טיב הקהילה - אידיש · TIV HAKEHILAH - YIDDISH — ראש השנה (2026-09-07)

טיב ה˜הילה
שבת מברכים שבת מברכים אב | ר"ח יום חמישי-שישי | המולד יום חמישי 0 | 8:15חלק' בס"ד
ראש השנה
א' תשרי תשפ"ז
◄ די צייטן לויט אופק ירושלים ►
זמני הדלקת הנרות ומוצ”ש
יו"ל ע"י ˜היל˙ ˘ב˙י בבי˙ ד' אויף אידי˘ בנ˘יאו˙ מורנו ורבנו הרה"ˆ
6:15
7:26
הדה"נ
מוצש"ק
רבי גמליאל הכהן רבינובי˘ ıליט"א 8:06 ר"ת
סוף זמן קריאת שמע ותפילה
המע+רכ+ת סוז"ת א' 10:00
סוז"ת ב' 10:29
סוזק"ש א' 8:42
סוזק"ש ב' 9:26
ֲחמֹל עַ ל ַמעֲ שֶׂ ָיך
| די צייטן לויט די זומער זייגער |
רד
גליון מס':
עס האט דערציילט דער ‘מגיד מישרים’ הרה”צ ר’ שלום
דראן זצ”ל ,אז ווען ער איז געווען א יונגער יונגערמאן שווא ָ
ַ
האט זיך צושפרייט אין ירושלים ַאן אנשטעקיגע קראנקהייט שנה ד'
ל”ע ,און צוויי פון זיינע קינדער זענען געווארן אנגעשטעקט
מיט דער קרענק ,און וויבאלד ער האט נישט געוואלט אז +הפ+רשה
ובו תנשא מלכותך
זיינע אנדערע צוויי קינדער זאלן ווערן אנגעשטעקט ,האט ער
אריבערגעפירט די צוויי געזונטע קינדער שפעט ביינאכט צום
הויז פון זיין שוויגער.
אויפן וועג האט ער באגעגנט זיין גרויסן רבי’ן ,רבי אייזיק
שער זצ”ל ,און זיין רבי האט זיך אינטערעסירט וואס איז דער
באדייט פון דער מאדנער ‘שפאציר’ אינמיטן נאכט ,און רבי די עבודה פון ראש השנה
שלום האט אים געענטפערט אז וויבאלד די צוויי אנדערע אריינגייענדיג אין דער הייליגער יו”ט פון ראש השנה ,וועלן מיר בס”ד פראבירן זיך אביסל צו
קינדער זענען געווארן אנגעשטעקט און ער האט נישט באקענען מיט די קדושת היום און דער חיוב וואס ליגט אויף יעדן איד אין דעם גרויסן טאג.
געוואלט אז אויך זיי זאלן ווערן אנגעשטעקט ,דעריבער נעמט מיט עטליכע הייליגע מצוות האט הקב”ה אונז ְמ ַצוֶּה געווען אין דעם טאג .די הויפט נקודה פון דעם
ער זיי צום הויז פון די באבע. טאג איז די מצוה פון שופר ,אבער ווי חז”ל זענען אונז ְמג ּ ֶַלה זענען די טעג א צייט פון הַ ְּמלָ כָה ,אין
הערנדיג דאס האט רבי אייזיק געזאגט :אהה ,די גרויסע קו די טעג זענען מיר ממליך הקב”ה.
נעמט די צוויי קעלבלעך צו א גוטן ָארט כדי זיי זאלן נישט דער פליכט ממליך צו זיין הקב”ה באגעגענט מען איבעראל וואו מ’רעדט פון דעם טאג.
קראנק ווערן! רבי שלום האט נישט פארשטאנען וואס איז עס הייבט זיך אן ביי די תפילות וואו מ’טוישט פון הקל הקדוש צו המלך הקדוש ,און עס איז ממשיך
זיין זינד אז זיין רבי רעדט אזוי צו אים .אבער דעמאלטס שפעטער ביי די תפילות פון מַ לְ ֻכיּוֹת ,זִ כְ רוֹנוֹת וְ ׁש ֹופָרוֹת.
האט זיין רבי אים געגעבן צו פארשטיין אז יעדער זאך מ’דערציילט אז ווען דער הייליגער צדיק רבי אהרן הגדול מקארלין זי”ע איז צוגעגאנגען צום
ווענדט זיך לויט די מחשבה וואס שטייט אונטער די פעולה עמוד ראש השנה און אנגעהויבן זאגן ‘המלך’ ,איז ער אוועקגעפאלן אין חלשות .מ’האט אים
וואס מען טוט ,דעריבער אויב דיין גאנצע מחשבה איז נאר דערמינטערט אבער אויך נאכ’ן דערמינטערן איז ער נישט געקומען צו זיך.
אז דו ווילסט זיין געטריי פאר דיינע קינדער ,אזוי ווי די דער שפעטער נאכ’ן דאווענען האט ער ערקלערט פאר די ארומיגע די סיבה צו די חלשות .ער האט
שטייגער פון עלטערן איז אז זיי ווילן באשיצן זייערע קינדער, דערציילט אז זיך גרייטנדיג ארויסצוזאגן די ווארט ‘המלך’ ,האט ער זיך דערמאנט פון די באקאנטע
האבן דאך אויך מערסטנס בעלי החיים אזא נאטור וואס דער גמרא אין מסכת שבת [דף נו].
אויבערשטער האט זיי געגעבן .אויב אזוי ,מיט וואס ביסטו
אנדערש ווי זיי?? נאר ,זייענדיג א איד דארפסטו וויסן אז אט די גמרא דערציילט דארט אז רבי יוחנן בן זכאי איז ארויס צו די קייזער אספיינוס און גערעדט מיט
די פעולה איז א מצוה פון חסד מיט אידישע קינדער ,אפילו אים האט ער אים א פרעג געגעבן די שאלה ‘אי מלכא אנא אמאי לא אתית עד להכי’ -אויב דו
אויב דאס זענען דיינע קינדער ,און דעריבער זאל מען אינזינען האלטסט אז איך בין א קעניג -פארוואס ביסטו נישט געקומען ביז היינט?
האבן אז מען טוט דאס לשם די מצוה פון חסד ,און אזוי וועסטו די שאלה איז אים קעגן געקומען זאגנדיג די ווארט ‘המלך’.
פארדינען א מצוה ביי יעדן איינציגן טריט. ער האט זיך געפרעגט די שאלה ,אויב בין איך א קעניג און דו גייסט מיר ממליך זיין אלץ מלך ,וואו
ביי די תפילות פון ראש השנה בעטן מיר ‘חֲ מֹל עַ ל ַמ ֲע ֶׂש ָ
יך’, ביסטו געווען ביז היינט?
זאל מען זיך אפשטעלן און מען זאל זיך אליין פרעגן – צודען די מעשה געבט אונז א שטיקל טעימה וואס דאס הייסט מלכות און די ערנסטקייט מיט וואס מיר
האסטו רחמנות אויף דיינע אייגענע מעשים? צי טוסטו שעצן דארפן עס נעמען און זיך באציען צו איר .עס איז נישט אז מ’זאגט ארויס מיט’ן מויל ‘המלך’ און מיט
דיינע מעשים טובים וואס דו טוסט טאג־טעגליך? געבסטו זיי דעם איז מען ממליך הקב”ה ,נאר עס טראגט אין איר אסאך א גרעסערע און א טיפערע באדייט ,אז
דעם ריכטיגן יחס? צי ווייסטו אז מיט דיין עסן און טרינקען אויך אזא גרויסער צדיק ווי הרה”ק רבי אהרן הגדול האט געשפירט אז מיט’ן זאגן די ווערטער איז
קענסטו מקיים זיין א מצוה אויב דיין גאנצע מטרה דערביי ער נישט יוצא די פליכט און עס פאדערט זיך פון אים עפעס מער.
צו באקומען כח צו דינען דעם אויבערשטן? און כל־שכן אין אז ער האט אזוי געשפירט ווי אזוי דארפן מיר זיך שפירן?
דיין הנהגה מיט דיין הויזגעזינד און דיינע באקאנטע ,קענסטו להתוודע והגלות כי הוא מלך על כל הארץ
יעדער רגע זוכה זיין אין א מצוה ,צי האסטו רחמנות אויף אט די עבודה פון ראש השנה איז ממליך צו זיין הקב”ה ,אבער לאמיר אריינגיין טיפער און פארשטיין
די אלע מעשים אז עס זאל נישט פארלוירן ווערן? בעסער וואס באדייט די עבודה פאר אונז און וואס ווילן מיר דערגרייכן אין איר.
לאמיר זיך אונטערנעמען צו רחמנות האבן אויף אונזערע עס צו פארשטיין לאמיר זיך ערשט באקענען מיט די באגריפן פון די פיר וועלטן וועלכע עקזיסטירן
מעשים ,און נישט טון קיין שום זאך אזוי ווי ִמצְ וַת אֲ נ ׁ ִָשים אויף די וועלט .די הייליגע חכמי הקבלה האבן ְמג ּ ֶַלה געווען אז די וועלט פארמאגט אין זיך פיר
ְמלֻ ּ ָמ ָדה ,איבערהויפט מיט די הנהגה וויאזוי א מענטש פירט וועלטן .איין וועלט איז די וועלט פון עשיה ,א צווייטע וועלט ,וועלכע איז העכער פון די עשיה ,איז
זיך מיט זיין הויגעזינד ,און מיט יעדע פעולה וואס מען טוט, די וועלט פון יצירה .נאך איר איז דא די וועלט פון בריאה ,העכער פון איר איז די העכסטע וועלט
זאל מען אינזינען האבן אז אלע אונזערע מעשים זאל זיין וואס מיר ווייסן פון איר ,די וועלט פון אצילות.
לשם שמים ,און דעמאלטס וועט מען אויך קענען בעטן פונעם דער אר”י הקדוש איז ְמג ּ ֶַלה אז ביים דאווענען ראש השנה איז מרומז די פיר וועלטן.
אויבערשטן ‘חֲ מֹל עַ ל ַמ ֲע ֶׂש ָ
יך’( .עפ”י טיב המועדים – ר"ה)
עס איז מרומז אין די תפילה פון ‘מלוך על כל העולם כולו בכבודך’ ,ביי די שטיקל פון ‘וידע כל פעול
כי אתה פעלתו ויבין כל יציר כי אתה יצרתו ויאמר כל אשר נשמה
באפו’.
מען קען הערן שמועס'ן און דרשות עס הייבט זיך אן מיט די עולם העשייה וואס איז מרומז אין די ווארט
‘כל פעול’ ,און עס גייט ווייטער מיט די עולם היצירה וועלכע איז מרומז
פון מורנו ורבנו שליט"א -אין א עקסטערע נומער אין די ווערטער ‘ויבין כל יצור’.
אידיש 073-2951321 :לשה"ק073-2951320 : דער עולם הבריאה איז מרומז אין די ווערטער ‘ויאמר כל אשר נשמה
באפו’ ,און דער העכסטער עולם האצילות איז מרומז אין די ווערטער
א ‘ומלכותו בכל משלה’.
מעשיות אויף השגחה פרטית >>> | טיב הפרשה | המשך פון עמוד א' |
+ההשג+חה געשריבן דורך ליינערס די פנימיות פון די פיר וועלטן
ווערטער אין מויל ,און ברוך ה’ אז איך האב גערעדט און די פיר וועלטן ווערן אנגערופן מיט די דערמאנטע נעמען,
גערעדט אן אויפהער. אדון הסליחות ...זוכר הנשכחות אבער אויך על פי פשטות האט עס אין זיך א כוונה.
אריגינעל האט געהייסן אז כ’גיי רעדן פערציג מינוט ,אבער פאר לאנגע יארן דין איך אלץ א בעל דרשן. דער געדאנק פון די עולמות איז מדריגות .די עבודה פון א
ענדע האב איך גערעדט נאנט צו צוויי שעה .עס זענען געווען דער שטייגער איז אז כ’טרעט אויף און רעד פאר אידן און מענטש הייבט זיך אן אונטן ,אבער מ’גייט ארויף העכער און
רירענדע מאמענטן ,און דאגעגן אויך פרייליכע מאמענטן. איך בין זיי מהנה. העכער ביז צו די עולם האצילות.
דער עולם האט געלאכט און געוויינט אין די זעלבע צייט. פון צייט צו צייט דארף איך אויך אויפטרעטן פאר קינדער אויך ווען מ’קומט אן אין די עולם האצילות שטייגט מען
ברוך ה’ אז עס איז געווען אן אויסטערלישע סוקסעס, אין חדר. העכער און העכער ,ווייל מעלה מעלה האט נישט קיין
דער ציבור האט עס אפלאדירט ,ווען איך בין אראפ פון די יעדע מאל וועט זיך עס ווענדן לויט די געשעעניש און די שיעור.
סטעידזש האבן אידן גערירטערהייט זיך דערנענטערט צו אומשטענדן וואס פירן מיר צו די געשעעניש.
יענער טאג ווען די מעשה האט פאסירט האב איך געהאלטן די דרגה פון די עולמות האט נישט קיין שיעור .מען קען
מיר און זיך באדאנקט פאר די ווארעמע רעדע.
אינמיטן אנפירן א געשמאקע פראגראם אין א חדר .די אייביג גיין העכער און העכער ,אבער דער אנהייב איז ביי
אבער דא הייבט זיך די מעשה אן:
ארומגייענדיג צווישן די באטייליגטע בין איך געווארן פראגראם האט זיך געצויגן היבש לאנג ,די קינדער האבן די עולם העשיה.
אפגעשטעלט דורך א איד. הנאה געהאט ,מען האט גוט פארברענגט און איך בין דער געדאנק פון ממליך זיין הקב”ה איז שייך אין יעדן
“דו דערקענסט מיר”? פרעגט מיר דער איד. אוועקגעגאנגען פון דארט ,גרייט אהיימצוגיין זיך אפרוען איינציגסטן עולם וואס איז דא אויף די וועלט .אויך ווען א
איך האב אים נישט דערקענט ,אבער ער האט מיר אביסל. איד איז משיג די הַ ְּמלָ כָה פון הקב”ה ,אז הקב”ה איז דער
דערמאנט. ביי די רעדעס וועט מיין טעלעפאן זיין איינגעשטעלט אויף איין איינציגסטער באשעפער אויף די וועלט ,דארף ער וויסן
“מיר האבן צוזאמען געלערנט אין ישיבה”. א שטילקייט פאזיציע .וויסנדיג אז מען קען נישט ‘טאנצן אז ער קען גיין העכער ,און די הבנה אין עבודת ה’ קען זיין
עס האט געדויערט א רגע ,און כ’האב זיך דערמאנט ווער ער אויף ביידע חתונות’ ,און אז דער טעלעפאן רויבט צו די טיפער און קלארער.
איז און פון די יארן ווען מיר האבן געלערנט אין די ישיבה. מנוחה פון א מענטש און די קאנצענטראציע ,וועל איך זיך אז מ’ווייסט דאס קען מען אויך פארשטיין אז מצד הקב”ה
“כ’וויל דיר עפעס זאגן” ,האט דער איד אנגעהויבן צו רעדן ערשט אפשיידן פון איר. איז נישט דא קיין שום חסרון אויף די וועלט .דער רבש”ע
צו מיר ווען טרערן פולן אן זיינע אויגן. נאך די מסיבה האב איך גענומען די טעלעפאן אין מיין איז ווייטער דער קעניג און שיינט במלוא הדרו ותפארתו ,די
“דו זעסט דעם קינד” ,ווייזט ער מיר אויף זיין נישט האנט ,איך געב א קוק אויפ’ן סקרין ,עס ווייזט אז איך האב חסרון ליגט ביי אונז.
געזונטער קינד. 27פארפאסטע טעלעפאן־רופן.
“צי איז עפעס געשען”? די עבירות און די פאגרעבטקייט אין וואס מיר ליגן ,איז גורם
“שוין מער ווי א יאר צייט מוטשע איך זיך ארום מיט דעם
קינד .ער איז געווען א בליענדער געזונטער קינד ,אבער איך האב איבערגעקוקט די ליסטע ,כמעט אלע פון זיי איז אז דער מענטש זאל ווערן פארטונקלט און נישט קענען זען
איין טאג האט מען אים דיאגנאזירט מיט די ביטערע מחלה געקומען פון א צווייטער באקאנטער רעדנער .איך האב אים די קלארקייט און די שיינקייט פון די בריאה און די מלוכה
ה”י ,און פון דאן איז מיין לעבן נישט קיין לעבן”. גלייך צוריקגערופן און אים געזאגט אז כ’האב געהאלטן פון הקב”ה.
איך האב געשאנקען עטליכע בליקן צו דעם קינד ,און מיין אינמיטן א מסיבה ,און וועגן דעם האב איך נישט געקענט ווען א איד געפינט זיך אין די עולם העשיה האט ער א השגה
הארץ איז אויסגעגאנגען פון רחמנות. צוקומען צום טעלעפאן. אין מלכות ה’ ,אבער עס איז נישט גלייך אַ ן עשיה’דיגע
היינט צופרי האט אונז די ארגאניזאציע ארומגענומען צו דער צווייטער בעל דרשן איז געווען טרוד .נישט האבנדיג השגה צו די השגה ווען א איד איז אין די דרגה פון עולם
די גדולי ישראל .מיר זענען אריין צו א געוויסער צדיק .איך קיין צייט פאר קיין איבריגע געשפרעכן האט ער צוגעטרעטן היצירה ,און אזוי גייט עס ווייטער אויפ’ן סדר ווייטער און
האב זיך מזכיר געווען פאר דעם צדיק ,און דער צדיק רופט צום ענין. ווייטער.
זיך אן צו מיר אז די מחלה פון דאס קינד איז מיר געקומען “געב א קוק” ,הייבט ער אן רעדן. מיר זאגן די ווערטער און מיט איר איז מען ממליך הקב”ה,
ווייל כ’האב אמאל זייער פוגע געווען אין א איד .הערנדיג “איך דארף דיין הילף ,קריטיש”. אבער עס איז קלאר אז די אמירה בעלמא איז נישט גענוג
דאס בין איך געווארן ערשיטערט .איך האב אנגעהויבן איך האב אים געלאזט קומען צום ווארט. און אז צו איר דארף אויך צוקומען די הארץ פונעם איד,
טראכטן פון וועמען רעדט מען .איך האב זיך בשום אופן “מידי שנה בשנה אראגאנזאירט א געוויסע ארגינאזאציע א
וועלכער זאל ווערן אנגעפלאקערט צו הקב”ה און שפירן
נישט געקענט דערמאנען אין וועמען איך האב פוגע געווען מסיבה פאר עלטערן וואס מוטשענען זיך מיט נישט געזונטע
קינדער ל”ע .די ארגאניזאציע שטעלט צו א הערליכע ביי זיך אז אויסער הקב”ה איז נישט פארהאן נאך א זאך
אין מיין לעבן.
מסיבה .די מסיבה איז אויף א הויכער סטאנדארט. אויף די וועלט.
דער איד האט זיך אויסגעדרייט צו מיר און פרעגט מיר צי
אפשר געדענק איך וועמען ער האט פוגע געווען. מ’ברענגט אהין גוטע מוזיקאנטן ,ברייטע עסנווארג ,ביים הוֶה
די הַ ְּמלָ כָה בלשון ֹ
“זיכער ווייס איך” ,האב איך אים געזאגט. סוף פון די געשעעניש איז דא א דרשה .פאר עטליכע יאר איך האב זיך מתבונן געווען אין די נוסח התפילה.
איך האב אים דערמאנט אז אין די ישיבה יארן האט אין איין ציה בין איך די רעדנער .איך האב עס אנגענומען, ווען מ’איז מדייק זעט מען אז די דערמאנטע לשונות זענען
געוואוינט נעבן אונז א איד וואס האט געליטן אויף עטליכע אבער אין די לעצטע רגע האט זיך געמאכט א סיבה ,איך בלשון עבר.
מיחושים .זיינע שוואכקייטן האט גורם געווען אז דער איד קען נישט קומען ,איך בעט דיר ברחמים :גיי אנשטאט מיר”. מ’זאגט ‘פעלתו’ און ‘יצרתו’ אבער ווען עס קומט צו די
זאל מאכן מאדנע אויסדרוקן מיט זיין גוף און דער חבר זיין בקשה האט מיר געכאפט אין א סופרייז .איך בין נישט
שלב פון ממליך זיין הקב”ה זאגט מען בלשון הוה ‘ויאמר
מיינער פלעגט אים נאכמאכן טאג־טעגליך. געוואוינט צו אזעלכע זאכן .איך רעד פאר קינדער .איך קען
זיי געבן שיינע שמועסן מיט מעשה’ס ,אבער אזא זאך איז
כל אשר נשמה באפו’ ,אז מ’זאל יעצט זאגן אז הקב”ה איז
דער איד האט זיך דערמאנט ,ער האט זיך געכאפט אין מלך.
קאפ ,עס איז ארויפגעשווימען פאר אים די סצענעס ווי דער צו גרויס פאר מיר ,איך האב געשפירט אז כ’קען עס נישט
איד האט זיך ביטערליך געשעמט פון אים און אים געבעטן אננעמען. עס ליגט דערינען די כוונה אז הקב”ה איז היה הוה ויהיה
ער זאל אויפהערן ,אבער ער האט אים אויסגעלאכט און איך האב אים אנגעהויבן אפזאגן ,אבער ער האט זיך נישט אבער ווען עס קומט צו דיין המלכה ,אז דער מענטש זאל
ווייטער אפגע’חוזק’ט פון אים. געלאזט! ממליך זיין איז עס א יעצטיגער זאך ,אז מיר זאלן זיך יעצט
מען האט גלייך אנגעהויבן א זוכעריי נאך דעם איד ,מען נאכ’ן לייגן אסאך דרוק האב איך געזאגט יא ,טראץ וואס נעמען און ממליך זיין הקב”ה אויף אונז.
האט אים אנטדעקט אין אן אלטעסהיים .דער איד איז איך האב נישט געהאט קיין אהנונג וואס כ’גיי רעדן. דאס איז געווען די עבודת הצדיקים אין די הייליגע טעג,
געווען ביים קלארן דעת .ווען מ’האט אים דערציילט וואס צוויי שעה שפעטער איז געקומען צופארן א קאר און מיר אריינצובאקן די מלכות אין זיך ,אין הארצן.
די נושא איז ,האט ער זייער קלאר געדענקט די געשעעניש. אפגענומען צו די געשעעניש ,מיר האבן זיך אריינגעזעצט מ’דערציילט אז ביים הייליגן מגיד פון מעזריטש זי”ע האט
“איך קען אים נישט מוחל זיין”! האט ער אים געזאגט. אין די קאר און זיך געגרייט צו פארן אהין. די חבריא הק’ געדאווענט מיט א מורא’דיגע ברען .ווען
ווען מ’האט אים דערציילט אז דער איד מוטשעט זיך מיט א אונטערוועגענס האב איך פראבירט צו טראכטן וואס כ’גיי מען האט געענדיגט דאווענען איז נאך דער בעל התניא
קראנקע קינד ,איז זיין הארץ געווארן ווייכער .ער האט אים רעדן ,אבער איך האב נאך אלץ נישט געהאט קיין השגה
זי”ע געשטאנען שמונה עשרה .די תלמידים האבן געוואלט
מוחל געווען בלב שלם. וואס צו רעדן.
איך קום ארויף אויפ’ן סטעידזש ,און ערשט דא האט זיך ממשיך זיין מיט’ן סדר היום ,אבער דער מגיד האט נישט
“נישט פאר דיר ,פאר דיין קינד’ס וועגן” ...האט דער איד
ארויסגעשטעלט ווי מיאוס איך בין אריינגעפאלן .די מסיבה געלאזט עסן די סעודה ,ביז ווען דער בעל התניא זי”ע האט
געזאגט.
און די וואונדער האט פאסירט! א שטיק צייט שפעטער איז געווען אויף א הויכער סטאנדארט ,א גרופע מוזיקאנטן געענדיגט דאווענען.
האט מען איבערגעמאכט די טעסטן ביי דעם קינד ,און האבן געשפילט אויף איר ,דער שטייגער איז געווען אז זיי ווען ער האט געענדיגט האט דער מגיד געגעבן צו פארשטיין
עס האט זיך ארויסגעשטעלט אז דאס קינד איז געזונט און פלעגן זינגען און אונטערברומען אונטער דער רעדנער. די כוונה ,ער האט מעיד געווען אז ווען דער בעל התניא זי”ע
פריש. די שפילער פרעגן מיר וועלכע ניגון איך וויל אז עס זאל דאווענט און קומט אן צו די ווערטער ‘וידע כל פעול כי אתה
יעצט האב איך פארשטאנען אויף למפרע ,ווי אזוי די אונטערשפילן די דרשה ,איך האב נישט קיין אהנונג וואס פעלתו’ גייט ער נישט ווייטער ביז ווען ער שפירט נישט
השגחה העליונה האט זיך געפירט אז כ’זאל דארפן ממלא ער רעדט צו מיר. בפועל ממש די ‘פעלתו’ און די ‘יצרתו’ און אז הקב”ה איז
מקומו זיין פון דעם דרשן און זיין דער ריכטיגער שליח צו איך האב זיך שווערליך אפגעשאקלט פון זיי און אנגעהויבן מלך ביי אים אין הארצן ,און וועגן דעם ווארט ער אויף אים
העלפן דעם איד אין זיין נויט. רעדן .איך האב נישט קיין אנונג וואס כ’גיי רעדן אבער ביז ווען ער ענדיגט דאווענען.
(דערציילט דורך דער בעל המעשה :י.ר). נאכ’ן נעמען די מיקראפאן אין די הענט ,האט זיך עס איז דא דרגות אן קיין שיעור צו גיין העכער און העכער,
אנגעהויבן שיטן פערלווערטער פון מיין מויל .דער רבוש”ע אבער מיר זאלן לפחות פראבירן צו דערהערן מער און מער,
האט רחמנות געהאט אויף מיר און מיר אריינגעגעבן די און אזוי ארום וועלן מיר זוכה זיין צו פועל’ן א לעכטיגע און
א גוטע יאר און א שנת גאולה וישועה אמן.
ב
ל_ְ ׁ ָשנָ ה טוֹ בָ ++ה
דער צדיק ארויסגעקומען בדחילו ורחימו ,און
המעשיו+ת
איז צוגעגאנגען צו די בימה און מיט א הייליגע
ציטערניש האט ער אנגעהויבן זאגן דעם
‘למנצח’ פאר די תקיעות.
ִּת ָּכ ֵתב ּו וְ ֵתחָ ֵתמ ּו
נאכן דאווענען ,האבן די מקורבים גערעדט און אין ספר “בניהו בן יהוידע” פון דער
צווישן זיך איבער דעם גרויסן פארשפעטיגונג הייליגער בן איש חי זצוק”ל (ברכות לא):
ביי די תקיעות .ווען דער רבי האט געהערט איז ער מפרש לויט דעם די פסוקים פון די
ווי זיי רעדן ,האט ער זיך געוואנדן צו זיי ,און הפטרה אום ראש השנה ,וואס עלי הכהן האט
געגעבן צו פארשטיין פארוואס ער איז טאקע געזאגט צו חנה נאך איר הארציגע תפילה
ארויסגעקומען שפעט ,און אזוי האט ער אינעם בית המקדש אינעם גרויסן טאג פון
געזאגט: ִ“מ ּׁ ֶש ִ ּנכְ נַ ס ֱאלוּל ַעד יוֹ ם הַ ִּכ ּפו ִּריםְּ ,כׁ ֶשכּ וֹ ֵתב ָא ָדם ִא ֶ ּג ֶרת לַ ֲחבֵ רוֹ , ראש השנה (שמואל א א ,יז)ַ “ :ו ּיַעַ ן עֵ לִ י ַו ּיֹאמֶ ר
ווען עס איז געקומען דער צייט צו בלאזן ְ
צָ ִריך לְ ַר ֵּמז בּ וֹ ִּב ְת ִח ָּלתוֹ אוֹ ְּבסוֹ פוֹ ׁ ֶשהוּא ְמבַ ֵּקׁש ָעלָ יו ו ְּמבָ ְרכוֹ , ‘לְ כִ י לְ ׁ ָשלוֹם’ ,וֵ אל ֵֹקי ִי ְׂש ָראֵ ל י ּ ִֵתן אֶ ת ׁ ֵשל ֵָת ְך
די תקיעות ,און איך האב געדארפט נעמען ׁ ֶש ִ ּיזְ ֶּכה ְּביָ ִמים הַ ָּב ִאים לְ הִ ָּכ ֵתב וּלְ הֵ ָח ֵתם ְּב ֵספֶ ר ַח ִ ּיים טוֹ בִ ים”. אֲ ׁ ֶשר ׁ ָשאַ לְ ְּת מֵ עִ ּמוֹ” – .זאגט ער ,אז די ווארט
דעם שופר אין האנט און ארויסגיין צום בית “שלום” באטרעפט בגימטריא שע”ו (,)376
המדרש ,בין איך נישט אימשטאנד געווען צו (קיצור שולחן ערוך סי’ קכ”ח סוף סעיף ב’ – לויטן מהרי”ל ,לבוש און אנדערע פוסקים). און דער גימטריא פון איר נאמען “חנה”
נעמען דעם הייליגן שופר אין האנט ,וויסנדיג באטרעפט ס”ג ( ,)63און צוזאמען איז עס תל”ט
וויאזוי איך האב דורכגעפירט אלע טעג פונעם ( ,)439=376+63וואס דאס איז ראשי תיבות:
יאר מיט זינד ,און יעצט ,וויאזוי וועל איך צוגיין נישט איך האב גענייט דעם קנעפל? ת’כתבי ל’שנה ט’ובה ,וְ ִׂשפְ ֵתי ּ ִפי חָ כָם חֵ ן.
און מוציא זיין דעם ציבור מיטן חיוב פון תקיעת דער טאטע האט געעפנט דעם מלבוש אין פארנט פון און אויב רעדט זיך דאס ביי א פריוואטע בריוו וואס
שופר ,אינדערצייט וואס איך בין פול מיט גייסטיגע איר ,און ער האט איר געוויזן אז אין דער זייט פונעם איינער שיקט צו זיין חבר ,איז דאך אוודאי אזוי
וואונדן ,און איך האב נישט קיין שום אינהאלט! אזוי מלבוש ,נישט ווייט פונעם צוגענייטן קנעפל ,איז ווען עס רעדט פון א כלליות’דיגע בריוו וואס ווערט
האב איך לאנג עוסק געווען אין פשפוש המעשים, געשאפן געווארן א קליינעם ריס ...און דאס האב איך ארויסגעשיקט אויף אזא גרויסער פארנעם ,אזוי ווי
זוכנדיג עפעס א דבר טוב אין וואס זיך אנצוהאלטן, דיר נישט געבעטן צו פאררעכטן ,האט דער הייליגער אט דעם פיינעם “טיב” גליון וואס איר האלט יעצט
אבער איך האב גארנישט געפינען... חתם סופר ערקלערט מיט חכמה צו זיין טאכטער, פאר אייך.
פלוצלונג האב איך זיך דערמאנט עפעס ,און דארט נאר איך האב זיך פארלאזט אויף דיין פארשטאנד, דעריבער ,שטייענדיג יעצט ביים שוועל פונעם
האב איך געפינען דאס וואס איך האב געזוכט! אז דו וועסט עס זיכער אליין אויפכאפן ...און ווען דו נייעם יאר ,לאמיר זיך דא ארויסדרוקן מיט אונזערע
דאס איז געווען עטליכע נעכט צוריק ,ווען איך האב וועסט וועלן צונייען דעם קנעפל ,וועסטו שוין אויך בעסטע וואונטשן ,פאר מורינו ורבינו שליט”א,
געבעטן דעם שמש אז ער זאל מיר אנגרייטן נעגל געפינען דעם ריס ,און דו וועסט עס אויך פאררעכטן און זיינע חשוב’ע זין און איידעמער ,ווי אויך פאר
וואסער נעבן די בעט ,אזוי ווי עס איז באוואוסט די צוזאמען מיטן קנעפל. יעדן איינעם פון די חשוב’ע ליינער ,פאר אלע בני
געוואלדיגע הארבקייט דערפון פון די ווערטער פון ווייל דאס איז טאקע דער סדר ,אז ווען די טאכטער הקהילה ,און פאר גאנץ כלל ישראל:
דער זוהר הקדוש און פון די מקובלים ,אויף אזוי זעט א ריס אינעם מלבוש פונעם טאטן ,איילט זי זיך לְ ׁ ָשנָה טוֹבָ ה ִּת ּכ ֵָתבוּ וְ ֵתחָ ֵתמוּ לְ אַ לְ ּ ַתר לְ חַ יִּים טוֹבִ ים!
ווייט אז דער הייליגער רבי ר’ זושא זצוק”ל האט עס צו פאררעכטן גלייך ,אויפן בעסטן שטייגער!– ... ***
גע’דרש’נט אויפן פסוק (תהילים לו ,ה) “י ְִת ַי ּצֵב עַ ל אבער ווען איך האב געזען אז דער ריס איז נאכנישט
דֶּ ֶר ְך ל ֹא טוֹבָ ,רע ל ֹא י ְִמאָ ס” ,רח”ל. פארראכטן ,האב איך פארשטאנען אז אויך דאס “עבדים” און “בנים” פון חילוק דער
דער שמש האט אבער נישט אויסגעפירט מיין פארראכטענע קנעפל איז נישט געטון געווארן דורך ביי די תפילה פון “הַ יּוֹם הֲ ַרת עוֹלָ ם” וואס די אַ נְ ׁ ֵשי
פארלאנג ,און האט מיר עס נישט אנגעגרייט .צום דיר נאר דורך די משרתת ,וואס זי טוט נאר דאס ְּכנֶסֶ ת הַ ְ ּגדוֹלָ ה האבן מתקן געווען (זע אינעם הייליגן
ערשט האב איך געוואלט צערענען אויף אים ,און וואס מען הייסט איר!... “אם ספר אמרי פנחס שער ד’ אות צ”ז) זאגן מירִ :
אים אנשרייען פארן נישט אויספירן זיין פליכט. אט דאס איז די געוואלדיגע אונטערשייד צווישן א ל עַ ְּכבָ נִ ים ִאם ּ ַכעֲבָ ִדיםִ ,אם ְּכבָ נִ ים – ַרחֲ מֵ נ ּו ְּכ ַרחֵ ם אָ ב
איך האב זיך אבער גלייך מתבונן געווען אין די קנעכט און א זון ,א קנעכט איז געצוואונגען צו טון ָּבנִ ים ,וְ ִאם ּ ַכעֲבָ ִדים -עֵ ינֵינ ּו לְ ָך ְתלוּיוֹת ,עַ ד ׁ ֶש ְּתחָ נֵנ ּו
הארבקייט פון די מדה פון כעס ,אז אינדערצייט וואס מען הייסט אים ,ער טוט אבער נאר טאקע וְ תוֹצִ יא כָאוֹר ִמ ׁ ְש ּפָטֵ נוּ”.
וואס א מענטש ווערט אין כעס טוט די שכינה דאס ,ער איז אבער גארנישט מוסיף פון זיך אליין דער ערקלערונג פון דער מאמר איז ,אז עס איז דא
הקדושה אנטלויפן פון אים ,און ער פאלט אריין און ער טוט גארנישט פון זיך אליין ,מער ווי דאס צוויי בחינות אין דעם וואס אידישע קינדער שטעלן
אינעם בעומקא דתהומא רבה אזוי ווי אַ ן עובד וואס מ’האט אים געהייסן – .אנדערש איז אבער א זיך אוועק צום משפט אין דעם הייליגן יו”ט פון ראש
עבודה זרה וואס איז אינגאנצן אריינגעטון אינעם זון ,וואס ער איז געטריי און באליבט צו זיין טאטן, השנה ,טייל ווערן גע’משפט אין די בחינה פון ָּבנִ ים,
נעץ פון די סיטרא אחרא ,חלילה .דעריבער האב איך וואס ער לייגט אלעמאל צו און ער טוט אויך זאכן וואס שטעלן זיך צום משפט פאר זייער טאטע ,און
זיך אנגעגארטלט מיט אלע כוחות צו בלייבן שטיל, וואס מען האט אים נישט באפוילן ,ווייל צוליב דעם פון די אנדערע זייט איז דא אזעלכע וואס שטעלן זיך
און איך האב גארנישט באמערקט פארן שמש ,נאר גרויסן ליבשאפט וואס ער האט צו זיין טאטע ,וועט אין פארנט פונעם קעניג אזוי ווי קנעכט אין פארנט
איך האב אלעס אליין געטון! ער אלעמאל וויסן און פארשטיין וואס דער רצון פון פון זייער האר – .און וויבאלד עס איז אוודאי בעסער
מיט אט די גוטע נקודה האב איך זיך מחזק געווען, אים האט מען וואס זאך א אין אפילו איז, טאטע זיין און מער געוואונטשן אז דער וואס ווערט גע’משפט
און אזוי האב איך זיך אנגעהאלטן אין די הייליגע נישט געהייסן טון. זאל זיין אזוי ווי א קינד ביי זיין טאטע ,וועקט זיך דא
בחינה ,און ארויסגעקומען צו די מצוה פון די פון דעם קומט אויס ,אז די וועג צו זוכה זיין אז אויף די פראגע ,וויאזוי קען דער מענטש זוכה זיין
תקיעות! מען זאל ווערן גע’משפט אזוי ווי “בנים” ,און אנצוקומען צו די בחינה פון ‘בן’ ,כדי עס זאל מקוים
אז דער אויבערשטער זאל רחמנות האבן אויף ‘כ ַרחֵ ם אָ ב עַ ל ווערן ביי אים דאס וואס עס שטייט ְּ
פון דעם קומט ארויס א געוואלדיגער לימוד ָּבנִ ים’.
המוסר ,ווי שטארק מען זאל אכטונג געבן און זיך ביי אונז אויך אז איז, ים” נִ ב
ָ ּ ל עַ ב אָ ם חֵ רַ “כ
ְ ּ אונז
דערווייטערן עד קצה האחרון ,אז מען זאל נישט אונזער עבודת השם יתברך זאלן מיר זיך פירן מיר וועלן ענין, דעם פארשטיין בעסער קענען צו כדי
אנקומען צו קיין כעס און קפידא ,איבערהויפט טוענדיג טאטן, זיין פאר קינד א פון בחינה די אין הייליגער דער פון מעשה וואונדערליכע א ברענגען
אין די הייליגע טעג .און פון דא קענען מיר זיך יעדער זאך מיט ליבשאפט און מיט רצון ,און נישט חתם סופר זי”ע.
ארויסלערנען ווי חשוב איז דאך פארן הייליגן וואס קנעכט א ווי אזוי נישט געצוואונגענערהייט, קנעפל א זיך האט איינמאל היה: כך ומעשה שהיה
באשעפער ,ווען מען שטארקט זיך אויף די מדה טוט נאר דאס וואס ער דארף טון כדי צו יוצא זיין, אפגעריסן פון א מלבוש פון דער הייליגער חתם
פון כעס ,וואס דאס שטייגט איבער אלע אנדערע און נישט מער פון דעם... סופר זצוק”ל ,און ער האט געבעטן זיין טאכטער אז
מדריגות! *** זי זאל צונייען דעם קנעפל אויפן מלבוש.
*** די מצוה פון תקיעת שופר – אין זכות פון זיך מתגבר צו מלבוש דעם ווען די טאכטער האט צוריקגעגעבן
ְּת ׁשוּבָ ה ׁ ְשלֵ מָ ה פאר די תקיעות! אויף די מדה פון כעס! האט דערויף, צוגענייט איר טאטע ,מיטן קנעפל גוט
רבי דער הרה”ק ראדאשיץ, פון קדישא סבא דער דער חתם סופר גוט באטראכט דעם קלייד פון אלע
עס איז אמאל געווען א חשוב’ער רב וועלכער זייטן ,און גלייך האט ער געזאגט צו זיין טאכטער מיט
האט געדינט אלץ רב אין איינע פון די חשוב’ע און ר’ יששכר בער זצוק”ל ,וועלכער איז געווען פון די
לובלין פון רבי הייליגער דער פון תלמידים גרויסע א שמייכל :דאכט זיך מיר ,אז נישט האסט צוגענייט
גרויסע שטעט אין פוילן של מעלה ,און איז געווען פאר מיר דעם קנעפל ,נאר די משרתת איז די וואס
א גאון מופלג און א תלמיד חכם עצום ,וועלכער איז זי”ע ,האט זיך איין יאר אויפגעהאלטן אין זיין צימער
אין אריינגעקומען נאכנישט איז און צייט, לענגערע א האט עס געטון...
באוואוסט געווען אין זיין דור אלץ איינער פון די גאר
אויסגערופענע דיינים. בית המדרש צו תקיעת שופר .דער גאנצער ציבור משרתת די אז געווען מודה טאכטער האט זיך זיין
שפאנונג גרויס מיט געווארט און געשטאנען איז האט עס טאקע צוגענייט ,און דערביי האט זי זיך
אין א געוויסע תקופה ,איז דער אויבנדערמאנטער פארענטפערט אז וויבאלד זי איז געווען זייער
רב ארויסגעגאנגען זוכן א רבי און צדיק ביי וועמען און מיט חֶ ְר ַדת הַ דִּ ין אז ער זאל שוין ארויסקומען,
דער ווען צייט, לאנגע א דורכגעגאנגען איז אזוי און באשעפטיגט האט זי זיך נישט געוואלט פארזוימען
זיך צו שיצן ,און וויבאלד הרה”ק רבי לוי יצחק דערמיט ,נאר זי האט געבעטן די משרתת אז זי זאל
בארדיטשובער זצוק”ל זי”ע איז געווען פון די זקני זיך נאך אלץ צדיק האט
הצדיקים אין זיין דור ,האט ער געטראכט אז ער איז ענדליך ג פארזוימט. עס טון .אבער פון וואו האסטו געוואוסט ,טאטע ,אז
ביז פיס ,זיך דערוואַ גן צו צוגיין צום הייליגן שופר? די מיט ַּב ּׁ ֶשבֶ ת ּ ַת ְח ְּכמֹנִ י צוזאמען גייט אים אננעמען אויף זיך אלץ רבי .איז ער טאקע
אויף דיר זאגט דאך דער פסוק (תהילים נ ,טז־כב): זענען געווען געהויבענע חסידים וואס אמאל געפארן צו אים פאר א שבת קיין בארדיטשוב,
יתי “וְ ל ָָר ׁ ָשע אָ מַ ר אֱ ל ִֹקים ,מַ ה ּ ְל ָך לְ סַ ּ ֵפר חֻ ָּקי ו ִַּת ּ ָׂשא בְ ִר ִ תלמידים פון דער הייליגער רבי פון לובלין ,וואס וואו ער איז אויפגענומען געווארן מיט גרויס כבוד ,ווי
יךִ .אם יך .וְ אַ ּ ָתה ָׂשנֵאתָ מוּסָ ר ,ו ּ ַַת ׁ ְשל ְֵך דְּ בָ ַרי אַ חֲ ֶר ֲָעלֵי פִ ָ כידוע זענען זיי אויך געווען געהויבענע צדיקים און עס פאסט פאר איינער וואס איז איינער פון די גדולי
ָר ִאיתָ ַג ּנָב ו ִַּת ֶרץ עִ ּמוֹ ,וְ עִ ם ְמנָאֲ פִ ים חֶ לְ ֶק ָךִ ּ .פ ָ
יך ׁ ָשל ְַח ּ ָת קדושי עליון .פון זיי האט ער געהערט ,אז לובלין איז הרבנים אינעם דור.
יך ְת ַד ֵּבר, בְ ָרעָ ה ,וּלְ ׁשוֹנְ ָך ּ ַתצְ ִמיד ִמ ְרמָ הֵ ּ .ת ׁ ֵשב ְ ּבאָ ִח ָ גאר אנדערש ווי בארדיטשוב! אינדערצייט וואס דער ווען דער הייליגער רבי איז צוגעגאנגען צום עמוד
ְ ּבבֶ ן ִא ְּמ ָך ִּת ּ ֶתן דּ ֹפִ י .אֵ ּלֶה עָ ִׂשיתָ וְ הֶ חֱ ַר ׁ ְש ִּתי ,דִּ ִּמיתָ הֱ יוֹת הייליגער בארדיטשוב וועלכער איז נאך געווען פון די צו קבלת שבת ,און האט אנגעהויבן דאווענען מיט א
ֶיך”! – און אזוי, אֶ ְהיֶה כָמו ָֹך ,אוֹכִ יחֲ ָך וְ אֶ עֶ ְרכָה לְ עֵ ינ ָ תלמידים פונעם גרויסן מגיד זי”ע איז מרעיש עולמות חצֵב לַהֲ בוֹת אֵ ׁש און געוואלדיגע זיסקייט מיט א קוֹל ֹ
פאר א לאנגע צייט ,האט דער הייליגער רבי ,מיט מיט זיין געהויבענע עבודה אויף אן אנטפלעקטער מיט א הייליגן התלהבות כדרכו בקודש ,האט דער רב
בכיות עצומות ,גע’חזר’ט די ווערטער פון די פסוקים, אופן ,און יעדער זעט מיט די פליישיגע אויגן זיין געשפירט א געוואלדיגע התעוררות ,און דורכאויס
ערקלערנדיג אלעס אויף זיך זעלבסט! געוואלדיגע צדקות ,און מען קען דארט פילן ‘בחוש’ א דעם גאנצן דאווענען האט ער געפילט א געוואלדיגע
פלוצלונג איז דער רבי שטיל געווארן ,און נאך א לאנגע געוואלדיגע מתיקות אין עבודת השי”ת. דעהויבנקייט ,און ער האט שוין שטארק באשלאסן ביי
צייט פון שרעקליכע חרטה ,האט ער זיך אנגעהויבן איז אבער אין לובלין פארהאנען אן אנדערע שטייגער, יתיהָ ’!זיך אז ער גייט דארט בלייבן‘ּ ,פֹה אֵ ׁ ֵשב ִּכי ִא ִּו ִ
צו מחזק זיין ,ערקלערנדיג אז די טויערן פון תשובה און די עבודה איז נישט אזוי שטארק בגלוי .דער רבי אבער ווען דער רבי איז אריינגעקומען צום הייליגן
ווערן דאך נישט פארשלאסן! נעם איך יעצט אויף זיך גייט נישט צו צום עמוד ,נישט ביי די סליחות ,נישט טיש אום ליל שבת קודש ,האט ער מיט זיינע הייליגע
ֶיך! איך נעם יעצט צו תשובה טון ִ ּב ְת ׁשוּבָ ה ׁ ְשלֵמָ ה לְ ָפנ ָ אום ראש השנה און אויך נישט אום יום הקדוש, אויגן באטראכט דעם גאנצן הייליגן ציבור וואס האט
אויף מיר אז איך וועל מיר נישט זינדיגן ,און איך וועל און כמעט וואס זיין צדקות ווערט נישט אנטפלעקט אנגעפילט דעם בית המדרש .און פלוצלונג האט
נאר טון דאס וואס איז גוט און ריכטיג אין די אויגן פון ברבים – .פונדעסטוועגן איז אבער דא דארט א געפיל ער זיך אנגערופן :דא געפינט זיך א גוטער איד וואס
השם יתברך! פון יראה עילאה ,און מען קען אנטאפן די קדושה מיט איז אהערגעקומען זוכן א רבי ,איך מוז אים אבער
ווידעראמאל איז דער רבי שטיל געווארן פאר א שטיק די הענט! זאגן דעם אמת אז דא איז נישט זיין פלאץ ,נאר אין
צייט ,און ער האט זיך נאכאמאל אנגעהויבן צו מוסר’ן ווען דער רב האט געפרעגט ,צי עס איז טראצדעם דא לובלין ביי רבי יעקב יצחק בן מאַ טיל! [דאס איז דער
ִ ּב ְדמָ עוֹת ׁ ָשלִ ׁיש :יעקב יצחק! אויך פאראיאר האסטו עפעס א ספעציעלע הנהגה וואס מען קען יא מיטהאלטן הייליגער רבי פון לובלין].
אזוי געזאגט ,אז דו טוסט תשובה אויף אלע עבירות ,און ביים רבי’ן פון לובלין ,עפעס וואס מען מיטהאלטן און דער חשוב’ער רב האט גוט פארשטאנען וועמען דער
טראצדעם ביסטו ווייטער דורכגעפאלן במשך די יאר! זען מיט די אויגן ,האט מען אים געגעבן צו פארשטיין הייליגער קדושת לוי האט געמיינט ,ווייל די ווערטער
אבער גאנץ שנעל האט ער זיך צוריק מחזק געווען אז אזא זאך איז דארט נישטא! – און אפילו ביים זיך פון די חכמים קומען מיטן ציל צו מפרש זיין און נישט
און געשטארקט זיין גייסט ,ערקלערנדיג אז כאטש גרייטן פאר די תקיעות ,האבן די חסידים אים מגלה צו פארהוילן ,און ער איז דאך דער וואס האט זיך
ער האט טאקע אויך אזוי געזאגט אינעם פריערדיגן געווען ,וואס דאס ציט זיך גאנץ לאנג ,אינדערצייט ארויסגעלאזט זוכנדיג א רבי ...און דערפאר איז ער
יאר ,אבער יעצט טו איך אמת’דיג תשובה ,בשלימות וואס דער גאנצער קהל הקדוש גרייטן זיך בחרדת דאך אהערגעקומען פאר שבת קודש!
הגמור! און דו הייליגער באשעפער ווייסט דאך ,אז קודש צו תקיעת שופר ,איז דער רבי אויך פארשפארט אויפצומארגנס ביים דאווענען שחרית שב”ק
שוֹת ְרצוֹנְ ָך ְ ּבלֵבָ ב ׁ ָשלֵם! מיין גאנצע כוונה איז נאר ַל ֲע ׂ אין זיין חדר מיוחד ,און קיינער האט דעמאלטס נישט אינדערפרי ,האט ער נאכאמאל געפילט ווי זיין
אזוי האט דער הייליגער רבי פון לובלין מאריך געווען קיין רשות זיך צו געפינען צוזאמען מיט אים אין אט נפש גייט אויס פון די געוואלדיגע זיסקייט ביי די
מיט אזעלכע דיבורים פאר א לענגערע צייט ,און דער דעם געהויבענעם עת רצון! וואונדערליכע עבודת התפילה פון דער הייליגער
חשוב’ער רב וועלכער איז געלעגן באהאלטן אונטערן ווען דער רב האט דאס געהערט ,האט ער באשלאסן בארדיטשובער ,און ער האט שוין באשטימט ביי זיך
בעט ,האט דאס אלעס געהערט און זיין הארץ איז ביי זיך ,אז דווקא דעמאלטס איז דאס בעסטע צייט אז ער גייט בלייבן אין זיין הייליגן הויף אלץ א תלמיד
געווארן צוגאנגען אין אים .פון זיינע אויגן זענען פאר אים ,זיך צו מקשר זיין אין די נשמה פונעם מובהק – .אבער צו זיין גרויס איבערראשונג ,ווען
גערינען פילע טרערן אן אויפהער ,און אויך ער האט הייליגן רבי’ן. דער רבי איז ארויסגעקומען צו די טיש ביים ְסעו ָּדתָ א
אנגעהויבן צו מאכן זיין אייגענער חשבון הנפש ...און ווען ער איז אנגעקומען קיין לובלין ,האט ער גוט ישא ,און האט נאכאמאל געכאפט א דְּ עַ ִּתיקָ א קַ דִּ ׁ ָ
פלוצלונג האט ער באמערקט אז ער פארמאגט פילע געזוכט און אויך געטראפן א וועג אריינצודרינגען בליק אויף אלע באטייליגטע ,האט ער נאכאמאל
חסרונות ...און געטראכט האט ער צו זיך ,אז אויב אינעם הייליגן צימער פונעם רבי’ן ,דורך א זייטיגע איבערגע’חזר’ט זיינע ווערטער ,אז דא געפינט זיך א
דער הייליגער רבי פון לובלין ,וואס אלע צדיקי הדור צימער ,און ווען דער רבי און די גבאים זענען אלע גוטער איד וואס זוכט זיך א רבי ,ער זאל אבער קלאר
טרייסלען פון אים ,רעדט אזוי פון זיך כאילו ער וואלט געווען אין בית המדרש ביים דאווענען שחרית אום וויסן אז ער געהערט צו רבי יעקב יצחק בן מאַ טיל!
געווען א זינדיגער מענטש ,איז וואס זאל איך שוין זאגן, ראש השנה ,אינמיטן די הויכע שמונה עשרה ,האט און אויך ביי שלש סעודה האט ער איבערגע’חזר’ט
פשוט’ער מענטש וואס איך בין... זיך דער רב שטילערהייט ארויסגעגליטשט פון שול, אויף זיינע ווערטער.
ער איז געווארן פארזינקען אין פארכטיגע תשובה און איז שטילערהייט אריינגעגאנגען אינעם צימער פון זיינע הייליגע ווערטער האט דער רב קלאר
געדאנקען ,און ער האט דארט שטילערהייט געוויינט פונעם רבי’ן און האט זיך גוט באהאלטן אונטערן בעט, פארשטאנען ,אז זיין שורש נשמה געהער נישט אהער,
אונטער די בעט פונעם צדיק ,מיט בכיות נוראות ,ביז און האט געווארט צו זען וואס עס גייט געשען. און כאטש עס איז אים געווען זייער זיס צו הערן די
נאך אט די שרעקליכע תשובה איז ער אראפגעפאלן א דאס שחרית דאווענען האט זיך געענדיגט ,און תפילות פון דער צדיק ,און פילנדיג די התקשרות און
פאר’חלש’טער אויף די ערד! דערנאך אויך דאס ליינען אין די תורה און די הפטרה. שפע פונעם צדיק האט ער זוכה געווען צו געהויבענע
דער קול פונעם קלאפ האט זיך גוט געהערט ,און דער הייליגער רבי פון לובלין איז אריינגעגאנגען אין און געוואלדיגע מדריגות – .פונדעסטוועגן ,ווי עס
דער רבי האט גלייך געלאזט רופן די גבאים ,וועלכע צימער ,און גאנץ שנעל האט ער געהייסן אלע גבאים זעט אויס איז דא נישט זיין ריכטיגע פלאץ ,און דער
האבן אים ארויסגעשלעפט פון זיין באהעלטעניש ,אים אז זיי זאלן ארויסגיין אינדרויסן ,און ער איז געבליבן שלימות פון זיין תיקון הנפש מיטן ריכטיגן זיכוך וועט
דערמינטערט פון זיין חלשות ,און אים צוריקגעקערט דאר אליין זיך צו פאראייניגן מיטן באשעפער .גאר נאר ערגענצט ווערן אינעם הייליגן לובלינער הויף!
זיין גייסט. אן אנגעצויגענע שטילקייט האט געהערשט אינעם דער גרויסער רב האט אנגענומען די עצה פונעם
דעמאלטס האט שוין דער רב גוט פארשטאנען צימער ,קיין שום קול האט זיך דארט נישט געהערט, הייליגן בארדיטשובער ,און נאך שבת איז ער
פארוואס דער הייליגער בארדיטשובער האט אים אן אויך דער רב פון זיין באהעלטעניש האט זייער אריינגעגאנגען ַּב ּקו ֶֹד ׁש ּ ְפנִ ימָ ה צו נעמען א ברכה צום
געשיקט צו דער רבי פון לובלין ,ווייל דא אין לובלין שטארק אכטונג געגעבן צו בלייבן שטיל כדי ער זאל געזעגענען ,און ער איז צוריק אהיימגעגאנגען ,זיך צו
האט ער פארשטאנען אז ווי עס זעט אויס איז נישט נישט אנטפלעקט ווערן... גרייטן צו די הייליגע נסיעה קיין לובלין.
גענוג צו דערגרייכן מדריגות אינעם זיסקייט פון זיין פלוצלונג האט זיך געהערט דער הייליגער שטימע פון נאנט צו די הייליגע טעג פון יענעם יאר ,איז דער רב
דבוק אין אלקות ,נאר דער ריכטיגער תיקון פארן דער רבי ,ווי ער וויינט מיט א ביטער געוויין ,וואס איז אוועקגעפארן פון זיין שטאט ,באגלייט מיט פילע
נפש ,בתכלית הזיכוך ,איז דורכדעם וואס דער געווארן אלץ שטארקער און שטארקער .אינצווישן חסידים ,און איז געפארן קיין לובלין ,וועלנדיג זיין
מענטש אנערקענט דווקא זיינע חסרונות ,און ער זיינע געוויינען ,האט דער רב געהערט ווי דער רבי צוזאמען מיט די פילע אידן וואס האבן געשטראמט
גייט אן מיט גרויס שפלות און ענוה ,און ער זוכט נאך מוסר’ט זיך אליין :וויאזוי וואגסטו זיך‘ ,יעקב יצחק צו געניסן פונעם געוואלדיגן אור וואס האט געשיינט
שטענדיג אין די ִ ּב ְד ֵקי הַ ּנֶפֶ ׁש ,וואס נאך דארף ער טון ֶשת אֶ ל הַ ּק ֶֹד ׁש? וויאזוי קען א זינדיגער
בן מאטיל’ ָלג ׁ ֶ אינעם בית המדרש פון דער הייליגער רבי פון לובלין.
צו זיך פאררעכטן אין זיין וועלטן! אזוי ווי דו ,וואס איז פארשמירט מיט עבירות ,פון קאפ אויפן וועג ביי די לאנגע נסיעה ,איז דער רב געזעצן
האחים היקרים העומדים תמיד לימין רבינו הרב יהודה בן שרה שיינדל והרב שאול יחזקאל בן שרה שיינדל וכל משפחתם -להצלחה בכל העניינים • יוסף בן טילה רוזא לרפו"ש • שרה שיינדל בת טילה רוזה להצלחה בכל העניינים
יהודי יקר! אל תחזיק טובה לעצמך ,הנך מוזמן להדפיס ולהפיץ את העלון באזור מגוריך ולהיות שותף לזיכוי הרבים .המעוניינים יקבלו את העלון במייל (אפשר גם ישירות לדפוס) בקובץ להדפסה.
Anyone Interested in receiving Tiv Hakehila weekly in Hebrew or English should Email - Sheldon@hpins.net Or | zeligk@gmail.com or text 718-249-7173
