופריד‪ð‬שטעלן‪ð ,‬אר זיי האבן זיך‬ ‫געקומערט אז אפילו ‪ð‬אך די מאה ועשרים זאל יע‪ð‬עם זיין גוט‪ .‬איר הערט‪ ,‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער? ביי צדיקים וצדק‪ð‬יות איז ‪ð‬ישט קיין‬ ‫חילוק צי מ'לעבט אויף דער וועלט צי מ'לעבט אויף יע‪ð‬ער וועלט‪ ,‬ווייל זיי האבן געלעבט פארן אייבערשטן‪ .‬זיי האבן געלעבט זיך מפקיר צו זיין און‬ ‫מוסר ‪ð‬פש זיין פאר א‪ð‬דערע אידישע קי‪ð‬דער‪ .‬איר הערט‪ ,‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער? מיר געפי‪ð‬ען זיך יעצט אין די ימי הרחמים והרצון‪ .‬לאמיר‬ ‫אריי‪ð‬לייגן גרויסע כוחות‪ ,‬טראכטן פו‪ð‬עם אייבערשטן‪ ,‬טראכטן פון די תורה‪ ,‬טראכטן פון א‪ð‬דערע אידן‪ ,‬און זיך מוסר ‪ð‬פש זיין פארן אייבערשטער‪,‬‬ ‫פאר די תורה און פאר א‪ð‬דערע אידן‪ .‬זיך ‪ð‬ישט אזוי פאשע‪ð‬ען מיט זיך אליין‪ ,‬מיט די גשמיות און מיט די חומריות פו‪ð‬עם אייגע‪ð‬עם גוף‪ .‬מער לעבן א‬ ‫רוח‪ð‬יות'דיגע לעבן‪ ,‬א לעבן פון טראכטן ביי יעדע מחשבה‪ ,‬דיבור ומעשה וואס די תורה זאגט דערויף‪ :‬וויאזוי קען איך מאכן א ‪ð‬חת רוח פארן‬ ‫אייבערשטער אין דעם? הייליגע לעכטיגע קי‪ð‬דער‪ ,‬זיך קאכן אין אמו‪ð‬ה פשוטה‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬קומט זיך דא צוזאמען‪ ,‬דאווע‪ð‬ען מ‪ð‬י‪ð‬ים – שחרית‪ ,‬מ‪ð‬חה‪ ,‬מעריב; לער‪ð‬ען בחברותא'ס‪ ,‬מאכן שיעורים – ה‪ð‬ה מה‬ ‫טוב ומה ‪ð‬עים שבת אחים גם יחד‪ .‬עס האט אן א‪ð‬דערע צורה און אן א‪ð‬דערע פ‪ð‬ים ווען מ'טרעפט זיך פ‪ð‬ימיות'דיגע אידן און מ'איז זיך מחזק‪ .‬מ'שמועסט‬ ‫אדורך די שיעורים‪ ,‬מ'שמועסט אדורך ספרים הקדושים‪ ,‬מ'קאכט זיך אין אידישקייט‪ ,‬מ'לעבט אין תורה‪ ,‬עבודה און יראת שמים – ברוב עם הדרת‬ ‫מלך‪ .‬עס איז א געוואלדיגע טובה‪ ,‬א געוואלדיגע זיכוי הרבים‪ ,‬און א געוואלדיגע פרסום כבוד שמים‪ .‬בעזרת השם‪ ,‬בסיעתא דשמיא‪ ,‬אך טוב וחסד‪,‬‬ ‫זכותו יגן עלי‪ð‬ו‪ ,‬פועל'ט אלעס גוטס‪ ,‬און א לעכטיגן תמיד‪ ,‬אמן כן יהי רצון‪.‬‬ ‫דער חיוב פון כיבוד אשת האב און בעל האם‬ ‫די גמרא ברע‪ð‬גט אין מסכת כתובות דף ק"ג‪ :‬ת‪ð‬ו רב‪ð‬ן‪ ,‬בשעת די פטירה פון רבי'ן האט ער געזאגט אז ער דארף האבן זיי‪ð‬ע קי‪ð‬דער‪ .‬ווען די קי‪ð‬דער זע‪ð‬ען‬ ‫געקומען‪ ,‬האט ער געזאגט‪" :‬איר זאלט זיין געוואר‪ð‬ט אין דעם כבוד פון אייער מאמע‪ ".‬אזא צוואה האט רבי איבערגעלאזט פאר זיי‪ð‬ע קי‪ð‬דער‪ .‬פרעגט‬ ‫די גמרא‪ :‬איז מכבד זיין א מאמע ‪ð‬ישט קיין חיוב דאורייתא? ע‪ð‬טפערט די גמרא אז דאס איז ‪ð‬ישט געווען זייער אייגע‪ð‬ע מאמע‪ð ,‬אר עס איז געווען די‬ ‫ווייב פון זייער טאטן‪ .‬רבי האט ‪ð‬אכאמאל חתו‪ð‬ה געהאט‪ ,‬און דאס איז געווען די אשת אביהם און ‪ð‬ישט זייער מוטער‪.‬‬ ‫פרעגט די גמרא‪ :‬די ווייב פון א טאטע איז מען דאך אויך מחויב מכבד צו זיין מדאורייתא‪ ,‬ווייל עס שטייט "כבד את אביך ואת אמך"‪ ,‬און די גמרא‬ ‫לער‪ð‬ט ארויס "את" לרבות אשת אביך – אז מען דארף אויך מכבד זיין די ווייב פו‪ð‬עם טאטן‪" .‬ואת אמך" לרבות בעל אמך – דאס קומט מרבה זיין אז‬ ‫מען דארף אויך מכבד זיין דעם מאן פון דער מאמע‪ ,‬אפילו אויב ער איז ‪ð‬ישט דער אייגע‪ð‬ער טאטע‪ .‬די איבריגע ו' קומט מרבה זיין דעם ברודער הגדול‪,‬‬ ‫אחיך הגדול‪.‬‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן ד פרשת כי תבוא יג לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫קומט דאך אויס אז מען איז מחויב מדאורייתא‪ ,‬פרעגט די גמרא‪ :‬אויב מען איז סייווי מחויב מכבד צו זיין די ווייב פון דעם טאטן און דעם מאן פון‬ ‫דער מאמע‪ ,‬וואס האט רבי געדארפט איבערלאזן דערויף א ספעציעלע צוואה? ע‪ð‬טפערט די גמרא אז דער חיוב מן התורה איז ‪ð‬אר כל זמן דער טאטע‬ ‫אדער די מאמע לעבן; ווען זיי גייען אוועק פון דער וועלט‪ ,‬איז מען שוין מער ‪ð‬ישט מחויב מכבד צו זיין זייער ווייב אדער זייער מאן‪.‬‬ ‫עס ווערט געברע‪ð‬גט אין מסכת כלה און אין מכילתא דרבי שמעון בר יוחאי די הלכה אז א מע‪ð‬טש איז מחויב מכבד צו זיין די ווייב פו‪ð‬עם טאטן און‬ ‫דעם מאן פון דער מאמע‪ .‬אזוי ווערט אויך געפסק‪ð‬ט אין שולחן ערוך )סימן ר"מ סעיף כ"א(‪.‬‬ ‫זייער אסאך ראשו‪ð‬ים לער‪ð‬ען אפ די גמרא כפשוטה‪ ,‬אז מכבד צו זיין די אשת אב און דעם בעל אם איז א מצות עשה דאורייתא‪ .‬אין רמב"ם )פרק ו'‬ ‫מהלכות ממרים הלכה ט"ו( שטייט די לשון‪" :‬חייב אדם לכבד את אשת אביו אף על פי שאי‪ð‬ה אמו"‪ ,‬און דאס זעלבע ביי "בעל אמו" אפילו ער איז‬ ‫‪ð‬ישט זיין טאטע‪ .‬וויאזוי זעט מען אז דער רמב"ם האלט אז עס איז דאורייתא? ווייל גלייך דער‪ð‬אך זאגט דער רמב"ם "ומדברי סופרים" – מדרב‪ð‬ן –‬ ‫איז א מע‪ð‬טש מחויב מכבד צו זיין זיין עלטערע ברודער אזוי ווי מען איז מחויב מכבד צו זיין א טאטן‪ .‬וויבאלד דער רמב"ם ע‪ð‬דיגט צו ‪ð‬אר ביי א ברודער‬ ‫אז דאס איז מדרב‪ð‬ן‪ ,‬איז משמע אז די ווייב פון א טאטע און דער מאן פון א מאמע איז א חיוב מדאורייתא‪ .‬אזוי שרייבט אויך דער כסף מש‪ð‬ה‪ ,‬אז דער‬ ‫רמב"ם האט אפגעלער‪ð‬ט די גמרא אז מען לער‪ð‬ט עס ארויס פו‪ð‬עם ווארט "את"‪ ,‬וואס דאס איז א געהעריגע דרשה און עס איז דאורייתא‪ .‬פארוואס ביי‬ ‫א ברודער איז עס א‪ð‬דערש? ווייל ביי א ברודער לער‪ð‬ט מען עס ‪ð‬אר ארויס פון אן איבריגע ו'‪ ,‬דעריבער האבן די ראשו‪ð‬ים א‪ð‬גע‪ð‬ומען אז דאס איז ‪ð‬אר‬ ‫מדרב‪ð‬ן‪.‬‬ ‫דער רדב"ז פסק'‪ð‬ט אויך אז כיבוד אשת אביו ובעל אמו איז דאורייתא‪ ,‬אזוי פסק'‪ð‬ט דער רמב"ן‪ ,‬און אזוי שטייט אויך אין ספר חרדים )פרק ו' און‬ ‫פרק י"ב(‪.‬‬ ‫אין ספר מאה שערים פון מהר"א קאפסאלי‪ ,‬וואס איז געווען א בן דורו פו‪ð‬עם בית יוסף‪ ,‬שרייבט ער בזה הלשון‪ :‬וועגן דעם האט די תורה הקדושה‬ ‫מחייב געווען א קי‪ð‬ד מכבד צו זיין די ווייב פון זיין טאטן און דעם מאן פון זיין מאמע‪ ,‬כאטש עס איז ‪ð‬ישט זיין מאמע און ‪ð‬ישט זיין טאטע‪.‬להלכה‬ ‫קומט אויס אז א חלק פון די מצוה פון כיבוד אב און כיבוד אם איז מכבד צו זיין זייער ווייב אדער מאן‪ .‬דאס איז א חלק פו‪ð‬עם עצם חיוב פון כיבוד אב‪,‬‬ ‫ווייל "אשתו של אדם כגופו" – א מאן און א פרוי זע‪ð‬ען ווי איין גוף‪.‬‬ ‫דער מ‪ð‬חת חי‪ð‬וך )מצוה ל"ג( שרייבט אויך אז מכבד צו זיין די אשת אב און דעם בעל אמו איז מן התורה‪ .‬אזוי שטייט אויך אין שו"ת תשובה מאהבה‪,‬‬ ‫און דער חפץ חיים ברע‪ð‬גט אין זיין פתיחה להלכות לשון הרע‪ ,‬אז ווען איי‪ð‬ער רעדט לשון הרע אויף זיין טאט‪ð‬ס ווייב אדער אויף זיין מאמעס מאן‪ ,‬איז‬ ‫ער עובר אויף דער מצות עשה פון כיבוד אב‪ .‬פון דעם זעט מען אז זייער אסאך ראשו‪ð‬ים און אחרו‪ð‬ים האבן א‪ð‬גע‪ð‬ומען להלכה למעשה‪ ,‬און אזוי איז‬ ‫פשטות הלשון אין שולחן ערוך‪ ,‬אז עס איז א דאורייתא‪.‬‬ ‫דער מאירי זאגט אבער אז עס איז ‪ð‬אר מדרב‪ð‬ן און דער פסוק איז בלויז אן אסמכתא‪ .‬אסאך פוסקים האבן א‪ð‬גע‪ð‬ומען ווי דעם מאירי‪ ,‬אבער לויט רוב‬ ‫ראשו‪ð‬ים און אסאך אחרו‪ð‬ים איז עס א מצות עשה דאורייתא‪ .‬עכט לכל הפחות איז יעדער מודה אז עס איז א מצות עשה מדרב‪ð‬ן‪ ,‬און א מע‪ð‬טש איז‬ ‫מחויב מכבד צו זיין דעם מאן אדער די ווייב פון זיי‪ð‬ע עלטערן‪.‬‬ ‫צי דאס איז א חלק פון כיבוד אב אדער א באזו‪ð‬דערע מצוה‬ ‫דער רמב"ן שרייבט קלאר אז דער חיוב קומט ווייל דאס איז א חלק פון די מצוה פון כיבוד אב ואם‪ .‬דער מהר"ם שיק )מצוה ל"ג( שרייבט אבער אז‬ ‫בעצם איז עס ‪ð‬ישט סתם א חלק פון כיבוד אב ואם‪ð ,‬אר עס איז אן עקסטערע מצוה אויף זיי‪ ,‬ווייל ער זאגט "אשתו כגופו"‪ .‬וואס איז די ‪ð‬פקא מי‪ð‬ה?‬ ‫אויב דער טאטע אדער די מאמע זע‪ð‬ען מוחל אויף דעם כבוד‪ ,‬צי זיי קע‪ð‬ען דאס טון‪ .‬אויב עס איז א חלק פון די מצוה פון כיבוד אב ואם‪ ,‬קע‪ð‬ען זיי מוחל‬ ‫זיין; אבער אויב עס איז אן עקסטערע מצוה ווייל אשתו כגופו )און דאס זעלבע ביי דעם בעל(‪ ,‬און מען לער‪ð‬ט עס ארויס פון א ספעציעלע ריבוי פון‬ ‫"את"‪ ,‬דעמאלט קען דער טאטע אדער די מאמע ‪ð‬ישט מוחל זיין אויף דעם חשבון פון זייער בן זוג‪.‬‬ ‫דער רמ"א אין דרכי משה איז טאקע מסופק אין דעם‪ ,‬צי א טאטע קען מוחל זיין פאר זיי‪ð‬ע קי‪ð‬דער פון זיין ערשטע ווייב אז זיי זאלן ‪ð‬ישט דארפן מכבד‬ ‫זיין זיין צווייטע ווייב‪ .‬אין מ‪ð‬חת חי‪ð‬וך )מצוה ל"ג( ‪ð‬עמט ער יא אן להלכה אז דער טאטע און די מאמע קע‪ð‬ען מוחל זיין‪ .‬על כל פ‪ð‬ים‪ ,‬עס בלייבט א‬ ‫מחלוקת און א ספק דאורייתא‪.‬‬ ‫אין הלכה ווערט אויך געברע‪ð‬גט אז ‪ð‬אר "כיבוד" אב ואם איז א מצוה ב‪ð‬וגע די ווייב אדער דעם מאן פון די עלטערן‪ ,‬אבער דער חיוב פון "מורא" גייט‬ ‫‪ð‬ישט אן אויף זיי‪ .‬אזוי לער‪ð‬ען אסאך פוסקים‪ .‬למעשה ברע‪ð‬גט דער חיד"א )אין דבש לפי מערכת א' אות ל"ה( בשם רבי ווידאל צרפתי‪ ,‬אז דער פסוק‬ ‫"איש אמו ואביו תיראו" גייט אויך ארויף אויף בעל אמו און אשת האב‪ ,‬און ער האלט אז עס איז יא דא א חיוב פון מורא אויך‪.‬‬ ‫למעשה זעט מען אז די פוסקים האבן א‪ð‬גע‪ð‬ומען אז מ'דארף מכבד זיין די אשת האב )דעם טאט‪ð‬ס ווייב( און דעם בעל אמו )דער מאמעס מאן(‪ ,‬פו‪ð‬קט‬ ‫ווי מ'דארף מכבד זיין דעם טאטן און די מאמע‪ .‬צי עס איז א מצוה דאורייתא צי א דרב‪ð‬ן‪ ,‬זעט מען אין די פוסקים אז להלכה איז א‪ð‬גע‪ð‬ומען געווארן‬ ‫אז עס איז א חיוב גמור‪.‬‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן ד פרשת כי תבוא יג לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫ווען די עכטע עלטערן לאזן ‪ð‬ישט מכבד זיין די שטיף‪-‬עלטערן‬ ‫יעצט שטעלט זיך אמאל א שאלה‪ :‬אויב די קי‪ð‬דער זע‪ð‬ען חלילה יתומים‪ ,‬איז דאך ‪ð‬ישטא ווער עס זאל זיך באליידיגן‪ .‬אבער טאמער זיי זע‪ð‬ען ‪ð‬ישט‬ ‫קיין יתומים‪ ,‬און די מאמע וויל ‪ð‬ישט מ'זאל מכבד זיין דעם טאט‪ð‬ס ווייב‪ ,‬אדער דער טאטע וויל ‪ð‬ישט מ'זאל מכבד זיין דעם מאמעס מאן – דא קען א‬ ‫קי‪ð‬ד ‪ð‬ישט פאלגן דעם טאטן אדער די מאמע אויב זיי לאזן ‪ð‬ישט מכבד זיין יע‪ð‬עם‪ .‬וויבאלד דאס איז א מצוה‪ ,‬צי עס איז מדאורייתא צי מדרב‪ð‬ן‪ ,‬איז‬ ‫דאס א מצוות עשה‪ ,‬און א טאטע מיט א מאמע האבן ‪ð‬ישט קיין רעכט מבטל צו זיין א מצוה אדער הייסן א מע‪ð‬טש עובר זיין אויף די תורה‪ .‬אזוי‬ ‫ווערט געברע‪ð‬גט אין שו"ת תשובה מאהבה )חלק ג' סוף סימן שע"ז(‪.‬‬ ‫ממילא קומט אויס אז דו טארסט זיך אפילו ‪ð‬ישט רעכע‪ð‬ען מיט זייער ווידערשטא‪ð‬ד; דו דארפסט מכבד זיין דיין טאט‪ð‬ס ווייב אפילו עס טוט וויי דיין‬ ‫עכטער מאמע‪ ,‬און דו דארפסט מכבד זיין דיין מאמעס מאן אפילו עס טוט וויי דיין עכטן טאטן‪ .‬אוודאי‪ ,‬אויב דו האסט א ברירה עס צו טון אזוי אז‬ ‫זיי זאלן ‪ð‬ישט זען אדער באמערקן‪ ,‬איז דא א מצוה מן התורה מכבד צו זיין דיי‪ð‬ע עכטע עלטערן און זיי ‪ð‬ישט מצער צו זיין‪ ,‬אבער זיי קע‪ð‬ען ‪ð‬ישט‬ ‫געוועלטיגן אויף דיר אדער דיר איי‪ð‬טיילן גאר‪ð‬ישט לגבי די מצוה‪ .‬צו דער מצוה ביסטו מחויב פו‪ð‬קט ווי צו אלע מצוות מן התורה‪ ,‬זיי האבן ‪ð‬ישט קיין‬ ‫רעכט אריי‪ð‬צורעדן‪ ,‬און דו קע‪ð‬סט זיך ‪ð‬ישט רעכע‪ð‬ען מיט זיי – פו‪ð‬קט ווי דו קע‪ð‬סט זיך ‪ð‬ישט רעכע‪ð‬ען מיט זיי ווען עס קומט צו היטן שבת‪ ,‬יום טוב‪,‬‬ ‫אדער סיי וועלכע מצוות עשה אדער לא תעשה‪.‬‬ ‫טאמער אבער דארפסטו יעצט מכבד זיין דיין עכטע מאמע‪ ,‬זי הייסט דיר עפעס טון‪ ,‬און אין די זעלבע צייט דארפסטו עפעס טון פאר דיין טאט‪ð‬ס ווייב‪,‬‬ ‫גייט די מאמע שטע‪ð‬דיג פריער‪ .‬אזוי ברע‪ð‬גט דער מהרש"ג )חלק ב' סימן ג'(‪ ,‬אז כבוד אמו וכבוד אביו קומען שטע‪ð‬דיג פריער‪ ,‬ווייל דאס שטייט בפירוש‬ ‫אין פסוק‪ ,‬בשעת די א‪ð‬דערע לער‪ð‬ט מען ארויס פון א דרשה; און וואס עס שטייט בפירוש אין די תורה איז שטע‪ð‬דיג פריער ווי דאס וואס מען לער‪ð‬ט‬ ‫ארויס פון א דרשה‪.‬‬ ‫הלכה למעשה ביי שמחות‬ ‫ממילא דארף מען וויסן אז די תשובה אויף די שאלה איז אזוי‪ :‬עס מאכט זיך זייער אפט אז דעם טאט‪ð‬ס ווייב מאכט חתו‪ð‬ה אירע קי‪ð‬דער אדער‬ ‫איי‪ð‬יקלעך‪ ,‬דארף מען גיין אדער ‪ð‬ישט? לויט רוב פוסקים איז עס א מצוות עשה מדאורייתא‪ ,‬און מדרב‪ð‬ן איז עס א חיוב גמור צו גיין‪ ,‬ווייל מ'דארף‬ ‫איר מכבד זיין פו‪ð‬קט ווי מ'איז מכבד דעם טאטן‪ .‬די זעלבע זאך ווען דו מאכסט א שמחה‪ ,‬דארפסטו איי‪ð‬לאדן דיין טאט‪ð‬ס ווייב און דיין מאמעס מאן‬ ‫פו‪ð‬קט ווי דו לאד‪ð‬סט איין דיין טאטן און מאמע‪ ,‬ווייל דו ביסט מחויב זיי מכבד צו זיין‪.‬‬ ‫אסאך מאל מאכט זיך א קריגעריי; די קי‪ð‬דער קומען זיך ‪ð‬ישט אויס מיט דעם טאט‪ð‬ס ווייב אדער מיט דעם מאמעס מאן‪ .‬אפטמאל זע‪ð‬ען דא גרויסע‬ ‫מחלוקטן צווישן די צוויי משפחות וואס מען האט צוזאמגעשטעלט‪ .‬די שאלה איז וואס מען טוט‪.‬‬ ‫דער תירוץ אויף דעם איז אזוי‪ :‬ערשט‪ð‬ס‪ ,‬פארוואס זע‪ð‬ען דא קריגערייען? ווייל מע‪ð‬טשן ווייסן ‪ð‬ישט די הארבקייט‪ ,‬אז דאס איז א מצוות עשה דאורייתא‬ ‫און מ'איז מחויב זיי מכבד צו זיין‪ .‬עס איז ‪ð‬ישט ‪ð‬אר ווייל דו האסט ליב דיין טאטן דארפסטו מכבד זיין זיין ווייב; די תורה אליין הייסט דיר איר מכבד‬ ‫זיין‪ .‬עס איז א מצוות עשה מדאורייתא‪ ,‬אדער לכל הפחות מדרב‪ð‬ן‪ ,‬און עס איז ‪ð‬ישטא קיין וועג ארויס פו‪ð‬עם חיוב‪ .‬אויב מע‪ð‬טשן וועלן דאס וויסן‪,‬‬ ‫וועט זיין פיל וויי‪ð‬יגער מחלוקת‪.‬‬ ‫די צווייטע זאך וואס מ'דארף וויסן איז אז מיט יעדן מע‪ð‬טש אין די וועלט קען מען זיך דורכקומען‪ .‬דאס מיי‪ð‬ט אזוי‪ :‬ווען דו ביסט מצער דיין טאט‪ð‬ס‬ ‫ווייב אדער דיין מאמעס מאן‪ ,‬ביסטו עובר אויף צוויי איסורים – דו ביסט מצער דיין טאטן און דו ביסט מצער זיין ווייב; דו ביסט מצער דיין מאמע‬ ‫און דו ביסט מצער איר מאן‪ .‬דאס זע‪ð‬ען צוויי זייער הארבע מצוות עשה'ס‪ .‬מ'דארף וויסן אז די תורה הקדושה איז געגעבן געווארן פאר יעדן איי‪ð‬עם‪,‬‬ ‫און מ'קען איר מקיים זיין‪ .‬מ'דארף פארשטיין די הארבקייט און וויסן אז עס איז א מצוות עשה דאורייתא‪ .‬דער באשעפער האט שוין אריי‪ð‬געלייגט‬ ‫אין די תורה‪ ,‬און אין די קי‪ð‬דער וואס דארפן דאס דורכגיין‪ ,‬די כוחות זיי זאלן עס קע‪ð‬ען באווייזן‪ .‬זיי דארפן ‪ð‬אר צוגיין דערצו מיט אן א‪ð‬דערע צוגא‪ð‬ג‪.‬‬ ‫וויבאלד מ'קוקט אויף א צווייטע חתו‪ð‬ה פון די עלטערן כאילו דא זע‪ð‬ען פרעמדע מע‪ð‬טשן‪ ,‬ממילא ע‪ð‬טשטייען די אלע קריגערייען‪ .‬אבער איי‪ð‬מאל‬ ‫מ'כאפט אז מ'האט יעצט באקומען א ‪ð‬ייע מצוות עשה דאורייתא אדער מדרב‪ð‬ן פון כיבוד ומורא‪ ,‬דארף מען דאס מקיים זיין מיט שמחה און מיט אלע‬ ‫הידורים‪ ,‬פו‪ð‬קט ווי שאקלען לולב‪ ,‬הערן שופר‪ ,‬די מצוה פון שילוח הקן‪ ,‬אדער טלית און תפילין און אלע מצוות התורה‪ .‬עס איז א חלק פון די תורה‪,‬‬ ‫און די תורה גיט או‪ð‬ז די כוחות און דעם שכל דאס צו קע‪ð‬ען מקיים זיין‪ .‬מ'דארף מתפלל זיין‪ ,‬בעטן דעם אייבערשטן‪ ,‬און אריי‪ð‬טראכטן צו טון אלעס‬ ‫וואס מ'קען‪.‬‬ ‫ביי או‪ð‬ז און "פ‪ð‬ים מאירות"; אויב מ'גייט מיט דעם מהלך‪ ,‬קען מען זיך דורכקומען אפילו מיט די שווערסטע מע‪ð‬טשן און אין די שווערסטע מצבים‪,‬‬ ‫בפרט ווען עס איז א מצוות עשה דאורייתא‪.‬‬ ‫מ'דארף זיך האלטן צוזאמען‪ ,‬גיין אויף שמחות‪ ,‬און מקרב זיין די קי‪ð‬דער פון דעם טאט‪ð‬ס ווייב אדער דעם מאמעס מאן‪ ,‬ווייל דאס איז א חלק פון די‬ ‫מצוה פון כיבוד אב ואם‪ .‬דיין טאטע און מאמע‪ ,‬און דיין טאט‪ð‬ס ווייב און מאמעס מאן‪ ,‬האבן צער ווען איר קריגט זיך אדער ווען עס איז דא מחלוקת‬ ‫אין די משפחה‪ .‬די תורה הקדושה לאזט ‪ð‬ישט קיין מחלוקת; מחלוקת איז די הארבסטע זאך‪ ,‬און "דרכיה דרכי ‪ð‬ועם"‪ .‬דער אייבערשטער האט‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן ד פרשת כי תבוא יג לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫צוזאמגעשטעלט שידוכים‪ ,‬און ווען ער שטעלט צוזאם משפחות‪ ,‬גיט ער מיט די כוחות דאס דורכצומאכן‪ .‬מיר דארפן זיך ‪ð‬אר מקדש און מטהר זיין‬ ‫מיט אמו‪ð‬ה פשוטה אז מ'קען עס באווייזן‪.‬‬ ‫עס מאכט זיך אז א טאטע האט חתו‪ð‬ה געהאט און ער וויל מ'זאל רופן זיין ווייב "מאמע"‪ ,‬אדער די מאמע האט חתו‪ð‬ה געהאט און זי וויל מ'זאל רופן‬ ‫איר מאן "טאטע"‪ .‬בעצם איז עס א מצוה מן התורה דאס מקיים צו זיין‪ð ,‬אר וואס דען? דער עכטער טאטע אדער די עכטע מאמע קע‪ð‬ען האבן א קפידא‬ ‫אויף דעם‪ .‬כאטש מ'דארף מקיים זיין די מצוה און מ'קען זיך ‪ð‬ישט רעכע‪ð‬ען מיט די עלטערן דערויף‪ ,‬איז אבער דער מ‪ð‬הג העולם אז אין שטוב זאגט‬ ‫מען "טאטע" אדער "מאמע"‪ ,‬אבער אי‪ð‬דרויסן זאגט מען‪ ,‬למשל‪ ,‬דעם ‪ð‬אמען מיט'ן לעצטן ‪ð‬אמען – ווי "טאטע ראזע‪ð‬בערג" אדער "מאמע גרי‪ð‬בוים"‪.‬‬ ‫מ'לייגט צו א צווייטן ‪ð‬אמען כדי מחלק צו זיין צווישן די עכטע עלטערן און די שטיף‪-‬עלטערן‪ ,‬ווייל סוף‪-‬כל‪-‬סוף איז דא אין די תורה א חילוק צווישן‬ ‫דעם חיוב צו די עכטע עלטערן און די צוגעקומע‪ð‬ע‪ .‬אבער מ'דארף טון אלעס אין די וועלט וואס מ'קען זיי מכבד צו זיין‪ ,‬זיי ‪ð‬ישט מצער זיין‪ ,‬און זיי געבן‬ ‫דעם כבוד הראוי לויט אלע הלכות פון כיבוד אב ואם‪.‬‬ ‫זיך אומגיין די צוויי משפחות‬ ‫מע‪ð‬טשן פרעגן צי ס'איז דא א מציאות שבעולם אז צוזאמגעשטעלטע משפחות זאלן לעבן בדרך שלום‪ .‬די תשובה איז אזוי‪ :‬זייער אפט האבן דער טאטע‬ ‫אדער די מאמע חתו‪ð‬ה געהאט מיט שווערע מע‪ð‬טשן‪ ,‬וואס ביי או‪ð‬ז רופט מען דאס "בארדערליי‪ð‬ס"‪ .‬די קי‪ð‬דער פון ביידע משפחות דארפן הערן די‬ ‫שיעורים אויף בארדערליין‪ ,‬די שיעורים אויף געזו‪ð‬טארטיזם‪ ,‬די שיעורים אויף בין אדם לחבירו‪ ,‬פלא‪ð‬טער‪ ,‬מהלך המחשבה אין דעם ספר‪ ,‬אדער די‬ ‫שיעורים פון מ‪ð‬וחה שלימה‪ .‬דעמאלטס וועלן זיי וויסן און האבן א הדרכה‪ ,‬א וועג וויאזוי זיך אומצוגיין אין יעדן מצב‪ ,‬אין יעדן זמן‪ ,‬און אין יעדן‬ ‫מקום‪ .‬מען דארף טון וואס מען קען‪ ,‬און מען קען עס מאכן און באווייזן; אויב מען גייט בדרך התורה‪ ,‬קען מען עס באווייזן‪.‬‬ ‫דער חיוב פון כיבוד אב ואם ביי געטיילטע עלטערן‬ ‫און אז מען רעדט שוין פון דעם‪ ,‬דארף מען וויסן אז עס מאכט זיך אמאל ווען א טאטע און א מאמע שיידן זיך און ווערן צעטיילט‪ ,‬און די מאמע האלט‬ ‫אפ די קי‪ð‬דער פון גיין צום טאטן‪ ,‬אדער דער טאטע האלט אפ די קי‪ð‬דער פון גיין צו דער מאמע‪ ,‬צוליב פארשידע‪ð‬ע אויסריידן‪ .‬מען העצט די קי‪ð‬דער אז‬ ‫דער טאטע איז א שלעכטער אדער די מאמע איז א שלעכטע‪ ,‬אז זיי טוען עבירות אדער אז זיי זע‪ð‬ען מסוכן‪ ,‬סיי אין בין אדם לחבירו און סיי אין בין‬ ‫אדם למקום‪ .‬די קי‪ð‬דער דארפן וויסן אז זיי טארן ‪ð‬ישט פאלגן די עלטערן אין דעם; זיי האבן ‪ð‬ישט קיין שום רעכט צו פאלגן די עלטערן דערין‪ ,‬אפילו‬ ‫‪ð‬ישט או‪ð‬טער די בר מצוה‪ .‬עס זע‪ð‬ען דא פוסקים וואס האלטן — און מיר וועלן דאס מסביר זיין אין א שפעטערדיגן שיעור — אז קי‪ð‬דער זע‪ð‬ען מחויב‬ ‫בכיבוד אב ואם מדאורייתא‪ .‬על כל פ‪ð‬ים‪ ,‬מדרב‪ð‬ן זע‪ð‬ען זיי זיכער מחויב‪ ,‬און זיי טארן ‪ð‬ישט פאלגן ווען דער טאטע לאזט ‪ð‬ישט גיין צו דער מאמע אדער‬ ‫די מאמע לאזט ‪ð‬ישט גיין צום טאטן‪ .‬זיי זע‪ð‬ען עובר אויף אן איסור דאורייתא‪ ,‬און דער טאטע און די מאמע האבן ‪ð‬ישט קיין רעכט — ‪ð‬ישט על פי‬ ‫תורה‪ð ,‬ישט על פי דרך ארץ‪ð ,‬ישט מדאורייתא און ‪ð‬ישט מדרב‪ð‬ן — אפצוהאלטן די קי‪ð‬דער פון גיין געהעריג צום טאטן פו‪ð‬קט ווי צו דער מאמע‪ ,‬און‬ ‫צו דער מאמע פו‪ð‬קט ווי צום טאטן‪.‬‬ ‫דאס וואס מען האט איי‪ð‬געפירט — אן איי‪ð‬פירו‪ð‬ג וואס האט ‪ð‬ישט קיין עכטע מקורות‪ð ,‬אר איז געקומען דורך בעלי מחלוקת און גוואלדיגע גבר אלמ'ס‪,‬‬ ‫מע‪ð‬טשן מיט ווילדע און גוי'אישע מיי‪ð‬ו‪ð‬גען — אז מען טיילט איין אז די קי‪ð‬דער גייען צו דער מאמע און מען גיט פו‪ð‬קטליכע זמ‪ð‬ים ווען מען מעג גיין‬ ‫צום טאטן‪ ,‬און ‪ð‬אר אויב דער טאטע צאלט געלט‪ ,‬דאס איז הו‪ð‬דערט פראצע‪ð‬ט קעגן די תורה און עס איז ‪ð‬ישט אויסגעהאלטן‪ .‬אויב וועסטו פרעגן‪ :‬ווען‬ ‫מען גייט אין בית דין פסק'‪ð‬ט דאך בית דין אזוי‪ ,‬און אזוי איז דער סדר העולם? דאס איז ‪ð‬אר געמאכט געווארן כדי עס זאל זיין א סדר‪ .‬וויבאלד דער‬ ‫טאטע און די מאמע קריגן זיך און זע‪ð‬ען עובר אויף די תורה‪ ,‬און בית דין וויל ‪ð‬ישט אז די קי‪ð‬דער זאלן אויפוואקסן ווי חיות מטורפות אן קיין חי‪ð‬וך‪,‬‬ ‫האבן זיי ‪ð‬ישט קיין ברירה און זיי מאכן א שטיקל סדר‪ .‬אבער באמת איז דאס קעגן די תורה און עס איז ‪ð‬ישט אויסגעהאלטן; א קי‪ð‬ד דארף זיין ביים‬ ‫טאטן פו‪ð‬קט ווי ביי דער מאמע‪ .‬אוודאי דארף עס זיין אויף אן אופן אז דאס קי‪ð‬ד זאל אויסוואקסן און ווערן מחו‪ð‬ך ‪ð‬ארמאל‪ ,‬אבער דער חיוב חי‪ð‬וך‬ ‫אויף קי‪ð‬דער ליגט אויפ'ן טאטן‪ð ,‬ישט אויף דער מאמע‪ .‬דער חיוב פון לימוד התורה איז אויפ'ן טאטן‪ð ,‬ישט אויף דער מאמע‪ .‬די קי‪ð‬דער דארפן זיין‬ ‫ביים טאטן סאך מער ווי ביי דער מאמע‪ .‬די מאמעס אין אמעריקע האבן דורך ערכאות של עכו"ם שולט געווען אויף די קי‪ð‬דער‪ ,‬אבער דאס איז קעגן די‬ ‫תורה‪.‬‬ ‫חוץ אויב בית דין האט טאקע גובה עדות געווען אז דער טאטע קען ‪ð‬ישט מח‪ð‬ך זיין די קי‪ð‬דער — וואס דאס מאכט זיך ‪ð‬ישט זייער אפט — דעמאלטס‬ ‫פארשטייט זיך אז די קי‪ð‬דער דארפן זיין ביי דער מאמע‪ ,‬ווייל עס איז פשוט ‪ð‬ישט מעגליך צו גיין צום טאטן‪.‬‬ ‫די תורה איז דאך "דרכיה דרכי ‪ð‬ועם"‪ ,‬אזוי ווי מען מעג מחלל שבת זיין פאר א חולה; יעדע זאך האט איר כלל און איר יוצא מן הכלל‪ .‬אבער אפילו‬ ‫דעמאלטס דארפן די קי‪ð‬דער אסאך גיין צום טאטן און אסאך גיין צו דער מאמע; זיי דארפן זיין מקושר צו ביידע‪ ,‬און זיי האבן ‪ð‬ישט קיין רעכט זיך‬ ‫משעבד זיין אדער מורא האבן פון דער מאמע און ‪ð‬ישט גיין צום טאטן‪ .‬ווען די קי‪ð‬דער טוען זיך אן אן א‪ð‬דערע לבוש ווי דער טאטע אדער זיי טוישן דעם‬ ‫‪ð‬אמען‪ ,‬זע‪ð‬ען זיי עובר אויף כיבוד אב ואם מדאורייתא ומדרב‪ð‬ן‪ ,‬חוץ אויב זיי בעטן רשות פו‪ð‬עם טאטן און ער איז מוחל‪ .‬דא רעדט מען פון חמירא‬ ‫שבחמירות‪ ,‬עס זע‪ð‬ען ‪ð‬ישט קיין פשוט'ע זאכן‪ .‬ממילא דארפן סיי די עלטערן און סיי די קי‪ð‬דער וויסן אז מען דארף מח‪ð‬ך זיין די קי‪ð‬דער אויף כיבוד אב‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן ד פרשת כי תבוא יג לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫ואם‪ .‬עס איז ‪ð‬ישט אויסגעהאלטן די גא‪ð‬צע זאך ווען מען שיידט זיך‪ ,‬אז מען האקט אפ‪ ,‬מען טיילט אפ‪ ,‬מען העצט‪ ,‬אדער מען דערווייטערט די קי‪ð‬דער‬ ‫פון איי‪ð‬ע פון די עלטערן‪.‬‬ ‫דער חי‪ð‬וך באלא‪ð‬גט פארן טאטן‪ .‬די מאמעס דארפן וויסן ווען זיי שיידן זיך אז די קי‪ð‬דער דארפן טראגן דעם ‪ð‬אמען פו‪ð‬עם טאטן‪ ,‬זיי דארפן האבן די‬ ‫מ‪ð‬הגים פו‪ð‬עם טאטן און זיין לבוש‪ .‬די מאמע איז מחויב מח‪ð‬ך צו זיין די קי‪ð‬דער אויף כיבוד אב ואם אפילו ווען זי האט זיך אפגעטיילט‪ ,‬און דער טאטע‬ ‫דארף מח‪ð‬ך זיין די קי‪ð‬דער אויף כיבוד אב ואם אפילו מען איז אפגעטיילט‪ .‬ווען עס מאכן זיך שוועריגקייטן וואס זע‪ð‬ען ‪ð‬ישט מעגליך צו באהא‪ð‬דלען‪,‬‬ ‫איז די מצוה — אזוי ווי אלע מצוות התורה — אז מען קען ‪ð‬ישט זאגן קיין כללים‪ð ,‬אר מען דארף דן זיין יעדע זאך פרטיות'דיג‪.‬‬ ‫די סגולה פון כיבוד אב ואם צו ברע‪ð‬גען די גאולה‬ ‫דער אייבערשטער זאל העלפן אז אין זכות פון דער מצוה פון כיבוד אב ואם און דעם זכות פון מסירות ‪ð‬פש אויף כיבוד אב ואם‪ ,‬זאלן מיר אויסגעלייזט‬ ‫ווערן פו‪ð‬עם גלות‪ .‬ווייל דער כח פו‪ð‬עם גלות און דער כח פון עשו קומט פון דעם וואס מען איז ‪ð‬ישט מקיים כיבוד אב ואם‪ .‬דאס וואס עס זע‪ð‬ען דא‬ ‫אזויפיל גיטין בזמ‪ð‬י‪ð‬ו‪ ,‬ליידער‪ ,‬רחמ‪ð‬א ליצלן‪ ,‬איז גורם אזויפיל חולשות און ‪ð‬אכלעסיגקייט אין דער מצוה פון כיבוד אב ואם‪ ,‬און דאס איז חלילה‬ ‫איי‪ð‬ע פון די זאכן וואס זע‪ð‬ען מעכב די גאולה‪ .‬מען דארף מאכן אויף דעם תיקו‪ð‬ים‪ ,‬ובזכות זה וועלן מיר זוכה זיין צו דער גאולה שלימה במהרה דידן‪,‬‬ ‫אמן‪.‬‬ ‫זייט מזכה את הרבים צעשפרייט פ‪ð‬ים מאירות בכל קצוי תבל ‪845-414-8211‬‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן ה פרשת כי תצא ז לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫א גוט מארגן‪ ,‬דא‪ð‬ערשטאג פרשת כי תצא‪ ,‬ז' אלול תשפ"ו‪ .‬א פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן גוט מארגן; א פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן טאג‪,‬‬ ‫און א פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן "תמיד"‪.‬‬ ‫הייליגע‪ ,‬פרייליכע‪ ,‬לעכטיגע און לוסטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬האלטס מיט דעם היי‪ð‬טיגן "גוט מארגן"‪ .‬געוואלדיגע שיי‪ð‬ע און יסודות'דיגע יסודות וויאזוי‬ ‫אן צו גיין אין או‪ð‬זער הייליגן תורה'דיגן לעבן‪ :‬צו לעבן מיט הכ‪ð‬עה און ביטול הרצון צום רצון השם‪ ,‬צו לעבן מיט שפלות הרוח‪ ,‬און צו לעבן מיט אשב"ש‬ ‫– אמו‪ð‬ה‪ ,‬שלום‪ ,‬בטחון און שמחה‪ ,‬מיט פ‪ð‬ים מאירות‪ .‬צו לעבן מיט "ואתם הדבקים בה' אלקיכם חיים כולכם היום" – פאזיטיוו‪ ,‬פרייליך און לעכטיג‪.‬‬ ‫די מלחמה קעגן דעם יצר הרע דורך אחדות ה' און קריאת שמע‬ ‫שטייט די וואך אין די פרשה‪" :‬כי תצא למלחמה" – דאס מיי‪ð‬ט דאך די מלחמת היצר‪ ,‬ווי עס שטייט אין די ספרים הקדושים‪ .‬די תורה גיט או‪ð‬ז אן‬ ‫עצה וויאזוי מען קען זיך מתגבר זיין און זיך שטארקן אויף דעם יצר הרע‪ .‬זאגט די תורה הקדושה‪ð :‬ישט דורך ספרים חיצו‪ð‬יים‪ð ,‬ישט דורך די אלע‬ ‫שטודירטע חיצו‪ð‬ים‪ ,‬און ‪ð‬ישט דורך די אלע מי‪ð‬י אפיקורסים חלילה וחלילה‪.‬‬ ‫עס איז דא א פיל בעסערע עצה‪" :‬ושבית" – "ומייחדים שמך בכל יום תמיד"‪ .‬זע‪ð‬ען די ר"ת די אותיות ו'ש'ב'י'ת'‪ ,‬וואס איז מרמז אויף "ומייחדים שמך‬ ‫בכל יום תמיד"‪ .‬אז מען שרייט אויס דעם "אחד יחיד ומיוחד"‪ ,‬דעם "אין עוד מלבדו"‪ ,‬און מען זאגט "שמע ישראל ה' אלקי‪ð‬ו ה' אחד"‪ ,‬באקומען מיר‬ ‫מיט דעם אלע כוחות‪ ,‬מוחות‪ ,‬טאלא‪ð‬טן‪ ,‬חושים‪ ,‬און אלע כשרו‪ð‬ות וואס מיר דארפן צו קע‪ð‬ען מתגבר זיין אויף דעם יצר הרע‪.‬‬ ‫עס איז א מפורש'ע גמרא אין מסכת ברכות דף ה'‪ :‬א מע‪ð‬טש זאל שטע‪ð‬דיג מרגיז זיין דעם יצר טוב אויף דעם יצר הרע‪ .‬דוד המלך זאגט‪" :‬רגזו ואל‬ ‫תחטאו"‪ ,‬און איי‪ð‬ע פון די עצות וואס די גמרא ברע‪ð‬גט איז אז מען זאל לייע‪ð‬ען קריאת שמע‪.‬‬ ‫יעצט‪ ,‬ווען מען טראכט זיך אריין אין די גמרא‪ ,‬זעט מען אז די גמרא זאגט אלס ערשטע זאך אז מען זאל עוסק זיין בתורה‪ .‬אויב דאס העלפט ‪ð‬ישט‪,‬‬ ‫זאל מען לייע‪ð‬ען קריאת שמע; און אויב דאס העלפט אויך ‪ð‬ישט‪ ,‬זאל מען דערמא‪ð‬ען פארן מע‪ð‬טש דעם יום המיתה – אז עס וועט קומען א טאג ווען ער‬ ‫וועט דארפן אוועקגיין פון די וועלט‪.‬‬ ‫פרעגן די מפרשים‪ :‬ווען דער יצר הרע רייצט זיך מיט א מע‪ð‬טש און ציט אים צו עבירות‪ ,‬און דער מע‪ð‬טש גייט אריין אין א קאך‪ ,‬א התלהבות און א‬ ‫ברען צו טון דעם רצון פון דעם יצר הרע‪ ,‬צו טון די עבירה‪ ,‬ער שפירט אז ער קען זיך ‪ð‬ישט באהערשן‪ ,‬ער קען זיך ‪ð‬ישט איי‪ð‬האלטן‪ ,‬ער ווייסט אז ער‬ ‫גייט איין טאג אוועקגיין פון די וועלט‪ ,‬פארוואס זאל דאס העלפן אז ער זאל זיך יעצט קע‪ð‬ען מתגבר זיין אויף דעם יצר הרע? פיין‪ ,‬ער פארשטייט אז‬ ‫ער גייט איין טאג אוועקגיין פון די וועלט‪ ,‬אבער דער יצר הרע רייסט שטיקער פון אים‪ ,‬ס'ברע‪ð‬ט‪ ,‬ער שפירט ער קען ‪ð‬ישט‪ ,‬ער האלט עס ‪ð‬ישט אויס‪ ,‬ער‬ ‫קען ‪ð‬ישט‪ ,‬ער מוז‪ .‬ווייל ער גייט יעצט טראכטן אז עס קומט א טאג וואס מ'ווערט ‪ð‬פטר פון די וועלט‪ ,‬גייט דער יצר הרע אוועקגיין פון אים? פארוואס‬ ‫זאל אים דער יצר הרע וועגן דעם אפלאזן?‬ ‫די מעשה פו‪ð‬עם צעהלימער רב און דער באדייט פון "יום המיתה"‬ ‫‪ð‬אר וואס דען‪ ,‬מ'פארציילט אזא מעשה‪ :‬דער צעהלימער רב זכרו‪ð‬ו לברכה פון וויליאמסבורג איז געווען א זון פון דעם הייליגן "ערוגת הבושם" זכר‬ ‫צדיק וקדוש לברכה‪ .‬דער צעהלימער רב פלעגט ארומפארן געבן הכשרים‪ ,‬פאר "קדם" און פאר "דזשעי דזשעי"; ער האט געהאט זיי‪ð‬ע עטליכע הכשרים‬ ‫וואס ער האט געגעבן‪.‬‬ ‫איין טאג‪ ,‬אי‪ð‬עם טאג פון זיין טאט‪ð‬ס יארצייט‪ ,‬איז ער געווען אויפן וועג און ער האט זיך אפגעשטעלט אין א געוויסן שטעטל צו דאווע‪ð‬ען שחרית אין‬ ‫דעם ארטיגן בית המדרש‪ ,‬און ער האט זיך געשטעלט פארן עמוד‪ .‬איז א‪ð‬געקומען אהין אן עושר‪ ,‬א מתפלל קבוע אין יע‪ð‬עם בית המדרש‪ ,‬און ער האט‬ ‫אים געזאגט‪" :‬א‪ð‬טשולדיגט מיר‪ ,‬איך האב יארצייט און איך דארף דאווע‪ð‬ען פארן עמוד‪".‬‬ ‫דער הייליגער צעהלימער רב האט גראד מוותר געווען‪ ,‬ער האט זיך גערוקט אין א זייט און יע‪ð‬עם געלאזט דאווע‪ð‬ען‪ð .‬אכן דאווע‪ð‬ען האט יע‪ð‬ער געברע‪ð‬גט‬ ‫טייערע וויי‪ð‬ען און ברא‪ð‬פ‪ð‬ס צו געבן א "תיקון"‪ ,‬אבער מזו‪ð‬ות האט ער ‪ð‬אר געברע‪ð‬גט איין מין‪ .‬דער דאזיגער מין מזו‪ð‬ות האט געהאט אויף זיך א‬ ‫"קריעם" – א געשמאקע ווייכע איבערדעק – וואס האט שמוציג געמאכט די הע‪ð‬ט‪ ,‬און ביי געוויסע מע‪ð‬טשן זע‪ð‬ען אפילו די קליידער שמוציג געווארן‪.‬‬ ‫ער האט אפילו ‪ð‬ישט געברע‪ð‬גט קיין צווייטן מין‪ ,‬אז מ'זאל קע‪ð‬ען עסן פשוט'ע לעקעך‪.‬‬ ‫האט אים דער צעהלימער רב געפרעגט‪" :‬מיין טייערער איד‪ ,‬אזוי פיל מי‪ð‬י וויי‪ð‬ען און ברא‪ð‬פ‪ð‬ס ברע‪ð‬גסטו‪ ,‬אבער מזו‪ð‬ות ברע‪ð‬גסטו ‪ð‬אר איין מין? און‬ ‫‪ð‬אך אזא מין וואס מאכט שמוציג די הע‪ð‬ט און די קליידער ווערן דערפון פארשמירט?"‬ ‫האט אים דער גביר געע‪ð‬טפערט‪" :‬ווען דו וואלסט ווען געוואוסט ווי שטארק דער טאטע האט ליב געהאט דעם סארט קעיק‪ ,‬דעם לעקעך‪ ,‬דעם מין‬ ‫מזו‪ð‬ות‪ ,‬וואלסטו פארשטא‪ð‬ען פארוואס ער ברע‪ð‬גט עס‪ .‬היי‪ð‬ט איז זיין טאטע'ס יארצייט‪ ,‬און ער איז זיכער אז דער טאטע אין יע‪ð‬ע וועלט האט באמת‬ ‫ה‪ð‬אה אז מען טיילט דעם לעקעך וואס ער האט ליב געהאט פאר א‪ð‬דערע אידן‪".‬‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן ה פרשת כי תצא ז לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫דאס איז געווען די השגה פון דעם פשוט'ן איד‪ .‬דער צעהלימער רב האט געזאגט אז יעצט פארשטייט ער שוין דעם ע‪ð‬ין פון "יזכיר לו יום המיתה"‪ .‬דא‬ ‫האט ער געזען אז ווען עס קומט דער טאג פון יום המיתה‪ ,‬דער טאג פון די יארצייט‪ ,‬דערמא‪ð‬ט מען וואס דער מע‪ð‬טש האט ליב געהאט ווען ער האט‬ ‫געלעבט; ער האט דערמא‪ð‬ט אז זיין טאטע האט ליב געהאט דעם סארט לעקעך און דעם מין מזו‪ð‬ות‪.‬‬ ‫וואס וועט מען זאגן אויף דיר ביי דיין יארצייט?‬ ‫ווען דער יצר הרע קומט צו א מע‪ð‬טש און וויל אים איי‪ð‬רעדן צו טון אן עבירה – ס'ברע‪ð‬ט‪ ,‬ס'קאכט‪ ,‬ער רייצט אים אן אזוי שטארק – זאגן חז"ל‪:‬‬ ‫זאלסט געדע‪ð‬קען‪ ,‬דאס וועט מען איבערחזר'ן אין דעם טאג פון דיין יארצייט‪ .‬דאס מיי‪ð‬ט דער ע‪ð‬ין פון "יזכיר לו יום המיתה"‪ .‬א מע‪ð‬טש דארף זיין‬ ‫גא‪ð‬ץ לעבן טראכטן‪ :‬וואס וועט מען זאגן אויף אים אין דעם טאג פון זיין יארצייט? ווען די ‪ð‬שמה געפי‪ð‬ט זיך שוין אויף יע‪ð‬ער וועלט‪ ,‬וויל מען ‪ð‬ישט אז‬ ‫מ'זאל רעדן פון תאוות עולם הזה‪ ,‬און זיכער ‪ð‬ישט פון עבירות‪ .‬יעדער איי‪ð‬ער וויל דאך אז אין דעם טאג פון זיין יארצייט – דער הייליגער באשעפער‬ ‫זאל העלפן לאריכות ימים וש‪ð‬ים טובים‪ ,‬ודבריו חיים וקיימים – זאל מען רעדן ‪ð‬אר פון זיין עבודת השם און זיי‪ð‬ע מצוות און פון זיי‪ð‬ע מעשים טובים‪,‬‬ ‫ווייל דאס וועט זיין אן עילוי פאר זיין ‪ð‬שמה‪ .‬פאר דעם באקומט ער שכר אויף יע‪ð‬ער וועלט‪ ,‬לעולמי עד‪ ,‬און ל‪ð‬צח ‪ð‬צחים‪ .‬מה שאין כן אויב מ'וועט‬ ‫דערמא‪ð‬ען זיי‪ð‬ע תאוות און זיין ‪ð‬ישט‪-‬גוטע אויפפירו‪ð‬ג‪ ,‬וועט דאס דאך ברע‪ð‬גען חלילה וחלילה דאס פארקערטע פון שכר‪ ,‬דער הייליגער באשעפער זאל‬ ‫אפהיטן‪ .‬ממילא‪ ,‬זאגט דער צעהלימער רב‪ ,‬שטימט עס שוין זייער גוט‪ :‬עס שטייט ‪ð‬ישט "יזכיר לו המיתה"‪ð ,‬אר עס שטייט "יום המיתה"‪ ,‬וואס דאס‬ ‫מיי‪ð‬ט דעם יארצייט טאג‪.‬‬ ‫די עצה קעגן ‪ð‬סיו‪ð‬ות‪ :‬טראכט פון דיין יומא דהילולא‬ ‫איר הערט‪ ,‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער? א מע‪ð‬טש ווען ער האט ‪ð‬סיו‪ð‬ות‪ ,‬א מע‪ð‬טש ווען ער מוטשעט זיך מיט תורה‪ ,‬מיט עבודה‪ ,‬מיט יראת שמים‪,‬‬ ‫מיט תיקון המדות‪ ,‬מיט תאוות‪ ,‬מיט מחשבות זרות‪ ,‬מיט שמירת עי‪ð‬ים‪ ,‬מיט שמירת הפה‪ ,‬און מיט שמירת האז‪ð‬ים – ער שפירט איבערגעשטרע‪ð‬גט‪.‬‬ ‫דער יצר הרע רייסט שטיקער; ער וויל אז עס זאל ‪ð‬ישט זיין קיין פ‪ð‬ים מאירות‪ .‬דער יצר הרע וויל אז דו זאלסט מאכן מחלוקת‪ ,‬דו זאלסט ‪ð‬ישט האבן‬ ‫קיין אמו‪ð‬ה‪ ,‬זאלסט ‪ð‬ישט לעבן בשלום‪ ,‬זאלסט ‪ð‬ישט לעבן מיט בטחון‪ ,‬און זאלסט ‪ð‬ישט לעבן מיט שמחה; ‪ð‬אר דו זאלסט זיין בעצבות‪ ,‬אין א מרה‬ ‫שחורה‪ ,‬אראפגעלאזט‪ ,‬מיואש‪ ,‬אויפגערעגט‪ ,‬מיט טע‪ð‬ות ומע‪ð‬ות און מיט פאדערו‪ð‬גען פון א‪ð‬דערע מע‪ð‬טשן‪.‬‬ ‫די עצה אויף דעם איז‪ :‬טראכט‪ ,‬וואס וואלסטו געוואלט מען זאל זאגן אין דיין יומא דהילולא? ביי דיין יומא דהילולא וועסטו וועלן מען זאל זאגן‬ ‫וויפיל תורה דו האסט געלער‪ð‬ט‪ ,‬וויפיל התגברות און וויפיל מסירות ‪ð‬פש דו האסט געהאט פארן אייבערשטן‪ ,‬פאר די תורה‪ ,‬און פאר א‪ð‬דערע אידן;‬ ‫וואסארא עובד השם דו ביסט געווען‪ ,‬און וויאזוי דו האסט געלעבט מיט אמו‪ð‬ה‪ ,‬שלום‪ ,‬בטחון און שמחה‪.‬‬ ‫דאס זע‪ð‬ען זאכן וואס מען דארף זאגן ‪ð‬ישט צוליב כבוד‪ ,‬ווייל ‪ð‬אך מאה ועשרים איז שוין ‪ð‬ישטא קיין כבוד‪ .‬די סיבה פארוואס דו דארפסט אז מען זאל‬ ‫עס זאגן איז כדי מען זאל אויף דיר מלמד זכות זיין‪ ,‬און דו זאלסט האבן א מליץ יושר‪ .‬ווייל ווי מער מען רעדט פון א מע‪ð‬טש‪ð‬ס מעלות און א‪ð‬דערע‬ ‫מע‪ð‬טשן לער‪ð‬ען זיך ארויס פון דעם — סיי די קי‪ð‬דער‪ ,‬די איי‪ð‬יקלעך און די אור‪-‬איי‪ð‬יקלעך ביז סוף כל הדורות — און עס ווערט א פרסום כבוד שמים‬ ‫דערפון‪ ,‬דורך דעם ווערט דיין ‪ð‬שמה אלץ מער דערהויבן‪ .‬דיין שכר ווערט אויסגעברייטערט פיל מער ווי או‪ð‬זער השגה קען אפילו פארשטיין און וויסן‬ ‫דא אויף דער וועלט‪.‬‬ ‫איְבֶ "‪ ,‬ווען דער יצר הרע גייט ארויס אויף א מלחמה קעגן דיר און דו ווילסט צוריקגיין אויף א מלחמה קעגן אים‪,‬‬ ‫און ממילא‪" ,‬כִּ י ֵתצֵ א ל ִַמּלְחָ מָ ה עַ ל ֹ‬ ‫"אין עוֹד ִמ ְלּבַ דּוֹ"‪ ,‬זאלסט געדע‪ð‬קען "אֱ מֶ ת‬ ‫"וּשׁבִ יתוֹ"‪ ,‬ומיחדים שמך בכל יום תמיד‪ ,‬זאלסטו מייחד זיין זיין ‪ð‬אמען בכל יום תמיד‪ .‬זאלסט געדע‪ð‬קען ֵ‬ ‫ְ‬ ‫מַ ְלכֵּ‪ð‬וּ ֶאפֶס זוּלָתוֹ"‪ ,‬זאלסט געדע‪ð‬קען "לֵית אֲ ַתר פָּ‪ð‬וּי ִמנֵּיהּ"‪ ,‬און זאלסט וויסן אז דאס גייט דיך באגלייטן סיי אויף דער וועלט און סיי אויף יע‪ð‬ער‬ ‫וועלט‪ .‬דאס מאכט אז עס זאלן זיך דרייען ארום דיר מלאכים טובים און מלאכים מליצי יושר‪ .‬דאס וועט דיר ביישטיין ביים יום הדין הבא עלי‪ð‬ו‬ ‫לטובה; דאס וועט שטיין פאר דיר ביי יעדע מצב ווען מען וועט דיך משפט'ן און דן זיין אין הימל‪ ,‬און דאס וועט זיין פאר דיר לעולמי עד ול‪ð‬צח ‪ð‬צחים‪.‬‬ ‫א קוויטל צום רבי רבי אלימלך אין לובלין‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬א יו‪ð‬גערמאן האט דערציילט א הפלא'דיגע מעשה‪ .‬עס איז געווען אין יאר תשע"ח ווען ער איז געפארן קיין פוילן צו‬ ‫די יארצייט פו‪ð‬עם הייליגן רבי ר' אלימלך‪ .‬דעם שבת פארן יארצייט האבן זיי געפראוועט אין לובלין‪ .‬זו‪ð‬טאג האט ער געבעטן אז ער וויל אריי‪ð‬גיין זען‬ ‫די ישיבת חכמי לובלין‪ ,‬די ישיבה פון רבי מאיר שפירא‪ ,‬וואס א טייל דערפון די‪ð‬ט שוין היי‪ð‬ט אלס א האטעל‪ ,‬אבער מען האט איבערגעלאזט א חלק‬ ‫וואס מען קען ‪ð‬אך זען וויאזוי די ישיבה האט אמאל אויסגעקוקט‪ .‬ער האט געבעטן דעם מ‪ð‬היג פון די חבורה אז מען זאל אריי‪ð‬גיין באקוקן די ישיבה‪.‬‬ ‫זיי זע‪ð‬ען אריי‪ð‬געגא‪ð‬גען און ארומגעווא‪ð‬דערט פון איין צימער צום צווייטן‪ ,‬ביז זיי זע‪ð‬ען א‪ð‬געקומען אין א צימער וואו זיי האבן באמערקט א בריוו ליגן‬ ‫אויפן טיש‪ ,‬געשריבן לכבוד דעם רבי ר' מלך‪ .‬דער איד האט גלייך פארשטא‪ð‬ען אז דאס איז א קוויטל‪ .‬מסתם איז דא געווען א איד וואס איז אויך‬ ‫געקומען קיין פוילן‪ ,‬ער האט דא א‪ð‬געשריבן זיין קוויטל און עס פשוט איבערגעלאזט דא‪ .‬ער האט באשלאסן אז ער גייט מזכה זיין דעם איד און עס‬ ‫אליין טראגן צום רבי ר' מלך‪ ,‬היות זיי פארן דאך יעצט גלייך פון לובלין קיין ליזע‪ð‬סק‪ .‬ער האט עס אריי‪ð‬געלייגט אין טאש כדי עס מיטצו‪ð‬עמען‪ ,‬און‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן ה פרשת כי תצא ז לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫זיי זע‪ð‬ען אהי‪ð‬געפארן‪ .‬ער איז א‪ð‬געקומען קיין ליזע‪ð‬סק‪ ,‬ער האט דארט מתפלל געווען און אויסגעבעטן אלעס גוטס‪ ,‬אבער ער האט אי‪ð‬גא‪ð‬צן פארגעסן‬ ‫פו‪ð‬עם קוויטל‪ .‬למעשה‪ ,‬ווען ער איז שוין כמעט ארויס פו‪ð‬עם ציון‪ ,‬האט ער זיך דערמא‪ð‬ט אז ער האט דאס קוויטל ביי זיך‪ .‬ער האט עס ארויסגע‪ð‬ומען‬ ‫פון טאש און געוואלט אריי‪ð‬לייגן אויפן ציון‪ ,‬אבער זיין ‪ð‬ייגער האט זיך געשטארקט‪ ,‬האט ער א קוק געטאן אויפ'ן קוויטל און געזען אז עס זעט אויס‬ ‫ווי א פרוי האט עס געשריבן; עס איז געווען א פרוי'אישע הא‪ð‬טשריפט‪ .‬די פרוי שרייבט דארט פאר'ן רבי'ן ר' אלימלך אז זי בעט אים ער זאל זען אז‬ ‫דאס קוויטל זאל א‪ð‬קומען צו זיין ציון‪ .‬דאס הייסט‪ ,‬די פרוי איז בכלל ‪ð‬ישט געווען אויפ'ן וועג קיין ליזע‪ð‬סק‪ð ,‬אר זי איז געווען אין לובלין און דארט‬ ‫אראפגעלייגט א קוויטל געשריבן לכבוד פו‪ð‬עם רבי'ן ר' אלימלך‪ ,‬אז ער זאל זען אז דער קוויטל זאל א‪ð‬קומען צו אים ביומא דהילולא‪ .‬און דער הייליגער‬ ‫באשעפער האט געהאלפן‪ ,‬די תמימות און די ערליכקייט פון די פרוי איז א‪ð‬גע‪ð‬ומען געווארן ביים אייבערשטן‪ ,‬וכך הוה‪ ,‬דער באשעפער האט געשיקט א‬ ‫איד וואס זאל וועלן דורכגיין די אלע צימערן‪ ,‬טרעפן דעם צעטל און עס אפטראגן קיין ליזע‪ð‬סק‪.‬‬ ‫דער באשעפער פירט דיין תפילה צום ריכטיגן פלאץ‬ ‫איר הערט‪ ,‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער? מה דאך ווען מען שרייבט א בריוו פאר א צדיק קומט דער בריוו אן‪ ,‬ווען מיר שרייבן בריוו צום אייבערשטן‬ ‫– "רבו‪ð‬ו של עולם‪ ,‬איך בעט דיך‪ ,‬איך וויל מיין בריוו זאל א‪ð‬קומען צו דיר; מיין תפילה‪ ,‬מיין בקשה‪ ,‬מיין ווארעם הארץ און מיין געטריישאפט זאלן‬ ‫א‪ð‬קומען צו דיר" – הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬דער אייבערשטער זעט צו אז עס זאל א‪ð‬קומען‪.‬‬ ‫און פון דא קע‪ð‬ען מיר ברע‪ð‬גען א ראיה צו דעם וואס מיר זאגן שטע‪ð‬דיג פאר די הייליגע‪ ,‬לעכטיגע‪ ,‬לוסטיגע און גליקליכע "פ‪ð‬ים מאירות" אידן ביי די‬ ‫שיעורים‪ :‬ווען דו דארפסט עפעס פון א מע‪ð‬טש און דו קע‪ð‬סט עס אים ‪ð‬ישט זאגן‪ ,‬אדער דו ווילסט עס אים ‪ð‬ישט זאגן‪ ,‬אדער יע‪ð‬ער לאזט דיך ‪ð‬ישט‬ ‫רעדן צו אים – רעד צום אייבערשטן!‬ ‫די פרוי האט געשריבן א בריוו צו רבי ר' אלימלך‪ ,‬אז רבי ר' אלימלך זאל זען אז עס זאל א‪ð‬קומען צו אים א קוויטל ביום ההילולא‪ .‬מיר ‪ð‬עמען א‬ ‫תהילים‪ ,‬מיר דאווע‪ð‬ען צום אייבערשטן און מיר זאגן‪" :‬רבו‪ð‬ו של עולם‪ ,‬איך דארף רעדן צו יע‪ð‬עם און יע‪ð‬עם‪ ,‬איך וויל דאס זאגן‪ ,‬איך וויל דאס בעטן‪,‬‬ ‫איך וויל דאס פועל'ן‪ .‬הייליגער באשעפער‪ ,‬איך זאג די תפילה פאר דיר און איך בעט דיך‪ ,‬דו ביסט דאך א כל‪-‬יכול; דו העלפסט אלע אידן‪ ,‬דו ביסט דא‬ ‫פאר אלע אידן‪ ,‬דו טוסט אלעס – 'והוא לבדו עשה ועושה ויעשה לכל המעשים'‪ .‬איך בין ‪ð‬כ‪ð‬ע‪ ,‬איך בין זיך מכ‪ð‬יע או‪ð‬טער דיר‪ ,‬הייליגער באשעפער; טראג‬ ‫אריבער די הודעה פאר יע‪ð‬עם‪ ,‬מעלד אים איין‪ ,‬און מאך אז יע‪ð‬ער זאל פארשטיין וואס מיר דארפן פון אים‪ ".‬יע‪ð‬ער זאל מש‪ð‬ה זיין‪ ,‬יע‪ð‬ער זאל געבן‪,‬‬ ‫יע‪ð‬ער זאל קומען‪ ,‬יע‪ð‬ער זאל גיין‪ ,‬יע‪ð‬ער זאל ‪ð‬ישט טון‪ ,‬יע‪ð‬ער זאל יא טון — אלעס וואס מיר ווילן‪.‬‬ ‫דער הייליגער באשעפער טראגט אפ קוויטלעך וואס א מע‪ð‬טש שרייבט אין לובלין אויף ליזע‪ð‬סק‪ .‬דער הייליגער באשעפער טראגט אפ אלע או‪ð‬זערע‬ ‫קוויטלעך‪ ,‬וואו אימער מיר שרייבן זיי און וואו אימער מיר לייגן זיי‪ ,‬צוזאמען מיט אלע או‪ð‬זערע תפילות‪ .‬עס קומט אן צום ריכטיגן דעסטי‪ð‬אציע און‬ ‫צום ריכטיגן פלאץ‪ .‬וואס מיר דארפן האבן איז אמו‪ð‬ה פשוטה‪ ,‬באמת גלייבן אז דאס איז א גע‪ð‬וג‪ð‬דע השתדלות; גלייבן אז אויב עפעס איז ‪ð‬ישט געשען‪,‬‬ ‫האט עס ‪ð‬ישט געדארפט פאסירן‪ .‬עס איז ‪ð‬ישט אזוי אז עס איז ‪ð‬ישט געשען ווייל דו האסט ‪ð‬אר געדאוו‪ð‬ט צום אייבערשטער און גאר‪ð‬ישט געטון אליין‬ ‫– חלילה וחלילה אזוי צו טראכטן אדער צו זאגן‪ ,‬ווייל "כוחי ועוצם ידי" איז גאר‪ð‬ישט מיט גאר‪ð‬ישט‪ .‬וואס תפילה קען אויפטון‪ ,‬קען גאר‪ð‬ישט א‪ð‬דערש‬ ‫אויפטון‪ .‬אלא מאי‪ ,‬דער אייבערשטער ווייסט אז עס איז בעסער פאר דיר א‪ð‬דערש‪ ,‬און די תפילה וועט שוין א‪ð‬גע‪ð‬ומען ווערן אויף א‪ð‬דערע אופ‪ð‬ים אדער‬ ‫אין א‪ð‬דערע זמ‪ð‬ים‪ ,‬אבער א‪ð‬גע‪ð‬ומען וועט זי ווערן‪.‬‬ ‫רעדן צום באשעפער א‪ð‬שטאט זיך אויסצורעכע‪ð‬ען מיט מע‪ð‬טשן‬ ‫אבער מיר דארפן וויסן‪ :‬שפיר ‪ð‬ישט און טראכט ‪ð‬ישט אז דו מוזט יע‪ð‬עם עפעס זאגן‪ ,‬דו מוזט יע‪ð‬עם אריי‪ð‬פליקן‪ ,‬דו מוזט יע‪ð‬עם אריי‪ð‬געבן‪ ,‬אדער דו‬ ‫מוזט זיך אויסרעדן צו יע‪ð‬עם‪ .‬אויב דו שפירסט אז ס'וועט יע‪ð‬עם שטערן אדער וויי טון‪ ,‬אדער אז דו גייסט ‪ð‬ישט מצליח זיין‪ ,‬אדער ס'וועט ברע‪ð‬גען א‬ ‫פירוד לבבות‪ ,‬אדער וואס ס'זאל ‪ð‬אר זיין – גלייב אי‪ð‬עם הייליגן באשעפער‪ ,‬אי‪ð‬עם כל יכול‪ .‬כביכול‪ ,‬ווי וויי‪ð‬יגער השתדלות מיר דארפן מאכן‪ ,‬אלס מער‬ ‫דארפן מיר גלייבן‪.‬‬ ‫די ישוב הדעת פון ר' שלומק'ע זוויהלער‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬ר' אליהו ראטה האט דערציילט א הפלא'דיגע מעשה‪ :‬דער הייליגער ר' שלומק'ע זוויהלער פלעגט כסדר גיין אין‬ ‫מקוה‪ ,‬און דארט פלעגט מען אים פארליי‪ð‬ען די קוויטלעך‪ .‬בעיקר ר' אליהו ראטה‪ ,‬וואס איז געווען זיין גבאי‪ ,‬פלעגט אים פארליי‪ð‬ען די הזכרות וואס‬ ‫מע‪ð‬טשן האבן געשיקט מזכיר צו זיין‪ .‬ר' שלומק'ע זוויהלער פלעגט דורך די טבילה במקוה קומען צו א ישוב הדעת‪ ,‬און אזוי האט ער געקע‪ð‬ט ע‪ð‬טפערן‬ ‫אויף אלע שאלות וואס מ'האט אים געפרעגט‪ .‬און דא רעדט מען פון שאלות פון פיקוח ‪ð‬פש ממש‪ ,‬פיקוח ‪ð‬שמות‪ ,‬און איבער יעדן ע‪ð‬ין ברוח‪ð‬יות ובגשמיות‪.‬‬ ‫איי‪ð‬מאל האט זיך א‪ð‬געזאמלט א סך קוויטלעך‪ ,‬פילע שאלות און בקשות פון אידן‪ .‬ר' אליהו דערציילט‪ ,‬אז מען האט ממש געדארפט האבן רוח הקודש‬ ‫דאס אלעס צו באהא‪ð‬דלען‪ .‬דער הייליגער ר' שלמה'קע זוויהילער האט אים געזאגט‪ð" :‬ו‪ ,‬לאמיר גיין אין מקוה‪ ".‬ר' אליהו האט געטראכט ביי זיך‪:‬‬ ‫"דער רבי איז טאקע א גרויסער צדיק‪ ,‬דער הייליגער ר' שלמה'קע זוויהילער‪ ,‬אבער ביז אזוי ווייט? מען רעדט דאך דא פון ממש אפע‪ð‬ע רוח הקודש‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן ה פרשת כי תצא ז לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫וואס מען דארף האבן‪ ".‬דער הייליגער ר' שלמה'קע זוויהילער האט תופס מחשבה געווען וואס ער טראכט‪ ,‬און ער האט געזאגט פאר ר' אליהו אזוי‪:‬‬ ‫"עס זע‪ð‬ען דא וואס פרעגן‪ ,‬פון וואו קומט עס צו מיר אז איך זאל קע‪ð‬ען ע‪ð‬טפערן אויף אזעלכע שווערע שאלות‪ ,‬וואס חיים ומות זע‪ð‬ען תלוי אין דעם?‬ ‫עס רעדט זיך דאך פון ‪ð‬שמות און ‪ð‬פשות פון אידישע קי‪ð‬דער‪ .‬דער אמת איז‪ ",‬ע‪ð‬טפערט אים ר' שלמה'קע‪" ,‬מען דארף טאקע האבן א געוואלדיגע ישוב‬ ‫הדעת‪ ,‬און אזוי ווי מען דארף ישוב הדעת אויף דעם‪ ,‬גייט מען זיך קודם טובל'ן‪ ,‬און ‪ð‬אכדעם וועט מען ע‪ð‬טפערן כדרכו‪ ".‬ער איז טאקע געגא‪ð‬גען זיך‬ ‫טובל'ן‪.‬‬ ‫‪ð‬אכדעם וואס ר' שלמה'קע האט זיך גע'טובל'ט‪ ,‬האט ער געזאגט פאר ר' אליהו אזוי‪" :‬די וועלט זאגט אז עס איז היי‪ð‬ט דא חלילה א הסתר פ‪ð‬ים‪ .‬אין‬ ‫הימל פארטראגט מען דאס ‪ð‬ישט‪ .‬ווי קען מען זאגן אז עס איז דא א הסתר פ‪ð‬ים? לית אתר פ‪ð‬וי מי‪ð‬יה‪ ,‬עס איז דאך דא א התגלות כבוד השכי‪ð‬ה‬ ‫אומעטום‪ð .‬אר דער אייבערשטער שיקט אראפ מע‪ð‬טשן אויף דער וועלט זיי זאלן מגלה זיין אז עס איז ‪ð‬ישטא קיין הסתרה‪ ,‬מען זאל זען דורך זיי אז‬ ‫עס איז ‪ð‬ישטא קיין הסתרה‪ .‬און ממילא‪ ,‬צוליב דעם באקומט מען א כח פון הימל צו קע‪ð‬ען ע‪ð‬טפערן אויף די אלע שאלות‪".‬‬ ‫צו זען די ליכטיגקייט דורכ'ן הסתרה‪ :‬לעבן מיט פ‪ð‬ים מאירות‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬דער הייליגער באשעפער וויל מיר זאלן גלייבן אז עס איז ‪ð‬ישט דא קיין שום הסתרה‪ .‬עס איז טאקע אן "הסתרה‬ ‫שבתוך הסתרה"‪ ,‬אבער באמת איז ‪ð‬ישט דא קיין הסתרה‪ .‬פו‪ð‬קט ווי עס איז דא א מושג פון "טבע שלא בדרך הטבע"‪ ,‬אזוי אויך איז דא אן הסתרה‬ ‫בתוך הסתרה וואס איז באמת ‪ð‬ישט קיין הסתרה‪ .‬ווייל א איד וואס לעבט מיט פ‪ð‬ים מאירות‪ ,‬מיט אמו‪ð‬ה‪ ,‬שלום‪ ,‬בטחון און שמחה‪ ,‬און איז פרייליך‬ ‫מיט זיין חלק‪ ,‬ער זעט אין די הסתרה אליין אז עס איז ‪ð‬ישט דא קיין הסתרה‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬כלל ישראל מוטשעט זיך‪ ,‬סיי בין אדם למקום און סיי בין אדם לחבירו‪ ,‬אבער עס איז דא א געוואלדיגע התגלות‬ ‫אויף די וועלט‪ .‬פ‪ð‬ים מאירות איז אן התגלות וואס איז מגלה דעם כבוד שמים‪ .‬לאמיר זאגן א משל‪ ,‬א ש‪ð‬עלע משל‪ :‬עס איז אריי‪ð‬געקומען א בחור מיט‬ ‫געוואלדיגע בכיות; ער האט געהאט פראבלעמען מיט'ן מ‪ð‬הל און מיט'ן מגיד שיעור‪ ,‬קיי‪ð‬ער פארשטייט אים ‪ð‬ישט – ‪ð‬ישט די עלטערן און ‪ð‬ישט די חברים‬ ‫– און מען איז אים חושד אין יעדע זאך‪ .‬האבן מיר געזאגט פאר דעם בחור א זאך וואס איז אים געווען זייער שווער אראפצושלי‪ð‬גען‪" :‬טייערע בחור‪,‬‬ ‫אלעס וואס טוט זיך אפ אויף די וועלט איז אמו‪ð‬ה‪ .‬וואס מיי‪ð‬ט אמו‪ð‬ה? אז ‪ð‬אר דער אייבערשטער פירט די וועלט‪ .‬דער אייבערשטער שיקט דיר מודעות;‬ ‫אויב איי‪ð‬ער האט דיך פארשעמט אדער חושד געווען‪ ,‬האט דער אייבערשטער עפעס געוואלט פון דיר‪ .‬א בשר ודם טוט גאר‪ð‬ישט‪ ,‬אלעס קומט פו‪ð‬עם‬ ‫אייבערשטן‪ ,‬און אלעס זע‪ð‬ען מודעות און תביעות פו‪ð‬עם באשעפער‪".‬‬ ‫אויב דו וועסט ‪ð‬אר טראכטן וואס דער אייבערשטער וויל פון דיר‪ ,‬און לגבי אלע א‪ð‬דערע אידן וועסטו טראכטן וואס דער אייבערשטער וויל פון מיר‬ ‫ב‪ð‬וגע א‪ð‬דערע אידן‪ .‬אויף א‪ð‬דערע אידן וויל ער "ל ֹא ִתקֹּם וְ ל ֹא ִתטֹּר"‪" ,‬ל ֹא ִת ְשׂ‪ָð‬א ֶאת ָא ִחי בִּ ְלבָ בֶ "‪ ,‬און "וְ ָא ַהבְ ָתּ לְ ֵר ֲע כָּ מוֹ "‪ .‬דער אייבערשטער וויל‬ ‫דו זאלסט מוחל זיין‪ ,‬מוותר זיין‪ ,‬סובל זיין‪ ,‬מליץ יושר זיין‪ ,‬און לראות מעלת חבריהם ולא חסרו‪ð‬ם‪ .‬דאס וויל דער אייבערשטער‪ .‬פון דיר פערזע‪ð‬ליך‬ ‫וויל ער דו זאלסט ‪ð‬תעורר ווערן לתשובה‪ ,‬זאלסט טראכטן פון אלעס וואס דו טוסט ‪ð‬ישט ריכטיג‪ ,‬זאלסט הארעווען אויף דיי‪ð‬ע מדות‪ ,‬און האבן‬ ‫התגברות‪ .‬זאלסט הארעווען אויף אמו‪ð‬ה‪ ,‬אויף בטחון‪ ,‬זאלסט הארעווען אויף קריאת שמע‪ ,‬אויף תפילה‪ ,‬אויף תורה‪ ,‬און אויף תיקון המדות‪ .‬דאס‬ ‫בארואיגט א מע‪ð‬טש און דאס מאכט אים פרייליך; די א‪ð‬דערע וועג מאכט טרויעריג‪ð .‬אר די דרך התורה‪ð ,‬אר די תורה מאכט פרייליך‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬ס'איז דא אן הסתרה אז מע‪ð‬טשן מיי‪ð‬ען אז עס זע‪ð‬ען דא וועגן וואס קע‪ð‬ען מאכן פרייליך וואס זע‪ð‬ען קעגן די תורה‪,‬‬ ‫אבער ס'איז דא אן התגלות אז ס'איז דא א דרך התורה‪ ,‬ס'איז דא א בחי‪ð‬ה פון מוח שליט על הלב‪ .‬מיר האבן אזויפיל ספרי חסידות און ספרי מוסר‪,‬‬ ‫מיר האבן אזויפיל ספרים וואס זע‪ð‬ען או‪ð‬ז מחזק‪ ,‬הייבן או‪ð‬ז אויף‪ ,‬און שטארקן או‪ð‬ז‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע קי‪ð‬דער‪ ,‬מ'דארף מאכן א סעודת הודאה בלויז אויף דעם אליין וואס מ'קען זאגן אזא "גוט מארגן"‪ ,‬מ'קען מקבל זיין אזא "גוט‬ ‫מארגן"‪ ,‬און מ'קען ארבעטן אויף די אלע ווערטער פון א "גוט מארגן"‪ .‬אויף דעם אליין דארף מען דא‪ð‬קען און לויבן דעם אייבערשטן און פראווען א‬ ‫סעודת הודאה‪ .‬מיר דא‪ð‬קען טאקע דעם אייבערשטן אויף די חסדים גלויים‪ ,‬וואס ער איז חו‪ð‬ן דעת פאר אזויפיל טויז‪ð‬טער אידן; דער אייבערשטער‬ ‫זאל העלפן פארן גא‪ð‬צן כלל ישראל צו גיין בדרך התורה‪ ,‬בדרך פון מוח שליט על הלב‪" .‬ואתם הדבקים בה' אלקיכם חיים כולכם היום"‪" ,‬בכל דרכיך‬ ‫דעהו"‪ ,‬פועל'ט אלעס גוטס‪ ,‬כל מי‪ð‬י ישועות‪ ,‬און א לעכטיגן תמיד‪ ,‬אמן כן יהי רצון‪.‬‬ ‫הלכות כיבוד אב ואם‬ ‫שיעור כ"ו‪ :‬די מעלה פון סובל זיין און מכבד זיין עלטערן‬ ‫כיבוד אב ואם‪ ,‬צעין מי‪ð‬וט‪ ,‬דער זעקס און צווא‪ð‬ציגסטער שיעור‪ .‬זעקס און צווא‪ð‬ציג איז גימטריא שם הוי"ה‪ ,‬מדת הרחמים‪ .‬דער‬ ‫אייבערשטער זאל העלפן עס זאל ברע‪ð‬גען רחמים וחסדים גלויים פאר אלע אידישע קי‪ð‬דער‪.‬‬ ‫די ה‪ð‬הגה ווען עלטערן פירן זיך ‪ð‬ישט ריכטיג לויט'ן פלא יועץ‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן ה פרשת כי תצא ז לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫אין ספר פלא יועץ )אות ב'( שרייבט ער אזוי‪ :‬די מצוה פון א זון צו זיין טאטן איז מכבד צו זיין דעם טאטן און די מאמע‪ ,‬און מורא צו‬ ‫האבן פון דעם טאטן און פון דער מאמע‪ .‬אויב עס טרעפט זיך אז דער טאטע ווערט אין כעס אויפ'ן קי‪ð‬ד‪ ,‬ער שלאגט אים אדער ער שעלט‬ ‫אים פאר גאר‪ð‬ישט – פשוט ווייל דער טאטע האט עפעס א צער‪ ,‬אדער עפעס איז געשען אויף דער וועלט וואס האט גורם געווען אז דער‬ ‫טאטע זאל ווערן אויפגערעגט און אויסגעבן זיין כעס אויפ'ן קי‪ð‬ד; אדער אויב דער טאטע האט שלעכטע מדות‪ ,‬אדער ער האט א חסרון‬ ‫אין דעת‪ ,‬ער איז ‪ð‬ישט קלוג‪ ,‬ער איז באגרע‪ð‬יצט אדער ‪ð‬אריש – דארף דאס קי‪ð‬ד ‪ð‬וצן זיין שכל‪ ,‬ער זאל זיין א סובל און אלעס פארטראגן‪.‬‬ ‫וויאזוי איז דאס מעגליך? זאגט דער פלא יועץ‪ :‬ווייל ער האט אי‪ð‬זין לכבוד מצוות קו‪ð‬ו‪ ,‬פאר דעם כבוד פו‪ð‬עם הייליגן באשעפער‪ .‬ער זאל‬ ‫‪ð‬ישט ע‪ð‬טפערן‪ ,‬ער זאל זיך ‪ð‬ישט רייצן‪ ,‬ער זאל אים ‪ð‬ישט צוריקע‪ð‬טפערן שטרע‪ð‬ג‪ ,‬ער זאל אים ‪ð‬ישט פארשעמען‪ ,‬און ער זאל אפילו ‪ð‬ישט‬ ‫ארויסווייזן קיין צער; ער זאל אראפבייגן זיין קאפ‪ ,‬מקבל זיין דעם עול און דאס סובל זיין‪ .‬ער זאל ‪ð‬ישט מיד ווערן פון סובל זיין‪ ,‬ער זאל‬ ‫עס פארטראגן‪ ,‬און ער זאל האבן אי‪ð‬זין‪" :‬יעצט בין איך מקיים די מצוות הבורא‪ ,‬דאס האט דער אייבערשטער געהייסן‪ ".‬דער זעלבער‬ ‫באשעפער — לייגן מיר צו — וואס האט געהייסן פאסטן יום כיפור‪ ,‬זיצן אין א סוכה‪ ,‬לייגן תפילין און היטן אלע מצוות התורה‪ ,‬ער איז‬ ‫דער וואס הייסט דאס אויך‪ .‬יעצט בין איך מקיים די מצוה פון די תורה מיט אלע הידורים און חומרות‪ ,‬און מיט א גרי‪ð‬ג גליקליך הארץ‪,‬‬ ‫ווייל איך טו דעם רצון השם‪.‬‬ ‫דער לימוד פון דמא בן ‪ð‬תי‪ð‬ה און מבטל זיין דעם אייגע‪ð‬עם דעת‬ ‫אזוי דערציילט די גמרא‪ ,‬און דער פלא יועץ ברע‪ð‬גט עס אראפ‪ :‬דמא בן ‪ð‬תי‪ð‬ה איז געווען א גוי‪ ,‬און זיין מאמע איז געווען א שוטה וואס‬ ‫פלעגט אים טשעפע‪ð‬ען‪ .‬איי‪ð‬מאל האט זי גע‪ð‬ומען א בייטל געלט און עס אריי‪ð‬געווארפן אין וואסער‪ ,‬דאך האט ער איר ‪ð‬ישט פארשעמט‪.‬‬ ‫דער פלא יועץ לייגט צו‪ ,‬אז אוודאי ווען די טאטע און מאמע זע‪ð‬ען ב‪ð‬י דעת – ‪ð‬ארמאלע‪ ,‬קלוגע מע‪ð‬טשן מיט חכמה‪ ,‬בי‪ð‬ה און דעת – דארף‬ ‫א זון טראכטן אז די עלטערן זע‪ð‬ען גערעכט‪.‬‬ ‫און אויב איך האלט א‪ð‬דערש? זאגט ער אז דאס איז א חסרון אין די דעת פו‪ð‬עם קי‪ð‬ד‪ .‬עס איז די טבע פון קי‪ð‬דער שטע‪ð‬דיג צו טראכטן אז‬ ‫זיי זע‪ð‬ען גערעכט און די עלטערן ‪ð‬ישט‪ ,‬כאילו די עלטערן טוען זאכן וואס זע‪ð‬ען ‪ð‬ישט ריכטיג פאר זיי‪ .‬ער זאגט אז דאס קומט ווייל דאס‬ ‫קי‪ð‬ד האט ‪ð‬ישט קיין דעת‪ .‬אבער א קי‪ð‬ד וואס האט דעת און יראת ה' – וואס יראת ה' איז דאך אן אוצר – זאל טראכטן‪" :‬זיי טוען ריכטיג‬ ‫און איך טו ‪ð‬ישט ריכטיג; איך דארף מער מקבל זיין מוסר פון מיי‪ð‬ע עלטערן‪".‬‬ ‫ער שרייבט די ווערטער‪ :‬זאלסט זיך ‪ð‬ישט אפקערן פון וואס זיי הייסן‪ð ,‬ישט רעכטס און ‪ð‬ישט לי‪ð‬קס‪ .‬אפילו עס דאכט זיך דיר אז זיי זאגן‬ ‫אויף רעכטס אז עס איז לי‪ð‬קס און אויף לי‪ð‬קס אז עס איז רעכטס‪ ,‬זאלסטו טון דעם רצון פון דיין טאטע און מאמע‪ .‬דו זאלסט משתדל‬ ‫זיין מיט אלע דיי‪ð‬ע כוחות און מיט דיין גא‪ð‬צע געלט צו טון וואס דו קע‪ð‬סט מכבד צו זיין און אפגעבן כבוד פאר דיין טאטע און דיין מאמע‪.‬‬ ‫דאס איז דער ריכטיגער וועג וויאזוי מען דארף זיך פירן; אזוי שרייבט דער פלא יועץ‪.‬‬ ‫אן עצה‪-‬געבער‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬מיר דארפן דאס אריי‪ðð‬עמען אין קאפ‪ :‬מיר זע‪ð‬ען ‪ð‬ישט קיין בעלי פלוגתא מיט או‪ð‬זערע עלטערן‪ .‬יא‪,‬‬ ‫איך טראכט א‪ð‬דערש‪ ,‬מיין טאטע טראכט א‪ð‬דערש‪ ,‬און מיין מאמע טראכט א‪ð‬דערש‪ .‬די ערשטע זאך דארף מען או‪ð‬ז ווייזן רעספעקט‪,‬‬ ‫חשיבות און דערהויב‪ð‬קייט‪ .‬טאטע‪ ,‬איך פארשטיי דיך; מאמע‪ ,‬איך פארשטיי דיך‪ .‬דער אייבערשטער האט מיר געגעבן אן א‪ð‬דערע קאפ‬ ‫און אן א‪ð‬דערע ‪ð‬אטור‪ ,‬עס איז מיר טאקע שווער‪ ,‬אבער איך וויל טון אייער רצון און איך בין דא פאר אייך‪ .‬און א קי‪ð‬ד דארף באמת אזוי‬ ‫גלייבן און טראכטן ביי זיך אליין אויך‪.‬‬ ‫‪ð‬ישט פרובירן צו מח‪ð‬ך זיין אדער טוישן די עלטערן‬ ‫די ערשטע און וויכטיגסטע זאך‪ :‬קי‪ð‬דער טארן קיי‪ð‬מאל ‪ð‬ישט מח‪ð‬ך זיין עלטערן‪ ,‬קי‪ð‬דער טארן ‪ð‬ישט אויסלער‪ð‬ען עלטערן‪ ,‬און קי‪ð‬דער‬ ‫טארן ‪ð‬ישט פאררעכטן קיין עלטערן‪ .‬או‪ð‬ז דארפן זיך מכ‪ð‬יע זיין צו או‪ð‬זערע עלטערן‪ ,‬אזוי זאגט דא דער "פלא יועץ"‪ .‬או‪ð‬ז לער‪ð‬ען מיר זיי‬ ‫‪ð‬ישט אויס‪ ,‬או‪ð‬ז מאכן מיר זיי ‪ð‬ישט קלוג‪ ,‬או‪ð‬ז שיקן מיר זיי ‪ð‬ישט פאר הילף‪ ,‬און או‪ð‬ז שיקן מיר זיי ‪ð‬ישט קיין שיעורים אדער צעטלעך‬ ‫אז זיי זאלן ליי‪ð‬ען‪ ,‬זען און זיך לער‪ð‬ען‪.‬‬ ‫או‪ð‬ז לער‪ð‬ען מיר זיך וויאזוי מקיים צו זיין כיבוד אב ואם‪ ,‬וויאזוי זיך צו מכ‪ð‬יע זיין‪ ,‬און וויאזוי צו קע‪ð‬ען סובל זיין‪ .‬או‪ð‬ז גלייבן מיר מיט‬ ‫אן אמו‪ð‬ה פשוטה אין יעדן ווארט וואס שטייט אין די תורה‪ ,‬אין יעדן ווארט וואס שטייט אין די ספרי מוסר וחסידות און אין חז"ל‪ ,‬אז‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן ה פרשת כי תצא ז לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫או‪ð‬ז האבן מיר די כוחות דאס מקיים צו זיין‪ .‬א טאטע און א מאמע שטערן ‪ð‬ישט דאס לעבן‪ ,‬א טאטע און א מאמע העלפן דאס לעבן‪ .‬איי‪,‬‬ ‫דו גייסט דורך שוועריגקייטן? דאס איז דיין תפקיד און דיין תכלית החיים‪ ,‬דאס גייט דיר ברע‪ð‬גען פר‪ð‬סה‪ ,‬געזו‪ð‬ט‪ð ,‬חת און אריכות ימים‪.‬‬ ‫"למען ייטב לך" – אזוי שטייט אין די תורה‪.‬‬ ‫אסאך מאל טראכט א מע‪ð‬טש ‪ð‬ישט‪ :‬אן אתרוג וועט מען קויפן א טייערע‪ ,‬ציצית קויפט מען טייערע‪ .‬שילוח הקן – ווער וויל ‪ð‬ישט מקיים‬ ‫זיין שילוח הקן? ווען איי‪ð‬ער זיצט אין תפיסה‪ ,‬גייען אידן מיט א מסירות ‪ð‬פש; פדיון שבויים‪ ,‬ביקור חולים‪ ,‬הצלה‪ ,‬שומרים – מ'היט און‬ ‫מ'העלפט איין איד דעם צווייטן מיט א געוואלדיגע מסירות ‪ð‬פש‪ .‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬דאס אלעס קומט ‪ð‬ישט צו צו א‬ ‫פי‪ð‬טעלע פון כיבוד אב ואם‪.‬‬ ‫כיבוד אב ואם‪ :‬דער יסוד פון אמו‪ð‬ה און עבודת השם‬ ‫פאקוס און לעבן אין תורה ומצוות דארף זיין ארום כיבוד אב ואם‪ ,‬ווייל כיבוד אב ואם איז די יסוד פון אמו‪ð‬ה פשוטה‬ ‫או‪ð‬זער גא‪ð‬צער ָ‬ ‫אין די מסורה און אין בריאת העולם‪ .‬דער אייבערשטער האט געשטעלט כיבוד אב ואם גלייך צו כיבוד שמים און מורא שמים‪ ,‬ווייל דאס‬ ‫זע‪ð‬ען די גאר טיפע יסודות פון די‪ð‬ען דעם אייבערשטן‪ .‬אז מען איז מקיים כיבוד אב ואם מיט מסירות ‪ð‬פש און מיט אלע הידורים‪ ,‬מען‬ ‫איז סובל און מען איז מקבל‪ ,‬דעמאלטס איז מען מקבל און מען איז סובל דעם אייבערשטן מיט זיין תורה‪ .‬דאס איז או‪ð‬זער אמו‪ð‬ה‪ ,‬דאס‬ ‫איז או‪ð‬זער בטחון‪ ,‬און דאס איז או‪ð‬זער גא‪ð‬צע שמחת החיים‪.‬‬ ‫מיר זע‪ð‬ען קיי‪ð‬מאל ‪ð‬ישט דא צו טראכטן שלעכט אויף או‪ð‬זערע עלטערן; מיר זע‪ð‬ען ‪ð‬ישט דא זיי אויסצולער‪ð‬ען אדער זיי צו טוישן‪ ,‬מיר‬ ‫זע‪ð‬ען דא זיך אליין צו טוישן פאר זיי‪ .‬מיר זע‪ð‬ען דא צו געבן או‪ð‬זער הארץ פאר זיי‪ ,‬זיך מבטל צו זיין פאר זיי‪ ,‬און צו טון אלעס אין די‬ ‫וועלט אז זיי זאלן זיין פרייליך און צופרידן‪ .‬עס מאכט זיך אפילו א שוועריגקייט וואס א קי‪ð‬ד קען ‪ð‬ישט אלעמאל טון פו‪ð‬קטליך אדער‬ ‫‪ð‬אכגעבן פאר די עלטערן‪ ,‬אבער עס איז ‪ð‬ישט ווייל איך האלט א‪ð‬דערש‪ ,‬און ‪ð‬ישט ווייל איך בין קלוגער‪ ,‬און ‪ð‬ישט ווייל דו ביסט שוואך‬ ‫און דו ווייסט ‪ð‬ישט‪ ,‬און ‪ð‬ישט ווייל דו ביסט פארצייטיש‪ .‬חלילה צו זאגן אזעלכע ווערטער‪ ,‬און אוודאי ‪ð‬ישט זאגן פאר די עלטערן‪" :‬דו‬ ‫טשעפעסט מיט מיר‪ ,‬דו קלאפסט מיר‪ ,‬דו טוסט מיר וויי‪ ,‬דו האסט מיר ליב‪ ,‬דו האסט מיר פיי‪ð‬ט‪ ".‬חלילה‪ ,‬דאס טאר מען ‪ð‬ישט ארויסזאגן‬ ‫פו‪ð‬עם מויל‪.‬‬ ‫‪ð‬אר מען דארף זאגן פאר די עלטערן ווי גוט איר זע‪ð‬ט און ווי חשוב איר זע‪ð‬ט‪ ,‬און הלוואי וואלט איך געווען אויף אייער מדרגה‪ ,‬הלוואי‬ ‫וואלט איך געקע‪ð‬ט צוקומען צו טון דאס וואס איר ווילט‪ .‬הלוואי‪ .‬איך וויל אויך ‪ð‬ישט רעדן קיין לשון הרע‪ ,‬ווייל דער אייבערשטער האט‬ ‫אזוי גע הייסן; איך וויל מקיים זיין אלע מצוות התורה בהידור‪ ,‬און ווייל עס שטייט אין די תורה‪ .‬און אסאך מאל האב איך ‪ð‬סיו‪ð‬ות‪ ,‬איך‬ ‫האב ‪ð‬סיו‪ð‬ות אין כיבוד אב ואם‪ ,‬איך האב ‪ð‬סיו‪ð‬ות אין מיין לעבן‪ .‬עלטערן‪ ,‬פארשטייט מיך‪ ,‬אבער איך בין דא פאר אייך‪ ,‬און איך בעט‬ ‫איר זאלט מתפלל זיין פאר מיר‪ ,‬בעטס פאר מיר‪ .‬הלוואי זאל איך עס קע‪ð‬ען טון; דאס איז דער וועג וויאזוי מען פירט זיך אויף ביי כיבוד‬ ‫אב ואם‪.‬‬ ‫דער ווייטאג פון עלטערן וואס פילן זיך אליין און פארלאזט‬ ‫חלילה וחלילה זיך אפצואקן פון עלטערן‪ ,‬בלאזן אויף עלטערן‪ ,‬אדער איג‪ð‬ארירן עלטערן‪ .‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬עלטערן דארפן‬ ‫מען זאל קומען צו זיי אויף שבתים מיט די קי‪ð‬דער‪ ,‬מען זאל זיי רופן און מען זאל זיי פארציילן וואס עס טוט זיך‪ ,‬זיי ווילן מיטהאלטן‬ ‫און זיי ווילן לעבן‪ .‬איר ווייסט וויפיל עלטערן זיצן פארביטערט און צוקלאפט? זיי האבן ‪ð‬ישט מיט וועמען צו רעדן און זיי האבן זיך ‪ð‬ישט‬ ‫מיט וועמען דורכצורעדן; זיי הערן ‪ð‬ייעס פון די גאס און ווייסן גאר‪ð‬ישט וואס עס טוט זיך ביי די קי‪ð‬דער‪ ,‬זיי זע‪ð‬ען צוקלאפטע און‬ ‫צובראכע‪ð‬ע מע‪ð‬טשן‪.‬‬ ‫אוי קי‪ð‬דערלעך טייערע‪ ,‬ווי קע‪ð‬ט איר דאס צולאזן? איר ווייסט אז אין הימל פארשוויגט מען דאס ‪ð‬ישט‪ ,‬מען צאלט א פרייז פאר דעם‪,‬‬ ‫און פארקערט – פארקערט איז דאך דא אזויפיל שכר‪ .‬לאמיר זיך אריי‪ð‬לייגן מיט אלע כוחות מהדר צו זיין‪ ,‬זיך פארמערן און זיך‬ ‫פארבעסערן אין די מצוה‪ .‬דער עיקר איז צו לער‪ð‬ען די ספרים‪ ,‬טרעפן מוסר‪ ,‬חסידות‪ ,‬חז"ל‪ ,‬ליקוטים ספרים‪ ,‬און אריי‪ð‬קוקן אי‪ð‬עוויי‪ð‬יג‬ ‫אין שולחן ערוך‪ ,‬כדי זיכער צו מאכן אז דאס איז די מצוה אויף וואס מיר זע‪ð‬ען זיך מוסר ‪ð‬פש‪ ,‬וואס דאס גייט מקרב זיין די גאולה בעזרת‬ ‫השם בסיעתא דשמיא‪.‬‬ ‫זייט מזכה את הרבים צעשפרייט פ‪ð‬ים מאירות בכל קצוי תבל ‪845-414-8211‬‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן ערב שבת קודש פרשת כי תצא ח לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫א גוט מארגן‪ ,‬פרייטאג ערב שבת קודש פרשת כי תצא‪ ,‬ח' אלול תשפ"ד‪ .‬א פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן גוט מארגן; א פרייליכן‪,‬‬ ‫לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן טאג; א פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן ערב שבת קודש; א פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן שבת קודש;‬ ‫און א פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן תמיד‪.‬‬ ‫זיך צוגרייטן צום הייליגן שבת מיט שמחה און מ‪ð‬וחה שלום בית און רואיגקייט ערב שבת‬ ‫הייליגע‪ ,‬פרייליכע‪ ,‬לעכטיגע‪ ,‬לוסטיגע און גליקליכע אידישע קי‪ð‬דער‪ .‬ערב שבת קודש איז א צייט פון שמחה‪ð ,‬ישט קיין א‪ð‬געצויג‪ð‬קייט‪.‬‬ ‫מען דארף זיין פרייליך און רואיג‪ ,‬זיך מכבד זיין איי‪ð‬ער דעם צווייטן און זיך ארויסהעלפן איי‪ð‬ער דעם צווייטן – די עלטערן פאר די‬ ‫קי‪ð‬דער און די קי‪ð‬דער פאר די עלטערן – ‪ð‬אר מיט רואיגקייט‪ð ,‬אר מיט מ‪ð‬וחה ושמחה‪ ,‬אורה ליהודים‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬מען דארף מקבל זיין שבת פרי‪ .‬דאס מיי‪ð‬ט אראפלייגן דעם ווייסן טישטוך שוין ‪ð‬אך חצות‪ ,‬און פרובירן‬ ‫צו זען איבערצולאזן ווי וויי‪ð‬יגער ארבעט אויף ‪ð‬אך חצות‪ .‬על כל פ‪ð‬ים‪ ,‬זיכער ‪ð‬ישט צו טון קיין איבעריגע ארבעט וואס פעלט ‪ð‬ישט אויס‬ ‫ממש אויף שבת‪ .‬מען זאל זיך אראפלייגן אביסל זיך אפרוען‪ ,‬כדי מען זאל האבן צייט ‪ð‬אך פאר שבת זיך רואיגערהייט א‪ð‬טון די בגדי‬ ‫שבת‪ ,‬און מקבל שבת זיין מיט די שבת'דיגע קליידער מיט א רואיגקייט און מיט א שמחה‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬אזויפיל אידן דארפן ישועות‪ .‬צי‪ð‬דט די ליכט מיט צוויי מי‪ð‬וט פריער‪ ,‬מיט דריי מי‪ð‬וט פריער; און די‬ ‫גא‪ð‬צע משפחה‪ ,‬ווער עס קען און וואו מען קען‪ ,‬זאל ‪ð‬עמען א תהלים און זאגן תהלים פאר כלל ישראל‪ :‬פאר זיווגים הגו‪ð‬ים‪ ,‬פאר זרע של‬ ‫קיימא‪ ,‬פאר פר‪ð‬סה ברווח און פאר רפואות שלימות‪ ,‬ברוח‪ð‬יות ובגשמיות‪ ,‬גוף‪ð ,‬פש‪ ,‬רוח ו‪ð‬שמה‪.‬‬ ‫דער אור השבת‪ :‬די לעכטיגקייט וואס קומט אראפ ביים ליכט צי‪ð‬דן‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬דער זמן ווען די שבת מלכה קומט אריין איז א זייער לעכטיגע צייט ס'איז געווען א מעשה ביים הייליגן‬ ‫זיידן‪ ,‬כבוד קדושת מרן הגה"ק בעל ברכת שמים מקאשוי זצ"ל‪ .‬ער איז געווען זייער ‪ð‬ישט געזו‪ð‬ט און גאר שוואך‪ .‬עס איז געווען ערב שבת‬ ‫קודש‪ ,‬ער איז געזעסן אויף זיין בע‪ð‬קל א‪ð‬געטון בבגדי שבת‪ ,‬און ער איז געווען פארמוח'ט אין דביקות‪ .‬אי‪ð‬מיטן האט ער א פרעג געגעבן‪:‬‬ ‫"וואס איז דאס? וואס איז געשען?" האב איך אים געפרעגט‪" :‬זיידע‪ ,‬וואס איז געשען? וואס זעט דער זיידע אז עפעס איז געשען?" האט‬ ‫ער געזאגט‪" :‬וואס הייסט? ס'איז דאך געווארן עפעס אזוי לעכטיג!" האב איך אים געזאגט‪" :‬קיי‪ð‬ער האט ‪ð‬ישט א‪ð‬געצו‪ð‬דן דא יעצט קיין‬ ‫ספעציעלע לעקטער‪".‬‬ ‫פרעגט ער מיר‪" :‬וואס איז יעצט? וואו האלטן מיר יעצט?" ער איז שוין געווען זייער שוואך און זיי‪ð‬ע אויגן זע‪ð‬ען געווען גאר אפגעשוואכט‪.‬‬ ‫האב איך אים געזאגט‪" :‬עס איז ערב שבת קודש; זיידע‪ ,‬דו ביסט שוין א‪ð‬געטון שבת'דיג און גרייט צום דאווע‪ð‬ען‪ ".‬פרעגט ער‪" :‬ווי שפעט‬ ‫איז?" – אזוי פלעגט ער שטע‪ð‬דיג פרעגן וויפיל דער זייגער איז‪ .‬האב איך אים געזאגט‪" :‬יעצט איז אזויפיל און אזויפיל דער זייגער‪ ,‬און‬ ‫יעצט איז דער זמן הדלקת ‪ð‬רות‪ ".‬האט ער אויסגערופן‪" :‬אה‪ ,‬יעצט פארשטיי איך שוין; ס'איז אריי‪ð‬געקומען דער אור השבת!"‬ ‫איר הערט‪ ,‬הייליגע לעכטיגע קי‪ð‬דער? ער האט געזען אן אור‪ ,‬א לעכטיגקייט‪ .‬ווען די שבת מלכה קומט אריין‪ ,‬לאזט זיך אראפ א‬ ‫לעכטיגקייט‪ ,‬אן אור‪ ,‬און דאס דארף מען אויפ‪ð‬עמען ווען מ'איז א‪ð‬געטון שיין שבת'דיג מיט אלע בגדי שבת; מ'שטייט מיט א תהלים‪,‬‬ ‫מ'זיצט ביי א תהלים‪ ,‬מ'זאגט תהלים‪ ,‬און מ'בעט ביים אייבערשטן פאר די ישועה פון כלל ישראל‪ ,‬סיי פארן כלל און סיי פארן פרט‪,‬‬ ‫און פארשטייט זיך‪ ,‬פאר די גאולה שלימה‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬ס'איז אן עת רצון ווען מ'צי‪ð‬דט די ליכט פון שבת‪ .‬ווען מ'איז מקבל שבת אין צייט‪ ,‬זע‪ð‬ען מיר מוסיף‬ ‫צום שבת און מיר ווייזן פארן אייבערשטן ווי שטארק מיר האבן ליב דעם שבת‪ .‬מיר לויפן ‪ð‬ישט ארויס פו‪ð‬עם שבת גלייך ביים זמן‪,‬‬ ‫ווייל מיר ווייזן פארן אייבערשטן אז שבת איז ביי או‪ð‬ז ‪ð‬ישט קיין עול; מיר באלעקן זיך מיטן שבת‪ ,‬מ'ציט עס אריין פריער און מ'ציט‬ ‫עס ארויס שפעטער‪ .‬מיט דעם זע‪ð‬ען מיר אויך מקדש די וואכעדיגע טעג מיט א קדושה יתירה‪ ,‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪.‬‬ ‫אהבת ח‪ð‬ם און אחדות‪ :‬דער שליסל צו מ‪ð‬צח זיין די מלחמות‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן ערב שבת קודש פרשת כי תצא ח לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫ס'שטייט אין ספר אמרי שמעון פון רבי שמעון אהרן אגסי זצ"ל‪ ,‬איי‪ð‬ער פון די גדולי הספרדים‪ ,‬שרייבט ער אזוי‪ :‬חז"ל זאגן אז אין דעם‬ ‫דור פון אחאב האט מען מ‪ð‬צח געווען און געוואו‪ð‬ען די מלחמות‪ .‬פארוואס? ווייל ס'איז געווען אחדות; אידישע קי‪ð‬דער האבן זיך ליב‬ ‫געהאט איי‪ð‬ער דעם צווייטן‪ .‬אבער אי‪ð‬עם דור פון שאול המלך איז מען געפאלן אין די מלחמה‪ ,‬רחמ‪ð‬א ליצלן‪ ,‬ווייל ס'איז געווען מחלוקת‪.‬‬ ‫איְבֶ י י ֹאבֵ דוּ" אזוי‪ :‬אמאל פירט זיך דער אייבערשטער מיט מדת הרחמים קעגן די‬ ‫איְבֶ י ה' כִּ י ִהנֵּה ֹ‬ ‫ער טייטשט דעם פסוק "כִּ י ִהנֵּה ֹ‬ ‫פיי‪ð‬ט‪ ,‬און אמאל מיט מדת הדין‪ .‬וואו ליגט דער חילוק? דאס שטייט ווייטער אין פסוק‪" :‬י ְִתפּ ְָרדוּ כָּל ֹפּ ֲעלֵי ָאוֶן" – אויב ס'איז דא א פירוד‬ ‫איְבֶ י י ֹאבֵ דוּ"‪.‬‬ ‫הלבבות‪ ,‬דעמאלטס חלילה וחלילה איז מקוים דעם "כִּ י ִהנֵּה ֹ‬ ‫עס שטייט אין די וואכעדיגע פרשה‪" :‬וְ ַא ָתּה ְתּבַ עֵ ר הַ דָּ ם הַ נּ ִָקי"‪ .‬מען דארף מבער זיין די ש‪ð‬את ח‪ð‬ם‪ ,‬ווייל ש‪ð‬את ח‪ð‬ם איז גלייך ווי שפיכות‬ ‫דמים; עס פארגיסט ריי‪ð‬ע בלוט‪ .‬דאס דארף מען אויסראטן פון צווישן אידישע קי‪ð‬דער‪ .‬וואס וועט מען דורך דעם אויפטון? "כִּ י ֵתצֵ א‬ ‫איְבֶ " – דו וועסט מ‪ð‬צח זיין די מלחמה‪ .‬פרשת שופטים ע‪ð‬דיגט זיך מיט "וְ ַא ָתּה ְתּבַ עֵ ר הַ דָּ ם הַ נּ ִָקי"‪ ,‬און תיכף דער‪ð‬אך הייבט‬ ‫ל ִַמּלְחָ מָ ה עַ ל ֹ‬ ‫איְבֶ "‪ .‬דאס לער‪ð‬ט או‪ð‬ז אז אויב מען איז מבער די ש‪ð‬את ח‪ð‬ם – וואס ש‪ð‬את ח‪ð‬ם‪ ,‬רחמ‪ð‬א‬ ‫זיך אן פרשת כי תצא מיט "כִּ י ֵתצֵ א ל ִַמּלְחָ מָ ה עַ ל ֹ‬ ‫ליצלן‪ ,‬פארגיסט בלוט בחי‪ð‬ם ביי אידישע קי‪ð‬דער – און מען וועט עס אויסבייטן מיט אהבת ח‪ð‬ם‪ ,‬דעמאלטס וועט מען זוכה זיין צו "כִּ י‬ ‫איְבֶ וּ‪ְָ ð‬ת‪ð‬וֹ ה' אֱ הֶ י בְּ יָדֶ "‪ ,‬און מען וועט מ‪ð‬צח זיין די מלחמה‪.‬‬ ‫ֵתצֵ א ל ִַמּלְחָ מָ ה עַ ל ֹ‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬מיר האבן א מלחמת היצר פון אי‪ð‬עוויי‪ð‬יג און פון אי‪ð‬דרויסן‪ .‬וואו מען דרייט זיך און וואו מען שטייט‬ ‫היי‪ð‬ט‪ ,‬מיט די חי‪ð‬וך הב‪ð‬ים והב‪ð‬ות‪ ,‬מיט די מוסדות התורה בטהרת הקודש‪ ,‬סיי אי‪ð‬עם שטוב און סיי אי‪ð‬דרויסן פון שטוב‪ ,‬איז דא א‬ ‫מלחמת היצר מיט די כלים‪ ,‬מיט די ליי‪ð‬ען מאטריאלן‪ ,‬מיט די הערן מאטריאלן‪ ,‬מיט די אויגעלעך‪ ,‬מיט די הייליגע אויגן; מיר האבן‬ ‫אזויפיל מלחמת היצר‪.‬‬ ‫אז אידישע קי‪ð‬דער לעבן באחדות און מען האט אהבת ח‪ð‬ם ‪ -‬מען האט ליב א איד ווייל דער אייבערשטער וויל איך זאל אים ליב האבן‪.‬‬ ‫איך האב ליב מיין מאן ווייל דער אייבערשטער וויל איך זאל מיין מאן ליב האבן‪ ,‬און איך האב ליב מיין ווייב ווייל דער אייבערשטער‬ ‫וויל מען זאל די ווייב ליב האבן‪ .‬איך האב ליב מיי‪ð‬ע קי‪ð‬דער ווייל דער אייבערשטער וויל מען זאל זיי ליב האבן‪ ,‬און איך האב יעדעם ליב‬ ‫ווייל דער אייבערשטער וויל מען זאל זיי ליב האבן‪ .‬או‪ð‬זער אהבה איז ‪ð‬ישט תלויה בדבר; או‪ð‬זער אהבה איז א הייליגע‪ ,‬א תורה'דיגע‪,‬‬ ‫א דערהויבע‪ð‬ע‪ ,‬א לויטערע‪ ,‬א ריי‪ð‬ע‪ ,‬א הייליגע‪ ,‬א חשוב'ע‪ ,‬א מלכות'דיגע אהבה און ליבשאפט וואס יעדער איד האט איי‪ð‬ער צום‬ ‫צווייטן‪ .‬אלעס‪ ,‬אלעס ‪ð‬אר ווייל אזוי וויל דער אייבערשטער‪ .‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬דאס איז או‪ð‬זער עבודת הקודש‪.‬‬ ‫די כח פון שבח והודאה און אמו‪ð‬ה פשוטה‬ ‫א איד האט דערציילט‪ :‬עס איז אמאל געווען ערב פסח‪ ,‬מען דארף א‪ð‬גרייטן דעם יום טוב‪ ,‬ארויסרוימען דעם חמץ‪ ,‬אריי‪ð‬ברע‪ð‬גען דעם‬ ‫פסח‪ ,‬און איי‪ð‬קויפן פארן שטוב אלעס וואס מען דארף פאר די קי‪ð‬דערלעך‪ .‬און ליידער‪ ,‬זיין ווייב איז געווארן ‪ð‬ישט געזו‪ð‬ט‪ ,‬זייער שטארק‬ ‫‪ð‬ישט געזו‪ð‬ט לא עלי‪ð‬ו‪ .‬דער איד האט ממש א‪ð‬געהויבן פילן זייער איבערגעשטרע‪ð‬גט‪ ,‬פיל העכער זיי‪ð‬ע כוחות‪ .‬ער דארף באדי‪ð‬ען א ‪ð‬ישט‬ ‫געזו‪ð‬טע ווייב‪ ,‬ער דארף זיך אפגעבן מיט די קי‪ð‬דער‪ ,‬ער דארף צוגרייטן דעם פסח און ארויסרוימען דעם חמץ‪ .‬פון די א‪ð‬דערע זייט איז ער‬ ‫געווען זייער באזארגט וואס וועט זיין מיט זיין ווייב‪ ,‬מען דארף דאך מסדר זיין איר געזו‪ð‬ט מיט אלע דאקטוירים; ער איז געווען זייער‬ ‫באזארגט‪ .‬אבער ער האט געטון זיין תפקיד‪.‬‬ ‫עס איז געווען ‪ð‬אכן ערשטן סדר; ווען ער האט געע‪ð‬דיגט דעם ערשטן סדר‪ ,‬האט ער ערשט א‪ð‬געהויבן פילן אין די ביי‪ð‬ער‪ ,‬אין זיין הארץ‬ ‫און אין זיין מוח‪ ,‬די יסורים וואס ער איז דורכגעגא‪ð‬גען אין די פאר וואכן פאר פסח‪ .‬אזוי ווי ‪ð‬אכן ערשטן סדר בארואיגט מען זיך‬ ‫געווע‪ð‬ליך‪ ,‬דער דרוק און די פרעשור האבן אביסל ‪ð‬אכגעלאזט‪ ,‬האט ער עס א‪ð‬געהויבן פילן‪ ,‬און עס איז אים ממש שלעכט געווארן‪ .‬ער‬ ‫האט זיך געוואלט גיין לייגן שלאפן‪ ,‬כאפן א דרימל פארן דאווע‪ð‬ען‪ ,‬אבער ער האט בשום אופן ‪ð‬ישט געקע‪ð‬ט‪ .‬ער האט געפילט אז ער האט‬ ‫שוין ‪ð‬ישט קיין כח‪ ,‬ער פאלט אוועק; ער וויל האבן בטחון‪ ,‬ער וויל האבן אמו‪ð‬ה‪ ,‬אבער עס גייט ‪ð‬ישט‪.‬‬ ‫איז אים איי‪ð‬געפאלן‪ :‬וואס טוט א מע‪ð‬טש ווען ער וויל עפעס און ער האט עס ‪ð‬ישט? ער בעט דעם אייבערשטן‪ .‬האט ער געזאגט‪" :‬רבו‪ð‬ו‬ ‫של עולם‪ ,‬דו געסט מיר דאך לופט צו אטעמען‪ ,‬דו האסט מיר דאך געגעבן די אלע כוחות א‪ð‬צוגיין די פאר וואכן פאר פסח‪ ,‬דו האסט מיר‬ ‫געגעבן כח צו מאכן א סדר‪ .‬בעט איך דיר‪ ,‬יעצט געב מיר כח איך זאל האבן אמו‪ð‬ה‪ ,‬יעצט געב מיר כח איך זאל דיר קע‪ð‬ען דא‪ð‬קען‪ ,‬יעצט‬ ‫געב מיר כח איך זאל האבן כח א‪ð‬צוגיין‪ ".‬און אזוי האט ער געבעטן ביים הייליגן באשעפער‪ ,‬און דער הייליגער באשעפער האט געהאלפן‪,‬‬ ‫און ס'איז אים גרי‪ð‬גער געווארן‪ .‬די דאגות‪ ,‬די זארגן‪ ,‬און די פחדים האבן א‪ð‬געהויבן ‪ð‬אכצולאזן‪.‬‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן ערב שבת קודש פרשת כי תצא ח לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫אזוי ווי ער האט געשפירט אז עס לאזט ‪ð‬אך‪ ,‬האט ער זיך מורא'דיג אריי‪ð‬געלייגט אין דעם ע‪ð‬ין פון אמו‪ð‬ה ובטחון‪ ,‬פון "כגמול עלי אמו"‬ ‫– זיין דבוק צום אייבערשטן‪ ,‬זיך פארלאזן אויפן אייבערשטן‪ ,‬דא‪ð‬קען דעם אייבערשטן‪ ,‬און ארויפלייגן דעם גא‪ð‬צן פעקל אויפן באשעפער‪.‬‬ ‫דער יצר הרע האט ‪ð‬ישט גערוהט און אים געהאלטן אין איין באמוטשע‪ð‬ען‪ ,‬אבער ער האט זיך געהאלטן שטארק‪ .‬ער האט א‪ð‬געהויבן זאגן‬ ‫"מזמור לתודה"‪ ,‬דא‪ð‬קען און לויבן דעם אייבערשטן אויף יעדע זאך וואס ער האט יא‪ ,‬אויף וויאזוי ער מאכט אלעס אדורך‪ ,‬וויאזוי די‬ ‫קי‪ð‬דער ‪ð‬עמען עס אויף‪ ,‬און וויאזוי אלעס שטעלט זיך אין פלאץ‪ .‬ער האט א‪ð‬געהויבן לעבן און זען דעם טוב און דעם פאזיטיוו‪ ,‬די חסדים‬ ‫גלויים און די רחמים וחסדים פו‪ð‬עם אייבערשטן‪ ,‬און אזוי איז ער ווייטער א‪ð‬געגא‪ð‬גען‪.‬‬ ‫זאגן '‪ð‬שמת' און 'מזמור לתודה' אלס א רעצעפט פאר ישועות‬ ‫איין טאג האט ער געזען אז לא עלי‪ð‬ו ווערט דער מצב פו‪ð‬עם ב‪ð‬י בית‪ ,‬זיין ווייב‪ ,‬ערגער‪ .‬ער טראכט וואס ער זאל טון; ער וויל ‪ð‬ישט‬ ‫אוועקפאלן‪ ,‬ער וויל זיך האלטן שטארק‪ .‬ער איז אריי‪ð‬געגא‪ð‬גען אין צימער און א‪ð‬געהויבן זאגן "‪ð‬שמת"‪ .‬ער האט געזאגט פארן‬ ‫אויבערשטן‪" :‬איך קען יעצט קרעכצן‪ ,‬איך קען יעצט וויי‪ð‬ען‪ ,‬איך קען יעצט צובראכן און דערשראקן ווערן‪ ,‬אבער איך בין בוחר – איך‬ ‫קלייב אויס צו זאגן ‪ð‬שמת‪ .‬א‪ð‬שטאט צובראכן ווערן‪ ,‬וואס גייט מיר ‪ð‬ישט ברע‪ð‬גען קיין שום תועלת‪ ,‬און א‪ð‬שטאט דערשראקן ווערן‪ ,‬וואס‬ ‫גייט מיר גאר‪ð‬ישט העלפן‪ ,‬און א‪ð‬שטאט אריי‪ð‬פאלן אין אן עצבות‪ ,‬מרה שחורה און יאוש‪ ,‬וואס גייט ‪ð‬אר מאכן חורב‪ð‬ות‪ ,‬בין איך בוחר‬ ‫צו טון עפעס א‪ð‬דערש יעצט‪ :‬זאגן ‪ð‬שמת פארן אייבערשטן‪".‬‬ ‫ער האט געע‪ð‬דיגט ‪ð‬שמת און געזאגט‪" :‬רבו‪ð‬ו של עולם באשעפער‪ ,‬איך גיי מפרסם זיין מיי‪ð‬ע ישועות אין די גא‪ð‬צע וועלט; איך גיי מפרסם‬ ‫זיין פאר די גא‪ð‬צע וועלט ווי גוט דו ביסט‪ ,‬הייליגער באשעפער‪ .‬איך טראכט גוט‪ ,‬איך רעד גוט‪ ,‬ס'איז גוט‪ ,‬און איך גלייב אין דיר אז ס'איז‬ ‫גוט‪ ".‬ער האט געזו‪ð‬גען צום אייבערשטן‪ ,‬ער האט גערעדט צום אייבערשטן‪ ,‬און ער האט ארויסגעברע‪ð‬גט ווי גוט און ווי גרויס דער‬ ‫אייבערשטער איז‪ .‬אין די זעלבע צייט האט ער געבעטן פאר א ישועה מיט אמו‪ð‬ה פשוטה‪" :‬איך גלייב אי‪ð‬עם אייבערשטן‪ ,‬דו ביסט א כל‬ ‫יכול‪".‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ð ,‬אך עטליכע טעג פון דא‪ð‬קען און לויבן דעם אייבערשטן‪ ,‬זיך מחזק זיין מיט שמחה‪ ,‬מחזק זיין די‬ ‫משפחה‪ ,‬און מחזק זיין א‪ð‬דערע אידן – אז מ'זאל זען אויף אים א פרייליכקייט‪ ,‬א לעכטיגקייט און א דערהויב‪ð‬קייט – פלוצלי‪ð‬ג זעט ער‬ ‫ווי זיין ב‪ð‬י בית שטעלט זיך אויף‪ .‬זי גייט ארום‪ ,‬זי הויבט אן טון הויז ארבעט‪ ,‬זי ווירטשאפט‪ .‬ער גייט צו צו זיין ב‪ð‬י בית און פרעגט‪:‬‬ ‫"וויאזוי שפירסטו זיך? האסטו כח צו דעם? טוסטו זיך ‪ð‬ישט איבעררייסן?" האט זי געזאגט אז זי ווייסט ‪ð‬ישט‪ ,‬פלוצלי‪ð‬ג האט זי‬ ‫א‪ð‬געהויבן שפירן כאחד האדם‪.‬‬ ‫איר הערט‪ ,‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער? פארוואס זאל מען אוועקגעבן אפילו איין סעקו‪ð‬דע פון או‪ð‬זער לעבן אויף צו קרעכצן‪,‬‬ ‫וויי‪ð‬ען‪ ,‬פאר עצבות‪ ,‬טרויעריגקייט‪ ,‬מרה שחורה‪ ,‬זיך אפצורעדן אדער פאר יאוש? וואס האסטו דערפון? גאר‪ð‬ישט! דו פארדי‪ð‬סט‬ ‫גאר‪ð‬ישט דערפון! אין די צייט קע‪ð‬סטו זאגן "‪ð‬שמת"‪ ,‬דו קע‪ð‬סט זאגן "אדון עולם"‪" ,‬מזמור לתודה"‪ ,‬אדער "מזמור לדוד ה' רועי לא‬ ‫אחסר"‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬לאמיר זיך צוריק מחזק זיין און זיך צוזאמ‪ð‬עמען; זאגן מזמור לתודה אויף יעדע זאך וואס‬ ‫איך טו – בשעת איך טו עס‪ ,‬און ווען איך ע‪ð‬דיג עס צו טון‪ .‬מ'לעבט אין א "מזמור לתודה"‪ .‬אידישע קי‪ð‬דער זעען ישועות‪,‬‬ ‫ישועות שלא בדרך הטבע און בדרך הטבע‪ ,‬דורך זאגן מזמור לתודה‪ ,‬דורך זי‪ð‬גען מזמור לתודה‪ ,‬מזמור לדוד ה' רועי לא אחסר‪,‬‬ ‫און אדון עולם‪.‬‬ ‫הייליגע‪ ,‬לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬לעבן אין שמחה און לעבן אין שבח והודאה איז א זאך וואס פראדוצירט; דאס איז א זאך וואס ברע‪ð‬גט‬ ‫או‪ð‬ז ‪ð‬אר רווח‪ ,‬עס איז כולו רווח‪ .‬דאס איז דער רצון השם‪ ,‬און מיר האבן דערפון שכר אויף דער וועלט און אויף יע‪ð‬ער וועלט‪ .‬פשוט און‬ ‫פראקטיש ג ערעדט‪ ,‬איז דאס לעבן פיל זיסער‪ ,‬לעכטיגער און גליקליכער‪ ,‬הייליגע‪ ,‬לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪.‬‬ ‫די מעשה פון רבי שלמה קארלי‪ð‬ער און דער 'זקן' וואס האט געוואלט אפקילן די חסידים‬ ‫דער הייליגער בעלזער רב האט אזוי דערציילט‪ :‬איין מאל איז געקומען אן עלטערער מע‪ð‬טש‪ ,‬א תלמיד חכם און אן איש מכובד‪ ,‬צום‬ ‫הייליגן רבי שלמה קארלי‪ð‬ער‪ .‬רבי שלמה קארלי‪ð‬ער האט אים זייער מכבד געווען און ארויסגעוויזן א גרויסע חביבות‪ .‬דער זקן האט‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן ערב שבת קודש פרשת כי תצא ח לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫א‪ð‬געהויבן זיך צו דרייען דארט צווישן די קארלי‪ð‬ער חסידים‪ ,‬און ער האט צוגעזען וויאזוי די חסידים דאווע‪ð‬ען הויך‪ ,‬אזוי ווי מ'פירט זיך‬ ‫אין קארלין; מ'שרייט און מ'גיסט זיך אויס דאס הארץ בלב ו‪ð‬פש חפצה‪.‬‬ ‫האט ער א‪ð‬געהויבן צו רעדן צו די חסידים‪" :‬פאר וואס דארף מען דאווע‪ð‬ען אזוי? או‪ð‬זערע אבות האבן דאך ‪ð‬ישט אזוי געדאווע‪ð‬ט‪ ,‬און‬ ‫אויך די ת‪ð‬אים ואמוראים האבן ‪ð‬ישט אזוי געדאווע‪ð‬ט‪ .‬דאווע‪ð‬ט מער רואיג‪ ,‬טראכט מער אריין מיט מער כוו‪ð‬ה‪ .‬מען קען דאווע‪ð‬ען מיט‬ ‫א געוויסע התלהבו ת‪ ,‬מיט א קול און מיט א חיות‪ ,‬אבער פאר וואס שרייסטו? פאר וואס קאכסטו זיך אזוי? דער אייבערשטער הערט ווען‬ ‫מ'דאווע‪ð‬ט פשוט און ווען מ'דאווע‪ð‬ט שטיל; מער פון דעם דארף דער אייבערשטער ‪ð‬ישט די עבודה‪".‬‬ ‫אין קארלין איז דאך די עבודה געווען א‪ð‬דערש‪ ,‬אבער אזוי האט ער א‪ð‬געהויבן צו רעדן צו די חסידים און ער האט זיי א‪ð‬געהויבן שטארק‬ ‫אפצוקילן‪ .‬פארשטייט זיך אז א‪ð‬פא‪ð‬ג האבן זיי אים ‪ð‬ישט אויסגעהערט‪ ,‬אבער מצד הש‪ð‬י האבן זיי געזען אז דער רבי‪ ,‬דער הייליגער רבי‬ ‫שלמה קארלי‪ð‬ער‪ ,‬איז אים מקרב‪ ,‬ער איז אים מכבד און ער קוקט אים ארויף‪ .‬דערצו האט ער געהאט א שיי‪ð‬ע צורה פון א דערהויבע‪ð‬עם‬ ‫איד‪ ,‬דעריבער האבן זיי‪ð‬ע ווערטער א‪ð‬געהויבן צוביסלעך אריי‪ð‬צוגיין און ‪ð‬תקבל ווערן‪ ,‬ביז עס איז געווארן א געוואלדיגע חלישות און א‬ ‫שוואכקייט‪ ,‬וואס האט געברע‪ð‬גט א ירידה אין די עבודת התפילה ביי די חסידים פון רבי שלמה קארלי‪ð‬ער‪.‬‬ ‫ביז איין טאג האבן די חסידים אזוי געטראכט צווישן זיך‪" :‬וואס טוט זיך דא? ס'איז דאך דא א וועג וויאזוי דער רבי האט או‪ð‬ז‬ ‫אויסגעלער‪ð‬ט צו דאווע‪ð‬ען‪ .‬דאס דאווע‪ð‬ען האט אריי‪ð‬געברע‪ð‬גט אזא התלהבות‪ ,‬אזא ברען‪ ,‬אן אש להבה‪ ,‬אזויפיל כוו‪ð‬ה און אזויפיל‬ ‫‪ð‬א‪ð‬טקייט צום אייבערשטן‪ .‬דער רבי האט דאך אריי‪ð‬געלייגט אין או‪ð‬ז אזויפיל כוחות‪ ,‬ער האט או‪ð‬ז מסביר געווען און געגעבן צו פארשטיין‬ ‫די עבודת הקודש‪ ,‬די עבודת התפילה פון קארלין‪ .‬וואס טוט זיך דא? מ'שפירט אזא קרירות‪ ,‬מ'שפירט א ‪ð‬אכגעלאזטקייט‪ .‬וואס איז געשען‬ ‫מיט או‪ð‬ז? ‪ð‬אר ווייל דער איד זאגט עפעס? ווייל דער רבי איז אים מקרב און מכבד? צוליב דעם וועלן מיר זיך דען אוועקלאזן פון די‬ ‫געוואלדיגע עבודה וואס מיר האבן געלער‪ð‬ט ביים רבי'ן‪ ,‬וואו יעדער האט געשפירט אזא ווארימקייט און אזא התקרבות לאלוקות?"‬ ‫און זיי האבן ביי זיך אפגעמאכט‪ ,‬אז זיי גייען זיך פו‪ð‬עם עלטערן איד ‪ð‬ישט וויס‪ð‬דיג מאכן‪ .‬זיי האבן באשלאסן זיך צו האלטן גאר שטארק‬ ‫און צוריקגיין צו די עבודת התפילה אזוי ווי דער רבי האט זיי געלער‪ð‬ט‪ ,‬און זיי גייען זיך ‪ð‬ישט לאזן באאיי‪ð‬פלוסן פון גאר‪ð‬ישט וואס ער‬ ‫זאגט‪ð .‬אך מער פון דעם‪ ,‬זיי האבן אפגעמאכט אים מסלק צו זיין און ארויסרוקן פון בית המדרש‪ ,‬ער זאל זיך גיין ערגעץ א‪ð‬דערש; מ'זאל‬ ‫אים דערווייטערן און קיי‪ð‬ער זאל ‪ð‬ישט האבן קיין שייכות מיט אים‪ .‬זיי האבן דאס אפגעשמועסט און אים דערווארטעט‪ ,‬און ער איז‬ ‫טאקע ‪ð‬עלם געווארן‪.‬‬ ‫דער הייליגער רבי שלמה קארלי‪ð‬ער איז אריי‪ð‬געקומען און געזאגט פאר די חסידים‪" :‬זאלט איר וויסן אז דער זקן איז געווען דער סטרא‬ ‫אחרא אליין‪ .‬דער סטרא אחרא האט מקטרג געווען אויבן אין הימל אויף די עבודת התפילה פון די קארלי‪ð‬ער חסידים‪ ,‬טע‪ð‬ה'‪ð‬דיג אז זיי‬ ‫דאווע‪ð‬ען ‪ð‬ישט אמת'דיג און אלעס וואס זיי טוען איז ‪ð‬אר ווייל דער רבי וויל אזוי‪ .‬זיי דאווע‪ð‬ען ‪ð‬ישט באמת צום אייבערשטן און האבן‬ ‫‪ð‬ישט קיין הארץ צו אים; זייער גא‪ð‬צע עבודה איז ‪ð‬אר ווייל דער רבי זאגט אזוי‪ ,‬און זיי גייען ‪ð‬אך דעם רבי'‪ð‬ס מהלך כדי אים‬ ‫צופריד‪ð‬צושטעלן‪ .‬זיי מיי‪ð‬ען בכלל ‪ð‬ישט דעם אייבערשטן‪ .‬וועסטו זען‪ ,‬אז אויב דער רבי וועט ‪ð‬אכלאזן‪ ,‬וועלן זיי אויך ‪ð‬אכלאזן‪ ,‬ווייל זיי‬ ‫מיי‪ð‬ען ‪ð‬ישט דעם אייבערשטן‪".‬‬ ‫האט מען אויבן אין הימל מחליט געווען אז מען וועט שיקן די סטרא אחרא זיי אויסצופרואוון‪ .‬דער הייליגער רבי שלמה קארלי‪ð‬ער האט‬ ‫זיי געזאגט‪ ,‬אז ער האט עס ‪ð‬ישט געקע‪ð‬ט מגלה זיין פאר זיי‪ ,‬ווייל דאס איז דאך געווען א ‪ð‬סיון מן השמים‪ .‬ממילא האט ער געמוזט‬ ‫צוקוקן וויאזוי די סטרא אחרא רעדט זיי איין און פרובירט זיי איבערצורעדן‪ ,‬און ער האט גאר‪ð‬ישט געקע‪ð‬ט זאגן‪ .‬אבער יעצט‪ ,‬אזוי ווי‬ ‫איר זע‪ð‬ט עומד ב‪ð‬סיון געווען און איר האט זיך געשטארקט‪ ,‬האט מען געזען אז אייער עבודה איז יא לשם שמים – צו טון פארן אייבערשטן‬ ‫און זיך מקרב זיין צו אים‪ .‬ד ערפאר איז דער קטרוג בטל געווארן‪ ,‬די סטרא אחרא איז בטל געווארן‪ ,‬און עס איז געווארן "עושה שלום‬ ‫במרומיו הוא יעשה שלום עלי‪ð‬ו ועל כל ישראל ואמרו אמן"‪.‬‬ ‫זיך האלטן ווארעם צום אייבערשטן בדרך פ‪ð‬ים מאירות אשב"ש‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬זאלט איר וויסן‪ ,‬אז אויף "פ‪ð‬ים מאירות" איז אויך דא א יצר הרע וואס פרובירט אפצוקילן א מע‪ð‬טש‪.‬‬ ‫וואס איז פ‪ð‬ים מאירות? וואס איז אשב"ש? וואו שטייט עס? ווער זאגט עס? האבן או‪ð‬זערע רבי'ס יא אזוי גערעדט‪ ,‬אדער האבן או‪ð‬זערע‬ ‫רבי'ס ‪ð‬ישט אזוי גערעדט? איז עס יא די מסורה אדער ‪ð‬ישט די מסורה? די תשובה אויף דעם איז‪ :‬עס איז יא די מסורה‪ ,‬ווייל ביי "פ‪ð‬ים‬ ‫מאירות אשב"ש" זאגט מען ‪ð‬אר וואס עס שטייט אין די ספרים הקדושים‪ .‬גאר‪ð‬ישט ווערט ‪ð‬ישט געזאגט אן מקורות‪ð ,‬אר דאס איז דער‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן ערב שבת קודש פרשת כי תצא ח לחודש אלול תשפו‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫כח היצר אין או‪ð‬זערע צייטן‪ ,‬אפצוקילן יעדע דבר טוב‪ .‬אזוי איז געווען ביי רבי שלמה קארלי‪ð‬ער‪ ,‬און אזוי איז געווען זייט בריאת העולם;‬ ‫משה רבי‪ð‬ו‪ ,‬און אלע רועים‪ ,‬אלע שבעה רועים‪ ,‬און אזוי ווייטער די מלכים און די ‪ð‬ביאים – יעדער איי‪ð‬ער האט זיך געמוטשעט מיט דעם‪,‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ .‬צוליב דעם געבט מען ‪ð‬אך א שיעור און ‪ð‬אך א שיעור‪ ,‬און מען שטארקט זיך מדי יום ביומו זיך צו קע‪ð‬ען‬ ‫האלטן‪ .‬או‪ð‬זער כוו‪ð‬ה איז ‪ð‬ישט קיין פארטייאישע כוו‪ð‬ה‪ ,‬און או‪ð‬זער ציל איז ‪ð‬ישט צו די‪ð‬ען קיי‪ð‬עם‪ð ,‬אר דעם אייבערשטן; ‪ð‬אר צו זיין‬ ‫ווארעם צום אייבערשטן‪ ,‬ליב צו האבן דעם אייבערשטן‪ ,‬און זיך מכ‪ð‬יע זיין פארן אייבערשטן‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬חזקו ואמצו‪" ,‬חזק ויאמץ לבבכם וקוו אל ה'"‪ .‬דער הייליגער באשעפער זאל העלפן עס זאל זיין לעכטיג‪,‬‬ ‫פרייליך און לוסטיג פאר אלע אידן‪ .‬איר זאלט זוכה זיין צו אלעס גוטס‪ ,‬כל מי‪ð‬י ישועות‪ ,‬און א לעכטיגן תמיד‪ .‬גוט שבת‪ ,‬גוט שבת‪ ,‬אמן‬ ‫כן יהי רצון‪.‬‬ ‫זייט מזכה את הרבים צעשפרייט פ‪ð‬ים מאירות בכל קצוי תבל ‪845-414-8211‬‬