השגחה פרטית - אידיש · Hashgacha Pratis - Yiddish — ראש השנה (2026-09-07)

וואונדערליכע
'השגחה פרטית'
מעשיות פון
היינטיגע צייטן –
דערציילט אויף
דער
השגחה פרטית
האטליין
א וועלט פון אמונה .א לעבן פון בטחון
עלון 207 ראש השנה תשפ"ז
סיפורי אמונה וביטחון מצדיקי הדורות זי"ע
השגחה עליונה בהשגחה
אלעס איז לטובה די ווערטער וואס האבן צוריקגעברענגט
ערב ראש השנה ביים הייליגן מקובל רבי יהודה פתיה זצ"ל ,עטליכע א איד האט מיר דערציילט:
אומאנגענעמע פאסירונגען שפילן זיך אפ איינס נאכן צווייטן .די איך האב אין א געלעגנהייט זיך געטראפן מיט א איד וואס האט
אנוועזנדע האבן אנגעהויבן טראכטן צי דאס איז חלילה א נישט אויסגעזען ממש אויסערגעווענליך.
גוטע סימן אויפן נייעם יאר ,אבער רבי יהודה איז מחזק" :האט בטחון דער איד האט זיך געעפענט פאר מיר און דערציילט" :זאלסט
אינעם באשעפער!" וויסן ,אויב וואלסטו מיר באגעגנט מיט צוויי יאר צוריק – השם
אויף זיין פנים ,און ער האט ס'איז ראש השנה ביינאכט, ישמרנו ,וויאזוי איך האב דעמאלטס אויסגעזען.
אויסגערופן פון די פינסטערניש: אין שטוב פון צדיק ר' יהודה "איך קום פון א גאר פרומע און חסידישע היים ",האט ער
"מיינע טייערע חשוב'ע געסט און פתיה .ארום פופציג ארימע אידן דערציילט" ,אבער נאך אלס גאר אינגער בחור'ל בין איך נעבעך
בני בית – מיר גלייבן אז גארנישט פון ירושלים זיצן ביים גרויסן געפאלן פון איין נידריגע מדריגה צום צווייטן ,ביז איך בין
אויף דער וועלט פאסירט נישט טיש וואס איז געווען באדעקט אנגעקומען ממש צום תהום.
צופעליג ,אלעס איז פונעם מיט ליכט ,געשמאקע חלות אין איך האב כמעט נישט געהאט קיין קשר מיט מיינע עלטערן.
אויבערשטן ,און אלעס וואס דער איראקער פיתות ,וואס דער איין אוונט רופט מיר מיין טאטע אן און זאגט' :איך און די מאמע
באשעפער טוט איז לטובה .מיר גוטער ריח צעשפרייט זיך איבערן ווילן רעדן מיט דיר '.איך האב מסכים געווען.
דארפן זיין פרייליך ,און בעזרת גאנצן שטוב ,זיך אויסמישנדיג איך בין אריבערגעקומען צו מיינע עלטערן אינדערהיים ,זיי
השם וועלן מיר זוכה זיין צו א מיט די פיינע מאכלים וואס האבן האבן זיך אראפגעזעצט מיט מיר און אנגעהויבן וויינען – א געוויין
גוט און זיס יאר! חלילה מיר זאלן געקאכט אין די ריזיגע טעפ אין אן קיין קאנטראל .טרערן האבן גערונען פון זייערע פנימ'ער אן
אריינפאלן אין א מרה שחורה קאך. אויפהער; זיי האבן פרובירט ארויסצוברענגען א ווארט פון מויל,
אדער אין כעס אין אזא גרויסן אבער אן ערפאלג.
איינער האט פלוצלינג
טאג! לאמיר גיין ברענגען פייער א האלב שעה איז אזוי אריבער ,וואס זיי האבן פשוט געוויינט.
פון די ארעמע געסט זיך
פון א שכן און צוריק אנצינדן די
אויפגעשטעלט ,און זיין שוך האט נאך א האלבער שעה האט מיין טאטע ענדליך באוויזן
ליכט ,מיר וועלן אויפרוימען דעם
זיך פארהאנקערט אינעם עק ארויסצואווארטן די דאזיגע ווערטער:
פלאץ ,און אלעס וועט צוריק ווערן
פונעם זיידענעם טישטוך וואס 'מיין טייערער זון ,מיר האבן דיר נאר אהערגערופן צו זאגן איין
מסודר מיט שלום ושלווה ".נישט
האט אראפגעהאנגען ביזן ערד. זאך :וואו אימער דו ביסט ,אין וועלכע מצב דו געפינסט זיך ,און
לאנג דערויף איז דאס הויז צוריק
מיט איין מאל איז דער גאנצער אין וועלכע צייט – מיר שטייען צו דיין האנט .דו האסט א טאטע,
געווארן ליכטיג פונקט ווי פריער.
טישטוך אראפגעשלעפט געווארן. דו האסט א מאמע וואס האבן דיר ליב נישט קיין חילוק וואס.
מ'האט אויפגערוימט וויפיל מ'האט
די שיינע גלאזערנע כלים האבן וואס אימער דו דארפסט – קום און בעט'.
געקענט .און מיט א לעכטיג און
זיך צעבראכן אויף שטיקער, דער איד האט געענדיגט זיין רירנדע מעשה און געזאגט" :די
שטראלענדיג פנים איז רבי יהודה
אלע ליכט זענען אומגעפאלן דאזיגע אומבאגרעניצטע ,ענדלאזע ליבשאפט ,דאס איז וואס האט
געשטאנען און געמאכט קידוש
און פארלאשן געווארן ,און דאס מיר צוריקגעברענגט אהיים".
מיט א געוואלדיגע התרגשות.
אויל פון די לעמפלעך האט זיך
דער מהר"ל (ראש השנה י"א) איז מסביר דעם סוד פון שופר
דער עולם האט זיך געוואשן צו אויסגעגאסן איבערן גאנצן שטוב.
בלאזן ראש השנה און דעם סוד פון שופר של משיח ,וואס זענען
די סעודה ,און די רעבעצין איז אין איין מאמענט איז די לעכטיגע
בעצם די זעלבע זאך .דער שופר גיבט ארויס א פשוט'ן קול ,כדי
אריין אין קאך צו ברענגען די שטוב געווארן איין שטיק חושך אלע אידן וואס זענען צעזייט און צעשפרייט ,וואו אימער זיי זענען,
געשמאקע פיש .דער טאץ איז און כאאס. זאלן זיי הערן דעם קול און זיך צונויפקומען צו איין פלאץ.
געווען שווער ,אנגעפילט מיט
אבער צו יעדנס איבערראשונג, דאס קול שופר איז די קול דורך וועלכע דער הייליגער
פילע פארציעס פיש .די רעבעצין
איז דער צדיק רבי יהודה בכלל באשעפער זאגט פאר זיין פאלק :אין יעדן פלאץ און אין יעדן מצב
איז געגאנגען פארזיכטיג ,אבער
נישט געווארן דערשראקן אדער – האב איך אייך ליב.
די איבערבלייבענישן פונעם אויל
אריינגעפאלן אין א כעס .א און דאס דאזיגע קול איז די אמת'ע גאולה.
אויף דער ערד האבן געמאכט
ברייטער שמייכל האט זיך באוויזן
אז זי זאל זיך אויסגליטשן און
שבת שלום ומבורך ,פינחס שאפער
<<<
דער גליון איז אויסצוגן פון 'קו השגחה פרטית' – טויזנטער מעשיות ,פול מיט חיזוק.
ווילט איר האבן שלוות החיים? רופט אריין צו קו השגחה פרטית 1-518-613-0140
מן החלונות
"ניין ,זי שטייט איין ביי מיין פעטער ,דיפטער". איבערגעבעטן
"דיפטער!" האב איך אויסגעשריגן מיט שאק" .ביסטו אפשר פערציג יאר זענען פארביי זינט איך בין געווען א אינגל אין
א קרוב מיט דעם דיפטער וואס איז געווען א מלמד אין חדר חדר .דעמאלט ,אין יאר תשמ"ז ,האב איך געלערנט אין א חדר
אין בארא פארק?" אין בארא פארק ,וואו איך האב געהאקט א לעבן – אבער
"יא ",האט דער יונגערמאן געענטפערט מיט א תמימות ,אן נישט נאר אויף א פאזיטיוון אופן .פון חדר בין איך אריבער
וויסן וואס פאר א שטורעם ער רודערט אויף ביי מיר אין אין ישיבה ,און דארט האב איך אנגעהויבן פארשטיין וואס
הארץ" .מיין זיידע איז געווען א מאטעמאטיק לערער אין עס מיינט ערנסטקייט און באזעסנקייט ,איך בין געווארן מער
חדר". באוואוסטזיניג איבער די הארבקייט פון ענינים שבין אדם
לחבירו .איך האב אלץ געפילט אן אחריות איבערצובעטן די
"איך זוך אים שוין יארן לאנג!" האב איך אויסגעפלאצט. וואס איך האב וויי געטון .ווען איך בין עלטער געווארן און
"איך בין געווען א ווילד קינד ,און איך האב שטארק חרטה זוכה געווען צו זיצן באהלה של תורה ,האבן זיך ביי מיר פון
אז איך האב אים גורם געווען צער .איך האב אים שוין לאנג צייט צו צייט דערוועקט חרטה-געפילן איבער מיין אויפפירונג
געוואלט איבערבעטן". אין די חדר יארן.
"היינט איז פונקט זיין יארצייט ",האט דער יונגערמאן נאכמיטאג האבן מיר געהאט א לערער פאר לימודי חול
צוגעלייגט א וויכטיגע דעטאל ,רירנד" .מיין מאמע איז שוין מיט'ן נאמען ר' דיפטער .מיר ,די תלמידים ,פלעגן כסדר
געווען ביים קבר ,און איך פלאן אויך אהינצוגיין נאך אביסל". חוזק מאכן פון אים .אין יענע שעות האב איך געטון וואס
איך בין געווען ממש איבערראשט .פערציג יאר וואס איך עס האט מיר נאר אנגעפאקט ,און ליידער האב איך גורם
זוך אים ,און פלוצלונג ווער איך געוואויר אז דער יונגערמאן געווען דעם לערער פיל עגמת נפש .עטליכע חברים האבן זיך
מיט וועמען איך לערן איז גאר זיין אייניקל .אונזער לערנען מיטגעכאפט מיט מיר ,און איך האב שטארק מורא אז ער האט
אינאיינעם ברענגט אים זיכער א נחת רוח אין הימל .יעצט זייער געליטן פון אונז.
האב איך געהאט די זכיה אים איבערצובעטן און לערנען מיט די יארן האב איך געהערט אז ער איז נפטר געווארן .איך
משניות לעילוי נשמתו פונקט אין טאג פון זיין יארצייט .ווי האב פרובירט צו געפינען זיין קבר אבער אן הצלחה .דערווייל
דאנקבאר בין איך צום באשעפער פאר דעם! בין איך ווייטער אנגעגאנגען מיט מיין לעבן ,ברוך השם ,א
לאות בין עיניך פארנומען לעבן פול מיט תורה און מצוות.
רבי משה גראנדאש שליט"א ,דער גבאי אין 'זכרון משה', אין דעם כולל אין לעיקוואוד וואו איך לערן ,קומען כסדר
דערציילט: צו נייע יונגעלייט .איינער פון זיי ,א גאנץ יונגער יונגערמאן,
האט מיך געבעטן צו לערנען מיט אים .עס איז געווען אביסל
עש"ק נאכמיטאג גרייט איך צו דעם בית המדרש פאר שבת. מאדנע און נישט ממש אין פלאץ ,אבער דער ענין וואס ער
כאטש עס איז כמעט אוממעגליך צו טרעפן א צייט ווען דאס האט געוואלט לערנען האט מיר אויך אינטערעסירט ,און
שטיבל איז ליידיג ,איז אבער פרייטאג נאכמיטאג א רואיגערע אזוי זענען מיר געווארן חברותא .איין טאג זאגט מיר דער
צייט ווען יעדער איז פארנומען אינדערהיים מיט די הכנות יונגערמאן:
לכבוד שבת ,וואס דאס האט מיר געגעבן א געלעגנהייט צו
קענען אויפרוימען דעם פלאץ. "מיין מאמע איז יעצט אנגעקומען אהער אויף א באזוך פון
ארץ ישראל".
פלוצלינג טרעף איך אן אוצר וואס איז טייערער פון גאלד:
א תפילין של ראש ,אן זיין פאר -די תפילין של יד .איך "זי שטייט איין ביי דיר?" האב איך געפרעגט מיט א
זוך אהין און אהער ,אפשר וועל איך טרעפן עפעס א תפילין פריינטליכקייט.
<<< המשך השגחה עליונה
ליב ,און אן קיין שום ספק וועט ער אונז פארשרייבן א ניי יאר אראפפאלן מיט א זעץ ,און דער גאנצער טאץ פיש האט זיך
פיל מיט שפע ,ברכה און הצלחה!" דער רבי האט ווייטער ממשיך אויסגעגאסן.
געווען מיט ברען" :אוודאי האבן אסאך פון אייך אנגעהויבן מורא א טויט-שטילקייט האט ארומגענומען דאס הויז .יעדער האט
צו האבן נאך אלעס וואס האט דא פאסירט ,נאך אזויפיל אומגליקן געקוקט מיט שרעק אויף די סצענע .אלע פיש זענען געלעגן
– אפשר איז דאס א רמז אויף שלעכטע זאכן וואס קענען חלילה אויף דער ערד ,און די רעבעצין אינצווישן ...רבי יהודה איז שנעל
פאסירן אינעם נייעם יאר ...אבער ניין ,ניין! מיר האבן נישט מורא! צוגעלאפן העלפן די רעבעצין ,אבער דאן האט ער זיך אליין
מיר וועלן האבן בטחון אינעם באשעפער! אלעס ווענדט זיך אין די אויסגעגליטשט אינעם אויל און פיש-זאפט ,און זיינע שניי-ווייסע
מחשבה; אויב מיר טראכטן גוט – וועט זיין גוט! און אין דעם זכות בגדים זענען געווארן אנגעשמירט מיט א פעטע אראנדזשע קאליר.
וועלן מיר זיכער זוכה זיין צו א גוט יאר!" נאכדעם וואס רבי יהודה און די רעבעצין האבן זיך אויפגעשטעלט
און זיך בארואיגט ,איז רבי יהודה געשטאנען און אויסגערופן מיט
אין די שפעטערע יארן האט רבי יהודה דערציילט אז יענע יאר א דראמאטישע שטימע" :מיינע ברידער און פריינט! דאס איז
איז טאקע געווען די מערסטע מוצלח ,און ער האט זוכה געווען אלעס פונעם אויבערשטן! אלעס וואס האט דא היינט פאסירט
צו געוואלדיגע חידושים און גילויים אין תורה ,סיי אין נגלה און איז גראד פון די האנט פון אונזער רחמנות'דיגן פאטער אין הימל,
סיי אין נסתר. און אלעס איז זיכער לטובה .דער באשעפער האט אונז דאך אזוי
מאמר חיזוק ממשפיעי קו השגחה פרטית אבטח בך מעשיות פון השגחה פרטית פון היינטיגע צייטן
הרה”ח ר’ יהודה מאנדל שליט”א
ה' אוספני בייטל וואס איינער האט דא פארגעסן ,אבער גארנישט ,ס'איז
דוד המלך ,נעים זמירות ישראל ,איז אדורך גאר שווערע צייטן נישטא קיין זכר דערפון.
זיין גאנץ לעבן -אפילו נאכדעם וואס מ'האט אים שוין געקרוינט ס'איז געווען ממש מאדנע .מיין הארץ איז אויסגעגאנגען
פאר דעם איד וואס האט פארלוירן זיין תפילין .איך האב אים
אלס מלך ישראל ,און זיכער פארדעם .זיין גאנץ לעבן איז געווען
זייער געוואלט העלפן ,האב איך באשלאסן צו גיין באטראכטן
איין קייט פון רדיפות ,אבער דוקא צוליב דעם איז ער געווען דער די קאמערעס צו זען ווער עס האט עס דא איבערגעלאזט .די
גרעסטער מאמין און בעל בטחון אין כלל ישראל .עס לערנט אונז, בילדער לויפן מיר שנעל פאר די אויגן ,און פלוצלינג זע איך
אז עס מאכט נישט אויס אויב דו האסט א פאזיציע אדער נישט, אים .ער ענדיגט לייגן תפילין ,ער לייגט אריין די של יד אינעם
בייטל ,לאזט איבער די של ראש אויפן טיש ,און שפאנט
אדער וואספארא סארט ארבעט דו טוסט; אויב דו ביסט א בעל
ארויס .דאס איז עס ,איך האב גענומען די תפילין וואס איך
הבית אדער א ביזנעסמאן ,און אויב דו ביסט חשוב און מצליח האב געפונען ,עס געלייגט אין א פארשלאסענע שאפע ,און
אדער די פארקערטע -דאס וויכטיגסטע איז צי דו האסט זוכה מתפלל געווען אז איך זאל זיין א גוטער שליח צוריקצוגעבן
געווען זיך אביסל צו מקרב צו זיין צום באשעפער ,אדער חלילה די אבידה.
נישט. זונטאג אינדערפרי זע איך אים ביים אריינגאנג צום
שטיבל ,ער האלט פונקט אינמיטן לייגן תפילין .איך בין גלייך
דער צדיק און ירושלימ'ער מגיד ,רבי שלום שוואדראן זצ"ל, צוגעגאנגען צו אים און אים געפרעגט" :דארפט איר אפשר
פלעגט מאכן א תענית דיבור פאר פערציג טעג פון יאר :פון תפילין?" ער האט מיך אנגעקוקט ווי איך בין אראפ פון זינען.
ראש חודש אלול ביז נאך יום כיפור .רבי שלום איז געווען א וואס פאלט מיר איין אים צו פרעגן אזא שאלה?!
גאר געזעלשאפטליכער מענטש ,א פרייליכער און שטענדיג דאס איז געווען פונקט צווישן לייגן די תפילין של יד און של
ראש .ער האט נישט געקענט ענטפערן ,אבער איך האב נישט
פארברענגט געשמאק צווישן מענטשן ,אבער דורכאויס די ימים
געווארט ער זאל מיר ענטפערן; עס איז מיר געווען קלאר אז
נוראים האט ער געפילט דעם טעם פון "אני לדודי" -איך האב א ער זוכט יעצט די תפילין של ראש .איך בין שנעל געלאפן צום
נאנטן חבר ,דעם רבונו של עולם .און ווען מ'האט אזא טייערן חבר, שאפע וואו איך האב עס געהאט אוועקגעלייגט און איך האב
דארף מען נישט קיין אנדערע חברים. אים עס דערלאנגט.
אזוי ווי ער האט געענדיגט לייגן תפילין ,איז דער איד
איך געדענק נאך צוויי אנדערע רבנים וואס האבן ליב געהאט צו
צוגעקומען צו מיר מיט א געוואלדיגע התרגשות און מיר
זיין מיטן באשעפער מער ווי מיט מענטשן ,כאטש זיי זענען געווען געזאגט" :איר ווייסט וואס דא האט פאסירט?! געווענליך לייג
געזעלשאפטליכע און פרייליכע מענטשן :רבי אביגדור מילער און איך תפילין אינדרויסן פון שטיבל ,ביי די טישן אין קארידאר,
רבי גרשון ליבמאן .רבי גרשון פלעגט שטענדיג אויסהערן אנדערע אבער פונקט היינט האב איך מחליט געווען אריינצוגיין דא
אינעווייניג .איר זענט צוגעקומען פונקט אין די סעקונדע ווען
און זיך זארגן פאר זיי ,כאטש ער אליין האט נישט פיל גערעדט. איך האב אריינגעשטעקט די האנט אין בייטל ארויסצונעמען די
אבער אין א מוסר שמועס פלעגט ער שטענדיג ארויסברענגען זיין של ראש ,און איך זע אז ס'איז ליידיג! עס האט מיר אויסגעזען
דארשט צו זיין נאנט צום באשעפער .רבי אביגדור מילער פלעגט זייער מאדנע ,האב איך אנגעהויבן זוכן אינעם טלית-בייטל,
אויך שמועסן מיט מענטשן ,אבער ער האט שטענדיג בעסער טראכטנדיג אז אפשר האב איך עס בטעות דארט אריינגעלייגט.
פונקט אין יענע רגע ,ווען איך האב נישט געוואוסט וואס צו
געוואלט זיין מיטן רבונו של עולם. טון ,און איך האב שוין אנגעהויבן טראכטן וואס איך זאל דא
אסאך מענטשן פילן זיך אליין ,זיי פילן אז זיי האבן נישט מיט וועמען טון יעצט אינמיטן לייגן תפילין – פונקט דעמאלט זענט איר
אנגעקומען מיט די תפילין אין די האנט!"
צו רעדן .אמאל איז דאס א רמז מן השמים אז דער באשעפער
איך האב אויסגעהערט די מעשה מיט אלע דעטאלן ,און איך
וויל הערן פון זיי .ער ווארט זיי זאלן רעדן צו אים .אסאך זענען
האב אים געזאגט אז איך אליין פארשטיי אויך נישט פונקטליך
געהאלפן געווארן דורך דעם וואס זיי האבן אויפגעבויט א נאנטן וואס איך האב דעמאלט געזוכט אין יענעם ספעציפישן שטיבל.
קשר מיטן באשעפער דורך רעדן צו אים. איך וואלט דאך געקענט זיין אין א גאנץ אנדערע שטיבל
צו גיין נאך געלט ,אזוי ווי איך טו געווענליך .עס איז געווען
אויך דוד המלך ,וואס איז געווען דערווייטערט פאר אכט און ממש אן אפענע השגחה פרטית ווי דער באשעפער האט מיך
צוואנציג (!) יאר ,און זיין ברודער אליאב האט אים גאר שטארק געפירט איך זאל אים דערקענען און וויסן אז דאס איז דער איד
מבזה געווען (שמואל א' י"ז-כ"ח) ,איז אנטלאפן אין די ארעמס וואס איך האב געזען אויף די קאמערע אז ער האט פארלוירן
די תפילין" .קוק ",האט דער איד געזאגט מיט עקסטאז" ,עס
פונעם באשעפער ,ווי ער באשרייבט עס אין קאפיטל כ"ז אין
איז געווען באשערט אז מיינע תפילין זאלן פארלוירן גיין און
תהלים -דאס קאפיטל וואס מיר זאגן אין די טעג. צוריקקומען ,אבער דער באשעפער האט מיר געוואלט שפארן
די גאנצע עגמת נפש און דאגה פון די אבידה .איר זענט
ווען דו האסט שוועריגקייטן ,לייג אריין מער כוחות אין דיין קשר
אנגעקומען פונקט ,אבער ממש פונקט אין די ריכטיגע מינוט!"
מיטן באשעפער .דאנק אים אויף דעם גוטס וואס דו האסט יא ,אויף מען זעט וויאזוי דער באשעפער היט אונז אפ ביז די קלענסטע
די מעלות וואס ער גיבט דיר .דערצייל אים דיינע שוועריגקייטן ,און דעטאלן.
האף אויף די גוטס וואס נאר דער באשעפער קען דיר ברענגען.
<<<
>>>
דער רבי האט אונז דערציילט מיט גרויס התרגשות אז עס איז ביים גרעניץ
געווען א מורא'דיגע השגחה פרטית אז מיר האבן זיך באגעגנט.
די מלחמה אין אוקריינע האט מיך נישט ממש פערזענליך
"מיר זענען שוין דא געווען פערציג מינוט צוריק ",האט דער
אינטערעסירט ,ווייל איך וואוין אין קאנאדע .אבער ווען
רבי דערציילט" ,נאר איינער פון אונזערע פאסאזשירן האט
כ"ב תמוז האט זיך דערנענטערט ,האב איך איינגעזען אז די
געמוזט ארויסגיין פון די קאר פאר אפאר מינוט .מיר האבן
מלחמה האט יא א שייכות צו מיר .כ"ב תמוז איז די יארצייט
געווארט אויף אים ,און ווען ער איז צוריקגעקומען ,האבן
פונעם הייליגן רבי שלמה קארלינער זי"ע ,וואס ליגט אין
מיר געזען אז צען קארס שטייען שוין פאר אונז .היות די
לודמיר ,אוקריינע .איך האב זייער געוואלט זיין ביי זיין ציון
גרעניץ-קאנטראל נעמט צייט ,איז אויסגעקומען אז מיר האבן
הקדוש אינעם טאג פונעם יארצייט.
געווארט א לאנגע צייט .אבער דאס אלעס איז געווען ווייל
דער אויבערשטער האט רחמנות געהאט אויף אייך אויך ,כדי האב איך געקויפט טיקעטס פאר מיר און פאר מיין זון.
איר זאלט קענען אריבערגיין די גרעניץ און אנקומען קיין צוליב די מלחמה האב איך נישט געקענט פארן דירעקט
לודמיר אין צייט". קיין אוקריינע ,האט מיר דער טרעוול עידזשענט געראטן צו
פליען קיין ווארשע ,פוילן ,און פון דארט פארן מיט א קאר
א ספר פון אידן
קיין אוקריינע .איך האב געוואוסט אז די טירחא איז ווערד,
ר' משה שעיו דערציילט: האב איך געפאלגט זיין עצה און מיר זענען ארויסגעפארן.
מיט עטליכע יאר צוריק זענען מיר ארויף פון מעקסיקא קיין נאכן לאנדן אין ווארשע ,זענען מיר אריינגעשפרינגען אין
ארץ ישראל .מיינע עלטערן און מיין ווייב'ס עלטערן וואוינען א לאקאלע טעקסי און געפארן זעקס שעה ביז מיר זענען
דארט ,זענען מיר פאר סוכות געפארן קיין מעקסיקא צו זיין אנגעקומען צום גרעניץ .ווען מיר האבן זיך דערנענטערט צום
מיט די עלטערן און זיי ברענגען נחת פון די אייניקלעך ,וואס גרעניץ ,האט זיך דער דרייווער אנטשולדיגט און געזאגט" :איך
וואקסן ב"ה אין די אוירא דארץ ישראל .אויף די דאזיגע האב נישט קיין רשות אריבערצוגיין דעם גרעניץ .איר וועט
נסיעה האב איך מיטגענומען מיין קליינע גמרא ,וואס איז מוזן ארויסגיין פונעם טעקסי און אריבערגיין דעם גרעניץ
פאסיג צו לערנען אין דעם אויפ'ן וועג .דאס איז געווען א צופיס .פארן ווייטערדיגן וועג וועט איר דארפן נעמען אן
מסכת שבת ,די מסכתא וואס מיר האבן דעמאלט געלערנט אוקריינישע טעקסי".
אין כולל .אין יענע טעג איז דער 'עמוד יומי' אויך געווען עס האט אויסגעזען גאנץ פשוט ,און איך האב נישט געטראכט
מסכת שבת ,דערפאר האט מיר די גמרא באגלייט איבעראל. אז עס וועט זיין א פראבלעם .מיר זענען ארויס פונעם קאר,
בשעת'ן לערנען פלעג איך צושרייבן הערות און חידושים, געגאנגען צום גרעניץ ליניע ,און דארט זענען מיר געוואויר
מראה מקומות און ביאורים ,און איך האב געפילט אז מיין געווארן אז עס איז אינגאנצן נישט שייך אריבערצוגיין דעם
גאנצע הארץ און נשמה ליגט אין די דאזיגע טייערע גמרא. גרעניץ צופיס; נאר מיט א קאר .דער איינציגסטער אופן
איין טאג דארט אין מעקסיקא האבן מיר געמוזט גיין צום אריבערצוגיין דעם גרעניץ צווישן פוילן און אוקריינע צופיס,
דאקטאר מיט איינע פון די קינדער .פארשטייט זיך אז איך איז געווען צו נעמען א קאר פאר דריי שעה וואס זאל אונז
האב מיטגענומען די גמרא ,כדי איך זאל קענען לערנען טראגן צו אן אנדערע פלאץ אויפן גרעניץ וואו מען קען יא
בשעת'ן ווארטן .אין די ווארטזאל האב איך נאך געלערנט אריבערגיין צופיס.
דערין ,אבער זינט דעמאלט איז עס פשוט נעלם געווארן .איך
איך בין געווען שטארק באזארגט איבער די פארשפעטיגונג.
האב גוט געדענקט אז איך בין ארויס מיט די גמרא צו די
עס איז מיר בכלל נישט געווען באקוועם זיך צוריקצוזעצן
גאס .איך האב געמיינט אז איך האב עס צוריקגענומען צו
אין א קאר פאר נאך א לאנגע און אויסמאטערנדע רייזע,
אונזער אכסניה ,אבער איך האב עס בשום אופן נישט געקענט
און די געלט וואס איך האב שוין געהאט אויסגעגעבן אויף
געפינען דארט.
די טייערע טעקסיס איז געווען פיל מער וויפיל איך האב
ערשט נאך צוויי טעג זוכן האב איך געפרעגט מיין ווייב אויב לכתחילה פלאנירט .אבער דער עיקר פראבלעם וואס האט
זי האט געזען מיין גמרא .זי איז דערשראקן געווארן פון די מיר דאס מערסטע וויי געטוהן איז געווען דער זייגער וואס איז
שאלה .זי האט דאך אויך געוויסט ווי טייער די גמרא איז געלאפן :אויב די רייזע קיין לודמיר וועט זיך פארציען ,וועל
מיר ,און אז מען קען עס נישט ערזעצן .מיר האבן פרובירט איך אנקומען צום ציון נאך די יארצייט.
זיך דערמאנען וואס עס איז געשען ,אבער איך האב אלעס
פארגעסן בנוגע די גמרא .מיר האבן אנגעהויבן זוכן איבעראל. איך בין דארט געשטאנען און זיך איבערגעטראכט וואס צו
איך האב אנגערופן די קליניק און געפרעגט אויב זיי האבן טון ,ווען פלוצלינג באמערק איך א איד א בעל צורה ,מיט א
געזען א גמרא ליגן דארט אין דעם וועיטינג-רום .עס איז רבני'שע טראגע .איך בין געווארן זייער איבערראשט פון דעם
דאך א פלאץ וואו אידן דרייען זיך נישט ,און אויב די גמרא אליין ,ווייל עס איז גאר זעלטן צו טרעפן א היימישן איד ביי די
וואלט דארט געבליבן ,וואלטן זיי עס זיכער באמערקט .אבער דאזיגע גרעניץ .איך בין צוגעגאנגען צו אים און געפרעגט אויב
זיי האבן בכלל נישט פארשטאנען וואס איך וויל פון זייער איך קען מיטפארן מיט אים אריבערצוגיין די גרעניץ" .אוודאי",
לעבן .מיר האבן ווייטער געזוכט אומעטום :אין די דירה וואו האט ער געזאגט ,און ער האט אונז געבעטן אריינצוגיין אין
מיר זענען איינגעשטאנען ,ביי מיינע עלטערן אינדערהיים, קאר און זיך באקוועם מאכן .אין געציילטע מינוט זענען מיר
און אויך ביי מיינע שוויגער-עלטערן .מיר האבן יעדן איינעם שוין געווען אויף די אוקריינישע ערד .פון דארט האט זיך
מודיע געווען אז מיר זוכן א קליינע גמרא וואס האט הערות אנגעהויבן א נסיעה וואס איז געווען א הערליכע הכנה פארן
און חידושים אויף די זייטן פון די בלעטער ,און מיין נאמען זיך משתטח זיין אויפן ציון ,א דערהויבענע און התעוררות'דיגע
שטייט אויפ'ן שער-בלאט .אבער יעדנ'ס גוטע ווילן האט בלויז רייזע .דער איד וואס האט אונז אריינגענומען איז געווען נישט
געהאלפן אז מיר זאלן האבן מיט וועמען מיטצופילן אונזער קיין אנדערער ווי כ"ק אדמו"ר מקוידינוב שליט"א.
און ווען נישט די גרויסע רחמי שמים וואלט זיך די מעשה ווייטאג ,אבער גארנישט מער פון דעם.
דארט געענדיגט .אבער דער נותן התורה האט געהיטן אויפ'ן דער טאג פון צוריקפארן קיין ארץ ישראל האט זיך שוין
גמרא מיט א ספעציעלע שמירה .א גוי וואס איז פונקט דארט דערנענטערט ,און איך האב מתפלל געווען צום אויבערשטן
דורך-געגאנגען האט אויפגעהויבן דעם ספר ,עס אביסל ער זאל מיר העלפן און צוריקברענגען די גמרא אין וואס איך
האב אריינגעלייגט אזויפיל מי און הארעוואניע.
דורכגעבלעטערט ,און גלייך פארשטאנען אז דאס איז א ספר
געציילטע טעג פאר מיר זענען צוריקגעפארן קיין ארץ
וואס באלאנגט צו אידן.
ישראל ,רופט זיך מיין מאמע אן צו מיר מיט גרויס התרגשות:
ער האט עס אהיימגעטראגן און געוויזן פאר זיין פרוי .זיין "אונזער שכן ,דאקטאר דזשי ,האט אהערגעברענגט דיין
גמרא!"
פרוי ארבעט אלס סעקרעטארין ביי דאקטאר דזשי .און זי
האט אים געזאגט" :איך וועל מיטנעמען דעם ספר צו מיר אין "דאקטאר דזשי?!" איך בין געווען אינגאנצן שאקירט" ,איך
בין דאך אפילו נישט געווען ביי אים אין קליניק!"
אפיס; אפשר וועט דער דאקטאר וויסן וואס צו טון דערמיט".
מיין מאמע האט מיר דעמאלט דערציילט אז די סעקרעטארין
זי האט עס טאקע מיטגענומען צו די ארבעט ,און אזוי איז עס
פונעם דאקטאר האט עס געברענגט .ווען איך האב פרובירט
אנגעקומען צו דאקטאר דזשי – וואס איז נישט קיין צווייטער צו פארשטיין וויאזוי דאס איז מעגליך ,האב איך זיך פלוצלינג
ווי אונזערע עלטערן'ס א שכן! דערמאנט וואס דא איז פארגעקומען.
די גמרא איז צוריקגעקומען צו מיר בשלימות ,אן קיין שום ווען מיר זענען ארויסגעגאנגען פון קליניק ,האב איך
אראפגעלייגט די גמרא אויפ'ן דאך פונעם קאר ,בשעת
סימן פון דעם גאנצן דורכגאנג וואס עס איז אריבער אין די איך האב צוזאמגעלייגט דאס וועגעלע .דערנאך האב איך
לעצטע וואך .דאס איז פאר מיר געווען א געוואלדיגער חיזוק, אינגאנצן פארגעסן פונעם ספר וואס ליגט נאך אינדרויסן,
א הערליכער גרוס פון הימל ,אז דער אויבערשטער האט הנאה אריינגעשפרינגען אין קאר און זיך ארויסגעלאזט אין וועג.
פון מיין לערנען און איך בין זוכה אים צו ברענגען נחת רוח. די גמרא איז אראפגעפלויגן פונעם דאך גלייך צום סיידוואק,
האט איר זוכה געווען צו זען א מעשה פון השגחה פרטית?
רופט אריין צו קו השגחה פרטית1-518-613-0140 :
אדער שיקט אן אימעיל צו די מערכת hashgachaprutis@gmail.com
בריוון צו די מערכת
בסוד ישרים ועדה
צומאל נישט איין צו שיקן א פאציענט פאר מער גרונטליכע לכבוד די חשובע רעדאקציע פונעם 'השגחה פרטית' גליון,
טעסטס ,און אפילו ווען יא ,מוטשען זיי זיך ריכטיג צו פארשטיין איך וויל אייך באדאנקען פאר אייער הערליכן גליון.
די רעזולטאטן. איך וואלט געוואלט מיטטיילן מיט די חשוב'ע לייענער א
עס איז מיר וויכטיג צו באטאנען אז דאס קומט נישט פון קיין וואונדערליכע נקודה וואס איך האב בייגעוואוינט וויילנדיג
פארנאכלעסיגונג!! דאס זענען מענטשן מיט א ווארעם הארץ אין שפיטאל .איך בין אנגעקומען אין שפיטאל אינגאנצן
וואס ווילן העלפן – אבער זיי האבן פשוט נישט קיין כח צו אומגעראכטן ,פאר א באהאנדלונג וואס איז דעפינירט געווארן
היילן! זיי ווילן זייער שטארק ,אבער זיי זענען אזוי באגרעניצט! אלס דרינגענד ,און בחסדי שמים האב איך זוכה געווען צו
פארברענגען עטליכע טעג בצל כנפי השכינה ,און צו זען מיט
איך האב אליין געזען אויף מיין אייגענער הויט אז מ'טאר זיך
די אייגענע אויגן זיינע גרויסע חסדים.
נישט פארלאזן אויף קיין בשר ודם ,און די ידיעה ברענגט מיר
די שפיטאל וואו איך בין געלעגן ווערט פאררעכנט אלס
רואיגקייט און נישט פחד .מיר האבן נישט מורא וואס מ'וועט
איינע פון די סאמע פארגעשריטענע אין גאנצן לאנד און אין
אונז טון; פונקט פארקערט ,מיר גלייבן און פארלאזן זיך אויפ'ן
די גאנצע וועלט ,און זיי שטאלצירן מיט זייערע עקספערטן
איינציגן באשעפער וואס ער איז באמת דער איינציגסטער בעל
און דאקטוירים .איך האב דארט געטראפן וואוילע מענטשן
הבית .איך האב מיט מיינע אייגענע אויגן צוגעזען ווי מענטשן
וואס פראבירן מיט אלע כוחות צו העלפן און היילן מיט א
גייען ארויס פון שפיטאל געזונטערהייט בלויז א דאנק דעם געוואלדיגע איבערגעגעבנהייט צו זייער ארבעט ,אבער איך בין
באשעפער ,ווייל נאר ער איז דער 'מלך ממית ומחיה' ,און נאר פשוט געבליבן געפלעפט צו זען אז קיין לעזונג האבן זיי נישט!
צו אים איז פאסיג און ריכטיג צו האפן. נאכאמאל און נאכאמאל האב איך מיטגעהאלטן ממש
מסוכנ'דיגע טעותים :מען גיבט איבער פאלשע אינפארמאציע
בכבוד רב, איבער א פאציענט'ס מצב אדער באהאנדלונג ביים טוישן די
חננאל לוי ,ירושלים שיפטס (משמרות) .אפילו די ערפארענע דאקטוירים פאלט
האט איר הערות והארות? שיקט אן אימעיל צו דער מערכת.
ינ ֶדער
דּורְך ִדי ִק ְ
אט ֵליין ְ
אֹויפן ַה ְ
ְ יילט
ער ֵצ ְ
ַה ְׁש ָּג ָחה ְּפ ָר ִטית ַמ ֲע ִׂשּיֹותֶ ,ד ְ עֹול ִלים
ְ ִמ ִּפי
עּבענִ יׁש
ער ֶל ֶ
יּב ְ
יע ֶלע ִא ֶ
עצ ֶ
ְס ֶּפ ִ
ער ֵציילְ ט: אס ַמאן פּון ְּבנֵ י ְּב ַרק ֶד ְ ּדּודי גְ ָר ְ
ִ
ערט ַאז ִאין עה ְער ֶיּבער וֶ וען ִאיְך ָהאּב גֶ ֶאּפן וָ ואס ֶמערֶ .ד ִ אציֶ ע? ִאיְך זּוְך ַא ַריינְ צּוכַ ְ ואק ְ ּומער וָ ַ וָ ואס טּוט ִאיר ִאין ִדי ז ֶ
אנְטע מּוזִ יק וואּו ֶעס עס ֶער ַ ינְט ֶ
נָסת ֵס ֶפר ּת ָֹורהִ ,מיט ֶע ְק ְס ֶטער ִא ֶ עצ ֶיעלֶע ַהכְ ַקּומען גָ אר ַא ְס ֶּפ ִ אר ֶ ּוׁשלַיִ ם גֵ ייט ָפ ְ יְ ר ָ
ייּביג ָאן ָהאּב ִאיְך לִיּב צּו זֶ ען,
ּוׁשלַיִ ם פּון ֵא ִ
ּונְדן ַמיין וִ וילְ ן .יְ ר ָ
וייטנְסָ ,האט זִ יְך ָאנְגֶ עצ ְ ערוַ ְ קּומען ֲא ִפילּו פּון ֶד ְ לֹוינְט צּו ֶ
ער ַהאלְ טּונְגֶ ען ִאין ֵאיין ָטאג .אֹויְך גֵ יין צּוּונְט ְ
אּפן ִפיל א ֶ נְהייט ַא ַריינְ צּוכַ ְ עצט ָהאּב ִאיְך ַא גֶ עלֶעגְ ֵ אצ ְירן ,אּון יֶ ְצּו ְׁש ַּפ ִ
ּופן פּוןאּבן ִמיר ׁשֹוין גֶ ער ְאצ ְירן ִמיט ַמיינֶע ָקאזִ ינְס ִאין ֶע ֶּפעס ַאן ָא ְרט וואּו זֵ יי ָה ְ נָסת ֵס ֶפר ּת ָֹורה; אֹויְך ְׁש ַּפ ִ ִדי ַהכְ ַ
ֹויּבענִיׁש פּון ַמיינֶעענִיׁשןַ .אזֹוי ִפיל זַ אכְ ן! ִמיטן ֶע ְרל ֶלֶעּב ְ ער ֶ לַימ'ער ִא ֶיּב ְּוׁש ֶ
לַאנְג צּו גֵ יין ִמיט זֵ יי; אּון נָאְך ִפילֶע יְ ר ָ
עסן ִאיז צּו ְפ ֶרעגְ ן ארגֶ ְ
ּוׁשלַיִ ם .וָ ואס ִאיְך ָהאּב ַפ ְֹויפן ָּבאס ַקיין יְ ר ָ ימ ְטן ָטאג ַארֹויף א ְ אׁש ִט ְ
ערן ִּבין ִאיְך ִאין ֶדעם ַּב ְ לְט ְ ֶע ֶ
אּפצּוגֵ יין...
אנְציֶ ע וואּו ַא ָר ְ
ּונְק ְטלִיכֶ ע ְס ַט ְ ערן ַא ּפ ְ לְט ְַמיינֶע ֶע ֶ
אנְציֶ ע ִאיז נָאנְט צּו ַמיין ָקאזִ ינְ'ס
אטא ַאנּונְג וֶ ועלְכֶ ע ְס ַט ְ
עס ֶ
ינְד ְ
ּוׁשלַיִ ם ָאן ֵקיין ִמ ֶ
ִאיְך ְט ֶרעף זִ יְך ַּביים ַא ַריינְגַ אנְג פּון יְ ר ָ
עלְפן?
הֹויז? וֶ וער ֶקען ִמיר ֶה ְ
ֹויפן ָּבאס ִצי
יׁשן ָּבחּור א ְ יימ ְ
עפ ֶרעגְ ט ַא ֵה ִ וייפלְט ָאנְגֶ ְ
אר ְצוֵ ְ
עפערָ .א ֶּבער ִאין יֶ ענֶע ִמינּוט ָהאּב ִאיְך ַפ ְ אׁש ֶ
נִיׁשטֶ .דער ַּב ֶ
וֶ וער? ָדאס ִאיז ֵקיין ְפ ַראגֶ ע ְ
אר ְפ ְסטָ ",האט אנְציֶ ע וֶ ועלְכֶ ע דּו ַד ְ
ּונְקט ַּביי ִדי ְס ַט ְ
"איְך גֵ יי ַא ָראּפ ּפ ְ
ּוסט! ִ
אּפגֵ יין .אּון ֶער ָהאט גֶ עווא ְ ארף ַא ָר ְאנְציֶ ע ִאיְך ַד ְ
וייסט וֶ ועלְכֶ ע ְס ַט ְ
ֶער וֵ ְ
אמע וואּו ִאיְךעסן צּו ְפ ֶרעגְ ן ַמיין ַמ ֶ ארגֶ ְ
ּונְק ְטלִיְך וואּו צּו גֵ ייןִ ".איז וָ ואס ַאז ִאיְך ָהאּב ַפ ְ
"אזֹוי ַאז ִאיְך וֶ ועל ִדיר ָאנְוַ וייזְ ן ּפ ְ
עׁש ֵמייכְ לְט צּו ִמירַ ,
ֶער גֶ ְ
עסן פּון ִמיר.ארגֶ ְ נִיׁשט ַפ ְ עפער ָהאט ְ אׁש ֶ
אּפגֵ ייןֶ .דער ַּב ֶ
ארף ַא ָר ְַד ְ
ֶגעפּונֶ ען ַא ִמ ְצ ָוה
ער ֵציילְ ט: סֹופר פּון ְצ ַפת ֶד ְ יֹוחנָ ן ֵ ָ
יס ְטן ארט ִפיל ט ִּור ְ קּומען ָד ְֹויסע ְׁש ְט ָראזְ ןֶ .עס ֶ עסעלֶעְך אּון גְ ר ֶ ייער ַא ֵׁשיינֶע ְׁש ָטאטֶ .עס ָהאט ִפיל ְקלֵיינֶע גֶ ֶ ְצ ַפת ִאיז זֵ ֶ
ארט אֹויְך ִפיל ִא ְידן. אּון ֶעס וואֹוינֶען ָד ְ
עסאנְט אּון ִצ ֶיע ִנְדיג. ער ַ ינְט ֶ
ֹויסנַאם ִא ֶ א ְ
ארוָ ואסָ ,האט ֶער ויסן ַפ ְ ּוצלּונְג ָאן ֵקיין ֶע ְר ְקלֶערּונְג ָא ֶדער וִ ְ ֵאיין ָטאג ִאיז ַמיין ְּבר ֶּודער גֶ עגַ אנְגֶ ען ִאין גַ אס אּון ְּפל ְ
עסעלֶע. ייען ִאין ַא ְקלֵיין גֶ ֶ יינְד ֵר ֶ
הֹויּפט וֶ ועג אּון זִ יְך ַא ְ
אר ִק ֶירעוֶ וען פּון ֶדעם ְ ימט צּו ַפ ְ אׁש ִט ְַּב ְ
ּוּפט ֶע ֶּפעס ִמיט זַ יין פּוס .אֹוי? וָ ואס ִאיז ֶעס? אר ְט ַראכְ ט ִאין וֶ ועג ְׁש ִּפ ְירט ֶער וִ וי ֶער ְׁשט ְ ייע ִנְדיג ַפ ְ
גֵ ֶ
עפאלְ ן פּון ַא ִאיד. ֹויסגֶ ַ
עלְפאֹון! וָ ואס ִאיז וַ וייזְ ט אֹויס ַאר ְ ֶעס ִאיז ַא ֶס ָ
יס ְטן.
אסן זֶ ענֶען ָדאְך פּול ִמיט ט ִּור ְ ויסן פּון וֶ ועם? ִדי גַ ְ וִ וי ֶקען ֶמען וִ ְ
ֹויסע ִמ ְצוָ ה פּון ֲה ָׁש ַבת ֲא ֵב ָידה.
נִיׁשט ַארֹויס ִדי גְ ר ֶ עפט ַאן ֲא ֵב ָידה לָאזְ ט ֶער ְ יׁשער ִאינְגְ ל ְט ֶר ְ ָא ֶּבער וֶ וען ַא ִא ִיד ֶ
ּומערּונְקט ִאיז ֶעס גֶ עוֶ וען ֶדער ֵאייגְ נְ ט ֶ ֹויפן ְס ְק ִריןּ .פ ְ
ּומער וָ ואס ָהאט זִ יְך ַּבאוִ ויזְ ן א ְ עלֶעפאן נ ֶ
ָ ּופן צּום ֶע ְר ְׁש ְטן ֶטֶער ָהאט ָאנְגֶ ער ְ
אפן.
עט ָר ְיידט ַאז ַא וואֹוילֶער ִאינְגְ ל ָהאט ֶעס גֶ ְ עפ ֵר ְ
ארק גֶ ְעלְפאן ,וֶ ועלְכֶ ער ָהאט זִ יְך ְׁש ַט ְ פּון ֶדעם ֶס ָ
עפער
אׁש ֶ
אר ִק ֶירעוֶ ועט פּון וֶ ועג .וַ וייל ַאזֹוי ָהאט ִאים ֶדער ַּב ֶ ארוָ ואס ֶער ָהאט ַהיינְט ַפ ְ ּוסט ַפ ְ ּונְקט גֶ עווא ְ עצט ָהאט ׁשֹוין ַמיין ְּבר ֶּודער ּפ ְ יֶ ְ
ואלְדיגֶ ע ִמ ְצוָ ה פּון ֲה ָׁש ַבת ֲא ֵב ָידה.
עפ ְירט צּו ְמ ַקיֵ ים זַ יין ִדי גֶ עוַ ִ צּוגֶ ִ
יצט פּון ִדי זּון
אׁש ְ
ַּב ִ
ער ֵציילְ ט: ייפער פּון ֵּבית ֶׁש ֶמׁש ֶד ְ מֹויׁשי לַ ֶ
ִ
אדן וָ ואס ֹויסע ָּב ְ
ארט ִאיז ָדא ַא גְ ר ֶ ֹויסע ִאינְגְ לֶעְך פּון ֵח ֶדרַ ,ארֹויס ְׁש ִּפילְ ן ִאין הֹויףָ .ד ְ ֹויפן ִמירִ ,די גְ ר ֶ יסעס ל ְ עדע ִר ֶ יֶ ֶ
נֶערגִ ֶיע.
ערע ֶע ְנְדלָאזֶ ע ֶע ְ עּבן אּונְזֶ ֶ ֹויסצּוגֶ ְ ֹויּבט אּונְז ַאר ְֶע ְרל ְ
יצן.
לַייּבן זִ ְ
ימט ַאז ַהיינְט וִ וילְ ן זֵ יי ְּב ְ אׁש ִט ְינְדער ַּב ְ אּבן ַא ֵטייל ִק ֶ
עצ ֶיעלֶע ִס ָיּבהָ ,ה ְ ֵאיין ָטאגָ ,אן ֵקיין ְס ֶּפ ִ
ֹויפן
אּפצּול ְ עד ֵרייט פּון ְׁשוֶ ועל פון ְקלַאסִ ,מיט ַא פּוס גְ ֵרייט ַא ָר ְ ֹויסגֶ ְ
ערע ִאינְגְ לֶעְך זִ יְך א ְ אּבן ַא ֶנְד ֶ
יצן וואּו?" ָה ְ "זִ ְ
צּום הֹויף.
ויׁשן ִדי ִפיר וֶ וענְט". ּוע ְסן ,אּון ֶא ְפ ָׁשר אֹויְך ְׁש ִּפילְ ן ְצוִ ְאר ְּב ֶרענְגֶ ען אּון ְׁשמ ֶ יצן ָדאִ .אין ְקלַאסַ .פ ְ "זִ ְ
אמען.עׁש ֶטעלְטִ .מיר זֶ ענֶען ַאלֶע ְּב ַא ְחדּות אּון ְׁש ִּפילְ ן צּוזַ ֶ נִיׁשט ֶקעגְ ן גֶ ְ "נּו נּוֵ ".קיינֶער ָהאט זִ יְך ְ
ּוטעעׁש ֶטעלְט פּון צּו ִׁש ְיקן ג ֶ יׁשן ָהאט זִ יְך ָא ְּפגֶ ְ אנְד ְ
לֶעק ֶטער אּון אֹויְך ִדי ֶע ְר ָק ִ עפאלְ ן ִדי ְ יסעס ִאיז גֶ ַ ינְמ ְיטן ִר ִֶא ִ
ּופט.
אלְטע ל ְַק ֶ
ואלְטן ִמיר גֶ עטּון ָאןויצט! וָ ואס וָ ְ אר ְׁשוִ ְ עקּומען ַפ ְ
ֶ ֹויפגֶ
ואלְטן ִמיר ָדאְך ַאר ְ ּונְטן ִאין הֹויף וָ ְ עׁש ִּפילְט א ְ ואלְטן גֶ ְ
וֶ וען ִמיר וָ ְ
אּפן?יׁשן זִ יְך ָא ְּפצּוכַ ְ אנְד ְ
ֵקיין ֶע ְר ָק ִ
עדאנְק פּון צּוּונְקט ַהיינְט ַא ַריינְגֶ עלֵייגְ ט ָדאס גֶ ַ אׁשט פּון ִדי ַה ְׁשּגָ ָחה ְּפ ָר ִטית וָ ואס ָהאט אּונְז ּפ ְ ער ְ ִמיר זֶ ענֶען גֶ עוֶ וען ַאזֹוי ִא ֶיּב ַ
ּוט ֶׁשען אֹויף ִדי זּון. ֹויסמ ְ
נִיׁשט א ְ לַייּבן ִאין ְקלַאס אּון זִ יְך ְ ְּב ְ
ינ ֶּדער!
ייע ֶרע ִק ְֵט ֶ יער ִקינְ ד! ָהאט ִאּיר ַא ַמ ֲע ֶׂשה פּון ַה ְׁשּגָ ָחה ְּפ ָר ִטית?
ֵטיְ ֶ
הודעות
ווינקל
ערן,
יינע ַמ ֲע ִׂשּיֹות ֶקען ֶמען ֶה ְ ָּגאר ַא ַסאְך ֵׁש ֶ ינ ֶּדער:
פאר ִק ְ
רּופט ַא ֵריין צּו ַקו ַה ְׁש ָּג ָחה ְּפ ָר ִטית ַ
ְ
ינ ֶּדער:
אר ִק ְ
ִאין ַקו ַה ְׁש ָּג ָחה ְּפ ָר ִטית ַפ ְ
אר ֵצייל ַדיין ַמ ֲע ֶׂשה. יקט 0/4אּון ַפ ְְ 1-518-613-0140ד ִר ְ
יקט 0/2ְ 1-518-613-0140ד ִר ְ ועלטאנ ֶצע ֶו ְמּונה ִאין ִּדי ַג ְ
ייטן ֱא ָ
ּפר ְארׁש ֵ
ְ עמט ַא ֵח ֶלק צּו ַפ
אּון ֶנ ְ
אֹויּגן
ְ ענע
ייג ֶ
עהט ַה ְׁש ָּג ָחה ְּפ ָר ִטית ִמיט ִדי ֵא ֶ
ֶמען זֶ ְ רֹואה
ָ ַע ִין
יערֶ :דער מוֹ ֵהל ר' ִי ְ ׂש ָר ֵא ִל'י קור ְצן ּפוּן ְפ ִר ֶ ְ ִאין
יען ֶדעם בְּ ִרית פוּן ֶדעם
יטאג ,צו ִּליבּ ֶדעם ייגער ִמ ָ
אר ְפ ִר ֶ ָקאבֶּ על בֶּ עט צ ּו ַפ ְ
גוֹ ְׁ
י'שן ֶ ּבעיבִּ י צ ּו ְד ַריי ַאזֵ ֶ ִדי ִר ְיר ְנ ֶדע
ערן אר ְפט צו ִּפ ְירן זַ יינֶ ע ֶע ְל ֶט ְ
עפיל ַאז יפן וֶ ועג ָהאט ֶער ַא ֶג ִ
עסן...אר ֶג ְ
עד ְ וָ ואס ֶער ָהאט ֶג ַ
עלד .אוֹ ְ
ויכ ִטיג ַפ ְ
צוּם לו ְּפט ֶפ ְ
ֶער ָהאט ֶע ֶּפעס וִ ְ
ַא ְנ ְט ּ ְפלֶ עק ּו ְנג
פרק 3ופן 4
ועל ָקאם*!
ָאה ,וֶ ְ
יכע ַא ְד ֶרעס. ָדאס ִאיז ִדי ּפוּנְ ְק ְט ִל ֶ
יך ִ ּבין ָאנְ ֶגעקו ֶּמען... ָ ּברו ְּך ה' ִא ְ
יסל
אב ַשוְ יָ ן ַא ִ ּב ְ
יך ָה ּ אט ׁש ִא ְָכ ְ
עט ְיגט...... אר ְׁש ֶּפ ִַפ ְ
*ברו ְּך ַה ָ ּבא
ָּ
ער ָמאנְ ט וָ ואס יך ֶד ְ אב ִז ְיך ָה ּ אוֹ יִ ,א ְ
אכן ִדיעס ְןַ ...מ ְ אר ֶג ְ אב ַפ ְיך ָה ּ ִא ְ
ישט אב ֶעס נִ ְׁ ְ ּב ָר ָכה ֲ'א ֶׁשר יָ ַצר'! ִאיך ָה ּ אמע
נָ אר ַא ֶסעקוּנְ ֶדעַ ,זיין ַמ ֶ ווא ּו ִאיז ִדי
עפט פוּן לו ְּפט עש ְ אגן ִאין ֶג ֶׁ ואלט ָ ְז ְ ֶגעוָ ְ ּב ַארו ִּא ְיגט ִאים ָדא ִאינֶ עם עיבי?
ֶ ּב ִ ּ
וארט ַא ַריינְ צו ֵּגיין אב ֶגעוַ ְ יך ָה ּ עלד ִא ֶפ ְ ימער...עבנְ ִד ְיגן ִצ ֶ
ערנֶ ְ ּ
ֶד ְ
אכן ִאין ַא ֵריינֶ עם ִאין ַקאר אוּן ַמ ְ
יפן קוֹ ל ָא ְרטִ ,מיט ַא רו ִּא ְיג ַקייט ,אוֹ ְ
אוּן ִמיט ַ ּכוָ ונָ ה...
אוּן וֶ וען ִא ְ
יך ִ ּבין ַא ַר ְיין
אגן ַא עצט וֶ ועל ִא ְ
יך ָז ְ יֶ ְ אב ִאיך ִאין ַקאר ָה ּ
עבעט ַפאר ֶגעזוּנְ ט יד ֶׁ
ישע ֶג ֶ ּ ִא ִ עסן!
אר ֶג ְ ַפ ְ
אוּן ַפאר ֵהיילוּנְ ג!
אשר יצר
ויכ ִט ֶיגע
אוֹ י אוֹ י אוֹ יָ ...דאס ִאיז וִ ְ
ישט אציֶ עֶ ...עס טוֹ ְׁ
אר ַמ ְ ִאינְ ָפ ְ וָ ואס??? ער ֶקען אוֹ יִ ,א ְ
יך ֶד ְ
ַא ֶלעס... ַא ֵטייל פוּן ֶדעם
אמע ַא ִאיד?
ִאיז ִדי ַמ ֶ עבעט...ֶג ֶ ּ
יך! ַמיין עק ִל ְ
אוֹ י וִ וי ְׁש ֶר ְ
יסן
ער ְ וערט ֶצ ִ ארץ וֶ ְ ַה ְ
וייטאגַ .א ַזאַפאר וֵ ָ יילטער ֵצ ְ
ָאה ,יֶ עסִ ...זי ָהאט ַא ָמאל ֶד ְ
ילירוּנְ גָ ...זאל ֶדער ימ ִ ַא ִס ִ אמע ִאיז ַא ִאידַ .א ְלס ִקינְ דַאז ִאיר ַמ ֶ
ער ְׁש ֶטער ַר ֲח ָמנוּת יב ְאוֹ ֶ ּ אמע
עגט ִזי ֲא ִפיל ּו ֵגיין ִמיט ִאיר ַמ ְֶפ ֶל ְ
אבן...ָה ְ ּ אגאג...ִאין ִסינַ ָ
פארזעצונג אי"ה
א שמועס מיט די גליקליכע משפיעים זיכה וזכה
יא
וואו פארשפרייט איר די אזוי פיל השגחה פרטית!
איר גליון?
גענוי ווי ס’שטייט “ועל
קענט איך וואוין אין קרית יואל .נסיך שבכל יום עמנו”.
ווערן איז דא עפעס וואס איר
איך האב דארט אפאר
חברים און באקאנטע
קענט איבערגעבן פאר
א משפיע! פאר וועמען איך געב עס,
און די איבריגע טראג אנדערע וואס טראכטן צו
איך אריבער ביי מיר זיי זאלן עס פארשפרייטן?
אין בית המדרש .איך טאמער מ’שעמט זיך נישט
צעטייל עס ,א חלק צופרי
צו קומען אין ביהמ”ד און
און א חלק ביינאכט.
ארויסלייגן אפאר גליונות
וואס האט אייך געברענגט אויפ’ן טיש ,איז עס כדאי.
צו גיין אין דעם ענין?
אמאל איז דא מענטשן
וואס האט אייך געמאכט
צו צושפרייטן דעם גליון? וואס האלטן זיך צוריק,
ער שעמט זיך צו ברענגען
איך האב עס געזען ,איך
דעם גליון .טאמער האסטו
האב עס באקומען אויף
ס’האט א זיכערקייט און א געפיל און אימעיל,
צו דעם זאך ,מ’זאגט“ ,איך גערעדט צו מיר.
האט זיך אמאל געמאכט ברענג דעם גליון” ,איז
איר זאלט עפעס צוריקהערן נישטא קיין שום סיבה
פון די עולם וואס נעמט עס? פארוואס נישט .אלע
די אידן וואס נעמען עס ,עלטערס נעמען עס און
זיי האבן עס שטארק ליב .ליינען עס דורך ,און דאס
אין בית המדרש ווי איך איז נאך א געוואלדיגע
פארשפרייט עס ,זענען זכות אויך.
דא אלע עלטער; אינגלעך,
אויסער דעם ,ווי באקאנט
בחורים ,טאטעס ,יעדער
איינער ווער ס’טרעפט שטערט פאר פיל גבאים
עס ,יעדער איינער ,אלע אז מען לייגט אן די בית
עלטערס ,נעמען עס יעדע המדרש מיט גליונות ,און
נאכדעם דארפן זיי זיך וואך און ליינען עס.
ספראווען מיט די שמות. עפעס אן אינטערעסאנטע
ביי דעם גליון ,סיי איז מעשה וואס איר האט אמאל
נישט דא קיין הארבע געהאט אין השגחה פרטית
שמות ,און בכל אופן מאכט וואס איר קענט מיטטיילן?
עס נישט אויס – ס’בלייבט איך לעב מיט השגחה
סייווי נישט איבער אויפן פרטית ,איך האלט עס
585-308-3293 מיט ,טאג טעגליך זע איך
טיש...
בהמלצת רבנים קען מען צאלן מיט מעות מעשר
אויב האט איר סיי וועלכע הערות
דאס האט נישט חשש שמות לגניזה מען דארף נזהר לאזט איבער א הודעה 1-518-613-0140 :אדער שיקט א אימעיל צו די מערכת
זיין בקדושת הגליון עס זאל נישט צוקומען צו קיין hashgachaprutis@gmail.com
בזיון אזוי ווי מען איז זיך נוהג מיט תשמישי קדושה
