gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

א קוואל פון חיזוק - אידיש · A Kvell Fin Chizuk - Yiddish — כי תבוא (2026-08-24)

מוציא לאור: א קוואל פון חיזוק - אידיש · A Kvell Fin Chizuk - Yiddish

שבוע: כי תבוא (2026-08-24)

א קוואל פון חיזוק - אידיש · A Kvell Fin Chizuk - Yiddish — כי תבוא (2026-08-24)

פתח את ה-PDF הורדה

‫בים‬ ‫בסיעתא דשמיא‬ ‫הר‬ ‫כות‬ ‫גליון פרדס התורה‬ ‫ב לז‬ ‫תנד‬ ‫פרשת כי תבוא‬ ‫נ‬ ‫תשפ"ו‬ ‫אידיש‬ ‫א קוואל‬ ‫פון חיזוק‬ ‫מאמר הפרשה • חודש אלול • בדרכי רבותינו • טבריא של מעלה‬ ‫י"ל ע"י מערכת‬ ‫'פרדס התורה' לכתיבת‬ ‫ועריכת שיעורי מורינו‬ ‫הרב שליט"א‬ ‫•••‬ ‫הגליון יצא לאור בהסכמת גדולי‬ ‫ישראל בארץ הקודש‪ ,‬דייני העדה‬ ‫החרדית‪ ,‬וגדולי רבני ארה"ב‬ ‫(ההסכמות במילואם נמצא‬ ‫בספר 'טבריא של מעלה'‬ ‫שיצא לאור ע"י מורינו הרב שליט"א)‬ ‫•••‬ ‫די גליונות קען מען באקומען‬ ‫ביי די פאלגענדיגע לאקאלן‪:‬‬ ‫קרית יואל‬ ‫בארא פארק‬ ‫כתר דזשודעיקא‬ ‫ביהמ״ד שומרי שבת‬ ‫‪97 Acres Rd.‬‬ ‫‪5302 13 Ave.‬‬ ‫ביהמ״ד עדת יראים וויען‬ ‫לעיקוואד‬ ‫‪1350 50 St.‬‬ ‫כתר דזשודעיקא‬ ‫ביהמ״ד הדרת קודש‬ ‫‪12 America Ave.‬‬ ‫סוואליווע‬ ‫ביהמ״ד סאטמאר‬ ‫‪4801 15 Ave.‬‬ ‫‪405 Forest Ave.‬‬ ‫וויליאמסבורג‬ ‫ביהמ״ד צאנז‬ ‫בנין בראך למטה‬ ‫קלויזענבורג‬ ‫לאקער ‪#405‬‬ ‫‪25 Havens Ave.‬‬ ‫‪Bedford Cor. Park‬‬ ‫ביהמ״ד בעלזא‬ ‫כתר דזשודעיקא‬ ‫‪44 Grove Springs‬‬ ‫‪801 Bedford Ave.‬‬ ‫‪Ct.‬‬ ‫מאורות‬ ‫טאמס ריווער‬ ‫‪218 Wallabout St.‬‬ ‫ביהמ״ד קהל בני יששכר‬ ‫מאנסי‬ ‫‪1767 Whitesville Rd.‬‬ ‫ביהמ״ד זוועהיל‬ ‫פלטבוש‬ ‫‪101 W Maple Ave.‬‬ ‫‪MB VINEYARD‬‬ ‫שיינער'ס שול‬ ‫‪3012 AVE J‬‬ ‫‪18 Forshay Rd.‬‬ ‫•••‬ ‫©‬ ‫להצטרפות קבלת שיעורי מורינו‬ ‫הרב שליט"א והגליונות באימייל‪,‬‬ ‫ניתן לפנות‪:‬‬ ‫‪shiurimlishmo@gmail.com‬‬ ‫להצטרפות קבלת הגליונות לבד‬ ‫באימייל‪ ,‬ניתן לפנות‪:‬‬ ‫‪pardesgilyones@gmail.com‬‬ ‫פ ‪+‬רדס‬ ‫פרשת כי תבוא‬ ‫תשפ"ו‬ ‫שיעורי‬ ‫הרה''ג רבי יששכר יהודה‬ ‫ה ‪+‬ת ור‪+‬ה‬ ‫גליון ‪43‬‬ ‫בערקוי שליט''א‬ ‫אב''ד פרדס התורה‬ ‫מח"ס שו"ת יהודה מחוקקי‬ ‫זכות פטרון השנה נתנדב לעילוי נשמת‬ ‫אלטע פערל רויזא בת הרה"ח ר' חיים משה ע"ה‬ ‫נפטרה ו' ניסן האי שתא אחר קבלת יסורים באהבה ובאמונה ובטחון‪,‬‬ ‫אידיש‬ ‫והיתה למופת לזה לכל משפחתה ומכירי' • ת‪.‬נ‪.‬צ‪.‬ב‪.‬ה‪.‬‬ ‫מאמר הפרשה‬ ‫אינעם גליון‪:‬‬ ‫‪ 3‬מאמר הפרשה‬ ‫די כח פון ווערטער צורייסט גזירות און‬ ‫‪ 5‬חודש אלול‬ ‫איז ממשיך ברכות און ישועות‬ ‫‪ 5‬לדוד ה' אורי וישעי‬ ‫כדי שתכלה שנה וקללותיה‬ ‫דער חיוב פון ליינען פרשת כי‬ ‫‪ -‬אפווישן די צרות דורך די‬ ‫תבא פאר ראש השנה‬ ‫קריאה‬ ‫‪ 7‬בדרכי רבותינו‬ ‫פאר ראש השנה איז דא א חיוב צו‬ ‫זאגט די גמרא אין מסכת מגילה‪:‬‬ ‫ליינען פרשת כי תבוא‪ .‬אזוי שטייט‬ ‫"רבי שמעון בן אלעזר אומר‪ ,‬עזרא‬ ‫אין די גמרא אין מסכת מגילה (לא‪ ,‬ב)‪,‬‬ ‫‪ 8‬טבריא של מעלה‬ ‫תיקן להן לישראל שיהו קורין‬ ‫ווי אויך דער רמב"ם און עס ווערט‬ ‫קללות שבתורת כהנים קודם עצרת‪,‬‬ ‫גע'פסק'נט אין שולחן ערוך אין או"ח‬ ‫ושבמשנה תורה קודם ראש השנה"‪.‬‬ ‫סימן תכ"ח‪ .‬אז מען מוז ליינען פרשת‬ ‫נאר עס איז 'צוויי וואכן' פאר ראש‬ ‫דאס טייטש‪ ,‬מיר מוזן ליינען פרשת‬ ‫כי תבוא פאר ראש השנה‪.‬‬ ‫השנה‪ .‬די וואך פאר ראש השנה וועט‬ ‫כי תבוא פאר ראש השנה ווייל דארט‬ ‫נאך מער‪ ,‬הרה"ק רבי צדוק הכהן פון‬ ‫מען ליינען פרשת נצבים‪ .‬פארוואס?‬ ‫שטייען די קללות‪.‬‬ ‫לובלין זי"ע אין פרשת כי תבוא (אות י"ג)‬ ‫זאגט תוספות‪ :‬איך וויל נישט מסמיך‬ ‫זיין קיין קללות צו ראש השנה‪ ,‬איך וויל‬ ‫די גמרא איז מסביר דעם טעם‪,‬‬ ‫זאגט‪ ,‬אז אפילו די בני מערבא — וואס‬ ‫עס זאל זיין א פרשה וואס האט נישט‬ ‫"אמר אביי ואיתימא ריש לקיש‪ ,‬כדי‬ ‫די גמרא אין מגילה (כט‪ ,‬ב) זאגט אויף זיי‬ ‫קיין קללות‪.‬‬ ‫שתכלה השנה וקללותיה"‪ .‬דורך דעם‬ ‫אז זיי פלעגן צוטיילן די חמשה חומשי‬ ‫וואס מען וועט דאס ליינען אין די‬ ‫תורה אויף דריי יאר — אבער ווען עס‬ ‫זאגט רבי צדוק אזוי‪ :‬די פרשה פון‬ ‫פרשה‪ ,‬גייט מען אפווישן אלע קללות‪,‬‬ ‫איז געקומען פאר ראש השנה‪ ,‬האבן‬ ‫פרשת כי תבוא‪ ,‬מיט דעם איז 'תכלה‬ ‫אלע צרות‪ ,‬אלע צער‪ ,‬אלע יסורים‪ ,‬און‬ ‫זיי געמוזט ליינען פרשת כי תבוא פאר‬ ‫שנה וקללותיה'‪ ,‬און בשבת הבא — דאס‬ ‫אלע דאגות‪.‬‬ ‫ראש השנה‪.‬‬ ‫הייסט דער שבת פאר ראש השנה וואס‬ ‫מען ליינט נצבים — דעמאלטס איז‬ ‫שטעלט זיך די קשיא‪ :‬וואס האט‬ ‫ווייל פונקט ווי די ד' פרשיות‪ ,‬פרשת‬ ‫'תחל שנה וברכותיה'‪ .‬זעט מען דאך‬ ‫עס צו טון מיט קריאת התורה? וואס‬ ‫שקלים‪ ,‬פרשת זכור‪ ,‬פרשת פרה‪ ,‬און‬ ‫דערפון אז די קריאה האט אין זיך א‬ ‫האט קריאת התורה מיט 'תכלה שנה‬ ‫פרשת החודש‪ ,‬וואס די בני מערבא‬ ‫מורא'דיגן כוח‪.‬‬ ‫וקללותיה'?‬ ‫האבן געמוזט ליינען ווייל דאס איז אן‬ ‫דארף מען פארשטיין וואס איז דער‬ ‫נאך מער‪ ,‬תוספות אויפ'ן פלאץ‪,‬‬ ‫עקסטערע חיוב‪ ,‬די זעלבע זאך איז דא‬ ‫פשט‪ ,‬וואס איז דער ביאור הענין‪ ,‬אז‬ ‫ווי אויך אין שולחן ערוך ‪ -‬ווערט‬ ‫אויך‪ .‬עזרא הסופר האט מתקן געווען‬ ‫מיט א קריאת התורה קען מען מבטל‬ ‫צוגעצייכנט אין די פוסקים‪ ,‬אז מען‬ ‫אז מען מוז ליינען פרשת כי תבוא פאר‬ ‫זיין גזירות?אין מיט א קריאת התורה‬ ‫מאכט זיכער אז פרשת כי תבוא איז‬ ‫ראש השנה‪.‬‬ ‫קען מען ממשיך זיין ברכות?‬ ‫נישט די וואך גלייך פאר ראש השנה‪,‬‬ ‫די שאלה איז‪ ,‬פארוואס?‬ ‫‪3‬‬ ‫פ‪+‬רדס ה‪+‬תור‪+‬ה‬ ‫מען זיין צובראכן‪ ,‬איז עזרא הסופר‬ ‫די הכנה צו די הייליגע טעג און‬ ‫ונשלמה פרים שפתינו‬ ‫געגאנגען און האט אנגעגרייט א‬ ‫מבטל זיין די טענות היצר‬ ‫מורא'דיגע עצה פאר כלל ישראל לכל‬ ‫קומט דער הייליגער תפארת שלמה‬ ‫"אל ֵּת ָע ְצבוּ"! מיר זאלן‬ ‫הדורות‪ ,‬אז ַ‬ ‫לאמיר זיך דא מתבונן זיין וואס עס‬ ‫זי"ע אין די וואכעדיגע סדרה און זאגט‬ ‫נישט זיין צעבראכן‪ .‬ער האט אונז‬ ‫שטייט אין חז"ל‪ ,‬ראשונים‪ ,‬און וואס עס‬ ‫א מורא'דיגע זאך‪.‬‬ ‫אנגעגרייט ַאן עצה אז מען זאל קענען‬ ‫שטייט אינעם הייליגן תפארת שלמה‪.‬‬ ‫ווען דער בית המקדש איז‬ ‫אריינקומען אין ראש השנה מיט ִּ‬ ‫"כי‬ ‫עס קומען די הייליגע טעד פון‬ ‫געשטאנען‪ ,‬אויב א איד האט חוטא‬ ‫ֶח ְדוַ ת ה' ִהיא ָמ ֻעזְ ּכֶ ם"‪ ,‬מען זאל זיין‬ ‫סליחות‪ ,‬עס קומען די הייליגע טעג‬ ‫געווען‪ ,‬האט ער געברענגט א קרבן‪.‬‬ ‫פרייליך‪.‬‬ ‫פון ראש השנה‪ ,‬עשרת ימי תשובה‪ ,‬און‬ ‫איינמאל ער האט געברענגט א קרבן‬ ‫דער יום הקדוש‪ .‬יעדער איינער ווייסט‬ ‫און ער האט תשובה געטון‪ ,‬זענען אלע‬ ‫וואס איז די עצה?‬ ‫אז מען גייט דא פארברענגען שעות‬ ‫צינורות השפע צוריקגעגאנגען אין‬ ‫ער האט מתקן געווען אז מען זאל‬ ‫ארוכות בהיכל ה'‪ ,‬מען גייט פארברענגען‬ ‫פלאץ‪ .‬אלע גזרי דין זענען געווארן‬ ‫ליינען פרשת כי תבוא‪ .‬כדי דו זאלסט‬ ‫לעכטיגע שעות מיט קרבת ה' און רעדן‬ ‫צום אייבערשטן‪ .‬מיר גייען זוכה זיין צו‬ ‫אראפגעריסן‪ ,‬און אלע ברכות זענען‬ ‫וויסן‪ ,‬אז ‪---‬‬ ‫נהנה זיין מזיו השכינה ממש‪.‬‬ ‫צוריק אראפגעקומען‪ .‬דער מענטש‬ ‫מיט דיין דיבור‪,‬‬ ‫ית ַ ּב ּבֹ ֶקר‬ ‫איז אהיימגעגאנגען‪" ,‬ו ָּפנִ ָ‬ ‫מיט דיין קריאת התורה‪,‬‬ ‫אבער אסאך מאל קומט דער יצר‬ ‫וְ ָהלַ כְ ָּת לְ א ָֹהלֶ ָ‬ ‫הרע און פארדרייט דעם מענטש דעם‬ ‫יך" (דברים טז‪ ,‬ז)‪ ,‬ער איז‬ ‫צורייסטו אלע גזירות!!!‬ ‫קאפ און זאגט אים‪ :‬דו מיינסט אז מיט'ן‬ ‫צוריק אהיימגעגאנגען און ער האט‬ ‫דאס איז די הקדמה צו סליחות‪,‬‬ ‫זאגן ַא ּפ ָאר ווערטער‪ַ ,‬א ּפ ָאר אותיות‪,‬‬ ‫נישט געהאט וואס זיך צו זארגן‪ .‬ער איז‬ ‫דאס איז די הקדמה צו די הייליגע טעג‪,‬‬ ‫קענסטו צורייסן גזירות?‬ ‫געווען געזונט און שטארק‪ ,‬זיין פרנסה‬ ‫פאר'ן יצר הרע‪ ,‬פאר די סטרא‬ ‫צו ווייזן ַ‬ ‫דו מיינסט מיט דיינע ּפ ָאר ווערטער‬ ‫איז געווען בהרחבה‪ ,‬און אלע גוטע זאכן‬ ‫אחרא וחילותיו אז מיר גייען יעצט זיין‬ ‫קענסטו משכנע זיין דעם אייבערשטן?‬ ‫ארום און ארום זענען געווען אויפ'ן‬ ‫דא ַא ּפ ָאר וואכן אין בית המדרש‪ ,‬איך‬ ‫פלאץ‪.‬‬ ‫דו מיינסט מיט די ּפ ָאר ווערטער‬ ‫וויל דו זאלסט וויסן גענוי וואס מיין‬ ‫וואס דו זאגסט יעצט דא וועסטו אלעס‬ ‫פארוואס? ווייל ער האט געברענגט‬ ‫כוח הדיבור איז‪.‬‬ ‫מסדר זיין?‬ ‫א קרבן‪.‬‬ ‫שבת סליחות‪ ,‬מיט מיין ליינען‬ ‫עס איז נישט קיין הפקר וועלט?!‬ ‫שטעלט זיך די שאלה‪ :‬וואס טוען‬ ‫פרשת כי תבוא האב איך שוין‬ ‫דער יצר הרע פאנגט ָאן צו‬ ‫מיר אין די היינטיגע צייטן? מיר האבן‬ ‫אפגעווישט אלע קללות‪ ,‬און מיט'ן‬ ‫קא ּפ און ער צוברעכט‬ ‫פארדרייען דעם ָ‬ ‫דאך נישט קיין בית המקדש?‬ ‫ליינען פרשת נצבים האב איך שוין‬ ‫דעם מענטש‪ .‬ער פאנגט ָאן אריינצוגיין‬ ‫קומען חז"ל און זאגן "ונשלמה פרים‬ ‫ממשיך געווען ַאלע ברכות‪ .‬דאס איז‬ ‫אין די אמונה און אין דעם בטחון‪ ,‬ער‬ ‫שפתינו"‪ ,‬אז אויב מען וועט לערנען‬ ‫דער כוח הדיבור פון א איד‪.‬‬ ‫פאנגט ָאן צו מאכן שוואך דעם איד'ס‬ ‫און מען וועט דאווענען די פרשה פון‬ ‫כוח האמונה‪ ,‬בטחון‪ ,‬און דעם כוח‬ ‫קרבנות‪ ,‬איז דאס אזוי ווי מען האט‬ ‫אריינגיין אינעם נייעם יאר מיט‬ ‫התפילה‪.‬‬ ‫מקריב געווען א קרבן‪.‬‬ ‫שמחה און התחזקות‬ ‫וואס איז די עצה?‬ ‫זאגט דער הייליגער תפארת שלמה‪,‬‬ ‫דער אייבערשטער זאל העלפן‬ ‫איז געקומען דער הייליגער עזרא‬ ‫וזל"ק‪" :‬שאם חס ושלום נגזר אשר‬ ‫מיר זאלן אריינגיין צו דעם שבת מיט‬ ‫הסופר‪ ,‬דער הייליגער עזרא הסופר‬ ‫לא טוב‪ ,‬הנה יצאנו חובתינו בקריאת‬ ‫וואס האט ארויפגעברענגט די אידישע‬ ‫הדברים האלה‪ ,‬וממילא יתהפך לנו כולם‬ ‫א געוואלדיגע התחזקות‪ ,‬און מען זאל‬ ‫קינדער צום צווייטן בית המקדש‪ .‬און‬ ‫זיך אנגרייטן צום כוח התפילה פון די‬ ‫לברכה"‪ ,‬ע"כ‪.‬‬ ‫ווען עס איז אנגעקומען ראש השנה‬ ‫הייליגע טעג מיט א שמחה‪ ,‬ווי עס‬ ‫און די אידישע קינדער האבן געוויינט‬ ‫דער הייליגער תפארת שלמה זאגט‬ ‫שטייט אינעם הייליגן בית אהרן פון‬ ‫און תשובה געטון‪,‬אבער זיי זענעו‬ ‫דא‪ ,‬אז מיט דעם וואס מען ליינט אין די‬ ‫קארלין זי"ע‪ ,‬אז שמחה איז די גרעסטע‬‫ַ‬ ‫געווען מוראדיג מיואש אין צובראכען‬ ‫תורה‪ ,‬דער כוח הקריאה‪ ,‬דער כוח הפה‪,‬‬ ‫עבודה‪ .‬והראיה פון 'שמחת בית‬ ‫"אל‬‫האט עזרא הסופר אויסגעשריגן‪ַ :‬‬ ‫דער כוח הדיבור פון א אידיש קינד איז‬ ‫השואבה'‪ ,‬מען האט תשובה געטון‪ ,‬איז‬ ‫ֵּת ָע ֵצבוּ"‪ ,‬מען זאל נישט זיין צעבראכן‪,‬‬ ‫אזוי שטארק‪ ,‬אז מען ווישט אפ אלע‬ ‫עס געווען דווקא מיט ַא שמחה!‬ ‫ִּ‬ ‫"כי ֶח ְדוַ ת ה' ִהיא ָמ ֻעזְ ּכֶ ם" (נמחי' ח‪ ,‬י)‪.‬‬ ‫קללות‪ .‬דער כוח הפה איז אזוי שטארק‪,‬‬ ‫א כתיבה וחתימה טובה‪ ,‬א גוט‬ ‫דער זעלבער עזרא הסופר האט‬ ‫אז מען ליינט די פרשה נאך פאר פרשת‬ ‫געבענטשט יאר‪ ,‬און א לעכטיגן שבת!‬ ‫געזען אז בדור עקבתא דמשיחא וועט‬ ‫נצבים‪ ,‬און מען איז ממשיך ברכות‪.‬‬ ‫פ‪+‬רדס ה‪+‬תור‪+‬ה‬ ‫‪4‬‬ ‫חודש אלול‬ ‫מיר האבן יעצט די כוחות צו צורייסן אלע גזירות!‬ ‫אין די דאזיגע געוואלדיגע טעג‪ ,‬די‬ ‫צוריסן ווערן דער גזר דין‪.‬‬ ‫דער כח פון חודש אלול און‬ ‫ימי רצון‪ ,‬האבן מיר דעם כח צו צורייסן‬ ‫עשרת ימי תשובה‬ ‫א גזר דין פונקט אזוי ווי אין עשרת ימי‬ ‫"קראוהו בהיותו קרוב" ‪ -‬זה‬ ‫חודש אלול‬ ‫מיר געפינען זיך יעצט אין די‬ ‫תשובה!‬ ‫געוואלדיגע לעכטיגע טעג פון חודש‬ ‫דער הייליגער פנים יפות זי"ע אין‬ ‫אלול‪ .‬מיר אלע ווייסן אז ווען עס קומט‬ ‫אוצרות נפלאות בכל רגע ורגע!‬ ‫פרשת אחרי פרעגט אבער‪ :‬וואס טוט‬ ‫עשרת ימי תשובה‪ ,‬נוצט יעדער איינער‬ ‫זיך מיט'ן סוף פונעם פסוק? דער פסוק‬ ‫אויס יעדע מינוט מיט'ן זאגן תהלים‪,‬‬ ‫עס שטייט אין סידור האר"י‪ ,‬סידור‬ ‫"ק ָר ֻאה ּו ִ ּב ְהיוֹ תוֹ ָקרוֹ ב"‪ ,‬רוף‬ ‫ענדיגט צו ְ‬ ‫מיט לערנען‪ ,‬דאווענען‪ ,‬און טון צדקה‬ ‫רבי שבתי ועוד ‪ -‬אז מיר זאגן יעדען‬ ‫אים ווען ער איז נאנט צו דיר‪ ,‬אויף‬ ‫וחסד‪.‬‬ ‫טאג נאכן דאווענען די קאפיטל פון‬ ‫וועמען גייט ארויס דער צווייטער חלק‬ ‫דאס איז ווייל מיר ווייסן אז אין די‬ ‫"לדוד ה' אורי" ‪ -‬ווייל עס איז דא דארט‬ ‫פונעם פסוק‪ ,‬און ווען איז דער זמן‬ ‫טעג פון עשרת ימי תשובה האט יעדער‬ ‫מאל די שם הוי'‪ ,‬צו מרמז זיין אז די‬‫‪ָ 13‬‬ ‫דערפון?‬ ‫מענטש א כח פונקט ווי א צדיק יסוד‬ ‫טעג ווערט נשפע אויף אונז די 'י"ג של‬ ‫ער ענטפערט אויף דעם א‬ ‫עולם‪ ,‬און יעדער יחיד האט דעם כח‬ ‫רחמים'‪.‬‬ ‫"ק ָר ֻאה ּו ִ ּב ְהיוֹ תוֹ‬ ‫מורא'דיגן תירוץ‪ְ :‬‬ ‫פון א ציבור‪ .‬מיר האבן דעמאלטס די‬ ‫דער הייליגער בעל התניא זי"ע אין‬ ‫ָקרוֹ ב" מיינט ‪ -‬גאנץ חודש אלול‪.‬‬ ‫כוחות צו צורייסן אלע גזר דינים‪ ,‬ווי די‬ ‫'ליקוט תורה' (פרשת נצבים) שרייבט‪ ,‬אז‬ ‫חודש אלול איז דער זמן וואס אין‬ ‫גמרא זאגט אין מסכת ראש השנה (יז‪ ,‬ב)‬ ‫די טעג זענען אזוי גרויס אז עס איז א‬ ‫פרקי דרבי אליעזר שטייט אז משה‬ ‫אז ווען עס איז דא א גזר דין‪ ,‬ה"י‪ ,‬דארף‬ ‫רבינו איז דעמאלטס ארויף צום דריטן‬ ‫מען האבן אדער א ברכה פון א גרויסן‬ ‫פלא אז עס איז נישט קיין "יום טוב"!‬ ‫מאל פאר פערציג טעג מקבל צו זיין‬ ‫צדיק אדער דעם כח פון א ציבור וואס‬ ‫דער הייליגער בן איש חי זי"ע‬ ‫די לוחות שניות‪ ,‬און דעמאלטס איז‬ ‫געפינט זיך אין אמת'ן אחדות כדי עס‬ ‫שרייבט אין א תשובה ‪" -‬להוי ידוע‪,‬‬ ‫נתגלה געווארן פאר אונז די י"ג מדות‬ ‫צו צורייסן‪.‬‬ ‫אז איך שרייב דיר יעצט אין טעג וואס‬ ‫של רחמים‪ .‬אין יענע טעג איז דער‬ ‫אבער ווען עס קומט עשרת ימי‬ ‫יעדער שעה לחודש יחשב"!‬ ‫אייבערשטער נתרצה געווארן צו די‬ ‫תשובה‪ ,‬דרש'נט די גמרא פונעם פסוק‬ ‫כא ּפן‬ ‫די טעג שרייען אז מען קען ַ‬ ‫אידישע קינדער און האט מגלה געווען‬ ‫"ד ְר ׁש ּו ה' ְ ּב ִה ָּמ ְצאוֹ וגו'"‪ ,‬און‬ ‫(ישעי' נה‪ ,‬ו) ִ ּ‬ ‫אז ער גייט זאגן "סלחתי כדברך"‪ ,‬ער‬ ‫ווי רש"י הק' איז מסביר דארט‪ :‬זאלסט‬ ‫אוצרות נפלאות בכל רגע ורגע!‬ ‫גייט געבן די לוחות שניות‪ ,‬די ענני‬ ‫זוכן דעם אייבערשטן און דאווענען צו‬ ‫יעדער קאפיטל תהילים‪ ,‬יעדער‬ ‫הכבוד גייען צוריקקומען‪ ,‬און דער‬ ‫נאנט צו דיר‬ ‫אים בשעת ער געפינט זיך ָ‬ ‫קבלה טובה‪ ,‬יעדער משהו איז א אוצר‬ ‫אייבערשטער גייט רוען ביי אונז‬ ‫‪ -‬דאס מיינט מען 'עשרת ימי תשובה'‬ ‫נצחי!‬ ‫אינעם משכן‪.‬‬ ‫‪ -‬און דעמאלטס וועט בעזרת השם‬ ‫לדוד ה' אורי וישעי‬ ‫דער סוד און כח פון קאפיטל 'לדוד ה' אורי' ‪ -‬מיסודו פון‬ ‫'רבי אליהו בעל שם' זיע"א‬ ‫דער טבע העולם איז‪ ,‬אז די ערשטע‬ ‫רבי שבתי ועוד‪ ,‬אז ווען מען זאגט דעם‬ ‫מבטל זיין שווערע גזירות און‬ ‫טאג‪-‬צוויי ווען מען זאגט 'לדוד ה'‬ ‫קאפיטל 'לדוד ה' אורי' איז מען מבטל‬ ‫ממשיך זיין די י"ג מידות של רחמים‬ ‫אורי'‪ ,‬זאגט מען עס מיט א חשק‪,‬‬ ‫שווערע גזירות און מען איז ממשיך די‬ ‫אבער מיט די צייט ווערט עס אביסל‬ ‫'י"ג מדות הרחמים'‪.‬‬ ‫עס שטייט אין סידור האר"י‪ ,‬סידור‬ ‫‪5‬‬ ‫פ‪+‬רדס ה‪+‬תור‪+‬ה‬ ‫רבי אליהו בעל שם האט מתקן געווען‪.‬‬ ‫בעל שם זי"ע‪.‬‬ ‫שוואכער‪ .‬בס"ד וועלן מיר דערציילן‬ ‫איין תפילה וואס ער האט מתקן געווען‬ ‫מאל א מושל‪ ,‬א‬ ‫עס איז געווען ַא ָ‬ ‫א מורא'דיגע מעשה וואס וועט אונז‬ ‫איז 'כגוונא' פרייטאג צונאכטס פאר‬ ‫פריץ‪ ,‬וואס האט נישט געהאט קיין‬ ‫כא ּפן וואס פאר א‬ ‫געבן דעם חשק צו ַ‬ ‫'ברכו'‪ ,‬און די צווייטע איז 'לדוד ה' אורי'‬ ‫קינדער‪ ,‬און ער האט געבעטן די אידן‬ ‫געוואלדיגע סגולה עס ליגט אין דעם‬ ‫אין חודש אלול‪.‬‬ ‫זיי זאלן מתפלל זיין פאר אים‪ ,‬אבער‬ ‫קאפיטל‪.‬‬ ‫די צוויי תפילות זענען געווען ראוי‬ ‫ער איז נישט געהאלפן געווארן‪ .‬האט‬ ‫די מעשה ווערט אראפגעברענגט‬ ‫צו ווערן אנגענומען אלס א חוב ביי‬ ‫ער זיי געזאגט אז אויב זיי וועלן נישט‬ ‫אין ספר 'נזר הקודש'‪ ,‬וואס עס האט‬ ‫גאנץ כלל ישראל‪ ,‬ווייל רבי אליהו בעל‬ ‫דאווענען און ּפועל'ן א קינד פאר אים‪,‬‬ ‫עס דערציילט דער הייליגער רבי‬ ‫שם האט עס מתקן געווען כעין ווי די‬ ‫גייט ער זיי אלע פארטרייבן‪ ,‬ח"ו‪ .‬דער‬ ‫שמעון'לע זשעליכאווער זי"ע הי"ד‪.‬‬ ‫קאפיטלך פון 'לכו נרננה' און ווייטער‪,‬‬ ‫פריץ האט געהאט אונטער זיך גאנצע‬ ‫דער גאון ישראל וקדושו רבי שמעון‬ ‫וואס כלל ישראל זאגט ביי קבלת‬ ‫שטעט און דערפער‪ ,‬וואו עס האבן‬ ‫זשעליכאווער איז געווען דער משגיח‬ ‫שבת וואס מיסודו איז עס פון תלמידי‬ ‫געוואוינט הונדערטער טויזנטער‬ ‫אין 'ישיבת חכמי לובלין'‪ ,‬און ער איז‬ ‫האריז"ל ונתקבץ בכל תפיצות ישראל‪,‬‬ ‫אידישע משפחות וואס ער האט‬ ‫געווען דער רבי פונעם פוסק הדור‪,‬‬ ‫אפילו ביי אשכנז'ישע ליטווישע‬ ‫געוואלט פארטרייבן‪ .‬עס איז געווען א‬ ‫הגר"ש וואזנער זצ"ל‪ .‬אין דער הקדמה‬ ‫וכדומה‪.‬‬ ‫מצב פון סכנת נפשות ממש‪.‬‬ ‫צו שו"ת 'שבט הלוי' חלק א'‪ ,‬שרייבט‬ ‫מען האט געלאזט רופן רבי אליהו‬ ‫הרב וואזנער אויף זיין רבי'ן דעם טיטל‪:‬‬ ‫ווי אויך די הייליגע פזמון 'לכה דודי'‬ ‫בעל שם‪ .‬ער איז אנגעקומען צום פריץ‬ ‫"ספר תורה שלם בנגלה ובנסתר"‪ .‬קומט‬ ‫אלוקי רבי שלמה אלקבץ‬ ‫ִ‬ ‫פונעם מקובל‬ ‫אום ַאן ערב שבת‪ ,‬און ער האט אים‬ ‫אויס אז א מעשה וואס רבי שמעון'לע‬ ‫וואס איז אויך נתקבל געווארן בכל‬ ‫מבטיח געווען אז ביז צוועלף חדשים‬ ‫דערציילט‪ ,‬א מעשה וואס קומט ארויס‬ ‫תפוצות ישראל ‪.‬‬ ‫וועט ער האבן א קינד‪.‬‬ ‫פון א ספר תורה שלם בנגלה ובנסתר‪,‬‬ ‫אבער וויבאלד ער האט געגעבן די‬ ‫צו אזא מעשה דארף מען צוגיין‬ ‫דער בעל שם הקדוש האט‬ ‫פאר'ן פריץ‪ ,‬האט מען פון הימל‬ ‫הבטחה ַ‬ ‫'בדחילו ורחימו'‪.‬‬ ‫צוגעלייגט און געזאגט‪" :‬מיינט נישט‬ ‫באשלאסן דאס מבטל צו זיין‪ .‬דער פשט‬ ‫אז עס איז אנגעקומען פאר'ן הייליגן‬ ‫פון "מבטל זיין" איז‪ ,‬אז עס וועט נישט‬ ‫די מעשה פון 'רבי אליהו בעל‬ ‫רבי אליהו בעל שם אזוי גרינג דאס‬ ‫ווערן אנגענומען אין אלע תפוצות‬ ‫צו ּפועל'ן"‪ .‬דער בעל שם טוב האט‬ ‫שם' און די השפעה אויף די‬ ‫ישראל בשווה‪ .‬למשל‪' ,‬כגוונא' ווייסט‬ ‫געזאגט אז מען זאל נישט מיינען אז מן‬ ‫מנהגים‬ ‫מען אז ביי די ליטווישע זאגט מען עס‬ ‫השמים האט מען אים בלויז געוואלט‬ ‫נישט‪ ,‬און אין נאך אסאך פלעצער זאגט‬ ‫געבן דעם עונש פון 'שיתין פולסי‬ ‫ער האט דערציילט‪ ,‬איין מאל איז‬ ‫מען עס נישט‪ ,‬כאטש ביי די ספרדים‬ ‫דנורא'‪ ,‬וואס מען געפינט אז מען האט‬ ‫'צאנז' אין‬ ‫ער אנגעקומען קיין שטאט ַ‬ ‫און חסידים זאגט מען עס יא‪ .‬אזוי אויך‬ ‫געוואלט געבן פאר אליהו הנביא (ווי עס‬ ‫דעם בית המדרש פון הרה"ק רבי ארי'‬ ‫ביי 'לדוד ה' אורי'‪ ,‬ווייסט מען אז עס‬ ‫שטייט אין די גמרא אין בבא מציעא דף פ"ה)‪.‬‬ ‫צאנז זי"ע‪ ,‬און ער האט‬ ‫לייבוש פון ַ‬ ‫זענען דא אסאך פלעצער וואס האבן‬ ‫דער בעל שם הקדוש האט צוגעלייגט‪,‬‬ ‫געזען אז מען זאגט נישט 'לדוד ה' אורי'‬ ‫נישט דעם מנהג דאס צו זאגן‪.‬‬ ‫אז מען האט אים געוואלט מעניש זיין‬ ‫‪ -‬וויבאלד כידוע האט דער הייליגער‬ ‫רבי שמעון'לע האט ווייטער‬ ‫פיל מער‪ ,‬מען האט ממש געוואלט‬ ‫צאנזער רב זי"ע נישט געזאגט דעם‬ ‫געזאגט‪ ,‬אז דער הייליגער רבי ר'‬ ‫געבן די ערגסטע עונשים פאר רבי‬ ‫קאפיטל‪.‬‬ ‫אלימלך פון ליזענסק זי"ע‪ ,‬וואס איז‬ ‫אליהו בעל שם וויבאלד ער האט משנה‬ ‫ער האט געפרעגט די יונגעלייט‬ ‫כידוע געווען פון די גרעסטע תלמידי‬ ‫געווען סדרי בראשית‪ ,‬און נאך דערצו‬ ‫דארט‪" :‬פארוואס זאגט מען נישט דא‬ ‫המגיד און דער רבי פון אלע רבי'ס‬ ‫פאר א גוי‪ .‬מיר האבן נישט קיין השגה‬ ‫אין צאנז 'לדוד ה' אורי'? אין שינאווא‬ ‫‪ -‬ער איז געווען דער רבי פונעם‬ ‫אין די זאכן‪ ,‬אבער אזוי האט דער בעל‬ ‫האט מען דאך יא געזאגט 'לדוד ה'‬ ‫אפטער רב‪ ,‬פונעם חוזה פון לובלין‪,‬‬ ‫שם הקדוש דערציילט‪.‬‬ ‫אורי'?!"‬ ‫פון רבי מענדעלע רימנובער‪ ,‬פונעם‬ ‫פארשטייט זיך‪ ,‬די יונגעלייט האבן‬ ‫קאזשניצער מגיד‪ ,‬פונעם ראפשיצער‬ ‫דער מקור פארוואס טייל זאגן יא‬ ‫געוואלט ענטפערן און מסביר זיין‬ ‫רב‪ ,‬פון רבי דוד'ל לעלובער‪ ,‬פונעם‬ ‫און טייל נישט די תפילות‬ ‫פארוואס מען זאגט עס נישט אין צאנז‪,‬‬ ‫בני יששכר ועוד ‪ -‬האט נישט געזאגט‬ ‫אבער רבי שמעון'לע האט זיי נישט‬ ‫אין הימל האט מען אבער געזאגט‪,‬‬ ‫'כגוונא' פרייטאג צונאכטס‪ ,‬אבער‬ ‫געלאזט אויסרעדן‪.‬‬ ‫אז וויבאלד די גאנצע סיבה פארוואס‬ ‫'לדוד ה' אורי' האט ער יא געזאגט‪.‬‬ ‫ער האט דאס געטון איז געווען ווייל‬ ‫ער האט זיי געזאגט‪" :‬איך וועל‬ ‫ווידער דער אפטער רב האט יא געזאגט‬ ‫ער האט זיך מוסר נפש געווען פאר‬ ‫אייך דערציילן א מעשה"‪ .‬ער האט זיי‬ ‫'כגוונא'‪ ,‬אבער 'לדוד ה' אורי' האט ער‬ ‫כלל ישראל‪ ,‬וועט מען ממעט זיין דעם‬ ‫דערציילט ווי פאלגענד‪:‬‬ ‫נישט געזאגט אין אלול‪.‬‬ ‫עונש‪ .‬אבער איין קליינע עונש וועט יא‬ ‫דער הייליגער בעל שם הקדוש‬ ‫עד כאן המעשה וואס רבי שמעון'לע‬ ‫בלייבן‪ :‬אז צוליב די מעשה‪ ,‬וועט מען‬ ‫זי"ע האט אמאל דערציילט פאר זיינע‬ ‫האט דערציילט‪.‬‬ ‫פון הימל מבטל זיין צוויי תפילות וואס‬ ‫תלמידים איבער זיין רבי'ן‪ ,‬רבי אליהו‬ ‫פ‪+‬רדס ה‪+‬תור‪+‬ה‬ ‫‪6‬‬ ‫שם הוי"ה‪ ,‬אין דאס איז ממשיך די י"ג‬ ‫דער פשט איז אז פון הימל איז דער‬ ‫די התחזוקת אין דער מורא'דיגער‬ ‫מידות של רחמים‪ .‬אין די טעג‪ ,‬ווי עס‬ ‫עונש געווען צו מבטל זיין די קביעות‬ ‫כח פון דער תפילה‬ ‫שטייט אינעם הייליגן אריז"ל‪ ,‬על פי‬ ‫פון די תפילה 'לדוד ה' אורי'‪ ,‬קומט‬ ‫אויס אז דאס איז דער גרעסטער גילוי‬ ‫ער האט געמיינט דערמיט צו‬ ‫דער מדרש אין פרקי דרבי אליעזר‪,‬‬ ‫וואס פאר א מורא'דיגן כח די תפילה‬ ‫זאגן‪ ,‬אז דאס וואס צדיקים האבן אין‬ ‫ווערן נמשך ימי הרחמים והרצון און די‬ ‫פארמאגט!‬ ‫געוויסע פלעצער נישט געזאגט 'לדוד‬ ‫י"ג מידות של רחמים‪.‬‬ ‫דער אייבערשטער זאל העלפן מיר‬ ‫ה' אורי'‪ ,‬זאל מען וויסן אז דאס האט‬ ‫דער אייבערשטער זאל העלפן מיר‬ ‫צו טון מיט הויכע זאכן‪' ,‬בהדי כבשי‬ ‫זאלן זיך מחזק זיין און זאגן די תפילה‬ ‫זאלן האבן א כתיבה וחתימה טובה און‬ ‫מיט א השתפחות הנפש‪ ,‬מבטל זיין‬ ‫דרחמנא'‪.‬‬ ‫א גוט געבענטשט יאר‪ .‬מיר זאלן האבן‬ ‫אלע גזירות רעות און ממשיך זיין די‬ ‫אבער פאר אונז גערעדט‪ ,‬אז אזוי‬ ‫א פתיחת הלב אויסצוגיסן דאס הארץ‪,‬‬ ‫י"ג מידות של רחמים‪ .‬ווי עס שטייט‬ ‫ווי רבי שמעון'לע האט אונז מגלה‬ ‫און אונזערע תפילות זאלן נתקבל‬ ‫פונעם הייליגן חיד"א‪ .‬ווי אויך ווערן‬ ‫געווען אזא מעשה‪ ,‬דארפן מיר נעמען‬ ‫ווערן ברחמים וברצון‪ ,‬אמן ואמן!‬ ‫דארט דערמאנט דרייצן מאל דעם‬ ‫א געוואלדיגע התחזקות‪ .‬ווייל אויב‬ ‫בדרכי רבותינו‬ ‫די ימי הרחמים והרצון ביי די אמאליגע ירושלים'ע אידן‬ ‫דער מדרגה צו פאסטן פערציג טעג‬ ‫הרה"ק רבי יוחנ'טשע זי"ע‪ ,‬אים‬ ‫ירושלים של מעלה בימי אלול‬ ‫ברציפות‪ ,‬אבער אויף אזוי פיל איז‬ ‫אנגעוויזן אויף א געוויסן איד‪" ,‬דו‬ ‫יעדער איינער פון אונז יא אויף דער‬ ‫דער הייליגער ראחמיסטריווקא‬ ‫זעסט דעם פשוט'ן איד?" האט ער‬ ‫מדרגה‪ :‬צו מאכן א ברכה מער מיט‬ ‫רבי זי"ע‪ ,‬בעל 'אמרות טהורות'‪ ,‬הגם‬ ‫אים געזאגט‪" ,‬לאמיך דיר דערציילן‬ ‫כוונה‪ ,‬א 'שהכל' מיט כוונה‪ ,‬אדער‬ ‫ער האט געוואוינט דא אין אמעריקע‪,‬‬ ‫וואס עס טוט זיך מיט דעם איד‪ .‬דער‬ ‫אן 'אשר יצר' מיט כוונה‪ .‬צו זאגן נאך‬ ‫איז ער אבער געבוירן געווארן לבית‬ ‫איד איז א סוחר וואס האט א געשעפט‬ ‫עטליכע קאפיטלעך תהלים נאכ'ן‬ ‫אבותיו הק' ‪ -‬גזע ראחמסטריווקא‬ ‫אין תל‪-‬אביב‪ .‬יעדעס יאר חודש אלול‬ ‫דאווענען‪ ,‬זיך מקבל זיין אויף 'שמירת‬ ‫וואס האבן דורי דורות געוואוינט אין‬ ‫פארשליסט ער דאס געשעפט‪ ,‬ער קומט‬ ‫עינים'‪ ,‬אדער זיך מקבל זיין אז די‬ ‫ירושלים עיה"ק‪ .‬ער פלעגט אסאך‬ ‫ארויף צו אלט‪-‬שטאט אין ירושלים און‬ ‫ערשטע ּפ ָאר מינוט וואס מען זעצט‬ ‫מאל זאגן‪ ,‬אז "בעצם וואוינט ער נישט‬ ‫דינגט זיך א דירה'לע‪ .‬און פאר פערציג‬ ‫זיך לערנען זאל מען נישט מפסיק זיין‬ ‫נאר ער וואוינט אין‬ ‫דא אין אמעריקע‪ָ ,‬‬ ‫טעג‪ ,‬ביז נאך יום כיפור‪ ,‬פאסט ער יעדן‬ ‫מיט קיין שום דיבור‪ .‬יעדער איינער פון‬ ‫ירושלים"‪ .‬דארטן איז זיין מחשבה‬ ‫טאג‪ .‬ער זאגט אויס יעדן טאג תהלים‬ ‫אונז קען עפעס טון‪.‬‬ ‫געווען און דארטן איז זיין הארץ‬ ‫און ער לערנט א גאנצן טאג!"‬ ‫געווען‪ .‬דארטן האט ער 'געלעבט'‪.‬‬ ‫די מעשה דארף אונז מעורר זיין‪.‬‬ ‫דאס זענען געווען די אמאליגע‬ ‫ער פלעגט דערציילן א מורא'דיגע‬ ‫מיר קענען עס אפשר נישט נאכמאכן‬ ‫פונקטליך‪ ,‬אבער מיר קענען טון עפעס‬ ‫זקנים פון די פשוטי ירושלים‪.‬‬ ‫מעשה פון חודש אלול‪ ,‬ווי אזוי עס‬ ‫פאר זיך אליין‪ .‬מיר קענען כאטש עפעס‬ ‫האט אויסגעזען אין ירושלים עיר‬ ‫די התעוררות 'למעשה' פאר‬ ‫אויפטון ביי זיך‪.‬‬ ‫הקודש בימים ההם‪.‬‬ ‫יעדן איד‬ ‫א גוט געבענטשט יאר‪ ,‬און א כתיבה‬ ‫ווען ער איז געווען אין די אלט‪-‬‬ ‫וחתימה טובה בספרן של צדיקים!‬ ‫מיר זענען טאקע נישט אויף‬ ‫שטאט אין ירושלים‪ ,‬האט זיין טאטע‪,‬‬ ‫‪7‬‬ ‫פ‪+‬רדס ה‪+‬תור‪+‬ה‬ ‫די רייכע היסטאריע פונעם עיה"ק 'טבריא של מעלה'‪ ,‬א‬ ‫בליק אויף די צדיקים וואס האבן באלאכטן דעם ישוב‪ ,‬און‬ ‫די קדושי עליון וואס זענען דארט נטמן געווארן‬ ‫טבריא של מעלה‬ ‫א שבת אין טבריא של מעלה מיט די געהויבענע סלאנימער‬ ‫חבריא‬ ‫'בית אברהם'‪ ,‬האט געלעבט!‪"...‬‬ ‫לאמיר דא צוריקגיין צו די מעשה‬ ‫און ער האט צוגעענדיגט מיט‬ ‫נורא וואס האט פאסירט ווען דער‬ ‫הקדמה‪ -‬חלק ב'‬ ‫א מאמר נורא‪" :‬מיר וואונטשן זיך‬ ‫מהרשד"י פון סלאנים איז געווען רבי‬ ‫אין 'בראנאוויטש' און ער האט געפירט‬ ‫"מתי יגיעו מעשי למעשי אבותי"‬ ‫גארנישט בעסער‪"...‬‬ ‫די חסידות ביד רמה‪.‬‬ ‫בעזה"י‪ ,‬מיר זענען ממשיך מיט‬ ‫דאס איז געווען די הרגשה וואס‬ ‫מען האט געהאט ביי די צדיקים‪ .‬מען‬ ‫איינמאל ווען ער איז געגאנגען אין‬ ‫די הקדמה ‪ -‬חלק ב' ‪ -‬אויף "שבת אין‬ ‫האט געלעבט אין אזא מין גן עדן‪ ,‬אז‬ ‫גאס‪ ,‬האט ער זיך באגעגנט מיט'ן גאון‬ ‫טבריא של מעלה מיט די געהויבענע‬ ‫מען האט זיך גארנישט געוואונטשן‬ ‫ישראל וקדושו‪ ,‬דער הייליגער רבי‬ ‫סלאנימער חבריא"‪.‬‬ ‫בעסער‪.‬‬ ‫אלחנן וואסערמאן זי"ע הי"ד‪ .‬כידוע‬ ‫מיר גייען יעצט אריינגיין בחנוני של‬ ‫איז רבי אלחנן געווען מורא'דיג מקושר‬ ‫בושֹם‪ ,‬צו שפירן און פרובירן מקיים צו‬ ‫ווען מיר דערציילן סיפורי צדיקים‪,‬‬ ‫בעבותות אהבה‪ ,‬מיט א געוואלדיגע‬ ‫זיין וואס עס שטייט אין תנא דבי אליהו‪:‬‬ ‫מיר גייען צוריק צו די 'ימי קדם' פון די‬ ‫יראת הכבוד‪ ,‬צום פריערדיגן‬ ‫"חייב אדם לומר מתי יגיעו מעשי‬ ‫הייליגע סלאנימער חבריא‪ ,‬א שבת אין‬ ‫סלאנימער רבי'ן‪ ,‬דער בית אברהם‪,‬‬ ‫למעשי אבותי אברהם יצחק ויעקב"‪.‬‬ ‫טבריא של מעלה מיט די שרפי מעלה‪,‬‬ ‫און ער האט ממשיך געווען מיט א‬ ‫און ווי דער הייליגער רבי ר' בונם פון‬ ‫צוריק אין גן עדן התחתון‪ ,‬צוריק צו‬ ‫געוואלדיגע ידידות און התקשרות צום‬ ‫ּפרשיסחא זי"ע האט געטייטשט‪ ,‬אז‬ ‫גן עדן העליון! אז ווען מיר דאווענען‬ ‫מהרשד"י פון סלאנים‪.‬‬ ‫'מתי יגיעו' איז א לשון פון 'נגיעה'‪ ,‬דאס‬ ‫"חדש ימינו כקדם" ‪ -‬הגם מיר האבן‬ ‫נישט זוכה געווען זיי צו זען מיט‬ ‫עס איז באקאנט אז מען פלעגט אים‬ ‫הייסט אז עס זאל זיך עפעס רירן אין‬ ‫אונזערע פליישיגע אויגן‪ ,‬אבער‪ ,‬די‬ ‫זען ביי 'שלש סעודות' שטיין אונטער‬ ‫אונז‪ ,‬מיר זאלן צורירן צו זיי‪.‬‬ ‫סיפורי צדיקים וועלן אונז ָאנפלאמען‬ ‫די פענסטער‪ ,‬און צומאל פלעגט ער‬ ‫עס איז דא א מורא'דיגע מעשה‬ ‫און געבן אזא השתוקקות‪ ,‬אז ווען אונז‬ ‫אריינגיין אין בית המדרש‪ ,‬היות עס איז‬ ‫פונעם הייליגן מהרשד"י פון סלאנים‬ ‫דאווענען און זאגן 'חדש ימינו כקדם'‪,‬‬ ‫געווען טונקל האט מען נישט געזען‬ ‫זי"ע‪ ,‬דער לעצטער סלאנימער רבי‬ ‫זאלן מיר כאטשיג האבן א שטיקעלע‬ ‫גענוי זיין פנים‪ ,‬אבער לויט זיין הויכע‬ ‫פאר'ן קריג‪( ,‬וואס האט איבערגענומען‬ ‫ַ‬ ‫ציור וואס אינזין צו האבן ביי די ווארט‬ ‫געשטאלט האט מען געוואוסט אז דאס‬ ‫די נשיאות נאכדעם וואס זיין טאטע‪ ,‬דער‬ ‫'כקדם'‪" :‬רבוש"ע‪ ,‬מיר ווילן צוריקגיין‬ ‫איז רבי אלחנן‪.‬‬ ‫הייליגער בית אברהם זי"ע‪ ,‬איז אוועק‪ .‬ער איז‬ ‫צו יענע טעג‪ ,‬צו א שבת מיט די הייליגע‬ ‫עכ"פ‪ .‬דער מהרשד"י האט געטראפן‬ ‫דעמאלטס נאך געווען א חתן‪ ,‬און גלייך נאכדעם‬ ‫סלאנימער חבריא!"‬ ‫רבי אלחנן אויף די גאס און אים‬ ‫איז ער געווארן רבי)‪ .‬ער איז געווען א‬ ‫געפרעגט‪ :‬וואס איז דער פשט וואס‬ ‫מלאך אלוקים‪ .‬כידוע האט מען געזען‬ ‫די ספעציעלע שבתים פונעם 'בית‬ ‫מיר זאגן אין די סליחות "השיבנו ה'‬ ‫זיין התנהגות ביי די צווייטע וועלט‬ ‫אברהם' זי"ע אין טבריא‬ ‫אליך ונשובה חדש ימינו כקדם"‪ ,‬וואס‬ ‫מלחמה‪ ,‬אז אפילו אויף ַאן איסור קל‬ ‫מיינט 'כקדם'? רבוש"ע‪ ,‬זיי מיר מחדש‬ ‫דרבנן איז ער געווען גרייט זיך מוסר‬ ‫כידוע איז דער הייליגער בית‬ ‫צו די פריערדיגע צייטן ‪ -‬וועלכע צייטן‬ ‫נפש צו זיין‪.‬‬ ‫אברהם‪ ,‬געווען דער רבי פון די חבריא‬ ‫מיינט מען? די צייטן פון אדם און נח?‬ ‫נאכן קריג האט זיך דער הייליגער‬ ‫ָ‬ ‫אין דעם לעצטן דור‪ .‬ער איז געווען‬ ‫מיינט מען די אבות הקדושים? ווען‬ ‫בריסקער רב זי"ע אנגערופן‪ ,‬אז‬ ‫רבי אין חוץ לארץ‪ ,‬פונדעסטוועגן איז‬ ‫מיינט מען? אויף וועלכע צייט זאגט‬ ‫"אויב די צוויי "שלמה'לעך" וואלטן‬ ‫ער צוויי מאל ארויפגעקומען קיין ארץ‬ ‫מען חדש ימינו כקדם?‬ ‫איבערגעלעבט די מלחמה‪ ,‬וואלטן‬ ‫הקודש און דארט געווען חדשים לאנג‪.‬‬ ‫רבי אלחנן איז געבליבן שטיל‬ ‫זיי איבערגענומען די וועלט מיט א‬ ‫די שבתים וואס דער הייליגער בית‬ ‫(בפשטות האט ער געוואלט הערן וואס דער‬ ‫שטורעם"‪ .‬ער האט געמיינט רבי‬ ‫אברהם האט געפירט אין טבריא של‬ ‫מהרשד"י האט צו זאגן)‪ .‬האט דער מהרשד"י‬ ‫שלמה'לע‪ ,‬דער מהרשד"י פון סלאנים‪,‬‬ ‫מעלה זענען געווען בבחינת "הדרא‬ ‫געזאגט פאר רבי אלחנן‪" :‬מיר טייטשן‬ ‫און רבי שלמה'לע ראדאמסקער זי"ע‬ ‫דלא אפשר למפרט בשפוותא"‪ .‬אלע‬ ‫'חדש ימינו כקדם' אז מיר בעטן דעם‬ ‫הי"ד‪.‬‬ ‫שבתים וואס דער בית אברהם איז‬ ‫רבוש"ע אז מיר ווילן צוריקגיין צו די‬ ‫געווען אין ארץ הקודש זענען געווען‬ ‫צייטן ווען מיין טאטע‪ ,‬דער הייליגער‬ ‫חדש ימינו כקדם‬ ‫פ‪+‬רדס ה‪+‬תור‪+‬ה‬ ‫‪8‬‬ ‫בעיקר געדאוונט אין דעם בית המדרש‬ ‫פתגם וואס האט מפתיע געווען אלע‬ ‫עפעס גאר ספעציעל ‪ -‬די שבתים‬ ‫וואס האט געהייסן "כולל רייסין"‪.‬‬ ‫שומעים‪:‬‬ ‫אין ירושלים און די שבתים אין צפת ‪-‬‬ ‫דער בית המדרש איז געגרינדעט‬ ‫"שוין פופציג יאר וואס איך האב‬ ‫אבער ועולה על כולנה זענען געווען די‬ ‫געווארן דורך הרה"ק רבי צבי הירש‬ ‫נישט געהאט אזא שבת!"‬ ‫שבתים אין טבריא‪ ,‬וואס זענען געווען‬ ‫ארקער און זיין זוּן הרה"ק רבי שאול‬ ‫די ווערטער דארפן אונז אביסל‬ ‫במחיצתם פון די זקנים פון די חבריא‪.‬‬ ‫ארקער‪ ,‬וועלכע האבן איבערגענומען‬ ‫עפענען די מוח און די הארץ צו‬ ‫דארט זענען געזעצן רבי משה‬ ‫די נשיאות פון כולל רייסין אין ארץ‬ ‫פארשטיין פון וואסארא חבריא‬ ‫קליערס‪ ,‬רבי מאטל סלאנימער‪ ,‬דער‬ ‫הקודש נאך די פטירה פונעם הייליגן‬ ‫קדישא און פון וואסארא שבתים מיר‬ ‫ברכת אברהם‪ ,‬רבי מתתי' לוריא‪ ,‬רבי‬ ‫קאליסקער זי"ע אין יאר תקע"א‪.‬‬ ‫רעדן דא‪ ,‬און ווי מקושר זיי זענען‬ ‫אהרן יוסף לוריא‪ ,‬רבי יואל אשכנזי‪,‬‬ ‫דעמאלטס האט דער הייליגער רבי‬ ‫געווען צו קדושת שבת‪ .‬קדושת שבת‬ ‫רבי מענדל וועג‪ ,‬רבי ישראל שמעון‬ ‫צבי הירש איבערגענומען די הנהגה‪.‬‬ ‫איז געווען ביי די חבריא די שפיץ פון‬ ‫קסטלניץ ועוד‪ ,‬עס זענען דארט‬ ‫רבי צבי הירש איז געווען א תלמיד‬ ‫אמונה‪ ,‬יהדות‪ ,‬און עבודת ה'‪.‬‬ ‫געווען די אריות שבחבורה‪ ,‬די זקני‬ ‫פון רבי ר' מענדלע וויטעבסקער און‬ ‫און ווען דער רבי דער בית אברהם‬ ‫החסידים‪ ,‬ווי רבי מיכל אורי'ס ‪ -‬וואס‬ ‫פונעם קאליסקער‪ ,‬און דער הייליגער‬ ‫אויפגעפלאקערט זענען‬ ‫ַ‬ ‫האט דאס‬ ‫איז נאך געווען מקושר צום הייליגן‬ ‫רבי ר' ברוך'ל מעזשביזשער האט אים‬ ‫די חסידים אין אפילו די זקני חסידים‬ ‫יסוד העבודה זי"ע‪ ,‬און נאך אנדערע‬ ‫ממנה געווען צוזאמען מיט רבי מאיר'ל‬ ‫ארויס פון די כלים אין זיך מבטל‬ ‫אלטע חסידים וואס זענען געקומען‬ ‫ביכובער‪.‬‬ ‫געווען צו אים‪ ,‬עד כדי כך אז רבי‬ ‫מיטהאלטן די שבתים‪.‬‬ ‫שפעטער ווען רבי צבי הירש איז‬ ‫מאטל איז ארויס פון התפעלות! ווייל‬ ‫'קדושת שבת' איז געווען זייער ּ‬ ‫ציפוֹ ר‬ ‫די הגדרה פון רבי מאטל‬ ‫אוועק‪ ,‬האט זיין זון רבי שאול'קע‬ ‫איבערגענומען‪ .‬רבי שאול'קע איז‬ ‫נפשם ‪ -‬אין דאס וועלן מיר זען אין די‬ ‫סלונימער אויף די שבתים‬ ‫ארויפגעגאנגען קיין ארץ ישראל‬ ‫קומעדיגע פרקים בעזה"י‪.‬‬ ‫בעזה"י וועלן מיר אין די‬ ‫אלט'ס קינד צוזאמען מיט זיין טאטע‬ ‫קומענדיגע פרקים רעדן פון די שבתים‬ ‫בשנת תקמ"ד‪ ,‬און האט נאך געהאט‬ ‫די אש קודש פון שבת‬ ‫וואס דער הייליגער בית אברהם‬ ‫די זכיה צו זען פני קדשו פון רבי ר'‬ ‫"אוחילה לקל‪ ,‬אחלה פניו‪ ,‬אשאלה‬ ‫האט פארברענגט מיט די הייליגע‬ ‫מענדלע פאר ‪ 4‬יאר‪ .‬ווי אויך האט ער‬ ‫ממנו מענה לשון"‪ ,‬אז מיר זאלן זוכה‬ ‫סלאנימער חבריא דארט אין טבריא‬ ‫געהאט א זכי' צו שלאפן אין צימער‬ ‫זיין מצייר צו זיין די שבתים און‬ ‫של מעלה‪.‬‬ ‫פון רבי ר' מענדלע‪ ,‬ווי מיר וועלן‬ ‫ארויסברענגען די ריכטיגע ווערטער‪,‬‬ ‫מיר ווילן דא ארויסברענגען א‬ ‫קא ּפיטל‪.‬‬ ‫פארציילן אין א באזונדערע ַ‬ ‫אזוי ווי די אלע צדיקים און חסידים‬ ‫קליינע מעשה‪ ,‬אבער די 'איכות' פון די‬ ‫עס איז באקאנט אז ווען רבי‬ ‫וואס האבן עס פארשריבן און ווייטער‬ ‫מעשה איז א געוואלד וואס דאס וועט‬ ‫שאול'קע איז נאך געווען אין חוץ‬ ‫איבערגעגעבן‪.‬‬ ‫ארויסברענגען א שטיקעלע באגריף‬ ‫לארץ‪ ,‬האט דער הייליגער רוז'ינער‬ ‫בעזה"י זאל עס זיין ַאן 'אש מחמם'‬ ‫פון די חבריא אין זייערע רבי'ס‪ ,‬ווי‬ ‫זי"ע געבעטן ער זאל אים קוקן אין זיין‬ ‫צו דערווארימען די נשמה‪ַ ,‬אן 'אש‬ ‫אויך צו קדושת שבת‪.‬‬ ‫הייליגער צורה און זאגן צי ער ענדלט‬ ‫השורף' צו פארברענען די גאנצע‬ ‫עס איז געווען נאכן ערשטן שבת‬ ‫צום הייליגן רבי ר' מענדלע!‬ ‫חלק הרע פונעם מענטש‪ ,‬און ַאן 'אש‬ ‫וואס דער בית אברהם האט געפירט‪,‬‬ ‫אין דעם בית המדרש האבן זיי‬ ‫המאיר' וואס זאל באלייכטן דעם‬ ‫און רבי מאטל סלונימער האט ווי‬ ‫געדאוונט‪ ,‬און שפעטער האט די‬ ‫מענטש‪ ,‬און דורך דעם זאל זיין "למען‬ ‫ערווענט מיטגעהאלטן די געהויבענע‬ ‫הייליגע סלאנימער חבריא ממשיך‬ ‫יעמדו ימים רבים"‪.‬‬ ‫שבת‪( .‬כידוע איז רבי מאטל סלאנימער געווען‬ ‫געווען צו דאווענען אין דעם בית‬ ‫כדי מיר זאלן אביסל פארשטיין‬ ‫דער רבי פון דעם בית אברהם‪ .‬הגם ער האט‬ ‫המדרש כולל רייסין‪ .‬דאס איז געווען‬ ‫וואס דארט האט זיך ָא ּפגעטון‪ ,‬דארף‬ ‫געוואוינט אין ארץ ישראל‪ ,‬איז ער פאר א שטיק‬ ‫דער מקום התפילה און דער ארט‬ ‫מען האבן א 'בית יד' צו די כלי‪.‬‬ ‫צוריקגעפארן קיין חוץ לארץ‪ ,‬און אין‬ ‫ָ‬ ‫צייט‬ ‫וואו זיי האבן ּ‬ ‫יענע צייט האט דער דברי שמואל זי"ע געבעטן‬ ‫ראוועט די הייליגע‬ ‫געפ ַ‬ ‫דעריבער וועלן מיר אביסל מצייר‬ ‫אז רבי מאטל זאל זיין דער רבי פון זיין זון‪ ,‬דער‬ ‫געהויבענע שבתים‪.‬‬ ‫זיין די סדר הדורות פון די רבי'ס און די‬ ‫בית אברהם)‪.‬‬ ‫חסידים‪ ,‬און ווי אזוי די הייליגע שבתים‬ ‫די שלשלת הקודש‪ :‬פון‬ ‫אין טבריא האבן זיך ָא ּפגעשפילט‪ ,‬כדי‬ ‫ווען דער בית אברהם איז געקומען‬ ‫לעכאוויטש‪-‬קאברין‪-‬סלאנים‬ ‫עס זאל אונז זיין גרינגער אריינצוגיין‬ ‫קיין ארץ הקודש‪ ,‬איז רבי מאטל‬ ‫אין דעם חן ונועם של שבת‪.‬‬ ‫געזעצן ביי זיין טיש לעבן רבי'ן ‪ -‬נאך‬ ‫כדי מיר זאלן פארשטיין די‬ ‫שבת האט רבי מאטל ‪ -‬וואס הגם‬ ‫קומענדיגע פרקים‪ ,‬דארפן מיר‬ ‫בית המדרש "כולל רייסין"‪ :‬דער‬ ‫ער איז געווען א בחינה פון 'גבורות‬ ‫אריבערגיין צום סדר הדורות אין די‬ ‫מקום התפילה אין טבריא‬ ‫דקדושה' און ביי אים האט מען‬ ‫יאהרן פון די רבי'ס‪ ,‬מיט די חבריא‬ ‫זיך בכלל נישט געווארפן מיט קיין‬ ‫קדישא הדין‪.‬‬ ‫די הייליגע סלאנימער חבריא האבן‬ ‫טיטלען ‪ -‬פונדעסטוועגן געזאגט א‬ ‫‪9‬‬ ‫פ‪+‬רדס ה‪+‬תור‪+‬ה‬ ‫האבן זיך מבטל געווען צום הייליגן‬ ‫פארמירן די הייליגע "סלאנימער‬ ‫מיר ווייסן אז דער ראש השלשלת‬ ‫יסוד העבודה‪ ,‬און ממילא זענען זיי‬ ‫חבריא"‪.‬‬ ‫איז געווען רבי מרדכי פון לעכאוויטש‬ ‫גערופן געווארן אויף זיין נאמען אלס‬ ‫דער מגיד פון ווילייקא‪ ,‬וואס‬ ‫זי"ע‪ ,‬וועלכער איז געווען מורא'דיג‬ ‫חסידים פונעם יסוד העבודה‪.‬‬ ‫איז געווען ַאן איידעם ביים הייליגן‬ ‫מקושר מיט ַאן אהבה עזה צום הייליגן‬ ‫דער דור הראשון איז געווען רבי‬ ‫לעכאוויטשער‪ ,‬איז ארויפגעגאנגען‪.‬‬ ‫רבי אברהם קאליסקער‪ ,‬דער כהן‬ ‫הערש מיכל קיידאנאווער‪ ,‬דער זון פון‬ ‫רבי שלמה זלמן לידער‪ ,‬דער פאטער פון‬ ‫הגדול מקאליסק‪.‬‬ ‫רבי איצלע קיידאנאווער‪ ,‬א תלמיד‬ ‫רבי מרדכי לידער‪ ,‬איז ארויפגעגאנגען‬ ‫הגם די צוויי קדושי עליונים האבען‬ ‫פונעם לעכוויטשער‪ .‬רבי אליעזר‬ ‫סוף ימיו מיט זיין זון רבי מרדכי‪ .‬און רבי‬ ‫זיך קיינמאל נישט געזען פערזענליך‪,‬‬ ‫הכהן‪ ,‬וועלכער איז גערופן געווארן‬ ‫איצעלע קיידאנאווער‪ ,‬וועלכער איז‬ ‫האבן זיי זיך אבער געשריבן בריוו‬ ‫לעזשאר'‪ .‬און רבי מרדכי לידער‬ ‫ַ‬ ‫'רבי‬ ‫געווען א תלמיד פונעם לעכאוויטשער‪,‬‬ ‫בעבותות אהבה און האבן ברוח הקודש‬ ‫וועלכער איז גערופן געווארן 'רבי‬ ‫איז ארויפגעגאנגען מיט זיין זון רבי‬ ‫מצייר געווען די צורה איינער פונעם‬ ‫מאטקע לידער'‪ ,‬דער זון פון רבי‬ ‫הערש מיכל‪ .‬און נאך אסאך תלמידים‬ ‫צווייטן! עס איז געווען 'אהבת דוד‬ ‫שלמה זלמן לידער‪ ,‬אויך א תלמיד פון‬ ‫פונעם הייליגן לעכאוויטשער און‬ ‫ויונתן‪' ,‬נפשו קשורה בנפשו'‪.‬‬ ‫לעכוויטשער‪.‬‬ ‫פונעם צווייטן לעכאוויטשער‪ ,‬אזוי‬ ‫אין ד' לחודש שבט שנת תקע"ד איז‬ ‫שפעטער האט דער הייליגער יסוד‬ ‫אויך חסידים פונעם קאברינער‪ ,‬האבן‬ ‫דער הייליגער קאליסקער אוועק‪ ,‬און‬ ‫העבודה ארויפגעשיקט זיין יד ימינו‪,‬‬ ‫אנגעהויבן ארויפצוגיין קיין טבריא‪,‬‬ ‫גלייך פאר זיין פטירה האט ער געשריבן‬ ‫זיין כותב‪ ,‬דער שרף און ארי שבחבורה‬ ‫און די סלאנימער חבריא האט זיך‬ ‫"מחר עמי במחיצתי"‪ .‬י"ג שבט‪ ,‬ממש‬ ‫רבי יהודא לייב אינאיינעם מיט זיין זון‬ ‫אנגעהויבן צוזאמנעמען‪ ,‬אבער עס‬ ‫א וואך שפעטער‪ ,‬איז דער הייליגער‬ ‫רבי מאטל‪ ,‬באקאנט אלץ 'רבי מאטל‬ ‫איז נאכנישט געווען אויף א שטארקן‬ ‫לעכאוויטשער אוועק‪ ,‬און מיט דעם‬ ‫בסיס‪.‬‬ ‫האט זיך געענדיגט די תקופה פונעם‬ ‫סלאנימער'‪ .‬דאס איז געווען דער דור‬ ‫הראשון‪ ,‬און מען האט זיי גערופן "די‬ ‫אין די יארן תרי"ז‪-‬תרי"ח‪ ,‬ווען דער‬ ‫קשר צווישן דעם לעכאוויטשער‬ ‫זקנים‪ ,‬די עלטערע"‪.‬‬ ‫הייליגער יסוד העבודה זי"ע האט‬ ‫און דעם קאליסקער‪ ,‬וועלכע האבן‬ ‫איבערגענומען די כתר אדמורו"ת פון‬ ‫אינאיינעם געפירט די עדה הקדושה ‪-‬‬ ‫שפעטערע יארן זענען געקומען‬ ‫זיין רבי'ן דער הייליגער קאברינער‪,‬‬ ‫דער לעכאוויטשער אין חוץ לארץ און‬ ‫נאך עלטערע חסידים‪ ,‬ווי למשל רבי‬ ‫האט זיך אנגעהויבן א בחינה פון 'פנים‬ ‫דער קאליסקער אין ארץ ישראל‪.‬‬ ‫יאשע שו"ב‪ ,‬באקאנט אלט'ס דער‬ ‫חדשות באו לכאן'‪ .‬דער קשר צו ארץ‬ ‫פון דא און ווייטער האט אין חוץ‬ ‫באוואוסטער מחבר פון די כתבים‬ ‫הקודש און טבריא של מעלה איז‬ ‫לארץ געפירט די עדה הקדושה זיין‬ ‫הנוראים 'כתבי ר"י שו"ב'‪ ,‬און מחבר‬ ‫געווארן פיל שטארקער‪ ,‬אין די תקופה‬ ‫זוּן רבי נח זי"ע גערופן "דער צווייטער‬ ‫פון די באקאנטע ספרים 'מנחת יוסף'‬ ‫האט דער יסוד העבודה אנגעהויבן‬ ‫לעכאוויטשער רבי"‪ ,‬און אין ארץ‬ ‫אויף יורה דעה‪ .‬ער איז געווען די ראש‬ ‫ארויפצושיקן די אריות שבחבורה‪,‬‬ ‫ישראל האבן רבי צבי הירש ארקער‬ ‫השוחטים אין שטאט 'בריסק' וועמען‬ ‫זיינע גרעסטע חסידים און די לייבן פון‬ ‫מיט רבי שאול ארקער‪ ,‬רבי מאיר‬ ‫נאר‬‫דער הייליגער בית הלוי זי"ע האט ָ‬ ‫זיין גווארדיע‪ ,‬ווי אויך זיינע טייערע‬ ‫ביכובער און רבי חיים דוד הקטן‬ ‫געגעסן פון זיין שחיטה‪ ,‬און פון דער‬ ‫אייניקלעך‪ ,‬וואס הגם דעמאלטס זענען‬ ‫צווייטער ראש השוחט‪ ,‬רבי אהרל'ע‬ ‫איבערגענומען‪ .‬זיי האבן ווייטער‬ ‫זיי געווען קרוב לגיל בר מצוה‪ ,‬האט‬ ‫אנגעהאלטן דעם קשר צווישן דעם‬ ‫שו"ב‪.‬‬ ‫ער זיי ארויפגעשיקט מיט מסירות נפש‬ ‫צווייטן לעכאוויטשער אין חוץ לארץ‬ ‫ממש לחזק הישוב אין טבריא של מעלה‬ ‫און די צדיקים אין ארץ הקודש‪ .‬דאס‬ ‫דער דור השני‬ ‫ווי מיר וועלן זען אין די קומענדיגע‬ ‫איז אנגעגאנגען ביז שנת תקצ"ג‪.‬‬ ‫נאכדעם איז געווען דער דור השני‪.‬‬ ‫פרקים הבעל"ט‪.‬‬ ‫אין יאר תקצ"ג האט זיין הייליגער‬ ‫אינעם צווייטן דור איז געווען דער רב‬ ‫תלמיד‪ ,‬דער הייליגער קאברינער‬ ‫פון טבריא‪ ,‬רבי משה קליערס‪ ,‬דער בעל‬ ‫דער דור הראשון‬ ‫זי"ע‪ ,‬איבערגענומען די נשיאות אין‬ ‫מחבר ספר 'תורת הארץ'‪' ,‬טבור הארץ'‬ ‫פון דעם איז געווארן דער ערשטער‬ ‫חוץ לארץ‪ ,‬און ער האט ווייטער‬ ‫ועוד‪ .‬ער איז געווען דער ראש ישיבה‬ ‫דור פון די סלאנימער חבריא‪ .‬ווען‬ ‫אנגעהאלטן דעם קשר מיט די צדיקים‬ ‫פון ישיבת 'אור תורה'‪ ,‬וואס ער אליין‬ ‫מען קוקט אין די קורי הדורות פון די‬ ‫אין ארץ הקודש אין שטאט טבריא‪.‬‬ ‫האט מייסד געווען‪.‬‬ ‫סלאנימער חבריא אין טבריא‪ ,‬זעט מען‬ ‫דאס איז אנגעגאנגען ביז שנת תרי"ז‪.‬‬ ‫אין יענעם דור איז לעבן אים געווען‬ ‫אז עס זענען בעיקר געווען דריי דורות‪.‬‬ ‫אינצווישן האבן פילע תלמידים‬ ‫רבי מאטל סלאנימער‪ ,‬וואס הגם רבי‬ ‫דער ערשטער דור זענען געווען‬ ‫פונעם הייליגן לעכאוויטשער און‬ ‫מאטל איז געווען זיין רבי‪ ,‬איז אבער‬ ‫די תלמידים און חסידים פונעם יסוד‬ ‫לעכאוויטשער‬ ‫צווייטן‬ ‫פונעם‬ ‫שפעטער רבי משה געווארן רב‪ ,‬און רבי‬ ‫העבודה‪ .‬הגם‪ ,‬מען דארף באטאנען‬ ‫אנגעהויבן ארויפצוקומען קיין ארץ‬ ‫מאטל האט משמש געווען בדיינות‪,‬‬ ‫אז זיי זענען נאך געווען די וואס האבן‬ ‫הקודש‪ ,‬קיין טבריא‪ ,‬און ממילא איז‬ ‫און זיין בית דין האט מען גערופן "רבי‬ ‫געזען דער הייליגן לעכעוויטשער און‬ ‫דער קשר צווישן חוץ לארץ און ארץ‬ ‫מאטל דיין"‪.‬‬ ‫קאברינער‪ ,‬זענען זיי פונדעסטוועגן‬ ‫הקודש געווארן מורא'דיג שטארק‬ ‫דערצו זענען געווען די אייניקלעך‬ ‫געווען פלאם‪-‬פייערדיגע חסידים וואס‬ ‫געבונדן‪ ,‬און עס האט זיך אנגעהויבן‬ ‫פ‪+‬רדס ה‪+‬תור‪+‬ה‬ ‫‪10‬‬ ‫זיי נאך זוכה געווען צו זען‪.‬‬ ‫אבער בעיקר זענען דאס געווען‬ ‫פונעם הייליגן יסוד העבודה‪ .‬פון‬ ‫בעזה"י וועלן מיר אריינגיין אין‬ ‫די דריי דורות‪ :‬דער ערשטער דור‬ ‫יאר תרל"ד און ווייטער האט דער‬ ‫וואס מ'האט גערופן די 'זקנים'‪ ,‬דער‬ ‫יסוד העבודה ארויפגעשיקט זיינע‬ ‫טבריא של מעלה‪' ,‬לקראת שבת לכו‬ ‫אייניקלעך‪ :‬הרה"צ רבי נח‪ ,‬דער‬ ‫מיטעלער דור‪ ,‬און נאכדעם דער‬ ‫ונלכה כי היא מקור הברכה'‪ ,‬מ'זאל‬ ‫לעצטער דור‪ ,‬וואס אסאך פון זיי‬ ‫ברודער פונעם דברי שמואל‪ .‬הרה"צ‬ ‫זוכה זיין צו אלע גוטע השפעות‪ ,‬און‬ ‫האבן נאך זוכה געווען איבערצולעבן‬ ‫רבי מתתי' סאמבורג‪ ,‬וואס איז געווען‬ ‫מ'זאל זוכה זיין צום עונג ונועם שבת‪ ,‬א‬ ‫די צווייטע וועלט מלחמה‪ ,‬און זייער‬ ‫ַאן אייניקל פון יסוד העבודה‪ ,‬און‬ ‫אסאך אידן אין דעם היינטיגן דור האבן‬ ‫הרה"צ רבי יעקב מוסקי‪.‬‬ ‫לעכטיגן שבת!‬ ‫דער דור‬ ‫השלישי‬ ‫דערנאך איז‬ ‫שיעורים דורך‬ ‫געווען דער דור‬ ‫דאס‬ ‫השלישי‪.‬‬ ‫אויס די וואך‪:‬‬ ‫זענען געווען דער‬ ‫הייליגער 'ברכת‬ ‫זונטאג‬ ‫אברהם'‪ ,‬רבי מתתי'‬ ‫לוריא דער בעל‬ ‫מאמר הפרשה‬ ‫'שערי לימוד'‪ ,‬און‬ ‫רבי אהרן יוסף‬ ‫לוריא דער בעל‬ ‫מאנטאג‬ ‫פנים'‪.‬‬ ‫'עבודת‬ ‫שפעטער זענען‬ ‫חובת הלבבות‬ ‫געווען רבי מענדל‬ ‫וועג‪ ,‬רבי יואל‬ ‫דינסטאג‬ ‫אשכנזי‪ ,‬מיט נאך‬ ‫אנדערע חסידים‬ ‫טבריא של מעלה‬ ‫אנשי מעלה‪.‬‬ ‫צו דעם דור‬ ‫האט אויך געהערט‬ ‫מיטוואך‬ ‫שמעון‬ ‫רבי‬ ‫אוצר הידיעות‬ ‫קאסטילאניץ‪,‬‬ ‫ווען‬ ‫וועלכער‬ ‫נישט ער‪ ,‬וואלטן‬ ‫דאנערשטאג‬ ‫פילע סיפורים פון‬ ‫אונזערע הייליגע‬ ‫יאהרצייטן‬ ‫רבי'ס און פון די‬ ‫הייליגע חבריא‬ ‫פארגעסן געווארן‪.‬‬ ‫פרייטאג‬ ‫עס‬ ‫הגם‬ ‫אור של שב"ק‬ ‫זענען געווען נאך‬ ‫חסידים‪,‬‬ ‫פילע‬ ‫האבן מיר בעיקר‬ ‫מוצאי שבת‬ ‫ארויסגעהויבן די‬ ‫און‬ ‫באקאנטע‪,‬‬ ‫מלוה מלכה‬ ‫‪SQUARE‬‬ ‫בעזרת השם אין די‬ ‫קומענדיגע פרקים‬ ‫וועלן מיר זען‬ ‫נאך פילע חסידים‬ ‫מעלה‬ ‫ואנשי‬ ‫וואס זענען דארט‬ ‫געווען‪.‬‬ ‫‪11‬‬ ‫פ‪+‬רדס ה‪+‬תור‪+‬ה‬ ‫פ‪+‬רדס ה‪+‬תור‪+‬ה‬ ‫‪12‬‬