קונטרס לחזות בנועם · Kuntrus Lachzos Beno'am — כי תבוא (2026-08-24)

סעודה שלישית
פרשת כי תבא שנת תשפ"ג לפ"ק
בביהמ"ד הגדול קרית יואל יצ"ו
גליון ל"ב פרשת כי תבא תשפ"ו לפ"ק
יויד לדול עבי:
לחזות בנועם
כל הזכיות ש ולות ©
֑
יו "ד ו ען די ד"לות ודש יעדע וודך
שי ט דן די עיל יו לחזות בנועם
lachzosbnoam@gmail.com
יו נע ען ד חל דון די זיכוי הל"ים "יטע
ווענדט דייך יום עלכת
וזכות הל"ים תלוי "ך
נתנדב ע"י:
הל"ני הנ יד
ל' עקיבא הערש קליין היבו
לל ל נשודי "תו ל זבט
ען ען העלן די ד"לות ודש דויף קול סאטמאר 1605-615-7777
בנועם בסיוע
דפטיילונ 4/2/6פון די עין עניו "יי די ספעייעלע לחזות י"ל
ועד להוצאת ספרי כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
נסדל לדפוס עבי:
דברי כיבושין והתעוררות לקראת ימי השובבי"ם
'פתחו לי פתח כחודו של מחט' בחודש אלול' ,ואני
שזכינו לשמוע
אפתח לכם פתח כפתחו של אולם' בראש השנה
מכ"ק מרן רבינו הגה"ק שליט"א
של"ס כי תבא שנת תשפ"ג לפ"ק
תשפ"ו לפ"ק שנת
קרית יואל בביהמ"דויחי
הגדול - של"ס פרשת
ביהמ"ד הגדול קרית יואל
שהאדם התפלה(כ”ו י’)
זהוהאדמה’
ראשית– פרי
את מחט
הבאתישל
הנהכחודופתח פתחו לי
'ועתה
'ועתה הנה הבאתי את ראשית פרי האדמה’' .אין ועתה אלא לשון תשובה’ (בראשית רבה כ”א
מתפלל השיבנו ה' אליך ונשובה
ו’) [ ,ויש להבין הרמז מענין התשובה בפסוק] 'ועתה’ הנה הבאתי את ראשית פרי האדמה.
א
מחט’,אתכם
של יקרא
כחודואשר 'פתח
לכם את עפענט א
ואגידה אידהאספו ווען א
ויאמר לדודי’בניו, ויקרא'אני
יעקב אל
כפתחו של אולם’'פתח א') באחריתאים א
הימים (מ"ט 'ודודי לי’ עפענט מען
קען זיין אזוי ,דער מדרש אין שיר השירים (שה”ש רבה ה’ ב’)ב זאגט ,הקב”ה זאגט 'פתחו לי פתח
גערופן די
אידישע אייבערשטערהאט
זאגט פאר דער בניו ,יעקב
יעקב אל
ויקראאולם’. פתחסדרה
כפתחו של לכם די
וואך אין
ואנידיאפתח
געפונען כחודומיר
של מחט,
הימים.א 'פתח
באחריתתשובה,
תשובה .א קליינע אשרגרויסע
יקרא אתכם נישט קיין מ’פארלאנגט
לכם את טון ,ואגידה תשובה
האספו מ’דארף
ויאמר קינדער,
קינדער,
כחודו של מחט’ .און הקב”ה וועט עפענען א פתח פון תשובה ,הקב”ה שיקט אויף אים אראפ
א
מדריגה.רבי יודן
גרויסעצ"ח ב') אולם’ אמדרש
גרויסע פתח ,א
(בראשית רבה זאגט דער ס’איז בניו'
'כפתחו של יעקב אל א)תשובה פון
'ויקראהימל, הרהורי
אמר' ,ויקרא אל בניו' ,זאגט ער ויקרא ער האט גערופן צום באשעפער ,צום
באשעפער זאל זיין מיט זיינע קינדער. הייליגן באשעפער' ,אל בניו' ,אז דער
ולבקר בהיכלו
יונתי תמתי’ (שה”ש ה’ ב’) :רבי יסא אמר ,אמר הקב”ה לישראל ,בני, א) בבראשית רבה' :ועתה פן ישלח ידו’ (בראשית ג’ כ”ב) ,אמר רבי
די מתנות כהונה זאגט פשט ,עס וואלט געדארפט ווען שטיין ויקרא יעקב
פתחו לי פתח אחד של תשובה כחודה של מחט ,ואני פותח לכם אבא בר כהנא מלמד שפתח לו הקב”ה פתח של תשובה' ,ועתה’,
פתחים שיהיו עגלות וקרוניות נכנסות בו. אין ועתה אלא תשובה ,שנאמר (דברים י’ י”ב) 'ועתה ישראל מה ה’
'את בניו' ,יעקב האט גערופן די קינדער ,שטייט ויקרא יעקב 'אל בניו' ,טייטשט
ובספר חרדים (בההקדמה) :ויהי היום אמרנו עת לעשות לה’ אלקנו אלהיך וגו’’.
יעקב' ער האט גערופן צום באשעפער ,ער
יתברך ,הבטיחנו הבא לטהר מסיעין אותו (שבת קד ,).ואמר 'פתחי
דער מדרש אמר רבי יודן 'ויקרא
וז”ל האוחה”ק (בפרשתן כ”ו ח’) :והצצתי בפרשה זו שרומזת גם
מיט של
זיין כפתחו באשעפער זאל
ואפתח לכם פתח קטן כשל מחט,רעיתי’דער
אחותיאז
לאדם'אל ליבניו',
באשעפער,
תבא’ שאין ראוי'והיה כיצום
געוועןמתפללואמר
ארץ העליונה,האטכן ביאת
אולם ,לכו ונשובה אל ה’ בכל עז ,וגם נשיב רבים מעון כאשר צונו לשמוח אלא כשיבא לארץ העליונה ,על דרך אומרו (משלי ל”א כ”ה)
יתברך וכו’. קינדער.שמחת עוה”ז אינה אלא הבל ורעות רוח זיינע
ליום אחרון’ ,כי 'ותשחק
ובסדר התשליך הנדפס בסידורים מהחיד”א (מובא בצפורן שמיר סעיף
...ואומרו 'ועתה הנה’ פירוש אומרו 'ועתה לשון תשובה’ ששב
ולבקר בהיכלו
ר”ו ועיי”ע כף אחת סימן ח’) :רב להושיע ,האר עינינו אשר בגודל רחמיך לפני ה’ על פרטי דקדוקי המצות וכו’ ,עיי”ש.
הבטחתנו פתחו לי פתח כחודו של מחט ואני אפתח לכם פתח ב) במדרש רבה על הפסוק 'קול דודי דופק פתחי לי אחותי רעיתי
ויקרא יעקב אל בניו ...רבי יודן אמר ויקרא יעקב לאל להיות עם בניו (ביאר במתנות כהונה :ויקרא א.
יעקב לאל :להש"י .ודייק מדלא כתיב את בניו משמע שקרא אל אל לצורך בניו) ...ויאמר האספו וגו' ...רבי אחא אמר
הטהרו ,היך מה דאת אמר (נחמיה יב כ"ח-ל') ויאספו וגו' ויטהרו את הלשכות.
בנועם של"ס כי תבא תשפ"ג לחזות ד
די ספרים הקדושים (דרשות מרבינו יהושע אבן שיעוב סו”פ שופטים בשם המדרש)ג זאגן ,אלול איז ראשי
תיבות 'אני לדודי ודודי לי’ (שיר השירים ו’ ג’).
מ’איז זיך מתבונן ,אלול -שטייט אין אלע ספרי קודש -איז א זמן פון 'וחשב עם קונהו’
(עפ”י ויקרא כ”ה נ’) ,א זמן וואס מ’דארף האבן התבוננות .מ’דארף זיך משים זיין אל הלב ,מ’דארף
אריינטראכטן ווי אזוי ס’איז דורכגעגאנגען דאס יאר ,ווי אזוי ס’איז דורכגעגאנגען דאס לעבן ,ווי
אזוי ס’איז דורכגעגאנגען דאס התנהגות פון גאנצן לעבן .הן ווי אזוי ס’האט אויסגעזען די מצות ,הן
חלילה וואס מ’איז נעבעך נכשל געווארן אין עבירות 'ביודעים ובלא יודעים’ ,מ’איז נעבעך נכשל
געווארן אין עבירות.
ס’איז א זמן וואס מ’דארף אויסנוצן די צייט אויף תשובה ,עוסק זיין בקדשים ,עוסק צו זיין -
נישט טרייבן די צייט לבטלה ,נאר אויסנוצן די צייט צו תשובה ,ומעשים טובים פארן בורא כל
עולמים.
'אני לדודי ודודי לי’' ,אני לדודי’ דאס איז 'פתחו לי פתח כחודו של מחט’ ,ס’הייבט זיך אן
'אני לדודי’ ,ווי ס’שטייט אין אלע ספרים אז ס’דארף צו זיין קודם אן אתערותא דלתתא ,אן
התעוררות תשובה מלמטה .דער מענטש דארף קודם נתעורר ווערן צו תשובה .נאכדעם ,אז
ס’איז 'אני לדודי’ קען נאכדעם זיין 'ודודי לי’ ,קען זיין אן התעוררות תשובה מלעילא ,דאס איז
'ואני אפתח לכם פתח כפתחו של אולם’.
'אני לדודי’ מיינט מען דעם 'פתח כחודו של מחט’' ,ודודי לי’ מיינט מען ,דער אויבערשטער
וועט מיר עפענען א 'פתח כפתחו של אולם’.
נאר ,דארף מען צו פארשטיין' ,אני לדודי ודודי לי’ ,דאס זעט אויס ס’איז אייניג' ,אני לדודי’
איז גלייך צו 'ודודי לי’ .באמת איז דאך א חילוק רב ביניהם' ,כרחוק מזרח ממערב’ ,ס’איז א
געוואלדיגע גרויסע חילוק' .אני לדודי’ מיינט א 'פתח כחודו של מחט’' ,ודודי לי’ דאס איז א
'פתח כפתחו של אולם’ אסאך גרעסער .ווי שטעלט מען דאס צוזאמען אינאיינעם? ס’זאגט זיך
צוזאמען 'אני לדודי ודודי לי’ ,מ’קען דאס גארנישט מדמה זיין איינס צום צווייטן.
ולבקר בהיכלו
תיבות ד’ יודין שהם מ’ יום ,ואמצע התיבות נדוד שהוא עומד כפתחו של אולם ,וראה כי אזלת יד ואפס עצור ועזוב ואין חונן ואין
ממדת הדין ויושב בכסא רחמים [וכן איתא במטה משה (סי’ מרחם זולתך כי חנוניך הם חנונים ומרוחמיך הם מרוחמים וכו’.
תשע”ח) בשם המדרש .וענין זה הובא גם בצדה לדרך (מאמר רביעי ג) בדרשות מרבינו יהושע אבן שיעוב ז”ל תלמוד הרשב”א ז”ל:
כלל חמישי פרק ב’) בשם 'יש נותנים סימן’ ,וכן כתוב בדרשות מהר”ח מצינו במדרש כי אלו המ’ יום של חודש אלול עד יום הכפורים
או”ז (פר’ האזינו) ,ובאבודרהם (פרק כ”ה) בשם הדרשנים ,וכן הובא הם רצויים לפני ה’ ובהם נתרצה משה והוריד לחות השניות.
גם בב”ח (סי’ תקפ”א)]. ואמרו במדרש' ,אני לדודי ודודי לי’ ראשי תיבות אלול ,וסופי
ה בנועם של"ס כי תבא תשפ"ג לחזות
מ’בלאזט אריין אינעם 'מצר’ פונעם שופר' ,עננו
במרחב’ מיט א פתח 'כפתחו של אולם’
נאר ס’קען זיין אזוי ס’שטייט אין ברית כהונת עולם (מאמר אילו של יצחק פרק ל’)ד ,שופר איז
בגימטריא 'מצר ומרחב’' .מן המצר קראתי קה ענני במרחב קה’ (תהלים קי”ח ה’)' .מן המצר’' ,מצר
ומרחב’ איז בגימטריא שופר .וואס איז דער רמז?
'מן המצר’ ,ווען מ’בלאזט אריין אינעם שופר איז עס א קליינע פתח -גאר א קליינע פתח.
ווען די קול איז יוצא -ווען ס’גייט ארויס ,איז עס א ברייטע פתח .ס’איז א רמז אויף ווי אזוי
ס’דארף זיין די אופן פון תשובה ,ס’איז גענוג אז מ’בלאזט אריין אין א קליינעם פתח ,אין א 'פתחו
לי פתח כחודו של מחט’' ,ואני אפתח לכם כפתחו של אולם’.
'מן המצר קראתי קה’ די 'פתחו לי פתח כחודו של מחט’' ,ענני במרחב קה’ דאס איז ברייט,
דער אייבערשטער ענטפערט מיט א 'פתח כפתחו של אולם’ ,א ברייטע פתח .דאס איז וואס
שופר איז בגימטריא.
תקיעת שופר קומט מעורר זיין לתשובה
דער רמב”ם (הלכות תשובה פ”ג ה”ד)ה זאגט די טעם פון תקיעת שופר ,תקיעת שופר זאגט 'עורו
ישנים משנתכם’.
תקיעת שופר -אזוי זאגט רבי סעדיה גאון צען טעמים אויף תקיעת שופר ראש השנה (מובא
באבודרהם בטעמי התקיעות)ו[ ,וטעם השני אמר] ס’קומט מעורר זיין אידישע קינדער צו תשובה,
ס’קומט דערמאנען .ראש השנה איז די ערשטע טאג פון עשרת ימי תשובה ,א זמן וואס
מ’דארף נתעורר ווערן צו תשובה ,ס’איז 'היום הרת עולם היום יעמוד במשפט כל יצורי עולמים’
ולבקר בהיכלו
אלו השוכחים את האמת בהבלי הזמן ושוגים כל שנתם בהבל ד) בברית כהונת עולם :השני פיות שבשופר הם מכוונים בדברי
וריק אשר לא יועיל ולא יציל ,הביטו לנפשותיכם והיטיבו דרכיכם האר”י ז”ל בפסוק (תהלים קי”ח ה’) 'מן המצר ענני במרחב’ ...ואמנם
ומעלליכם ויעזב כל אחד מכם דרכו הרעה ומחשבתו אשר לא 'המצר’ ו’המרחב’ גם שניהם גימטריא שופר חסר וא”ו ,והן ב’
טובה. פיות דידיה כנזכר וכו’.
ו) זה לשון האבודרהם :כתב רבינו סעדיה ,מה שצונו הבורא ועי’ באמרי נועם (פר’ שופטים אות א’) וז”ל :והנה ידוע כי פי השופר
יתברך לתקוע בשופר בראש השנה יש בזה עשרה ענינים ...והענין למעלה הוא בחינת מצר ,ופיו למטה הוא בחינת מרחב ,ועל כן
השני כי יום ראש השנה הוא ראשון לעשרת ימי תשובה ,ותוקעין איתא ועל כן בספרים 'מצר ומרחב’ גימטריא 'שופר’ ,עיי”ש.
בו בשופר להכריז על ראשנו כמי שמזהיר ואומר כל הרוצה לשוב ה) ברמב”ם :אף על פי שתקיעת שופר בראש השנה גזירת
ישוב ואם לאו אל יקרא תגר על עצמו .וכן עושין המלכים מזהירין הכתוב ,רמז יש בו כלומר 'עורו ישנים משנתכם ונרדמים הקיצו
את העם תחלה בגזרותם וכל העובר אחר ההזהרה אין שומעין מתרדמתכם וחפשו במעשיכם וחזרו בתשובה וזכרו בוראכם’.
לו טענה.
בנועם של"ס כי תבא תשפ"ג לחזות ו
(נוסח תפילת מוסף דר”ה) ,ס’איז א דין ומשפט פארן בורא כל עולמים' .וכולם נסקרין בסקירה אחת’ (ראש
השנה יח).ז ,יעדער גייט אדורך' ,מי לא נפקד כיום הזה’ (תפילת ר”ה סדר זכרונות) ,ממילא יעדער איינער -
הקב”ה קוקט יעדן איינעם אן און ער ווייסט ,הקב”ה יודע נסתרות ,ער ווייסט אלע מעשים ,אלע
דיבורים ,אלע מחשבות וואס ער האט געטראכט מעודו עד היום הזה.
מ’שטעלט זיך א דין ומשפט פארן בורא כל עולמים ,ס’כאפט ָָאן ַַאן אימה ופחד וואס פאר א
העזה מ’האט געהאט ,א איד האט געקענט האבן אזא מין העזה עובר צו זיין אויפן מצות המלך,
עובר צו זיין אויף דיבורי ה’ .מ’דארף זיך שטעלן לדין ומשפט פארן בורא כל עולמים.
תקיעת שופר חודש אלול איז דער 'פתח כחודו של מחט’,
דורכדעם ווערט מען נתעורר פונעם 'ובשופר גדול יתקע’
ברחמיו וברוב חסדיו ,האט דער אייבערשטער געגעבן חודש אלול ,א חודש וואס מ’בלאזט
שופר נאך אין חודש אלול (כמו שפסק הרמ”א באו”ח סי’ תקפ”א ס”א)ח ,מ’זאל זיך קענען צוגרייטן צום
הייליגן טאג ,בלאזט מען שופר אין חודש אלול מעורר צו זיין אידישע קינדער צו תשובה.
ס’קומט ראש השנה ווען מ’בלאזט שופר איז אוודאי און אוודאי ווערט מען נתעורר צו
תשובה .נאר אז מ’בלאזט אין חודש אלול -שטייט ביי ראש השנה (בפיוט ונתנה תוקף) 'ובשופר
גדול יתקע’ ,מ’בלאזט אין הימל מיט א שופר גדול' ,ומלאכים יחפזון וחיל ורעדה יאחזון’,
ס’כאפט ָָאן ַַאן אימה און פחד פאר מלאכי עליון' .מה יאמרו אזובי קיר’ (עפ”י מס’ מועד קטן כה):ט ,וואס
זאל זאגן א פשוט’ער מענטש ,מ’בלאזט מיטן שופר ראש השנה' ,ובשופר גדול יתקע’ ,דארף דאך
אנכאפן אן אימה און א פחד ,יעדן איינציגן מענטש כאפט ָָאן ַַאן אימה און א פחד.
נאר אז מ’הערט דעם 'שופר גדול יתקע’ ,דאס איז שוין 'ואני אפתח לכם פתח כפתחו של
אולם’ .וועגן דעם ,מ’האט די זכיה צו הערן די שופר גדול ,ממילא ווערט געעפענט א פתח פון
תשובה 'כפתחו של אולם’.
אבער צו דעם פעלט אויס מ’זאל אין חודש אלול בלאזן שופר ,ס’זאל כאטשיג זיין 'פתחו לי
פתח כחודו של מחט’.
ולבקר בהיכלו
ועומדים באשמורת לומר סליחות ביום א’ שלפני ר”ה וכו’. ז) במס’ ראש השנה :בראש השנה כל באי העולם עוברין לפניו
כבני מרון ...אמר רבה בר בר חנה אמר רבי יוחנן ,וכולן נסקרין
ט) במס’ מועד קטן :כי נח נפשיה דרבינא ,פתח עליה ההוא בסקירה אחת [פרש”י :ואע”פ שעוברין זה אחר זה].
ספדנא ,תמרים הניעו ראש על צדיק כתמר ,נשים לילות כימים ח) כתב המחבר :נוהגים לקום באשמורת לומר סליחות ותחנונים
על משים לילות כימים .אמר ליה רב אשי לבר קיפוק [פרש”י: מראש חדש אלול ואילך ,עד יום הכפורים .וכתב הרמ”א :הגה,
הוו ספדנא] ההוא יומא מאי אמרת ,אמר ליה ,אמינא אם בארזים ומנהג בני אשכנז אינו כן ,אלא מראש חודש ואילך מתחילין
נפלה שלהבת ,מה יעשו איזובי קיר וכו’. לתקוע אחר התפלה שחרית ,ויש מקומות שתוקעין ג”כ ערבית,
ז בנועם של"ס כי תבא תשפ"ג לחזות
'מן המצר קראתי קה’ אין חודש אלול' ,עננו במרחב קה’
צו נתעורר ווערן פונעם שופר גדול אין ראש השנה
'מן המצר קראתי קה ,ענני במרחב קה’' .מן המצר’ דאס איז חודש אלול ווען מ’בלאזט,
מ’ווערט נתעורר צו א הרהור תשובה ,אפילו א הרהור תשובה כל דהוא' .ענני במרחב קה’ איז
דא דעם 'ובשופר גדול יתקע’ ,מ’ווערט נתעורר צו תשובה ,ס’כאפט אן התעוררות צו תשובה
'כפתחו של אולם’.
אבער ווען קען מען זוכה זיין צו הערן דעם 'בשופר גדול יתקע’? קודם מוז זיין 'מן המצר קראתי
קה’ ,מוז קודם זיין אין חודש אלול מ’זאל בלאזן שופר ,מ’זאל נתעורר ווערן צו תשובה ,על כל
פנים 'כחודו של מחט’ זאל מען נתעורר ווערן צו תשובה .דעמאלטס קען מען האפן אז מ’קען
זוכה זיין צום 'פתחו של אולם’' ,ובשופר גדול יתקע’ ,נתעורר צו ווערן צו א תשובה עליונה ,צו א
געוואלדיגע הויכע מדריגה פון תשובה.
'אני לדודי’ אין חודש אלול ,איז 'ודודי לי’ קומט ראש השנה 'ובשופר גדול יתקע’ ,די 'פתחו
של אולם’.
יציאת מצרים איז געווען די התחלה פון אלע ניסים,
און 'התחלה חצי הכל’
נאר אונז האב מיר דאך שוין געפרעגט די קשיא .ווי אזוי קען מען דאס מדמה זיין און זאגן
אינאיינעם 'אני דודי ודודי לי’ ,מיט די מרחק רב ביניהם[ ,ס’איז] א געוואלדיגע גרויסע מרחק.
נאר ס’איז דא א ווארט פונעם חתם סופר (עי’ בדרשות חת”ס בדרשה לשבת הגדול שנת תק”צ דף רמ”ט)י ,דער
חתם סופר טייטשט 'למען תזכור את יום צאתך מארץ מצרים כל ימי חייך’ (דברים ט”ז ג’) .זאגט
דער חתם סופר ,ס’שטייט נישט 'למען תזכור את צאתך’ ,נאר 'את יום צאתך’ ,דער טאג ווען
ולבקר בהיכלו
ועי’ בלב אהרן (פר’ כי תשא דף שכ”ט) אחר שהביא דברי החת”ס זי”ע, י) בדרשות חת”ס :אמר רבי אלעזר בן עזריה הרי אני כבן שבעים
וז”ל :הנה במכילתא (פר’ בשלח פ”ו) פליגי ההנאים במספר המכות, שנה וכו’ (ברכות יב ,):ומקשים הא שפיר קאמרו רבנן 'כל לרבות
ויש שהפליגו מאד במספר המכות במצרים ,אבל לכולי עלמא ימות המשיח’ ,וא”כ ליל מנא לן .וי”ל דלכאורה יש לדקדק לשון
היו ניסי קריעת ים סוף פי כמה מניסי יציאת מצרים ,ולפי זה יש 'יום צאתך מארץ מצרים’ (דברים ט”ז ג’) ולא אמר סתם 'צאתך
להבין מדוע נצטווינו על מצות חג הפסח של אכילת מצה ומרור
מארץ’ ,אלא הפסוק קאי לימות המשיח שיהיה יציאת מצרים
וסיפור יציאת מצרים בליל ראשון של פסח ,הלא יותר נכון היה
טפל ובטל בניסים גדולים וגדולת ישראל שתתרבה בימים
לקבוע החג הזה ביום שביעי של פסח שאז היו נסיס גדולים
ביותר .אכן טעם הדבר כיון שביום ראשון של פסח היתה תחילת ההם ,אך יום ורגע היציאה שהיא התחלת התנוצצות לכל הגדולות
היציאה ,והתחלת הדבר הוא חצי הכל ,על כן אנו מקיימים מצות שיגדלו אחר כך וההתחלה חצי כל .על כן יזכרו רק יום היציאה
החג ומשבחים ומפארים למי שעשה נסים לאבותינו בליל ראשון ולא היציאה גופיה כם המסתעף ,כי הוא בטל בניסים ההמה,
של פסח. נמצא הרי ימות המשיח אמור ,ואייתר כל ימי לרבות הלילות.
בנועם של"ס כי תבא תשפ"ג לחזות ח
מ’איז ארויסגעגאנגען .זאגט דער חתם סופר ,די תורה הקדושה האט מצווה געווען צו עסן מצה
די ערשטע נאכט פסח ליל יציאת מצרים .שביעי של פסח איז געווען די נסים פון קריעת ים
סוף .די נסים פון קריעת ים סוף איז געווען אסאך העכער ,און אסאך מער ,און אסאך גרעסער.
ס’איז געווען פינף מאל אזוי גרויס ווי די נסים פון יציאת מצריםיא .נו שטעלט זיך די קשיא ,דער
אייבערשטער האט געהייסן מאכן א זכר פאר די נס פון יציאת מצרים ,פארוואס האט די תורה
געשטעלט דעם עיקר זכר אויף די ליל יציאת מצרים ,נישט פון קריעת ים סוף וואס איז געווען
אסאך אויף א העכערע בחינה?
ענטפערט דער חתם סופר' ,התחלה איז חצי הכל’ (עקידה שער חמישי ,ועוד)יב ,דער עיקר איז די
התחלה ,מ’הייבט אן .דאס אנהייבן ,דאס איז שוין העלפט .ממילא' ,למען תזכור את יום צאתך
מארץ מצרים’ ,דאס זאגט דער חתם סופר איז געווען די התחלה ,אפילו קריעת ים סוף איז
געווען גרעסערע נסים ,אבער די התחלה איז חצי הכל -איז העלפט ,ממילא איז די התחלה פון
יציאת מצרים איז די נסים ,מאכט מען א זכר קודם ענדערש אויף די נס פון יציאת מצרים ווי
פון קריעת ים סוף.
די 'פתח כחודו של מחט’ איז טאקע קליינטשיג ,אבער ס’איז 'חצי הכל’
קען זיין אזוי ,באמת מ’זאגט 'אני לדודי ודודי לי’' .ודודי לי’ איז נישט קיין דמיון צום 'אני
לדודי’ ,די 'אני לדודי’ איז 'כחודו של מחט’' ,ודודי לי’ איז 'כפתחו של אולם’ .אבער ס’מוז דאך
קודם זיין 'אני לדודי’ ,נאכדעם קען זיין 'ודודי לי’ .די התחלה איז 'אני לדודי’ ,אן דעם הייבט זיך
נישט אן' .פתחו לי פתח כחודו של מחט’ ,נאר אז מ’עפענט אויף א פתח כחודו של מחט ,נאר
נאכדעם קען מען זוכה זיין 'ואני אפתח לכם פתח כפתחו של אולם’ ,איז דאך די התחלה -מוז
דאך זיין 'פתחו לי פתח כחודו של מחט’ -די התחלה ,דאס איז חצי הכל -האלב.
ממילא אויב דער חתם סופר זאגט אזא אויסדרוק אז די 'התחלה חצי הכל’ דאס איז האלב,
ווערט גערעכנט די חשיבות פון די התחלה ,די 'אני לדודי’ ,די 'פתחו לי פתח כחודו של מחט’,
ס’איז טאקע קליינטשיג נאר 'פתח כחודו של מחט’ ,ס’איז אבער אן התחלה ,די התחלה איז חצי
הכל' ,אני לדודי ודודי לי’ .איז 'אני לדודי’ די ערשטע העלפט' ,ודודי לי’ איז די צווייטע העלפט,
ווייל די התחלה איז חצי הכל.
ולבקר בהיכלו
מכה ומכה שהביא הקב”ה על המצרים במצרים היתה של חמש יא) כמו שאומרים בהגדה של פסח [והיא מהמכילתא (מס’ דויהי
מכות ...אמור מעתה במצרים לקו חמשים מכות ועל הים לקו אות ו’)] :רבי יוסי הגלילי אומר ,מנין אתה אומר שלקו המצרים
חמשים ומאתים מכות. במצרים עשר מכות ועל הים לקו חמשים מכות ...רבי אליעזר
אומר ,מנין שכל מכה ומכה שהביא הקב”ה על המצרים במצרים
יב) בעקידה הביא ענין זו כמה וכמה פעמים ,וז”ל שם בשער היתה של ארבע מכות ...אמור מעתה במצרים לקו ארבעים
החמישי :וכמו שאמר החכם ההתחלה היא יותר מחצי הכל ,כי מכות ועל הים לקו מאתים מכות .רבי עקיבא אומר ,מנין שכל
ט בנועם של"ס כי תבא תשפ"ג לחזות
כאטש די פתח פונעם אייבערשטן איז 'מקרא קודש’,
איז די התחלה חצי הכל 'זכר ליציאת מצרים’
קען זיין מ’זאגט אין די תפילות די הייליגע טאג ראש השנה' ,ותתן לנו ה’ אלקינו באהבה את
יום הזכרון הזה יום תרועה מקרא קודש זכר ליציאת מצרים’ .דער זיידע ז”ל אין ישמח משה (שיח
ספונים לר”ה אות ד’ וה’)יג שטעלט זיך ,מילא פסח פארשטייט יעדער איינער איז 'זכר ליציאת מצרים’.
סוכות קען מען אויך פארשטיין' ,כי בסוכות הושבתי את בני ישראל בהוציאי אותם מארץ
מצרים’ (ויקרא כ”ג מ”ג) .אבער וואס איז ראש השנה א זכר ליציאת מצרים? וואס פאר א שייכות
האט ראש השנה מיט יציאת מצרים?
נאר לעניננו פארשטייט מען זייער גוט' ,ותתן לנו ה’ אלקינו באהבה את יום הזכרון הזה
יום תרועה’' ,יום תרועה’ מ’בלאזט שופר' ,ובשופר גדול יתקע’ ,דעמאלטס איז מען זוכה צו
'בשופר גדול יתקע’' ,ודודי לי’ ,מ’איז זוכה -ראש השנה איז מען זוכה 'ואני אפתח לכם פתח
כחודו של מחט’.
איז דאך שווער די קשיא' ,אני לדודי ודודי לי’ ,ווי קען מען דאס מדמה זיין 'אני לדודי’ צו 'ודודי
לי’? 'אני לדודי’ איז דאך נאר א 'פתח כחודו של מחט’ ,און דאס איז אסאך אסאך א העכערע
און גרעסערע און שטערקערע בחינה .פארדעם זאגט ער 'מקרא קודש’ ,ס’איז א 'מקרא קודש’,
'בשופר גדול יתקע ,ומלאכים יחפזון’ .ווי אזוי איז מען מדמה מילתא למילתא?
'זכר ליציאת מצרים’ ,מ’זעט ביי יציאת מצרים אז די תורה הקדושה האט מצווה געווען די
מצות ,די עיקר אויף ליל יציאת מצרים ,נישט קריעת ים סוף .זאגט דער חתם סופר ,די התחלה
איז חצי הכל' .אני לדודי’ ,דאס איז די התחלה' ,ודודי לי’ ,דאס איז די גמר .התחלה איז חצי הכל,
ממילא שטעלט זיך דאס צוזאמען 'אני לדודי ודודי לי’.
'ועתה’ לשון תשובה ,איז 'ראשית פרי האדמה’ האט
דאס א געוואלדיגע גרויסע חשיבות
'ועתה’' ,אין ועתה אלא לשון תשובה’ .ועתה איז א לשון תשובה 'אני לדודי ודודי לי’ .איז
דאך די קשיא ,אלול ,תשובה[ ,הלא אין זה כי אם] 'פתחו לי פתח כחודו של מחט’ ,בלויז א חודו
של מחט .ווי אזוי קען מען זאגן 'אני לדודי ודודי לי’?
ולבקר בהיכלו
יג) בישמח משה' :ותתן לנו באהבה את יום הזכרון הזה יום לפי שההתחלה ומה שאחר ההתחלה יחשבו לשני חלקים ,כבר
תרועה זכר ליציאת מצרים’ (תפלת שמונה עשרה לר”ה) הך יציאת יקרא כל חלק מהם החצי ,מבלי השקפת היותו החצי המשובח
מצרים מאי בעי הכא ,ומאי עניניה לראש השנה. או הפחות.
בנועם של"ס כי תבא תשפ"ג לחזות י
זאגט ער 'ועתה הנה הבאתי את ראשית פרי האדמה’ ,די 'אני לדודי’ דאס איז די ראשית,
דאס איז די התחלה ,אז ס’איז אן התחלה איז דאס חצי הכל ,דאס איז האלב ,דאס איז א
געוואלדיגע גרויסע חשיבות.
'ואלקים אנה לידו’ ,הקב”ה עפענט אויף א 'פתחו של אולם’
שטיי מיר יעצט אין חודש אלול .חודש אלול איז מיוסד פאר תשובה ומעשים טובים' ,אני
לדודי ודודי לי’.
אלול 'ואלקים א’נה ל’ידו ו’שמתי ל’ך מקום’ (שמות כ”א י”ג) [ואיתא מהאריה”ק (פרי עץ חיים שער
ר”ה פרק א’)יד דר”ת אלול]' ,ואלקים אנה לידו’ דאס איז די 'ודודי לי’ ,הקב”ה עפענט אויף א 'פתחו
של אולם’.
פעלט זיך אבער קודם אויס ס’זאל זיין 'אני לדודי’ .מ’מאכט זיך אביסל א חשבון הנפש,
וואו מ’האלט אויף דעם עולם .ס’איז חודש אלול ,ס’איז אדורך געגאנגען א האלבע חודש פון
חודש אלול .מיט אביסל אמת’דיגע התבוננות ,אביסל א חשבון הנפש האמיתי ,וואו האלט מען
מיטן 'פתחו לי פתח כחודו של מחט’? ס’איז טאקע א פתח 'כחודו של מחט’ ,אבער דאס דארף
דאך זיין א 'פתח’ כחודו של מחט? ליידער ליידער ,די הערצער זענען אטומים וסתומים .ס’איז
פארשטאפט .מ’ווייסט נישט ,מ’האלט נאך נישט -ס’איז נישטא ניטאמאל אן התחלה.
ס’מוז זיין א פתח וואו מ’זאל קענען בלאזן שופר
'פתחו לי פתח כחודו של מחט’ ,דארף מען ס’זאל אבער אויך זיין א 'פתח’' ,מן המצר
קראתי קה’ ,ס’מוז זיין 'מן המצר’ ,ס’מוז זיין א פתח וואו מ’זאל קענען בלאזן שופר ,אויב ס’איז
פארמאכט די פתח ,די 'מן המצר’ איז פארמאכט ,איז נישט שייך קיין תקיעת שופר ,מ’קען נישט
בלאזן קיין שופר .ס’מוז זיין אפן א פתח ,אפילו א קליינע פתח ,אבער א פתח דארף צו זיין.
מ’קוקט זיך אן ,מ’איז נעבעך אזוי מגושם ,מ’איז אזוי פארטון און מ’איז פאריאגט ,מ’איז
נישט משים אל הלב ,די טעג ריקן זיך אין חודש אלול ,ס’גייט אדורך טאג נאך טאג ,מ’האט
נאך ניטאמאל געמאכט אן התחלה אויף די התחלה ,מ’האט נישט נתעורר געווארן אויפן 'פתח
כחודו של מחט’ .מ’קוקט זיך אן' ,מאין יבא עזרי’ (תהלים קכ”א א’)? פון וואו? ווי אזוי וועט מען זוכה
זיין -ס’קומט ראש השנה -מ’זאל זוכה זיין צו אן התעוררות תשובה ,אן אמת’דיגע תשובה ,אן
אמת’דיגע הרהור תשובה?
ולבקר בהיכלו
ששגג וחטא ,ועשה שום עון בכל השנה ,והוא קרוב לקוראיו יד) בפרי עץ חיים' :ואשר לא צדה’ ר”ת של א’נה ל’ידו ו’שמתי
בחדש הזה ,שהוא ר”ת אלול. ל’ך הוא אלול ,לרמז כי חדש הזה נתנו השי”ת לכפרה לכל מי
אי בנועם של"ס כי תבא תשפ"ג לחזות
מ’דארף אסאך טרערן פארגיסן אז מ’זאל זוכה זיין נתעורר
צו ווערן צו אן אמת’דיגן פתח פון תשובה
מוז דאך קודם זיין 'פתחו לי פתח כחודו של מחט’ ,מוז דאך קודם זיך עפענען א פתח ,אן
אמת’דיגן פתח ,א פתח אמיתיות ,אפילו נישט גרויס ,אבער א פתח דארף צו זיין .מ’זאל האבן
די זכי’ אין די טעג וואס איז נאך פארבליבן אין חודש אלול ,מ’זאל עוסק זיין בתשובה ומעשים
טובים ,מ’זאל האבן די זכי’ מקורב ווערן צום בורא כל עולמים ,מ’זאל האבן די זכי’ נתעורר צו
ווערן צו תשובה.
דאס אליין ,ס’איז א זמן פון מרבה זיין תפלה ותחנונים ,מ’דארף מרבה זיין בתפלה ותחנונים
אז מ’זאל זוכה זיין צו דעם 'פתח כחודו של מחט’ .אויף דעם אליין דארף מען אסאך טרערן
פארגיסן ,אסאך תפילות אויסגיסן פארן הייליגן באשעפער ,אז מ’זאל זוכה זיין נתעורר צו ווערן
צו אן אמת’דיגן פתח פון תשובה ,אפילו א קליינע ,אבער א פתח זאל זיין.
ברכת הקודש
דער אייבערשטער זאל העלפן מ’זאל האבן די זכיה עוסק צו זיין בתפילה ובתחנונים פארן
בורא כל העולמים ,אז מ’זאל נתעורר ווערן צו תשובה ,צו אן אמת’דיגן פתח.
דער אייבערשטער זאל העלפן ,ס’זאל זיין 'אני לדודי ודודי לי’ ,הקב”ה זאל עפענען א
פתח תשובה מלעילא ,א פתח 'כפתחו של אולם’ ,ס’זאל אראפקומען אן התעוררות תשובה
מלעילא ,א געוואלדיגן געוואלדיגן פתח.
ה’ יתברך זאל העלפן מ’זאל האבן די זכיה נתעורר ווערן צו תשובה ,מאכן די ריכטיגע הכנה
צו די הייליגע טעג .מיט 'תשובה תפילה וצדקה’ ,מרבה זיין בתפילה ובתחנונים פארן בורא כל
עולמים .וועט דער אייבערשטער העלפן ,בזכות וואס אידישע קינדער טוען תשובה ,און דעם פתח
פון תשובה וואס דער אייבערשטער וועט עפענען וועט זיין א גרויסער פתח פון גרויסע השפעות
טובות ,ס’וועט אראפקומען פאר אידישע קינדער השפעות טובות וכל מילי דמיטב ,אלעס וואס
אידישע קינדער דארפן האבן ,מ’דארף האבן ישועות ורפואות פון בורא כל עולמים.
ה’ יתברך זאל העלפן מ’זאל זוכה זיין ס’זאל זיין 'תכלה שנה וקללותיה ,תחל שנה וברכותיה’,
מיט א כתיבה וחתימה טובה לכל בני ישראל ,מ’זאל זוכה זיין צו די גאולה שלימה ,בהתרוממות
קרן התורה וישראל ,התגלות כבוד שמים עלינו במהרה בימינו אמן.
