הילולא דצדיקיא - אידיש · Hilileh detzidkei - Yiddish — ראש השנה (2026-09-07)

ע"י אלימלך הנשטטר מלמד תשב"ר בת"ת דרכי אבותינו לייקוואד יצ"ו – כתה ד'
לנדב וליטול חלק בזכות הפצת סיפורי צדיקים רופט ,347 678 0652או לאי מעיל shabbosstory@gmail.com
הבהרה :מיר געבן רשות צו מאכן קאפיס פון די 'גאנצע' גליון פאר אייערע בית המדרש ,מוסדות התורה וכדו' ,אבער עס איז נישט ערלויבט צו
ארויס נעמען שטיקלך און מאכן קאפיס פון בלויז א חלק דערפון .אויך איז נישט ערלויבט צו נעמען אונזער מעשיות וואס מיר האבן אפגעטייפט
און עס טוישען אויף סיי וועלכע וועג אז מען זאל עס קענען ניצען פאר אייגענע געברויך ,מיר האבן אריין געלייגט אסאך ארבעט אין די מעשיות
(אויב ווילט איהר אז מיר זאלן אייך שיקען מעשיות אויף א וועג וואס איהר קענט עס ניצען קען מען אונז רופען און מסדר זיין). פרשת שבת ראש השנה -שנה יד גליון )567( 1
הרב הקדוש ר' אהרן (משיח ,קצנלבויגן) בן ר' צבי זי"ע ,מבעלזא ,ב' תשרי תקע"ז
געבוירען :צו זיין טאטע ר' צבי פון די משפחה פון ר' יחזקאל קצנלבויגן בעל כנסת יחזקאל .חתונה געהאט :אין א געוויסע פלאץ קומט אויס אז זי האט געהייסן מרת מאמעלע ,אבער לויט די
מעשה וואס ווערט דארט געברענגט קען קען זיין אז זי האט נישט אזוי געהייסן נאר ער האט איר אזוי גערופען .קינדער :ר' משה אב"ד וואלדווי .תלמיד :פון ר' ר' אלימלך פון ליזענסק און דער
רבי פון לובלין ,געווען רב :עס איז אנגענומען אז ער איז געווען רב אין בעלזא פאר זייער א קורצע צייט (בערך א יאר ,אבער אויף זיין מציבה ווערט גארנישט דערמאנט דערפון) נאך זיין פטירה
האט איבער גענומען דער שר שלום פון בעלזא (א טייל זאגן אז דער שר שלום האט שוין געדינט ברבנות אין בעלזא בעפאר דעם) .ער ליגט :אלטע בית החיים אין שטאט בעלזא.
האט זיך געמאכט אז איין נאכט האט א פרוי געדארפט געבוירן א ווערד צו זיין משיח
קינד און עס איז איהר אנגעקומען גאר שווער ,איהר מאן איז געגאנגן אין שטוב מען האט איהם גערופן מיט דעם צונאמען צוליב דעם וואס ער איז
פון דער רב בעטן א ברכה אז ער זאל דאווענן פאר די פרוי ,אנקומענדיג אין געווען באקאנט אלס א גרויסע צדיק און איש קדוש וואס איז ווערד צו זיין משיח.
שטוב פון רב ,זאגט די רעבעצין אז ביינאכט גייט איהר מאן דער רב אין בית ר' אהרן האט געוואוינט אין שטאט בעלזא ווי ער איז געזעצן א גאנצן
המדרש לערנן .אין יענער טעג האבן מענטשן מורא געהאט צו גיין אין בית טאג לערנן תורה אין דינען דעם באשעפער ,ער האט בכלל נישט צוגעהערט צו
המדרש ביינאכט ,אבער דער מאן האט זיך געשטארק און איז יא געגאנגן. די שטאטישע איינוואוינער וואס האבן איהם שטארק געמוטשעט צו ווערן רב
אנקומענדיג אין בית המדרש זעהט ער ווי דער רב ר' אהרן זיצט מיט ביי זיי אין שטאט ,איהם האט עס אבער בכלל נישט אינטרעסירט נאר ער האט
עפעס א פרעמדע מענטש אן עלטערע יוד וואס זעהט אויס גאר דערהויבן און געוואלט זיצען זיך אין שטוב אין לערנן.
זיי זיצען אין לערנן .דער יוד האט נישט געוואלט שטערן ,האט ער געווארט ביז
זיי ענדיגן לערנן ,וואס דערנאך איז ער צוגעגאנגן צום רב בעטן א ברכה ,ווי זיין גרויסקייט
דער רב הא ט געוואונטשן אז אלעס זאל גיין גוט מיט די פרוי .פרעגט דער יוד ר' אהרן משיח איז געווען באקאנט אלס גאר א גרויסע פועל ישועות,
פון דער רב 'ווער איז געווען די גאסט וואס ער האט נאך קיינמאל נישט געזען אסאך מענטשן זענען ביי איהם געהאלפן געווארן מיט קינדער.
מיט וועמען דער רב האט געלערנט? זאגט ר' אהרן מיט וואונדער 'וואס ,דו אויף זיין מצבה שטייט 'א געטליכער מאן און הייליג ווערט געזאגט
ווייסט נישט ווער דאס איז ,דאס איז דאך אליהו הנביא' .א שרעק איז געפאלן אויף איהם ,מיט זיין דאווענען האט ער מיט וואונדער געמאכט אז לעבעדיגע
אויף דעם יוד צו הערן אז דער רב איז אזוי גרויס אז אליהו הנביא קומט לערנן זאלן נישט שטארבן און געטוהן וואונדערליכע זאכן'.
מיט איהם. רבנות אין שטאט בעלזא
קומעדיגע צופרי האט ער פארציילט פאר די גאנצע שטאט ווי גרויס ווי דערציילט האט ר' אהרן בשום אופן נישט געוואלט אננעמען די
דער רב איז ,אז ער לערנט א גאנצע נאכט און אליהו הנביא קומט לערנן מיט רבנות אין שטאט בעלזא ,זענען די איינוואוינער געפארן צו דער רבי פון לובלין
איהם .די איינוואונער האבן באשלאסן אז עס מוז זיין אז דער רב איז גאר א פרעגן וועמען זיי זאלן אננעמען אלס רב? זאגט זיי דער רבי פון לובלין אז ער
דערהויבענע מענטש און א צדיק און פון היינט און ווייטער דארף מען איהם האט א תלמיד ר' שלום רוקח וואס ער איז ווערד אז מען זאל איהם אויפנעמען
אסאך מער מכבד זיין. אלס רב אין שטאט.
יענער שבת האט דער רב באמערקט ווי מיט אמאל געבט איהם א די שטאטישע איינוואוינער האבן זיך נישט פארזוימט ,נאר אויפן פלאץ
יעדער אפ אסאך כבוד אסאך מער ווי ביז היינט ,נאכן דאווענען איז א יעדער האבן זיי אנגעהויבן ארום צו גיין די מענטשן פון שטאט בעלזא אז זאל אונטער
איהם געקומען איבער בעטן און זיך געפירט צו איהם גאר שיין .דער רב האט שרייבן אז מען נעמט אויף ר' שלום רוקח פון בעלזא .אנקומענדיג צו ר' אהרן
נישט פארשטאנן וואס איז דא מיט אמאל געשען ,האט ער מיט וואונדער זיי משיח אין שטוב האט ער אויך געוואלט אונטער שרייבן ,אבער דא זאגט איהם
געפרעגט 'וואס איז היינט אנדערש ווי שטענדיג?' זאגן זיי 'מיר זענען געוואר די רעבעצין 'וואס הייסט ,פארוואס זאלסטו זיך אונטער בייגן דעם ר' שלום ווען
געווארן ווי גרויס דער רב איז אז אליהו הנביא אליינס קומט לערנן מיט איהם'. דו ביסט אליינס ווערד צו ווערן רב ,בעסער נעם די רבנות פאר דיר אליין ,וואס
רופט זיך אהן דער רב ר' אהרן משיח 'וואס איז די גרויסע זאך ,מיט מען האט דיר דאס שוין געבעטן א לענגערע צייט' .ר' אהרן האט זיך צוגעהערט
ענק קומט ער דען נישט לערנן?!' צו זיין רעבעצין ,ער האט נישט אונטער געשריבן ,נאר ער האט געזאגט אז ער
ר' אהרן האט בכלל נישט געשפירט ביי זיך עפעס גרויס אז אליהו איז יא גרייט אנצונעמען די רבנות.
הנביא קומט לערנן מיט איהם ,ער איז געווען זיכער אז אליהו הנביא קומט ר' אהרן האט אבער נישט צו לאנג געדינט אלס רב אין שטאט ,ווייל
לערנן מיט איהם פונקט ווי ער קומט לערנן מיט א יעדער יוד. נאך בלויז א יאר צייט איז ער אוועק פון די וועלט ,וואס דאן האט מען טאקע
עס רעגענט נישט אריין אויפגענומען דער שר שלום פון בעלזא צו דינען אלס רב אין שטאט.
אין ספר דברים ערבים ברענגט ער די מעשה. עס איז דא וואס פארציילן אז ווען דער רבי פון לובלין האט געהערט
עס האט פארציילט הגביר ר' אהרן גוטמאן פון שטאט ווראנאב אז אז ר' אהרן משיח האט נישט געוואלט אונטער שרייבן נאר גענומען די רבנות
אמאל יום טוב סוכות ווען עס האט שטארק גערעגנט אין שטאט בעלזא ווי ר' פאר זיך ,האט ער געזאגט 'די חכמים זאגן אז אהרן איז געווען א רודף שלום
אהרן משיח האט געוואוינט ,האט אבער אין די סוכה פון דער צדיק ר' אהרן (אהרן הכהן האט נאכגעיאגט צו מאכן פרידן ביי יודן) אבער איך זעה ווי שלום
משיח בכלל נישט אריין גערעגנט און עס איז געווען א וואונדער ביי אלע (דער יונגערמאן ר' שלום רוקח וואס דארף ווערן רב) איז רודף (יאגט נאך) אהרן
איינוואוינער פון שטאט. (ר' אהרן משיח)' .ר' אהרן האט טאקע געדינט אלס רב בלויז איין יאר אין דערנאך
אוועק ,האט מען פארשטאנן וואס דער רבי פון לובלין האט געזאגט 'אז שלום
אויסגעהיילט די פרוי איז רודף אהרן' ,ווייל ר' שלום דארף דאך ווערן רב און ר' אהרן וועט מוזען גיין
נאך שטייט אין ספר דברים ערבים וואס עס האט פארציילט דער גביר פון די וועלט .אנדערע ברענגן אז נאך וואס ר' אהרן משיח איז אוועק און דער
ר' אהרן גוטמאן אז ער האט געהערט די מעשה פון זיין טאטע ר' שמחה און פון שר שלום האט איבער גענומען די רבנות האט ער אליינס געזאגט 'אין אבות
זיין פעטער ר' שמואל אז ער איז געווען בי די מעשה וואס איז פארגעקומען אין שטייט אהרן איז רודף שלום אבער יעצט איז געווען אז שלום איז רודף אהרן'.
שטאט בעלזא. עס איז אינטרעסאנט ווייל אויף די מצבה פון ר' אהרן שטייט גאר
אין די געגענט פון וואראנויא האט געוואוינט א יוד א גאר גרויסע גרויסע זאכן אבער נישט אז ער איז געווען רב אין בעלזא ,עס קען זיין ווייל ער
עושר ר' אברהם בענקעוויטצער ,איינמאל איז די באדינער פון ר' אברהם געגאנגן איז געווען רב בלויז פאר איין יאר.
אקערן אין איינער פון די פעלדער פון ר' אברהם ,ווען אין די זעלבע צייט האט
זיך אין פעלד אויך געפונען די פרוי פון ר' אברהם .אינמיטן אקערן האט זיך די אליהו הנביא
אקער אייזן אריין געהאקט אין א ריזיגע אייזערנע פאס און ווען מען האט געקוקט מרן מהר"א מבעלזא זי"ע האט פארציילט איבער די גרויס עניוות פון
אין דעם האט זיך אנטפלעקט פאר זיי א ריזן אוצר פיל מיט גאלדענע רענדלעך ר' אהרן משיח.
וואס איז געווען א ריזן פארמעגן נאך אסאך מער ווי זיי האבן פארמאגט ביז ווען ר' אהרן האט געדינט אלס רב אין שטאט בעלזא האבן אסאך פון
היינט .פון גרויס שאק פון פרייד האט דאס אפעקטירט די פרוי אז פון דאן איז די שטאטישע איינואוינער נישט געווען שיין צו איהם און איהם נישט אפגעגעבן
זי קראנק געווארן אז שטענדיג האט זי אדער געלאכט אדער געוויינט ,זי האט די ריכטיגע כבוד פאר איהם און פאר די תורה וואס ער לערנט.
זיי זענען אהיים געפארן און געפאלגט וואס דער צדיק האט געהייסן זיך בכלל נישט אויפגעפירט ווי א געהעריגע פרוי .פארשטייט זיך אז איהר מאן
און די פרוי איז געווארן אינגאנצן געזונט. ר' אברהם האט פרובירט אלעס וואס ער קען צו היילן זיין פרוי ,מען האט
גענומען די בעסטע דאקטוירים אבער קיינער האט איהר נישט געקענט העלפן.
קען שטיין אויף די פיס
האט זיך געמאכט אז דער ר' אברהם האט געהערט איבער דעם צדיק
נאך ווערט פארציילט אין דברים ערבים אז אמאל איז דער צדיק
ר' אהרן משיח אז מען הערט ביי איהם וואונדערליכע זאכן ווי ער היילט אויס
געקומען באזוכען זיין מאמע וואס איז געלעגן אין בעט שטארק נישט געזונט ,זי
מענטשן האט ער געוואלט אריבער פארן מיט זיין ווייב צום צדיק אז ער זאל
האט געהאט גאר גרויסע ווייטאגן אין איהר פיס אז זי האט בשום אופן נישט
איהר העלפן.
געקענט אויפשטיין פון בעט .דער צדיק פרעגט זיין מאמע פארוואס זי ליגט
ר' אברהם איז דאן געגאנן צו דער ברידער פון ר' אהרן משיח וואס
שטענדיג אין בעט? זאגט זי אז איהר פיס טוען איהר גאר שטארק וויי .זאגט דער
האט געהייסן ר' ליב סטאהרער און געפרעגט צו ער האט חשק צו פארן צו זיין
צדיק 'מאמע ,שטיי אויף פון בעט אויף דיין פיס' ,זאגט זיין מאמע 'איך קען נישט
ברידער ר' אהרן משיח קיין בעלזא? זאגט ר' לייב 'זיכער וויל איך פארן איך האב
שטיין' זאגט ער איבער נאכאמאל 'מאמע ,שטיי אויף דיינע פיס' זאגט זי ווידער
איהם שוין לאנג נישט געזען ,אבער איך האב נישט קיין געלט צו פארן' .זאגט
'איך קען נישט שטיין' ,זאגט דער צדיק 'מאמע איך בין גוזר אז זאלסט אויפשטיין
ר' אברהם 'אויב איך וועל פארן מיט מיין וואגן וועסטו מיט קומען?' זאגט ר'
פון דיין בעט (ער האט עס געזאגט אלס כיבוד אם צו אויסהיילן זיין מאמע) ,ער
לייב 'זיכער' .אזוי האבן זיך ר' אברהם און ר' לייב די ברידער פון ר' אהרן משיח
זאגט אז זי זאל זיך אנכאפן אויף זיינע אקסלען און זיך אויפשטעלן .זי האט זיך
און ר' שמואל (וואס מיר האבן פריער דערמאנט די פעטער פון ר' אהרן גוטמאן)
אנגעכאפט אויף איהם און זיך געשטעלט אויף די פיס ,און פון דאן איז זי געווארן
אינאיינעם מיט די קראנקע פרוי פון ר' אברהם ארויס געלאזט אויפן וועג צו די
אינגאנצן אויסגעהיילט און געווארן אינגאנצן געזונט.
שטאט בעלזא.
די געוואלדיגע הספד אנקומענדיג קיין בעלזא איז שוין געווען נאכמיטאג און ר' אהרן איז
נאך זיין פטירה האט דער צדיק ר' שלמה קלוגער איהם מספיד געווען, געזעצן מיט זיין טלית און תפילין און געלערנט .די רעבעצין מרת מאמעלע
וואס איז געדריקט אין ספר קהלת יעקב אויף יום כיפור .צווישן די זאכן וואס זאגט צו איהר מאן אז עס איז געקומען צו פארן א חשובע גאסט .פרעגט ר'
ער האט געזאגט ביי די הספד איז 'די שטארבן פון דער גרויסע חשובע רב דער אהרן 'ווער איז געקומען ,מיין ברידער ר' משה? רופט זיך אהן ר' לייב 'ניין' .ר'
חסיד אין מקובל ר' אהרן פון בעלזא וואס איז אוועק נאנט צו יום כיפור טוט אהרן האט דערקענט די קול פון זיין ברידער און זאגט 'אה ,עס איז דיר מיין
ווייזען אז ער קומט צו פארגעבן אויף די יודען אזוי ווי יום כיפור טוט פארגעבן'. ברידער לייבל' ,די צוויי ברידער ר' אהרן און ר' לייבל האבן זיך געקושט איינער
'א שאד ער איז אוועק אזוי יונג און אזוי פלוצלונג ,אז ווען ער וואלט נאך דעם אנדערן ,אבער מער האט ר' אהרן נישט גערעדט צו איהם ווייל ער האט
געלעבט וואלט ער געהאט געלערנט אסאך מער תורה ווי איהם אליינס ,ער נישט געוואלט זיך אפשטעלן פון לערנן ,נאר ער האט ווייטער געלערנט.
האט געלערנט לשמה און קיינמאל נישט גערעדט קיין איבריגע ווארט ,עס איז נאכן ענדיגן לערנן ,פרעגט ר' אהרן פון זיין ברידער ר' לייבל 'וואס
נישט דא נאך א מקדש מעט (א קליינע בית המקדש) אזוי ווי דער צדיק' ' .ער דארפסטו און פארוואס ביסטו געקומען?' האט ר' לייבל פארציילט איבער די
האט שטענדיג געזוכט צו טוהן גוטס פאר א יעדעם און העלפן וועמען ער קען'. גאנצע מעשה וואס האט פאסירט מיט די פרוי פון ר' אברהם וואס איז מיט
'אסאך מענטשן וואס האבן געווארט פאר קינדער זענען געהאלפן געווארן דורך אמאל קראנק געווארן ווען מען האט געטראפן אן אוצר פון געלט .זאגט ר' אהרן
איהם' .זעה דארט נאך געוואלדיגע רייד איבער דעם צדיק ר' אהרן משיח. אז מען זאל איהם געבן די סומע פון 32גראשען .הערענדיג דאס האבן זיי זיך
געפרייט ,ווייל נאך פאר מען איז געקומען קיין בעלזא האט מען זיין שוין געזאגט
נישט מאכן א אהל אז אויב דער צדיק בעט געלט פאר א פדיון מיינט עס אז מען איז א
עס איז אינטרעסאנט צו צוברענגן וואס דער ערשטע בעלזער רב דער געהאלפענער.
שר שלום זי"ע האט געבעטן אז מען זאל נישט מאכן א אהל איבער זיין קבר, אזוי ווי ר' אברהם איז דאך געווען א גרויסע עושר האט ער געוואלט
וואס דאס איז צוליב א מעשה וואס האט פאסירט ביי די קבר פון ר' אהרן משיח. געבן אסאך מער געלט פאר דעם צדיק ,האט ער ארויס גענומען זיין בערזל און
ביי די קבר פון ר' אהרן האט אראפ געלייגט אסאך געלט אויפן טיש .פרעגט דער צדיק 'וואס איז דאס?' זאגט
קומעדיגע וואך וועלן מיר אי"ה באשרייבן מען יא געמאכט א אהל אזוי ווי ביי ר' אברהם אז ברוך השם ער האט אסאך געלט און ער קען געבן אסאך מער
הרה"ק ר' שלום שכנא בן ר' אברהם מפרוביטש זי"ע אסאך צדיקים ,אמאל איז מרן מהר"ש געלט .זאגט דער צדיק 'איך וועל נישט נעמען די געלט' .די ברידער ר' לייבל
י"ג תשרי תקס"ג
צו מנדב זיין רופט ,3476780652אדער שיקט אן מבעלזא זי"ע געגאנגן צום קבר פון ר' האט זיך פרובירט צו בעטן ביי זיין ברידער צו נעמען די געלט ווייל ר' אברהם
אימעיל צו shabbosstory@gmail.com אהרן ווי ער זעהט אז דארט אין אהל
וזכות פון די טויזענטער ליינערס איבער די וועלט יהא תלוי בכם האט דאך גענוג געלט ,אבער דער צדיק זאגט שטארק אז ר' אברהם זאל שוין
* * * * * * * * * * * * * * * *ע שטייט אין איין ווינקל א מאן און אין די צוריק נעמען די געלט נאר איבער לאזן 32גראשן וואס ער האט פריער געבעטן,
מיר וואונטשן פאר אלע אונזער ליינער אנדערע ווינקל א פרוי (נישט א מאן און אז ער זאל זיך נישט דארפן צערענן אויף איהם.
און גאנץ כלל ישראל ,א כתיבה וחתימה ווייב) ,ווי זיי ביידע שטייען אין דאווענן. דערנאך זאגט דער צדיק אז ווען מען קומט צוריק אהן אהיים ,זאל
טובה ,א גוט געבענשט יאר און א שנת דער בעלזער רב האט געזען אין דעם די
גאולה וישועה מען נעמען די פרוי און מען זאל איהר אראפ לייגן אויף די פעלד א גאנצן טאג
גרויסע פראבלעם פון יחוד ווי א און א גאנצן נאכט ,מען זאל איהר דארט איבער לאזן אינגאנצן אליינס ,כאטש
וואונשט מערכת הילולא דצדיקיאס
פרעמדע מאן אין ווייב שטייען אין איין וואס זי וועט שרייען און מאכן שטארקע קולות זאל מען זיך צו איהר נישט
שטעטל .דאס איז געווען שרעקליך
צימער ,האט ער דאן געזאגט אז ביי זאל מען נישט מאכן קיין אהל ,און אזוי צוהערן און נישט רחמנות האבן אויף איהר נאר איבער לאזן אליינס אין פעלד
ווייל מען וועט איבער לאזן די הייזער
איז געבליבן די מנהג ביי די בעלזער רבי'ס זי"ע. און דערנאך וועט זי ווערן אויסגעהיילט.
מ יט אלע זאכן און ווי וועט מען יעצט
גיין .די יודען זענען געלאפן צום צדיק
גרויסעפוןזאכען
זלאטשוב זי"ע און זיך מעשה פון דער אור שבעת הימים דער הייליגע בעל שם טוב פאר מוצאי שבת ,וואס איז א סגולה פאר ר' מיכל
וואס געפרעגטזאל
איהםהארץ אז עראויסגעוויינט דאס
דער הייליגער בעש"ט איז אמאל געזעצען און געוויינט ,דערנאך האט מען איהם געזען לאכען גאר שטארק ,ווען מען האט
יהו דיהנביאאל פון
פוןווערן
רעטפטור
העלפן צו דאס מיינט? האט ער געזאגט ,אז איך און אליהו הנביא האבען דאך געהאט דער זעלבע רבי 'אחי' השילוני' און פארוואס זיי
ווען מען
גזירה. שרעקליכע
זאגט מען 'זכור לטוב' ,און פון מיר וועט מען בלויז דערציילען מעשיות ,האט ער דערפאר שטארק געוויינט און געבעטן פון דער אייבישטער ,אז ווען א יוד
ווערעןבי ר' מיכל'ע
בגשמיות, הייליגער ר וועט דערציילען פון א מעשה ברוחניות וועט געהאלפען ווערען ברוחניות און ווער עס וועט דערציילען עפעס בגשמיות וועט געה די
אלפען
בכללער האט
ובפרט, אויסגעהערט און
פארזייכלל ישראל ביז ער האט געהערט אויסרופען אין הימעל אז דער וואס וועט גלייבען אז וואס ישראל בן שרה האט געטוהן איז געוועןהאט
אפאר מינוט
ווערען מעןווארטן
געהאלפען וועטזאלן
געבעטן זיי
דעמאלסט ווען ער וועט דערציילען אנהייב וואך וועט ער געהאלפען ווערען א גאנצע וואך ,אויב מען דערציילט אנהייב חודש
ייט .זיין קאפ
געלייגט
אראפגעפרהאט זיך
האט ער און ער
א גאנצע חודש ,און ווער עס וועט דערציילען פון איהם אנהייב יאר וועט געהאלפען ווערען און האבען א גוט יאר ,דערפאר
אינמיטעןערדי
אפאראוןמינוט האט צדיקים, אויפן פון
טיש ,נאך דער צדיק און קדוש ר' לייב שרה'ס האט זיך אמאל געטראפען מיט א געוויסע צדיק און מען האט גערעדט מעשיות
ווער
זאגעןפארן
דיראהייםקענטוועל
'איךאיר געזאגט
אנגערופן: שמועס האט מען אויך גערעדט פון דער הייליגע בעש"ט ,האט דער גאנצע גוף פון ר' לייב שרה'ס זיך גענומען ציטערן און זיך
געווען וואלט ער
דארפט פון ראשונים) איר דאס איז דער הייליגע בעש"ט .אויב וואלט ער געוען אין די דור פון גאונים (זיי זענען געווען פאר בערך 1000יאר צוריק פאר די
געזונטערהייט און
אידןפון
איינער
געוועןווען די
מוראערהאבן,וואלט איינער פון זיי ,אויב וואלט ער געווען אין די צייט פון די אמוראים (וואס האבען געמאכט די גמרא פאר בערך 1400יאר צוריק)
גארנישט
זיי ,אויב וואלט ער געווען אין די צייט פון די נביאים (וואס זענען געווען פון ווען די יודען זענען אריין צו ארץ ישראל ביז נאך דער ערשטע בית המקדש
זענען צוריק אהיימגעפארן האבן זיי
מער ווי 2000יאר צוריק) וואלט ער געווען איינער פון זיי ,און אויב וואלט ער געווען אין די צייט פון די אבות הקדושים וואלט ער געווען א חשובע מענטש,
געהערט אז די פריץ איז פלוצלינג
און פונקט ווי מיר זאגען היינט ביים דאווענען 'אלוקי אברהם אלוקי יצחק ואלקי יעקב' ,וואלט מען אויך געזאגט 'אלוקי ישראל' (ישראל איז דער נאמען פון
געשטארבן און אזוי איז בטל געווארן דער בעש"ט) ,אזוי גרויס איז דער הייליגקייט פון דער בעש"ט.
די גזירה ,שפעטער זענען די אידן
צוריק געקומען זאגן א יישר כח פאר
