נפשי ישובב - אידיש · Nafshi Yeshoivev - Yiddish — כי תבוא (2026-08-24)

בס"ד
אידיש
מתוך שיעורי תורת הנפש ע"י הגה"צ ר' יהושע נתן פייפער שליט"א ,אבד"ק ברכת מנחם
גליון ט'
אנטדעקן די באהאלטענע נגיעות
באלד ווען אליעזר האט עס געפרעגט פון
אברהם אבינו?
תוכן הענינים:
וואס האט אליעזר אינזין די באהאלטענע חלק פונעם מוח -וואס האט אליעזר געמיינט מיט זיין שאלה
געהאט -פארוואס שטייט עס נישט פריער -פארוואס דאוונט ער ביים ברונעם -
באמת איז די גאנצע זאך זייער שוחד איז א חוק אין דער בריאה -די הייליגע אמוראים טארן נישט פסק'נען
אומפארשטענדליך .לאמיר אריינטראכטן, -א שווערע סתירה פונעם ש"ך -די ראיות טוישן זיך פון זיך אליינס -משה
ווען א מענטש אינעם היינטיגן דור וואלט רבינו ברענגט די שאלה צום באשעפער -אויב מען קען נישט פטור ווערן פון
געהאט די זכי’ צו רעדן מיט אברהם אבינו א שלעכטע געוואוינהייט -מען דארף דערגיין דעם שורש -נישט אייביג זאל
איין מאל ,אדער אפילו בלויז צו זען זיין מען מאכן חשבונות
הייליגע צורה ,איז קלאר אז ער וואלט
נתעלה געווארן אויף א געוואלדיגע
פארנעם ,און עס איז שווער צו גלייבן
אז ער וואלט נאך אמאל געקענט טון אן
יצחק זאל ווערן זיין איידעם .דערפאר א שאלה ,אן ענטפער ,און
עבירה.
האט ער שטילערהייט געהאפט אז אפשר מ’גייט ווייטער
וועט די מיידל נישט וועלן קומען ,און
אליעזר איז נישט געווען סתם א משרת, דעמאלטס — “אלי” ,יצחק וועט קומען אין פרשת חיי שרה לערנען מיר ווי
נאר ער איז געווען א תלמיד פון אברהם צו מיר ,ער וועט חתונה האבן מיט מיין אברהם אבינו רופט צו זיך אליעזר’ן און
אבינו וועלכער האט איבערגעגעבן זיין טאכטער. הייסט אים גיין זוכן א שידוך פאר יצחק.
תורה פאר אנדערע ,דולה ומשקה מתורת אברהם אבינו זאגט אים אן :זאלסט נישט
רבו לאחרים .אויב אזוי איז שווער צו נעמען פון בנות כנען — “כי אל ארצי
פארשטיין ווי אזוי איז מעגליך אז אליעזר
פארוואס שטייט עס נישט ואל מולדתי תלך” ,גיי צו מיין אייגענער
זאל אינזין האבן ביי זיך אין הארץ “אלי”,
פריער? משפחה .פרעגט אים אליעזר“ :אולי לא
און שטילערהייט האפן אז דער שידוך דא פרעגן די מפרשים א געוואלדיגע תאבה האשה ללכת אחרי” -אפשר וועט
מיט רבקה ארבעט זיך נישט אויס ,ווען קשיא :די זעלבע ווערטער האט דאך דאס מיידל נישט וועלן מיטגיין מיט מיר?
ער ווייסט אז דאס איז קעגן די רצון פון אליעזר שוין געזאגט פריער! ווען ער איז ענטפערט אים אברהם אבינו“ :דעמאלטס
אברהם אבינו. געשטאנען פאר אברהם אבינו האט ער ביסטו פטור — ונקית משבועתי זאת”.
אלא מאי ,דאס איז זיכער אז אליעזר געפרעגט פונקט די זעלבע שאלה מיט’ן אליעזר קומט אן קיין ארם נהרים ,און ער
האט געהאפט מיט’ן גאנצן הארץ אז דער זעלבן לשון — אולי לא תאבה האשה -און שטעלט זיך אוועק רעדן מיט בתואל און
שידוך זאל צושטאנד קומען ,און ווען ער דארט שטייט “אולי” מיט א ו’ .ווי עס קוקט מיט לבן .אינמיטן דעם שמועס דערציילט
האט געפרעגט ביי אברהם “וואס וועט זיין אויס האט ער נישט געהאט קיין שום ער בתוך הדברים אז ער האט געפרעגט
אויב דאס מיידל וויל נישט קומען” — האט באזונדערע כוונה ביים פרעגן די שאלה. ביי זיין הער“ :אולי לא תאבה האשה ללכת
ער נישט אינזין געהאט עפעס פערזענליך, ערשט דא ,ווען ער דערציילט עס איבער אחרי” .זאגט רש”י דארט“ :אולי” -אלי
נאר ער האט אמת’דיג געוואלט וויסן פאר בתואל און לבן ,פעלט א ו’ פון אולי, כתיב ,חסר וא”ו .עס פעלט א ו’ פון אולי,
וואס ער האט דא צו טון כדי אויסצופירן צו זאגן אז ער האט אינערליך געוואלט צו מרמז זיין אז אליעזר האט געהאט א
זיין שליחות בשלימות .אבער למעשה האבן יצחק פאר זיין אייגענע טאכטער. טאכטער אינדערהיים ,און אין זיין הארץ
שפעטער זעען מיר אז ער האט יא געהאט פארוואס שטייט נישט דער רמז פריער, האט ער זייער געוואלט אריינקומען אז
1 גליון ט'
געפירט דיני תורה ,און אינמיטן איז מיט דעם אלעם האט ער געהאט עפעס א רצון אז דער שידוך זאל נישט פאסירן.
ארויפגעפאלן א פעדער אויף זיין קאפ, א באהאלטענע נגיעה וואס האט אים וואס גייט דא פאר?!
איז איינער צוגעגאנגען און אראפגענומען געפירט צו דער שאלה ,און נישט קיין
דעם פעדער ,האט אמימר אים מער נישט חילוק ווי שטארק אליעזר האט געוואלט
געוואלט פסק’נען זיין דין תורה ,ווייל ער אויספירן דעם שליחות מיט געטריישאפט,
דער סוד אונטער דער שאלה
האט שוין געהאט א טובה פון דעם בעל האט ער געהאט דערביי א שטילע, ברענגט דער הייליגער שפת אמת
דין. באהאלטענע מחשבה“ :הלוואי זאל זיך (חיי שרה תרל”ב) א מורא’דיגע דערהער
עס נישט אויסארבעטן…” בשם דעם הייליגן קאצקער זי”ע ,וואס
וואס האבן די הייליגע אמוראים
פארענטפערט נישט בלויז די קשיא ,נאר
געהאלטן? האבן זיי טאקע געמיינט אז ערשט נאכדעם וואס אליעזר האט
עס שטעלט אראפ א יסוד וואס איז גאר
זיי זענען אזוי מלא נגיעות ,אז אויב יענער באהאלטענע די ארויסגענישטערט
וויכטיג פאר א מענטש אז ער זאל קענען
האט זיי געהאלפן אריבערגיין דעם טייך מחשבה וואס ער האט געהאט ביים פרעגן
זיך אליין.
אדער אראפגענומען א פעדער וועלן זיי די שאלה ,האט דער שידוך זיך געקענט
יעצט פאלש פסק’נען? פאר הונדערט ענדיגן ,ווייל יעצט ,איינמאל אליעזר איז דער תירוץ איז :אליעזר זעלבסט איז
טויזנט דאלער וואלטן זיי נישט פאלש געווען קלאר באוואוסטזיניג צו זיין נגיעה, ערשט געוואויר געווארן שפעטער אז ער
גע’פסק’נט! האט ער זיך געקענט שטארקן דערויף! האט דא געהאט עפעס א באהאלטענע
די “באהאלטענע מחשבה” איז דער כוונה.
די טענות קומען פון זיך אליין באהאלטענער חלק פון א מענטשנ’ס מוח, אליעזר איז געגאנגען מיט א ריינע
וואס די וועלט רופט אן דעם “סאבקאנשעס תמימות דורכצופירן דעם שליחות פון
די גמרא דערציילט ווייטער אויף רבי
מיינד” .דארט זענען פארהאן זאכן וואס אברהם אבינו .ער איז אנגעקומען צום
ישמעאל ברבי יוסי אז ער האט געהאט
פירן אונז ,איבערצייגן אונז און מאטיווירן ברונעם אין ארם נהרים ,און ער האט
אן ארבעטער וואס פלעגט אים ברענגען
אונז ,און מיר רעדן זיך איין אז מיר פירן זיך ערליך מתפלל געווען צום אויבערשטן אז
יעדן ערב שבת א זעקל פירות .איינמאל
לויט’ן ריינעם שכל. ער זאל צושיקן דעם ריכטיגן שידוך פאר
האט דער ארבעטער אים געברענגט די
יצחק .אבער דאן האט ער געזען אז עפעס
פירות א טאג פריער ,אין דאנערשטאג.
שפילט זיך דא אפ.
האט אים ר’ ישמעאל ברבי יוסי געפרעגט, “איך בין פסול צו פסק’נען!”
“וואס איז דאס? פארוואס ביסטו געקומען אליעזר שטייט שוין דארט מיט בתואל
די הייליגע תורה זאגט אונז“ :לא תקח
א טאג פריער?” האט אים דער ארבעטער און מיט לבן ,און זיי קווענקלען — אפשר יא,
שוחד ,כי השוחד יעור עיני חכמים ויסלף
געענטפערט“ ,איך האב א דין תורה וואס אפשר נישט .אליעזר האט געזען אז אפשר
דברי צדיקים”.
איך וויל דער רבי זאל פסק’נען ,האב איך וועט מען איר נישט וועלן שיקן ,אפשר
שוין אינאיינוועגס געברענגט די פירות”. רבותי ,טראכט נאר אריין וואס דא וועט דאס מיידל נישט וועלן גיין .האט
זאגט אים ר’ ישמעאל ברבי יוסי“ ,איך טאר שטייט .דער הייליגער נודע ביהודה טאר ער געהאלטן אז זיין פערזענליכע נגיעה
דיר נישט פסק’נען ”.דער תנא האט נישט נישט אננעמען א דאלער פון א בעל די קען צוברענגען אז דער שידוך זאל זיך
אנגענומען די פירות ,און געשטעלט א בית — ווייל אנדערש וועט ער נישט ריכטיג נישט אויסארבעטן .ער האט אבער נישט
דין צו פסק’נען. פסק’נען?! דער הייליגער צאנזער רב ,וואס געקענט פארשטיין ,און זיך געוואונדערט:
פאר כל חללי דעלמא ,פאר אלע געלטער ‘פארוואס זאל איך בכלל האבן א רצון אז
דערציילט די גמרא ווייטער אז בשעת אין דער וועלט ,וואלט ער נישט עובר דער שידוך זאל זיך נישט אויסארבעטן?’
די דין תורה איז פארגעקומען האט ר’ געווען אויף א קוצו של יו”ד אין דער תורה
ישמעאל בר’ יוסי געהאלטן אין איין זאגן — האלט מען אים אזוי ביליג? פאר אפאר דעריבער דערציילט ער איבער באריכות
צו זיך“ ,ער קען דאך טענה’ן אזוי ,ער קען דאלארן וועט ער פארדרייען די הלכה? די גאנצע מעשה ,כדי צו פארשטיין בעסער
דאך טענה’ן דאס ”.אזוי האט זיין מחשבה ווי אזוי ער פילט וועגן דעם שידוך פאר
כסדר ארויפגעברענגט גוטע טענות וואס און דער איסור פון שוחד שטעלט זיך יצחק ,און בתוך הדברים דערמאנט ער:
דער ארבעטער קען זאגן .האט ר’ ישמעאל נישט אפ ביי געלט .די גמרא אין כתובות “ווייסטו וואס? איך האב שוין געפרעגט
ברבי יוסי געזאגט“ ,מה דאך איך וואס איך (קה ע”ב) ברענגט אראפ א רייע מעשיות פון אברהם :אולי לא תאבה האשה” .און
האב למעשה גארנישט גענומען ,און אפילו פון די הייליגע אמוראים ,ווי זיי זענען אין יענעם מאמענט כאפט ער זיך אז אין
איך וואלט עס יא גענומען איז עס געווען נזהר געווען אין איסור שוחד .דער אמורא די טיפעניש פון זיין הארץ איז געלעגן
מיינע אייגענע פירות ,פונדעסטוועגן האב שמואל האט געדארפט אריבערגיין א טייך עפעס וואס האט אים געשטופט צו פרעגן
איך שוין נוטה געווען לטובתו ,על אחת מיט אזא שיפל; איז געשטאנען דארט א די שאלה.
כמה וכמה איינער וואס נעמט געהעריג איד און האט אים דערלאנגט א האנט אים
צו העלפן אריבערגיין .דאס איז לכאורה ווען מען וואלט אים געפרעגט פריער:
שוחד”. “אליעזר טייערער ,פארוואס פרעגסטו די
א פשוט’ע טובה וואס יעדער איד וואלט
דא ליגט דער תירוץ ,און דאס איז דער אנגעטראגן פאר א צווייטן. שאלה? האסטו דא עפעס אן אייגענעם
גאנצער יסוד .חס וחלילה צו זאגן אז אן אינטערעס?” — וואלט ער געענטפערט
ערליכער רב וועט גיין פארדרייען א דין פרעגט אים שמואל“ :ווער ביסטו, מיט’ן גאנצן הארץ“ :חלילה! גארנישט.
תורה פאר אפאר דאלער ,און אפגערעדט וואס טוסטו דא?” ענטפערט יענער“ :איך איך וויל נאר וויסן וויאזוי צו אויספירן דעם
אז אפילו א מושחת וואלט נישט בין געקומען צו א דין תורה” .זאגט אים שליחות” .און ער וואלט געזאגט דעם
איינגעשטעלט צו פסק’נען קעגן די הלכה שמואל“ :פסילנא לך לדינא — איך בין שוין אמת ,ווייל דאס האט ער באמת געוואלט,
בלויז ווייל יענער האט געטון עפעס א פסול צו פסק’נען פאר דיר ,ווייל דו האסט און אויף דעם האט ער מתפלל געווען צום
קליינע טובה .רבי ישמעאל ברבי יוסי האט זיך אנגעטראגן מיר צו העלפן”. אויבערשטן אז ער זאל צושיקן די פאסיגע
זיך אבער אליין איבערצייגט אז איינמאל די גמרא דערציילט אז אמימר האט כלה!
גליון ט' 2
“איך זע אז איר זענט א תלמיד חכם, פארשטייט עס בכלל נישט. א מענטש האט נהנה געווען פון א צווייטן,
איך הער אייערע טענות ,און איך קען איז שוחד א חוק? יא .נישט אז ס’פעלט אפילו בלויז א משהו ,האט ער פארלוירן די
עס נישט אפפרעגן ,אבער לעצטנס איז א טעם ,נאר דער טעם איז אין א ווינקל שליטה איבער זיך .זיין מוח וועט שוין פון
ארויסגעקומען א נייער ספר פון א גרויסן וואו דער מענטשליכער שכל האט נישט זיך אליין אויפקומען מיט הסברים צו געבן
גאון וועלכער פסק’נט קלאר אז אין אזא קיין צוטריט .יא ,די נישטיגע טובה וואס גערעכט פאר יענעם בעל דין!
פאל זענט איר חייב צו באצאלן”. יענער האט געטון טוישט עפעס אינעם
“ווי אזוי הייסט דער ספר?” פרעגט אים נפש פונעם מענטש .נישט אין זיין שכל; א באזונדערע טומאה
דער ש”ך. אין זיין שכל איז ער גאנץ ריין .זיכער וועט
דער חזון איש שרייבט אין קונטרס
“שפתי כהן…” ענטפערט אים דער רב. דער אמורא ,דער תנא ,דער רב ,בלויז
אמונה ובטחון (פרק ג אות ל) אז שוחד
פסק’נען דעם ריינעם אמת און זיך נישט
דער ש”ך האט זיך דעמאלטס געכאפט איז א חוק .ווי ער דרוקט זיך אויס במתק
בייגן פאר קיינעם .אבער אין די טיפענישן
אז ער אליין האט גע’פסק’נט אין זיין חיבור לשונו“ :נוסף על כח נגיעה שהוא ממנהג
פון זיין הארץ ,דארט וואו ער אליין קוקט
אויף חושן משפט אז אין אזא פאל איז ער העולם כפי טבעת בני אדם ,הוזמן כח
נישט אריין ,זאגט אים עפעס א קול“ :זע
חייב צו באצאלן! טומאה בשוחד לטמטם הלב ולרדם
אז יענער זאל ארויסגיין צופרידן”.
את הבינה ,להנעים בפי הדיין לזכות את
און דערפאר דארף מען אזוי אכטונג משחדו” “ -אויסער די פשוט’ע נגיעות
די ראיות בליצן פלוצלינג געבן .נעם נישט קיין שוחד — אפילו דו וואס איז אין די טבע פונעם מענטש ,איז
אויף האלטסט הונדערט פראצענט אז דו דא א באזונדערע כח טומאה ביי שוחד צו
וואס האט דא פאסירט? האט דען דער וועסט ריכטיג פסק’נען ,ווייל דו האסט פארשטאפן דעם הארץ און איינשלעפן די
ש”ך חלילה געברענגט פאלשע ראיות כדי א באהאלטענעם חלק אין דיין מוח וואס פארשטאנד ,אז דער דיין זאל וועלן מזכה
צו געווינען א דין תורה ,קעגן זיין אייגענעם קען דיך שטופן צו מאכן א החלטה וואס זיין דעם משחד”.
דעת תורה? אוודאי נישט! נאר וואס דען, איז געפירט פון דיין נגיעה ,כאטש דו אליין
מיינסט אז עס איז שכל’דיג. אבער איין רגע ,איז דען נישט שוחד
אין זיין חיבור האט ער דורכגעטון די סוגיא אסור ווייל די תורה האט מורא אז דער דיין
אן קיין שום נגיעות ,האט ער גע’פסק’נט וועט פארדרייען דעם פסק לטובת דעם
לויט ווי עס איז אים באמת אויסגעקומען א הארבע סתירה אין ש”ך בעל דין וואס האט אים אונטערגעקויפט?
על פי הלכה .אבער יעצט אז עס איז
עס ווערט דערציילט אן אינטערעסאנטע נישט ממש .הערט נאר די ראי’ וואס
געווען נוגע צו זיין אייגענעם טאש ,האט
מעשה איבער דעם ענין. דער חזון איש ברענגט“ :שהרי לא אסרה
אים פלוצלינג אויפגעבליצט אין קאפ אלע
סארטן ראיות אז ער איז פטור צו באצאלן. דער ש”ך איז אמאל געווען אויפ’ן וועג, תורה הוראה לעצמו” .אז א איד טרעפט א
אין א שטאט וואו קיינער האט אים נישט שאלה אין זיין אייגענער בהמה ,לאזט אים
לאמיר זיך נישט טועה זיין ,דער ש”ך די תורה פסק’נען פאר זיך אליין .מען האט
געקענט .עס האט זיך געמאכט אז איינער
האט געברענגט גוטע און שטארקע נישט מורא אז ער וועט פארדרייען דעם
האט אים געגעבן א פקדון צו האלטן ,אסאך
ראיות ,וואס אפילו דער רב האט נישט פסק כדי צו כשר’ן זיין בהמה! און דאך,
געלט .למעשה איז דאס געלט גע’גנב’עט
געקענט אפפרעגן ,אבער דאך איז עס אויב דער בעל דין נעמט אראפ א פעדער
געווארן ,און יענער האט גע’טענה’ט אז
געווען שלא כהלכה .דער ש”ך האט באמת פון דעם דיין’ס קאפ ,איז ער שוין פסול צו
דער ש”ך דארף אים באצאלן .דער ש”ך
געהאלטן אז זיינע טענות און ראיות זענען פסק’נען!
האט געהאלטן אז ער איז נישט מחוייב צו
אויסגעהאלטן ,און ער האט נישט געכאפט
באצאלן ,און אזוי האט זיך אנגעהויבן א דין אוודאי קען מען נישט זאגן אז שוחד
אז ער אליין האט שוין גע’פסק’נט
ודברים צווישן זיי. איז א חק בלי טעם ,ווייל דער פסוק זאגט
פארקערט…
זעענדיג אז זיי קענען זיך נישט קלאר“ :כי השוחד יעור עיני חכמים ”.נאר
דורכקומען ,האט דער ש”ך פארגעשלאגן דער חזון איש מאכט דא א חילוק צווישן
אונטערגעקויפט דעם מנחת צו גיין צום ארטיגן רב פאר א דין תורה. צוויי זאכן .עס איז דא די פשוט’ע נגיעות —
חינוך?! וכך הוה .מען איז געקומען צום רב ,ביידע “כפי טבע בני אדם” — דאס איז עפעס וואס
דער מונקאטשער רב ברענגט א האבן פארגעלייגט זייערע טענות און ער ווייסט דערפון און ער קען זיך שטארקן
מערקווירדיגע מעשה אין זיין ספר דברי געבעטן דעם רב ער זאל פסק’נען .דער דערויף .אבער “הוזמן כח טומאה” — עס
תורה (ח”ג סי’ טו): רב האט אויסגעהערט ביידע צדדים און איז באשטימט געווארן א באזונדערער כח
ארויסגעגעבן זיין פסק :דער נתבע איז טומאה וואס שטייט הינטער שוחד ,אז עס
ווען דער הייליגער מנחת חינוך איז
חייב. קען פארדרייען דעם מענטשנ’ס שכל אן
געווארן אויפגענומען אלס רב אין
זיין וויסן.
טארנאפאל ,איז צוגעקומען צו אים איינער ווען דער ש”ך האט געהערט דעם
פון די בעלי בתים פון שטאט ,און אים פסק האט ער זיך אריינגעלאזט אין א
געזאגט“ ,דער רב זאל וויסן אז איך האב העפטיגע משא ומתן מיט דעם רב ,און דער מוח ווערט געטוישט
שטארק געשטיצט זיין התמנות ,און איך אים געברענגט פארשידענע ראיות פון די שוחד איז נישט קיין וויסנשאפטליכע
האב געקעמפט קעגן די וואס האבן זיך גמרא און פוסקים אויפצואווייזן אז ער איז פסיכאלאגיע ,נאר א מציאות אין דער
קעגנגעשטעלט דערצו ”.דער מנחת חינוך גערעכט. בריאה וואס דער מענטש אליין וואלט
האט אים באדאנקט. דער רב ,וועלכער האט זיך ווייט נישט נישט אנטדעקט .די תורה איז אונז מגלה
א שטיק צייט שפעטער איז דער זעלבער געקענט פארמעסטן מיט די גאונות אז עס איז פארהאן א באהאלטענער כח
בעל הבית געקומען צום מנחת חינוך און פונעם ש”ך ,הערט אויס די ראיות .ער אין דעם מענטש ,וואס מיר דארפן זיך
אים געבעטן אז ער זאל אפהאלטן א דין פארקנייטשט זיך דעם שטערן און זאגט, אפהיטן פון דעם — טאקע ווייל דער שכל
3 גליון ט'
איבער די גענויע מאטיוון פון יעדע זאך נאר פשט דערפון איז ,ווען מ’הערט תורה בנוגע עפעס א געלט סכסוך צווישן
וואס מען טוט ,ווייל עס ברענגט נישט אזעלכע ווערטער — “ער איז געווען אים און א צווייטן סוחר .דער מנחת
קיין תועלת .דער באשעפער האט אזוי אויף מיין זייט” — איז שוין נישט מעגליך חינוך האט זיך אבער אפגעזאגט ,צוליב
באשאפן אז דער סאבקאנשעס זאל זיין במציאות אז מען זאל פסק’נען אן דעם דעם אויבנדערמאנטן שמועס וואס ער
באהאלטן פונעם מענטש ,ווייל בדרך כלל וואס מען זאל נוטה זיין פון זיך אליין צו האט געהאט מיט אים ,און אים מודיע
איז דאס גוט פאר אים .ווען ער זאל דארפן יענעמ’ס צד! געווען“ :איך קען שוין נישט פסק’נען
מאכן קאמפליצירטע חשבונות יעדע מאל דעם דין תורה ,ווייל דו האסט מיר שוין
ער וויל עפעס טון ,וואלט ער געבליבן אונטערגעקויפט מיט דיינע ווערטער אז
שטעקן לעולם ועד.
מען דארף נישט שטענדיג דו האסט מיר געשטיצט…”
מאכן חשבונות
אויפ’ן וואונדער פון דעם בעל הבית,
מען דארף וויסן אז דער כלל וואס די
א געוואוינהייט וואס מען קען תורה שטעלט אראפ ביי שוחד איז נישט
האט דער מנחת חינוך אים געזאגט א
נישט באזיגן נאר שייך ביי דיינים וואס פירן דיני תורה,
פשט אין פסוק ביי די בנות צלפחד.
דער שמועס הייבט זיך אן ווען א מענטש דאס איז שייך ביי יעדע איינציגע זאך אין
פארהאנקערט זיך אין זיין לעבן .ער א מענטשנ’ס לעבן .מענטשן גייען דורך שוחד פון די בנות צלפחד
טרעפט זיך מיט א שלעכטע געוואוינהייט, גאנצע יארן און ווייסן נישט וואס איז דער מיר טרעפן אין די תורה אז די בנות
א שווערע מידה ,וואס ער קען נישט גורם צו זייער התנהגות. צלפחד קומען אן צו משה רבינו מיט א
באזיגן .וויפיל ער זאל נאר הערן איבער אפשר וועט איינער יעצט קומען און שאלה וועגן די נחלה פון זייער טאטן.
די שעדליכקייט פון זיין געוואוינהייט ,און זאגן“ :אוי וויי ,מען האט מיר נאר ערגער אינמיטן די ווערטער געבן זיי א ווארף
וויפיל ער זאל זיך אליין איבערצייגן אז ער געמאכט ...ביז אהער האב איך געמיינט אריין“ :אבינו מת במדבר ,והוא לא היה
מוז עס טוישן ,טרעפט ער זיך איינמאל אז איך ווייס וואס איך טו; יעצט זאגט בתוך העדה הנועדים על ה’ בעדת קרח”
און נאכאמאל צוריקפאלן צו דעם זעלבן מען מיר אז ס’ליגט אין מיר זאכן וואס — אונזער טאטע איז געשטארבן ,אבער ער
געוואוינהייט. איך ווייס גארנישט דערפון .ווי אזוי קען איז נישט געווען צווישן די וואס האבן זיך
אין אזא פאל איז יא וויכטיג צו דערגיין איך ווייטער פירן מיין לעבן ווען איך ווייס געשטעלט קעגן דיר ,ער איז נישט געווען
דעם שורש פון דעם פראבלעם ,און עס אליין נישט וואס זענען מיינע מאטיוון? ווי פון קרח’ס עדה.
באקעמפן פון דארט .אזוי ווי אליעזר עבד אזוי קען איך זיך מתגבר זיין אויף מיינע עס איז גרינג צו פארשטיין ווי אזוי די
אברהם האט געדארפט ארויסבאקומען שוועריגקייטן ווען איך ווייס ניטאמאל פון ווערטער זענען אריינגעקומען .מ’האט
פון זיך אליין וואס זיין נגיעה איז געווען, וואו זיי שטאמען?” דעמאלטס געהאלטן אין מדבר נאך
כדי זיך צו שטארקן איבער זיין אינערליכע אבער ניין ,מיר זוכן נישט צו שווער מאכן די גרויסע מחלוקת פון קרח ועדתו .די
מחשבה וואס האט נוטה געווען אז ער זאל פאר’ן מענטש .און עס איז טאקע נישט טעכטער פון צלפחד זענען געקומען מיט
נישט מצליח זיין .אבער איינמאל ער האט קיין ענין צו אנהייבן מאכן גאנצע חקירות א הלכה’דיגער שאלה איבער די ירושה פון
דאס געכאפט האט זיין נגיעה מער נישט ודרישות און שטודירן יעדע זאך פארוואס זייער פארשטארבענעם טאטן ,און אגב,
אפגעהאלטן דעם שידוך .דאס זעלבע קען מען טוט דאס און פארוואס מען טוט יענץ. אזוי רעדנדיג ,לאזן זיי פאלן ווערטער:
יעדער מענטש טון -אבער נאר איינמאל ווען אלעס גייט כשורה איז נישט כדאי אז “אונזער טאטע איז געווען א מאמין
ער ווייסט וואס איז זיין אמת’ע מאטיוו. מען זאל זיך פרובירן צו דערגרינטעווען בה’ ,און איז נישט געשטארבן צוליב די
מחלוקת פון קרח”.
וואס טוט משה רבינו?
נקודות העולות “ויקרב משה את משפטן לפני ה’”.
מן המבואר: משה רבינו זאגט“ :איך קען שוין נישט
פסק’נען ,מען האט מיר שוין משחד
געווען ,איך ברענג די שאלה פאר’ן
א מענטש טוט אפט זאכן צוליב סיבות וואס ער אליין ווייסט נישט פון זיי. אויבערשטן( ”.רבינו בחיי במדבר כז ה,
אפילו דער גרעסטער צדיק דארף זיך אפהיטן פון שוחד ,ווייל עס ארבעט הינטער'ן באוואוסטזיין. בשם “יש שפירשו” ועיי”ש שחולק על
ווען א מענטש האט א נגיעה ,וועט זיין מוח פון זיך אליין אויפקומען מיט אלע הסברים זיך צו בארעכטיגן. דבריהם).
-ווען אלעס גייט כשורה איז נישט וויכטיג צו פארשטיין גענוי וואס מאטיווירט דעם מענטש. דאס איז לכאורה א פלא .האט דען
ווען א מענטש קען נישט ערקלערן זיין אייגענע אויפפירונג ,איז דאס א סימן אז די סיבה דערצו משה רבינו געמיינט חלילה אז ער וועט
איז באהאלטן פונעם שכל. פארדרייען דעם דין ווייל זיי זענען אויף
ווען מען כאפט אויף די באהאלטענע מחשבה ,קען מען עס לייכטערהייט איבערקומען. זיין זייט? חלילה וחס.
לקבלת הגליון והשיעורים ,להערות והנצחות נא לפנות לכתובת מייל
office@nafshyyeshoveiv.org
קו השיעורים - 718-400-7566בארץ ישראל077-850-9310 :
גליון ט' 4
