gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

מיט א טיפערן בליק · MIT A TIFEREN BLICK — ראש השנה (2026-09-07)

מוציא לאור: מיט א טיפערן בליק · MIT A TIFEREN BLICK

שבוע: ראש השנה (2026-09-07)

מיט א טיפערן בליק · MIT A TIFEREN BLICK — ראש השנה (2026-09-07)

פתח את ה-PDF הורדה

‫אזוי אויך ווייסן מיר אז עס זענען פארהאן פארשידענע זאכן וואס‬ ‫מיר טוען כדי צו צומישן דעם שטן‪ .‬דורכאויס אלע טעג פון חודש‬ ‫מיט א טיפערן בליק‬ ‫אלול בלאזט מען שופר‪ ,‬אבער ערב ראש השנה בלאזט מען נישט‬ ‫ראש השנה תשפ"ז‬ ‫דאכטן‬ ‫קיין שופר כדי דער שטן זאל ווערן צומישט‪ ,‬עס זאל זיך אים ַ‬ ‫פארפּ ַאסט די‬ ‫אז עס איז שוין געווען ראש השנה און ער האט ַ‬ ‫די קלארקייט פון צומישן דעם שטן!‬ ‫געלעגנהייט מקטרג צו זיין אויף די אידן‪.‬‬ ‫בס"ד‬ ‫אויך איז באקאנט וואס די גמרא זאגט אין מסכת ראש השנה‬ ‫)ט"ז‪ (:‬פארוואס בלאזן מיר שופר צוויי מאל‪ ,‬איינס די תקיעות‬ ‫א גוטן טייערע חברים וידידים‪!..‬‬ ‫דמיושב וואס מ'בלאזט פאר מוסף‪ ,‬און דערנאך די תקיעות דמעומד‬ ‫מיר שטייען אצינד אין די ימי הרחמים והסליחות‪ ,‬די טעג אין‬ ‫וואס מ'בלאזט אויפן סדר פון מלכיות זכרונות ושופרות? די סיבה‬ ‫וועלכע עס דערנענטערט זיך דער גרויסער און הייליגער יום טוב‬ ‫דערצו איז "כדי לערבב את השטן" צו צומישן דעם שטן‪ .‬ווי רש"י‬ ‫ראש השנה‪ .‬לאמיר זיך אביסל מתבונן זיין און פארטיפן אין די‬ ‫איז מסביר אויפן ָארט אז ווען דער שטן זעהט ווי שטארק אידן האבן‬ ‫מהות פון אונזער עבודה אין ראש השנה‪.‬‬ ‫פארמערן תקיעות( ווערט ער צומישט און‬ ‫ליב די מצוות )און זיי ַ‬ ‫דערשראקן און ער פארלירט זיין כוח צו קענען מקטרג זיין‪.‬‬ ‫צום ערשט איז כדאי מקדים צו זיין אן ענין פון וועלכע מיר האבן‬ ‫רגאנגענהייט‪ ,‬ראש השנה איז דא א מצוה‬ ‫פא ַ‬‫שוין גערעדט אין די ַ‬ ‫תוספות דארט ברענגט בשם דער ירושלמי‪ ,‬וויבאלד ס'שטייט אין‬ ‫צו זיין פרייליך‪ ,‬איבערהויפט ווי מיר לערנען אין די פסוקים פון‬ ‫יִתּ ַקע‬ ‫פסוק לעתיד לבא אויף די גאולה שלימה "וְ ָהיָ ה ַבּיוֹם ַההוּא ָ‬ ‫פארגעליינט די תורה‬ ‫ספר נחמיה )ח' ט'( ווען עזרא הסופר האט ָ‬ ‫שׁוֹפר גָ דוֹל" דעריבער ווען דער שטן הערט תקיעת שופר ווערט‬ ‫ְבּ ָ‬ ‫אום ראש השנה פאר די אידן וואס זענען ארויפגעקומען פון גלות‬ ‫ער אביסל דערשראקן אז אפשר איז שוין געקומען די גאולה און עס‬ ‫בבל‪ ,‬די אידן זענען געווארן שטארק צובראכן און טרויעריג ביי‬ ‫דאך האט ער נאכנישט‬ ‫איז געקומען זיין צייט אונטערצוגיין‪ָ ,‬‬ ‫זיך זעענדיג אז זיי האבן געזינדיגט און נישט מקיים געווען די זאכן‬ ‫אינגאנצן מורא‪ ,‬אבער ווען ער הערט אז אידן נעמען זיך בלאזן א‬ ‫בוֹכים ָכּל ָה ָ*ם ְכּ ָשׁ ְמ ָ*ם ֶאת ִדּ ְב ֵרי‬ ‫וואס שטייען אין די תורה‪ִ ,‬כּי ִ‬ ‫צווייטע מאל‪ ,‬דעמאלטס ווערט ער שוין אינגאנצן צומישט און ער‬ ‫תּוֹרה‪ ,‬ביז נחמיה און עזרא האבן זיי געמוזט בארואיגן און‬ ‫ַה ָ‬ ‫קען שוין מער נישט מקטרג זיין‪ .‬דער בעל המאור לערנט אז דאס‬ ‫יכם ַאל ִתּ ְת ַא ְבּלוּ וְ ַאל ִתּ ְבכּוּ" עס‬ ‫‪0‬ק ֶ‬ ‫"היּוֹם ָקד ֹשׁ הוּא ַלה' ֱא ֵ‬ ‫געזאגט ַ‬ ‫פאסירט ביי די תקיעה גדולה וואס מ'בלאזט צו סוף פון אלע‬ ‫איז א הייליגע טאג היינט צום באשעפער‪ ,‬זייט נישט טרויעריג און‬ ‫תקיעות‪ ,‬דעמאלטס ווערט דער שטן צומישט און ער טראכט אז‬ ‫וּשׁתוּ‬ ‫וויינט נישט‪ .‬עזרא הסופר זאגט ווייטער ְ‬ ‫"לכוּ ִא ְכלוּ ַמ ְשׁ ַמנִּ ים ְ‬ ‫ס'איז שוין געקומען דער 'שופר גדול' פון לעתיד לבוא‪.‬‬ ‫ַמ ְמ ַתּ ִקים וְ ִשׁ ְלחוּ ָמנוֹת ְל ֵאין נָ כוֹן לוֹ ִכּי ָקדוֹשׁ ַהיּוֹם ַל ֲאד ֹנֵ ינוּ וְ ַאל‬ ‫און צום לעצט‪ ,‬עס איז באקאנט דער טעם וואס ווערט געברענגט‬ ‫ֵתּ ָ* ֵצבוּ ִכּי ֶח ְדוַ ת ה' ִהיא ָמ ֻ*זְּ ֶכם" גייטס עסן גוטע מאכלים און זיסע‬ ‫אז דערפאר בענטשט מען נישט חודש תשרי‪ ,‬ס'איז נישט פארהאן‬ ‫געטראנקן און שיקט פּ ָארציעס פאר די ארימעלייט וואס האבן‬ ‫קיין 'שבת מברכים' אזויווי ביי יעדע אנדערע חודש‪ ,‬כדי צו צומישן‬ ‫נישט אויף סעודת יום טוב‪ ,‬ווייל עס איז א הייליגע טאג‪ ,‬און זייט‬ ‫דעם שטן און ער זאל נישט וויסן ווען ראש השנה איז‪.‬‬ ‫נישט טרויעריג‪ ,‬ווייל די פרייד פון השי"ת ‪ -‬די שמחה של מצוה‬ ‫פונעם יום טוב טוט אייך שטארקן‪.‬‬ ‫וואס איז דער ע‪‬ין פון צומישן דעם שטן און וויאזוי?‬ ‫שטייט דא בפירוש אז ראש השנה איז א זמן פון שמחה און א יום‬ ‫עס איז באקאנט די קושיא וואס אלע פרעגן‪ ,‬דער שטן איז נישט‬ ‫טוב‪ .‬וואס מען פארשטיין פשט דערפון‪ ,‬וואס באדייט די שמחה‬ ‫דאך א מלאך‬ ‫רנארן‪ ,‬ער איז ָ‬ ‫פא ַ‬‫קיין בשר ודם וואס מ'קען אזוי גרינג ַ‬ ‫דאך א יום הדין אין וועלכע השי"ת משפט‬ ‫ראש השנה? עס איז ָ‬ ‫נאר‪] .‬מו"ר הגאון רבי יצחק דוב‬ ‫פון הימל און ווייט פון א ַ‬ ‫די וועלט און איז גוזר גזירות אויף די צוקונפט‪.‬‬ ‫קאפעלמאן ראש ישיבת לוצערן זצ"ל האט אמאל געזאגט פשט‬ ‫רלאזן‬ ‫פא ָ‬‫פארשטייט זיך אז ס'איז דא אן ענין פון בטחון און זיך ַ‬ ‫אויף דעם וואס דער יצר הרע ווערט אנגערופן א 'מלך זקן וכסיל' א‬ ‫אויפן אייבערשטן‪ ,‬אבער וואס איז פשט פון די שמחה‪ ,‬אויף וואס‬ ‫פאקט‬ ‫נאריש? די ַ‬ ‫קעניג וואס איז אלט און נאריש‪ ,‬איז ער דען אזוי ַ‬ ‫פרייען מיר זיך?‬ ‫פארקערט אז ער איז גאנץ פיין מצליח אין זיין ארבעט‬ ‫דאך ַ‬ ‫ווייזט ָ‬ ‫‪1‬‬ ‫פארגעסט ווער ער איז באמת און וואס זיין תפקיד איז‪ ,‬ער‬ ‫ביז ער ַ‬ ‫נאר ווי מען מאכט‬ ‫און קומט ָאן גאר ווייט‪ ,‬ער איז גארנישט אזא ַ‬ ‫פאלט א‬ ‫פארגעסט זיינע אינערליכע כוחות און שטארקייט‪ ,‬און ער ַ‬ ‫ַ‬ ‫איהם?! נאר דער פשט איז‪ ,‬אז ער מאכט דעם מענטש פאר א‬ ‫קרבן פארן יצר הרע‪.‬‬ ‫כסיל! ער פאר זיך איז א גרויסע חכם און פארשטייט אן ֵ* ֶסק‬ ‫פאדרייט אונז א קאפ ביז‬ ‫זייער גוט‪ ,‬זיין שטארקייט איז אז ער ַ‬ ‫עס איז באקאנט די ווערטער פון חז"ל )סוכה נ"ב‪ (.‬לעתיד לבוא‬ ‫דער מענטש פארלירט זיין ריכטיגן שכל און מחשבה און ער ווערט‬ ‫מביא הקב"ה ליצר הרע ושוחטו כו' לצדיקים נדמה להם כהר‬ ‫נכשל אין א עבירה רח"ל[‪ .‬הכלל‪ ,‬וויאזוי קען מען צומישן דעם‬ ‫ולרשעים נדמה להם כחוט השערה‪ ...‬ווען משיח וועט קומען וועט‬ ‫שטן דורך די פעולות וואס מיר טוען‪ ,‬צו דען געדענקט ער נישט‬ ‫דאכטן פאר די צדיקים אז דער יצר הרע איז געווען א גרויסע‬ ‫זיך ַ‬ ‫פארי ָאר‪ ,‬פאר צוויי יאר צוריק‪ ,‬און פון אלע יארן‪ ,‬וויאזוי די‬ ‫פון ַ‬ ‫דאכטן אז ס'איז געווען נישט מער ווי‬ ‫בארג‪ ,‬און די רשעים וועט זיך ַ‬ ‫זאכן גייען?‬ ‫א דינע בענדל‪ .‬נו‪ ,‬ווער פון זיי האט א טעות און ווער איז גערעכט?‬ ‫דאך נישט זיין ביידע אמת‪ ,‬איז דער יצר הרע טאקע‬ ‫לכאורה קען ָ‬ ‫און בכלל דארף מען פארשטיין‪ ,‬פון וואו נעמט זיך אזא סארט‬ ‫ווי א גרויסע בארג‪ ,‬אדער ווי א קליינע בענדל?!‬ ‫עבודה פון צומישן דעם שטן? וואו טרעפן מיר אזא געדאנק אז‬ ‫ס'איז דא אן ענין צו צומישן דעם שטן? מיר ווייסן אז מיר דארפן‬ ‫בדרך אפשר קען מען זאגן אז ס'איז ביידע אמת‪ .‬דער יצר הרע‬ ‫זיך שטארקן אויף איהם‪ ,‬מיר דארפן איהם מנצח זיין און זיך‬ ‫טאקטיק‪,‬‬ ‫קומט צומישן דעם מענטש און באנוצט זיך מיט א פשוט'ע ַ‬ ‫דערהייבן העכער ווי איהם‪ ,‬לעתיד לבוא וועט דער אייבישטער‬ ‫זאכן וואס זענען באמת גרויס און חשוב מאכט ער אויסזעהן קליין‬ ‫אינגאנצן מבטל זיין און שחט'ן דעם שטן‪ ,‬אבער וואו טרעפט מען‬ ‫און מינדערוויכטיג‪ ,‬און נישטיגע קלייניגקייטן מאכט ער אויסזעהן‬ ‫אזא ענין פון איהם 'צומישן'? וואס באדייט עס‪ ,‬און וואס לערנט‬ ‫שטארק אויפגעבלאזן און גרויס‪.‬‬ ‫עס אונז?‬ ‫די "צדיקים נדמה להם כהר" זיי וועלן וויינען פון התרגשות ווען זיי‬ ‫וועלן משיג זיין ווי גרויס און ווי חשוב און ווי הייליג יעדע ביסל‬ ‫א בארג אדער א בע‪‬דל ‪ -‬יעדעס מאל א‪‬דערש‬ ‫התגברות איז געווען‪ .‬דער יצר הרע איז געקומען בשעתו און זיי‬ ‫אז מיר וועלן זיך מתבונן זיין אין די אלע ענינים‪ ,‬קענען מיר‬ ‫פראבירט אפצוקילן‪ ,‬זאגענדיג‪ ,‬נע‪ ,‬וואס וועט שוין זיין אז דו וועסט‬ ‫בסייעתא דשמיא דערהערן דא א גאר טיפע יסוד‪.‬‬ ‫זיך מתגבר זיין? עס איז נישט מער ווי א חוט השערה‪ ,‬עס האט‬ ‫נישט קיין חשיבות‪ ,‬קיינער קימערט זיך נישט דערוועגן‪ ,‬עס מאכט‬ ‫מיר ווייסן אז די פנימיות פון יעדער איד איז ריין און וואויל‪ ,‬א איד‬ ‫גארנישט אויס! אפילו אויב דו וועסט זיך שטארקן‪ ,‬וועסטו נישט‬ ‫וויל נישט זינדיגן און וויל נישט זיין שלעכט‪ ,‬ווי אלע ספרים‬ ‫קיין סאך פארדינען פון דעם‪ ,‬עס לוינט זיך נישט משקיע צו זיין‬ ‫הקדושים זענען מאריך דערין‪ ,‬און אזוי פסק'ענט דער רמב"ם‬ ‫כוחות אין דעם‪ ...‬אבער לעתיד לבוא‪ ,‬ווען זיי וועלן צוריקקוקן‪ ,‬וועלן‬ ‫להלכה )הלכות גירושין פ"ב ה"כ( אז די פנימיות פון א איד איז‬ ‫זיי זעהן ווי גרויס און ריזיג דער בארג איז באמת געווען‪ .‬יעדע‬ ‫קיינמאל נישט שלעכט‪ ,‬עס מאכט זיך טאקע אז א איד‬ ‫ברעקל התגברות‪ ,‬יעדע ביסל מלחמת היצר וואס א איד האט‬ ‫פארזינדיגט זיך אמאל דורכדעם וואס דער יצר הרע האט זיך‬ ‫געהאלטן אויף דער וועלט‪ ,‬האט געהאט אזא ענדלאזע חשיבות און‬ ‫געשטארקט אויף איהם‪ ,‬אבער בעצם וויל דער איד זיין גוט‪.‬‬ ‫גרויסקייט אין הימל‪.‬‬ ‫וויאזוי קען דער יצר הרע זיך טאקע שטארקן אויף א איד און איהם‬ ‫דאגעגן די רשעים‪ ,‬זיי וועלן וויינען ווען זיי וועלן זעהן ווי דער יצר‬ ‫מכשיל זיין מיט עבירות? דער תירוץ איז ווי מיר האבן פריער‬ ‫הרע איז געווען נישט מער ווי א 'חוט השערה'‪ .‬דער יצר הרע האט‬ ‫דערמאנט‪ ,‬דער יצר הרע האט א ספעציעלע כוח צו מאכן דעם‬ ‫פארשפילט און איינגערעדט אויף יעדע דבר טוב אז ס'איז‬ ‫זיי טאקע ַ‬ ‫מענטש פאר א כסיל‪ ,‬ער מאכט דעם מענטש פאר א נ ַאר און ער‬ ‫נישט מער ווי א חוט השערה‪ ,‬ס'איז גארנישט ווערד ח"ו‪ ,‬און זיי‬ ‫קלארקייט‪ ,‬זיין ישוב הדעת‬ ‫ָ‬ ‫צומישט איהם‪ .‬ער נעמט אוועק זיין‬ ‫האבן זיך געלאזט איינרעדן‪ ,‬זיי האבן דאס אנגענומען למעשה‪.‬‬ ‫רשטאנד‪ ,‬ער מאכט אז אלעס זאל ווערן פארנעפלט‪ .‬פון‬ ‫ַ‬ ‫פא‬ ‫און ַ‬ ‫אדער צומאל האט דער יצר הרע זיי איינגערעדט אז ס'איז שוין‬ ‫פאקט‪ ,‬פון א שטיקל‬ ‫א קליינע טעות מאכט ער שוין א גרויסע ַ‬ ‫רפאלן און פארזינקען‬ ‫פא ַ‬‫סייווי צו א גרויסע בארג‪ ,‬זיי זענען שוין ח"ו ַ‬ ‫תאוה מאכט ער דעם מענטש שפירן אז ער 'מוז' עס טוהן‪ ,‬פון א‬ ‫ווייל זיי האבן געטוהן אזעלכע גרויסע עבירות‪ ,‬דערווייל וואלטן זיי‬ ‫דורכפאל מאכט ער א גאנצע נפילה‪ ,‬און אזוי ווייטער‪ .‬ער‬ ‫ַ‬ ‫מיט א 'קלייניגקייט' דאס געקענט מתקן זיין‪.‬‬ ‫צערודערט דעם מענטש און צומישט איהם מיט א בלבול המוחין‬ ‫‪2‬‬ ‫פרעמדן און איז גרייט צו גיין מיט איהם‪ ...‬שטייענדיג ביים טיר זאגט‬ ‫פארבלענדט די אויגן פון א מענטש‬ ‫דאס הייסט‪ ,‬אז דער יצר הרע ַ‬ ‫איהם דער עלטערער הצלה וואלונטיר‪" ,‬יעצט דריי דיך אויס און‬ ‫און איז איהם מבלבל מיט דמיונות און שקר‪ .‬פון א קליינע דינע‬ ‫זאג א גוטע נאכט פאר מאמי‪ ,‬ווייל אונז גייען ארויס"‪ .‬דער קינד‬ ‫בענדל קען ער אמאל מאכן א בארג‪ ,‬פון א גרויסע שווערע בארג‬ ‫גיבט זיך א דריי אויס‪ ,‬פלוצלינג געבט ער א לויף צוריק צו זיין מאמע‬ ‫קען ער מאכן א בענדל‪ .‬ער מאכט פון א טפל א עיקר‪ ,‬און פון א‬ ‫מיט איין אטעם‪ ,‬ער כאפט זיך ָאן אין איר שטארק און ער ברעכט‬ ‫פאקטן וואס‬ ‫עיקר א טפל‪ .‬ער רעדט איין פארן מענטש געוויסע ַ‬ ‫אויס אין א יאמערליכע געוויין‪.‬‬ ‫ברענגן איהם צו ייאוש און צובראכנקייט כדי ער דורכפאלן‪.‬‬ ‫דעמאלטס האט מען ענדליך געזעהן ווי דער קינד האט זיך‬ ‫ווען דער קי‪‬ד ערוועקט זיך צו זיין מאמע‬ ‫אויפגעוועקט‪ ,‬ער איז צוריקגעקומען צו זיך! וואס האט זיך‬ ‫ארויסגעשטעלט איז‪ ,‬אז ווארשיינליך האט אים דער קלאפ טאקע‬ ‫עס דערמאנט א שיינע מעשה וואס איז אונז אמאל אויסגעקומען‬ ‫זייער דערשראקן און געמאכט אביסל צומישט‪ ,‬בפרט ווען ס'איז‬ ‫צו הערן פון א הצלה מעמבער‪ ,‬וועלכער האט דערציילט אן‬ ‫געווארן אן אנלויפעניש פון פרעמדע מענטשן‪ ,‬יעדער שטייט ארום‪,‬‬ ‫אינטערסאנטע געשעעניש וואס ער האט בייגעוואוינט‪ .‬ער איז‬ ‫מען קוקט אויף איהם‪ ,‬ממילא איז ער געבליבן שטעקן אין עפעס א‬ ‫אמאל געווען אויף א הצלה רוף‪ ,‬ווען א קליין קינד איז‬ ‫דערשראקענעם מצב‪ .‬אבער ווי נאר ער האט זיך צוריקגעדרייט און‬ ‫אראפגעפאלן אסאך שטיגן‪ ,‬ער האט זיך אראפגעקוילערט פון א‬ ‫געזעהן זיין מאמע און געכאפט אז מ'וויל איהם אוועקנעמען פון איר‪,‬‬ ‫שטאק‪ ,‬און עס האט אויסגעזעהן אז דאס קינד האט זיך‬ ‫ָ‬ ‫הויכע‬ ‫איז ער געווארן צוטרייסלט‪ ,‬און פלוצלינג האט ער זיך געגעבן א‬ ‫שטארק צוקלאפט‪ .‬פאר א לאנגע וויילע איז דאס קינד געווען‬ ‫וועק אויף‪ ,‬ס'איז צוריקגעקומען צו איהם זיין נאטורליכע 'זיך' און‬ ‫רשלאפן‬ ‫ָ‬ ‫פא‬ ‫פאלן און איז געווען אזוי האלב ַ‬ ‫אונטערן רושם פונעם ַ‬ ‫זיינע געווענליכע געפילן‪ ,‬ביז ער האט זיך צעוויינט און אויסגעשריגן‬ ‫פּאניק ביי די‬ ‫רקלאצט‪ ,‬וואס האט אויסגערופן זארג און ַ‬ ‫ָ‬ ‫פא‬ ‫און ַ‬ ‫"מאמע"‪.‬‬ ‫געשאדט פארן קינד‪ ,‬און זיי‬ ‫ַ‬ ‫פאלן האט חלילה‬ ‫עלטערן אז דאס ַ‬ ‫האבן גערופן הצלה‪ .‬ס'איז געקומען צו גיין א וואלאנטיר‪ ,‬ער‬ ‫דער איד וועקט זיך אויף און איז זוכה צו קלארקייט‬ ‫הייבט ָאן צו באטראכטן דאס קינד‪ ,‬אבער ער קען נישט באשליסן‬ ‫ביי זיך אויב דאס קינד איז אינגאנצן 'ביי זיך' אדער נישט‪ .‬פון איין‬ ‫טייערע אידן‪ ,‬לאמיר אריינקלערן א מינוט און דערהערן אז ממש‬ ‫זייט האט דאס קינד רעאגירט ווען מ'האט גערעדט צו איהם‪,‬‬ ‫דאס איז אונזער מציאות אום ראש השנה! דער יצר הרע האט‬ ‫אבער פון די צווייטע זייט האט מען קלאר געקענט ָאנזעהן אויף‬ ‫טאקע א כוח פון צומישן דעם מענטש א גאנץ יאר‪ .‬ער‬ ‫פארגלייזט‬ ‫פארנעפּלטקייט‪ ,‬ער איז געווען היבש ַ‬ ‫איהם א געוויסע ַ‬ ‫אפשאצן‬ ‫ַ‬ ‫פארבלענדעט אונזערע אויגן‪ ,‬ער מאכט אונז נישט ריכטיג‬ ‫ַ‬ ‫און שטיל‪ .‬די מאמע האט געזאגט אז זיין התנהגות קוקט איר‬ ‫הארבקייט פון אן עבירה‪ ,‬אדער די‬ ‫דעם מצב‪ ,‬נישט שפירן די ַ‬ ‫נישט אויס גוט‪ ,‬ער איז נישט די זעלבע ווי געווענליך‪ .‬דער‬ ‫חשיבות פון א מצוה‪ .‬אבער ראש השנה איז דער זמן ווען א איד איז‬ ‫שלאסן אריינצורופן פאר הילף‪ ,‬ער‬ ‫בא ָ‬‫יונגערמאן פון הצלה האט ַ‬ ‫שאקל אויף‪ ,‬ער‬ ‫קלארקייט‪ ,‬דער איד געבט זיך א ָ‬ ‫ָ‬ ‫זוכה צו א‬ ‫האט געבעטן אז מ'זאל שיקן נאך א הצלה מעמבער וואס איז‬ ‫ערוועקט זיך פון זיין שלאף‪ ,‬ער גייט אין שול אריין‪ ,‬ער הילט זיך‬ ‫ערפארונג אין אזעלכע סארט פעלער‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫עלטער און האט מער‬ ‫איין און שטעלט זיך פארן מלך מלכי המלכים‪ ,‬און ער גיבט א שריי‬ ‫אויס הויעך "המלך"‪ .‬יענע רגע איז ער פונקט ווי דער קינד וואס‬ ‫כך הוה‪ ,‬מען האט אריבערגעשיקט אן עלטערע הצלה מעמבער‬ ‫ווארפט זיך אריין אין די הענט פון די מאמע‪ ,‬און הייבט‬ ‫לויפט און ַ‬ ‫האוונט אין אזעלכע פעלער‪ .‬יענער‬ ‫בא ַ‬ ‫א מומחה וואס איז בעסער ַ‬ ‫ָאן צו וויינען "מאמע"‪.‬‬ ‫איז געקומען‪ ,‬ער קוקט זיך אום‪ ,‬און וועלנדיג אויספראבירן דאס‬ ‫שאצן דעם מצב‪ ,‬גיבט ער א שטרעק אויס זיין‬ ‫קינד כדי אפצו ַ‬ ‫דאך דער רמב"ם אין הלכות תשובה אז די מטרה פון‬ ‫אזוי שרייבט ָ‬ ‫האנט צו דעם קליין קינד און ער זאגט איהם‪" ,‬קום‪ ,‬קום מיט מיר‪,‬‬ ‫שלאף‬ ‫ָ‬ ‫מצות תקיעת שופר איז צו 'אויפוועקן' א איד פון זיין טיפע‬ ‫לאמיר ארויסגיין אויף א שפאציר"‪ .‬דאס קינד‪ ,‬זייענדיג אזוי‬ ‫און פון זיינע שלעכטע מעשים‪ .‬ווי דער רמב"ם זאגט דארט‪ ,‬אז‬ ‫רקלאצט און פאר'חלומ'ט האט נישט געשטעלט קיין שום‬ ‫ָ‬ ‫פא‬ ‫ַ‬ ‫דאך האט‬ ‫כאטש די מצוה פון תקיעת שופר איז א גזירת הכתוב‪ָ ,‬‬ ‫ווידערשטאנד‪ ,‬נאר תיכף אויסגעשטרעקט א האנט און אנגעהויבן‬ ‫ַ‬ ‫עס אין זיך א רמז אז דער קול פונעם שופר קומט אויפוועקן דעם‬ ‫צו גיין מיט'ן הצלה מעמבער‪ .‬פארשטייט זיך אז דאס אליין ווייזט‬ ‫מענטש און שרייט אויס צו איהם "עוּרוּ יְ ֵשׁנִ ים ִמ ְשּׁנַ ְת ֶכם וְ נִ ְר ָדּ ִמים‬ ‫אז דער קינד איז נישט אינגאנצן ביי זיך‪ ,‬ער לאזט זיך פירן פון א‬ ‫‪3‬‬ ‫קלארקייט און מען ווערט צוריק 'זיך' אליינס‪ ,‬וויאזוי‬ ‫מען איז זוכה צו ָ‬ ‫ָה ִקיצוּ ִמ ַתּ ְר ֵדּ ַמ ְת ֶכם" אז ער זאל זיך אויפוועקן פון זיין שלאף און‬ ‫מען דארף באמת זיין‪.‬‬ ‫דרימל‪.‬‬ ‫נאך מער פון דעם איז מבואר פון הרה"ק דער בעל התניא זי"ע‬ ‫דער שטן ווערט צומישט פון זיך אליין!‬ ‫און פילע ספרים הקדושים‪ ,‬אז דער שופר גיבט ארויס א קול ָאן‬ ‫דערמיט גייען מיר א טריט ווייטער און מיר דערהערן א נייע טיפקייט‬ ‫קיין שום דיבורים אדער אותיות‪ ,‬א פשוט'ע געשריי וואס קומט‬ ‫אינעם ענין פון 'לערבב את השטן' וואס מיר האבן פריער געפרעגט‬ ‫ארויס פון די טיפענישן פונעם אידיש הארץ‪ .‬דער איד שטייט און‬ ‫וויאזוי פאסירט דאס? היתכן דער שטן ווערט נאך צומישט יעדעס‬ ‫ער בלאזט ארויס פון זיין עצם פנימיות‪ ,‬זיין טיפע ריינע נקודה‬ ‫יאר פון דאסניי‪ ,‬און בכלל וואס איז די עבודה צו צומישן דעם שטן?‬ ‫וואס איז קודש קדשים און באליבט ביי השי"ת‪ ,‬און דאס איז ווי‬ ‫א רוף וואס איז כביכול מעורר געוואלדיגע געגועים און ליבשאפט‬ ‫נאר ווי מיר לערנען דא קען זיין אז דאס איז בכלל נישט אן עבודה‬ ‫פון אבינו שבשמים‪ ,‬ווען ער הערט אט דעם באליבטן קול פון די‬ ‫אדער השתדלות פון אונזער זייט צו צומישן דעם שטן‪ ,‬עס איז נישט‬ ‫טיפענישן פון א אידישע נשמה‪.‬‬ ‫רהאן א מצוה צו גיין בקום ועשה און צומישן דעם שטן‪ .‬נאר דאס‬ ‫פא ַ‬‫ַ‬ ‫איז א מציאות וואס פאסירט פון זיך אליינס דורך אונזערע מעשים‪,‬‬ ‫דער קול שופר איז העכער פון יעדע סארט מענטשליכע קול‪ ,‬עס‬ ‫אז דער שטן ווערט צומישט! די רגע וואס א איד באקומט צוריק זיין‬ ‫איז לויטער און ריין‪ ,‬עס איז נישט מצומצם צו ווערטער אדער‬ ‫קלארקייט‪ ,‬ער כאפט זיך אויף פון זיינע ספיקות און צומישעניש און‬ ‫ָ‬ ‫שפראך‪ ,‬נאר עס איז א הייליגע רוף גלייך פון די נשמה וואס ווערט‬ ‫ַ‬ ‫ער ווייסט ווער ער איז‪ ,‬דאן ווערט דער שטן פון דעם צומישט‪ ,‬ער‬ ‫ערוועקט און דערנענטערט צוריק צום אייבישטער‪ .‬די אלע בלבול‬ ‫פארלירט זיין שטארקייט‪ .‬ווייל זיין גאנצע‬ ‫ווערט בטל ומבוטל און ַ‬ ‫המוחין און שטרויכלונגען וואס דער יצר הרע האט אנגעברענגט‬ ‫כוח איז צו ברענגען דעם איד צו צומישעניש‪ ,‬צו מאכן דעם איד‬ ‫פאלט יעצט אוועק‪ ,‬און דער איד ווערט‬ ‫א גאנץ יאר‪ ,‬דאס אלעס ַ‬ ‫פאר א כסיל‪ ,‬אבער אין די רגע וואס דער איד וועקט זיך אויף און‬ ‫לאנגט און וואס ער‬ ‫בא ַ‬ ‫קלאר ביי זיך‪ ,‬ער ווייסט וואו ער ַ‬ ‫ָ‬ ‫וואך און‬ ‫ַ‬ ‫האט א קלארקייט‪ ,‬הייבט ָאן דער שטן צו אנערקענען אז די פנימיות‬ ‫וויל טוהן באמת‪ ,‬און ער שרייט‪ ,‬טאטע איך בין דיינס! דערנענטער‬ ‫פון א איד איז לעכטיג און ריין און מ'קען איהם באמת נישט‬ ‫מיך צו דיר!‬ ‫בייקומען‪ .‬דער שטן אנערקענט אז עס איז א פארלוירענע מערכה‪,‬‬ ‫פארשלעפּן דעם איד‪ ,‬ווי‬ ‫ווייל נישט קיין חילוק ווי ווייט ער זאל נאר ַ‬ ‫לצעוק להשי"ת לחזור אליו אף שאי‪‬ו יודע האיך‬ ‫פארקריכן‪ ,‬וועט ער זיך אבער שטענדיג‬ ‫ווייט ער וועט נאר חלילה ַ‬ ‫עס איז דא א געוואלדיגע לשון אין שפת אמת )ר"ה תרל"ג( וואו‬ ‫געבן א וועק אויף‪ ,‬ווען עס קומט א דערהויבענע זמן‪ ,‬ווען עס קומט‬ ‫ער שרייבט בתוך דבריו הקדושים‪" ,‬וזה העצה בכל גלות והסתר‬ ‫א התעוררות‪ ,‬ווען עס קומט ראש השנה‪ ,‬וביותר ווען עס וועט‬ ‫לצעוק להשי"ת לחזור אליו אף שאינו יודע האיך"‪ ...‬אלעמאל ווען‬ ‫קומען די גאולה שלימה לעתיד לבוא און עס וועט זיין "ובשופר גדול‬ ‫רווארפן‪ ,‬די ערשטע‬ ‫פא ָ‬ ‫דער מענטש שפירט דערווייטערט און ַ‬ ‫יתקע"‪ ,‬וועט כלל ישראל צוריקקומען צום שורש‪ ,‬יעדער‬ ‫זאך דארף ער פשוט אויסשרייען צום אייבישטער אז ער וויל זיך‬ ‫איינציגסטער איד וועט האבן א חלק און א שייכות צו די קדושה‪,‬‬ ‫אומקערן‪ .‬אפילו מ'ווייסט נישט וויאזוי‪ ,‬אפילו מען האט נישט קיין‬ ‫אינגאנצן‪ .‬ממילא צומישט עס‬ ‫ַ‬ ‫רפאלן געגאנגען‬ ‫פא ַ‬‫קיינער איז נישט ַ‬ ‫פונקטליכע פלאן‪ ,‬מען איז נישט מסודר‪ ,‬אבער קודם וועקט מען‬ ‫שוואך און צוברעכט זיין מוט און כוח‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫דעם שטן‪ ,‬עס מאכט איהם‬ ‫זיך אויף און מען שרייט‪" ,‬רבונו של עולם‪ ,‬איך בין דא!"‪.‬‬ ‫אין א געוויסע בחינה איז דאס בגדר 'מידה כנגד מידה'‪ ,‬דאס וואס‬ ‫קלארקייט וואס קען נאר זיין‪ ,‬ווייל דורכדעם‬ ‫ָ‬ ‫דאס איז די גרעסטע‬ ‫דער שטן טוט מיט אונז א גאנץ יאר ער צומישט און פארטומלט‬ ‫קריכט מען ארויס פונעם שווערן נעפּל און צומישעניש וואס דער‬ ‫אונז‪ ,‬דאס פאסירט צוריק צו איהם ראש השנה דורך אונזער‬ ‫ווארפט ארויף אויף אונז א גאנץ יאר‪.‬‬ ‫יצר הרע ַ‬ ‫התעוררות און התקרבות צום אייבישטער‪.‬‬ ‫דערמיט קענען מיר ערקלערן דעם ענין פון שמחה ראש השנה‪.‬‬ ‫ראש הש‪‬ה הייבט מען אָ ן אי‪‬גא‪‬צן פון פריש‬ ‫רהאן קיין גרעסערע שמחה פון דעם ווען מען איז‬ ‫פא ַ‬‫עס איז נישט ַ‬ ‫זוכה זיך צו ערוועקן ווי דאס קינד וואס לויפט צוריק צום מאמען‪.‬‬ ‫ווי פאסיג זענען די ווערטער פון שם משמואל זי"ע וואס ער שרייבט‬ ‫"אין שמחה כהתרת הספיקות" ווען מ'קריכט‬ ‫עס איז א בחינה פון ֵ‬ ‫אלס טעם פארוואס מיר בענטשן נישט חודש תשרי פון פריער‬ ‫ענדליך ארויס פון די שטענדיגע בלבול המוחין און צוטומלטקייט‪,‬‬ ‫‪4‬‬ ‫אמאל פאר ראש‬ ‫ָ‬ ‫השנה ביים בעש"ט‪ .‬צדיקים האבן דערציילט אז‬ ‫אזויווי אלע אנדערע חדשים‪ .‬דער שם משמואל זאגט‪ ,‬מיר‬ ‫השנה האט דער בעש"ט געלערנט מיט רבי וואלף אלע ַ'כּוָ ונוֹת' און‬ ‫געפונען ביי יעדע געהויבענע זמן אז מען מאכט א 'הכנה' און א‬ ‫טיפע סודות וואס ער זאל אינזינען האבן בשעת ער בלאזט מיט'ן‬ ‫התעוררות דערצו פון פריער‪ ,‬למשל איידער א נייע חודש קומט‬ ‫שופר‪ .‬רבי וואלף האט אפגעשריבן אלע כוונות אויף א צעטל‪ ,‬ער‬ ‫צו גיין בענטשט מען ראש חודש אינעם שבת פריער כדי‬ ‫האט דאס אריינגעלייגט אין זיין מחזור‪ ,‬און זיך געגרייט מיט א‬ ‫אריינצושיינען פון די קדושת שבת קודש אריין אינעם קומענדיגן‬ ‫ציטער צו די הייליגע מצוה פון תקיעת שופר‪ .‬ווען רבי וואלף איז‬ ‫פאראויס‪,‬‬ ‫חודש‪ .‬אבער חודש תשרי בענטשט מען נישט פון ָ‬ ‫ארויסגעגאנגען א מינוט‪ ,‬האט דער בעש"ט אוועקגענומען דאס‬ ‫וויבאלד 'ראש השנה' איז א גענצליך נייע זמן‪ ,‬א פרישע‬ ‫האלטן‪ .‬רבי וואלף איז‬ ‫בא ַ‬ ‫צעטל פון זיין מחזור און ער האט עס ַ‬ ‫התחדשות וואס האט נישט קיין שום שייכות און הכנה פון פריער!‬ ‫צוריקגעקומען און ער נעמט זיך זוכן זיין צעטל‪ ,‬אבער ער קען עס‬ ‫פונקט ווי ביי בריאת העולם וואס איז געווען אין דעם טאג ווי מיר‬ ‫נישט געפונען‪ ,‬און דערווייל ווערט שוין שפעט‪ ,‬דער עולם שטייט‬ ‫זאגן ביים דאווענען "זֶ ה ַהיּוֹם ְתּ ִח ַלּת ַמ ֲ* ֶשׂי‪ A‬זִ ָכּרוֹן ְליוֹם ִראשׁוֹן"‪,‬‬ ‫ווארט אויף די תקיעות‪ .‬נישט האבענדיג קיין אנדערע ברירה‬ ‫און ַ‬ ‫דער אייבישטער האט דעמאלטס אנגעהויבן אלעס פון דאסניי און‬ ‫איז רבי וואלף געגאנגען מיט א צובראכן הארץ בלאזן שופר ָאן די‬ ‫ס'איז נישט געווען ווער ס'זאל מאכן א הכנה און ָאנגרייטן די‬ ‫אלע כוונות וואס ער האט זיך צוגעגרייט‪.‬‬ ‫דאך נאכנישט געווען קיין וועלט‬ ‫וועלט פון פריער וויבאלד ס'איז ָ‬ ‫און נישט קיין שבת פאר דעם‪.‬‬ ‫נאכן דאווענען האט דער בעש"ט זי"ע אויסגעלויבט די תקיעות פון‬ ‫ָ‬ ‫רבי וואלף‪ ,‬און דער בעש"ט האט איהם געזאגט‪ :‬זאלסט וויסן אז די‬ ‫פירט אויס דער שם משמואל‪ :‬דאס איז א מוסר השכל און א‬ ‫כוונות זענען טאקע זייער חשוב‪ ,‬זיי זענען אזוי ווי א שליסל צו‬ ‫לימוד פאר א איד אז אזוי דארף מען אנהייבן ראש השנה מיט א‬ ‫אלעמאל קען א שליסל‬ ‫ָ‬ ‫עפענען די טויערן פון הימל‪ ,‬אבער נישט‬ ‫גענצליכע התחדשות און פרישקייט אין עבודת השי"ת‪ .‬א מענטש‬ ‫שלאס‪ ,‬בפרט אויב דער שלאס איז שוין געווען‬ ‫ָ‬ ‫אויפמאכן דעם‬ ‫זאל נישט מאכן קיין חשבונות פון זיין פריערדיגע מצב‪ ,‬נאר‬ ‫פארזשאוועט און פיל מיט‬ ‫ַ‬ ‫צוגעמאכט א לענגערע צייט און איז שוין‬ ‫אנהייבן פון דאסניי כאילו ער איז היינט באשאפן געווארן צום‬ ‫דאן איז גאר שווער צו עפענען מיט א שליסל‪" .‬אבער א‬ ‫ראסט‪ַ ,‬‬ ‫ָ‬ ‫ערשטן מאל‪ ,‬פונקט ווי ס'איז געווען דער מצב ביי בריאת העולם‬ ‫צובראכן הארץ פון א איד" האט דער בעש"ט זי"ע אויסגעפירט‬ ‫ָאן קיין שום הכנה אדער פעולה פון פריער‪ .‬היינט הייבט מען ָאן‬ ‫האק וואס קען‬ ‫"דאס איז שטערקער ווי אלעם‪ ,‬עס איז ווי א ַ‬ ‫פון ַאלף!‬ ‫אויפהאקן אלע טויערן"‪...‬‬ ‫ַ‬ ‫אויפברעכן און‬ ‫דאך נישט פארהאן קיין גרעסערע צער און‬ ‫לענינינו‪ ,‬איז ָ‬ ‫מאל דעם יסוד אז א איד האט אלע זיינע‬ ‫כא ָ‬ ‫נא ַ‬ ‫געפונען מיר דא ָ‬ ‫צומישעניש פארן שטן מער פון דעם‪ .‬ווען דער שטן זעהט און‬ ‫כוחות 'אינעווייניג' אין זיך‪ ,‬און קען דערמיט זיך דערנענטערן צו‬ ‫אנערקענט ווי דער איד קען פלוצלינג געבן א מיש‪-‬אריבער דאס‬ ‫השי"ת אזויווי ער שטייט און גייט‪ .‬אפילו דער וואס איז נישט בקי‬ ‫אנפאנגן פון דאסניי‪ .‬ער דארף נישט קיין שום הכנה‬ ‫ַ‬ ‫בלעטל און‬ ‫אין כוונות‪ ,‬ער האט נישט גרויסע השגות און מדריגות‪ .‬אז א איד‬ ‫רמאגט די גאנצע‬ ‫און קיין שום פעולה פון פריער‪ ,‬נאר ער ַ‬ ‫פא ָ‬ ‫שטעלט זיך פארן רבונו של עולם פשוט מיט זיין צובראכן הארץ‪,‬‬ ‫קדושה אין זיך‪ ,‬ער איז בכלל נישט דערווייטערט פון השי"ת‪ .‬פון‬ ‫מיט זיין רצון און תשוקה זיך צו דערנענטערן‪ ,‬ברעכט ער אויף‬ ‫דעם ווערט דער שטן צומישט זעענדיג ווי זיין גאנצע ארבעט גייט‬ ‫דערמיט אלע טויערן און איז מבטל אלע מחיצות‪.‬‬ ‫לטמיון און ווערט בטל פון איין רגע אויף די צווייטע‪.‬‬ ‫ממש ווי די ווערטער פונעם שפת אמת וואס מיר האבן פריער‬ ‫אט דאס קען זיין דער רמז פון 'צומישן דעם שטן' דורך נישט‬ ‫דערמאנט "וזה העצה בכל גלות והסתר לצעוק להשי"ת לחזור אליו‬ ‫בענטשן דעם חודש פון פריער‪ .‬ווייל דאס ווייזט פארן שטן וואו‬ ‫אף שאינו יודע האיך" דאס איז די עצה וואס ארבעט אלעמאל‪ ,‬אין‬ ‫ער שטייט מיט אונז‪.‬‬ ‫יעדן מצב‪ ,‬מען שרייט און בעהט פונעם הייליגן באשעפער‪ .‬און ווי‬ ‫דער שפת אמת איז ממשיך דארט ווייטער‪" ,‬והוא התרועה אף‬ ‫ווי א האַ ק וואס קען אויפברעכן אלע טויערן‬ ‫שנסתבכין בעוונות ובלבול הדעת‪ ,‬עכ"ז צריכין לצעוק להשי"ת‬ ‫מענין לענין באותו ענין‪ ,‬עס איז באקאנט די מעשה פון הרה"ק‬ ‫בבחינת ביטול"‪ ,‬די קול פונעם 'תרועה' איז מרמז אפילו ווען דער‬ ‫רבי וואלף קיצעס זי"ע וועלכער איז געווען מגדולי תלמידי הבעל‬ ‫איז צובראכן און פארוויקלט אין עבירות און צומישעניש ח"ו‪ ,‬דארף‬ ‫שם טוב הקדוש זי"ע‪ ,‬און איז אויך געווען דער 'בעל תוקע' ראש‬ ‫ער סך הכל שרייען און רופן דעם אייבישטער‪ ,‬זיך מבטל זיין און‬ ‫‪5‬‬ ‫צידה לדרך‪...‬‬ ‫וועלן צוריקקערן צו איהם‪ ,‬און דאס העלפט שטענדיג זיך צו קענען‬ ‫דערנענטערן צוריק‪.‬‬ ‫‪ +‬ר ֹאשׁ הַ שָּׁ ‪ָ‬ה שֶׁ חָ ל ל ְִהיוֹת בְּ שַׁ בָּ ת‬ ‫עס ווערט דערציילט אז דער ס‪‬יגורן של ישראל הרה"ק רבי לוי‬ ‫תקיעה שברים תרועה תקיעה‬ ‫יצחק פון בארדיטשוב זי"ע האט אמאל געזאגט צום הייליגן‬ ‫באשעפער‪ :‬ראש הש‪‬ה איז א יום טוב און מ'טאר ‪‬ישט שרייבן‪,‬‬ ‫אט די גאנצע השתלשלות וואס שפילט זיך אפ מיט יעדער איד‬ ‫'כתיבה' איז איי‪‬ס פון די מלאכות וואס זע‪‬ען אסור צו טוהן‪,‬‬ ‫אום ראש השנה‪ ,‬איז מרומז אין די סדר פון אונזערע תקיעות )די‬ ‫איז אויב דו פארשרייבסט די אידן היי‪‬ט אי‪‬עם ספרן של‬ ‫יסוד הדברים ווערט געברענגט אין של"ה הק' און נאך ספרים‬ ‫צדיקים אויף א גוט זיס יאר‪ ,‬דאן איז עס ‪‬ישט קיין איסור‬ ‫גלאטע קול פון 'תקיעה' וואס‬ ‫הקדושים(‪ .‬מען הייבט אן מיט א ַ‬ ‫וויבאלד ס'איז פיקוח ‪‬פש וואס איז דוחה שבת און יום טוב‪.‬‬ ‫דאך‬ ‫איז מרמז אויף וואוילקייט און ערליכקייט‪ ,‬יעדער איד וויל ָ‬ ‫פלא‪‬סטו צו שרייבן ח"ו דאס פארקערטע‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫אבער אויב חלילה‬ ‫זיין וואויל און הייבט ָאן מיט גוטע רצונות‪ ,‬גוטע שאיפות‪ ,‬גוטע‬ ‫דאן זאג איך דיר אז מ'טאר ‪‬ישט היי‪‬ט שרייבן על פי תורה‪.‬‬ ‫קבלות‪ .‬נאר וואס דען? ליידער‪ ,‬אינמיטן די יאר קומט דער שטן‬ ‫מיט דעם האט דער קדושת לוי זי"ע דאן ערקלערט די לשון‬ ‫פארגעסן און מ'דערווייטערט זיך אביסל‪ .‬יעדער‬ ‫און מאכט אונז ַ‬ ‫המש‪‬ה )ר"ה פ"ד מ"א( "יוֹם טוֹב שֶׁ ל ר ֹאשׁ הַ שָׁ ‪ָ‬ה שֶׁ חָ ל ל ְִהיוֹת‬ ‫איינער גייט אדורך זיינע שוועריגקייטן‪ ,‬זיינע מצבים‪ ,‬ס'ווערט א‬ ‫בַּ שַׁ בָּ ת" ווען ראש הש‪‬ה געפאלט אום שבת איז עס א 'יום טוב'‬ ‫צוהאקטע‬ ‫ַ‬ ‫'שברים' און א 'תרועה'‪ ,‬וואס זענען צובראכענע און‬ ‫ס'איז גאר א גוטע טאג פאר או‪‬ז כלל ישראל‪ ,‬וויבאלד ס'איז‬ ‫קולות‪ ,‬גניחה גניח ילולי יליל‪ ,‬קולות פון קרעכצן און ווייטאג‪ .‬דער‬ ‫דאך א דאפלטע איסור צו שרייבן‪ ,‬סיי אלס שבת און סיי אלס‬ ‫ָ‬ ‫מענטש האט דאגות‪ ,‬טרדות‪ ,‬פראבלעמען‪ ,‬און ער לאזט זיך נאך‪,‬‬ ‫דאך השי"ת זיכער מוזן פארשרייבן א‬ ‫יום טוב‪ ,‬אויב אזוי וועט ָ‬ ‫ער פאלט אביסל אריין אין די נעץ פונעם יצר הרע‪ .‬אבער די סוף‬ ‫גוט געבע‪‬טשט יאר‪.‬‬ ‫גלאטן קול‪ ,‬דער איד קומט‬ ‫ַ‬ ‫איז אלעמאל 'תקיעה' דעם אלטן‬ ‫)‪(−îñ ³¾îðší ³îðñî³‬‬ ‫אייביג צוריק! יעדעס יאר ראש השנה קומט דער איד אין בית‬ ‫‪H‬‬ ‫מאל נתגלה זיין‬ ‫כא ָ‬ ‫נא ַ‬ ‫המדרש און ער שרייט "המלך"‪ ,‬עס ווערט ָ‬ ‫ריינקייט‪ ,‬זיין פנימיות‪ ,‬ער איז צוריק זוכה צו די ישוב הדעת‪ ,‬די‬ ‫תוּקה‬ ‫וּמ ָ‬‫‪ +‬שָׁ ‪ָ‬ה טוֹבָ ה ְ‬ ‫אנצוכאפן און באהעפטן צו אבינו מלכינו‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫קלארקייט‪ ,‬זיך צוריק‬ ‫ָ‬ ‫הרה"ק רבי שלמה לייב פון לע‪‬טש‪‬א זי"ע ערקלערט די בקשה‬ ‫פון 'ש‪‬ה טובה ומתוקה' וואס מיר בעטן אויף א זיס יאר‪ .‬עס‬ ‫און דאס איז וואס צומישט דעם שטן אינגאנצן‪ .‬עס שטערט איהם‪,‬‬ ‫איז ‪‬ישט גע‪‬וג צו בעטן בלויז אויף א 'ש‪‬ה טובה' אליין‪,‬‬ ‫און איז מבטל זיין גאנצע כוח און זיין גאנצע פלאן וואס ער האט‬ ‫וויבאלד מיר ווייסן אז אפילו ווען ס'זעהט ‪‬ישט אויס אזוי גוט‬ ‫אונז צו צומישן‪ ,‬וויסענדיג אז צום סוף קומט דער איד שטענדיג‬ ‫דאך דארף א איד שטע‪‬דיג זאגן און גלייבן אז אלעס איז‬ ‫ח"ו‪ָ ,‬‬ ‫צוריק צום מצב פון תקיעה‪.‬‬ ‫לטובה און זאגן גם זו לטובה‪ .‬דערפאר בעטן מיר פון הקב"ה‬ ‫אז די יאר זאל זיין א ש‪‬ה טובה 'ומתוקה'‪ ,‬אלעס וואס פאסירט‬ ‫יהי רצון אז מיר זאלן דאס קענען אויספירן למעשה‪ ,‬זיך‬ ‫צו או‪‬ז איז טאקע גוט‪ ,‬אבער מיר ווילן זוכה זיין אז ס'זאל‬ ‫דערנענטערן און שרייען צום טאטן אין הימל‪ ,‬דער שטן זאל ווערן‬ ‫אויך זיין 'זיס' פאר או‪‬ז‪ ,‬ס'זאל זיין גוט אויך בגשמיות פאר‬ ‫צומישט אויף שטענדיג‪ ,‬אבינו מלכינו סתום פיות משטיננו‬ ‫או‪‬זערע אויגן‪ ,‬און מיר זאלן קע‪‬ען זעהן און שפירן די חסדים‬ ‫ומקטרגינו‪ .‬מיר זאלן אלע געבענטשט ווערן מיט א שנה טובה‬ ‫פו‪‬עם אייבישטער‪.‬‬ ‫ומתוקה‪ ,‬א זיס לעכטיג יאר אין אלע ענינים‪ ,‬א שנת גאולה וישועה‬ ‫)‪(ñ"¾þíô ³þî³‬‬ ‫בגשמיות וברוחניות‪ ,‬אמן כן יהי רצון‪.‬‬ ‫לסיכום געדענק‪:‬‬ ‫א כתיבה וחתימה טובה און א גוט געבענטשט יאר!‬ ‫ראש השנה איז א שמחה עצומה ווייל עס איז דער זמן ווען א איד‬ ‫‪‬‬ ‫קלארקייט‪ ,‬ער ערוועקט זיך פון זיין שלאף און געבט‬ ‫ָ‬ ‫איז זוכה צו א‬ ‫לע"‪ ‬הר"ר משה שמעון הלוי ז"ל‬ ‫שאקל אויף און שרייט אויס "המלך"‪.‬‬ ‫זיך א ָ‬ ‫בן יבלחט"א אבי מורי הרה"ח ר' שרגא פייביל שליט"א‬ ‫‪‬‬ ‫"העצה בכל גלות והסתר לצעוק להשי"ת לחזור אליו אף שאינו יודע‬ ‫‪‬‬ ‫האיך"‪ ...‬מען דארף פשוט אויסשרייען צום אייבישטער אז מען וויל‬ ‫זיך איינצושרייבן צו באקומען די "מיט א טיפערן בליק"‬ ‫דורך אי‪-‬מעיל בעז"ה ‪tiferenblik@gmail.com‬‬ ‫זיך אומקערן‪ .‬אפילו מ'האט נישט קיין פלאן און מ'ווייסט נישט וויאזי‪.‬‬ ‫‪6‬‬