דברי חיזוק - אידיש · Devree Chizuk - Yiddish — כי תבוא (2026-08-24)

בעזהשי"ת
דברי חיזוק
פרשת כי תבא
כתב סופר -אלע השפעות וואס דו רביה"ק מסאטמאר -וויאזוי קענסטו
באקומסט ,זענען אין זכות פון די מצוות היינטיגע צייטן זוכה זיין צו ברענגען
וואס דו ביסט מקיים! [עמוד טז] ביכורים?! [עמוד ג]
כתב סופר -אז דו וועסט דינען דעם דעת משה -דו דארפסט נישט טון מער ווי
אויבערשטן ,וועט ער דיר געבן השפעות, א קלייניקייט ,און דער אויבערשטער
כדי דו זאלסט קענען רואיג ממשיך זיין וועט שוין העלפן אויף ווייטער [עמוד ה]
מיט דיין עבודה [עמוד יז] מגן אברהם -אז ס'איז דא 'השראת
מגן אברהם -אז מען פירט זיך ראש השנה השכינה' איז מען זוכה צו אלע סארט
השפעות [עמוד ז]
מיט הכנעה ,איז מען זוכה צו אלע
השפעות [עמוד יט] ערוגת הבושם -זיך אינגאנצן מבטל זיין
צום אויבערשטן [עמוד ט]
אגרא דכלה -מקיים זיין עונג שבת מיט א
שמחה [עמוד כ] בית אהרן -אז דו וועסט זיך מוטשען אין
אנהויב מקיים צו זיין די מצוות ,וועסטו
אגרא דכלה -פארוואס שפירט מען נישט צום סוף זוכה זיין צו שפירן די זיסע טעם!
קיין שמחה אין עבודת ה'?! [עמוד כא] [עמוד יא]
המגיד מזלאטשוב -א איד בלייבט אגרא דכלה -ווען דו ביסט מקיים די מצוה
אלעמאל א קנעכט פון באשעפער! פון ציצית ,האב אינזין געראטעוועט צו
[עמוד כב] ווערן פון שלעכטע מחשבות [עמוד יב]
חת"ם סופר -איין כוונה מיט אלע אונזערע חת"ם סופר -דער אויבערשטער וויל אז
בקשות – צו קענען דינען דעם דו זאלסט מקיים זיין די מצוות מיט
אויבערשטן רואיג! [עמוד כד] הארץ!! [עמוד יד]
צו זיך איינשרייבן צו באקומען וועכנטליך די גליון
רופט /טעקסט /אימייל צו מכון דברי חיזוק אויף 845-886-0123
ווי אויך פאר סיי ווספארא באמעקונגען קענט איר לאזן א מעסידזש אויפן
סיסטעם אדער שיקן א אימייל צו
dc8458860123@gmail.com
דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים
כי תבא
-א-
וויאזוי קענסטו היינטיגע צייטן זוכה זיין צו ברענגען ביכורים?!
אשית ָכל ְפ ִׁרי ָה ֲא ָד ָמה (כו ,ב)
ְו ָל ַק ְח ָת ֵמ ֵר ִׁ
און דו זאלסט נעמען פון די ערשטע פון אלע פירות פון דער פעלד
[און דו זאלסט דאס ארויפברענגען צום בית המקדש אלס ביכורים]
דער מדרש תנחומא (תבוא ,א) ,ברענגט דעם פסוק (תהילים צה ,ו)" :בֹּאו נִׁ ְש ַת ֲח ֶוה
וְ נִׁ ְכ ָר ָעה נִׁ ְב ְר ָכה לִׁ ְפנֵ י ה’ ע ֵֹּשנו" [קומט ,און מיר וועלן זיך בוקן און קניען ,זיך איינבייגן
פארן באשעפער] .און ער פרעגט דערויף ,אז לכאורה איז דאך די ווערטער 'נשתחוה'
און 'נכרעה' א דאפלט לשון ,ווייל ביידע זענען אן ענין פון זיך בוקן ,נאר וויבאלד משה
רבינו האט געזען ,אז דער בית המקדש וועט חרוב ווערן ,און מען גייט מער נישט
קענען מקיים זיין די מצוה פון ביכורים ,דעריבער איז ער אויפגעשטאנען ,און ער האט
מתקן געווען פאר די אידן ,אז זיי זאלן דאווענען דריי מאל א טאג.
מרן רביה"ק מסאטמאר זי"ע ערקלערט דעם מדרש ,לויט די ווערטער פונעם כלי יקר
(ד"ה והיה כי תבא) אז דער עיקר כוונה פון ביכורים איז ,ארויסצואווייזן א הכנעה פארן
אויבערשטן ,אז די אידן זאלן אנערקענען אז זייער גאנצער פעלד איז א בלויזע מתנת
חינם פונעם אויבערשטן ,און דעריבער זאלן זיי זיך נישט האלטן גרויס.
אט דאס איז אויך דער עיקר ציל פון תפילה – צו זוכה זיין צו אן אמת'ע הכנעה פארן
אויבערשטן ,ווייל ווען א מענטש איז מתפלל ווייזט ער אז אלעס ליגט אין די הענט
פונעם באשעפער ,און דער מענטש איז אינגאנצן אונטערגעווארפן אונטער דעם
אויבערשטן ,און דעריבער איז ער מתפלל פאר אים אויף אלע זיינע געברויכן ,וויבאלד
-ג-
דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים
כי תבא
אלע זיינע עניינים און באדערפענישן קומען נאר פון השי"ת ,קומט אויס ,אז דער
תכלית פון תפילה איז הכנעה.
דער חובת הלבבות שרייבט (שער חשבון הנפש פרק ג) ,אז א 'חסיד' האט זיך אמאל
אויסגעדרוקט נאכן דאווענען ,אז זיין איינציגסטער רצון איז ,אז ער זאל באקומען דאס
וואס דער אויבערשטער פארשטייט אז ס'איז גוט פאר אים .אויב אזוי שטעלט זיך די
שאלה ,וויאזוי איז מעגליך אז א מענטש זאל בכלל דאווענען אויף סיי-וועלכער ענין,
א מענטש ווייסט דאך נישט וואס ס'איז באמת גוט פאר אים ,נאר דער אמת איז ,אז
דער עיקר תכלית פון תפילה איז ,ארויסצואווייזן אז ער איז אונטערטעניגט אונטער
דעם אויבערשטן אין אלע פרטים פון זיין לעבן ,און ער בעט פון אים אלעס וואס ער
דארף האבן.
דאס איז די כוונה פון דעם מדרש ,אז משה רבינו האט מתקן געווען די דריי תפילות
אנשטאט ביכורים ,ווייל דורך תפילה איז מען זוכה צו דערגרייכן צו דעם זעלבן תכלית
וואס ביכורים ברענגט – צו האבן אן אמת'ע הכנעה פארן באשעפער .און צוליב דעם
האט דער פסוק איבערגע'חזר'ט דריי לשונות "נשתחוה ,ונכרעה ,נברכה" ,ווייל אלע
דריי זענען לשונות פון הכנעה ,און דאס איז מרמז ,אז מען דארף זיך מכניע זיין צום
אויבערשטן ,אויף אלע אופנים ,און אויף אלע סארט וועגןא.
א וזל"ק (דברי יואל ,תניינא ,עמ' שפ-שפג) :במדרש תנחומא איתא עה"פ היום הזה ד' אלקיך מצוך
לעשות ,זש"ה באו נשתחוה ונכרעה נברכה לפני ד' עושנו (תהלים צ"ה) והלא כריעה בכלל
השתחויה והשתחויה בכלל כריעה ,ומה ת"ל נשתחוה נכרעה נברכה ,אלא צפה משה
ברוה"ק ,וראה שביהמ"ק עתיד ליחרב ,והבכורים עתידין ליפסק ,עמד והתקין לישראל שיהיו
מתפללין ג' פעמים בכל יום וכו' ,וקשה דהלא אמרו בגמרא (ברכות כו ע"ב) דתפלות כנגד תמידין
תקנום ואיך אמר כאן שהוא כנגד ביכורים ...וביאור הענין הוא דהנה גם התפלה להשי"ת
-ד-
דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים
כי תבא
-ב-
דו דארפסט נישט טון מער ווי א קלייניקייט ,און
דער אויבערשטער וועט שוין העלפן אויף ווייטער
אשית ָכל ְפ ִׁרי ָה ֲא ָד ָמה (כו ,ב)
ְו ָל ַק ְח ָת ֵמ ֵר ִׁ
און דו זאלסט נעמען פון די ערשטע פון אלע פירות פון דער פעלד
[און דו זאלסט דאס ארויפברענגען צום בית המקדש אלס ביכורים]
רש"י ברענגט פון חז"ל ,אז וויבאלד דער פסוק דרוקט זיך אויס "מראשית" [און נישט
'ראשית'] ,דרש'נט מען 'ולא כל ראשית' ,אז נישט 'אלע' פירות זענען מחוייב מיט
ביכורים [נאר די שבעת המינים].
עיקר תכליתו הוא ההכנעה לפני השי"ת להראות שהכל הוא ביד הקב"ה והאדם נכנע תחת
רשותו של הקב"ה ומתפלל לפניו על כל צרכו כיון שמסור להקב"ה בכל עניניו ודרכיו ,וזה
הוא תכלית התפלה שיהיה נכנע ע"י התפלה להשי"ת .וכבר כתב החובת הלבבות שאמר
חסיד אחד אחר התפילה ,אין רצוני רק במה שיראה הבורא לטוב לי ,כי באמת איך אפשר
לאדם שיתפלל על איזה דבר ,והלא האדם אינו יודע מה טוב לו ,אמנם עיקר התפלה אינו כי
אם ההכנעה והשתעבדות להשי"ת להראות בזה שהוא נכנע אליו בכל עניניו והוא מבקש
מלפניו כל מה שצריך לו .וזהו שאמר שעמד והתקין לישראל שיהיו מתפללין ג' פעמים בכל
יום וכו' דע"י התפלה מגיעים לאותו תכלית נרצה של ההכנעה ,והג' תפלות שבכל יום עושה
פעולת הביכורים שהוא ההכנעה אמיתית לפני בורא כל העולמים .ומעתה לדברינו מיושב
היטב האיך מתורץ קושיית המדרש על מה שנקט ג' הלשונות נשתחוה ונכרעה נברכה ,דהנה
כל הלשונות הללו כולן לשון הכנעה הן ורמזו בזה שצריך להיות נכנע להקב"ה בכל הבחינות
ובכל האופנים שזה הוא תכלית התפלה ,ואז התפלה עושה אותה הפעולה מה שהיה עושה
ע"י הבאת הביכורים.
-ה-
דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים
כי תבא
הרה"ק רבי משה’לע קאזשניצער זי"ע ערקלערט :ווען א מענטש וויל אריינגיין אין
עבודת ה' ,דארף ער זיך צום ערשט אליינס נעמען ,ער דארף זיך אליין שטארקן
און זיך אליין מחזק זיין צו דינען דעם אויבערשטן מיט זיין אייגענעם התעוררותָ ,אן
דעם וואס ער וועט באקומען הילף פונעם אויבערשטן כביכול .און נאר דערנאך
וועט אים דער אויבערשטער געבן די כוחות אז ער זאל קענען ווייטער ממשיך זיין
און ארויפגיין פיל העכער ,אזויווי חז"ל זאגן (שיר השירים רבה ה ,ב) ,אז דער
אויבערשטער וויל ,אז מיר זאלן עפענען א קליינעם שפאלט אזויווי די לאך פון א
נאדל ,און דערנאך וועט ער שוין עפענען פאר אונז א גרויסער עפענונג אזויווי דער
טויער פון א זאל.
דער אמת איז אבער ,אז אלעס קומט בלויז פונעם אויבערשטן ,און אפילו די
קליינטשיגע התעוררות וואס דער מענטש טוט -קומט אויך בלויז פון השי"ת ,אבער
פארט דארף דער מענטש זיך אנגרייטן אז ער זאל קענען זיין ראוי אריינצונעמען אין
זיך די השפעה פון קדושה און פון ליכטיגקייט וואס דער אויבערשטער איז משפיע
אויף אים.
דאס איז געגליכן צו איינער וואס זייעט איין ,וואס ער דארף צוקומען צו די הילף
פונעם אויבערשטן ,אז עס זאל ארויסוואקסן דערפון א פרי ,אבער פארט דארף ער
אויך טון זיין חלק ,און אליין אנזייען ,און דער אויבערשטער וועט שוין העלפן אויף
ווייטער.
דאס איז מרומז אין דעם פסוק "ולקחת מראשית" -אין אנהויב דארפסטו זיך
אליין נעמען ,און אליין זיך אריינלייגן אין עבודת ה' ,און דערויף ערקלערט רש"י
"ולא כל ראשית" ,דער אויבערשטער ווערט אנגערופן 'כל' ,און די כוונה איז ,אז
דער אויבערשטער וועט דיר נישט צוהעלפן אין דעם 'ראשית' – אין דעם אנהויב,
-ו-
דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים
כי תבא
ווייל אין אנהויב דארף מען זיך אליין שטארקן [כאטש וואס באמת קומט דאס אליין
אויך פונעם אויבערשטן]ב.
-ג-
אז ס'איז דא 'השראת השכינה' איז מען זוכה צו אלע סארט השפעות
ְו ָהלַ ְכ ָת ֶאל ַה ָמקוֹּ ם ֲא ֶשר יִׁ ְב ַחר ה’ ֱאלֹּ ֶה ָ
יך לְ ַש ֵכן ְשמוֹּ ָשם (כו ,ב)
און דו זאלסט גיין [ברענגען די ביכורים] צו דער פלאץ וואס דער אויבערשטער
האט אויסגעוועלט צו מאכן רוען זיין נאמען דארט [-דער בית המקדש]
דער הייליגער טריסקער מגיד זי"ע ערקלערט ,אז די כוונה איז ,אז ווען מען טוט
תשובה און מען פאררעכט די מעשים [וואס דאס איז מרומז אין דער מצוה פון
ביכורים ,ווי ער ערקלערט אינעווייניג באריכות] ,דאן וועלן מיר זוכה זיין ,אז דער
אויבערשטער וועט אויסוועלן צו מאכן רוען זיין שכינה כביכול אין יעדן איד ,ווייל
ווילאנג א מענטש איז נאכנישט פארראכטן ווערט ער פאררעכנט ווי א בעל מום,
ב וזל"ק (דעת משה ,עה"פ והיה כי תבוא) :או ולקחת מראשית ,ולקחת דייקא .כי מתחלה צריך שיקח
האדם מעצמו ,ולהתגבר בעבדות ה' ע"י התעוררות תחתון בלי סיוע עליון כביכול .הגם כי
גם זה ניתן מאתו ית' ,מ"מ צריך האדם תחילה להכין עצמו להיות כלי בית קיבול לקדושתו
ית' .כדמיון הזורע שהוא נותן הזרע ובעזרת השם גדל ,ואעפי"כ צריך הכנת האדם ,הגם כי
גם זה מאתו ית' .והבן היטב ענין זה כי עמוק הוא .וזהו ולקחת מראשית כי מראשית צריך
שתקח אתה ,באתערותא דלתתא ,וכמו שאמרו חז"ל פתחו לי פתח כנקב של מחט ואני
אפתח לכם כפתחו של אולם ,אבל ולא 'כל' ראשית פירושו כנזכר לעיל ,שהבוב"ה הנקרא
כ"ל לא יסייע אותך אל הראשית ,כ"א מעצמך תתחזק במעוז שכלך ,הגם כי גם זה מידו ית'
ניתן לך.
-ז-
דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים
כי תבא
און צוליב דעם קען ער נישט זוכה זיין צו השראת השכינה ,ווייל דער זוהר הקדוש
זאגט (בראשית מח ,).אז דער אויבערשטער קען נישט רוען אין א פלאץ וואס איז
נישט גאנץ ,אבער ווען א מענטש פאררעכט זיך ,איז ער זוכה צו א השראת
השכינה.
דורכדעם וואס די שכינה רוהט ביים מענטש ,איז מען מעורר ביים אויבערשטן ,אז
ער זאל אויספירן זיין רצון וואס ער האט כביכול געוואלט מיט דער גאנצער וועלט-
באשאף ,וואס דאס איז געווען :צו משפיע זיין גוטס פאר זיינע באשעפענישן ,און
יעצט ווערט נתעורר אט דעם רצון ,און דער אויבערשטער איז משפיע גוטס און
חסדים פאר אלעמען .דאס איז מרומז אין דעם ווארט "שמו" פון דעם פסוק ,ווייל
"שמו" איז בגימטריא ’רצון’.
דאס ווארט ’רצון’ איז די זעלבע אותיות ווי דאס ווארט ’צנור’ [א רער] ,דאס איז
מרמז ,אז ווען מען איז מעורר דעם אויבערשטנ'ס רצון עפענען זיך הייליגע 'צינורות'
וואס גיסן אלע סארט השפעות ,ברכות ,און גוטס אויף כלל ישראל ,בגשמיות
וברוחניותג.
ג וזל"ק (מגן אברהם ,עה"פ והיה כי תבוא) :וזה אשר יבחר ה' אלהיך לשכן שמו שם ,שיבחר השי"ת
כביכול להשכין שכינתו בתוך כל אחד ואחד מישראל ,כי כל זמן שהאדם אינו זוכה לאור
התיקון הוא עדיין בבחינת פגום ובעל מום שאינו יכול להיות בו השראת השכינה כי קוב"ה
לא שריא באתר פגום (זוה"ק ח"א מח ).אבל על ידי התיקון זוכים להשראת השכינה ועל ילי זה
מעוררים רצונו הקדום מה שעלה ברצונו יתברך לברוא את העולם שזה היה בכדי להיטיב
לבריותיו וזה מרומז בתיבת שמו שהיא כמנין רצון ורצון הוא אותיות צנור שיתפללו שיתעורר
רצונו הקדום לפתוח כל השבילין וצינורות עילאין להשפיע כל הטובות והברכות על כל
ישראל בכלל ופרט ברוחניות וגשמיות בני חיי ומזוני רויחי במהרה בימינו אמן.
-ח-
דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים
כי תבא
-ד-
זיך אינגאנצן מבטל זיין צום אויבערשטן
ית ִׁל ְפנֵ י ה’ ֱאל ֹּ ֶה ָ
יך (כו ,י) ְו ִׁה ְש ַת ֲחוִׁ ָ
און [נאכן ברענגען ביכורים] זאלסטו זיך בוקן פארן אויבערשטן
דער הייליגער ערוגת הבושם זי"ע שרייבט :מיר זאגן ביי מוסף פון די
ימים טובים ,אז יעצט אין גלות קענען מיר מער נישט ארויפגיין אין בית
המקדש ,און מיר קענען מער נישט זוכה זיין זיך צו בוקן פארן אויבערשטן,
שטעלט זיך די שאלה ,מילא ארויפגיין צום בית המקדש קענען מיר ליידער
טאקע נישט היינט צוטאגס ,אבער פארוואס קען מען זיך נישט בוקן פארן
אויבערשטן ,דער אויבערשטער איז דאך איבעראל?!
נאר דער הייליגער בעל התניא זי"ע שמועסט אויס אין זיין סידור ,אז
דער פנימיות פון 'זיך בוקן' איז ,זיך אינגאנצן אפצושיידן פון אלע תאוות
עולם הזה ,און גענצליך נכלל צו ווערן אין די קדושה פון השי"ת מיט
אן אויסטערלישער ביטול און התפשטות הגשמיות .אויף דעם קלאגן מיר
ביי מוסף ,אז היינט צוטאגס קענען מיר ליידער נישט זוכה זיין צו דער
מדריגה.
לויט דעם קען מען ערקלערן דעם פשט אין פסוק ,אז די תורה איז
מבטיח פאר אלע וואס וועלן מקיים זיין די מצוה פון ביכורים ווי ס'דארף
צו זיין ,אז זיי וועלן זוכה זיין צו דערגרייכן צו דער הויכער מדריגה ,אז
-ט-
דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים
כי תבא
זיי וועלן זיך קענען בוקן פארן אויבערשטן ,דאס מיינט ,אז זיי וועלן זוכה
זיין זיך צו מבטל זיין צום אויבערשטן .און די ווערטער "לפני ה’ אלקיך"
זענען מרמז ,אז אלע עבירות – וואס זענען ווי א מחיצה וואס טיילט אפ
צוישן אונז און דעם אויבערשטן -וועלן ווערן אפגעווישט ,קומט אויס ,אז
מיר וועלן זיך קענען בוקן גלייך פארן אויבערשטן ,גארנישט וועט נישט
מפסיק זיין צווישן אונז און דעם באשעפערד.
ד וזל"ק (ערוגת הבושם) :ועתה הנה הבאתי את ראשית פרי האדמה אשר נתת לי וגו'
והנחתו לפני ה"א והשתחוית לפני ה"א .ע"ד דאנו אומרים במוסף של שלש רגלים
ומפני חטאינו גלינו מארצנו ונתרחקנו מעל אדמתנו ואין אנו יכולים לעלות ולראות
ולהשתחות לפניך וצ"ב בשלמא אין אנו יכולים לעלות ולראות ניחא אבל להשתחות
לפניך צ"ב הלא מלא כל הארץ כבודו אבל ענינו מבואר בסידור הרב התניא זי"ע
דענין השתחויה הוא להתפשט לגמרי מכל מאוויי עוה"ז ולהכלל בקדושתו ית' ועל
דרך זה נראה לפרש מה שארז"ל השתחויה זו פישוט ידים ורגלים אין הכוונה כפשוטו
לבד אלא הכוונה הוא התפשטות הגשמיות ע"ד המבואר בשו"ע סי' רל"א עיי"ש .וזהו
אין אנו יכולים בהתרחקנו מעל אדמתנו והנה התוה"ק הבטיחה למביאי ביכורים דאם
יקיים מצוה זו כראוי יזכה לבא למדריגה כזו שיהיה באפשרותו להשתחוות לפני ה"א
השתחויה דייקא בפישוט ידים ורגלים בהתפשטות הגשמיות ,וקאמר לפני ה"א ע"ד
שארז"ל כי אם עונותיכם מבדילים ביניכם לבין אלקיכם והשתא קאמר שתזכה
להשתחוות לפני ה"א דייקא שלא יהי' עוונותיך מבדילים בינך לבינו וסר עונך וחטאתך
תכופר וא"ש בס"ד.
-י-
דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים
כי תבא
-ה-
אז דו וועסט זיך מוטשען אין אנהויב מקיים צו זיין די מצוות,
וועסטו צום סוף זוכה זיין צו שפירן די זיסע טעם!
יך ְמ ַצ ְו ָך ַל ֲעשוֹּ ת ֶאת ַה ֻח ִׁקים ָה ֵא ֶלה ְו ֶאת ַה ִׁמ ְש ָפ ִׁטים (כו ,טז)
ַהיוֹּ ם ַה ֶזה ה’ ֱאל ֹּ ֶה ָ
דעם היינטיגן טאג באפעלט דיר דער אויבערשטער,
אז דו זאלסט טון די געזעצן און די דינים
דער הייליגער בית אהרן זי"ע האט אמאל ערקלערט ,אז די כוונה פון דעם
פסוק איז ,אז מען דארף טון די מצוות אזויווי "היום הזה" -פונקט ווי דעם
טאג ,ווייל א טאג איז צוזאמגעשטעלט פון א נאכט וואס דאן איז פינסטער ,און
נאר דערנאך קומט די ליכטיגקייט פון בייטאג ,דאס זעלבע דארף יעדער איד טון
די מצוות אויף דעם אופן פון נאכט און דערנאך טאג ,ווייל אין אנהויב שפירט
מען א פינסטערניש אין די מצוות ,מען שפירט נישט קיין שום טעם און הנאה
אין די מצוות ,און דאן דארף מען מקיים זיין די תורה ,מיט א בלויזע אמונה,
ווייל אזוי האט דער אויבערשטער געהיייסן ,און נאר דערנאך העלפט דער
אויבערשטער ,אז ער שפירט א זיסע טעם און א גרויסע הנאה פון די מצוות.
דאס איז אויך מרומז אין דעם המשך פונעם פסוק" :את החוקים ואת
המשפטים" ,דער באדייט פון 'חוקים' איז ,די מצוות וואס מען פארשטייט נישט
זייער טעם ,און דער באדייט פון 'משפטים' איז ,די מצוות וואס מען פארשטייט
יא דעם טעם ,און דער סדר איז ,אז אין אנהויב טוט מען די מצוות ווי א 'חוק'
אן קיין שום טעם און געפיל דערין ,און צום סוף איז מען זוכה צו שפירן א
-יא -
דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים
כי תבא
טעם ,דעריבער זאגט דער פסוק צום ערשט "את החוקים" און נאר נאכדעם
"ואת המשפטים"ה.
-ו-
ווען דו ביסט מקיים די מצוה פון ציצית ,האב אינזין
געראטעוועט צו ווערן פון שלעכטע מחשבות
יך ְמ ַצ ְו ָך ַל ֲעשוֹּ ת ֶאת ַה ֻח ִׁקים ָה ֵא ֶלה ְו ֶאת ַה ִׁמ ְש ָפ ִׁטים (כו ,טז)
ַהיוֹּ ם ַה ֶזה ה’ ֱאל ֹּ ֶה ָ
דעם היינטיגן טאג באפעלט דיר דער אויבערשטער,
אז דו זאלסט טון די געזעצן און די דינים
דער הייליגער אגרא דכלה זי"ע ערקלערט :עס ווערט געברענגט אין ספר
’עשרה מאמרות’ (מאמר חיקור דין ,א ,יא) ,אז עס איז דא צומאל וואס א מענטש
איז מקיים א עשה ,און אינאיינוועגס איז ער אויטאמאטיש זוכה ,אויך צו
ה וזל"ק (בית אהרן) :עוד אמר פעם אחת .היום הזה י"י אלקיך מצוך לעשות .פי' י"י מצוה
לעשות המצות כמו היום הזה .כמו שבסדר היום הוא ברישא חשוכא והדר נהורא .כן
צריך כל בר ישראל לעשות בתחילה מצות הש"י הגם שאינו מרגיש שום טעם ושום
תענוג בהמצות רק בהאמונה שהש"י צוה לעשות .ואח"כ עוזרו הש"י שמרגיש טעם
ותענוג גדול בעשיות המצות כדאיתא נהורא חוורא לא שריא אלא באתר דנהורא אוכמא
שריא ברישא .ולזה אמר .את החוקים ואת המשפטים .הוא ג"כ כך כי בתחילה את
החוקים .חוק הוא בלי טעם רק גזירת המלך הוא על עבדיו .ואח"כ ואת המשפטים.
משפט נקרא דבר שיש בו טעם.
-יב -
דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים
כי תבא
מקיים זיין א לא תעשה ,ווי למשל ,ווען א מענטש טוט אן ציצית מיטן די
כוונה אז דאס זאל אים צוברענגען נישט צו טראכטן שלעכטע מחשבות (אזויווי
דער פסוק זאגט (במדבר טו ,לט) ,אז ציצית איז א שמירה פון שלעכטע מחשבות) ,קומט
אויס ,אז מיט די עשה פון ציצית איז ער אויך מקיים די לא תעשה פון 'ולא
תתורו'.
ס'איז באקאנט ,אז די עשין' זענען מרמז אויף 'טאג' און די לאוין זענען מרמז
אויף 'נאכט' ,קומט אויס ,אז עשין און לאוין אינאיינעם זענען א גאנצער טאג,
וואס איז צוזאמגעשטעלט פון א נאכט און א טאג.
דאס זאגט דער פסוק" :היום הזה ה’ אלקיך מצוך" – מיט די מצוות וואס
דו ביסט מקיים [אפילו בלויז די 'עשין'] ווערט פאררעכנט כאילו דו האסט
מקיים געווען א גאנצער טאג ,דאס הייסט ,סיי עשין און סיי לא תעשהו.
ו וזל"ק (אגרא דכלה ,עה"פ היום הזה) :או יאמר על פי האמור בספר עשרה מאמרות ,שיש
שמירת לא תעשה בקיום העשה ,דהיינו שמקיים מצות ציצית שלא יתור אחר מחשבת
הלב ,ומקיים הלאו ולא תתורו אחרי לבבכם (במדבר טו לט) .והנה העשין והלאוון הם כנגד
יום שלם ,היינו יום ולילה ,הלאוין נגד הלילה ,והעשין נגד היום כנודע .וז"ש (דברים כו טז)
היום הזה י"י אלקיך.
-יג -
דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים
כי תבא
-ז-
דער אויבערשטער וויל אז דו זאלסט מקיים זיין די מצוות מיט הארץ!!
יך ְמ ַצ ְו ָך לַ ֲעשוֹּ ת ֶאת ַה ֻח ִׁקים ָה ֵא ֶלה וְ ֶאת ַה ִׁמ ְש ָפ ִׁטיםַהיוֹּ ם ַה ֶזה ה’ ֱאל ֹּ ֶה ָ
ית אוֹּ ָתם ְב ָכל ְל ָב ְב ָך ו ְב ָכל נַ ְפ ֶש ָך (כו ,טז)וְ ָש ַמ ְר ָת ְו ָע ִׁש ָ
דעם היינטיגן טאג באפעלט דיר דער אויבערשטער ,אז דו
זאלסט טון די געזעצן און די דינים ,און דו זאלסט זיי אפהיטן
און זיי מקיים זיין מיט דיין גאנצע הארץ און מיט דיין גאנצע זעל
דער הייליגער חת"ם סופר זי"ע שרייבט :דער אויבערשטער וויל נישט אז מען
זאל אים דינען 'כמצוות אנשים מלומדה' ,ווי א זאך וואס מען איז שוין
צוגעוואוינט דערצו ,דער אויבערשטער דארף בעיקר דאס הארץ ,אז מען זאל
צולייגן הארץ ביי יעדע עבודה וואס מען טוט.
דאס איז דער טעם פארוואס דער אויבערשטער האט איבערגע'חזר'ט די גאנצע
תורה נאכאמאל פארן אריינגיין אין ארץ ישראל ,ווייל דאן איז געווארן פערציג
יאר פון מתן תורה ,דעריבער האבן זיי דעמאלטס אנגעהויבן צו פארשטיין און
באהעפטן זייער הארץ צו די מצוות (אזויווי חז"ל זאגן ,עבודה זרה ה ,):דערפאר
האט מען געדארפט נאכאמאל איבערגיין די גאנצע תורה ,און דאסמאל מיט א
נייע געפיל .פון דעם דארפן מיר ארויסלערנען ,אז דער אויבערשטער וויל אז
מען זאל אים דינען מיט הארץ ,און נישט אז מען זאל בלויז טון חיצוניות'דיגע
פעולות.
-יד -
דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים
כי תבא
דאס איז די כוונה פון דעם פסוק" :היום הזה ה’ אלקיך מצוך" – דער
אויבערשטער באפעלט דיר דעם היינטיגן טאג נאכאמאל ,אויף אלע מצוות,
כאטש וואס ער האט שוין איינמאל געגעבן די תורה ,און די סיבה איז ,וויבאלד
יעצט האט דיין הארץ אנגעהויבן צו פארשטיין די מצוות ,אויב אזוי דארפסטו
זיך אפלערנען פון דעם" :ושמרת ועשית אותם בכל לבבך ובכל נפשך" – אז
דו זאלסט מקיים זיין די מצוות מיט דיין גאנצע הארץ און מיט דיין גאנצע
נשמה ,ווייל דאס איז דער עיקר וואס דער אויבערשטער ווילז.
ז וזל"ק (חת"ם סופר ,עמ' קו) :היום הזה ה' אלקיך מצוך לעשות וגו' ושמרת ועשית
אותם בכל לבבך ובכל נפשך .יאמר כי אין חפץ להקב"ה במצות אנשים מלומדה
אלא בעבודת הלב אשר ע"כ חזר הקב"ה כל התורה בערבות מואב משום שאז נעשו
בני ארבעים ועמדו על דעת רבם כאמור בפרשה ולא נתן ה' לכם לב לדעת ועינים
לראות ואזנים לשמוע עד היום הזה מזה למדו חז"ל שאין אדם עומד על דעת רבו
עד ארבעים שנה ומזה יושפט שהקב"ה חפץ שנעבוד אותו בלב ולא מצות אנשים
וזהו היום הזה ה' אלקיך מצוך וגו' אע"פ שכבר ציוך מ"מ חוזר ומצוך היום משום
שהוא סוף ארבעים שנה מזה תדע כי רוצה הוא שתעבדהו בכל לבבך ובכל נפשך
ולא מצות אנשים.
-טו -
דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים
כי תבא
-ח-
אלע השפעות וואס דו באקומסט ,זענען אין זכות פון די מצוות וואס דו ביסט מקיים!
יך ָכל ַה ְב ָרכוֹּ ת ָה ֵא ֶלה וְ ִׁה ִׁשיגֻ ָך ִׁכי ִׁת ְש ַמע ְבקוֹּ ל ה’
ו ָבאו ָע ֶל ָ
יךָ :ברו ְך ַא ָתה ָב ִׁעיר ו ָברו ְך ַא ָתה ַב ָש ֶדה (כח ,ב-ג) ֱאל ֹּ ֶה ָ
און עס וועלן קומען אויף דיר די אלע ברכות ,און זיי וועלן דיר דערגרייכן,
ווען דו וועסט זיך איינהערן אין דעם קול פון דיין באשעפער :דו וועסט
זיין געבענטשט אין שטאט און דו וועסט זיין געבענטשט אין פעלד
דער הייליגער כתב סופר זי"ע ערקלערט :ווען א מענטש באקומט גוטס ,און ער זאגט
נישט ,אז דאס איז געקומען דורך טבע ,נאר ער אנערקענט ,אז ער האט זוכה געווען
צו דער שפע פון גוטס אין דעם זכות פון א מצוה וואס ער האט געטון -וועט ער ווערן
מלא שמחה אויף דער מצוה וואס ער האט אריינגעכאפט ,און ער וועט נתעורר ווערן
צו גלוסטן צו טון נאך מצוות.
דאס איז די כוונה פון דעם פסוק" :ו ָבאו ָע ֶל ָ
יך ָכל ַה ְב ָרכוֹּ ת ָה ֵא ֶלה" – די אלע ברכות
וועלן קומען אויף דיר" ,וְ ִׁה ִׁשיגֻ ָך ִׁכי ִׁת ְש ַמע ְבקוֹּ ל ה’ ֱאלֹּ ֶה ָ
יך" – און זיי וועלן אנקומען
צו דיר פונקט אין דער צייט וואס דו וועסט מקיים זיין א מצוה ,וואס דורכדעם וועסטו
פארשטיין און איינזען אז דאס איז געקומען אין זכות פון די מצוות וואס דו האסט
געטון.
"ברו ְך ַא ָתה ָב ִׁעיר ו ָברו ְך ַא ָתה ַב ָש ֶדה" ,און דער
דעריבער פירט דער פסוק אויסָ :
מדרש ערקלערט דערויף (מדרש לקח טוב) ,אז אין זכות פון די מצוות וואס דו טוסט אין
שטאט ,וועסטו זיין געבענטשט אין שטאט ,ווי למשל ,אז דו וועסט אפשיידן חלה
-טז -
דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים
כי תבא
וועט אריינקומען א ברכה אין די טייג ,און אין די זכות פון די מצוות וואס דו טוסט אין
פעלד וועסטו זיין געבענטשט אין פעלד ,ווי למשל ,אז דו וועסט אפשיידן תרומות
ומעשרות וועט אריינקומען א ברכה אין דיין תבואה .וואס דאס מיינט ,אז דו וועסט
זען מיט די אויגן קלאר ,אז דער זכות פון די מצוות האט דיר געברענגט די השפעותח.
-ט-
אז דו וועסט דינען דעם אויבערשטן ,וועט ער דיר געבן השפעות,
כדי דו זאלסט קענען רואיג ממשיך זיין מיט דיין עבודה
יך ָכל ַה ְב ָרכוֹּ ת ָה ֵא ֶלה וְ ִׁה ִׁשיגֻ ָך ִׁכי ִׁת ְש ַמע ְבקוֹּ ל ה’
ו ָבאו ָע ֶל ָ
יךָ :ברו ְך ַא ָתה ָב ִׁעיר ו ָברו ְך ַא ָתה ַב ָש ֶדה (כח ,ב-ג) ֱאל ֹּ ֶה ָ
און עס וועלן קומען אויף דיר די אלע ברכות ,און זיי וועלן דיר דערגרייכן,
ווען דו וועסט זיך איינהערן אין דעם קול פון דיין באשעפער :דו וועסט
זיין געבענטשט אין שטאט און דו וועסט זיין געבענטשט אין פעלד
דער הייליגער כתב סופר זי"ע ערקלערט :דער הייליגער רמב"ם שרייבט (הל' תשובה
ט ,א) ,אז אלע גוטע ברכות און השפעות וואס די תורה רעכנט אויס ,אז דאס גייט
ח וזל"ק (כתב סופר עה"פ ובאו עליך) :ונ"ל עוד כי בוודאי אם רואה אדם שנתברך בזכות המצוה
הוא שמח על שהי' זריז במצוה ונפשו חשקה לעשות עוד מצות ואינו תולה הברכה במקרה,
וזהו שהבטיח ה' כי יבואו עליך כל הברכות האלה והשיגוך כי תשמע שישיגו אותך בעת
אשר תשמע לקול ה' אלקיך שתהי' מבין ומכיר שבזכות המצות באו לך הברכו' ואמר ברוך
אתה בעיר וברוך אתה בשדה במדרש במצות שבעיר שיפריש חלה ועיסה מתברך ובשדה
בתרומות ומעשרו' הכרי מתברך ויראה בעין כי בזכות המצות גורמת לו כל אלה וק"ל.
-יז -
דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים
כי תבא
קומען אויף די וואס זענען מקיים די מצוות ,זענען באמת נישט קיין 'שכר' אויף די
מצוות ,נאר די כוונה איז ,אז ווען איינער דינט דעם אויבערשטן ,געבט אים דער
אויבערשטער גוטס ,ער געבט אים גשמיות'דיגע השפעות ,כדי ער זאל נישט האבן
קיין שטער צו עבודת ה' ,און ער זאל קענען מקיים זיין די תורה ומצוות מיט א
רואיגקייט און א יישוב הדעת.
יך ָכל ַה ְב ָרכוֹּ ת ָה ֵא ֶלה ְו ִׁה ִׁשיגֻ ָך ִׁכי ִׁת ְש ַמע"
דאס איז די כוונה פון דעם פסוק" :ו ָבאו ָע ֶל ָ
– די אלע ברכות וועלן קומען צו דיר ,נאר מיט דעם ציל ,אז דו זאלסט קענען שטענדיג
זיך איינהערן אין דעם קול פונעם אויבערשטן ,און מקיים זיין זיינע מצוות ָאן קיין שום
אפהאלט.
צוליב דעם דרוקט זיך דער פסוק אויס מיטן לשון"ְ :ו ִׁה ִׁשיגֻ ָך" ,און נישט "ורדפוך",
ווייל אויב די גוטס וואס דער אויבערשטער געבט ,וואלט געווען אנשטאט די שכר
אויף יענער וועלט ,וואלט געווען פאררעכנט אז די גוטס וואס ער באקומט 'רודפ'ט
אים' ,ווייל דורכדעם וועט ער פארלירן אייביגע גוטס אויף יענער וועלט ,אבער
וויבאלד דאס אלעס איז נישט קיין 'שכר' נאר א מיטל צו קענען ממשיך זיין מיט עבודת
ה' ,דעריבער זאגט דער פסוק "והשיגוך" ,און נישט "ורדפוך"ט.
ט וזל"ק (כתב סופר עה"פ ובאו עליך) :עוד נ"ל עפמ"ש הרמב"ם דכל היעודים שבתורה אינם מתן
שכר רק הכנה שלא יהיה ביטול בעבודת השם וכל המכין עצמו לעבודת ה' קב"ה מטיב עמו
כדי שלא יהי' לו מונע וז"ש ובאו עליך כל הברכו' האלה והשיגוך כי תשמע כדי שתוכל
לשמוע בקול ה' תמיד וא"ש ג"כ מה דאמר והשיגוך כי אם משלם ה' לאדם בעה"ז כמו
שמשלם לרשעים להאבידו אז הברכות רודפי' אותו מחיי עה"ב ולכן אמר והשיגוך ולא
ורדפוך וק"ל.
-יח -
דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים
כי תבא
-י-
אז מען פירט זיך ראש השנה מיט הכנעה ,איז מען זוכה צו אלע השפעות
יְ ַצו ה’ ִׁא ְת ָך ֶאת ַה ְב ָר ָכה (כח ,ח)
דער אויבערשטער זאל באפעלן אז ס'זאל זיין מיט דיר א ברכה
דער הייליגער טריסקער מגיד זי"ע שרייבט :דער פסוק איז מרמז אויף די שמונה
עשרה פון ראש השנה ,וואס מען פירט זיך צו דאווענען די גאנץ שמונה עשרה מיט
אן אראפגעבוינעם קאפ (שולחן ערוך סי' תקפב ,ד) .אין דער צייט וואס א גאנץ יאר בוקט
מען זיך נאר פיר מאל ביי שמונה עשרה [אנהויב און סוף פון דער ערשטער ברכה און
פון 'מודים'] ,אבער ראש השנה דאווענען מיר אלע ברכות פון שמונה עשרה מיט אן
אראפגעבויגענעם קאפ ,כדי ארויסצואווייזן א הכנעה צום אויבערשטן.
דאס איז מרומז אין דעם לשון 'ברכה' פון דעם פסוק ,ווייל דאס איז א לשון פון 'קניען'
[אזויווי "וכל ברך לך תכרע"] ,און דורכדעם וועט אויסגעפירט ווערן דער פשוט'ער
פשט פון דעם פסוק ,אז דער אויבערשטער וועט ממשיך זיין אויף כלל ישראל ,ברכות
און השפעותי.
י וזל"ק (מגן אברהם ,עה"פ והיה כי תבוא) :וזה יצו ה' אתך את הברכה ,מרומז להברכות שבשמונה
עשרה מתפלות ראש השנה שאנחנו אומרים אותם בשחיה כמרומז בתיבת ברכה שהיא
מלשון וכל ברך לך תכרע (מתפלת נשמת כל חי) שבכל השנה הוא רק ד' כריעות בברכה ראשונה
תחילה וסוף ובברכת מודים תחילה וסוף ,מה שאין כן בראש השנה שאנחנו אומרים כל
הברכות בהכנעה ובכפיפת קומה לפניו יתברך ,ועל ידי זה יצו ה' אתך את הברכה העליונה
שתשרה בישראל.
-יט -
דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים
כי תבא
-יא -
מקיים זיין עונג שבת מיט א שמחה
ַת ַחת ֲא ֶשר לֹּא ָע ַב ְד ָת ֶאת ה’ ֱאל ֹּ ֶה ָ
יך ְב ִׁש ְמ ָחה (כח ,מז)
[די אלע קללות וועלן קומען אויף דיר] וויבאלד דו
האסט נישט געדינט דעם אויבערשטן מיט א שמחה
דער הייליגער אגרא דכלה זי"ע ערקלערט ,אז דער פסוק איז מרמז ,אז די
קללות וועלן חלילה קומען וויבאלד מען האט נישט מקיים געווען די מצוה
פון עונג שבת מיט א שמחה.
דאס איז מרומז אין די ווערטער "תחת אשר" ,די כוונה איז ,די אותיות וואס
זענען נאך די אותיות א'ש'ר' ,דאס קומט אויס די אותיות ש'ב'ת' [נאך א'
איז ב' ,נאך ש' איז ת' ,נאך ר' איז ש' ,ס"ה :שבת] ,און דאס איז מרמז אז
מען האט נישט מקבל געווען דעם שבת מיט א שמחהיא.
יא וזל"ק :תחת אשר לא עבדת את וכו' .לכאורה הוה ליה למימר על אשר וכו'.
וירמוז לדעתי חוץ הפשוט על אשר לא ענגו את השבת בשמחה ,כי אותיות שבת
הם תחת אש"ר ,היינו אחר אותיות אשר הם אותיות שב"ת ,וכבר קדם מאמרינו
בפייט לכה דודי מראש מקדם נסוכה ,והמ"י.
-כ-
דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים
כי תבא
-יב -
פארוואס שפירט מען נישט קיין שמחה אין עבודת ה'?!
ַת ַחת ֲא ֶשר לֹּא ָע ַב ְד ָת ֶאת ה’ ֱאל ֹּ ֶה ָ
יך ְב ִׁש ְמ ָחה (כח ,מז)
[די אלע קללות וועלן קומען אויף דיר] וויבאלד דו
האסט נישט געדינט דעם אויבערשטן מיט א שמחה
דער הייליגער אגרא דכלה זי"ע ערקלערט ,אז די אותיות פון דעם 'מילוי' פון א’ש’ר’
[דאס מיינט ,די אותיות וואס פילן אן די דריי אותיות א' ,ש' ,ר' ,דאס הייסט ,פון אל"ף
– די אותיות ל' און פ' ,פון שי"ן – די אותיות י' און נ' ,און פון רי"ש – די אותיות י' און
ש'] זענען בגימטריא ,480וואס דאס איז די זעלבע גימטריא פון דעם ווארט 'לילית',
וואס דאס איז דער נאמען פון דער קליפה וואס איז געשטעלט אויף פגם הברית.
וויבאלד דער שורש פון דעם נאמען פון דער קליפה איז’ :יללה’ ,דעריבער ,ווער עס
ווערט אריינגעכאפט אין איר נעץ ,און ער איז חלילה פוגם ,דער האט נישט קיין שמחה
אין זיין תורה און אין זיין עבודת ה'.
דאס זאגט דער פסוק" :תחת אשר" – וויבאלד דו ביסט נאכגעגאנגען די קליפה וואס
איר נאמען איז די זעלבע גימטריא ווי די 'מילוי' פון ’אשר’ ,דעריבער" :לא עבדת את
ה’ אלקיך בשמחה" – האסטו נישט געקענט דינען דעם אויבערשטן מיט א שמחה.
דער אויבערשטער זאל אונז ראטעווען פון אלעם שלעכטסיב.
יב וזל"ק :וירמוז עוד תחת אשר וכו' .ר"ל האותיות המילוי של אש"ר (המילוי מיקרי תחת להפשוט),
הם בגימטריא ת"פ קליפת לילי' ששורש שמה יללה ,ומי שנתפתה אחריה ח"ו בזנות ובז"ל
ח"ו ,אין לו שמחה לתורה ועבודה ,הש"י ישמרנו מכל דבר רע.
-כא -
דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים
כי תבא
-יג -
א איד בלייבט אלעמאל א קנעכט פון באשעפער!
ְו ִׁה ְת ַמ ַכ ְר ֶתם ָשם ְלאֹּיְ ֶב ָ
יך לַ ֲע ָב ִׁדים וְ ִׁל ְש ָפחוֹּ ת ְו ֵאין קֹּנֶ ה (כח ,סח)
און איר וועט ווערן פארקויפט דארט [אין גלות] פאר קנעכט
און פאר דינסטן ,און קיינער וועט אייך נישט וועלן אפקויפן
אין ספר ’ראשי בשמים’ ווערט געברענגט ,אז הרה"ק רבי איציק פון ראדוויל זי"ע
האט געוויינט עטליכע שעה צו וויסן דעם פנימיות'דיגן פשט פון דעם פסוק ,ביז זיין
גרויסער טאטע [דער הייליגער זלאטשובער מגיד זי"ע] איז געקומען צו אים ,און ער
האט אים געזאגט דער פשט ,ווי פאלגנד:
חז"ל זאגן (סנהדרין קה ,).אז דער אויבערשטער האט אנגערופן נבוכדנצר מיטן נאמען
'עבדי' [מיין נעכט] (ירמיה מג ,י) ,און דער טעם דערפון איז ,ווייל דער אויבערשטער
האט געוואוסט ,אז די אידן וועלן גיין אין גלות ,און ווערן אונטערטעניגט אונטער
נבוכדנצר ,און דאן וועלן די אידן זאגן ,אז זיי דארפן מער נישט היטן די תורה און
מצוות ,ווייל דער אויבערשטער האט זיי פארקויפט פאר נבוכדנצר ,אויב אזוי זענען
זיי מער נישט קנעכט פונעם באשעפער (סדר עולם רבה ,כו) ,דעריבער האט אים דער
אויבערשטער אנגערופן 'עבדי' – אז ער איז דער קנעכט פון השי"ת ,און די הלכה איז
(פסחים פח ,):אז אלעס וואס אן עבד האט באקומען געהערט פארן הער ,אויב אזוי
קומט אויס ,אז אפילו ווען די אידן זענען אונטערטעניגט אונטער נבוכדנצר ,זענען זיי
באמת ווייטער דעם פאלק פונעם אויבערשטן ,ווייל ער איז דאך דער הער פון
נבוכדנצר ,אויב אזוי קענען זיי קיינמאל נישט אפלאזן די עול פון תורה און מצוות.
-כב -
דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים
כי תבא
דאס איז די כוונה פון דעם פסוק" :וְ ִׁה ְת ַמ ַכ ְר ֶתם ָשם ְלאֹּיְ ֶב ָ
יך ַל ֲע ָב ִׁדים וְ ִׁל ְש ָפחוֹּ ת" –
איר וועט ווערן פארקויפט אין גלות צו אזעלכע פעלקער וואס זיי זענען קנעכט פונעם
אויבערשטן ,און צוליב דעם " ְו ֵאין קֹּנֶ ה" – וועט קיינער אייך נישט קענען אפקויפן,
ווייל איר וועט אייביג בלייבן אונטער די רשות פונעם באשעפעריג.
ספר ראשי בשמים [להגה"צ רבי ישעיה מושקאט זצ"ל ,אבד"ק פראג]: יג
והתמכרתם שם לאויביך לעבדים ואין קונה .יובן על פי מה ששמעתי מחותני הרב
הקדוש רבי איצק מראדוויל זלה"ה שבכה על זה כמה שעות לדעת פירושו ,ובא
אליו אביו הקדוש [המגיד מזלאטשוב זי"ע] ואמר לו שהפירוש הוא על דרך מה
שאמרו רז"ל שהקב"ה קרא לנבוכדנצר עבדי ,שגלוי לפניו יתברך שישראל יהיו נמסרין
לידו ואמרו רז"ל שמפני זה רצו ישראל לפרוק מעליהם עול מלכות שמים בימי
יחזקאל ששאלו את יחזקאל עבד כהן מהו שיאכל בתרומה אמר להם כתיב כבר
בתורה וכל עבד איש וכו' המה יאכלו בלחמו ,ושאלוהו עוד אם מכרו הכהן לזרים
מהו דינו אמר להם שוב אינו אוכל בתרומה אמרו לו אף אנו כיון שמכרנו הקב"ה
לנבוכדנצר שוב אין אנו מחויבי לשמור את מצות ה' ואמר להם יחזקאל העולה על
תהיה וכו' ומפני זה קרא לו השם יתברך עבד שכל מה שקנה רוחכם היה לא
עבד קנה רבו ,ואם כן לא יוכלו לצאת מרשותו של הקב"ה לפרוק עול מלכות שמים
מעליהם ,וזהו שאמר הפסוק והתמכרתם שם לעבדים ולשפחות כלומר כי הבעלים
שלכם יהיו עבדים להשם יתברך ומפני זה ואין קונה לא יהיה להם בכם שום זכות
וקנין והבן זה.
יד וזל"ק (חת"ם סופר ,עמ' קטו) :אחת שאלתי מאת ה' ר"ל דאחז"ל (תענית ח') אין לבקש על
שני דברים כאחד דאינו נענה אפי' על אחד מהם דכתי' ונצומה ונבקשה על זאת ולא
על אחריתי ,ואנו מבקשים כמה וכמה דברים בשמנה עשרה ובאבינו מלכנו אלא כל
-כג -
דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים
כי תבא
-יד -
איין כוונה מיט אלע אונזערע בקשות – צו קענען דינען דעם אויבערשטן רואיג!
ַא ַחת ָש ַאלְ ִׁתי ֵמ ֵאת ה’ אוֹּ ָתה ֲא ַב ֵקש ִׁש ְב ִׁתי ְב ֵבית ה’ ָכל
יכלוֹּ (תהילים כז ,ד)
יְ ֵמי ַח ַיי ַל ֲחזוֹּ ת ְבנ ַֹּעם ה’ ולְ ַב ֵקר ְב ֵה ָ
[דוד המלך זאגט ]:איך האב געבעטן איין זאך פונעם אויבערשטן ,דאס איז מיין
בקשה ,אז איך זאל זוכה זיין צו זיצן מיין גאנץ לעבן אין דעם אויבערשטנ'ס הויז,
צו זען די זיסקייט פונעם אויבערשטן ,און צו קומען יעדן אינדערפריה אין זיין היכל
דער הייליגער חת"ם סופר ערקלערט דעם פסוק [וואס מ'זאגט אום חודש אלול],
לויט ווי חז"ל זאגן (תענית ח ,):אז מען טאר נישט בעטן פונעם אויבערשטן ,אויף צוויי
בקשות צוזאמען ,ווייל דאן קען זיין ,אז ער זאל נישט פועל'ן אפילו איין בקשה אויך
נישט .אויב אזוי דארף מען פארשטיין פארוואס מיר בעטן יא אסאך בקשות
אויפאמאל ,ביי שמונה עשרה און ביי אבינו מלכינו ,נאר דער אמת איז ,אז אונזער
כוונה מיט אלע אונזערע בקשות איז בלויז איינס :אז מיר זאלן קענען זיצן און לערנען
און דינען דעם אויבערשטן מיט א רואיגקייט אן קיין שטערונגען ,אויב אזוי ווערן אלע
אונזערע בקשות פאררעכנט ווי איין בקשה.
דאס איז מרומז אין דעם פסוק" :אחת שאלתי מאת ה’ אותה אבקש" – אפילו איך
ב עט אסאך בקשות ,ווערט דאס אבער פאררעכנט כאילו איך בעט בלויז איין בקשה
פונעם אויבערשטן ,נישט מער" ,שבתי בבית ה’ כל ימי חיי" – ווייל מיין גאנצער ציל
איז בלויז צו קענען זיצן און לערנען און מקיים זיין מצוותיד.
כוונתינו אינו אלא א' שיהי' לנו הכנות לישב בבית ה' ולחזות בנועמו ,והיינו אחת
שאלתי מאת ה' אותה אבקש ולא יותר והיינו שבתי בבית ה' כל ימי חיי.
-כד -
