גליון שיחתי - אידיש · Gilyon Sichasi - Yiddish — ניצבים וילך (2026-08-31)

בס"ד
קצט
נצו"י תשפ״ו
די שפעטסטע שבת פונעם יאר
ראש השנה ,סוכות ,שמיני עצרת ,וואס
איז דאך אלץ חל בשבת קודש .און מיר
פון ראש השנה ,איז די פיפטע ה' אין די
קאפיטל איז "נועם ה'" .זאגט דארטן דער
'זעהן' די
זעען אין די ספרים הקדושים אז ווען די הייליגער בת עין אז נצבים איז די גימטריא זיסקייט פון 'נצבים'
ימים טובים זענען חל בשבת ,זענען זיך די "נועם ה'" .און ער שמועסט עס אויס די
השפעות פון אלע מצוות פון די יום טוב זיך גאנצע ענין ,על פי דרכו בקדש. אז ס'קומט אויס די ביידע פרשיות
משלים צוזאמען מיט ''די כח פון שבת''. צוזאמען ,נצבים וילך( ,וואס קומט אויס
קען מען אפשר זאגן א כוונה .אין די רש"י לענינינו בדרך רמז ,בעטן מיר דעם אז דעם יאר תשפ"ו וועט דאס שוין זיין די
אנפאנג פרשת נצבים ,ווי רש"י לערנט אייבערשטן אז מיר זאלן זוכה זיין לחזות, ''צווייטע'' וילך) ,קען מען מתפלל זיין צום
אונז אויס ווי אזוי מ'גייט צו צו א יום טוב צו קענען זען עפעס בנועם ה' ,אין די אייבערשטן ,און טרעפן א שיינע מליצה
העכערקייט ,עפעס א פנימיות'דיגע ענין אין די הארציגע קאפיטל וואס מ'זאגט
שחל בשבת ,א יסוד גדול וואס משה רבינו
אין פרשת נצבים. יעדן טאג צוויי מאל אין די ימי הרחמים
זאגט דאן פאר די אידישע קינדער ווי אזוי
והרצון ,אין די ווערטער "שבתי בבית ה'
מ'גייט צו צו אזא סארט ענין.
און אז מיר וועלן ענדיגן מיט כל ימי חיי לחזות בנועם ה' ולבקר בהיכלו".
פרשת נצבים ,וועלן מיר זיך פרובירן א כוונה בדרך רמז אז מ'זאל האבן די זכיה
די פחד פון די אריבערצורוקן צו די צווייטע פרשה, אביסל אריינצוקוקן אין די לעכטיגקייט
''חסר שתים'' ולבקר בהיכלו .די ווארט ''היכלו'' האט סיי פון פרשת נצבים און סיי פון פרשת
דאך די אותיות ''וילך'' ,וועלן מיר פרובירן וילך.
צו באזוכן אויך אביסל אין פרשת וילך ,און
רש"י הייבט אן אז די אידישע קינדער
מיט'ן אייבערשטנ'ס הילף ,דורך ביידע דער הייליגער בת עין שרייבט אז די
זענען געווען זייער דערשראקן ,הוריקו
פרשיות טרעפן אביסל די ענינים וואס גאנצע כח פון ראש השנה ליגט אין די
פניהם ,ווייל זיי האבן געהערט די תוכחה
פאסט זיך פאר אזא לעכטיגע זמן ,די מדה פון אפים ,אז דער אייבערשטער
פון פאריגע וואך ,מאה קללות חסר שתים. שפעטסטע שבת פון יאר ,וואס מיר קענען איז מאריך אף ,און געבט א געלעגנהייט
האט משה רבינו זיי בארואיגט דער יעצט מעלה זיין אלע שבתות ,ווי ס'שטייט תשובה צו טון .זאגט דער בת עין אז די
אייבערשטער חס ושלום וועט נישט אין די ספרים הקדושים. ענין פון די מדה פון אפים ליגט אין די
צולאזן ס'זאל קומען צו א כליה ,נאר ווערטער "נועם ה'" ,ווייל אין די קאפיטל
עטס זעטס דאך ,אתם נצבים היום ,עטס אז מיר האלטן די שפעטסטע שבת לדוד ה' אורי איז דא דרייצן מאל דעם
אלע שטייט דא היינט מיט א שטארקייט פון יאר ,גרייטן מיר זיך דאך אויף די אייבערשטנ'ס נאמען ,וואס דאס איז מכוון
פאר'ן אייבערשטן ,חס ושלום אז דער קומענדיגע תשרי ,וואס די יאר וואס קומט קעגן די דרייצן מדות של רחמים .און
אייבערשטער זאל ענק ברענגען אזעלכע אונז אנטקעגן שטעלט זיך אויס אז אלע ס'קומט אויס אז די פיפטע מדה פון אפים,
שרעקעדיגע עונשים. ימים טובים זענען צוזאמען מיט'ן שבת. וואס דאס איז אונזער עיקר כח אין די זמן
א -גליון שיחתי
עצה געבן מיט די צוויי צוגעלייגטע? כוונה וואס מ'זאגט יעצט איז ספעציעל די לשון וואס רש"י נוצט אז אידן האבן
פאסיג פאר ליל הושענא רבה ,דעמאלטס געהערט מאה קללות חסר שתים ,פשטות
פארשטייען מיר זייער גוט אז זיי האבן לויפט מען דאך איבער די גאנצע משנה מיינט רש"י צו זאגן אכט און ניינציג.
מורא געהאט פון די צוויי צוגעלייגטע, תורה ,מיט די אלע פסוקים פון די תוכחה, לויט דעם איז פשט אז די אידן האבן זיך
ווייל קעגן דעם האבן זיי נישט קיין ''דעמאלטס'' וועט זיך עס נאך שטארקער דערשראקן פון די אכט און ניינציג קללות
סוכות'דיגע שעפסעלעך .אויב אזוי ,מיט ארויסברענגען די ענין וואס מ'שמועסט וואס שטייען אין די פסוקי התוכחה .אבער
וואס האט משה רבינו מחזק געווען? יעצט מיט'ן אייבערשטנ'ס הילף). אויב אזוי וואלט דאך רש"י געקענט זאגן
פשוט שמונה ותשעים .אלא מאי ,אז רש"י
האט משה רבינו געזאגט ,אתם נצבים א באקאנטע רש"י סוף פרשת פנחס, האט זיך באנוצט מיט א לשון מאה קללות
היום .מ'דארף זיך מתבונן זיין אין די ענין אויף די חשבונות פון די קרבנות פון גאנץ חסר שתים ,קען זיין אז ס'ליגט אין די רש"י
פון היום .וואס טייטש "היום"? "היום" יום טוב סוכות ,און די זיבעציג פרים זאגט אן אנדערע כוונה.
טייטשט לויט די בחינה אזוי :אז ס'קומט דאך שוין די גמרא ,דאס איז א סימן כליה
א טאג ,ווען עס איז דא ''א ספעציעלע פאר די אומות העולם .ווייל די פרי החג על פי דברי קדשו פונעם הייליגן חתם
הארה פון קדושה '',איז עס נישט א ''פרט'' זענען מתמעטים והולכים ,אבער די אכט סופר( ,מיר וועלן באלד זען פונקטליך
אין דעם טאג ,ס'איז נישט א ''פעולה'' וואס און ניינציג שעפסעלעך וואס איז געווען וואס דער חתם סופר זאגט ),קען מען
מ'טוט ''אין'' דעם טאג ,נאר די גאנצע טאג יום טוב סוכות( ,יעדע יום טוב איז מען לערנען אין רש"י אן אנדערע כוונה ,וואס
ווערט איין גרויסע מצב פון העכערקייט, מקריב נאר זיבן כבשים ,אבער סוכות לויט דעם איז פשט פונקט פארקערט,
און ''אלעס'' וואס מ'טוט אין דעם טאג, איז מען יעדן טאג מקריב ארבעה עשר אז די אידן האבן נישט מורא געהאט אזוי
אפילו זאכן וואס מ'טוט אויך אין אנדערע כבשים ),איז געווען א מספר וואס איז ווייט פון די אכט און ניינציג .זיי האבן נאר
זמנים ,אבער היינט באקומט עס די כוחות, געבליבן פעסט .קיין איין טאג פון סוכות מורא געהאט פון די "חסר שתים" .וואס
די כאראקטער ,און די פנימיות'דיגע ווערט נישט ווייניגער די מספר הכבשים. איז פשט?
השפעה פון אלעס אנבאלאנגט צו דעם דאס איז מרמז אויף אידישע קינדער ,וואס
טאג. אידישע קינדער בלייבן פעסט אין יעדן אין די תוכחה פון פרשת כי תבוא איז
מצב ,זיי וועלן חס ושלום גייען קיינמאל טאקע דא אכט און ניינציג קללות ,אבער
אזוי ווי די ספרים הקדושים ברענגען נישט צו גרונד .און אויך אידישע קינדער צו דעם איז דא נאך ''צוויי'' וואס הייסן
עס ארויס לגבי די הייליגע טעג ,אז די אלע זענען זיך צוגעגליכן צו א שעפסעלע ,שה נישט אזוי ווייט בפרטות ארויסגעזאגט,
פשוט'ע תפילות וואס מ'דאווענט א גאנץ פזורה ישראל .און וועגן דעם האט מען ווייל ס'שטייט "גם כל חלי וכל מכה אשר
יאר ,מ'איז מער רגיל צו דעם ,און בדרך מקריב געווען יום טוב סוכות ,אכט און לא כתוב בספר התורה הזאת" וועט אויך
הטבע האט עס נישט די התעוררות פון ניינציג כבשים ,זאגט רש"י ,צו מעגן זיין קומען .די אידן האבן געטראכט אז פאר
די ספעציעלע צוגעלייגטע תפילות פון פון די אכט און ניינציג קללות שבמשנה די אכט און ניינציג האבן זיי נישט אזוי
די הייליגע טעג .אבער ס'איז נישט אזוי, תורה. מורא ,ווייל אויף די אכט און ניינציג איז
ווייל אין די הייליגע טעג ווערט אלעס דא פארשידענע עצות וואס מ'קען טון צו
''הייליגע טעג'דיג ''.ס'ווערט פון יעדע קומט אויס אז ווען מ'האט די זיבן ממתיק זיין די קללות .די עיקר האבן זיי
שטיקל דאווענען אזא גרויסע עבודה און טעג פון יום טוב סוכות( ,היינטיגע צייטן זיך געזארגט פאר די "חסר שתים" ,די צוויי
התעוררות ,ווייל ''ס'איז די הייליגע טעג''. דערווייל איז עס ונשלמה פרים שפתינו, וואס זענען אזוי ווי ארויס פון די חשבון,
דאס איז די יסוד פון "היום" ,די טאג איז מ'איז משלים די כח הקרבנות מיט ליינען זיי זענען עפעס נישט נכלל געהעריג אין
גורם ,די טאג נעמט אריין אלעס פון דעם די פסוקים און מיט דאווענען מוסף), די אכט און ניינציג ,פון דעם האבן זיי מורא
טאג ,און אלעס ווערט אזוי אנגעקלעבט, האבן מיר דאך א באשיצונג אויף די אכט געהאט וויאזוי וועט מען ממתיק זיין
אלעס ווערט דורכגעווייקט מיט די און ניינציג קללות .ממילא ,אז די אידן די שרעקעדיגע ענין פון "גם כל חלי וכל
השפעות פון דעם טאג. האבן געוואוסט דעם סוד ,אז יום טוב מכה" ,און אויף דעם האט זיי משה רבינו
סוכות האט מען א הגנה האבן זיי זיך געדארפט מחזק זיין.
ווי די גמרא זאגט אין מסכת זבחים לגבי נישט אזוי דערשראקן .ס'איז טאקע זייער
די קרבנות ,אז א קרבן אין א געוויסע זמן, שרעקעדיג צו הערן אזא תוכחה ,אבער לאמיר פרובירן צו פארשטיין פון וואס
אפילו דער קרבן איז נישט דווקא פון דעם אונז ''האבן דאך עפעס פאר דעם'' .נאר האבן די אידן געהאט א בארואיגונג אויף די
היינטיגן זמן ,העלפט די קדושת הזמן אז וואס דען ,די אידן האבן געהערט מאה אכט און ניינציג ,און לויט דעם אפלערנען
דער ''קרבן ווערט אנדערש''. קללות חסר שתים ,וואס איז נישט נכלל פארוואס אויף די צוויי האבן זיי זיך יא
די אכט און ניינציג ,פון דעם האבן זיי זיך דערשראקן .און אויב אזוי ,מיט וועלכע
לויט דעם וועלן די אידן זיך מתבונן דערשראקן ,ווייל מער שעפסעלעך האבן חידוש האט זיי משה רבינו מחזק געווען
זיין ,ס'איז דא טאקע דער קרבן מוסף זיי שוין נישט .וויאזוי וועט מען זיך אן מיט די ווערטער "אתם נצבים היום"? (די
ב -גליון שיחתי
די געוועזענע יאר .אפילו לאמיר זאגן אז געווענליך ,אבער ס'איז דא די זאכן וואס אין סוכות ,איז סך הכל יעדן טאג פערצן
אויף די קומענדיגע יאר איז מען זייער מ'איז א גאנץ יאר פארנומען מיט דעם, כבשים ,און אלעס צוזאמען איז אכט און
דערשראקן ,און מ'פילט נאכנישט צו זאגן אבער אין די הייליגע טעג באקומט עס א ניינציג .אבער אז סוכות איז זיבן טעג ,איז
הלל ,ווער ווייסט ,דער אייבערשטער שטערקערע משמעות .וועלן מיר רעדן דאך נישט שייך אז ס'זאל נישט זיין א שבת
זאל אפהיטן ,וואס גייט קומען? אבער ווי אביסל פון די ענין פונעם תהלימ'ל .מ'זעט אינצווישן .די שבת'דיגע מוסף איז דאך
קען א איד זיך מונע זיין פון לויבן דעם שוין אין מטה אפרים ,אז פון אנפאנג חודש גאר א קליינע מוסף" ,וביום השבת שני
אייבערשטן אויף אלע חסדים וואס זענען אלול איז מען מרבה באמירת תהלים. כבשים" .האבן מיר דאך צוויי שעפסעלעך
ביז יעצט דורכגעגאנגען? ס'קומט אלץ סליחות ,איז דאך די מנהג וואס מ'גייט אויך מקריב זיין אין סוכות,
אויסצוזאגן גאנץ תהלים ,במקורו איז דאס באמת זענען זיי דאך ''שבת'דיגע''
ס'איז טאקע די טבע אסאך מאל פון א בעלזער מנהג .און בכלל ,אין די טעג שעפסעלעך .פשוט טראכט מען נישט אז
מענטשן ,אויך פון בעלי דרשנים און וואו מ'געבט זיך א דריי איז מען אלעמאל דאס ארבעט אויך מיט די גאנצע מערכה
מגידים ,אז ווען מ'וויל שטארק מעורר זיין מיט די תהלימ'ל אין די האנט. פון די כבשים אין יום טוב סוכות .דאס איז
די הערצער אז מ'זאל שטערקער מתפלל אלץ נאר 'פאר' מ'איז זיך מתבונן אין די
זיין ראש השנה ,דערמאנט מען אלע ס'קען אפשר זיין א זייטיגע נקודה ,וואס "היום" ,אז דער טאג נעמט אריין אין זיך
''צרות'' וואס איז געווען א גאנץ יאר ,און די תהלימ'ל איז אזא גרויסע מחותן אין די אלעס אונטער די השפעה .אבער מ'גייט
מ'ברענגט ארויס אז די אלע צרות האט הייליגע טעג .חוץ די פשוטע כוונה אז די מיט די כח פון ''היום'' ,פארשטייט יעדער
מען דן געווען פאר יאר ראש השנה ,אז תהלימ'ל איז דאך די פלאץ וואו אידישע איינער אז א שבת'דיגע מוסף וואס איז אין
מ'זאל כאפן עד היכן הדברים מגיעים ,ווי קינדער קענען זיך אלעס אויסבעטן .קען סוכות איז א סוכות'דיגע מוסף( .אין דעם
טיף עס גייט די תפילות פון ראש השנה. אפשר זיין אז די תהלים איז אויך א שטיקל ענין זענען דאך אויך דא די לומדות'דיגע
אבער לויט ווי דער הייליגער חתם סופר ''פשרה'' אין אן ענין וואס מ'קען נישט חלקים ,ווי די גמרא זאגט לגבי די מחיצות,
טענה'ט ,איז נישט ריכטיג צו גיין 'נאר' מיט בשלימות מקיים זיין אין ראש השנה און אז עפעס וואס איז א דופן לענין סוכה,
דעם מהלך .אפשר איז דאס אויך וויכטיג יום כיפור ,אבער מיט'ן תהלימ'ל קען מען הויא דופן לענין שבת ,און די זעלבע זאך
פשוט לעורר הלבבות ,אבער מ'דארף גיין עס יוצא זיין. פארקערט ,הויא דופן לענין שבת ,הויא
אוודאי מיט די אנדערע מהלך .מ'דארף דופן לענין סוכה ,אז שבת וואס טרעפט
איבערטראכטן אלע חסדים וואס ס'איז דער הייליגער חתם סופר אין א דרשה זיך אריין אין סוכות ווערט עס אן אנדערע
דורכגעגאנגען א גאנץ יאר .און אויב כ"ז אלול ,לערנט א זייער אינטערעסאנטע מין שבת ,די גאנצע שבת איז איין שטיק
מ'זעט עס נישט גענוג קלאר ,דארף מען פשט אין די באקאנטע גמרא אין מסכת סוכות ).ממילא אויב מ'האט שוין די צוויי
עפענען די אויגן און זיך מתבונן זיין בכל ראש השנה און מסכת ערכין :די מלאכי כבשים וואס מ'וועט יעדע יאר האבן ,האט
פרט ופרט .און אפילו ווען מ'הערט צרות, השרת פרעגן ,פארוואס זאגט מען נישט מען דאך יא אפילו קעגן די חסר שתים.
קען מען זיך מתבונן זיין אז די אלע אידן קיין הלל ראש השנה און יום כיפור? און אויב אזוי דארף מען נישט זיין דערשראקן.
וואס זענען צוריקגעהאלטן געווארן פון די תשובה אויף דעם איז ,אז ס'קענען
מיטמאכן די אלע צרות וואס זאל נישט דען זיין ספרי חיים וספרי מתים זענען האבן מיו בס''ד זייער א ''זיסע מהלך'',
זיין ,איז דאס אליינס א סיבה צו דאנקען פתוחין לפניו ,זאל מען גיין זאגן הלל? און די שרעק פון די אידן איז געווען פון די
דעם אייבערשטן יעדער איינער פאר זיך. די פשוט'ע פשט די גמרא מיינט דאך צו חסר שתים .און די חיזוק איז געווען ,און
איז סוף יאר א חיוב צו זאגן הלל על העבר. זאגן ,אז מ'עפנט דאך אויף ''ספרים '',און מיר וועלן טרעפן נאך צוויי ,מיר וועלן עס
יעדער מענטש איז אזוי דערשראקן ,ער טרעפן אין די שבת שבסוכות ,אבער דאס
ס'שטייט טאקע אין פסוק אין קאפיטל ווייסט נישט צו מ'וועט אים אריינשרייבן צו ארויסהאבן דארפסטו גיין מיט די יסוד
ס"ה" ,עטרת שנת טובתך" ,גייט ארויף אויף אין די ספרי חיים אדער חס ושלום אין די פון אתם נצבים היום ,וואס דער ''טאג''
די געוועזענע יאר ,ענדיגט מען דארטן צו אנדערע .און פון גרויס שרעק ,ווי קען מען האט אין זיך אזא כח אז אלעס וואס איז
"יתרועעו אף ישירו"" .יתרועעו" -מ'דארף נעמען די קוראזש צו גיין זאגן הלל? אין דעם טאג גייט מיט דעם מיט.
מתפלל זיין אויף די נייע יאר ,אבער מ'טאר
נישט פארגעסן "אף ישירו" -מ'דארף אויך
זאגן ,זינגען ,לויבן דעם אייבערשטן אויף
אבער דער חתם סופר איז נישט
צופרידן מיט די פשוט'ע פשט אין די
דעם תהלים'ל מיט די
די פארלאפענע יאר. גמרא ,ווי ער איז מדייק פון א פסוק אור פון ראש השנה
אז מ'דארף זאגן הלל ראש השנה ,אלץ
וועגן דעם טענה'ן די מלאכים אז הודאה על העבר .ס'איז דורכגעגאנגען דעם ענין וואס מ'האט דערמאנט אז
פארוואס זאגט מען נישט קיין הלל ראש א גאנץ יאר ,און מ'דארף דאך דאנקען ס'איז דא די חלק התפלות וואס איז א
השנה צו לויבן דעם אייבערשטן אויף דעם אייבערשטן אויף אלע חסדים פון הוספה אין די הייליגע טעג ,אנדערש ווי
גליון שיחתי -ג
טאטע ,און אויב ער דאוונט איינער אליינס, דורות ,אוודאי וואלט מען געדארפט זאגן די אלע חסדים וואס זענען געווען אין די
דעמאלטס קען ער דאך יא זאגן הלל .ער הלל צו לויבן דעם אייבערשטן אויף די אלע ''פריערדיגע'' יאר?
טייטשט פון דעם דער פסוק ,דוד המלך חסדים וואס איז דורכגעלאפן די פאריגע
האט געזאגטְ" ,יְ ׁׁשּו ָָּע ְְת ָָך ֱֱאֹל ִִֹהים �
ְּת�ַּׂשְּׂג�ֵּבִֵנִ י. יאר ,אבער וויבאלד אונז דאווענען נישט וואס איז די תשובה אויף דעם? די
ֲֲא ַַהְלְ ָלָ ה ֵׁש�ׁ ם ֱֱאֹל ִִֹהים ְּב�ִּׁש�ׁ יר" ,איך קען יא אליינס ,בשעת'ן דאווענען ארבעטן אונז תשובה אויף דעם איז "ספרי חיים וספרי
לויבן אפילו מיט הלל אויך ,ווייל ער האט צוזאמען מיט די אנדערע אפטיילונג, מתים פתוחין לפניו" .לערנט דער חת'ם
נישט קיינעם פון די עלטערן וואס מ'דארף מיט די נשמות שבגן עדן ,און זיי קענען סופר אז ס'מיינט צו זאגן אז יעדער מענטש,
מיטנעמען בשעת מ'איז אים דן. דאך נישט זאגן ''הלל'' .קענען אונז נישט ווען מ'איז אים דן ,ברענגט מען מיט מיט
זיי אויסשפילן אינמיטן דאווענען און זיי אים די גאנצע קשר וואס ער האט צו זיינע
לענינינו .מיר זעען פון דעם מורא'דיגן זאלן פארלירן די המשך .מ'קען דאך נישט פריערדיגע דורות .מ'איז דן דעם מענטש
חתם סופר ,די געוואלדיגע התקשרות מאכן אז זיי זאלן ארויספאלן פון די המשך לויט זיין שורש וואס ער איז מקושר צו
וואס מ'האט אין די טעג מיט די עלטערן, התפלה .האט מען נישט קיין ברירה ,און זיינע עלטערן ,ארויף ,ארויף ,ארויף .אלעס
אין די פריערדיגע דורות ,ווי אלעס ארבעט מ'קען נישט זאגן הלל פשוט ווייל זיי צוזאמען איז מען צוזאמען דן .דער חתם
צוזאמען .אבער מ'זעט דאך אויך ארויס קענען נישט מיטזאגן. סופר איז מסביר אז פאר א רשע ,פון איין
אין דעם חתם סופר די ענין ,ווי ווייט זייט איז עס אביסל א לימוד זכות ,אז וואס
ס'פאדערט זיך ,א יאר ענדיגט זיך ,פשוט צו ממילא טייטשט ער אזוי .די מלאכים ווילסטו פון אים אז ער האט געזינדיגט?
לויבן דעם אייבערשטן אויף אלעס וואס איז פרעגן ,פארוואס זאגט מען נישט קיין ער האט דאך א שורש של רשעים ,ממילא
דורכגעגאנגען .קען מען דאך אבער נישט הלל צו לויבן דעם אייבערשטן אויף אלע האט ער געהאט די עלטערנס כוחות וואס
זאגן קיין הלל ,ווי די גמרא זאגט .אבער א
חסדים? ענטפערט דער אייבערשטער האבן אים געצווינגען צו זינדיגן ,די זעלבע
קאפיטל תהלים ,איבערהויפט ווען מ'זאגט
''גאנץ תהלים'' ,זאגט מען דאך דארטן די זיי צוריק ,אויב ס'איז ספרי חיים און ספרי זאך ביי צדיקים ,ביי אידן וואס זענען יא
פסוקי הלל סייווי( .געווענליך אין די טעג מתים ,ס'מיינט די געשטארבענע וואס ערליך ,אויב מ'דערמאנט די אלע זכותים
וואס מ'זאגט יא הלל ביים דאווענען האט זענען שוין לאנג געשטארבן ,זענען פתוחין פון די אבות ,ברענגט עס ארויס אז ס'איז
מען איןזינען נישט יוצא צו זיין די הלל לפניו ,מ'איז דן צוזאמען די מענטשן אויף נישט אזא מורא'דיגע התפעלות פון זיינע
ביי תהלים אז מ'זאל קענען מאכן מיט א די וועלט צוזאמען מיט די דורות פריער, מעשים ,אז ער האט געהאט צוהו אבותיו,
ברכה ),אין די טעג קען מען איןזינען האבן קען מען נישט זאגן קיין הלל ,ווייל ''זיי'' און איינער וואס האט נישט געהאט
יא יוצא צו זיין די הלל וואס מ'קען נישט קענען עס נישט זאגן .און אז זיי קענען אזעלכע גרויסע עלטערן ,און דאך האט ער
זאגן כדי צו לויבן דעם אייבערשטן אויף עס נישט זאגן ,קענען ''מיר'' עס נישט זיך געשטארקט ,איז עס א גרעסערע לימוד
אלע חסדים .און בכלל איז דאך תהלים זאגן .ווי למשל ,א ציבור אידן וועלן וועלן זכות .אזוי קוקט מען אויף יעדן מענטש,
אזא מין צוזאמשטעל פון לויבן און בעטן זאגן צוזאמען אז א געוויסע פיוט אדער א מ'נעמט מיט זיינע עלטערן צוזאמען מיט
אויף איינמאל .ממילא אפשר די נישט תפלה ,אויב האלב פון די בית המדרש האט אים ,און מ'איז אלעס דן צוזאמען.
לעבעדיגע וועלן עס נוצן פאר א חלק נישט אין זייער מחזור דעם תפלה אדער
התפלה ,אבער די לעבעדיגע קענען דאך דעם פיוט ,קען מען עס נישט זאגן ,ווייל אויב מ'נעמט מיט די עלטערן צוזאמען
איןזינען האבן די חלק ההודאה .איז די וואס וועט די אנדערע האלב בית המדרש ביים משפט'ן ,דארפן דאך די נישט
תהלים'ל די ''בעסטע אויסוואל'' פאר אזא טון? אזא מין בחינה מיינט די גמרא ,אונז לעבעדיגע נשמות אויך מתפלל זיין ראש
זמן ,וואס מ'דארף אזוי סאך בעטן און אזוי דאווענען מיר נישט אליין ,אונז דאווענען השנה .זאגט דער חתם סופר ,מ'טרעפט
סאך דאנקען אויף אלעס וואס איז געווען,
מיר צוזאמען מיט די ספרי מתים ,און זיי אזא זאך אז נישט לעבעדיגע ''דאווענען''
צו מקיים זיין "יתרועעו" ,מתפלל זיין אויף
קענען נישט זאגן קיין הלל ,קענען מיר צום אייבערשטן ,אבער מ'טרעפט נישט
וואס ס'קומט ,און "אף ישירו" לויבן אויף א
תהלים'ל .דאס איז די בעסטע דבר השוה אויך נישט זאגן. אזא זאך אז נישט לעבעדיגע זאלן ''לויבן''
''לכל'' נפש ,פאר די נפשות החיים והמתים. דעם אייבערשטן .מ'דארף מחלק זיין
מיט א תהלים'ל קען מען אנקומען די פירט אויס דער הייליגער חתם סופר צווישן תפלה און הלל .תפלה טרעפט
בעסטע אויסצופירן די עבודה פון די טעג. מיט א טייטש אז דוד המלך ,ווען ער האט מען יא ביי די נשמות וואס לעבן שוין
געדאוונט ראש השנה ,האט ער יא געקענט נישט ,אבער דער ענין פון הלל ,זאגט דאך
כח פון ''זאגן זאגן הלל ,ווייל ביי אים איז נישט געווען
וואס דן צו זיין זיין טאטן ישי .ישי איז דאך
דער פסוקֹ" ,לֹא ַַהֵּמ�ּ ִִתים ְיְ ַַהְלְ ל ּּו ָיָ ּּה" .איז
ממילא דער פשט איז אזוי :וואלטן אונז
גאנץ תהילים'' געווען ''מת בעטיו של נחש'' ,ער האט געשטאנען ראש השנה און געדאוונט ,און
נישט געהאט קיין שום שייכות מיט קיין ס'וואלט געווען נאר אונז אליינס זענען די
א שיינע מהלך קען זיין אפצולערנען עבירה ,האט דוד המלך זיך געטראפן ראש וואס דאווענען ,אן קיין פארבינדונג מיט די
די כח פונעם תהלים'ל ,טאקע לויט די השנה דאווענען איינער אליינס ,אהן זיין אבות ,מיט די עלטערן אין די פריערדיגע
ד -גליון שיחתי
ניין און פערציג ,וויפיל קומט אויס אלעס השנה זאל מען ליינען די תוכחה .און שבת וואכעדיגע סדרה פון דעם רש"י אז די
צוזאמען? הונדערט זיבן און פערציג! דאס נאכדעם ,די ''נצבים וילך'' איז געמאכט אידישע קינדער שעפן פון דעם א כח
איז דאך פונקטליך די חשבון פון די פסוקי געווארן ,ווי תוספות זאגט ,צו מפסיק נישט צו פארלוירן ווערן חס ושלום פון
מזמורי תהלים ,לויט דעם ירושלמי .דארף זיין צווישן די תוכחה און די נייע יאר .די די שרעקעדיגע קללות.עס איז דא א
מען יעצט בארואיגן אידישע קינדער. תוכחה איז דאך אזא סארט זאך וואס באקאנטע טייטש וואס איז מקובל פון
ביסטו אזוי דערשראקן געווארן פון די אלע כפשוטו זעט עס אויס עפעס וואס מ'וויל כמה צדיקים .דער הייליגער אגרא דפרקא,
תוכחות? ווער נישט אזוי דערשראקן ,איך אוועקווארפן ,וואס מ'וויל פטור ווערן ברענגט עס "קיבלתי"( ,ער ברענגט נישט
האב אן עצה פאר דיר ,נעם דעם תהלים'ל. פון דעם .דאס איז איין ענין פון מולל פון קיין נאמען דוקא פון וועלכן צדיק),
וועסט אויסזאגן גאנץ תהלים ,וועסטו זיין ,אפצורייבן די שאלעכץ און ווארפן אז די עצה צו קענען ממתיק זיין אלע
אויפטון צוויי זאכן .וועסט אויפטון איין די שאלעכץ צו מיסט .אבער לויט ווי די דינים ,מבטל זיין אלע קללות ,איז די כח
בחינה פון מי ימלל גבורות ה' ,אז מ'וועט ספרים הקדושים זענען מגלה ,ווי ס'שטייט פון אויסזאגן גאנץ תהלים .ס'איז מרומז
צורייבן די שאלאכטץ ,מבטל זיין אלע אין זוהר הקדוש ,איז דאס נישט נאר עפעס אין פסוק" .מי ימלל גבורות ה'"" ,ימלל"
קללות ,אלע דינים .אבער נישט נאר דאס, וואס מ'וויל פטור ווערן ,ס'איז נישט נאר איז א לשון פון צורייבן ,אזוי ווי די לשון
אויך די צווייטע פשט ,מי ימלל גבורות "תכלה שנה וקללותיה" ,נאר אדרבה המשנה אין מסכת ביצה'' ,מוללין,מלילות'',
ה' ,מ'וועט צורייבן די גבורות ,אפשיילן מ'וויל ארויסברענגען די באהאלטנקייט, מ'צורייבט די זאנגען .ווער וויל צורייבן און
די קליפה ,און גאר טרעפן די פרי ,און די די באהאלטענע כוחות וואס בעצם איז צוברעקלען די גבורות ה' ,די שווערע דינים,
גאנצע תוכחה וועט זיין די גרעסטע מקור עס אוצרות פון ברכות .ממילא לויט איז די עצה אויף דעם "ישמיע כל תהלתו".
הברכות .אין גאנץ תהלים איז די גרעסטע דעם איז דא די צווייטע ענין פון צורייבן ער זאל זאגן ''גאנץ תהלים '',אז מ'זאגט
תכלה שנה וקללותיה ,און די שטערקסטע די שאלאכטץ ,אז מ'זאל אנקומען צו די גאנץ תהלים מתחלתו ועד סופו ,איז מען
כח פון תחל שנה וברכותיה. פנימיות .מ'זאל נאך ארויסגיין מיט רווח, ''מולל'' מ'טוהט ''צורייבן'' די גבורות.
אז די גאנצע זאך זאל זיין איין כח גדול פון
מיט'ן זיין יעקב'ס כח א מקור הברכה ,צו קענען טרעפן די אלע באמת ,דער ענין פון מוללין מלילות,
ברכות וואס ליגן אין דעם. צורייבן די דינים ,קען מען אפשר אפטייטשן
מען קען עס נאך שטערקער אויף צוויי וועגן .וואס מיינט מוללין
ארויסברענגען מיט דעם ,אז מען זעט וועלן מיר זען יעצט מיט'ן אייבערשטנ'ס מלילות? אז מ'וויל צורייבן די שאלעכץ,
ספעציעל אז מען רעכנט דא די מספר פון הילף די גרויסע כח פון ''אויסזאגן גאנץ אז די שאלעכץ זאל אוועקפאלן און מ'זאל
שנותיו של יעקב אבינו .ווייל ביי יעקב תהלים'' .ווייל די תהלים'ל איז ממש קענען צוקומען צו די אינעווייניג .ממילא
אבינו טרעפט מען במיוחד די כח פון אוועקגעשטעלט אינגאנצן לויט די ענין לגבי די חלק פון די ''שאלעכץ'' איז ''מולל
איבערדרייען קללה לברכה. פון די תוכחה ,דאס ארויסברענגען מיט א זיין'' עפעס וואס מ'צורייבט און מ'ווארפט
כח פון ברכות. עס אוועק .אבער מ'קען גיין נאך א וועג,
אין פרשת תולדות ,ווען יעקב אבינו מ'איז מולל מלילות ,מ'צורייבט די זאנגען
האט מורא געהאט אז אויף דעם וואס ער דא קומען מיר צו צו די ווערטער פון כדי אנצוקומען צו די אינעווייניגע חלק פון
האט אויסגענארט דעם טאטן ,והבאתי הייליגן חתם סופר ,די ערשטע שטיקל אין דעם .מ'וויל אנקומען צו די פרי אליינס,
עלי קללה ולא ברכה ,האט די מאמע איהם פרשת נצבים .דער חתם סופר גייט מיט און דאס וועט מען עסן ,און הנאה האבן.
געזאגט :בארואיג דיך ,ס'וועט גארנישט די יסוד וואס תוספות ברענגט אין מסכת ממילא ,לגבי די ענין פון ''גבורת ה''' קען
געשען .און דערווייל ,דעמאלטס האט מען פסחים פון ירושלמי ,אז תהלים האט 147 אויך ווערן ארויסגעברענגט ביידע וועגן.
באקומען די שטערקסטע ברכות פון ויתן קאפיטלעך ,אזויווי די צאל יארן פון יעקב ווען מ'רעדט דירעקט פון די גבורות ,איז די
לך ,וואס יעדע מוצאי שבת הייבט מען דאך אבינו .מ'מוטשעט זיך וויאזוי עס שטימט ציל פון ''ימלל '',צורייבן און אוועקווארפן,
אן מיט די ברכות .איז יעקב אבינו געווען די חשבון .אבער אזוי איז מקובל אז די ס'זאל נישט בלייבן גארנישט .אבער מ'קען
דער יסוד אז ווען ס'איז דא א ''פחד'' פון מספר פון די מזמורי תהלים זענען קעגן די אבער אויך ארויסברענגען די צווייטע
עפעס פון א ''קללה '',איז נישט נאר ס'איז 147יארן פון יעקב אבינו. חלק ,מ'וויל צורייבן די שאלעכץ ,ווייל
נישט קיין קללה ,נאר ס'איז די שטערקסטע מ'וויל טרעפן די פרי פון אינעווייניג ,די ציל
ברכה. רש"י ברענגט אז די אידן האבן געהערט איז צו טרעפן די ''גוטע חלקים'' וואס זענען
די 98קללות פון פרשת כי תבא ,און באהאלטן ,אז ס'זאל נתגלה ווערן.
דאס ברענגט דאך רש"י אין פרשת אויך האבן די אידן געהערט די 49פון
בלק אויפ'ן פסוק ''מה אקב לא קבה פרשת בחוקותי ,האבן זיי זיך מורא'דיג די צוויי בחינות פון צורייבן די גבורות,
קל '',אז מ'זעט ביי אידישע קינדער אז דערשראקן .וואס איז די עצה אויף דעם? איז ממש די ענין וואס מ'רעדט יעצט,
אפילו דעמאלטס ווען זיי וואלטן אפשר האסט א פחד פון אכט און ניינציג מיט וואס מ'האט קובע געווען אז פאר ראש
גליון שיחתי -ה
ארויסברענגען די גוטע פירות ,מ'וועט תהלים קעגן די יארן פון יעקב אבינו ,און געדארפט באקומען א קללה ,באקומען
טרעפן אלע ברכות .אבער ס'איז דאך ''חסר למעשה האבן מיר היינט 150קאפיטלעך. זיי עס נישט ,ברענגט רש"י די משל אזוי
שתים'' ,וואס וועט זיין מיט די צוויי" ,גם כל און וויאזוי שטימט די חשבון? איין חלק ווי ביי יעקב אבינו איז ער געקומען צו זיין
חלי וכל מכה" ,וואס וועט זיין מיט דעם? צו פארגלייכן די חשבון איז באקאנט ,די טאטן ,וכשנכנס אביהם במרמה אצל אביו
אויף דעם איז די תשובה אז פונקט ווי ס'איז גמרא זאגט שוין אז אשרי און למה רגשו היה ראוי להתקלל ,און דערווייל שטייט גם
דא צוויי קללות וואס זענען אזויווי זייטיג, הייסט איין קאפיטל .האלט מען שוין ביי ברוך יהיה .זעט מען דאך ביי יעקב אבינו
זיי זענען נישט אין די המשך פון אלעס, .149אבער וואס וועט זיין מיט די איבריגע די כח ,איז דאך הערליך געבינדן מיט דעם
"אשר לא כתוב בספר התורה הזאת", צוויי? גייט דער מעשה רוקח (פרשת ויחי) וואס מ'האט פריער דערמאנט אז די כח פון
האבן מיר צוויי ספעציעלע קאפיטלעך מיט א מהלך וואס דער אבן עזרא ברענגט ביטול הקללות ליגט אין די שעפסעלעך,
''ממש פאר דעם'' .מיר האבן אויך אין אין די הקדמה צו תהלים ,אז ס'זענען דא לויט ווי רש"י ברענגט אויך אין פרשת
תהלים צוויי קאפיטלעך וואס זענען 'יא' צוויי קאפיטלעך תהלים וואס זענען נישט פנחס אז די דריי בחינות פון פרים אילים
און 'נישט' אין תהלים" .מזמור לאסף" געזאגט געווארן דעמאלטס צוזאמען מיט כבשים ,איז דאך די אברהם ,יצחק ,יעקב,
און "על נהרות בבל" ,זענען זיי דאך ממש אנדערע קאפיטלעך תהלים ,נאר ס'איז און כבשים איז יעקב .די יארן פון יעקב
מכוון .אין די תורה איז דא צוויי אזעלכע געזאגט געווארן שפעטער( .דער אבן עזרא אבינו איז מעורר די כח פון יעקב אבינו,
''חדר שני'דיגע'' ווערטער ,אזעלכע צוויי בלייבט נישט מיט דעם ער איז מפלפל אז מען האט נישט מורא פון א קללה,ווייל
זייטיגע קללות ,און אין תהלים איז דא צוויי שטארק אין די גאנצע ענין ,אבער אזא עס ווערט גם ברוך יהיה ,און די כח פון
אזעלכע זייטיגע קאפיטלעך .איז ממילא, מהלך ברענגט דער אבן עזרא). יעקב אבינו זענען די ''כבשים'' פון יום טוב
אז מ'זאגט דורך דעם גאנצן תהלים ,מיט סוכות ,וואס איז מהפך אלע קללות ,אז
די קאפיטלעך צוזאמען איז מען אינגאנצן וועלכע צוויי קאפיטלעך? די ביידע ס'ווערט פאר אידישע קינדער נאר ברכות
מסודר. קאפיטלעך וואס רעדן מיט אזא אפנקייט און השפעות טובות ,און דאס אלעס כאפט
וועגן די חורבן בית המקדש .די קאפיטל מען זיך אן מיט'ן תהלים'ל ,די שנותיו של
אידישע קינדער קענען זיין מיט א ע"ט פון "באו גוים בנחלתך" ,און קאפיטל יעקב אבינו.
רואיגקייט ,מיט א שטארקייט ,אז אלעס קל"ז ,פון "על נהרות בבל" ,די זענען
וועט נמתק ווערן לטובה ,ווייל אפילו אויף
די ''זייטיגע ווערטער'' אין די תוכחה איז
שפעטער נתחבר געווארן דורך די וואס וועט זיין מיט
אויך דא ''זייטיגע קאפיטלעך'' תהלים,
משוררים ,און ס'איז צוגעלייגט געווארן
צו תהלים( .פארשטייט זיך אז מ'דארף
די ''חסר שתים''
און הכל על מקומו יבוא בשלום וועט עס עס קענען אפלערנען מיט די ריכטיגע
האבן די ריכטיגע שלימות ,און אלעס וועט קלארקייט וואס דאס מיינט ,אבער אזוי יעצט דארף מען צוקומען ,צו דעם וואס
בטל ווערן ,אלע קללות ,און ס'וועט נאר ברענגט דארטן די מעשה רוקח) קומט דאך מ'האט געשמועסט פריער אז די אידן
זיין פאר אידישע קינדער כולו ברכות מיט אויס אזוי ,אונז האבן מיר היינט הונדערט האבן מורא געהאט פון די ''חסר שתים''.
די ריכטיגע אמונה ,אין דעם כח פונעם פופציג קאפיטלעך תהלים .באמת איז וואס מיינט עס צו זאגן?קען זיין פשט,
תהלים'ל פון "ישמיע כל תהלתו". עס נאר הונדערט ניין און פערציג ,ווייל מ'האט טאקע געהאט די ריכטיגע אמונה
אשרי און למה רגשו איז איינס .און פון די אז די כח התהלים וועט מסדר זיין די אלע
מעשה פון ר' הונדערט ניין און פערציג האבן מיר צוויי קללות .אבער מ'האט דאך פונקטליך קמ'ז
אמנון בארואיגט קאפיטלעך וואס איז נישט עכט א חלק קאפיטלעך תהלים קעגן די אלע קמ'ז
פון תהלים אייביג געווען ,דאס איז אזויווי קללות .ממילא וואס וועט זיין מיט די חסר
זייטיגע קאפיטלעך וואס זענען אינדרויסן שתים? די צוויי קללות וואס זענען נישט
אפשר קען מען צולייגן א רמז ,אויף די נכלל אין די חשבון ,מיט וועלכע ''קאפיטל
פון די געווענליכע סדר פון תהלים ,אבער
כח פון די פסוקי תהלים ,די מספר ,147אז תהלים'' וועט מען ארבעטן ,זיי צו מסדר
ס'איז געווארן א חלק פון תהלים.
דאס איז ממש אלעס מבטל אלע תוכחות. זיין(.עיי'ש בחת'ם סופר ע'פ דרכו בקודש)
לויט די מעשה רוקח האבן מיר א
איינע פון די ''שרעקעדיגסטע
מורא'דיגע תשובה אויף די שאלה וואס קען מען אפשר זאגן אז די תשובה אויף
שטיקלעך'' פון די דאווענען ראש השנה
יום כיפור איז דאך די ''ונתנה תוקף'' .דארט אידישע קינדער האבן געשריגן .זאגן די שאלה גייט מיט דעם מהלך פון דעם
זאגט מען דאך ארויס ווי שרעקעדיג ס'איז אידישע קינדער אזוי :אונז זענען מיר שוין הייליגן מעשה רוקח,לויט דעם וועט אלעס
די יום הדין ,ווי אלעס ווערט אריינגענומען בארואיגט געווארן ,מיר האבן געהערט זיין נפלא מאוד.
אין חשבון אויף אזא פחד'יגע אופן .אבער אלע קללות ,פיין ,האבן מיר דאך א תהלים
מ'טאר נישט בלייבן ביי די שרעק .די פאר דעם" ,מי ימלל גבורות ה' ישמיע דער מעשה רוקח שטעלט זיך אויף
''חסידים'' האבן נישט ליב געהאט ,אז כל תהלתו" ,מ'וועט צורייבן די קללות, דעם ענין אז מ'רעכנט 147קאפיטלעך
ו -גליון שיחתי
געווער ,די כח התהילים .בפרט ,אז דער און דערווייל איז פארקערט ,ער איז גאר מ'מאכט די גאנצע ראש השנה אז ס'זאל
ענין פון תהילים וואס האט שייכות צו די צוגעקומען יענע יאר צו א גרויסע הצלחה בלייבן די שרעק פון די ונתנה תוקף .וויאזוי
מספר פון קמ'ז ווייל דאס ווייזט דאך אז און א גרויסע עשירות .שפעטער איז ער איז מען עס מיישב אביסל?
אלע צרות ,אלע דינים ,אלע גבורות וואס צוריקגעקומען צום הייליגן לובלינער ,און
איז נאר דא אין די תוכחה ,ווערט דאך אלעס זיי האבן געשמועסט וועגן דעם ענין ,אז דא מ'זעהט א זעלטענע זאך וואס איז כמעט
איבערגעדרייט דא לטובה. האט דער רבי געזאגט אז ער זעט אויף אים נישט דא ביי אנדערע פלעצער .אז די
אז ער וועט נעבעך אלעס פארלירן דאס מחזורים ,ברענגען אראפ די גאנצע מעשה
דאס צו דערמאנען פאר'ן איד ''בדרך יאר ,און דערווייל איז ער נאר צוגעקומען פון ונתנה תוקף ,אז ס'איז נתחבר געווארן
רמז'' ברענגט דער מחזור די מעשה פון ר' צו א גרויסע עשירות. דורך רבי אמנון פון מאגענצא ז'יע .בדרך
''אמנון'': רמז ,בדרך התבוננות ,קען מען אפשר זאגן
האט אים דער הייליגער לובלינער וואס די 'מעשה'' אין ''מחזור'' לערנט אונז:
פרשת וירא ,דארט איז דאך די קריאה געפרעגט" ,וואס האסטו געטון נאכדעם
פון ראש השנה פון די עקידה ,האט קמ'ז וואס איך האב דיר פארציילט די זאך? סתם ווי באקאנט פלעגט דער הייליגער רבי
פסוקים .און דער בעל המסורה געבט א ביסטו געבליבן אזוי און אנגענומען די מצב פון לובלין ז'יע יעדע יאהר ראש השנה
סימן אויף דעם "אמנון" .אמנון באטרעפט מיט א צעבראכן הארץ?" זאגט ער" ,ניין, אדער מוצאי יום כיפור ,זאגן פאר די גרויסע
קמ'ז .אז מ'שטייט ראש השנה ,און די קאפ איך בין אריינגעגאנגען אין א שטוב און איך תלמידים ,די מקורבים ,וויאזוי ס'איז
ליגט אין ''פרשת וירא'' ,מ'זעט דאס ווארט האב זיך אויסגעוויינט פאר'ן אייבערשטן, ארויסגעגאנגען זייער משפט ,וואס האט זיי
"אמנון" ,מעג מען זיך דערמאנען פון די איך האב מתפלל געווען ס'זאל זיך טוישן". אנגעשריבן אויף די יאר וואס קומט .ס'איז
מספר הונדערט זיבן און פערציג .וואס איז האט דער הייליגער חוזה פון לובלין געווען איין יאר וואס זיין גרויסן תלמיד,
די מספר פון די ''קאפיטלעך תהלים'' ,דייקא געזאגט" ,פון אויסוויינען ,פון דעם האבן מיר דער הייליגער רבי ר' בונ'ם פון פשיסחא
אויף דעם אופן הרמז וואו די תהלים איז נישט גערעדט .איך האב נאר געזען די פסק ז'יע וואס אין די יונגע יארן איז ער דאך
ממתיק אלע דינים לרחמים און צוברעכט דין פון הימל אזוי ווי ס'איז יעצט ,אבער געווען א סוחר ,האט אים דער הייליגער
אלע גבורות. מ'קען אלעמאל מתפלל זיין ,זיך אויסוויינען לובלינער געזאגט מוצאי ראש השנה ,אז
צום אייבערשטן ,און מיט אויסוויינען ,דאס פאר דיר איז פארשריבן געווארן דאס יאר
קען איך נישט זען .איך קען נישט זען וואס אז ''דו וועסט אלעס פארלירן'' ,דיין גאנצע
מ'פייערט טאקע אריין אין ונתנה תוקף מ'קען אלץ טוישן מיט אויסוויינען". פארמעגן ,דו וועסט ווערן א גרויסער יורד
מיט די גרעסטע פחד .אבער צו דעם ונתנה ל'ע .ווען רבי בונם האט געהערט אזעלכע
תוקף לייגט מען אבער צו גלייך "אמנון" ווערטער ,איז ער געווארן מורא'דיג
לענייננו ,מ'קען הערן אן ונתנה תוקף,
-געדענק ווער דער מחבר איז געווען, צעבראכן .און פארשטייט זיך אז פון
אלע שרעקעדיגע זאכן ,אבער מ'דארף
געדענק נאכאמאל "אמנון" ,געדענק ס'איז דעמאלטס און ווייטער האט ער מורא'דיג
אלעמאל געדענקען ,אונז האבן דאך אן
דא א תהלים'ל ,א הונדערט זיבן און פערציג, עצה אויף די אלע גזירות ,אונז קענען אסאך מתפלל געווען צום אייבערשטן אז
מ'קען אלעס איבערדרייען ,ימלל גבורת מיר זיך דאך אויסוויינען ,ס'איז דאך דא א דער אייבערשטער זאל אים אויפרעכטן,
ה' ,צורייבן די קללות ,און מאכן אלעס פאר תהילים'ל ,מיט א תהילים'ל קען מען זיך און צורייסן די גזירה.
ברכות .און מיט'ן אייבערשטנ'ס הילף און די אלעס אויסבעטן .בשעת וואס מ'זאגט
כח פון די תהלים וועט מען נאר איבערדרייען דעם ונתנה תוקף און מ'כאפט א פחד ,זאל די גאנצע השתלשלות איז אן אריכות,
אלע קללות און ארויסברענגען די פנימיות מען אלעמאל געדענקען ,מ'טאר נישט חס על כל פנים ,במשך די ווינטער האט זיך
פון די תוכחה ,אלע געוואלדיגע ברכות, ושלום אריינפאלן אין א מרה שחורה און א געמאכט אהער און אהין ,סך הכל איז
ותחל שנה וברכותיה. יאוש ,פארגעס נישט פון אונזער שטארקע געווען אז ער ''האט זיך צוריקגעכאפט'',
פאר הערות ,הוספות ,נדבות,
להאזין ולהתענג משיעורי קול שיחתי
שיעורים קצרים מדי יום ביומו
און באקומען דעם גליון אויפן ושיעורים מדי שבוע בשבוע
אימעיל:
אימעיל: אמעריקע605-477-5551 :
machonsichoosi@gmail.com
ארץ ישראל073-388-6653 :
טעלעפָאן:
ָ
605-477-5551,7 איירָאּפע44-333-070-6593 :
ָ
גליון שיחתי -ז
