gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

לעיקפראנט שבת בלעטל - אידיש · Lakefront Shabbos Bletel - Yiddish — כי תבוא (2026-08-24)

מוציא לאור: לעיקפראנט שבת בלעטל - אידיש · Lakefront Shabbos Bletel - Yiddish

שבוע: כי תבוא (2026-08-24)

לעיקפראנט שבת בלעטל - אידיש · Lakefront Shabbos Bletel - Yiddish — כי תבוא (2026-08-24)

פתח את ה-PDF הורדה

‫בס"ד‬ ‫ליעקפראנט‬ ‫פרשת כי תבוא‬ ‫שנת תשפ"ו‬ ‫שבת בלעטל‬ ‫גליון ד'‬ ‫שמחה פראנט‬ ‫תורה פראנט‬ ‫דַארף זיין נכלל אינעם צדיק‬ ‫יעדער איד ַ‬ ‫ולקחת מראשית כל פרי האדמה אשר‬ ‫ווָאס ער‬ ‫דָאס ָ‬ ‫דַארף וויסן ַַאז ָ‬ ‫הדור‪ .‬ער ַ‬ ‫תביא מארצך אשר ה' אלקיך נותן לך‬ ‫טָאן מצוות און מעשים‬ ‫איז זוכה צו ָ‬ ‫מזל טוב‬ ‫זָאגט ַַאז אויב‬ ‫די גמרא (קידושין ז‪ָ ).‬‬ ‫דַאנק די עבודה פונעם‬ ‫טובים איז עס ַַא ַ‬ ‫מתנהַאן אדם חשוב איז‬ ‫ַ‬ ‫איינער גיט ַַא‬ ‫דַארף‬ ‫צדיק‪ .‬פון דער ַַאנדערער זייט‪ַ ,‬‬ ‫בַאקומען פון‬‫ווָאלט עס ַ‬ ‫גלייך ווי ער ָ‬ ‫גַאנצע גרויסקייט‬ ‫דער צדיק וויסן ַַאז זיין ַ‬ ‫הָאט ַַאז‬ ‫ווָאס ער ָ‬‫אים‪ .‬ווייל די הנאה ָ‬ ‫הר”ר גדליה משה‬ ‫הָאט ער צוליב דעם ציבור‪ .‬ווי די גמרא‬ ‫זָאגט אויפן פסוק (פרשת‬ ‫ָ‬ ‫(ברכות לב‪ָ ).‬‬ ‫בַאקומען ַַא מתנה‬ ‫הָאט ַ‬‫דער אדם חשוב ָ‬ ‫פַאררעכנט גלייך ווי ער‬ ‫פון אים‪ ,‬ווערט ַ‬ ‫פאנעט שליט”א‬ ‫כי תשא) "לך רד"‪" :‬רד מגדולתך‪ ,‬לא‬ ‫בַאקומען‪.‬‬ ‫ווָאלט עס ַ‬ ‫ַַאליין ָ‬ ‫ראש ישבתינו‬ ‫נתתי לך גדולה אלא בשביל ישראל"‪.‬‬ ‫זָאגט דער פסוק‪" :‬ולקחת"‪,‬‬ ‫דעריבער ָ‬ ‫זָאגט דער פסוק‪" :‬ובאת אל הכהן‪...‬‬ ‫ָ‬ ‫לרגל שמחת אירוסי בנו החתן‬ ‫ווָאס‬ ‫דָאס ָ‬ ‫ואמרת אליו הגדתי היום" — ָ‬ ‫ווייל דער מענטש נעמט פון אויבערשטן‬ ‫הָאט די זכיה אים צו‬ ‫די הנאה ַַאז ער ָ‬ ‫צבי מאיר ני”ו‬ ‫הָאב די זכיה צו ברענגען ביכורים‬ ‫איך ָ‬ ‫ברענגען ַַא מתנה‪.‬‬ ‫נָאר "לה'‬ ‫און ליינען די פרשה — איז עס ָ‬ ‫עב”ג הכלה תחי’‬ ‫ווָאס הקב"ה איז‬‫אלקיך"‪ .‬אין דיין זכות ָ‬ ‫זָאגט דער פסוק ווייטער‪:‬‬ ‫דָאס זעלבע ָ‬‫ָ‬ ‫"ועתה הנה הבאתי את ראשית פרי‬ ‫בת כ”ק אדמו”ר מסערט‬ ‫נָאמען אויף דיר‪.‬‬ ‫מייחד זיין הייליגן ָ‬ ‫ווָאס איך ברענג מיינע‬ ‫דָאס ָ‬ ‫האדמה" — ָ‬ ‫דַארף נעמען‬ ‫"ולקח הכהן" — דער צדיק ַ‬ ‫וויזשניץ ארה”ב‬ ‫הָאסט עס‬ ‫ווָאס דו ָ‬ ‫— דיינע ווערטער ָ‬ ‫פירות צום אויבערשטן — איז מיר‬ ‫גערעכנט "אשר נתת לי ה'"‪ .‬גלייך ווי דו‬ ‫תולה געווען אין זיין זכות — "והניחו‬ ‫ווָאלסט עס מיר געגעבן‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫זָאל וויסן ַַאז‬ ‫לפני מזבח ה' אלקיך"‪ .‬ער ָ‬ ‫מזל טוב‬ ‫(נחל קידומים)‬ ‫הָאט ער זוכה געווען‬ ‫צו זיינע מדריגות ָ‬ ‫נָאר אין דיין זכות‪ ,‬ווייל "ה' אלקיך"‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫נָאמען אויף דיר‪.‬‬‫השי"ת איז מייחד זיין ָ‬ ‫ובאת אל הכהן אשר יהיה בימים ההם‬ ‫הר”ר לוי ראזענבערג‬ ‫(דברי יחזקאל)‬ ‫ואמרת אליו הגדתי היום לה' אלקיך‪...‬‬ ‫ולקח הכהן הטנא מידיך והניחו לפני‬ ‫מזבח ה' אלקיך‬ ‫שליט”א‬ ‫וענית ואמרת לפני ה' אלקיך‬ ‫זָאגן‪:‬‬ ‫ווָאלט געברויכט ָ‬‫ָ‬ ‫דער פסוק‬ ‫לרגל אירוסי בתו בשעטו”מ‬ ‫זָאגט הקב"ה‪" :‬אין אני‬ ‫אויף ַַא בעל גאוה ָ‬ ‫דָאס זעלבע‬‫"הגדתי היום לה' אלקי"‪ָ ,‬‬ ‫והוא יכולים לדור במקום אחד"‪ ,‬און ער‬ ‫זָאגן‬ ‫ווָאלט דער פסוק אויך געברויכט ָ‬ ‫ָ‬ ‫איז דערווייטערט פונעם אויבערשטן‪.‬‬ ‫ביים כהן‪" :‬והניחו לפני מזבח ה' אלקיו"‪,‬‬ ‫הָאט הכנעה און‬‫ווָאס ָ‬ ‫ווידערום איינער ָ‬ ‫זָאגט ער ביי ביידע "אלקיך"?‬ ‫רווָאס ָ‬ ‫פַא ָ‬ ‫ַ‬ ‫‪1‬‬ ‫לעיקפראנט שבת בלעטל | פרשת כי תבוא תשפ"ו‬ ‫נָאמען פון הקב"ה פון די קלענערע אותיות‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫דַארפן זיין "צנועים בכל דבר"‪ ,‬ווי‬‫קינדער ַ‬ ‫זָאגט דער אויבערשטער‪:‬‬ ‫הַאלט זיך קליין ָ‬ ‫ַ‬ ‫זָאל זיך דערפון לערנען די ענוה פון‬ ‫כדי מען ָ‬ ‫געזָאגט‪" :‬למה תתראו" —‬ ‫ָ‬ ‫הָאט‬ ‫יעקב אבינו ָ‬ ‫נָאנט צו הקב"ה און‬ ‫"אני את דכא"‪ .‬ער איז ָ‬ ‫ווָאס איר‬ ‫דַארפט איר ווייזן די גוים ָ‬ ‫ווָאס ַ‬ ‫צי ָ‬ ‫השי"ת הערט אויס זיין תפלה‪.‬‬ ‫הקב"ה‪ ,‬און ַַאזוי ַַארום זיך פירן מיט ענוה און‬ ‫רמָאגט‪.‬‬ ‫פַא ָ‬‫ַ‬ ‫זָאגט דער פסוק‪" :‬וענית" — אויב דו וועסט‬ ‫ָ‬ ‫בַאשיידנקייט‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫הָאט עס געזען ַַאז אין די ַַאלע‬ ‫ַַאזוי ווי מען ָ‬ ‫זיין אונטערטעניג און נכנע צום אויבערשטן‬ ‫זָאגט דער פסוק‪" :‬וראו כל עמי הארץ כי שם‬ ‫ָ‬ ‫הָאבן געלעבט אין גלות‬ ‫ווָאס אידן ָ‬ ‫יָארן ָ‬ ‫ָ‬ ‫דַאן "ואמרת לפני ה' אלקיך"‪ .‬וועסטו‬ ‫— ַ‬ ‫ה' נקרא עליך" — גוים וועלן זען ַַאז דו פירסט‬ ‫הָאבן נישט ַַארויסגעוויזן זייער‬ ‫בצניעות און ָ‬ ‫פַארן אויבערשטן‪ ,‬און‬ ‫קענען מתפלל זיין ַ‬ ‫לעמָאל נושא חן געווען‬ ‫ָ‬ ‫הָאבן זיי ַַא‬ ‫רייכקייט‪ָ ,‬‬ ‫דיין תפלה וועט ָָאננגענומען ווערן‪.‬‬ ‫זיך בצניעות לויט די מדה פון הקב"ה'ס‬ ‫נָאר‬ ‫הָאבן געלעבט במנוחה‪ָ .‬‬ ‫ביי די גוים און ָ‬ ‫(אמת ליעקב)‬ ‫דַאן "ויראו ממך"‪ .‬זיי וועלן נישט‬ ‫נָאמען — ַ‬ ‫ָ‬ ‫הָאט ָָאנגעהויבן זיי ווייזן‬ ‫ליידער זינט מען ָ‬ ‫ווָאס זיך מקנא זיין אין דיר‪ ,‬און וועלן‬ ‫הָאבן ָ‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס גוים טוען מיט זייער‬ ‫כטָאן ָ‬ ‫נָא ָ‬‫און וועלן ָ‬ ‫הָאבן פון דיר‪.‬‬ ‫מורא ָ‬ ‫לבוש‪" ,‬ויתערבו בגוים‪ ...‬ויהיו להם למוקש"‪,‬‬ ‫הָאט עס ערווערקט די שנאה פון גוים צו‬ ‫ָ‬ ‫וראו כל עמי הארץ כי שם ה' נקרא עליך‬ ‫(תורת מהרי"ץ)‬ ‫ויראו ממך‬ ‫הָאבן ָָאנגעהויבן קומען‪.‬‬‫אונז‪ ,‬און די צרות ָ‬ ‫זָאגן ַַאז וועגן דעם איז דער‬ ‫ספרים הקדושים ָ‬ ‫הָאבן אונז געלערנט ַַאז אידישע‬ ‫חז"ל ָ‬ ‫מעשה פראנט‬ ‫מדרש רבה‬ ‫עְדט ֵֵאייֶנֶ ער‬ ‫יְׁשט ֶגֶ ֶ‬ ‫עֶר ְ‬ ‫אְּבן ִנִ ְ‬ ‫צּוְק ִִריְגְ ט אּון ֵזֵ יי ָָה ְ‬ ‫אְּבן ִזִ יְך ְ‬ ‫ייְלט‪ֶֶ :‬עס ֶזֶ עֶנֶ ען ֶגֶ עֶוֶ וען ְְצֵוֵ ויי ֶֶמעְנְ ְְט ְְׁשן ְְר ֵ‬ ‫אּוֵבן אּון ִִׁש ְְמעֹון ָוָ ואס ָָה ְ‬ ‫אְר ֵֵצ ְ‬ ‫ִִדי ֶֶמ ְְד ָָרׁש ַַפ ְ‬ ‫וייְטן‪.‬‬ ‫יְט'ן ְְצֵוֵ ְ‬ ‫ִִמ ְ‬ ‫עְּפט‬ ‫ייֶער ְְׁשֶוֶ וער ֶגֶ ְ‬ ‫עְׁש ֶֶל ְ‬ ‫ועֶרע ֶֶּפעק‪ֶֶ .‬דער ֵֵאייְזְ ל ָָהאט ִזִ יְך ֵזֵ ֶ‬ ‫אֶדעְנְ ֶֶטע ֵֵאייְזְ ל ִִמיט ְְׁשֶוֶ ֶ‬ ‫אְרן ִִאין ֶוֶ ועג ִִמיט ַַא ָָאְנְ ֶגֶ ָ‬ ‫עָל ֶ‬ ‫אּוֵבן ֶגֶ ָ‬ ‫עָפ ְ‬ ‫ֵֵאייְנְ ָָמאל ִִאיז ְְר ֵ‬ ‫אְלן‬ ‫עְק ֶֶלעך ִִּביז ֶֶעס ִִאיז צּוַזַ אם ֶגֶ ַ‬ ‫עַפ ְ‬ ‫ועֶרע ֶֶּפ ְ‬ ‫ייֶער ְְׁש ַַטאט ֶגֶ עַגַ אְנְ ֶגֶ ען‪ֶֶ .‬דער ֵֵאייְזְ ל ִִאיז ֶגֶ עָוָ ְ‬ ‫ואְרן ְְׁשַוַ ואֶכֶ ער אּון ְְׁשַוַ ואֶכֶ ער פּון ִִדי ְְׁשֶוֶ ֶ‬ ‫אּון ִִאיז ֵזֵ ֶ‬ ‫עְלן‪.‬‬ ‫אֹויְפ ְְׁש ֶֶט ְ‬ ‫ְ‬ ‫עֶקעְנְ ט‬‫יְׁשט ֶגֶ ֶ‬ ‫אּון ֶֶעס ָָהאט ִזִ יְך ִנִ ְ‬ ‫עְק ֶֶלעְך ֶזֶ עֶנֶ ען ֶגֶ עֶוֶ וען צּו ְְׁשֶוֶ וער אּון ִִדי ְְׁש ְְט ִִריק ָוָ ואס‬ ‫עֶקעְנְ ט‪ִִ .‬די ֶֶּפ ְ‬ ‫יְׁשט ֶגֶ ֶ‬ ‫עְלן ָָא ֶֶּבער ֶֶער ָָהאט ִנִ ְ‬ ‫צּוְׁש ֶֶט ְ‬ ‫אֹויְפ ְ‬ ‫ְ‬ ‫רּוִּב ְיְרט ִִאים‬ ‫אּוֵבן ָָהאט ְְּפ ִ‬ ‫ְְר ֵ‬ ‫אֹויְפ ִִּביְנְ ְְדן‪.‬‬ ‫ְ‬ ‫יְׁשט ֶגֶ ֶ‬ ‫עֶקעְנְ ט‬ ‫יְּפט אּון ֶֶער ָָהאט ֶֶעס ִנִ ְ‬‫צּוְקִנִ ְ‬ ‫ִִּביְנְ ד ֵזֵ יי צּוַזַ אם ִִאיז ֶגֶ עָוָ ְ‬ ‫ואְרן ְ‬ ‫אְרק‪ֶֶ ,‬עס‬ ‫ייֶער ְְׁש ַַט ְ‬ ‫יְׁשט ַַקיין ֵֵע ָָצה ֶגֶ ְ‬ ‫עְּבן‪ִִ .‬די זּון ַַׁשייְנְ ט ֵזֵ ֶ‬ ‫עְּבן ַזַ יין ֵֵאייְזְ ל אּון ֶֶקען ִזִ יְך ִנִ ְ‬ ‫אּוֵבן ַַאֶוֶ ועק ֶֶל ְ‬ ‫עְלט ִזִ יְך ְְר ֵ‬ ‫עְר ֶֶטער ְְׁש ֶֶט ְ‬ ‫אֶט ְ‬ ‫אֹויְסֶגֶ ַ‬ ‫עַמ ֶ‬ ‫ְ‬ ‫ַַאן‬ ‫עְל ְְפן‪.‬‬ ‫קּוֶמען ָוָ ואס ָזָ אל ִִאים ֶֶקעֶנֶ ען ֶֶה ְ‬ ‫יְׁשט ֵֵקייֶנֶ ער ֶ‬ ‫עְהט ִנִ ְ‬‫ייֶער ֵֵהייס אּון ֶֶער ֶזֶ ְ‬ ‫ִִאיז ִִאים ֵזֵ ֶ‬ ‫ייֶער ֶֶא ְְפ ֶֶׁשר ֶוֶ ועט ִִאים ֶיֶ עֶנֶ ער ֶֶקעֶנֶ ען‬ ‫עְרט ִזִ יְך‪ֶֶ .‬ער ְְפ ֵֵרייט ִזִ יְך ֵזֵ ֶ‬ ‫עְרֶנֶ עְנְ ֶֶט ְ‬ ‫אְטן ָוָ ואס ֶֶד ְ‬ ‫עְהט ֶֶער ׁשֹוין ֶֶעְנְ ְְד ִִליְך ֶֶע ֶֶּפעס ַַא ָָׁש ְ‬‫וייְטְנְ ס ֶזֶ ְ‬ ‫עְרַוַ ְ‬ ‫פּון ֶֶד ְ‬ ‫אְרן‪.‬‬ ‫וייֶטער ָָפ ְ‬ ‫עְל ְְפן אּון ֶֶער ֶוֶ ועט ֶֶקעֶנֶ ען ַוַ ֶ‬ ‫ֶֶה ְ‬ ‫צּוְק ִִריְגְ ט‪.‬‬ ‫עְר ְְקט ַַאז ָָדאס ִִאיז ִִׁש ְְמעֹון ִִמיט ֶוֶ ועם ֶֶער ִִאיז ְ‬ ‫אֶמ ְ‬ ‫אּוֵבן ַַּב ֶ‬ ‫ֶוֶ וען ֶיֶ עֶנֶ ער ִִאיז ׁשֹוין ֶגֶ עֶוֶ וען ַַאִּבּ ֶ‬ ‫יֶסעל ֶנֶ עְנְ ֶֶטער ָָהאט ְְר ֵ‬ ‫עְטן"‪.‬‬ ‫עְל ְְפן‪ִִ ,‬איְך ֵגֵ יי ִִאים ַַא ִִפילּו ִנִ ְ‬ ‫יְׁשט ֶֶּב ְ‬ ‫יְׁשט ֶֶה ְ‬ ‫אּוֵבן ָָהאט ֶגֶ ְ‬ ‫עְט ַַראְכְ ט ַַּביי ִזִ יְך "ּפּוְנְ ְְקט ִִׁש ְְמעֹון ֶֶער ֶוֶ ועט ִִמיְך ַַאַוַ ַוַדאי ִנִ ְ‬ ‫ְְר ֵ‬ ‫יֶּבער ֶגֶ עַגַ אְנְ ֶגֶ ען ָָאן ָזָ אְגְ ן‬ ‫ויְסְנְ ִִדיג ֶגֶ ַ‬ ‫עַמאְכְ ט אּון ִִאיז ַַא ִִר ֶ‬ ‫יְׁשט ִוִ ְ‬ ‫יְלף‪ָָ ,‬א ֶֶּבער ֶֶער ָָהאט ִזִ יְך ִנִ ְ‬ ‫אְּבן ִִה ְ‬ ‫אְרף ָָה ְ‬ ‫ִִׁש ְְמעֹון ָָהאט ֶגֶ עֶזֶ ען ַַאז ְְר ֵ‬ ‫אּוֵבן ַַד ְ‬ ‫ואְרט‪.‬‬ ‫ַַאָוָ ְ‬ ‫‪ 2‬לעיקפראנט שבת בלעטל | פרשת כי תבוא תשפ"ו‬ ‫עְל ְְפן‬ ‫ּתֹוָרה צּו ֶֶה ְ‬ ‫עטּוְהן ֶֶעס ִִאיז ָָדאְך ַַא ִִמ ְְצָוָ ה ִִאין ִִדי ָ‬ ‫ְ‬ ‫וייֶטער ֶגֶ עַגַ אְנְ ֶגֶ ען אּון ֶֶער ְְט ַַראְכְ ט ַַּביי ִזִ יְך "ָוָ ואס ָָהאּב ִִאיְך ָָדא ֶגֶ‬ ‫צּוִפיל ַוַ ֶ‬ ‫יְׁשט ִ‬ ‫ִִׁש ְְמעֹון ִִאיז ִנִ ְ‬ ‫יְׁשט ִִליּב"‪.‬‬ ‫וייְטן ַַא ִִפילּו ֶֶמען ָָהאט ִִאים ִנִ ְ‬ ‫ַַא ְְצֵוֵ ְ‬ ‫אּוֵבן‪.‬‬ ‫צּוִריק ֵגֵ יין אּון ֶֶה ְ‬ ‫עְל ְְפן ְְר ֵ‬ ‫יְסט ַַאז ֶֶער מּוז ִ‬ ‫אְׁש ִִל ְ‬ ‫ִִׁש ְְמעֹון ְְׁש ֵֵטייט אּון ְְט ַַראְכְ ט אּון ַַּב ְ‬ ‫אֹויְפ ִִּביְנְ ְְדן ִִדי ְְׁש ְְט ִִריק אּון‬ ‫ְ‬ ‫אּוֵבן‬ ‫עְל ְְפן ַַפאר ְְר ֵ‬ ‫צּוצּוֶה ְ‬ ‫ֶ‬ ‫עהֹויְּבן‬ ‫ְ‬ ‫אּוֵבן אּון ֶֶער ָָהאט ָָאְנְ ֶגֶ‬ ‫עְדט צּו ְְר ֵ‬ ‫יְׁשט ֶגֶ ֶ‬ ‫עֶר ְ‬ ‫ִִׁש ְְמעֹון ִִאיז צּוֶגֶ עַגַ אְנְ ֶגֶ ען צּום ֵֵאייְזְ ל אּון ָגָ ְ‬ ‫אְרִנִ ְ‬ ‫עְק ֶֶלעְך‪.‬‬ ‫עֶמען ִִדי ֶֶּפ ְ‬ ‫אְּפֶנֶ ֶ‬ ‫ַַא ָָר ְ‬ ‫אְּבן ֶגֶ עמּוְזְ ט‬ ‫אֹויְפן ֵֵאייְזְ ל ִִאיז ָָדאס ֶגֶ עֶוֶ וען ֵזֵ ֶ‬ ‫ייֶער ְְׁשֶוֶ וער אּון ֵזֵ יי ָָה ְ‬ ‫ְ‬ ‫צּוִּביְנְ ְְדן‬ ‫צּוִריק ִ‬ ‫עְק ֶֶלעְך אּון ִ‬ ‫רֹויְפ ֵֵלייְגְ ן ִִדי ֶֶּפ ְ‬ ‫צּוִריק ַַא ְ‬ ‫אְר ְְפט ִ‬ ‫ֶוֶ וען ֶֶמען ָָהאט ֶגֶ ַ‬ ‫עַד ְ‬ ‫"ֵלייג ַַא ָָראּפ ָָדא"‪.‬‬ ‫"ְׁש ֶֶלעּפ ָָדא"‪ֵ ,‬‬‫"ֵהייּב ָָדא"‪ַ" ,‬כַ אּפ ָָאן ִִדי ַזַ ייט"‪ְ ,‬‬‫וייְטן‪ֵ ,‬‬ ‫ועְר ֶֶטער ֵֵאייֶנֶ ער צּום ְְצֵוֵ ְ‬ ‫עְדן ַַא ָָּפאר ֶוֶ ְ‬ ‫ֶֶר ְ‬ ‫עְטן ִִאיז ֶגֶ עלּוְנְ ֶגֶ ען‬ ‫צּוְק ִִריְגְ ט‪ָ .‬נָ אְך ַַא ְְׁש ִִטיק ַַצייט ְְׁשֶוֶ וער ַַא ְְר ֶֶּב ְ‬ ‫אְרֶגֶ ְ‬ ‫עְסן ַַאז ֵזֵ יי ֶזֶ עֶנֶ ען ְ‬ ‫אְּבן ׁשֹוין ִּכִ ְְמ ַַעט ַַפ ְ‬ ‫אְּבן ֵזֵ יי ְְׁשֶוֶ וער ֶגֶ ַ‬ ‫עַא ְְר ֶֶּבעט אּון ֵזֵ יי ָָה ְ‬ ‫ַַאזֹוי ָָה ְ‬ ‫אְלן‪.‬‬ ‫יְׁשט ַַפ ְ‬ ‫צּוִריק צּוֶגֶ ִ‬ ‫עִּביְנְ ְְדן ַַאז ֶֶעס ָזָ אל ָנָ אְכְ ַַא ָָמאל ִנִ ְ‬ ‫אְּבן ֶֶעס ִ‬ ‫אֹויְפ'ן ֵֵאייְזְ ל‪ֵ .‬זֵ יי ָָה ְ‬ ‫ְ‬ ‫עְק ֶֶלעְך‬ ‫צּוִריק ֵֵלייְגְ ן ִִדי ֶֶּפ ְ‬ ‫ייֶדע ִ‬ ‫ַַפאר ֵֵּב ֶ‬ ‫יְסל‬ ‫אְּפן ַַא ְְט ִִריְנְ ק אּון ִזִ יְך ַַא ִִּב ְ‬ ‫אִמיר ִזִ יְך ֵגֵ יין ָָא ְְּפ ֶ‬ ‫רּוֶען‪ַ ,‬כַ ְ‬ ‫עְצט ְְׁשֶוֶ וער ֶגֶ ַ‬ ‫עַא ְְר ֶֶּבעט ָָל ִ‬ ‫אְּבן ֶיֶ ְ‬ ‫"ִמיר ָָה ְ‬ ‫אּוֵבן ֶגֶ ְ‬ ‫עְּבט ַַא קּוק אֹויף ִִׁש ְְמעֹון אּון ָזָ אְגְ ט צּו ִִאים ִ‬ ‫ְְר ֵ‬ ‫יְׁשן‪.‬‬ ‫ָָא ְְּפ ְְפ ִִר ְ‬ ‫עְטן אּון ֶגֶ עָוָ ְ‬ ‫ואְרן‬ ‫עְרֶגֶ ֶ‬ ‫עֶּב ְ‬ ‫יֶּב ְ‬ ‫אְּבן ִזִ יְך ִִא ֶ‬ ‫ויְׁשן ִזִ יְך אּון ֵזֵ יי ָָה ְ‬ ‫מּוֶע ְְסט ְְצִוִ ְ‬ ‫אְּבן ֶגֶ ְ‬ ‫עְׁש ֶ‬ ‫ֵזֵ יי ֶזֶ עֶנֶ ען ֶגֶ עַגַ אְנְ ֶגֶ ען ִִאין ַַא ַזַ ייט ִזִ יְך ָָא ְְּפ ֶ‬ ‫רּוֶען אּון ֶֶע ֶֶּפעס ְְט ִִריְנְ ְְקן‪ֵ .‬זֵ יי ָָה ְ‬ ‫גּוֶטע ַַח ֵֵב ִִרים‪.‬‬ ‫ֶ‬ ‫אְּבן ִִדי‬ ‫עְטן אּון ָָה ְ‬ ‫עְר ֶֶּב ְ‬ ‫יֶּב ְ‬ ‫עְּפט ָנָ אְך ַַא ִִמ ְְצָוָ ה ַַאז ֶֶמען ָזָ אל ִזִ יְך ִִא ֶ‬ ‫עְל ְְפן ַַא ִִאיד ָָהאט ָָדאס ׁשֹוין ָנָ אְכְ ֶגֶ ְ‬ ‫עְׁש ֶֶל ְ‬ ‫עטּוְהן ַַא ִִמ ְְצָוָ ה פּון ֶֶה ְ‬ ‫ְ‬ ‫ַוַ וייל ִִׁש ְְמעֹון ָָהאט ֶגֶ‬ ‫ִִמ ְְצָוָ ה פּון ְוְ ָָא ַַה ְְב ָָּת ְְל ֵֵר ַַעָך ָּכָ מֹוָך‪.‬‬ ‫בענין תקיעת שופר בחודש אלול ‪ -‬מאמר ד'‬ ‫הלכה פראנט‬ ‫בענין שלא לתקוע בחודש אלול‬ ‫לכאורה וואס איז חילוק פאר'ן שטן אויב‬ ‫לויט די טעם פון להפסיק בין תקיעות‬ ‫טראץ דעם וואס די דין איז א מ'בלאזט‬ ‫מ'בלאזט אין א חדר סגור אדער נישט‪,‬‬ ‫דרשות לתקיעות דחובה‪ ,‬איז מותר צו‬ ‫שופר במשך חודש אלול ווי דערמאנט‬ ‫וצ"ל אז וויבאלד מען מאכט עפעס א‬ ‫בלאזן 'להתלמד'‪ ,‬אבער לויט די טעם פון‬ ‫אין די פריערדיגע מאמרים‪ ,‬דאך זאגט‬ ‫שינוי אין די בלאזן‪ ,‬איז שוין גענוג אז די‬ ‫לערבב השטן איז אסור אפילו להתלמד‪.‬‬ ‫די רמ"א (סי' תקפ"א ס"ג) אז ערב‬ ‫שטן ווערט מעורבב זעענדיג אז עפעס‬ ‫ראש השנה זאל מען נישט בלאזן‪ .‬די‬ ‫איז דא אנדערש ווי געווענליך‪ ,‬לפ"ז זאגן‬ ‫די משנה ברורה ברענגט פונעם אליה‬ ‫טעם דערפון שטייט אין דרכי משה‬ ‫טייל פוסקים אז עס מוז נישט זיין דוקא‬ ‫רבה אז כאטש וואס די מסקנת המגן‬ ‫'כדי לערבב השטן שלא ידע מתי יהיה‬ ‫בחדר סגור‪ ,‬נאר אפילו אויב מ'בלאזט‬ ‫אברהם איז נישט צו בלאזן ער"ה אפילו‬ ‫ראש השנה'‪ .‬די מגן אברהם (סקי"ד)‬ ‫אין עזרת נשים וכדו'‪ ,‬וויבאלד עס איז‬ ‫להתלמד צוליב די טעם פון לערבב‬ ‫ברענגט צו נאך א טעם וואס שטייט אין‬ ‫נישט אין בית מדרש איז דאס שוין‬ ‫השטן‪ ,‬אבער אין א פארמאכטע שטוב‬ ‫לבוש 'כדי להפסקי בין תקיעות דרשות‬ ‫א שינוי און איז מותר – אויף למעשה‬ ‫מען מען יא בלאזן להתלמד – די‬ ‫לתקיעות דחובה'‪ .‬די מגן אברהם זאגט‬ ‫אויב איינער דארף זיך גרייטען און זיך‬ ‫פוסקים מיטשען זיך מיט דעם‪ ,‬ווייל‬ ‫א נפקא מינה צווישן די צווי טעמים‪ ,‬אז‬ ‫‪3‬‬ ‫לעיקפראנט שבת בלעטל | פרשת כי תבוא תשפ"ו‬ ‫נישט גענוג ניינציג טעג ווייל אין די ניינציג‬ ‫צוגעוואוינען צו בלאזן שופר‪ ,‬איז כדאי צו נאך דרייסיג טאג האט די עצה שוין נישט‬ ‫טעג איז אויך דא שבתים וואס מען זאגט‬ ‫טוהן ווי די פשטות הלשון און נאר בלאזן געהאלפן וויל די יתוש האט זיך שוין‬ ‫דעמאלסט נישט ברכת ברך עלינו איז‬ ‫צוגעוואוינט צום קול‪.‬‬ ‫בחדר סגור‪.‬‬ ‫ממילא ווערן די טעג נישט גערעכנט – די‬ ‫גר"א דארט איז אבער חולק און האלט‬ ‫זאגט די גר"א אז די זעלבע איז מיט די‬ ‫הגה"ק מנאסויד זצ"ל (וועמענ'ס יארצייט‬ ‫אז דרייסיג טאג איז גענוג אפילו פאר‬ ‫שופר וואס די תכלית דערפון איז מעורר‬ ‫איז געווען די וואך) האט געזאגט א שיין‬ ‫צו זיין צו תשובה 'עורו ישנים משנתכם'‪,‬‬ ‫רמז אויף די צוויי טעמים וואס ווערן‬ ‫ותן ברכה‪ ,‬און מ'זאגט אז ער איז נתרגל‬ ‫אבער אויב מען וועט עס הערן פאר‬ ‫געברענגט אין מגן אברהם אויפ'ן נישט‬ ‫געווארן צו זאגען ריכטיג‪ ,‬טראץ וואס‬ ‫דרייסיג טאג וועט מען זיך צוגעוואוינען‬ ‫בלאזן ערב ראש השנה‪ ,‬אז עס איז מרומז‬ ‫די דרייסיג טאג נעמט אויך אריין שבת‪,‬‬ ‫און פארלירן די התעוררות‪ ,‬דעריבער‬ ‫אין די פסוק תקעו בחודש שופר וגו' (וואס‬ ‫לפי זה ה"ה דא איז די גר"א גערעכט‬ ‫שטעלט מען זיך אפ פאר איין טאג‪ ,‬אזוי‬ ‫פון דא ברענגט די רמ"א א סמך צום מנהג‬ ‫לשיטתו אז מיט דרייסיג טעג ווערט מען‬ ‫ווען מען ווייטער האבן די התעוררות‬ ‫פון בלאזן חודש אלול)‪' ,‬תקעו בחודש‬ ‫צוגעוואוינט צום בלאזן‪ ,‬כאטש עס נעמט‬ ‫תשובה ביים בלאזן ביום ראש השנה‪.‬‬ ‫שופר'‪ ,‬מ'זאל בלאזן א גאנץ חודש‪' ,‬בכסה‬ ‫אויך אריין שבת וואס מען בלאזט נישט‪.‬‬ ‫ליום חגינו'‪ ,‬ער"ה בלאזט מען נישט כדי‬ ‫לכאורה איז פשט פון די גר"א שווער‬ ‫מעלים צו זיין יום חגינו פונעם שטן‪ ,‬און‬ ‫אין אשל אברהם שרייבט די‬ ‫ווייל וויבאלד מ'בלאזט נישט אויף שבת‬ ‫אויך 'כי חק לישראל הוא' ווייל די בלאזן‬ ‫בוטשאטש'ער רב זצ"ל א ענגליכע טעם‪,‬‬ ‫בימי אלול קומט אויס אז עס איז נישטא‬ ‫פון א גאנץ חודש איז נאר א חק ומנהג‬ ‫ווייל אויב וועט מען בלאזן גאנץ חודש‬ ‫קיין גאנצע דרייסיג טאג אפילו אויב מען‬ ‫וואס אידן האבן מקבל געווען אויף זיך‪,‬‬ ‫אלול ווערט ער שוין ווערן רגיל צום‬ ‫וואלט יא געבלאזן ערב ראש השנה –‬ ‫משא"כ די תקיעות פון ר"ה איז א 'משפט‬ ‫ווערט געברענגט אויך דען א שיינע הסבר‬ ‫לאלקי יעקב' (מובא בספר מקוה ישראל‬ ‫שופר בלאזן און וועט שוין זיין א 'דבר‬ ‫פון הגר"ח קניבסקי זצ"ל וואס זאגט אז‬ ‫ה'‪ ,‬עמוד כ"ו)‪.‬‬ ‫התדיר' אין ממילא וועט ער שוין נישט‬ ‫די גר"א גייט לשיטתו אין סימן קי"ד וואס‬ ‫קענן מאכן א ברכת שהחיינות ביום ראש‬ ‫דארט שטייט אז אויב איינער איז מסופק‬ ‫נאך א טעם שרייבט די גר"א על פי די‬ ‫הנשה‪ ,‬אבער מיט'ן מפסיק זיין איין טאג‬ ‫אויב ער האט געזאגט מוריד הטל‪ ,‬אויב‬ ‫גמרא אין גיטין (נ"ו‪ ):‬וואס פארציילט אז‬ ‫ווערט עס שוין אזוי ווי א פרי המתחדש‬ ‫עס זענן אריבער דרייסיג טאג וואס אין‬ ‫א יתוש איז אריין אין די קאפ פון טיטוס‬ ‫שתי פעמים בשנה אויף וואס מ'קען יא‬ ‫דעם איז דא ניינציג תפילות‪ ,‬קען מען‬ ‫און האט איהם געמאכט יסורים‪ ,‬ביז ער‬ ‫מאכן א ברכת שהחיינו (סי' רכ"ה ס"ו)‪.‬‬ ‫אננעמען אז ער האט געזאגט ריכטיג און‬ ‫איז אדורך געגאנגען 'אבבא דבי נפחא'‬ ‫ער דארף נישט איבערדאווענען‪ .‬זאגט‬ ‫וואס האט געקלאפט מיט א האמער און‬ ‫די משנה ברורה אז לגבי ותן ברכה איז‬ ‫דאס האט שטיל געמאכט די יתוש‪ ,‬אבער‬ ‫הרה"ק רבי יצחק (בצלאל) רובין זצ"ל‬ ‫ברָאדער"‬ ‫"רבי איציקל ָ‬ ‫כ' אלול‬ ‫יארצייט פראנט‬ ‫געווָארן ַַאז הרה"ק‬ ‫ָ‬ ‫נָאכן וויילן ַַא שבת בצל קדשו‪ ,‬איז ער געוואויר‬ ‫מָאל ווען רבי יצחק איז ַַאהיימגעקומען פון זיין שווער דער בעלזער רב‪ָ ,‬‬ ‫ַַא ָ‬ ‫הָאט זיך רבי איציקל ָָאּפגעשטעלט ביי די‬ ‫פָארן קיין בעלז‪ָ .‬‬‫מקַאמינקא זי"ע שטייט איין אין ַַאן אכסניא אונטערוועגנס‪ ,‬מיטן ציל צו ָ‬ ‫ַ‬ ‫רבי שלום‬ ‫הָאט געהערט ַַאז רבי‬‫קַאמינקער רב ָ‬ ‫הָאט זיך זייער געפרייט אים צו זען‪ .‬ווען דער ַ‬ ‫מקַאמינקא וועלכער ָ‬ ‫בַאגעגנט מיט הרה"ק ַ‬ ‫אכסניא‪ ,‬און זיך ַ‬ ‫רגַאנגענעם‬ ‫פַא ַ‬ ‫געזָאגט ַ‬ ‫הָאט ָ‬ ‫ווָאס זיין שווער הרה"ק מבעלזא ָ‬ ‫איבערזָאגן די דברי תורה ָ‬ ‫ָ‬ ‫הָאט ער אים געבעטן‬ ‫ווָאס פון בעלזא‪ָ ,‬‬‫נָאר ָ‬ ‫יצחק קומט ָ‬ ‫מקַאמינקא אויפגעשטעלט מיט ַַא רעש און‬ ‫הָאט זיך הרה"ק ַ‬ ‫איבערגעזָאגט די דברי תורה‪ָ ,‬‬ ‫ָ‬ ‫הָאט‬ ‫ווָאס רבי איציקל ָ‬ ‫נָאכדעם ָ‬ ‫שבת בשעת'ן טיש‪ָ .‬‬ ‫הָאט ער זיך ָָאנגעהויבן דרייען אין יענעם צימער ַַארויף‬‫הָאבן"‪ .‬פון גרויס התרגשות ָ‬ ‫פַאר ַַא רבי'ן מיר ָ‬ ‫ווָאס ַ‬ ‫אויסגעשריגן‪" :‬אוי‪ ,‬מיר ווייסן נישט ָ‬ ‫ווָאס איז‬ ‫שַאנק ָ‬ ‫הָאלצערנע ַ‬ ‫רָאּפגעביסן מיט די ציין ַַא שטיק פון ַַא ָ‬ ‫הָאט ער ַַא ָ‬ ‫רטרַאכט אין די רעיונות ָ‬ ‫ַ‬ ‫פַא‬ ‫רקָאכט‪ַַ ,‬אזוי ַ‬ ‫פַא ָ‬ ‫אינגַאנצן ַ‬ ‫ַ‬ ‫רָאּפ‬ ‫און ַַא ָ‬ ‫גָארנישט‬ ‫געשטַאנען‪ ,‬נישט שּפירנדיג ָ‬ ‫ַ‬ ‫‪.‬דָארטן‬ ‫ָ‬ ‫דָאס‬ ‫שַאנק און ָ‬ ‫הָאט געזען די ַ‬ ‫הָאט דערציילט ַַאז ער איז ַַאליין געווען אין יענע אכסניא און ָ‬ ‫מיַאברוב זצ"ל ָ‬ ‫רבי איציקל'ס זון הרה"צ רבי אלימלך ַ‬ ‫רָאּפגעביסן דערפון‬ ‫ָָארט וואו ס'איז ַַא ָ‬ ‫‪).‬אדמור"י בעלז ח"א עמ' רכד(‬ ‫להערות והארות ‪lakefrontshabbosblettel@gmail.com‬‬ ‫‪ 4‬לעיקפראנט שבת בלעטל | פרשת כי תבוא תשפ"ו‬