א קוואל פון חיזוק - אידיש · A Kvell Fin Chizuk - Yiddish — כי תבוא (2026-08-24)

בים
בסיעתא דשמיא הר
כות
גליון פרדס התורה ב לז
תנד
פרשת כי תבוא נ
תשפ"ו
אידיש א קוואל
פון חיזוק
מאמר הפרשה • חודש אלול • בדרכי רבותינו • טבריא של מעלה
י"ל ע"י מערכת
'פרדס התורה' לכתיבת
ועריכת שיעורי מורינו
הרב שליט"א
•••
הגליון יצא לאור בהסכמת גדולי
ישראל בארץ הקודש ,דייני העדה
החרדית ,וגדולי רבני ארה"ב
(ההסכמות במילואם נמצא
בספר 'טבריא של מעלה'
שיצא לאור ע"י מורינו הרב שליט"א)
•••
די גליונות קען מען באקומען
ביי די פאלגענדיגע לאקאלן:
קרית יואל בארא פארק
כתר דזשודעיקא ביהמ״ד שומרי שבת
97 Acres Rd. 5302 13 Ave.
ביהמ״ד עדת יראים וויען
לעיקוואד 1350 50 St.
כתר דזשודעיקא ביהמ״ד הדרת קודש
12 America Ave. סוואליווע
ביהמ״ד סאטמאר 4801 15 Ave.
405 Forest Ave.
וויליאמסבורג
ביהמ״ד צאנז
בנין בראך למטה
קלויזענבורג
לאקער #405
25 Havens Ave. Bedford Cor. Park
ביהמ״ד בעלזא כתר דזשודעיקא
44 Grove Springs 801 Bedford Ave.
Ct. מאורות
טאמס ריווער 218 Wallabout St.
ביהמ״ד קהל בני יששכר מאנסי
1767 Whitesville Rd. ביהמ״ד זוועהיל
פלטבוש 101 W Maple Ave.
MB VINEYARD שיינער'ס שול
3012 AVE J 18 Forshay Rd.
•••
©
להצטרפות קבלת שיעורי מורינו
הרב שליט"א והגליונות באימייל,
ניתן לפנות:
shiurimlishmo@gmail.com
להצטרפות קבלת הגליונות לבד
באימייל ,ניתן לפנות:
pardesgilyones@gmail.com
פ +רדס
פרשת כי תבוא
תשפ"ו
שיעורי
הרה''ג רבי יששכר יהודה
ה +ת ור+ה
גליון 43 בערקוי שליט''א
אב''ד פרדס התורה
מח"ס שו"ת יהודה מחוקקי
זכות פטרון השנה נתנדב לעילוי נשמת
אלטע פערל רויזא בת הרה"ח ר' חיים משה ע"ה
נפטרה ו' ניסן האי שתא אחר קבלת יסורים באהבה ובאמונה ובטחון, אידיש
והיתה למופת לזה לכל משפחתה ומכירי' • ת.נ.צ.ב.ה.
מאמר הפרשה
אינעם גליון:
3מאמר הפרשה די כח פון ווערטער צורייסט גזירות און
5חודש אלול איז ממשיך ברכות און ישועות
5לדוד ה' אורי וישעי כדי שתכלה שנה וקללותיה דער חיוב פון ליינען פרשת כי
-אפווישן די צרות דורך די תבא פאר ראש השנה
קריאה
7בדרכי רבותינו פאר ראש השנה איז דא א חיוב צו
זאגט די גמרא אין מסכת מגילה: ליינען פרשת כי תבוא .אזוי שטייט
"רבי שמעון בן אלעזר אומר ,עזרא אין די גמרא אין מסכת מגילה (לא ,ב),
8טבריא של מעלה תיקן להן לישראל שיהו קורין ווי אויך דער רמב"ם און עס ווערט
קללות שבתורת כהנים קודם עצרת, גע'פסק'נט אין שולחן ערוך אין או"ח
ושבמשנה תורה קודם ראש השנה". סימן תכ"ח .אז מען מוז ליינען פרשת
נאר עס איז 'צוויי וואכן' פאר ראש
דאס טייטש ,מיר מוזן ליינען פרשת כי תבוא פאר ראש השנה.
השנה .די וואך פאר ראש השנה וועט
כי תבוא פאר ראש השנה ווייל דארט נאך מער ,הרה"ק רבי צדוק הכהן פון
מען ליינען פרשת נצבים .פארוואס?
שטייען די קללות. לובלין זי"ע אין פרשת כי תבוא (אות י"ג)
זאגט תוספות :איך וויל נישט מסמיך
זיין קיין קללות צו ראש השנה ,איך וויל די גמרא איז מסביר דעם טעם, זאגט ,אז אפילו די בני מערבא — וואס
עס זאל זיין א פרשה וואס האט נישט "אמר אביי ואיתימא ריש לקיש ,כדי די גמרא אין מגילה (כט ,ב) זאגט אויף זיי
קיין קללות. שתכלה השנה וקללותיה" .דורך דעם אז זיי פלעגן צוטיילן די חמשה חומשי
וואס מען וועט דאס ליינען אין די תורה אויף דריי יאר — אבער ווען עס
זאגט רבי צדוק אזוי :די פרשה פון
פרשה ,גייט מען אפווישן אלע קללות, איז געקומען פאר ראש השנה ,האבן
פרשת כי תבוא ,מיט דעם איז 'תכלה
אלע צרות ,אלע צער ,אלע יסורים ,און זיי געמוזט ליינען פרשת כי תבוא פאר
שנה וקללותיה' ,און בשבת הבא — דאס
אלע דאגות. ראש השנה.
הייסט דער שבת פאר ראש השנה וואס
מען ליינט נצבים — דעמאלטס איז שטעלט זיך די קשיא :וואס האט ווייל פונקט ווי די ד' פרשיות ,פרשת
'תחל שנה וברכותיה' .זעט מען דאך עס צו טון מיט קריאת התורה? וואס שקלים ,פרשת זכור ,פרשת פרה ,און
דערפון אז די קריאה האט אין זיך א האט קריאת התורה מיט 'תכלה שנה פרשת החודש ,וואס די בני מערבא
מורא'דיגן כוח. וקללותיה'? האבן געמוזט ליינען ווייל דאס איז אן
דארף מען פארשטיין וואס איז דער נאך מער ,תוספות אויפ'ן פלאץ, עקסטערע חיוב ,די זעלבע זאך איז דא
פשט ,וואס איז דער ביאור הענין ,אז ווי אויך אין שולחן ערוך -ווערט אויך .עזרא הסופר האט מתקן געווען
מיט א קריאת התורה קען מען מבטל צוגעצייכנט אין די פוסקים ,אז מען אז מען מוז ליינען פרשת כי תבוא פאר
זיין גזירות?אין מיט א קריאת התורה מאכט זיכער אז פרשת כי תבוא איז ראש השנה.
קען מען ממשיך זיין ברכות? נישט די וואך גלייך פאר ראש השנה, די שאלה איז ,פארוואס?
3 פ+רדס ה+תור+ה
מען זיין צובראכן ,איז עזרא הסופר די הכנה צו די הייליגע טעג און ונשלמה פרים שפתינו
געגאנגען און האט אנגעגרייט א מבטל זיין די טענות היצר
מורא'דיגע עצה פאר כלל ישראל לכל קומט דער הייליגער תפארת שלמה
"אל ֵּת ָע ְצבוּ"! מיר זאלן הדורות ,אז ַ לאמיר זיך דא מתבונן זיין וואס עס זי"ע אין די וואכעדיגע סדרה און זאגט
נישט זיין צעבראכן .ער האט אונז שטייט אין חז"ל ,ראשונים ,און וואס עס א מורא'דיגע זאך.
אנגעגרייט ַאן עצה אז מען זאל קענען שטייט אינעם הייליגן תפארת שלמה. ווען דער בית המקדש איז
אריינקומען אין ראש השנה מיט ִּ
"כי עס קומען די הייליגע טעד פון געשטאנען ,אויב א איד האט חוטא
ֶח ְדוַ ת ה' ִהיא ָמ ֻעזְ ּכֶ ם" ,מען זאל זיין סליחות ,עס קומען די הייליגע טעג געווען ,האט ער געברענגט א קרבן.
פרייליך. פון ראש השנה ,עשרת ימי תשובה ,און איינמאל ער האט געברענגט א קרבן
דער יום הקדוש .יעדער איינער ווייסט און ער האט תשובה געטון ,זענען אלע
וואס איז די עצה? אז מען גייט דא פארברענגען שעות
צינורות השפע צוריקגעגאנגען אין
ער האט מתקן געווען אז מען זאל ארוכות בהיכל ה' ,מען גייט פארברענגען
פלאץ .אלע גזרי דין זענען געווארן
ליינען פרשת כי תבוא .כדי דו זאלסט לעכטיגע שעות מיט קרבת ה' און רעדן
צום אייבערשטן .מיר גייען זוכה זיין צו אראפגעריסן ,און אלע ברכות זענען
וויסן ,אז ---
נהנה זיין מזיו השכינה ממש. צוריק אראפגעקומען .דער מענטש
מיט דיין דיבור, ית ַ ּב ּבֹ ֶקר
איז אהיימגעגאנגען" ,ו ָּפנִ ָ
מיט דיין קריאת התורה, אבער אסאך מאל קומט דער יצר וְ ָהלַ כְ ָּת לְ א ָֹהלֶ ָ
הרע און פארדרייט דעם מענטש דעם יך" (דברים טז ,ז) ,ער איז
צורייסטו אלע גזירות!!! קאפ און זאגט אים :דו מיינסט אז מיט'ן צוריק אהיימגעגאנגען און ער האט
דאס איז די הקדמה צו סליחות, זאגן ַא ּפ ָאר ווערטערַ ,א ּפ ָאר אותיות, נישט געהאט וואס זיך צו זארגן .ער איז
דאס איז די הקדמה צו די הייליגע טעג, קענסטו צורייסן גזירות? געווען געזונט און שטארק ,זיין פרנסה
פאר'ן יצר הרע ,פאר די סטרא צו ווייזן ַ דו מיינסט מיט דיינע ּפ ָאר ווערטער איז געווען בהרחבה ,און אלע גוטע זאכן
אחרא וחילותיו אז מיר גייען יעצט זיין קענסטו משכנע זיין דעם אייבערשטן? ארום און ארום זענען געווען אויפ'ן
דא ַא ּפ ָאר וואכן אין בית המדרש ,איך פלאץ.
דו מיינסט מיט די ּפ ָאר ווערטער
וויל דו זאלסט וויסן גענוי וואס מיין וואס דו זאגסט יעצט דא וועסטו אלעס פארוואס? ווייל ער האט געברענגט
כוח הדיבור איז. מסדר זיין? א קרבן.
שבת סליחות ,מיט מיין ליינען עס איז נישט קיין הפקר וועלט?! שטעלט זיך די שאלה :וואס טוען
פרשת כי תבוא האב איך שוין דער יצר הרע פאנגט ָאן צו מיר אין די היינטיגע צייטן? מיר האבן
אפגעווישט אלע קללות ,און מיט'ן קא ּפ און ער צוברעכט פארדרייען דעם ָ דאך נישט קיין בית המקדש?
ליינען פרשת נצבים האב איך שוין דעם מענטש .ער פאנגט ָאן אריינצוגיין קומען חז"ל און זאגן "ונשלמה פרים
ממשיך געווען ַאלע ברכות .דאס איז אין די אמונה און אין דעם בטחון ,ער שפתינו" ,אז אויב מען וועט לערנען
דער כוח הדיבור פון א איד. פאנגט ָאן צו מאכן שוואך דעם איד'ס און מען וועט דאווענען די פרשה פון
כוח האמונה ,בטחון ,און דעם כוח קרבנות ,איז דאס אזוי ווי מען האט
אריינגיין אינעם נייעם יאר מיט התפילה. מקריב געווען א קרבן.
שמחה און התחזקות וואס איז די עצה?
זאגט דער הייליגער תפארת שלמה,
דער אייבערשטער זאל העלפן איז געקומען דער הייליגער עזרא וזל"ק" :שאם חס ושלום נגזר אשר
מיר זאלן אריינגיין צו דעם שבת מיט הסופר ,דער הייליגער עזרא הסופר לא טוב ,הנה יצאנו חובתינו בקריאת
וואס האט ארויפגעברענגט די אידישע הדברים האלה ,וממילא יתהפך לנו כולם
א געוואלדיגע התחזקות ,און מען זאל
קינדער צום צווייטן בית המקדש .און
זיך אנגרייטן צום כוח התפילה פון די לברכה" ,ע"כ.
ווען עס איז אנגעקומען ראש השנה
הייליגע טעג מיט א שמחה ,ווי עס און די אידישע קינדער האבן געוויינט דער הייליגער תפארת שלמה זאגט
שטייט אינעם הייליגן בית אהרן פון און תשובה געטון,אבער זיי זענעו דא ,אז מיט דעם וואס מען ליינט אין די
קארלין זי"ע ,אז שמחה איז די גרעסטעַ געווען מוראדיג מיואש אין צובראכען תורה ,דער כוח הקריאה ,דער כוח הפה,
עבודה .והראיה פון 'שמחת בית "אלהאט עזרא הסופר אויסגעשריגןַ : דער כוח הדיבור פון א אידיש קינד איז
השואבה' ,מען האט תשובה געטון ,איז ֵּת ָע ֵצבוּ" ,מען זאל נישט זיין צעבראכן, אזוי שטארק ,אז מען ווישט אפ אלע
עס געווען דווקא מיט ַא שמחה! ִּ
"כי ֶח ְדוַ ת ה' ִהיא ָמ ֻעזְ ּכֶ ם" (נמחי' ח ,י). קללות .דער כוח הפה איז אזוי שטארק,
א כתיבה וחתימה טובה ,א גוט דער זעלבער עזרא הסופר האט אז מען ליינט די פרשה נאך פאר פרשת
געבענטשט יאר ,און א לעכטיגן שבת! געזען אז בדור עקבתא דמשיחא וועט נצבים ,און מען איז ממשיך ברכות.
פ+רדס ה+תור+ה 4
חודש אלול
מיר האבן יעצט די כוחות צו צורייסן אלע גזירות!
אין די דאזיגע געוואלדיגע טעג ,די צוריסן ווערן דער גזר דין. דער כח פון חודש אלול און
ימי רצון ,האבן מיר דעם כח צו צורייסן עשרת ימי תשובה
א גזר דין פונקט אזוי ווי אין עשרת ימי "קראוהו בהיותו קרוב" -זה
חודש אלול מיר געפינען זיך יעצט אין די
תשובה!
געוואלדיגע לעכטיגע טעג פון חודש
דער הייליגער פנים יפות זי"ע אין אלול .מיר אלע ווייסן אז ווען עס קומט
אוצרות נפלאות בכל רגע ורגע! פרשת אחרי פרעגט אבער :וואס טוט עשרת ימי תשובה ,נוצט יעדער איינער
זיך מיט'ן סוף פונעם פסוק? דער פסוק אויס יעדע מינוט מיט'ן זאגן תהלים,
עס שטייט אין סידור האר"י ,סידור
"ק ָר ֻאה ּו ִ ּב ְהיוֹ תוֹ ָקרוֹ ב" ,רוף
ענדיגט צו ְ מיט לערנען ,דאווענען ,און טון צדקה
רבי שבתי ועוד -אז מיר זאגן יעדען
אים ווען ער איז נאנט צו דיר ,אויף וחסד.
טאג נאכן דאווענען די קאפיטל פון וועמען גייט ארויס דער צווייטער חלק דאס איז ווייל מיר ווייסן אז אין די
"לדוד ה' אורי" -ווייל עס איז דא דארט פונעם פסוק ,און ווען איז דער זמן טעג פון עשרת ימי תשובה האט יעדער
מאל די שם הוי' ,צו מרמז זיין אז דיָ 13 דערפון? מענטש א כח פונקט ווי א צדיק יסוד
טעג ווערט נשפע אויף אונז די 'י"ג של ער ענטפערט אויף דעם א עולם ,און יעדער יחיד האט דעם כח
רחמים'. "ק ָר ֻאה ּו ִ ּב ְהיוֹ תוֹ
מורא'דיגן תירוץְ : פון א ציבור .מיר האבן דעמאלטס די
דער הייליגער בעל התניא זי"ע אין ָקרוֹ ב" מיינט -גאנץ חודש אלול. כוחות צו צורייסן אלע גזר דינים ,ווי די
'ליקוט תורה' (פרשת נצבים) שרייבט ,אז חודש אלול איז דער זמן וואס אין גמרא זאגט אין מסכת ראש השנה (יז ,ב)
די טעג זענען אזוי גרויס אז עס איז א פרקי דרבי אליעזר שטייט אז משה אז ווען עס איז דא א גזר דין ,ה"י ,דארף
רבינו איז דעמאלטס ארויף צום דריטן מען האבן אדער א ברכה פון א גרויסן
פלא אז עס איז נישט קיין "יום טוב"!
מאל פאר פערציג טעג מקבל צו זיין צדיק אדער דעם כח פון א ציבור וואס
דער הייליגער בן איש חי זי"ע די לוחות שניות ,און דעמאלטס איז געפינט זיך אין אמת'ן אחדות כדי עס
שרייבט אין א תשובה " -להוי ידוע, נתגלה געווארן פאר אונז די י"ג מדות צו צורייסן.
אז איך שרייב דיר יעצט אין טעג וואס של רחמים .אין יענע טעג איז דער אבער ווען עס קומט עשרת ימי
יעדער שעה לחודש יחשב"! אייבערשטער נתרצה געווארן צו די תשובה ,דרש'נט די גמרא פונעם פסוק
כא ּפן
די טעג שרייען אז מען קען ַ אידישע קינדער און האט מגלה געווען "ד ְר ׁש ּו ה' ְ ּב ִה ָּמ ְצאוֹ וגו'" ,און
(ישעי' נה ,ו) ִ ּ
אז ער גייט זאגן "סלחתי כדברך" ,ער ווי רש"י הק' איז מסביר דארט :זאלסט
אוצרות נפלאות בכל רגע ורגע!
גייט געבן די לוחות שניות ,די ענני זוכן דעם אייבערשטן און דאווענען צו
יעדער קאפיטל תהילים ,יעדער הכבוד גייען צוריקקומען ,און דער נאנט צו דיר אים בשעת ער געפינט זיך ָ
קבלה טובה ,יעדער משהו איז א אוצר אייבערשטער גייט רוען ביי אונז -דאס מיינט מען 'עשרת ימי תשובה'
נצחי! אינעם משכן. -און דעמאלטס וועט בעזרת השם
לדוד ה' אורי וישעי
דער סוד און כח פון קאפיטל 'לדוד ה' אורי' -מיסודו פון
'רבי אליהו בעל שם' זיע"א
דער טבע העולם איז ,אז די ערשטע רבי שבתי ועוד ,אז ווען מען זאגט דעם מבטל זיין שווערע גזירות און
טאג-צוויי ווען מען זאגט 'לדוד ה' קאפיטל 'לדוד ה' אורי' איז מען מבטל ממשיך זיין די י"ג מידות של רחמים
אורי' ,זאגט מען עס מיט א חשק, שווערע גזירות און מען איז ממשיך די
אבער מיט די צייט ווערט עס אביסל 'י"ג מדות הרחמים'. עס שטייט אין סידור האר"י ,סידור
5 פ+רדס ה+תור+ה
רבי אליהו בעל שם האט מתקן געווען. בעל שם זי"ע. שוואכער .בס"ד וועלן מיר דערציילן
איין תפילה וואס ער האט מתקן געווען מאל א מושל ,א עס איז געווען ַא ָ א מורא'דיגע מעשה וואס וועט אונז
איז 'כגוונא' פרייטאג צונאכטס פאר פריץ ,וואס האט נישט געהאט קיין כא ּפן וואס פאר א
געבן דעם חשק צו ַ
'ברכו' ,און די צווייטע איז 'לדוד ה' אורי' קינדער ,און ער האט געבעטן די אידן געוואלדיגע סגולה עס ליגט אין דעם
אין חודש אלול. זיי זאלן מתפלל זיין פאר אים ,אבער קאפיטל.
די צוויי תפילות זענען געווען ראוי ער איז נישט געהאלפן געווארן .האט די מעשה ווערט אראפגעברענגט
צו ווערן אנגענומען אלס א חוב ביי ער זיי געזאגט אז אויב זיי וועלן נישט אין ספר 'נזר הקודש' ,וואס עס האט
גאנץ כלל ישראל ,ווייל רבי אליהו בעל דאווענען און ּפועל'ן א קינד פאר אים, עס דערציילט דער הייליגער רבי
שם האט עס מתקן געווען כעין ווי די גייט ער זיי אלע פארטרייבן ,ח"ו .דער שמעון'לע זשעליכאווער זי"ע הי"ד.
קאפיטלך פון 'לכו נרננה' און ווייטער, פריץ האט געהאט אונטער זיך גאנצע דער גאון ישראל וקדושו רבי שמעון
וואס כלל ישראל זאגט ביי קבלת שטעט און דערפער ,וואו עס האבן זשעליכאווער איז געווען דער משגיח
שבת וואס מיסודו איז עס פון תלמידי געוואוינט הונדערטער טויזנטער אין 'ישיבת חכמי לובלין' ,און ער איז
האריז"ל ונתקבץ בכל תפיצות ישראל, אידישע משפחות וואס ער האט געווען דער רבי פונעם פוסק הדור,
אפילו ביי אשכנז'ישע ליטווישע געוואלט פארטרייבן .עס איז געווען א הגר"ש וואזנער זצ"ל .אין דער הקדמה
וכדומה. מצב פון סכנת נפשות ממש. צו שו"ת 'שבט הלוי' חלק א' ,שרייבט
מען האט געלאזט רופן רבי אליהו הרב וואזנער אויף זיין רבי'ן דעם טיטל:
ווי אויך די הייליגע פזמון 'לכה דודי'
בעל שם .ער איז אנגעקומען צום פריץ "ספר תורה שלם בנגלה ובנסתר" .קומט
אלוקי רבי שלמה אלקבץ ִ פונעם מקובל
אום ַאן ערב שבת ,און ער האט אים אויס אז א מעשה וואס רבי שמעון'לע
וואס איז אויך נתקבל געווארן בכל
מבטיח געווען אז ביז צוועלף חדשים דערציילט ,א מעשה וואס קומט ארויס
תפוצות ישראל .
וועט ער האבן א קינד. פון א ספר תורה שלם בנגלה ובנסתר,
אבער וויבאלד ער האט געגעבן די צו אזא מעשה דארף מען צוגיין
דער בעל שם הקדוש האט
פאר'ן פריץ ,האט מען פון הימל הבטחה ַ 'בדחילו ורחימו'.
צוגעלייגט און געזאגט" :מיינט נישט
באשלאסן דאס מבטל צו זיין .דער פשט
אז עס איז אנגעקומען פאר'ן הייליגן
פון "מבטל זיין" איז ,אז עס וועט נישט די מעשה פון 'רבי אליהו בעל
רבי אליהו בעל שם אזוי גרינג דאס
ווערן אנגענומען אין אלע תפוצות צו ּפועל'ן" .דער בעל שם טוב האט שם' און די השפעה אויף די
ישראל בשווה .למשל' ,כגוונא' ווייסט געזאגט אז מען זאל נישט מיינען אז מן מנהגים
מען אז ביי די ליטווישע זאגט מען עס השמים האט מען אים בלויז געוואלט
נישט ,און אין נאך אסאך פלעצער זאגט געבן דעם עונש פון 'שיתין פולסי ער האט דערציילט ,איין מאל איז
מען עס נישט ,כאטש ביי די ספרדים דנורא' ,וואס מען געפינט אז מען האט 'צאנז' אין
ער אנגעקומען קיין שטאט ַ
און חסידים זאגט מען עס יא .אזוי אויך געוואלט געבן פאר אליהו הנביא (ווי עס
דעם בית המדרש פון הרה"ק רבי ארי'
ביי 'לדוד ה' אורי' ,ווייסט מען אז עס שטייט אין די גמרא אין בבא מציעא דף פ"ה). צאנז זי"ע ,און ער האט לייבוש פון ַ
זענען דא אסאך פלעצער וואס האבן דער בעל שם הקדוש האט צוגעלייגט, געזען אז מען זאגט נישט 'לדוד ה' אורי'
נישט דעם מנהג דאס צו זאגן. אז מען האט אים געוואלט מעניש זיין -וויבאלד כידוע האט דער הייליגער
רבי שמעון'לע האט ווייטער פיל מער ,מען האט ממש געוואלט צאנזער רב זי"ע נישט געזאגט דעם
געזאגט ,אז דער הייליגער רבי ר' געבן די ערגסטע עונשים פאר רבי קאפיטל.
אלימלך פון ליזענסק זי"ע ,וואס איז אליהו בעל שם וויבאלד ער האט משנה ער האט געפרעגט די יונגעלייט
כידוע געווען פון די גרעסטע תלמידי געווען סדרי בראשית ,און נאך דערצו דארט" :פארוואס זאגט מען נישט דא
המגיד און דער רבי פון אלע רבי'ס פאר א גוי .מיר האבן נישט קיין השגה אין צאנז 'לדוד ה' אורי'? אין שינאווא
-ער איז געווען דער רבי פונעם אין די זאכן ,אבער אזוי האט דער בעל האט מען דאך יא געזאגט 'לדוד ה'
אפטער רב ,פונעם חוזה פון לובלין, שם הקדוש דערציילט. אורי'?!"
פון רבי מענדעלע רימנובער ,פונעם פארשטייט זיך ,די יונגעלייט האבן
קאזשניצער מגיד ,פונעם ראפשיצער דער מקור פארוואס טייל זאגן יא געוואלט ענטפערן און מסביר זיין
רב ,פון רבי דוד'ל לעלובער ,פונעם און טייל נישט די תפילות פארוואס מען זאגט עס נישט אין צאנז,
בני יששכר ועוד -האט נישט געזאגט אבער רבי שמעון'לע האט זיי נישט
אין הימל האט מען אבער געזאגט,
'כגוונא' פרייטאג צונאכטס ,אבער געלאזט אויסרעדן.
אז וויבאלד די גאנצע סיבה פארוואס
'לדוד ה' אורי' האט ער יא געזאגט. ער האט דאס געטון איז געווען ווייל ער האט זיי געזאגט" :איך וועל
ווידער דער אפטער רב האט יא געזאגט ער האט זיך מוסר נפש געווען פאר אייך דערציילן א מעשה" .ער האט זיי
'כגוונא' ,אבער 'לדוד ה' אורי' האט ער כלל ישראל ,וועט מען ממעט זיין דעם דערציילט ווי פאלגענד:
נישט געזאגט אין אלול. עונש .אבער איין קליינע עונש וועט יא דער הייליגער בעל שם הקדוש
עד כאן המעשה וואס רבי שמעון'לע בלייבן :אז צוליב די מעשה ,וועט מען זי"ע האט אמאל דערציילט פאר זיינע
האט דערציילט. פון הימל מבטל זיין צוויי תפילות וואס תלמידים איבער זיין רבי'ן ,רבי אליהו
פ+רדס ה+תור+ה 6
שם הוי"ה ,אין דאס איז ממשיך די י"ג דער פשט איז אז פון הימל איז דער די התחזוקת אין דער מורא'דיגער
מידות של רחמים .אין די טעג ,ווי עס עונש געווען צו מבטל זיין די קביעות כח פון דער תפילה
שטייט אינעם הייליגן אריז"ל ,על פי פון די תפילה 'לדוד ה' אורי' ,קומט
אויס אז דאס איז דער גרעסטער גילוי ער האט געמיינט דערמיט צו
דער מדרש אין פרקי דרבי אליעזר,
וואס פאר א מורא'דיגן כח די תפילה זאגן ,אז דאס וואס צדיקים האבן אין
ווערן נמשך ימי הרחמים והרצון און די
פארמאגט! געוויסע פלעצער נישט געזאגט 'לדוד
י"ג מידות של רחמים.
דער אייבערשטער זאל העלפן מיר ה' אורי' ,זאל מען וויסן אז דאס האט
דער אייבערשטער זאל העלפן מיר צו טון מיט הויכע זאכן' ,בהדי כבשי
זאלן זיך מחזק זיין און זאגן די תפילה
זאלן האבן א כתיבה וחתימה טובה און מיט א השתפחות הנפש ,מבטל זיין דרחמנא'.
א גוט געבענטשט יאר .מיר זאלן האבן אלע גזירות רעות און ממשיך זיין די אבער פאר אונז גערעדט ,אז אזוי
א פתיחת הלב אויסצוגיסן דאס הארץ, י"ג מידות של רחמים .ווי עס שטייט ווי רבי שמעון'לע האט אונז מגלה
און אונזערע תפילות זאלן נתקבל פונעם הייליגן חיד"א .ווי אויך ווערן געווען אזא מעשה ,דארפן מיר נעמען
ווערן ברחמים וברצון ,אמן ואמן! דארט דערמאנט דרייצן מאל דעם א געוואלדיגע התחזקות .ווייל אויב
בדרכי רבותינו
די ימי הרחמים והרצון ביי די אמאליגע ירושלים'ע אידן
דער מדרגה צו פאסטן פערציג טעג הרה"ק רבי יוחנ'טשע זי"ע ,אים ירושלים של מעלה בימי אלול
ברציפות ,אבער אויף אזוי פיל איז אנגעוויזן אויף א געוויסן איד" ,דו
יעדער איינער פון אונז יא אויף דער דער הייליגער ראחמיסטריווקא
זעסט דעם פשוט'ן איד?" האט ער
מדרגה :צו מאכן א ברכה מער מיט רבי זי"ע ,בעל 'אמרות טהורות' ,הגם
אים געזאגט" ,לאמיך דיר דערציילן
כוונה ,א 'שהכל' מיט כוונה ,אדער ער האט געוואוינט דא אין אמעריקע,
וואס עס טוט זיך מיט דעם איד .דער
אן 'אשר יצר' מיט כוונה .צו זאגן נאך איז ער אבער געבוירן געווארן לבית
איד איז א סוחר וואס האט א געשעפט
עטליכע קאפיטלעך תהלים נאכ'ן אבותיו הק' -גזע ראחמסטריווקא
אין תל-אביב .יעדעס יאר חודש אלול
דאווענען ,זיך מקבל זיין אויף 'שמירת וואס האבן דורי דורות געוואוינט אין
פארשליסט ער דאס געשעפט ,ער קומט
עינים' ,אדער זיך מקבל זיין אז די ירושלים עיה"ק .ער פלעגט אסאך
ארויף צו אלט-שטאט אין ירושלים און
ערשטע ּפ ָאר מינוט וואס מען זעצט מאל זאגן ,אז "בעצם וואוינט ער נישט
דינגט זיך א דירה'לע .און פאר פערציג
זיך לערנען זאל מען נישט מפסיק זיין נאר ער וואוינט אין
דא אין אמעריקעָ ,
טעג ,ביז נאך יום כיפור ,פאסט ער יעדן
מיט קיין שום דיבור .יעדער איינער פון ירושלים" .דארטן איז זיין מחשבה
טאג .ער זאגט אויס יעדן טאג תהלים
אונז קען עפעס טון. געווען און דארטן איז זיין הארץ
און ער לערנט א גאנצן טאג!" געווען .דארטן האט ער 'געלעבט'.
די מעשה דארף אונז מעורר זיין.
דאס זענען געווען די אמאליגע ער פלעגט דערציילן א מורא'דיגע
מיר קענען עס אפשר נישט נאכמאכן
פונקטליך ,אבער מיר קענען טון עפעס זקנים פון די פשוטי ירושלים. מעשה פון חודש אלול ,ווי אזוי עס
פאר זיך אליין .מיר קענען כאטש עפעס האט אויסגעזען אין ירושלים עיר
די התעוררות 'למעשה' פאר
אויפטון ביי זיך. הקודש בימים ההם.
יעדן איד
א גוט געבענטשט יאר ,און א כתיבה ווען ער איז געווען אין די אלט-
וחתימה טובה בספרן של צדיקים! מיר זענען טאקע נישט אויף שטאט אין ירושלים ,האט זיין טאטע,
7 פ+רדס ה+תור+ה
די רייכע היסטאריע פונעם עיה"ק 'טבריא של מעלה' ,א
בליק אויף די צדיקים וואס האבן באלאכטן דעם ישוב ,און
די קדושי עליון וואס זענען דארט נטמן געווארן טבריא של מעלה
א שבת אין טבריא של מעלה מיט די געהויבענע סלאנימער
חבריא
'בית אברהם' ,האט געלעבט!"... לאמיר דא צוריקגיין צו די מעשה
און ער האט צוגעענדיגט מיט נורא וואס האט פאסירט ווען דער הקדמה -חלק ב'
א מאמר נורא" :מיר וואונטשן זיך מהרשד"י פון סלאנים איז געווען רבי
אין 'בראנאוויטש' און ער האט געפירט "מתי יגיעו מעשי למעשי אבותי"
גארנישט בעסער"...
די חסידות ביד רמה. בעזה"י ,מיר זענען ממשיך מיט
דאס איז געווען די הרגשה וואס
מען האט געהאט ביי די צדיקים .מען איינמאל ווען ער איז געגאנגען אין די הקדמה -חלק ב' -אויף "שבת אין
האט געלעבט אין אזא מין גן עדן ,אז גאס ,האט ער זיך באגעגנט מיט'ן גאון טבריא של מעלה מיט די געהויבענע
מען האט זיך גארנישט געוואונטשן ישראל וקדושו ,דער הייליגער רבי סלאנימער חבריא".
בעסער. אלחנן וואסערמאן זי"ע הי"ד .כידוע מיר גייען יעצט אריינגיין בחנוני של
איז רבי אלחנן געווען מורא'דיג מקושר בושֹם ,צו שפירן און פרובירן מקיים צו
ווען מיר דערציילן סיפורי צדיקים,
בעבותות אהבה ,מיט א געוואלדיגע זיין וואס עס שטייט אין תנא דבי אליהו:
מיר גייען צוריק צו די 'ימי קדם' פון די
יראת הכבוד ,צום פריערדיגן "חייב אדם לומר מתי יגיעו מעשי
הייליגע סלאנימער חבריא ,א שבת אין
סלאנימער רבי'ן ,דער בית אברהם, למעשי אבותי אברהם יצחק ויעקב".
טבריא של מעלה מיט די שרפי מעלה,
און ער האט ממשיך געווען מיט א און ווי דער הייליגער רבי ר' בונם פון
צוריק אין גן עדן התחתון ,צוריק צו
געוואלדיגע ידידות און התקשרות צום ּפרשיסחא זי"ע האט געטייטשט ,אז
גן עדן העליון! אז ווען מיר דאווענען
מהרשד"י פון סלאנים. 'מתי יגיעו' איז א לשון פון 'נגיעה' ,דאס
"חדש ימינו כקדם" -הגם מיר האבן
נישט זוכה געווען זיי צו זען מיט עס איז באקאנט אז מען פלעגט אים הייסט אז עס זאל זיך עפעס רירן אין
אונזערע פליישיגע אויגן ,אבער ,די זען ביי 'שלש סעודות' שטיין אונטער אונז ,מיר זאלן צורירן צו זיי.
סיפורי צדיקים וועלן אונז ָאנפלאמען די פענסטער ,און צומאל פלעגט ער עס איז דא א מורא'דיגע מעשה
און געבן אזא השתוקקות ,אז ווען אונז אריינגיין אין בית המדרש ,היות עס איז פונעם הייליגן מהרשד"י פון סלאנים
דאווענען און זאגן 'חדש ימינו כקדם', געווען טונקל האט מען נישט געזען זי"ע ,דער לעצטער סלאנימער רבי
זאלן מיר כאטשיג האבן א שטיקעלע גענוי זיין פנים ,אבער לויט זיין הויכע פאר'ן קריג( ,וואס האט איבערגענומען ַ
ציור וואס אינזין צו האבן ביי די ווארט געשטאלט האט מען געוואוסט אז דאס די נשיאות נאכדעם וואס זיין טאטע ,דער
'כקדם'" :רבוש"ע ,מיר ווילן צוריקגיין איז רבי אלחנן. הייליגער בית אברהם זי"ע ,איז אוועק .ער איז
צו יענע טעג ,צו א שבת מיט די הייליגע עכ"פ .דער מהרשד"י האט געטראפן דעמאלטס נאך געווען א חתן ,און גלייך נאכדעם
סלאנימער חבריא!" רבי אלחנן אויף די גאס און אים איז ער געווארן רבי) .ער איז געווען א
געפרעגט :וואס איז דער פשט וואס מלאך אלוקים .כידוע האט מען געזען
די ספעציעלע שבתים פונעם 'בית מיר זאגן אין די סליחות "השיבנו ה' זיין התנהגות ביי די צווייטע וועלט
אברהם' זי"ע אין טבריא אליך ונשובה חדש ימינו כקדם" ,וואס מלחמה ,אז אפילו אויף ַאן איסור קל
מיינט 'כקדם'? רבוש"ע ,זיי מיר מחדש דרבנן איז ער געווען גרייט זיך מוסר
כידוע איז דער הייליגער בית צו די פריערדיגע צייטן -וועלכע צייטן נפש צו זיין.
אברהם ,געווען דער רבי פון די חבריא מיינט מען? די צייטן פון אדם און נח? נאכן קריג האט זיך דער הייליגער ָ
אין דעם לעצטן דור .ער איז געווען מיינט מען די אבות הקדושים? ווען בריסקער רב זי"ע אנגערופן ,אז
רבי אין חוץ לארץ ,פונדעסטוועגן איז מיינט מען? אויף וועלכע צייט זאגט "אויב די צוויי "שלמה'לעך" וואלטן
ער צוויי מאל ארויפגעקומען קיין ארץ מען חדש ימינו כקדם? איבערגעלעבט די מלחמה ,וואלטן
הקודש און דארט געווען חדשים לאנג. רבי אלחנן איז געבליבן שטיל זיי איבערגענומען די וועלט מיט א
די שבתים וואס דער הייליגער בית (בפשטות האט ער געוואלט הערן וואס דער שטורעם" .ער האט געמיינט רבי
אברהם האט געפירט אין טבריא של מהרשד"י האט צו זאגן) .האט דער מהרשד"י שלמה'לע ,דער מהרשד"י פון סלאנים,
מעלה זענען געווען בבחינת "הדרא געזאגט פאר רבי אלחנן" :מיר טייטשן און רבי שלמה'לע ראדאמסקער זי"ע
דלא אפשר למפרט בשפוותא" .אלע 'חדש ימינו כקדם' אז מיר בעטן דעם הי"ד.
שבתים וואס דער בית אברהם איז רבוש"ע אז מיר ווילן צוריקגיין צו די
געווען אין ארץ הקודש זענען געווען צייטן ווען מיין טאטע ,דער הייליגער חדש ימינו כקדם
פ+רדס ה+תור+ה 8
בעיקר געדאוונט אין דעם בית המדרש פתגם וואס האט מפתיע געווען אלע עפעס גאר ספעציעל -די שבתים
וואס האט געהייסן "כולל רייסין". שומעים: אין ירושלים און די שבתים אין צפת -
דער בית המדרש איז געגרינדעט "שוין פופציג יאר וואס איך האב אבער ועולה על כולנה זענען געווען די
געווארן דורך הרה"ק רבי צבי הירש נישט געהאט אזא שבת!" שבתים אין טבריא ,וואס זענען געווען
ארקער און זיין זוּן הרה"ק רבי שאול די ווערטער דארפן אונז אביסל במחיצתם פון די זקנים פון די חבריא.
ארקער ,וועלכע האבן איבערגענומען עפענען די מוח און די הארץ צו דארט זענען געזעצן רבי משה
די נשיאות פון כולל רייסין אין ארץ פארשטיין פון וואסארא חבריא קליערס ,רבי מאטל סלאנימער ,דער
הקודש נאך די פטירה פונעם הייליגן קדישא און פון וואסארא שבתים מיר ברכת אברהם ,רבי מתתי' לוריא ,רבי
קאליסקער זי"ע אין יאר תקע"א. רעדן דא ,און ווי מקושר זיי זענען אהרן יוסף לוריא ,רבי יואל אשכנזי,
דעמאלטס האט דער הייליגער רבי געווען צו קדושת שבת .קדושת שבת רבי מענדל וועג ,רבי ישראל שמעון
צבי הירש איבערגענומען די הנהגה. איז געווען ביי די חבריא די שפיץ פון קסטלניץ ועוד ,עס זענען דארט
רבי צבי הירש איז געווען א תלמיד אמונה ,יהדות ,און עבודת ה'. געווען די אריות שבחבורה ,די זקני
פון רבי ר' מענדלע וויטעבסקער און און ווען דער רבי דער בית אברהם החסידים ,ווי רבי מיכל אורי'ס -וואס
פונעם קאליסקער ,און דער הייליגער אויפגעפלאקערט זענען
ַ האט דאס איז נאך געווען מקושר צום הייליגן
רבי ר' ברוך'ל מעזשביזשער האט אים די חסידים אין אפילו די זקני חסידים יסוד העבודה זי"ע ,און נאך אנדערע
ממנה געווען צוזאמען מיט רבי מאיר'ל ארויס פון די כלים אין זיך מבטל אלטע חסידים וואס זענען געקומען
ביכובער. געווען צו אים ,עד כדי כך אז רבי מיטהאלטן די שבתים.
שפעטער ווען רבי צבי הירש איז מאטל איז ארויס פון התפעלות! ווייל
'קדושת שבת' איז געווען זייער ּ
ציפוֹ ר
די הגדרה פון רבי מאטל
אוועק ,האט זיין זון רבי שאול'קע
איבערגענומען .רבי שאול'קע איז נפשם -אין דאס וועלן מיר זען אין די סלונימער אויף די שבתים
ארויפגעגאנגען קיין ארץ ישראל קומעדיגע פרקים בעזה"י. בעזה"י וועלן מיר אין די
אלט'ס קינד צוזאמען מיט זיין טאטע קומענדיגע פרקים רעדן פון די שבתים
בשנת תקמ"ד ,און האט נאך געהאט די אש קודש פון שבת וואס דער הייליגער בית אברהם
די זכיה צו זען פני קדשו פון רבי ר' "אוחילה לקל ,אחלה פניו ,אשאלה האט פארברענגט מיט די הייליגע
מענדלע פאר 4יאר .ווי אויך האט ער ממנו מענה לשון" ,אז מיר זאלן זוכה סלאנימער חבריא דארט אין טבריא
געהאט א זכי' צו שלאפן אין צימער זיין מצייר צו זיין די שבתים און של מעלה.
פון רבי ר' מענדלע ,ווי מיר וועלן ארויסברענגען די ריכטיגע ווערטער, מיר ווילן דא ארויסברענגען א
קא ּפיטל.
פארציילן אין א באזונדערע ַ אזוי ווי די אלע צדיקים און חסידים קליינע מעשה ,אבער די 'איכות' פון די
עס איז באקאנט אז ווען רבי וואס האבן עס פארשריבן און ווייטער מעשה איז א געוואלד וואס דאס וועט
שאול'קע איז נאך געווען אין חוץ איבערגעגעבן. ארויסברענגען א שטיקעלע באגריף
לארץ ,האט דער הייליגער רוז'ינער בעזה"י זאל עס זיין ַאן 'אש מחמם' פון די חבריא אין זייערע רבי'ס ,ווי
זי"ע געבעטן ער זאל אים קוקן אין זיין צו דערווארימען די נשמהַ ,אן 'אש אויך צו קדושת שבת.
הייליגער צורה און זאגן צי ער ענדלט השורף' צו פארברענען די גאנצע עס איז געווען נאכן ערשטן שבת
צום הייליגן רבי ר' מענדלע! חלק הרע פונעם מענטש ,און ַאן 'אש וואס דער בית אברהם האט געפירט,
אין דעם בית המדרש האבן זיי המאיר' וואס זאל באלייכטן דעם און רבי מאטל סלונימער האט ווי
געדאוונט ,און שפעטער האט די מענטש ,און דורך דעם זאל זיין "למען ערווענט מיטגעהאלטן די געהויבענע
הייליגע סלאנימער חבריא ממשיך יעמדו ימים רבים". שבת( .כידוע איז רבי מאטל סלאנימער געווען
געווען צו דאווענען אין דעם בית כדי מיר זאלן אביסל פארשטיין דער רבי פון דעם בית אברהם .הגם ער האט
המדרש כולל רייסין .דאס איז געווען וואס דארט האט זיך ָא ּפגעטון ,דארף געוואוינט אין ארץ ישראל ,איז ער פאר א שטיק
דער מקום התפילה און דער ארט מען האבן א 'בית יד' צו די כלי. צוריקגעפארן קיין חוץ לארץ ,און אין
ָ צייט
וואו זיי האבן ּ יענע צייט האט דער דברי שמואל זי"ע געבעטן
ראוועט די הייליגע געפ ַ דעריבער וועלן מיר אביסל מצייר
אז רבי מאטל זאל זיין דער רבי פון זיין זון ,דער
געהויבענע שבתים. זיין די סדר הדורות פון די רבי'ס און די
בית אברהם).
חסידים ,און ווי אזוי די הייליגע שבתים
די שלשלת הקודש :פון אין טבריא האבן זיך ָא ּפגעשפילט ,כדי ווען דער בית אברהם איז געקומען
לעכאוויטש-קאברין-סלאנים עס זאל אונז זיין גרינגער אריינצוגיין קיין ארץ הקודש ,איז רבי מאטל
אין דעם חן ונועם של שבת. געזעצן ביי זיין טיש לעבן רבי'ן -נאך
כדי מיר זאלן פארשטיין די שבת האט רבי מאטל -וואס הגם
קומענדיגע פרקים ,דארפן מיר בית המדרש "כולל רייסין" :דער ער איז געווען א בחינה פון 'גבורות
אריבערגיין צום סדר הדורות אין די מקום התפילה אין טבריא דקדושה' און ביי אים האט מען
יאהרן פון די רבי'ס ,מיט די חבריא זיך בכלל נישט געווארפן מיט קיין
קדישא הדין. די הייליגע סלאנימער חבריא האבן טיטלען -פונדעסטוועגן געזאגט א
9 פ+רדס ה+תור+ה
האבן זיך מבטל געווען צום הייליגן פארמירן די הייליגע "סלאנימער מיר ווייסן אז דער ראש השלשלת
יסוד העבודה ,און ממילא זענען זיי חבריא". איז געווען רבי מרדכי פון לעכאוויטש
גערופן געווארן אויף זיין נאמען אלס דער מגיד פון ווילייקא ,וואס זי"ע ,וועלכער איז געווען מורא'דיג
חסידים פונעם יסוד העבודה. איז געווען ַאן איידעם ביים הייליגן מקושר מיט ַאן אהבה עזה צום הייליגן
דער דור הראשון איז געווען רבי לעכאוויטשער ,איז ארויפגעגאנגען. רבי אברהם קאליסקער ,דער כהן
הערש מיכל קיידאנאווער ,דער זון פון רבי שלמה זלמן לידער ,דער פאטער פון הגדול מקאליסק.
רבי איצלע קיידאנאווער ,א תלמיד רבי מרדכי לידער ,איז ארויפגעגאנגען הגם די צוויי קדושי עליונים האבען
פונעם לעכוויטשער .רבי אליעזר סוף ימיו מיט זיין זון רבי מרדכי .און רבי זיך קיינמאל נישט געזען פערזענליך,
הכהן ,וועלכער איז גערופן געווארן איצעלע קיידאנאווער ,וועלכער איז האבן זיי זיך אבער געשריבן בריוו
לעזשאר' .און רבי מרדכי לידער
ַ 'רבי געווען א תלמיד פונעם לעכאוויטשער, בעבותות אהבה און האבן ברוח הקודש
וועלכער איז גערופן געווארן 'רבי איז ארויפגעגאנגען מיט זיין זון רבי מצייר געווען די צורה איינער פונעם
מאטקע לידער' ,דער זון פון רבי הערש מיכל .און נאך אסאך תלמידים צווייטן! עס איז געווען 'אהבת דוד
שלמה זלמן לידער ,אויך א תלמיד פון פונעם הייליגן לעכאוויטשער און ויונתן' ,נפשו קשורה בנפשו'.
לעכוויטשער. פונעם צווייטן לעכאוויטשער ,אזוי אין ד' לחודש שבט שנת תקע"ד איז
שפעטער האט דער הייליגער יסוד אויך חסידים פונעם קאברינער ,האבן דער הייליגער קאליסקער אוועק ,און
העבודה ארויפגעשיקט זיין יד ימינו, אנגעהויבן ארויפצוגיין קיין טבריא, גלייך פאר זיין פטירה האט ער געשריבן
זיין כותב ,דער שרף און ארי שבחבורה און די סלאנימער חבריא האט זיך "מחר עמי במחיצתי" .י"ג שבט ,ממש
רבי יהודא לייב אינאיינעם מיט זיין זון אנגעהויבן צוזאמנעמען ,אבער עס א וואך שפעטער ,איז דער הייליגער
רבי מאטל ,באקאנט אלץ 'רבי מאטל איז נאכנישט געווען אויף א שטארקן לעכאוויטשער אוועק ,און מיט דעם
בסיס. האט זיך געענדיגט די תקופה פונעם
סלאנימער' .דאס איז געווען דער דור
הראשון ,און מען האט זיי גערופן "די אין די יארן תרי"ז-תרי"ח ,ווען דער קשר צווישן דעם לעכאוויטשער
זקנים ,די עלטערע". הייליגער יסוד העבודה זי"ע האט און דעם קאליסקער ,וועלכע האבן
איבערגענומען די כתר אדמורו"ת פון אינאיינעם געפירט די עדה הקדושה -
שפעטערע יארן זענען געקומען
זיין רבי'ן דער הייליגער קאברינער, דער לעכאוויטשער אין חוץ לארץ און
נאך עלטערע חסידים ,ווי למשל רבי
האט זיך אנגעהויבן א בחינה פון 'פנים דער קאליסקער אין ארץ ישראל.
יאשע שו"ב ,באקאנט אלט'ס דער
חדשות באו לכאן' .דער קשר צו ארץ פון דא און ווייטער האט אין חוץ
באוואוסטער מחבר פון די כתבים
הקודש און טבריא של מעלה איז לארץ געפירט די עדה הקדושה זיין
הנוראים 'כתבי ר"י שו"ב' ,און מחבר
געווארן פיל שטארקער ,אין די תקופה זוּן רבי נח זי"ע גערופן "דער צווייטער
פון די באקאנטע ספרים 'מנחת יוסף'
האט דער יסוד העבודה אנגעהויבן לעכאוויטשער רבי" ,און אין ארץ
אויף יורה דעה .ער איז געווען די ראש
ארויפצושיקן די אריות שבחבורה, ישראל האבן רבי צבי הירש ארקער
השוחטים אין שטאט 'בריסק' וועמען
זיינע גרעסטע חסידים און די לייבן פון מיט רבי שאול ארקער ,רבי מאיר
נארדער הייליגער בית הלוי זי"ע האט ָ זיין גווארדיע ,ווי אויך זיינע טייערע ביכובער און רבי חיים דוד הקטן
געגעסן פון זיין שחיטה ,און פון דער אייניקלעך ,וואס הגם דעמאלטס זענען
צווייטער ראש השוחט ,רבי אהרל'ע איבערגענומען .זיי האבן ווייטער
זיי געווען קרוב לגיל בר מצוה ,האט אנגעהאלטן דעם קשר צווישן דעם
שו"ב. ער זיי ארויפגעשיקט מיט מסירות נפש צווייטן לעכאוויטשער אין חוץ לארץ
ממש לחזק הישוב אין טבריא של מעלה און די צדיקים אין ארץ הקודש .דאס
דער דור השני ווי מיר וועלן זען אין די קומענדיגע איז אנגעגאנגען ביז שנת תקצ"ג.
נאכדעם איז געווען דער דור השני. פרקים הבעל"ט.
אין יאר תקצ"ג האט זיין הייליגער
אינעם צווייטן דור איז געווען דער רב תלמיד ,דער הייליגער קאברינער
פון טבריא ,רבי משה קליערס ,דער בעל דער דור הראשון
זי"ע ,איבערגענומען די נשיאות אין
מחבר ספר 'תורת הארץ'' ,טבור הארץ' פון דעם איז געווארן דער ערשטער חוץ לארץ ,און ער האט ווייטער
ועוד .ער איז געווען דער ראש ישיבה דור פון די סלאנימער חבריא .ווען אנגעהאלטן דעם קשר מיט די צדיקים
פון ישיבת 'אור תורה' ,וואס ער אליין מען קוקט אין די קורי הדורות פון די אין ארץ הקודש אין שטאט טבריא.
האט מייסד געווען. סלאנימער חבריא אין טבריא ,זעט מען דאס איז אנגעגאנגען ביז שנת תרי"ז.
אין יענעם דור איז לעבן אים געווען אז עס זענען בעיקר געווען דריי דורות. אינצווישן האבן פילע תלמידים
רבי מאטל סלאנימער ,וואס הגם רבי דער ערשטער דור זענען געווען פונעם הייליגן לעכאוויטשער און
מאטל איז געווען זיין רבי ,איז אבער די תלמידים און חסידים פונעם יסוד לעכאוויטשער צווייטן פונעם
שפעטער רבי משה געווארן רב ,און רבי העבודה .הגם ,מען דארף באטאנען אנגעהויבן ארויפצוקומען קיין ארץ
מאטל האט משמש געווען בדיינות, אז זיי זענען נאך געווען די וואס האבן הקודש ,קיין טבריא ,און ממילא איז
און זיין בית דין האט מען גערופן "רבי געזען דער הייליגן לעכעוויטשער און דער קשר צווישן חוץ לארץ און ארץ
מאטל דיין". קאברינער ,זענען זיי פונדעסטוועגן הקודש געווארן מורא'דיג שטארק
דערצו זענען געווען די אייניקלעך געווען פלאם-פייערדיגע חסידים וואס געבונדן ,און עס האט זיך אנגעהויבן
פ+רדס ה+תור+ה 10
זיי נאך זוכה געווען צו זען. אבער בעיקר זענען דאס געווען פונעם הייליגן יסוד העבודה .פון
בעזה"י וועלן מיר אריינגיין אין די דריי דורות :דער ערשטער דור יאר תרל"ד און ווייטער האט דער
וואס מ'האט גערופן די 'זקנים' ,דער יסוד העבודה ארויפגעשיקט זיינע
טבריא של מעלה' ,לקראת שבת לכו אייניקלעך :הרה"צ רבי נח ,דער
מיטעלער דור ,און נאכדעם דער
ונלכה כי היא מקור הברכה' ,מ'זאל לעצטער דור ,וואס אסאך פון זיי ברודער פונעם דברי שמואל .הרה"צ
זוכה זיין צו אלע גוטע השפעות ,און האבן נאך זוכה געווען איבערצולעבן רבי מתתי' סאמבורג ,וואס איז געווען
מ'זאל זוכה זיין צום עונג ונועם שבת ,א די צווייטע וועלט מלחמה ,און זייער ַאן אייניקל פון יסוד העבודה ,און
אסאך אידן אין דעם היינטיגן דור האבן הרה"צ רבי יעקב מוסקי.
לעכטיגן שבת!
דער דור
השלישי
דערנאך איז
שיעורים דורך געווען דער דור
דאס השלישי.
אויס די וואך: זענען געווען דער
הייליגער 'ברכת
זונטאג אברהם' ,רבי מתתי'
לוריא דער בעל
מאמר הפרשה 'שערי לימוד' ,און
רבי אהרן יוסף
לוריא דער בעל
מאנטאג פנים'. 'עבודת
שפעטער זענען
חובת הלבבות געווען רבי מענדל
וועג ,רבי יואל
דינסטאג אשכנזי ,מיט נאך
אנדערע חסידים
טבריא של מעלה אנשי מעלה.
צו דעם דור
האט אויך געהערט
מיטוואך שמעון רבי
אוצר הידיעות קאסטילאניץ,
ווען וועלכער
נישט ער ,וואלטן
דאנערשטאג פילע סיפורים פון
אונזערע הייליגע
יאהרצייטן רבי'ס און פון די
הייליגע חבריא
פארגעסן געווארן.
פרייטאג עס הגם
אור של שב"ק זענען געווען נאך
חסידים, פילע
האבן מיר בעיקר
מוצאי שבת ארויסגעהויבן די
און באקאנטע,
מלוה מלכה
SQUARE
בעזרת השם אין די
קומענדיגע פרקים
וועלן מיר זען
נאך פילע חסידים
מעלה ואנשי
וואס זענען דארט
געווען.
11 פ+רדס ה+תור+ה
פ+רדס ה+תור+ה 12
