א חסידישע פארברענגען - אידיש · A Chasidisha Fabrangen - Yiddish — כי תבוא (2026-08-24)

גליון נד | פר' כי תבא תשפ"ו א חסידישער בסייעתא דשמיא
פארברענגען
נדבת ידידנו
מוה"ר ר' פנחס טודרוס הי"ו
לזכות הוריו הרב ברוך בנימין שי'
ולעילוי נשמת מרת מרים ע"ה
אלטהויז
קלייניקייט :וויאזוי? וויאזוי טאקע ברענגען
מיר אריין אלע אונזערע כוחות אין עבודת
איך שפיר זיך ליידיג ,כאטש
דער כח פון תורת החסידות
לימוד באופן שלא זכה ,תורה בלי
השם ,אויף אן אופן פון "כי תבוא" — מיט אונזער
גאנצער מהות?
איך טוה וואס מען דארף
יראת שמים ,תלמוד תורה בשכחה
על נותן התורה ,שבמילא יכול שני מאורות הגדולים
כי תבא //א פארברענגען
שילמוד שלא לעשות ,אפשרית מיר שטייען אין דעם שבת פאר דעם גרויסן
רק בלימוד שאינו עוסק באהבת טאג ח"י אלול (וואס פאלט יעדעס יאר אויס בסמיכות העכער פון דעם אלעם איז דא אבער עס קען זיך מאכן אמאל ,אז מיר טוען אלץ
הוי' ,יראתו ,יחודו וכו' . .משא"כ צו פר' כי תבוא) ,דער יום הולדת פון די 'שני דער עצם הנפש .דאס איז דער מקור פונעם וואס מען דארף; מיר דאווענען דריי מאל א טאג
בלימוד פנימיות התורה ,הנקראת מאורות הגדולים' ,דער הייליגער בעל שם טוב מענטשן'ס עצם חיות ,וואס איז העכער פון סיי מיט מנין ,מיר האבן א קביעות'דיגער שיעור און
אילנא דחייא ,שאינו בא בבחי' און דער בעל התניא זכותם יגן עלינו ועכי"א. וועלכע מחשבות און הרגשים .עס איז זיין סאמע מיר היטן אלע הלכות קלה כבחמורה — אבער
התלבשות לברר ניצוצות ,ועוסק דער בעל שם טוב האט מגלה געווען ביי כלל אינערליכסטער מהות ,וואו עס שיינט בגלוי ווי דאך שפירט מען אז עס פעלט אונז עפעס .עס
באופני אהבת הוי' ,יראתו ,יחודו ישראל דעם אור פון תורת החסידות ,און דער ער איז א "חלק אלוק ממעל ממש" און ווי ער איז שפירט זיך א געוויסער 'ליידיגקייט'.
וכו' . .הוא הוא המביאה ללב שלם, בעל התניא האט עס ווייטער פארשפרייט אויף איין זאך מיט תורה און מצוות .פון דארטן נעמט פון וואו נעמט זיך אט די הרגשה? און בעיקר,
וחי בהם בעסק תורתו .ובהיותה אן אופן פון "חכמה בינה ודעת" ,אז יעדער איד זיך דער אמת'ער כח פון אמונה און מסירות נפש. וויאזוי ערפילט מען אט די ליידיגקייט?
כנשמה לחיצוניות התורה ,מביאה זאל עס קענען פארשטיין און אריינברענגען
חיות גם בלימוד תורה הנגלית. אין זיין פערזענליכע ,טאג־טעגליכע עבודת אריינקומען אינגאנצן פנימיות וחיצוניות
. .וביחוד בימים אלו ,אשר כולנו השם (דע את אלקי אביך -ועבדהו בלבב שלם). די ספעציעלע מצוה פון ביכורים ,האבן דער געבוי פונעם נפש האדם איז
מתפללים :לך אמר לבי בקשו פני, עס קענען אמאל דורכגיין יארן אין וועלכע אידן לכאורה געדארפט ברענגען "כי תבוא צוזאמגעשטעלט פון אסאך שיכטן און מדריגות.
לחפש אחר פנימיות הלב ,שזהו ע"י מיר טוהן טאקע אלעס ריכטיג ,אבער מיר און אל הארץ" -גלייך ביים אריינקומען אין ארץ צום ערשט איז דא דער כח המעשה .דאס איז א
-את פניך הוי' אבקש ,הנה צריך אונזער עבודת ה' בלייבן ווי צוויי באזונדערע ישראל .חז"ל אבער דרש'נען ,אז די מצוה כח וואס דער אויבערשטער האט געגעבן דעם
להיות העסק באהבת הוי' ויראתו זאכן און אונזער אינערליכע מהות בלייבט האט זיך ערשט אנגעהויבן נאך די פערצן יאר מענטש צו קענען טוהן סיי וועלכע פיזישע
ובלימוד והתבוננות המביאים לזה. אינדרויסן דערפון .די פראבלעם איז אבער, פון כיבוש וחלוקה — ווען די אידן זענען שוין פעולות וואס ער דארף .זיך אויפשטעלן ,גיין,
אז די נשמה בלייבט נישט שטיל .עס שטופט געווען אינגאנצן מסודר אינעם לאנד. שרייבן וכדומה.
וזהו ההכנה הטובה להמשכת כסדר און עס לעכצט פאר אן אמת'ן כי פארוואס? ווייל דער אמת'ער אפטייטש פון דאס איז אבער נאר א חיצוניות'דיגער חלק
וגילוי :הוי' אורי -בר"ה -וישעי תבוא :אריינצוקומען אין אן פולן ,לעבעדיגן, "כי תבוא" איז ,אריינצוקומען אינגאנצן .דאס איז פונעם מענטש .דאס וואס א מענטש טוט,
-ביוהכ"פ ,להכתב ולהחתם פולשטענדיגן קשר מיט דער רבש"ע. על דרך ווי חז"ל זאגן (חולין לג ,ב)" :ביאה במקצת רעפלעקטירט נישט אייביג וואס שפילט זיך
לשנה טובה ,בטוב הנראה והנגלה דאס איז גענוי דער חידוש פון תורת לא שמה ביאה" .וממילא ,ערשט נאך וואס די באמת אפ ביי אים אין הארצן .אפילו בשעת
בגשמיות וברוחניות. החסידות: אידן האבן זיך פולקאם באזעצט און באקוועם א מענטש איז עוסק אין סיי וועלכע פיזישע
אגרות קודש ,ח"ד ,א'קצב
די נשמה באקומט דאך איר חיות דורך די געמאכט אין זייערע באזונדערע חלקות ,איז מעשים ,קען זיין קאפ און הארץ זיך געפינען
תורה -ווען מיר לערנען תורה ,איז עס מחזק דעמאלט געווען דער אמת'ער "כי תבוא". אין גאר אן אנדערע וועלט' ,אינדרויסן' פון די
י"ב ימים של חשבון נפש און מעורר די כוחות פון אונזער נשמה .וויבאלד דאס לערנט אונז א געוואלדיגער יסוד אין פעולות וואס ער טוהט (למשל ווען מען טוט עפעס
על הימים שמח״י אלול עד ר״ה אבער אז אין תורה גופא זענען דא צוויי חלקים, עבודת השם (לקוטי שיחות חי"ט ע' :)244 געצוואונגנערהייט ,אדער עכ"פ נישט ווילנדיגערהייט).
אמר כ״ק מו״ח אדמו״ר שהם י״ב זענען זיי ממילא פועל אויף די נשמה אויף ווען מיר דאווענען ,לערנען ,און זענען מקיים העכער פון דעם כח המעשה איז דא די
ימים של חשבון הנפש כנגד י״ב צוויי באזונדערע אופנים :דער אלגעמיינער א מצווה ,דארף עס זיין מיט אונזער גאנצער "כוחות פנימיים" .דאס איז דער שכל און די
חדשי השנה ,יום לחדש יום לחדש. חלק פון תורה — דער חלק הנגלה ,איז מחזק מהות .ביאה במקצת לא שמה ביאה .מיר דארפן מידות פונעם מענטש ,די כוחות וואס שאפן און
די כלליות'דיגע און גלוי'דיגע כוחות הנשמה. זיין אינגאנצן אריינגעטוהן דערין .נישט בלויז פירן זיינע מחשבות און הרגשים.
[ ]..עיקר חשבון הנפש צריך להיות תורת החסידות אבער ,וויבאלד עס איז פנימיות מיט אונזער כח המעשה ,נאר אויך מיט אלע דאס איז שוין א פיל מער פנימיות'דיגער
בנוגע לפנימיות התורה .בודאי התורה (נשמתא דאורייתא) ,איז עס ממילא מעורר כוחות פנימיים — ביז מיט'ן 'עצם הנפש' ,אזוי חלק פונעם נפש :דער אופן וויאזוי א
שצריך להיות חשבון בכל התרי״ג דער פנימיות הנשמה — דער עצם הנשמה .און אז "עס בלייבט נישט איבער קיין שום נקודה מענטש טראכט און זיין גאנצער אינערליכע
מצות ,בכל הפרטים והדקדוקים, ווען דער עצם הנשמה ווערט נתעורר — וואס אינעם מענטש וואס איז נישט דורכגענומען עמאציאנאלער געבוי ,דעקן פיל מער אויף
אבל כדוגמת "אבוך במאי הוי זהיר דארט איז דאך א איד און תורה ומצוות איין זאך מיט תומ"צ" (שם). וואוהין ער ליגט ,און וואס עס שפילט זיך
טפי" שעי״ז מאיר לו בכל עניניו — ממש — ווערט ממילא אונזער גאנצער וועזן עס בלייבט אבער שווער נאר איין באמת אפ ביי אים אינעווייניג.
בדידי הוי עובדא
צריך להיות עיקר החשבון בנוגע המשך >
ללימוד פנימיות התורה.
ולא רק בנוגע ללימוד בלבד אלא
גם בנוגע להנהגה על פי חסידות,
שגדול תלמוד המביא לידי מעשה. איך בין געבוירן געווארן אין ירושלים צו א איך וויל מיטטיילן מיינע געדאנקען און
שיהי' יפוצו מעינותיך חוצה, ליטווישער משפחה ,און נאטורליך בין איך הרגשים – וואס מיינט עס פאר מיר דעם "יענעם ח"י אלול האט
ב„חוצה" העצמי שלו ,וגם בחוצה געגאנגען לערנען אין דער בארימטער ישיבה 'חודש אלול' בכלל ,און ספעציפיש וויאזוי דער
קול תורה אין ירושלים ,אין שפיץ פון הרה"ג ח"י אלול וואס איך האב דערלעבט אין איינע געטוישט מיין לעבן"
ממש ,שעי״ז אתי מר במהרה
בימינו. רבי שלמה זלמן אויערבאך זצ"ל ,וואס האט פון מיינע בחור'ישע יארן האט געברענגט א דערציילט דורך הר"ר שבתי סלבטיצקי
משיחת ש״פ תבוא ,ח״י אלול ,תשט״ז דעמאלט געדינט אלס ראש ישיבה. גאר באדייטנדן שינוי אין מיין לעבן. שליט"א ,שליח חב"ד אין אנטווערפן ,בעלגיע
המשך >
פרישקייט און קלארקייט. המשך >
אהבת חברים ,אפשר וועט מיר דאס אביסל די מגידי שיעור זענען געווען אויסגעצייכנטע
וואס מיינט דאס "המלך בשדה"? ארויסשלעפן פון מיין צוקלאפטן מצב. למדנים און חריפים ,און דאס לערנען איז געווען
קורצליך דערנאך האב איך זיך געפונען לעילא ולעילא .אבער דאך האט זיך געפארעמט
משיחת כ"ק אדמו"ר מליובאוויטש ,ש"פ ראה ,תשט"ז //לקו"ש ח"ב ,ע' 622
אויפן וועג צו ישיבת תורת אמת ,וואס אין יענע א קליינע גרופע תלמידים — ואני בתוכם – וואס
איבערגעבן זיין בקשה. אין לקוטי תורה (לב ,א) איז מבואר דעם ענין יארן האט זיך געפונען אין אן אלטן בנין אין האבן געזוכט עפעס מער ווי דער געווענליכער
ועל דרך זה איז אויך דעם חודש אלול כמלך פון חודש אלול ,אז כאטש אז אין אלול זענען שכונת מאה שערים .ווען איך בין אנגעקומען, סדר־הלימוד מטעם די ישיבה .מיר האבן
הנמצא בשדה .וואס דערפאר זענען ימי חודש מאיר די י"ג מדות הרחמים ,פונדעסטוועגן איז די פארברענגען שוין געווען אין גאנג. געזוכט מער טיפקייט אין אונזער עבודת השם,
אלול — ימות החול ,מען מעג טוהן אין זיי ל"ט זענען די טעג פון אלול ימות החול ,נישט איך האב זיך אוועקגעזעצט אין א זייט היפש צו קענען שפירן אונזער קשר מיטן אויבערשטן.
מלאכות און עובדין דחול .און יעדער איינער ווי ראש השנה און יום כיפור ,ווייל אלול איז אומבאקוועם און פרעמד ,אבער נאך אפאר אלס חלק פון מיין נייגער און מיין זוכן ,האב
כמו שהוא מיט זיינע עובדין דחול ,קען כמשל המלך וואס מ'איז מקבל פניו בשדה. מינוט האט שוין איינער זיכער געמאכט אז איך זיך באטייליגט אין עטליכע שיעורים אין
צוקומען צום מלך און אפגעבן זיין בקשה. איידער דער מלך קומט אריין צו זיך אין איך האב א פלאץ גלייך ביים טיש. ספר התניא און איך האב זיך באקענט מיט
דערפאר זאגט מען יעדן טאג אין אלול 'הוי׳ שטאט -בעיר מלכותו והיכלו ,גייט ער איך בין געזעצן ביים פארברענגען און פארשידענע רעיונות אין תורת החסידות .דאך
אורי וישעי' ,און מען בלאזט שופר ,א קול פריער דורך א שדה ,און בשעת ער געפינט צוגעהערט צו יעדן ווארט מיט שפאנענדע איז אבער מיין באגעגעניש מיט דעם 'עולם
פשוט ,וואס פארבינדט פשיטות הנפש מיט זיך אין שדה גייען די אנשי העיר ארויס לקבל נייגער .די מושגים האבן מיר געעפנט א נייע החסידות' געווען בלויז אויבערפלעכליך און
פשיטות העצמות ב"ה ,ביי יעדן אידן ,ווי ער פני המלך ,און דער מלך איז זיי מקבל בסבר וועלט .אנשטאט דיבורים פון פחד איבער עס האט נאך נישט געהאט קיין ממשות'דיגע
שטייט אין זיינע עובדין דחול. פנים יפות ומראה פנים שוחקות לכולם ,און דעם הארבן משפט וואס ערווארט אונז אויף השפעה אויף מיין טעגליכן לעבן.
די זאך וואס פאדערט זיך יא אין אלול אלע קענען צוקומען צו אים און איבערגעבן אלע אונזערע חטאים און פשעים ,האבן די
איז :ארויסגיין פון זיין ארט לקבל פני המלך. זייערע בקשות. משפיעים ארומגערעדט באריכות אז חודש א פארלוירענעם בחור'ל
אין עבודה מיינט עס ,אז יעדער איינער זאל ווען דער מלך געפינט זיך בהיכל מלכותו אלול איז א געלעגנהייט צו באנייען און ווען דער פרישער 'אלול זמן' האט זיך
ארויסגיין פון זיינע ענינים ,פון זיינע רגילות'ן, קענען נישט אלע צוקומען צו אים ,מער נישט פארשטערקערן אונזער קשר צום טאטן אין אנגעהויבן ,האב איך אנגעהויבן שפירן א
כדי לקבל פני המלך ,וואס דאס איז די תנועה ווי יחידי סגולה .אויך קען מען נישט גלייך הימל ,אבינו אב הרחמן וואס בענקט זיך נאך געוויסער אומרואיגקייט פון דער שווערער,
פון א הכנה כללית ,א קבלת עול מלכות שמים אריינגיין צום מלך ,נאר מען דארף דורכגיין אונז און ווארט אז מיר זאלן תשובה טוהן און אנגעצויגענער אטמאספערע וואס האט
בכללות. פארשידענע טויערן און שומרי הפתח ,און ביי זיך צוריקקערן צו אים. דעמאלט איבערגענומען די כותלי הישיבה.
און בשעת עס איז פארהאן די תנועה יעדן פתח איז מען בודק נאכאמאל ,צי ער איז אויך האט מען אסאך ארומגערעדט איבער איך בין דאן געווען א יונגער בחור'ל פון
כללית — דאס אליין איז גענוג ,אז מען זאל ראוי טאקע אריינצוגיין צום מלך .מה שאין דעם באקאנטן משל פונעם בעל התניא פון זיבעצן יאר ,און וואס מער די טעג פון אלול
קענען צוקומען צום מלך און אויסבעטן אלע כן בשעת דער מלך געפינט זיך אין שדה ,קען "המלך בשדה" (זעה 'פרישקייט און קלארקייט'), זענען פארביי און וואס מער מען האט
בקשות ,עס זאל זיין א שנה טובה ומתוקה . דעמאלט יעדער איינער צוקומען צו אים און אז חודש אלול איז א זמן פון גילוי י"ג מידות זיך דערנענטערט צו ראש השנה ,אלץ
הרחמים ,ווען דער אויבערשטער איז נאנט צו מער האט זיך די שפאנונג און קלעמעניש
יעדער איד און איז יעדעם מקבל בסבר פנים פארשטארקערט אין מיר.
יפות ,און ס'איז א געוואלדיגער שעת הכושר •••
אריין א חיות אין דער עבודה פון 'אני לדודי //א פארברענגען > המשך עס איז געקומען ח"י אלול .איך בין
זיך צו דערנענטערן צום מלך.
ודודי לי' (א פרישקייט אין דער עבודה פון דער טאג פון ח"י אלול און דער גילוי דעמאלט געזעצן אין ישיבה פארזונקען
אלול)" ,און האט אויספירט ,אז "ח"י אלול דורכגענומען מיט אונזער עבודה און עס פון תורת הבעל שם טוב ,ברענגט אריין אין מיינע מחשבות .פלוצלינג האט ביי מיר
קען מען זיך אסאך אנשעפן". ווערט טאקע אן אמת'ער 'כי תבוא'. אן אנדערע מין חיות אין אונזער עבודה – אויפגעבליצט אין קאפ אז דער טאג איז דאך
זאלן מיר טאקע אויסנוצן די האט דער משפיע ממשיך געווען מיט זיינע א ספעציעלער יום טוב ביי חסידים.
געלעגנהייט זיך אנצושעפן מיט דעם אור א חיות אין אלול ווארימע דיבורים – דער טאג דערמאנט אונז [לפי המסורה איז דער בעל שם הקדוש געבוירן
פון תורת החסידות ,און דער עיקר :מיר ביים פארברענגען פון ח"י אלול אינעם יאר אז אלול איז נישט א צייט זיך ארומצודרייען געווארן אין דעם טאג -ח"י אלול ,שנת תנ"ח.
זאלן זוכה זיין פולקאם אריינצוגיין אין דער תש"ה ,האט דער מוהריי"צ זי"ע נאכגעזאגט צוקנייטשט און אנגעצויגן ווי איינער וואס ווען ער איז אלט געווארן זעקס־און־צוואנציג
גאולה שלימה ,תיכף ומיד ממש! "אן אלטער חסידישער ווארט" ,אז דער דארף זיך שטעלן פאר א בייזן שופט וואס יאר ,האט ער אויך אין דעם טאג אנגעהויבן
לחיים אידן ,לחיים ולברכה! טייטש פון "ח"י אלול" איז ,אז עס ברענגט זוכט דיר צו באשטראפן ,אדרבה ,לייג זיך לערנען מיט זיין רבי'ן -אחיה השילוני .צען יאר
אריין אין דער קדושת הזמן! פריי זיך איבער די דערנאך ,אין דעם זעלבן טאג ח"י אלול (תצ"ד),
געלעגנהייט ווען דער אויבערשטער שטייט האט זיין רבי אים געהייסן אנצוהויבן מגלה זיין
בקרבת מקום ,און איז מגלה זיין ליבשאפט תורת החסידות ברבים ,און אויף א שטייגער פון
האב אין מיין לעבן נאך נישט געשפירט. פארברענגען ,וועל איך פארפאסן דעם לעצטן צו דיר .זאל עס זיין א חיות'דיגער אלול ,א "מגלגלים זכות ליום זכאי" ,איז עטליכע יארן
עס זענען שוין פארלאפן צענדליגע יארן זייט באס וואס פארט צוריק צו ישיבה .דאך האב לעבעדיגער אלול! שפעטער ,אויך אין דעם זעלבן טאג ח"י אלול
יענע ליכטיגע נאכט .אבער דאך ,יעדן יאר ווען איך מחליט געווען :איך בלייב דא! די ווארימע אויסהערנדיג די ווערטער ,בין איך (תק"ה) ,געבוירן געווארן דער בעל התניא ,וואס
עס קומט פון פריש דעם חודש אלול ,ברענגט אטמאספערע ,די חסידישע ניגונים און די איבערגענומען געווארן מיט א התרגשות האט זיך איבערגעגעבן צו פארשפרייטן דעם
עס ביי מיר ארויף אין זכרון די התרגשות פונעם ליכטיגע דיבורים ,האבן מיר פשוט געצויגן ווי א וואס מען קען נישט באשרייבן .אלעס האט תורת הבעל שם טוב און עס אריינברענגען אין
זיבעצן־יעריגן בחור וואס האט צום ערשטן מאל מאגנעט וואס האט מיר נישט געלאזט אוועקגיין. געשיינט מיט א ליכטיגן אור ,און עס איז "חכמה בינה ודעת" ,כדי יעדער איד זאל קענען
אנטדעקט די ליכטיגע וועלט פון אור החסידות, אין די שפעטע פארטאגס שעות האט זיך די מיר געווען כמים קרים על נפש עייפה .מיט שעפן פון אירע הייליגע ,ליכטיגע קוואלן].
און צום ערשטן מאל געטראפן א נייעם דערהער פארברענגען ענדליך פארענדיגט .פון דארט א קלארע הכרה האב איך איינגעזעהן אז עס
אין חודש אלול — אן אלול פון אהבה ,פון דביקות בין איך גראד אריבער צום כותל המערבי. איז דא אין מיר עפעס פיל גרעסער פון מיינע מיין ערשטע פארברענגען
און פון אמת'ע תשובה מתוך שמחה. שטייענדיג ביים שריד בית מקדשנו ,האב איך נידעריגע תאוות און רצונות .עס ליגט אין איך האב דאך סייווי זיך נישט געשפירט
יעדער יאר פרוביר איך טאקע איבערצולעבן אויסגעגאסן מיין הארץ פארן אויבערשטן און מיר א הייליגע נשמה – א "חלק אלוק ממעל". באקוועם אין דעם שווערן אטמאספערע וואס
יענע הרגשים – כבימים ההם בזמן הזה . געזאגט תהילים מיט א התרגשות וואס איך איך האב זיך געשפירט ווי א נייער מענטש. האט געהערשט אין ישיבה ,דעריבער האב איך
געקלערט זיך אביסל ארויסצוכאפן פון ישיבה
הגליון מוקדש לזכות ידידנו מוה"ר שמעון יוסף בענדער הי"ו לרגל השמחה במעונו איך בלייב דאהי און אריבערגיין צו א חסידישער פארברענגען,
דער זייגער האט זיך גערוקט .עס איז געווארן וואו מען זיצט צוזאמען און מען שמועסט
בנישואי בנו החתן המו"מ בתוי"ש ר' חנוך זונדל הי"ו עב"ג תחי' למז"ט
שפעטער און שפעטער .איך האב פארשטאנען אין עניני עבודת השם ,מען זינגט חסידישע
יה"ר שיזכו לבנות בנין עדי עד על יסודי התורה והחסידות ,מתוך בריות גופא ונהורא מעליא ,וכל טוב סלה -בגו"ר!
אז אויב איך גיי נישט יעצט ארויס פונעם ניגונים און מען זאגט אביסל 'לחיים' מיט
* להקל על הקורא ,מובא כאן עם שינויי לשון קלים — ע"פ יוצא לאור ע"י 'נרות להאיר'
סגנון שפה המדוברת היום — ועל אחריות המערכת בלבד.
gilyon@Lehuir.com | (845) 600-0229
נא לשמור על קדושת הגליון צו באקומען דעם גליון יעדע וואך אויף אימעיל ,אדער פאר סיי וועלכע הערות ,ביטע שיקט א מעסעדזש צו די מערכת.
