gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

מתנהג בחסידות · Misnaheg Bechasidus — ראש השנה (2026-09-07)

מוציא לאור: מתנהג בחסידות · Misnaheg Bechasidus

שבוע: ראש השנה (2026-09-07)

מתנהג בחסידות · Misnaheg Bechasidus — ראש השנה (2026-09-07)

פתח את ה-PDF הורדה

‫בס"ד‬ ‫גייען חתו‬ ‫בקעי ‪:‬ןרעדנא ן'טימ רענייא ןבאה הנותח ןעייג‬ ‫שדקמה תיב רעטייווצ רעד זיא עקאט סאווראפ‬ ‫ג‬ ‫‪.‬ןדנובראפ ןוא טנאנ ןייז לאז'מ‬ ‫ג‬ ‫און עשו‬ ‫‪.‬האל ןוא לחר טימ ןבאה הנותח ןעייג ושע ןוא‬ ‫השעמ א ןגעוו ‪,‬םנח תאנש בילוצ ןראוועג בורח‬ ‫בס”ד‬ ‫אזא אד זיא'ס זא ןעמ טסייוו טנייה יוו טקנופ‬ ‫לאה האט‬ ‫ןענאטשראפ טאה יז לייוו ‪,‬טנייוועג טאה האל‬ ‫ךיילגראפ א עקאט סע זיא ?אצמק רבו אצמק ןופ‬ ‫ק‬ ‫זייןמ ןבאה הנותח טייג יז ןוא "הלודגל לודגה" זא‬ ‫יו"ל ע"י‬ ‫מחזק טי‬ ‫אוןוצ‬ ‫זייןש יד‬ ‫מעודדשל‬ ‫איד‪.‬תורומח‬ ‫אייןסאוו‬ ‫פאר‬ ‫ווארטרוג ן‬ ‫באזירטואויף דעם םאז‬ ‫ז‬‫א‬ ‫ך‬ ‫איזייוו' א יו‬ ‫זיילרע‬ ‫צווישןסע‬‫שייכותענאק‬ ‫א ‪',‬ןאשק‬ ‫דער‬ ‫פרעגט‪:‬ז ןעק יוז‬ ‫ןיי‬ ‫)‬ ‫אז "הגדול‬ ‫קהל נועם‬ ‫באה‬ ‫עד ןעוועג ם‬ ‫דער מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט‪:‬‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעו‬ ‫גוט‬ ‫א‬ ‫זאגן‬ ‫מוז‬ ‫איך‬ ‫פארשרייבן‪:‬‬ ‫זיך‬ ‫און‬ ‫צעטל‬ ‫א‬ ‫חיבור‪.‬‬ ‫א‬‫א‬ ‫האבן‬‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫צו‬‫י‬ ‫נ‬ ‫ד‬ ‫ו‬ ‫נ‬ ‫ג‬ ‫צ‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫האבן‬ ‫י‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫מענטשן‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫ו‬‫ו‬‫א‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫זי‬ ‫עשו‪ .‬אבע‬ ‫‪+‬אלימלך‬ ‫סאוו עכילקילג יד ןעוועג זיא לחר רעבא ‪.‬ושע‬ ‫?שדקמה תיב ןטשרע םייב ןברוח‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור‪.‬‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייב‬ ‫האט געוו‬ ‫נעמעןיבא בקעי ןעמוקאב טייג יז זא טסואוועג טאה‬ ‫יזענסק‬ ‫געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו ‪,‬ונ‬ ‫גאנצערשרע םייב ‪.‬יוזא ןינע םעד ריבסמ רע זיא‬ ‫דאךינ אז צוויי‬ ‫מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי‬ ‫ןט‬ ‫פ‬ ‫ק טש‬ ‫פריינטשאפטיפ ןיי‬ ‫מיינט‬ ‫פוןבא ‪,‬ךאז עשיז‬ ‫ס רע‬ ‫‪,‬עטכע ןא זיא'‬ ‫מציאות‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפי‬ ‫דעם בחיר‬ ‫‪1402‬ובאה ריחב םעד‬ ‫‪,59st.‬ת‬ ‫רוחב א – בקעי שודק ונשודק‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער גאנצער‬ ‫בייפא חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער‬ ‫נ‬ ‫י‬ ‫מ‬ ‫י‬‫ו‬ ‫ת‬ ‫'‬‫ד‬ ‫י‬ ‫ג‬‫ע‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫ב‬ ‫ה‬ ‫‪.‬‬ ‫ס‬ ‫'‬‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫רעגיד'תו–ימינ‬ ‫בנשיאות כ"ק מרן‬ ‫כח האחדות האט‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫ב‬ ‫י‬‫ת‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫מ‬ ‫ו‬‫ר‬ ‫א‬ ‫'‬‫ד‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫י‬‫ג‬ ‫ע‬ ‫ג‬ ‫י‬‫ל‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫ש‬ ‫כ‬ ‫י‬ ‫נ‬ ‫ה‬ ‫החיבורקבעצמם"‬ ‫הדרכהרבח ןייז וצ טלעוועגסיוא‬ ‫מצבסאוו רש‬ ‫ה ייז‬ ‫הוא‬‫הרעותןבא‬ ‫שםג ןיילא‬ ‫"אבלאמע‬ ‫אוצר‬ ‫ןוא םמצעמ טכ‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫פרקי‬ ‫למעשה‪,‬‬ ‫פון פיר‬ ‫שליט"א ןוא ריפ ןופ‬ ‫אדמו"ריצכא‬‫שינ לאמנייק טאה סאוו ג‬ ‫וויפיל חסדטדו‬ ‫ס"ח‬ ‫גליון קמח‬ ‫"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫מקנאתחתב‬ ‫ביןא ‪,‬םינו‬ ‫"איךא ןו‬ ‫איידעם"‪,‬מ ביו‬‫גוטןךיז טאה'‬ ‫דייןראפ‬ ‫טימ טגידניז‬ ‫‪.‬םי‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בי‬ ‫גליון‬ ‫והתחזקותרוביח רתוי ךכיפל"‬ ‫מוסרמ םיע‬ ‫געזינדיגט‬ ‫‪.‬השודקה תומילש ‪,‬טגידניזעג‬ ‫מקנא מיט‬ ‫דיך‬ ‫בין‬ ‫"איך‬ ‫בחור"‪,‬‬ ‫גוטן‬ ‫דיין‬ ‫פאר‬ ‫ברידער‪.‬‬ ‫זיי‬ ‫זענען‬ ‫ממילא‬ ‫און‬ ‫מאמען‪,‬‬ ‫יום‬ ‫געווארןחיום‬ ‫לחיי‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫טגנערבעג סע טאה תוריבע יירד יד ןופ ענייא‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬אי‬ ‫ביירה‬ ‫‪",‬םיחאה ן‬ ‫דיך מקנא‬ ‫ביןזא‬‫"איךט א‬ ‫האמו‬ ‫לערנסט"‪,‬‬ ‫דוכש יד זא‬ ‫פלייסיגהני‬ ‫וויווא זיא‬ ‫קנאהקע‬‫דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‪.‬ןעגנאגעג‬ ‫ראש דברים‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך דורך‬ ‫מקנאאונז‪.‬‬ ‫געווארן ביי דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנס‬ ‫ענדליך‬ ‫יז ןוא ןבאה הנותח םייב ןיוש יז טלאה ךילדנע‬ ‫תשפ"זוקאב טאה‬ ‫השנהיס ןעמ‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץאליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫פאר‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫ווערן ךאסאבאשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫ס‬ ‫'‬‫א‬ ‫י‬‫ז‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫ך‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫י‬‫ב‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר'‬‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫בייש‬ ‫האט באק‬ ‫ןבל ידכ ‪,‬בקעי ןתח ריא ןופ םינמ‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ם‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫י‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫ן‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫ת‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫ש‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ן‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫ע‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ן‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫ש‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהב‬ ‫זיין‬ ‫נישט‬ ‫זאל אים נ‬ ‫ןבעגקעווא ן'טימ ןראנסיוא ןענעק טשינ םיא לאז‬ ‫פארשעמט ווערן‪ .‬און אודאי טארן מיר נישט זיין‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫גוטנאמיט דער‬ ‫עפעסרעד‬ ‫הניחב ע‬ ‫טון‬‫דעםיד ‪,‬‬ ‫אנשטאטיוליג‬ ‫מ'זאליא הניכש‬ ‫זייןוועג טשינ ז‬ ‫האווערן ןע‬ ‫דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין‬ ‫הבצו‬ ‫געטון‬‫גארנישט ןעוו‬ ‫האטטלדנאה'ס‬ ‫ברודערפ ךיז‬ ‫דערח ייווצ ןו‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון‬ ‫םיער ‪,‬םירב‬ ‫זאל נישט‬ ‫לאה אנש‬ ‫טעבראעג ךאד טאה בקעי ‪.‬לחר טאטשנא האל‬ ‫אוועקצוגעבן פון זיך‪ ,‬כדי א צווייטער זאל נישט‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ג‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫י‬‫ס‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫י‬‫ת‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫א‬ ‫י‬‫ז‬ ‫ג‬‫ע‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ם‬ ‫‪.‬‬ ‫זיךנאר‬‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪,‬‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רק‬ ‫זיין גרייט‬ ‫פאר לבן א‬ ‫לחר ןעמוקאב וצ ידכ ראנ טכענ ליפיוזא ןבל ראפ‬ ‫לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט‬ ‫טימ ראנ‬ ‫אויפפרעסןכ ן'‬ ‫אונזפ תודחאה ח‬ ‫זאללכ ןו‬ ‫קנאהרשי ל‬ ‫אפרעד ‪.‬לא‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל ר‬ ‫ווי‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון‬ ‫אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫פון‬ ‫נישט‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫י‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫י‬‫ס‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרע‬‫ט‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫ס‬ ‫קו‬ ‫דארפן‬ ‫ל‪,‬‬ ‫פאר א ווי‬ ‫‪.‬בייוו א ראפ‬ ‫שבטים‪ .‬און מיר‪ ,‬די קינדער פון רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫נישט ןעוו‬‫מען זיא'ס‬ ‫זאללראפ‬ ‫מצליח‪ ,‬ןריו‬‫זענען ןראוועג‬ ‫וואסדחא יד‬ ‫קייןד זיא ‪,‬תו‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן רע‬ ‫און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬‫די‬ ‫אז‬ ‫לאזן‬ ‫נישט‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען‬ ‫לאזן אז די‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין‬ ‫הייליגע ךאסא זיא'ס לייוו ‪",‬קוחרל םולש" םדוק‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל‬ ‫א‬ ‫ן‬ ‫ס'קומט‬ ‫מענטשןטייטשראפ לחר ןוא הנותח רעד וצ טמוק'ס‬ ‫זא‬ ‫אנדערעצ‬ ‫צוב רעטייוו‬ ‫קנאה תי‬ ‫שדקמה‬ ‫מ'שפירטח א‬ ‫וועןאוועג בור‬ ‫‪.‬ןר‬ ‫געשוויסטער‬ ‫למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫מענטשן‬ ‫אנדערע‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה צו‬ ‫מצד עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי געשוויסטער‬ ‫ביירעטש‬ ‫אזרעק‬ ‫הייסטרע‬‫דאס ‪,‬םולש‬ ‫עצמם"‪.‬מ טימ‬ ‫מצדודידי רע‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה‬ ‫דעםבהא ןוא ת‬ ‫פון ‪,‬ה‬ ‫א ‪,‬רעטנאנ זיא רעוו‬ ‫לאה גייט‬ ‫‪,‬ןפוא ןכילקערש א ףיוא ןרעוו הזבתנ טייג האל‬ ‫להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫ס ןעוו‬ ‫התחלה‬ ‫שהוא טדער'‬ ‫אחדופ ךיז‬ ‫אבר א ן‬ ‫להםקוח‬ ‫שישא –‬ ‫רעדמערפ‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר‬ ‫ממילא גי‬ ‫לאז האל זא םינמיס יד רעביא ריא יז טיג אליממ‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫מ רק מצד‬ ‫האח נקרא מצד התולדה‪ ,‬ואין שם האח רק מצד‬ ‫האח‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫שם‬ ‫ש‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫א‬‫ואין‬ ‫ס‬ ‫ה‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ב‬ ‫ו‬ ‫י‬‫מצד‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫ק‬ ‫נקרא‬ ‫ש‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫האח‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫טימ תודי‬ ‫אַהבֲַת‬ ‫ווייזןזיין א‬‫מעודד‬ ‫צווייטן‪ ,‬מען‬ ‫זיין א‬ ‫משיחצווועט‬ ‫מכבד‬ ‫חברים‪,‬ווען‬ ‫ערגסטןראפ טשינ‬ ‫צוםו טמעש‬ ‫געוועןןרעו‬ ‫מיט’ן פינגער || מסכים‬ ‫קומען וועט‬ ‫פארוואס איז דער ביהמ”ק חרוב געווארן ||‬ ‫לפניא רעדורב‬ ‫מלכיות‬ ‫אמרוח א רעד‬ ‫?רב‬ ‫נישט פאר‬ ‫א‬ ‫זיין‬ ‫עבודת יששכר‪ ,‬פון רבי ישכר דוב מוואלברוז‬ ‫מעודד‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪,‬‬ ‫‪.‬‬ ‫עסאאזוי‪" :‬כי‬ ‫ערקלערט‬ ‫ער‬ ‫און‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א‬ ‫ברודער‪.‬‬ ‫בייצא‬ ‫מוואלברוז‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫צ‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫ן‬ ‫‪.‬‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫נ‬‫א‬ ‫ר‬ ‫נ‬‫א‬ ‫כ‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ג‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫"‬ ‫‪",‬בורקלו‬ ‫אהבתא חבר? || אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין מיט‬ ‫דעםאענין פון‬ ‫זיין אין‬ ‫ביהמ”ק ||מחזק‬ ‫מ'דארף זיך‬ ‫ברודער אדער‬ ‫נאנטער‪,‬‬ ‫ווער איז‬ ‫שידוך || כח האחדות האט געהאלטן דעם‬ ‫חנ ִםָּ‬ ‫ועסט אין‬ ‫אהבת‬ ‫פון‬ ‫ענין‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין‬ ‫וואספא‬ ‫וואסר !ןעוועג סאד זיא שפנ תוריסמ אראפסאוו‬ ‫חינםאיז דער זמן לח‬ ‫נענטער ווי‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫פ זא‬ ‫און‬‫שטערקעררא‬ ‫חיבורא רעדורב ן'‬ ‫ךיוא זי‬ ‫דער‬ ‫איזלש‬ ‫חבר ‪,‬םו‬ ‫זיא רע לייוו‬ ‫וואס‬ ‫זמן‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪,‬‬ ‫המקדש‪,‬‬ ‫חורבן פונעם בית אהבת‬ ‫חורבן פונעם בית המקד‬ ‫עמען איר‬ ‫צוליב איין זאך‪ ,‬כדי נישט צו פארשעמען איר‬ ‫חבר‪ .‬ביי א‬ ‫זייןךאד‬ ‫איזצ–מב‬ ‫דעם‬ ‫אויף‬ ‫ענטפערעז ם‬‫דערטאט ןבל‬ ‫אז ‪.‬ן‬ ‫מירא דארפן זיך הייבן א ברעקעלע העכער‬ ‫האט דא‬ ‫א ןתח ריא ןבעגעגקעווא זיולב טשינ אד טאה‬ ‫ןו‬ ‫אויפ'ן‬ ‫יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫תואי‬ ‫ענופ‬ ‫אויפ'ן‬ ‫טרויערן‬ ‫מיר‬ ‫יעצט אין די טעג וואס‬ ‫האלט‬ ‫יעצט אין די טעג וואס‬ ‫עס בלויז‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל ת‬ ‫אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫פארוואסהאנאיזק טידערמ קעוו‬ ‫בהא ביתנ( םלוע תוביתנ ןיא ל"רהמ רעד‬ ‫ןיירא ‪,‬‬ ‫זי וועט יע‬ ‫ראנ ‪,‬ךודיש ןרעדנא ןא ןוט ןפראד טצעי טעוו יז‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט‬ ‫מע פונעם‬ ‫דיין חבר; מיט דעם וואס דו האסט געזאגט א גוט‬ ‫אז ער‬ ‫געזאגטיער‬ ‫און קרפ ם‬ ‫מזל )'א‬ ‫זייןנערב‬ ‫זאך)‪.‬ד'ארומ א‬ ‫פרובירט טג‬ ‫נאכאמאל‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א‬ ‫נצחיות פון כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫זי האט א‬ ‫רעד ןיא רוחב ןטסעב םעד ןבעגעגקעווא טאה יז‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫א ‪:‬ךאז עגי‬ ‫ןי‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א מענטש‪,‬‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫פנימיות'דיגע ווארט פאר א בחור; דו האסט געזאגט א דבר חיזוק‬ ‫כות מיט'ן‬ ‫ס'האט‬ ‫אבערנייא‬‫קיין ע‬ ‫נישט‬ ‫סעודה‪,‬ד ןופ‬ ‫איזוספ י‬ ‫קשר ם‬ ‫גאנצעיק‬ ‫דיסאוו‬ ‫געבוירענער‬ ‫באצאלןז'מ‬ ‫וועט‬ ‫לאמיר‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪.‬‬ ‫פנימיות'דיגעהאט מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫זי‬ ‫געווארןטימ‬ ‫חרובח תבהא‬ ‫ביהמ"ק םני‬ ‫וועלט‪ .‬זי‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין‬ ‫יד ןופ עמאמ יד ןייז וצ ןבעגעגפיוא טאה יז ‪.‬טלעוו‬ ‫אצומ טגא‬ ‫בש י‬ ‫ת‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫געבוירענער קשר איז ני‬ ‫י"ב שבטי‬ ‫געווען‬ ‫דארפןימיר‬‫מעודד‬ ‫האסט‬ ‫נקודות‬ ‫דער מאמע פון אלע געמיינע בני עשו‪.‬‬ ‫גרעסערער‬ ‫אלע‬ ‫יונגערמאן;דידו‬ ‫כוללפון אונז‪ :‬אין‬ ‫‪.‬לארשי ללכ ןופ עמאמ יד ןייז וצ ‪,‬הק יטבש ב"‬ ‫ווערן וויאזוי‬ ‫מיר מוזן‬ ‫ארויסהייבן‬ ‫מיט'ן‬ ‫כיתה‪.‬‬ ‫הבית‬ ‫פאדערן‬ ‫ארויפצוגיין א‬ ‫זעןאיד א בעל‬ ‫פאר א‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויבזיין די‬ ‫געוועןאדער און‬ ‫עלטער‪.‬קשר א‬ ‫(אויב‬ ‫הייבןב צו‬ ‫ווי א‬ ‫זענען‬ ‫געווארן‬ ‫מבזה יי‬ ‫קענעןיו"‬ ‫שטערקער‬ ‫זיין‬ ‫דארט‬ ‫ל ןת‬ ‫פאר‬ ‫אים‬ ‫סעודה‪.‬‬ ‫געבוירןך‬ ‫פאסיג‬ ‫מ'האטו ‪,‬‬ ‫נישט"‬ ‫זיין‬ ‫זיךרעו‬ ‫צומאל‬ ‫דער‬‫איז‬ ‫מ'איזט‬ ‫וואס‬ ‫פון‬ ‫וועלכןמרע‬ ‫געהאלפן‪.‬ד‬ ‫וועט‬ ‫קען‬ ‫ער‬ ‫אוןטנא‬ ‫חיבור‬ ‫שטאפל‬ ‫ארויסגעשיקט‬ ‫מיט‬ ‫גארנישט" ‪,‬‬ ‫ש‬‫בחורים‬ ‫אזא‬ ‫העכערן‬ ‫םולש םול‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫און‬ ‫תשרי גייט מען ארויף א כיתה‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבויר‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי אבאקומען דעם שוואכסטן שידוך‪ ,‬עשו‪ ,‬און זי וועט‬ ‫און… ווא‬ ‫קשר‬ ‫יז ?םעד טאטשנא ןעמוקאב יז טייג סאוו …ןוא‬ ‫ל‬ ‫ר‬ ‫ח‬ ‫ו‬‫ק‬ ‫ו‬ ‫ל‬ ‫ק‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫ב‬ ‫"‬ ‫‪.‬‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ל‬ ‫ט‬ ‫ז‬‫י‬ ‫ך‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫פ‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫‪,‬‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫א‬ ‫ס‬ ‫הייבטאון‬‫לקרוב‬ ‫שלום‬ ‫גאנץזאגן‬ ‫קודם‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין‬ ‫וועט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫זייןנאך‬ ‫געלערנט‬ ‫האבן‬ ‫מ'זאל‬ ‫כמות‪ ,‬אז‬ ‫נאר אין‬ ‫און און נישט‬ ‫מסכתא‬ ‫נאךדוא‬ ‫לערנען‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫תשרי‬ ‫חודש‬ ‫מ'זאלפון‬ ‫ערשטעאזנקודה‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫די‬ ‫חסד‬ ‫ווי גרויס‬ ‫גאס‪,‬‬ ‫גייט אין‬ ‫וויאזוי ער‬ ‫דאוונט‪,‬‬ ‫אונז‪,‬‬ ‫מוחה‬ ‫אין‬ ‫נישטש‬ ‫ט‬ ‫געוואנדןטיי‬ ‫ק‬‫האט‬ ‫קיינער ם‬ ‫ש"‬ ‫איזל‬ ‫און םו‬ ‫וועטר‬ ‫מענטשןל‬ ‫ער"קו‬ ‫אידןח‬ ‫אויבן‬ ‫חשוב'ע‬ ‫א‬ ‫אפילושרע‬ ‫פרעמדעו‬ ‫געזעסן‬ ‫ט‬ ‫עדכאנ‬ ‫דעםם‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫אוןבעסטן שידוך וואס זי האט געהאט‪ ,‬גייט זי‬ ‫גייט באק‬ ‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪,‬‬ ‫טאטשנא ‪.‬רוחב ןטסגרע םעד ןעמוקאב טייג‬ ‫זיין‬ ‫געדארפט‬ ‫איז‬ ‫אלעס‬ ‫וואלט‬ ‫שלך"‪.‬‬ ‫לכאורה‬ ‫והגוף‬ ‫לך‬ ‫קרוב?‬ ‫"הנשמה‬ ‫פרעמדע מענטשן איז גע‬ ‫פאר'ן‬ ‫מיט‬ ‫שלום‬ ‫ט‪ ,‬גייט זי‬ ‫אןייז‬ ‫זיך‬ ‫דעם‬ ‫הלכה‪ ,‬נאר‬ ‫געבויט‬ ‫איןהאסט‬ ‫מקצועות דו‬ ‫נאךבאנעמונג;‬ ‫אוןזיין‬ ‫בלעטער גמרא‬ ‫גוטסקייט‪,‬‬ ‫אהבה צו איז‪ ,‬זיין‬ ‫די‬ ‫חרוב‬‫פעלן‬ ‫איז‬ ‫אים‬ ‫זיין‬ ‫וועט‬ ‫מרבה‬ ‫גמרא‪,‬‬ ‫די‬‫ערוך‪,‬‬ ‫אז‬‫זאגט‬ ‫שולחן‬ ‫געדענקען‪,‬‬ ‫דעם‪,‬‬ ‫אין‬‫צוליב‬‫מקצוע‬ ‫לאמיר‬ ‫און‬ ‫געווען‪.‬דא‬ ‫נאך‬ ‫דאך אין‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין‬ ‫שטייטאל‬ ‫אב‪,‬עג רימ‬ ‫חודשקנעד‬ ‫פוןא ‪,‬ןע‬ ‫טעגמ ז‬ ‫ניין הבר‬ ‫אדין‬ ‫וצ הבה‬ ‫אין‬ ‫גייטצובאקומען דעם ערגסטן בחור‪ .‬אנשטאט‬ ‫דעם בעס‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין אהבה‬ ‫יז טייג ‪,‬טאהעג טאה יז סאוו ךודיש ןטסעב םעד‬ ‫ש‬ ‫ל‬ ‫ו‬ ‫ם‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫'‬‫ן‬ ‫ק‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫ב‬ ‫?‬ ‫ל‬ ‫כ‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫ה‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫א‬ ‫ל‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫ט‬ ‫ז‬‫י‬ ‫י‬‫ן‬‫אריין‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז‬ ‫אנשטאט‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫אלע העכער‬ ‫דערמיטמוזן מיר‬ ‫באיכות‬ ‫תכלית פון‬ ‫אים פעלן אינעם‬ ‫עליה‪.‬אס'וועט‬ ‫ריכטיגע‬ ‫נאכדעם‬ ‫שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם‬ ‫טיףדעם‬‫ערשטפ‬ ‫אונזע‬ ‫זייןר‬ ‫צומ‬ ‫אוןעד‬ ‫באגלייט‬ ‫לרחוק"מ‬ ‫מתקן‬ ‫זמןטנע‬ ‫נקודהןש‬ ‫"שלום‬ ‫ס'איז זיא‬ ‫דער‬ ‫קודםועדיג‬ ‫אייבערשטנ'ס‪.‬‬ ‫אזאו‬ ‫שטייטןדנ‬ ‫אלעוא ןיא‬ ‫ספרים‬ ‫ןוא ‪,‬זנ‬ ‫מקדשות‪.‬‬ ‫גאנצע בתי‬ ‫המקדש‪.‬אז'מ זא ‪,‬טרעקראפ‬ ‫ביתז םדוק ל‬ ‫ש ןג‬ ‫דער‬‫געווארןםול‬‫א בורקל‬ ‫שמחתנו וועןןו‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫באקומען‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫טעוו יז ןוא ‪,‬ושע ‪,‬ךודיש ןטסכאווש םעד ןעמוקאב‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי‬ ‫נ‬‫א‬ ‫כ‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫ך‬ ‫ל‬ ‫ר‬ ‫ח‬ ‫ו‬ ‫ק‬ ‫‪.‬‬ ‫לעבן‪.‬‬ ‫פארוואס‬ ‫לרחוק ולקרוב"‪ .‬שטעלט זיך די פראגע‪ ,‬פארוואס‬ ‫פראגע‪,‬‬ ‫זמן‬ ‫די‬ ‫לחבירו‪.‬אמוצ ןעק רוביח אזא‬ ‫פונעם‬ ‫זיך‬ ‫שטעלט‬ ‫סוף‬ ‫ביז'ן‬ ‫מיט אהבת חינ‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫אדםטש ןייז ל‬ ‫חודש‪,‬‬ ‫ביןקרע‬ ‫לרחוק‬‫אינעם‬ ‫פון רע‬ ‫א יוו‬ ‫ענין‬‫רשק‬ ‫דעם? זי‬ ‫ל ישראל‪.‬‬ ‫ס'איז צייט צו אויפהערן עסן‬ ‫זיין די מא‬ ‫געמאכט‬ ‫חרובד ןייז‬ ‫האטמאמ י‬ ‫איד ןופ ע‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע פון כלל ישראל‪.‬‬ ‫פארשעמעןעגאעלא‬ ‫אויבשע ינב עניימ‬ ‫‪.‬ו‬ ‫"שלום שלום די גמרא וויל אז יעצט ווען מיר זענען אין‬ ‫אז‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫מעיד‬ ‫זענען‬ ‫דערמאנט‪,‬וו טימ‬ ‫מיר‬ ‫און‬ ‫ווערטזיא'מ ןכלע‬ ‫לדעת"‬ ‫הראת‬ ‫לך"‪,‬ריובעג‬ ‫"אתה‬ ‫"ויתןעג ן‬ ‫מ'זאגט‬ ‫ביי ןראוו‬ ‫רעד ביוא(‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫דעם בית המקדש‪ ,‬איז מידה טובה מרובה חמש‬ ‫וואס‬ ‫הבית‬ ‫בעל‬ ‫א‬ ‫אדער‬ ‫כולל‪,‬‬ ‫אין‬ ‫יונגערמאן‬ ‫א‬ ‫דעם‬ ‫אויסער‬ ‫ראשון‬ ‫"מקדש‬ ‫גארנישט‬ ‫(ט‪,):‬‬ ‫נישטא‬ ‫יומא‬ ‫מלבדו‪,‬‬ ‫אין‬ ‫עוד‬ ‫אוועק מיט קנ‬ ‫זאגט‬ ‫אין‬ ‫גמרא‬ ‫ס'איז‬ ‫די‬ ‫מע פון די‬ ‫זאלן מיר‬ ‫נישטא‪,‬גאז‬ ‫איז רעד ט‬ ‫המקדשרהמ‬ ‫ביתלפ א ל"‬ ‫דערפ א‬ ‫און א ןו‬ ‫גלותךאז‬ ‫שבתמאל ‪.‬‬ ‫מוצאי רי‬ ‫מ'זאגטיובעג‬ ‫וואס רענער‬ ‫פסוקים רשק‬ ‫דישינ זיא‬ ‫פון‬‫איינע ןיי‬ ‫דזשעלי רינגס…‬ ‫וועלט‪ .‬זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די‬ ‫זי האט‬ ‫קטנה‪ ,‬ער ן'טימ תוכייש א ןבאה וצ ןעוועג רתוומ טאה יז‬ ‫איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת‬ ‫ק ט‬ ‫עגיד'תוימינפ‬ ‫מאות פעמים‪ .‬וויפיל בניית המקדש קומט ארויס‬ ‫ישיבה‬ ‫אין‬ ‫נישט‬ ‫טאקע‬ ‫שוין‬ ‫איז‬ ‫ארבעט‪,‬‬ ‫זרה‪,‬‬ ‫עבודה‬ ‫בו‪,‬‬ ‫שהיו‬ ‫דברים‬ ‫ג'‬ ‫מפני‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬ ‫חרב‪,‬‬ ‫מה‬ ‫מפני‬ ‫ר אין דער‬ ‫זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫געברענגטטדעם‬ ‫האטמ א ןטכאר‬ ‫וואסו ‪,‬טוני‬ ‫געדענקען‪:‬א רעו‬ ‫אוןצ רעטנענ זי‬ ‫מאו‬ ‫איןטנע‬ ‫וויסן‬ ‫מורא'דיגעאזזאך‪, :‬ש‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫נצחיות פ‬ ‫שטייען םענופ עמאמ יד ןייז וצ ‪,‬לארשי ללכ ןופ תויחצנ‬ ‫וואס‬ ‫מנהל‬ ‫קיין‬ ‫און‬ ‫משגיח‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫קיין‬ ‫נישט‬ ‫האט‬ ‫‪).‬ך‬ ‫איד‪,‬‬ ‫צווייטן‬ ‫מחזק א‬ ‫נקודה מ'איז‬ ‫שפיץ וואס‬‫יעדן מאל‬ ‫פון‬ ‫איד! אויב‬ ‫ארב ןי‬ ‫פארשעמט‬ ‫מ'האטייז רעדא ר‬ ‫אז ?רבח ן‬ ‫דאס‬ ‫חורבן?רהמ‬ ‫אהבת‬ ‫דערט‬ ‫שהיו‬ ‫(נתיב‬ ‫חודש?‬ ‫עולם שני‬ ‫מקדש‬ ‫פון דעם‬ ‫אבל‬ ‫נתיבות‬ ‫דמים‪,‬‬ ‫תכלית‬ ‫דעראין‬ ‫ושפיכות‬ ‫מהר"ל‬ ‫וואס איז‬ ‫דער‬‫ידוך‪ ,‬נארגילוי עריות‬ ‫אאיז‪:‬‬ ‫אלעס‪,‬‬ ‫כוללשרעביי‬ ‫איזס'נט‬ ‫וואסאפ‬ ‫דארףיזאליין זיולב סעל‬ ‫דער‬ ‫עדו‬ ‫רעד‬ ‫לאה ל"‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת‬ ‫אייבערש‬ ‫ד ןוא – קל‬ ‫א סא‬ ‫ער‬ ‫אז‬ ‫מיינט‬ ‫דאס‬ ‫אבער‬ ‫אים‪,‬‬ ‫איבער‬ ‫י‬ ‫ע‬ ‫צ‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ן‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ג‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫מ‬ ‫י‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫עיור‬ ‫אוןיוא ןר‬ ‫ר חתן ן'פ‬ ‫מענטש!‬ ‫מ'זאל‬ ‫מ'איז מכבד אן אנדערן‬ ‫מאל וואס‬ ‫יעדעס‬ ‫הבית‪,‬‬ ‫טאטן‪.‬עד‬ ‫חורבןזא‬ ‫טא‬ ‫זעלבן‬ ‫געברענגט‬‫פונעםא רע‬ ‫האטףיו‬ ‫במציאות‬ ‫איד‬ ‫דאךייז‬ ‫פארשעמען–אזיא‬ ‫וואסא ייב ‪.‬רב‬ ‫מפני‬‫נקודה‬ ‫חסדים‪,‬‬ ‫כלליות'דיגע‬ ‫ובגמילות‬ ‫איז א‬ ‫ובמצוות‬ ‫פונעם חודש‬ ‫בתורה‬ ‫תכלית‬ ‫עוסקים‬ ‫עליכם"‪,‬לוצ‬ ‫שתמליכוני ןייא בי‬ ‫כדי ידכ ‪,‬ךאז‬ ‫מלכיות‬ ‫לפני‬ ‫"אמרו‬ ‫ער‬ ‫פוןנ א‬ ‫פ‬ ‫םעד‬ ‫ווערןח ןזיין‬ ‫האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫צוליב אי‬ ‫לעתיד לבוא‪ .‬מ'וועט‬ ‫שמים‪..‬רעטסעווש‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫שוועסטע‬ ‫מיר זען‬ ‫יראתוו יוזא‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן‪.‬‬ ‫אין טרע‬ ‫טשינ‬ ‫אפ וצ‬ ‫אלעס וועלן‬ ‫דרגהסע‬‫דיסיוא‬ ‫עשר‬ ‫אויפהייבןעג‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫איז‪ ,‬אז ריא ןעמ‬ ‫ווען איז דאס‬ ‫קיינער ןיא טסעומש‬ ‫ווייל ער‬ ‫ווערן‬ ‫ח‬ ‫גדול‬ ‫שלום‪ ,‬ר‬ ‫וויב‬ ‫אויפגעבויט‬ ‫פונקטא‬ ‫רעד זי‬ ‫אויך‬ ‫טייטש‬ ‫ביחזיך‪.‬‬ ‫איז‬ ‫דער‬ ‫ברודערש רו‬ ‫קענען‬ ‫אויף‬ ‫עט‬ ‫אחריות‬ ‫משגיח‪.‬‬ ‫מקדשות‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫אלייןעקר‬ ‫פאר'ן‬ ‫ר‬ ‫בתיא‬ ‫איזןו‬ ‫אזנ‬ ‫ללמדך זוןיוו רעט‬ ‫וויפילע‬ ‫ערנ‬ ‫ח‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫חנם‪.‬ווען זיין‬ ‫צו ףראד'מ‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫פ‬ ‫שנאת אז‬‫ו‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫טאטע וויל‬ ‫ב‬ ‫ארויפגייןךיז‬ ‫י‬‫ת‬ ‫שהיתה בו‬ ‫ערזג'קזחמ‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫זאל ןיי‬ ‫ד‬ ‫מפנייעדער‬ ‫חנםיא‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלב‬ ‫ש‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫אלאנוגע‪.‬‬‫י‬ ‫ז‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫חרב?יעדן‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אוי‬ ‫א' ן‬‫כיתהעד‬ ‫ענדיגטנע ם‬ ‫ר‬ ‫ששקולהןי‬ ‫ז‬ ‫מ‬ ‫ן‬ ‫רחלמה איז‬ ‫תבהא ןופ‬ ‫ו‬‫ו‬‫א‬ ‫ווען! ס‬ ‫עבודת יש‬ ‫"ולקרוב"‪ ,‬זען ווער ס'האט געבויט דעם מזבח‪ ,‬ווער ס'האט‬ ‫וועלכע‬ ‫"ולקרוב"‪,‬פארשעמט ווערן‪.‬‬ ‫איןדובע‬ ‫עבודות ת‬ ‫פרטיות'דיגע‪,‬רכששי‬ ‫נישט‬ ‫עסטיבאדער זורבלאוומ בוד‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם לייגט ער צו‬ ‫כשי יבר ןופ‬ ‫ס'זענען רדא‬ ‫צוצווייטן‬ ‫עראאי‬ ‫ערב‬‫לייגט‬ ‫מ'דערהייבט‬ ‫צידור‬ ‫נאכדעםרע‬ ‫איד‪,‬וא ‪.‬‬ ‫געבן‬ ‫נאררע‬ ‫אכטונגן‬ ‫אוןרע‬ ‫צווייטן‬ ‫צווייטן‪.‬עלק‬ ‫נישט‬ ‫שויןרא‬ ‫ט‬‫מכבד‬ ‫דארףסע‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫עבירות"‪ .‬דער נעקסטעריכ" ‪:‬יוזא‬ ‫מ'איזא‬ ‫כנגד‬ ‫שנאת‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם‬ ‫ידידות מיט געבויט די מנורה‪ ,‬און אזוי ווייטער‪ .‬יעצט איז‬ ‫קשרקנפון‬ ‫ער‬ ‫אויב‬‫ח‬ ‫ב‬ ‫ר‬ ‫סיי‬ ‫י‬ ‫ם‬ ‫און‬‫‪,‬‬ ‫מ‬ ‫כ‬ ‫חדר‪,‬‬‫ב‬ ‫ד‬ ‫אין‬‫צ‬ ‫ו‬ ‫ז‬‫י‬ ‫קינד‬ ‫י‬‫ן‬ ‫א‬ ‫דאס‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫אויב‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫ן‬‫‪,‬‬ ‫סיי‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫ו‬ ‫כיתה‪.‬‬ ‫א ןייז דד‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫נישטצזווערן‬ ‫א מענטש וויל זיך אויסארבעטן‪ ,‬ער וויל ‪.‬ל"‬ ‫ממילא גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל‬‫מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט‬ ‫אלייןהאינזין‬ ‫חא‬ ‫עס‬‫אר‬ ‫געבויטצאמ‬ ‫הרגשה‪.‬‬ ‫דארף‬ ‫ערה ד‬ ‫גוטע‬ ‫נארלות‬ ‫האט‬ ‫אד‬ ‫אים‬ ‫גענוג‪,,‬ה‬ ‫או‬‫וואס‬ ‫מענטש‬ ‫מ'גיבטןי‬‫אוןאה ם‬ ‫שלאפטש‬ ‫ער ח‬ ‫אידר‬ ‫לאה זאל יעדער קען די מעשה וואס די גמרא ברענגט דצמ ק‬ ‫מענטש וואס האט געבויט‬ ‫פרעמדער די צייט ווען מיר קענען דאס אלעס בויען מיט‬ ‫יעצט‬ ‫צ‬ ‫האט‬‫ו‬ ‫ו‬ ‫י‬‫י‬ ‫ט‬ ‫ן‬ ‫‪,‬‬ ‫וואס‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫פ‬ ‫קטנה‬‫א‬ ‫ר‬ ‫ג‬ ‫י‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ישיבה‬‫ן‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫אין‬ ‫א‬ ‫נ‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫בחור'ל‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫‪.‬‬ ‫א‬ ‫ליכן אופן‪ ,‬איז‬ ‫אינזיןשהאבן‬ ‫ה–ל אשי‬ ‫רחוקם‬ ‫אליין‬ ‫בא‬ ‫גדול‬ ‫דערחאא‬ ‫פוןד‬ ‫הש‬ ‫זיך‬ ‫ה או‬ ‫שוין‬ ‫ס'רעדט‬ ‫הלחת‬ ‫דארף‬ ‫וועןלאזוי‬ ‫האבן‪,‬ה‬ ‫קמצא און בר קמצא‪ ,‬ווי איינער האט געמאכט הז ןיאו ‪,‬ם‬ ‫ווען משיח וועט קומען‬ ‫מער אין כעס‪ ,‬אדער ער וויל נישט זיין אנגעזויערט‪,‬‬ ‫פרעמדערגייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬‫לאה‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א‬ ‫מיט‬ ‫למעשה‬ ‫מעשיםטשינ לחר טאה השעמל‬ ‫אונזערעיילרעד‬ ‫עד ןופ טג‬ ‫מענטש‪ .‬ם‬ ‫קינד‬ ‫דאס‬ ‫אז‬ ‫טאטע‬ ‫דער‬ ‫וויל‬ ‫א'‪,‬‬ ‫שיעור‬ ‫געענדיגט‬ ‫טובים‪.‬אויגן זאלן זיין ריינער‪ ,‬זיין‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫און‬ ‫ער וויל אז זיינע‬ ‫ידידות‬ ‫אהבה‪ ,‬אדער‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט מער‬ ‫און‬ ‫ידידותצמ‬ ‫מערמצע‬ ‫ערוואקסענערד‬ ‫מיטד ‪".‬ם‬ ‫שלום‪,‬אןסא‬ ‫שטערקערערטסיי‬ ‫מיינטה‬ ‫ב זא‬ ‫דאס‬ ‫זייןושעג יי‬ ‫רוחניות‪.‬‬ ‫ער האט רעטסיו‬ ‫געווארן‪.‬ו‬ ‫אוןעו‬‫מענטשן‪,‬מ ן‬ ‫חרובפש'‬ ‫א טרי‬ ‫אסאך‬ ‫המקדש‬‫פאראנק‬ ‫בית ה‬ ‫סעודהוצ‬ ‫צווייטערא‬ ‫גרויסערעדנ‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט‬ ‫אנעמ ע‬ ‫אזט‬ ‫שטייטןש‬ ‫און זי הא‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫ז‬‫י‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫ז‬ ‫ו‬ ‫כ‬‫ה‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ו‬‫ו‬‫ע‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ו‬‫י‬‫פ‬ ‫צ‬ ‫ו‬‫ש‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ל‬‫ן‬ ‫ה‬ ‫י‬‫י‬‫ל‬ ‫י‬‫ג‬ ‫ע‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב געווארן‪.‬‬ ‫שיעור‪.‬‬ ‫א‬ ‫אדער‬ ‫כיתה‪,‬‬ ‫א‬ ‫ארויפגיין‬ ‫זאל‬ ‫מסכים געווען צום‬ ‫א‬ ‫אסאך‬ ‫אייגענער‬ ‫ס'איז‬ ‫זיין‬ ‫אוןגע‬ ‫ווייל‬ ‫מנהלךיל‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫אייגענערז זא‬ ‫זייןב ןלאז יי‬ ‫"שלום‬ ‫ווערןלכ‬ ‫דארףשינ ל‬ ‫קודם‬ ‫ער‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫ז‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫מ‬ ‫צ‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫ח‬ ‫‪,‬‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫נ‬ ‫י‬‫ש‬ ‫ט‬ ‫ל‬ ‫דיבור זאל זיין בעסער‪ ,‬זיין כיבוד אב ואם זאל זיין‬ ‫מ זיא‬ ‫אה ט‬ ‫דערק ןב‬ ‫ידיד‪ ,‬ןיי‬ ‫יד געשיקט‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫וועט מען ווייזן מיט'ן‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬וו‬ ‫געווען זיין‬ ‫אחדות‪ ,‬איז‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז דער‬ ‫פארלוירןוואס איז‬ ‫געווארן די‬ ‫לאדענען קמצא‬ ‫ווען ס'איז‬ ‫שבטים‪.‬‬ ‫ש‬ ‫ב‬ ‫ט‬ ‫י‬‫ם‬ ‫‪.‬‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫מ‬ ‫י‬‫ר‬ ‫‪,‬‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫בעסער‪ ,‬זיין התמדה זאל זיין בעסער‪ ,‬זיין עין טוב‬‫ק‬ ‫י‬‫נ‬ ‫ד‬‫ע‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פאר‬ ‫פסוקא ווייב‪.‬‬ ‫ר‬ ‫ח‬ ‫ל‬ ‫‪,‬‬ ‫ד‬‫א‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫פסוק‬‫ן‬ ‫דער‬ ‫ער קען‬ ‫ציניא‬ ‫זאגט‬ ‫איבערקוקןרע‬ ‫דערפאר‬ ‫אלייןו ‪,‬רשק ןכיל‬ ‫אז‬ ‫זיךלאביו‬ ‫אויס‬ ‫דארףיז ד‬ ‫פירט‬ ‫ערבאה י‬ ‫ער‬ ‫משגיח‪.‬יק ן‬ ‫שינ לאמני‬ ‫קינדט‬ ‫דאס‬ ‫דעראזאזהא‬ ‫ישראל‪.‬ק‬ ‫שליחנ‬ ‫נישטל‬‫אזוא‬ ‫וויל זנ‬ ‫א‬ ‫טאטעפיו‬ ‫געשעןעארפ‬ ‫כחס‬ ‫איין ן‬ ‫מיט'ןפ‬ ‫קיין‬ ‫ס'איז ןו‬ ‫ער פירט אויס אז דער‬‫נאריא‬‫אבערווענ‬‫יוו ‪,‬גיניי‬ ‫דערפאר‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל‪ .‬דערפאר‬‫האט‬ ‫כלל‬ ‫פון‬ ‫טעות‬ ‫האחדות‬ ‫ומען רחל‬ ‫זיך לערנע‬ ‫אבערל ךיז‬ ‫אא"וו‪ .‬ןענרע‬‫בעסער‪,‬עד ןופ‬ ‫זייןייוו יוו ם‬ ‫זאלןמ ט‬ ‫טובראד'‬ ‫ולבייז ף‬ ‫אדער ער טיירג ן‬ ‫ערגסטן שידוך‬ ‫מ'דארף‬ ‫ב'‪,‬ראעג‬ ‫כיתה‬ ‫ףיוצו‬ ‫כיתהא א'‬ ‫פוןרעד‬ ‫ארויפגיין‬ ‫שוין‬ ‫אויב‬ ‫אפילו‬ ‫א'‪.‬‬ ‫שיעור‬ ‫אין‬ ‫יאר‬ ‫א‬ ‫נאך‬ ‫בלייבן‬ ‫זאל‬ ‫פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל‬ ‫טעב‬ ‫רעד‬ ‫ידידים‪.‬עג‬ ‫ט‬ ‫עפע ןו‬ ‫ס‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫‪.‬‬ ‫ס‬ ‫'‬‫ש‬ ‫ט‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫(‬ ‫מ‬ ‫ש‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫י‬‫ד‬ ‫‪,‬‬ ‫ל‬ ‫)‬ ‫"‬‫ר‬ ‫ק‬ ‫ב‬ ‫ע‬ ‫צ‬ ‫מ‬ ‫ו‬ ‫ת‬ ‫ק‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫ראנ ‪",‬ה‬ ‫פינגער‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫און‬ ‫געשטאנען‬ ‫דער היפך‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬ ‫המקדש איז‬ ‫איז געווען‬ ‫וואסבית‬ ‫קמצא‪,‬דער‬ ‫גרויס‪ ,‬און‬ ‫אזוי בר‬ ‫און ידידים‪.‬‬‫געלאדנט‬ ‫געארבעט‬ ‫אוועקצוג‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫ע‬ ‫ק‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ג‬‫ע‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫פ‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫ז‬ ‫י‬‫ך‬ ‫‪,‬‬ ‫כ‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫א‬ ‫חברים‪ ,‬רעים געדענקען די הויפט נקודה וואס כאפט אן די אלע‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫צ‬‫ו‬ ‫ו‬‫י‬‫י‬‫ט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫נ‬ ‫י‬‫ש‬ ‫ט‬ ‫צווייב רעד‬ ‫פוןעדור‬ ‫זיךה ר‬ ‫הינטערשטעליג‪.‬‬ ‫ס'האנדלטטא‬‫ווען טשינראג‬ ‫בלייבןעג‬ ‫דארףוצ ן‬ ‫אהבהוט‬ ‫געוועןז ןרעוו‬‫זעלבעןיי‬ ‫איםז'דימ‬‫זייןא‬ ‫אאיזל‬ ‫נישט‬ ‫ס'גייטטש‬ ‫שכינהנ‬ ‫א‬ ‫גילויט‬‫אוןעד‬ ‫מסכתאדים‬ ‫בחינה‪,‬ט‬ ‫דערו‬ ‫אוןפע ן‬ ‫אנדערעדיע‬ ‫מ'טוישטס‬ ‫פוןטיאמ טוג‬ ‫רעד‬ ‫נישט‬‫נישט‬ ‫האט‬ ‫באלעבאס‬ ‫ידיד‪,‬‬ ‫וועקגעבןגוצ לווי‬ ‫רעים‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫צוויי‬ ‫פון‬ ‫זיך‬ ‫ס'האנדלט‬ ‫אהבה ווען‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געווען‬ ‫אהבה ווען ס'האנדלט זיך‬ ‫פארשעמ‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬‫ש‬ ‫ע‬ ‫מ‬ ‫ט‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫ע‬ ‫ר‬ ‫ן‬‫‪.‬‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫זאכן‪ :‬צו וועלן האבן א שייכות מיט'ן אייבערשטן‪ ,‬צו‬ ‫זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬ ‫ו‬‫ד‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ן‬ ‫מ‬ ‫י‬‫ר‬ ‫נ‬ ‫י‬‫ש‬ ‫ט‬ ‫ז‬ ‫י‬‫י‬‫ן‬ ‫דאס'רעדורב‬ ‫אב ס‬ ‫דארףר‬ ‫אוןדו‬‫תשרי ‪,‬רע‬ ‫שטערקערערס ראנ‬‫דערפ א זיא'‬ ‫אןד סאוו טר‬ ‫מעןרע‬ ‫האט‬ ‫שויןנק‬‫תשפ"דא‬ ‫איזצ ה‬ ‫איןמ ו‬ ‫הבר‬ ‫זאגןזאז‬ ‫לאמירב‬ ‫בית ןיי‬ ‫דערא‬ ‫צווייטןה‬ ‫בייתב‬ ‫פאראיארר‪-‬‬ ‫ע‬ ‫בייםי‬ ‫געוואלטמ ‪:‬ם‬ ‫אז'‬ ‫ןיי‬ ‫סארט‬ ‫גרעסערער‬ ‫א‬ ‫און‬ ‫קשר‬ ‫שטערקערער‬ ‫סארט‬ ‫פאדערן פון‬ ‫גרעסערער‬ ‫קשר‬ ‫גאנצער‬ ‫געווען‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫המקדש‬ ‫סעודה‪.‬‬ ‫האבן‬ ‫שטערקערער קשר און‬ ‫ב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫אליין די ג‬ ‫א םימרוג יד ןיילא‬ ‫האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬ ‫דעםעטייווצ א ז‬ ‫אנערקענעןאז ר‬ ‫ןרעוו שייבתנ ל‬ ‫ב‬ ‫א‬ ‫ש‬ ‫ע‬ ‫פ‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫פ‬ ‫י‬‫ר‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ז‬ ‫י‬‫י‬ ‫ז‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫ג‬‫ע‬ ‫ב‬ ‫ו‬ ‫י‬‫ר‬ ‫ן‬‫אוןוצתשפ"ה‬ ‫י‬‫ע‬ ‫א'‪,‬‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫שיעור‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫א‬‫אין‬ ‫י‬‫ם‬ ‫קידושין‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ן‬‫‪,‬‬ ‫"‬ ‫ר‬ ‫מסכת‬ ‫'‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫‪,‬‬ ‫געלערנט‬ ‫א‬ ‫י‬‫ך‬ ‫פ‬ ‫ל‬ ‫א‬ ‫ץ‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫אסאך א ווי מיר ווייסן‪ ,‬האט רחל אמנו‪ ,‬די מאמע פון כלל‬ ‫חיבור‪,‬וואו מיר‬ ‫האלטן און‬ ‫גרעסערער‬‫זען וואו מיר‬ ‫זאלן א‬ ‫אסאך‬ ‫ס'איזמיר‬‫אונז‪ ,‬אז‬ ‫דורך אונז‬ ‫‪.‬זנוא ךרוד‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫זעעןעגנישט‬ ‫מיר‬ ‫און‬ ‫גלות‬ ‫אין‬ ‫מיר‬ ‫זענען‬ ‫יעצט‬ ‫קיין‬‫דער‬‫נישט‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫צו‬ ‫וויל‬ ‫דאך‬ ‫אנגעקומען‬ ‫גיטיןסי‪-‬‬ ‫איז‬ ‫שכינה‬ ‫מסכת‬ ‫קמצא‬ ‫די‬ ‫אז‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסער‬ ‫לערנען‬ ‫בר‬ ‫טומאה‬ ‫איז‬ ‫מען‬ ‫אזא‬ ‫למעשה‬ ‫גייט‬ ‫אבן און זי‬ ‫נפשוואו‬ ‫הנפש‬ ‫גרויסע חשבון‬‫ארויסגעוויזןזיךא מאכן א‬ ‫ישראל‪,‬מענטש דארף‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫גייעןמןדורך אין‬ ‫האחים"‪,‬‬ ‫ו‬‫א‬ ‫ר‬ ‫ן‬ ‫ב‬ ‫הרעים‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫וואס מיר‬ ‫ע‬ ‫ם‬‫חיבור‬‫ז‬ ‫ע‬ ‫ל‬ ‫ב‬ ‫נקודות‬ ‫ן‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫ן‬ ‫"לפיכךאלעיותר‬‫‪,‬‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫שטייען‪ .‬די‬ ‫ר‬ ‫ז‬‫ע‬ ‫ל‬ ‫ב‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫ק‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫פ‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫י‬‫ג‬ ‫ד‬ ‫ו‬ ‫ל‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫נ‬ ‫ס‬ ‫ט‬ ‫"‬ ‫‪,‬‬ ‫"‬ ‫א‬ ‫י‬‫ך‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫ן‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ך‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫נ‬‫א‬ ‫כדי‬ ‫מסירות‬ ‫וויילאין‬ ‫אפיאר‬ ‫עסרא‬ ‫נאך‬ ‫בלייבןןי‬ ‫זאל ן‬ ‫קינד‬ ‫זיין‬ ‫אז‬ ‫טאטען‬ ‫אייןמ ך‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫"לפיכך יותר חיבור‬ ‫טאג‪,‬‬ ‫מאא‬ ‫קומען‬ ‫ס'וועט‬ ‫אבער‬ ‫אויף‪,‬‬ ‫טוען‬ ‫מיררע‬ ‫געברענגט וואס‬ ‫האטיד‬ ‫ארויסצוגיין‬ ‫עבירותטוג‬ ‫געבעטן‬ ‫דריי‪",‬‬ ‫אים‬ ‫די‬ ‫מ'האטךי‬‫פוןיב‬ ‫איינע‬ ‫אוןיד‬ ‫סעודה‪,‬‬ ‫טאה תודחאה חכ כח הא‬ ‫נאך‬ ‫דארף‬ ‫ער‬ ‫וואס‬ ‫צו‬ ‫און‬ ‫וועלט‬ ‫דער‬ ‫אויף‬ ‫שטייט‬ ‫ער‬ ‫דין‬ ‫מ‬ ‫מאהבה‪,‬‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫תשובה‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫מ‬ ‫מ‬ ‫י‬ ‫ל‬ ‫א‬ ‫מיראה‪,‬‬ ‫ז‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫תשובה‬ ‫ז‬ ‫י‬‫י‬ ‫ב‬ ‫ר‬‫‪-‬‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫חודש‬ ‫דעם ‪.‬‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט‬ ‫רוחב‬ ‫א"‬ ‫טימ אנק‬ ‫אכטונג צו געבן אז איר שוועסטער לאה זאל נישט‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫חברים‪.‬‬ ‫זיין‬ ‫אויסגעוועלט צו‬ ‫א'‪.‬‬ ‫שיעור‬ ‫עצמו‬ ‫שפלות‬ ‫אין‬ ‫זיין‬ ‫מתבונן‬ ‫זיך‬ ‫זאל‬ ‫ער‬ ‫צוקומען‪.‬‬ ‫קום‬ ‫א‬ ‫געבן‬ ‫וועט‬ ‫משיח‬ ‫אחרון"‪,‬‬ ‫ליום‬ ‫"ותשחק‬ ‫מיט‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫געזאגט‪:‬‬ ‫קמצא‬ ‫זיך‬ ‫מ'האט‬ ‫בר‬ ‫האט‬ ‫אויב‬ ‫סעודה‪.‬‬ ‫און‬ ‫בתחתונים‪,‬‬ ‫די‬ ‫שטערט‬ ‫ער‬ ‫פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫געמאכטא"מעצמם און פארשעמט ווערן‪ .‬לאמיר זיך מתבונן זיין אין דעם‬ ‫בו‬ ‫"יש‬ ‫מינים‪,‬‬ ‫ד'‬ ‫אלייןה םש לב‬ ‫די‬ ‫מיט‬‫האבןתוער‬‫הוי"ה‬ ‫מ אוה‬ ‫שם‬ ‫דער‬ ‫רחמים‪,‬‬ ‫און‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫וואסבצ‬ ‫קשריחה‬ ‫שכינהמצעב רוב‬ ‫"ם‬ ‫סח ליפיוו אנקמ ןיב ךיא" ‪",‬םעדייא ןטוג ןייד‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‬ ‫נישטד‬ ‫אל וד‬ ‫די‬ ‫געווען‬ ‫מקרב‬ ‫ס'האט‬ ‫ווער‬ ‫זיי‬ ‫זען‬ ‫מ'וועט‬ ‫און‬ ‫אן‬ ‫נאר‬ ‫גילוי‬ ‫סעודה‪,‬‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫האלבע‬ ‫א‬ ‫געווען‬ ‫א‬ ‫באצאלן‬ ‫איז‬ ‫המקדש‬ ‫צו‬ ‫גרייט‬ ‫בית‬‫בין‬ ‫"איך‬ ‫ק"מהיב םעד ןטלאהעג געהא‬ ‫הבורא‪ ,‬און זיך ווייטער דערהייבן‪.‬‬ ‫גדלות‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫וואס זי האט געטון‪.‬‬ ‫אין‬ ‫און‬ ‫לדעת"‪,‬‬ ‫הראת‬ ‫"אתה‬ ‫ריח"‪,‬‬ ‫בו‬ ‫"אין‬ ‫און‬ ‫וריח"‬ ‫טעם‬ ‫פארשטייט‬ ‫בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫טאטעטסוט‬ ‫‪".‬‬ ‫דער‬ ‫ווייל‬ ‫נישט?‬ ‫פארוואס‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין‬ ‫בחור‬ ‫–א‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו קדוש יעקב – א בחור‬ ‫א א ייב –‬ ‫ס'איזרבח‬ ‫אהבה‪.‬א זיא‬ ‫פנימיות'דיגעו ‪,‬שרעדנ‬‫ערשטןצנאג רעד דלאביו‬ ‫רע‬ ‫פנימיות'דיגער מ'טאר נישט בלייבן ביים זעלבן‪ .‬א מענטש דארף‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫המקדש‬ ‫אליין‬ ‫אויפ'ן בית‬ ‫אייבערשטן‬ ‫אנווייזן‬ ‫מיט'ן‬ ‫טאנצן‬ ‫קענען‬ ‫מ'וועט צו‬ ‫גאולה‪.‬ס'קומט‬ ‫ביז‬ ‫וועט‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬ ‫מיט'ן‬ ‫ביים‬ ‫קינד‬ ‫מבזה‬‫דאס‬ ‫אזוי‪.‬‬ ‫ענין אז‬ ‫נישט‬ ‫מיינט‬ ‫מיך‬ ‫דעם‬ ‫מסביר‬ ‫שיעורזייא'‬‫דא און‬ ‫ער‬ ‫בלייבן אין‬ ‫בלייבן‬ ‫צואיז‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'א‬ ‫מיך‬ ‫קב אבינו‪,‬לאז אז‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו‪,‬‬ ‫ס'איזצמ‬ ‫פ תואי‬ ‫זאך‪,‬ירפ ןו‬ ‫פיזישעשטני‬ ‫קייןימ טפא‬ ‫ד טני‬ ‫ייווצ זא ךא‬ ‫ןעמענ וצ ‪,‬גאט ןדעי ןריפנייא ךיז לאז שטנעמ א‬ ‫עס‬‫רינגס…אזאין‬ ‫דזשעליהקודש‬ ‫געוואוסט ברוח‬ ‫אויפהערן צו עסן‬ ‫אמנו האט‬ ‫אמאל‬ ‫רחל‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫עכטע‪ ,‬דאך‬ ‫האסטו‬ ‫אן‬ ‫ארויסרופן‬ ‫אבער זאך‬ ‫קדשים‬ ‫איין‬‫קדשי‬ ‫קוק‪-,‬דידארף‬ ‫יחודאאשלים‬ ‫גיב נאר‬ ‫נישטביז‬ ‫צייגן‪:‬‬ ‫דרייצן‪-‬יעריגע אוןכביכול‪,‬‬ ‫המקדש?באלעבאס‬ ‫דער‬ ‫שיעור פון‬ ‫ביתהאט‬ ‫ערשטן כן‬ ‫מגידי‬ ‫עלדיפי‬ ‫ארויסשיקן"‪.‬זייןאףמיט‬ ‫יכע וואס ווייטער‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬א‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫ס‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫ע‬ ‫ל‬ ‫ט‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ח‬ ‫י‬‫ב‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫‪.‬‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫פ ךיז ןוא לטעצ א‬ ‫שרא‬ ‫ביים ‪:‬ןבייר‬ ‫חורבןמ ךיא‬ ‫טוג א ןגאז זו‬ ‫געווען איז זענען דא צוויי ברידער און צוויי שוועסטער וואס‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫מענטשן וואס‬ ‫האסט מכבד‬ ‫דו צוויי‬ ‫צווישן‬‫פארבינדונג וואס‬ ‫באשאפן מיט דעם‬ ‫א‬ ‫דעם‬ ‫קמצא‬ ‫געווען‬ ‫בר‬ ‫גורם‬ ‫האט‬ ‫האבן‬ ‫ארויסגיין‪.‬‬ ‫וואס‬ ‫חמורות‬ ‫זאל‬ ‫ער‬ ‫שלש‬ ‫אז‬‫געהייסןןודי‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוו‬ ‫צו‬ ‫דער מ‬ ‫זייןגערפ )'ד קרפ( לארשי חצנ ןיא ל"רהמ רעד‬ ‫אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫אזויד קען ‪:‬ט‬ ‫ש רע‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫כ‬ ‫ו‬‫ת‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן'‪,‬‬ ‫ז‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫א‬ ‫י‬‫ז‬ ‫ב‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫י‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫י‬‫ף‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫י‬‫י‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫י‬‫ד‬ ‫‪.‬‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫ו‬ ‫ד‬ ‫ד‬ ‫ז‬ ‫י‬ ‫י‬‫ן‬ ‫א‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנ‬ ‫מיטז קזחמ‬ ‫האבן ןיי‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫רשטאנען‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫‪1‬‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫און לאה‪.‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונ‬ ‫ערן‪ :‬יעקב‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫ג‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫ג‬ ‫ח ןעייג‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫ושע ןוא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫אה האל‬ ‫לטן דעם ביהמ"ק‬ ‫'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫און מחזק זיין‬ ‫ווי א‬ ‫זאךזיין‬ ‫דעם מעודד‬ ‫געווען איד‪.‬‬ ‫פאר איין‬ ‫ווארט‬ ‫פרעגט‪:‬‬ ‫"הגדולד')‬ ‫ישראל (פרק‬ ‫איןאנצח‬ ‫דערזיין‬ ‫מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט‪:‬‬ ‫ד זיין און מחזק‬ ‫גורם‬ ‫וואס האבן‬ ‫חמורותאז‬ ‫אויף דעם‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז‬ ‫שלש‬ ‫באזירט‬ ‫זיי איז צו די‬ ‫מיט‬‫צווישן‬ ‫שייכותהאבן‬ ‫דערחתונה‬ ‫און זי גייט‬ ‫לגדולה"‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫אז‬ ‫הר"לה" ז‬ ‫ודג‬ ‫צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫א איך מוז זאגן א גוט‬ ‫פארבינדונג‬ ‫צעטל און זיך פארשרייבן‪:‬‬ ‫א‬ ‫חיבור‪.‬‬ ‫א‬ ‫האבן‬ ‫צו‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫האבן‬ ‫מענטשן‬ ‫‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור‪.‬‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫בא ‪.‬ושע‬ ‫אחדות האט‬ ‫געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫נעמעןזאגט‪ :‬איך וויל זיין דיין‬ ‫פיזישע‬ ‫כביכול‬ ‫ן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫יעדןקיין‬ ‫אייבערשטער צו‬ ‫טאג‪,‬‬ ‫נישט‬ ‫איינפירן‬ ‫ערשטןדער‬ ‫זאל זיך‬ ‫בייםאיז‬ ‫מגרמיהמענטש‬ ‫כלום"‪,‬‬ ‫א‬ ‫צווייליה‬‫לית‬ ‫מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי‬ ‫דעם ענין אזוי‪.‬‬ ‫אז‬ ‫מסביר‬ ‫פעולה‪ .‬דאך‬ ‫"מלכות‬ ‫פריינטשאפט מיינט‬ ‫וויבאלדער‬ ‫אבינו‪ ,‬קיין‬ ‫דאס‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬איז‬ ‫יעקב‬ ‫באקומעןפון‬ ‫געשען‪,‬‬ ‫מציאות‬‫גייטס'זאל‬ ‫וועלכןזימצב‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫יאר און אין‬ ‫געוואוסט אז‬ ‫האט‬ ‫ועג טאה וועלכן‬ ‫פערזענליכער קעניג‪ .‬דו ווייסט וואו? אין דיין הארץ!‬ ‫פונעם זוהר‬ ‫ברענגט‬ ‫לב‬ ‫גאנצער‬ ‫ייטב‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער גאנצער‬ ‫דער‬ ‫דער‬ ‫וואס‬ ‫לשון‬ ‫דאס‬ ‫בחור‬ ‫א‬ ‫–‬ ‫זיך‪.‬‬ ‫יעקב‬ ‫פאר‬ ‫קדוש‬ ‫זיין‬ ‫מחליט‬ ‫קדושנו‬ ‫איינער‬ ‫האבות‪,‬‬ ‫יעדער‬ ‫בחיר‬ ‫שוין‬ ‫דעם‬ ‫חב םעד דארף‬ ‫כח האחדות האט‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫איז מוגבל‪ ,‬אבער‬ ‫דו ער‬ ‫חברים‪.‬‬ ‫גשמי‪,‬‬‫חסד‬ ‫זיין‬ ‫מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫וויפיל‬ ‫אויסגעוועלטאצו‬ ‫מענטש איז‬ ‫בין מקנא‬ ‫"איך א‬ ‫מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫בכוח‪.‬‬ ‫איידעם"‪,‬מיט‬ ‫ולא‬ ‫בית המקדש איז געווען א טוסט"‪.‬‬ ‫בחיל‬ ‫ולא‬ ‫ברעש‬ ‫"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫זיךגוטן‬ ‫דיין‬ ‫בעצמם"‬ ‫לא‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט‬ ‫החיבור‬ ‫פעמים‪.‬‬ ‫כמה‬ ‫מצב‬‫הקדוש‬ ‫נישטהוא‬ ‫הרעות‬ ‫"אבל שם‬ ‫קיינמאל‬ ‫האט‬ ‫וואס‬ ‫פארשטייט זיך אז דזשעלי רינגס איז נאר א‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫אכציג‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫און‬ ‫פיר‬ ‫פון‬ ‫ריפ ןופ‬ ‫אבער‬ ‫דקה‪,‬‬ ‫דממה‬ ‫בקול‬ ‫איז‬ ‫אייבערשטער‬ ‫דער‬ ‫הקדושה‪.‬‬ ‫שלימות‬ ‫געזינדיגט‪,‬‬ ‫מיטגבול‪ ,‬בלי סוף‪ .‬שטעלט‬ ‫מקנא בלי‬ ‫"איך בין דיך‬ ‫אייבערשטער איז‬ ‫בחור"‪,‬דער‬ ‫געברענגט‬ ‫האטדיין גוטן‬ ‫ברידער‪ .‬די דריי עבירותפאר‬ ‫ממילא זענען זייאיינע פון‬ ‫אוןלאמיר‬ ‫משל‪.‬‬ ‫מאמען‪,‬‬‫פאסיגער‬ ‫דוקא א‬ ‫ס'איז‬ ‫גידניזעג משל‪ ,‬אבער‬ ‫עס דממה‬ ‫בין דיך מקנא מיט‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫קול‬ ‫פונעם‬ ‫ציטערט‬ ‫דער אלעס‬ ‫יחפזון"‪,‬‬ ‫"ומלאכים‬ ‫מקנאאייבערשטער וואס איז‬ ‫דורךמקנא‬ ‫יותרדער‬ ‫קען‬ ‫"‪" ,‬איך בין דיך‬ ‫"לפיכך‬ ‫וויאזוידיך‬ ‫בין‬ ‫"איך‬‫קשיא‪,‬‬ ‫לערנסט"‪,‬‬ ‫דו זיך די‬ ‫פלייסיג‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫ווי‬ ‫קנאה‬ ‫זאךאיז‬‫שכינה‬ ‫זעלבער‬ ‫געווארן ביי דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‬‫אז די‬ ‫טומאה‬ ‫ביי‬ ‫טאטן‪,‬‬ ‫זעלבן‬ ‫דעם‬ ‫אריין‬ ‫ביי‬ ‫מ'קומט‬ ‫געווארן‬‫אז‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי דקה‪ .‬אזא‬ ‫אויס‬ ‫ס'זעט‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך מקנא‬ ‫וויאזוי‬ ‫פארשטעלן‬ ‫זיך‬ ‫ילדנע‬ ‫אסאך א‬ ‫אונז‪.‬‬ ‫וואס מ'טוט‪ ,‬נאר‬ ‫געבוירןא‬ ‫נישט‬ ‫איז‬ ‫ממליך זיין‬ ‫חיבור‪,‬זאגט‬ ‫גרעסערערמענטש?‬ ‫אאפאר‬ ‫מוגבל'דיגן‬ ‫איד‪ ,‬איך אליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫פאר‬ ‫פלאץ‬ ‫אין‬ ‫פלאץ‬ ‫אסאך‬ ‫רוען‬ ‫מוגבלאיך‬‫ס'איז‬ ‫"ר' איד‪,‬‬ ‫בלתי‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪,‬‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫ראשצוגעפירט אז זיי זענען‬ ‫לבן‬ ‫כדי‬ ‫באשעפעראהאט‬ ‫איד‪,‬‬ ‫אלטן‬ ‫אן‬ ‫מ'זעט‬ ‫ווערן‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫יעקב‪,‬‬ ‫חתן‬ ‫איר‬ ‫פון‬ ‫סימנים‬ ‫און‬ ‫נתבייש‬ ‫באקומען‬‫זכר‬ ‫שלום‬ ‫זאל‬ ‫האט‬ ‫א‬ ‫צווייטער‬ ‫אזהא צו‬ ‫א‬ ‫רמיםט‬ ‫אב‬ ‫דער מלך‬ ‫פון טון‪.‬‬ ‫צוריקגעהאלטנקייט‬ ‫בייםא‬ ‫ס'איז דוקא‬ ‫פוןסארט‬ ‫גרעסערער‬ ‫נאראוןזייןאאינעם הארץ‬ ‫קשר‬ ‫מ'זאל קען‬ ‫צוגיין‬ ‫שטערקערער‬ ‫דאס‬ ‫רעים‪:‬אז‬ ‫ייטב לב‪,‬‬ ‫באהבת‬‫זייןאןדער‬ ‫געווען‬ ‫מרבה‬ ‫שוין‬ ‫איז צו‬ ‫קנאה‬ ‫המקדש‬ ‫דער‬‫וואסבית‬ ‫צווייטן‬ ‫פרט‬ ‫ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א‬ ‫צונאכטס‪ .‬ס'איז‬‫ברודער'ס‬ ‫זייןפרייטאג‬ ‫רינגס‬‫נישט‬ ‫דזשעלי‬ ‫מיר‬ ‫ישיבה‪ ,‬עסן‬ ‫טארן‬ ‫אודאי‬ ‫און‬‫ט םיא לאז‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫פארשעמט ווערן‪ .‬און אודאי טארן מיר נישט זיין‬ ‫איךגעווען‬ ‫נישט‬ ‫איז וואו‬‫איבעראל‬ ‫העולם‪.‬שכינה‬ ‫גילוי‬ ‫מלך‬ ‫איז דער‬ ‫זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן איז דא‪ .‬ער‬ ‫חברים‪ ,‬רעים‬ ‫מענטש איז‬ ‫פון אצוויי‬ ‫זיך פון‬ ‫ס'האנדלטרצון‬ ‫ווייל דער‬ ‫דער‬ ‫רצון‪,‬מיט‬ ‫ווען‬ ‫זיין גוט‬ ‫אהבה‬ ‫עפעס‬ ‫איד‪ ,‬אין‬ ‫דעםאטון‬ ‫אנשטאט‬ ‫מ'זאל‬ ‫ווערןדיזיין‬ ‫בחינה‪,‬‬ ‫אנדערע צו‬ ‫האט גארנישט געטון‬ ‫לכבוד‬ ‫דער ס'איז‬ ‫ברודער‬ ‫נישטפראבלעם‪,‬‬ ‫זאלשום‬ ‫צווייטערקיין‬ ‫נישטא דערין‬ ‫א‬ ‫כדי‬ ‫זיך‪,‬‬ ‫פוןאל‬‫עבןא ה‬ ‫דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין‬ ‫הערט וואס איך‬ ‫טו‪ ,‬ער‬ ‫דעראיך‬ ‫זעט וואס‬ ‫ער‪ .‬ער‬ ‫אדעראיזאזוי‬‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט בין‬ ‫פעס גוט מיט דער‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫אוועקצוגעבן פון זיך‪ ,‬כדי א צווייטער זאל נישט‬ ‫געשטאנען‬ ‫נ‬ ‫קיין פעולה‪ ,‬ס'איז נישטא‬ ‫נאר‬ ‫נישטא‬‫קנאה"‪,‬‬ ‫ידידים‪.‬‬ ‫איז‬ ‫אוןדארט‬ ‫עצמות‬ ‫גבול‪.‬‬ ‫"רקב‬ ‫ל)בלי‬ ‫איז(משלי יד‪,‬‬ ‫המקדש‬ ‫ס'שטייט‬ ‫בית‬ ‫אוןדערצו‪.‬‬ ‫עפעס‬‫גרויס‪,‬‬ ‫געטון‬ ‫געארבעטא ברכה‬ ‫דערויף‬ ‫גרייטדער איד מאכט‬ ‫זיין שבת‪,‬‬ ‫מ'דארףעונג‬ ‫ווייטס'איז אן‬ ‫ן פון דעם ווישבת‪,‬‬ ‫לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט‬ ‫עצמות זיך‬ ‫קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫זאך‪.‬‬ ‫לעבעדיגע‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫עכטע‬ ‫אן‬ ‫ס'איז‬ ‫טו‪,‬‬ ‫רחל‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫באקומען‬ ‫צו‬ ‫כדי‬ ‫נאר‬ ‫נעכט‬ ‫אזויפיל‬ ‫לבן‬ ‫פאר‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ל‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫אז איז נאר דא איין זאך‪:‬‬ ‫ווי דערפאר זאגט דער פסוק‬ ‫הארץ‬ ‫מלכות‪ ,‬אין‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫ער פירט אויס‬ ‫גינוניפון‬ ‫דערפארקיין‬ ‫אויפפרעסן‬ ‫ישראל‪.‬אונז‬‫קנאה זאל‬ ‫האחדות פון כלל‬ ‫קיינמאל נישט‬ ‫מיט'ן כח‬ ‫האבן‬ ‫שמייכל‪.‬וויבאלד זיינאר‬ ‫אינערליכן קשר‪,‬‬ ‫פאר'ן עסן‪ ,‬אבער דאך רופט עס ארויס א‬ ‫ווי‬ ‫שבטים‪ .‬און מיר‪ ,‬די קינדער פון רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫ן פון‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬ ‫רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫ווייב‪.‬‬ ‫פון‬ ‫א‬ ‫פאר‬‫אפדי קינדער‬ ‫מיר‪,‬‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫און‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫מלך‪.‬‬ ‫נישט די‬ ‫לאזן אז‬ ‫נישטאדער‬ ‫מען מלך‬ ‫איז דעראדער יא‬ ‫קעניגאחדות‪,‬‬ ‫דארט‪ .‬ער‬ ‫געווארן די‬ ‫עפעס א‬ ‫פארלוירן‬ ‫קיין‬ ‫ממליך‬ ‫נישטהאבן‬ ‫וועןביןס'איז‬ ‫נישט‬ ‫עובדזיי זאלן איך‬ ‫בכלל‬ ‫אן אז‬ ‫מורם מעם‪,‬‬ ‫מעגליך‬ ‫הייליגעאיש איז‬ ‫א גרויסער ראש ישיבה‪ ,‬אן‬ ‫לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫די‬ ‫און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬‫אז‬ ‫לאזן‬ ‫נישט‬ ‫"שלום‬ ‫ען‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל קודם‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען נישט לאזן אז די‬ ‫ט זוכה געווען אויפצושטעלן‬ ‫רבא‪ ,‬און‬ ‫הושענא‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫חרוב ווען‬ ‫פלוצלינג אין‬ ‫המקדש‬ ‫געשוויסטער‬ ‫פארן‬ ‫בייצו‬ ‫צווייטער בית‬ ‫נישט‬ ‫קומט אז‬‫הייסט‬ ‫דאס אז‬ ‫צונאכטס און‬ ‫פארשטייט‬ ‫עצמם"‪.‬‬ ‫רחל‬ ‫פרייטאג‬ ‫מצד‬ ‫חתונה און‬ ‫דער זיצן‬ ‫חכם‪ ,‬זאל‬‫ס'קומט צו‬ ‫ה'‪ ,‬א תלמיד‬ ‫מוק'ס‬ ‫מענטשןמיט מער ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫שטערקערער שלום‪,‬‬ ‫מ'שפירט א קנאה צו אנדערע‬ ‫דערהערן דעם קול פונעם‬ ‫מענטשן‬ ‫אנדערע‬ ‫ו‬ ‫מצד עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי געשוויסטער‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה צו אנדערע מענטשן‬ ‫האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫זה נאר ער איז איבעראל‪.‬‬ ‫נאכט‪,‬‬ ‫נדרי‬ ‫כל‬ ‫נישט‬ ‫אפילו‬ ‫מאדנע‪.‬‬ ‫עפעס‬ ‫אויס‬ ‫ס'זעט‬ ‫רינגס?‪...‬‬ ‫דזשעלי‬ ‫ייג האל עסן‬ ‫למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר ווען‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫ואין‬ ‫להם‪,‬‬ ‫התחלה‬ ‫שהוא‬ ‫אופן‪,‬‬ ‫אחד‬ ‫שרעקליכן‬ ‫אב‬ ‫להם‬ ‫א‬ ‫שיש‬ ‫אויף‬ ‫ווערן‬ ‫נתבזה‬ ‫גייט‬ ‫לאה‬ ‫אנדערע‪.‬‬ ‫ממילא גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל מלוא כל הארץ כבודו‪ .‬לית אתר פנוי מיניה ולית‬ ‫שופר‬ ‫נדערע‪ .‬זצ"ל‪.‬‬ ‫אוןהתולדה‪ ,‬ואין שם האח רק מצד‬ ‫מצד‬ ‫נקראהזה‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫האחעולם‬ ‫חוץ אויב יענער איז מופשט פון‬ ‫ג אליממ‬ ‫געבויט א קשר פון ידידות מיט‬ ‫האט‬ ‫וואס‬ ‫מענטש‬ ‫ומיוחד‪,‬צו זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫האח נקרא מצד התולדה‪ ,‬ואין שם האח רק מצד‬ ‫יחידמכבד‬ ‫חברים‪,‬‬‫מחשבה תפיסא ביה כלל‪ .‬ער איז אחד‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫א‬ ‫זיין‬ ‫עבודת יששכר‪ ,‬פון רבי ישכר דוב מוואלברוז‬ ‫ווייטן‪ ,‬מעודד‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫דזשעלי‬ ‫א‬ ‫צווישן‬ ‫טעם‬ ‫מוואלברוז‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫אין‬ ‫חילוק‬‫פארשעמט‬‫קיין‬ ‫דוב‬ ‫נישט‬ ‫ישכר‬ ‫נישט‬ ‫פילט‬ ‫רבי‬ ‫ער‬ ‫פון‬ ‫נ‬‫שכר‪,‬טשי‬ ‫אפ‬ ‫נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב"‪,‬‬ ‫ענין און נאר‬ ‫נישט? מ'דארף זיך מחזק זיין אין א צווייטן‪.‬‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫היה הוה ויהיה‪ .‬וואו איז ער‬ ‫אהבתא דין ודברים וואספארא‬ ‫אהבת‬ ‫פוןאיז דא‬ ‫דעם ענין פון‬ ‫דעםראשונים‬ ‫אין די‬ ‫נאך‬ ‫אין‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון אהבת‬ ‫ער‬ ‫פילט‬ ‫טאמער‬ ‫אבער‬ ‫אויסגעשמועסט‬ ‫באנדל‪,‬‬ ‫זכר‬ ‫א‬ ‫מיט‬ ‫עס‬‫רינג‬ ‫ווערט‬ ‫אזוי‬ ‫ר‪.‬‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין‬ ‫וויילתםער איז‬ ‫רחלשטערקער און נענטער ווי‬ ‫חיבור‬ ‫דאס דער‬ ‫חבר איז‬ ‫שלום‪,‬רבינו‬ ‫תקיעת אויך‬ ‫איז‬ ‫ברודער‬ ‫פאר'ן‬ ‫המקדש‪,‬אזאיז‬ ‫געווען!‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז‬ ‫פסאוו‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫שופר‪ .‬דער‬ ‫וואס‬ ‫‪ ,‬איז דער צוליב איין זאך‪ ,‬כדי נישט צו פארשעמען איר‬ ‫וואס‬ ‫זמן‬ ‫דערפאר‬ ‫זמן‬ ‫זאגן‬ ‫מ'זאל‬ ‫בית ברכה‬ ‫עבירה‬ ‫חורבן פונעם‬ ‫אן‬ ‫געטון‬ ‫חלילה‬ ‫אפשר‬ ‫וואלט‬ ‫איך‬ ‫אין‬ ‫נישט‬ ‫ס'פאסט‬ ‫אז‬ ‫איר‬ ‫יעדער‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪ ,‬איז דער זמן וואס‬ ‫פארשעמען‬ ‫פארשטייט‬ ‫צו‬ ‫חילוק‪,‬‬ ‫נישט‬ ‫א‬ ‫כדי‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫ענטפער‬ ‫אז דער‬ ‫טאטן‪.‬ער מאכן‬ ‫זעלבן‬ ‫פונעם‬ ‫במציאות‬ ‫דאך‬ ‫חתן און‬ ‫אוועקגעגעבן איר‬ ‫האט דא נישט בלויז‬ ‫אד טאה‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫אליין‪ ,‬זאל‬ ‫בלאזט‬ ‫אויפ'ן‬ ‫מענטש‬ ‫טרויערן‬ ‫מירווען א‬ ‫האלט‪ ,‬אז‬ ‫דער טעג וואס‬ ‫אין די‬ ‫יעצטוואו‬‫נתיבות פלאץ‬‫טרעפן א‬ ‫געקענט‬ ‫וואלט‬‫איךדער‬ ‫זיין ברודער אדער זייןווען‬ ‫אלעס בלויז‬ ‫עלטער‪.‬‬‫יעדער דאס‬ ‫טנ'ס פאלק – און‬ ‫מיר טרויערן אויפ'ן‬ ‫יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אויפ'ן‬ ‫אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫אהבת‬ ‫(נתיב‬ ‫עולם‬ ‫האלט‬‫אין‬ ‫מהר"ל‬ ‫מהר"ל‬ ‫דער‬ ‫חבר?‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫די ברכה "לתקוע שופר"‪ ,‬אבער ס'ווערט גע'פסק'נט‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט‬ ‫זאך)‪ .‬ער איז דאך‬ ‫נישט‪ ,‬אבער‬ ‫געפינט זיך‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫י טעוו יז‬ ‫נצחיות פון כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫זאך‪ :‬איןאז מ'מאכט אלעמאל "לשמוע"‪ ,‬אפילו ווען מ'בלאזט‬ ‫ברענגט א מורא'דיגע‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א מענטש‪,‬‬ ‫פרקאא')‬ ‫אייבערשטערצו‬ ‫נענטער‬ ‫ווער איז רעים‬ ‫דער‬ ‫מינוט‪,‬‬ ‫מ'דארף‬ ‫אין‬ ‫בחור‬ ‫וועןא‬‫טראכטן‬‫פון אונז‬ ‫בעסטן‬ ‫דעם‬ ‫יעדן‬ ‫ן כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫זאך)‪.‬‬‫ס'קומט א צייט פאר‬ ‫אוועקגעגעבן‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫ז‬‫טאה י‬ ‫איז נישט קיין פנימיות'דיגע‬ ‫באשעפער‬ ‫קשר‬ ‫געבוירענער‬ ‫לאמיר ס'איז דא א‬ ‫זאך‪ .‬בלב אז‬ ‫פוןדיאהכרה‬ ‫איבעראל‪.‬‬ ‫מהר"לדיא פלא‬ ‫דער‬ ‫זאגט‬ ‫מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫אביסל‪,‬‬ ‫הייבן‬ ‫מ'מוזצוזיך‬ ‫האטרינגס און‬ ‫דזשעלי‬ ‫יז ‪.‬טלעוו אפלאזן די‬ ‫פנימיות'דיגע מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫זי האט‬ ‫פונעם שבתאליין‪.‬‬ ‫מוצאי‬ ‫פסוקים וואס מ'זאגט‬ ‫איינע פון די‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫ט קיין‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין פנימיות'דיגע‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫מיט נקודה‬ ‫אויף דער וועלט‪ ,‬דאס איז די ערשטע‬ ‫פון‬ ‫מאמע‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫אויפגעגעבן‬ ‫זי‬ ‫וועלט‪.‬‬ ‫געבוירן געווארן (אויב דער‬ ‫מ'איז‬ ‫וועלכן‬ ‫אויךלעבן‬ ‫אונזער‬ ‫אין‬ ‫די יאר‬ ‫נאך א‬ ‫געווארן זיין‬ ‫שלום‬ ‫"שלום‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪,‬‬ ‫אריבערזיין‬ ‫עשו‪.‬‬‫שוין‬ ‫ס'איז‬ ‫בני‬ ‫אלע ווייל‬ ‫געמיינע‬ ‫פון ב"י‬‫מעבש‬ ‫(אויבדידער‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויב דער‬ ‫מאמע פון אלע געמיינע בני עשו‪.‬‬ ‫שבועות) זאגט‪ ,‬אז "שמיעה"‬ ‫(אויף‬ ‫אמת‬ ‫צומאל זיין שטערקער ווי א קשר‬‫שפת‬ ‫דער‬ ‫פראגע‪,‬קען‬‫די חיבור‬ ‫אזא‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫ישראל‪ .‬גאנצן חודש‪.‬‬ ‫לרחוק‪.‬‬ ‫כלל‬ ‫פון‬ ‫נאכדעם‬ ‫מאמע‬ ‫קה‪ ,‬צו‬ ‫שבטי‬ ‫י"ב‬ ‫ט‬ ‫קשר‬ ‫א‬ ‫טערקער ווי‬ ‫פארוואס‬ ‫שטעלט זיך‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫לרחוק‬ ‫און‬ ‫הונדערט‬ ‫די‬ ‫צו‬ ‫נענטער‬‫וועט‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר‬ ‫יאר‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫א‬ ‫זענען‬ ‫עשו‪,‬‬ ‫מיר‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫און‬ ‫שוואכסטן‬‫דעם…ןוא‬ ‫און בפנימיות האדם‪ ,‬בכל‬ ‫באקומען דעם שוואכסטן שידוך‪ ,‬עשו‪ ,‬און זי וועט‬ ‫אונז‪,‬אריין‬ ‫אין גייט‬ ‫געוואנדןוואס‬ ‫איז א זאך‬ ‫מ'זאלזיקודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫אנשטאטאזדעם?‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען‬ ‫וו‬ ‫איז‬ ‫מענטשן‬ ‫פרעמדע‬ ‫גייטצוזיביאת המשיח; נאך א יאר‬ ‫נענטער‬ ‫האטא יאר‬ ‫צוואנציג;‬ ‫וואס איז מלכות? וויאזוי‬ ‫נאכדעם‬ ‫ערשט‬ ‫זייןלרחוק" און‬ ‫"שלום‬ ‫וואלט קודם‬ ‫לכאורהשטייט‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫ואנדן אין דעם בעסטן שידוך וואס זי האט געהאט‪ ,‬גייט זי‬ ‫מענטש זעט‬ ‫און‬ ‫אונז‪,‬‬ ‫פונדרויסן‪ ,‬דער‬ ‫איז‬ ‫"ראיה"‬ ‫די‬ ‫עצמותיו‪.‬‬ ‫געדארפט‬ ‫אנשטאט‬ ‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪ ,‬און‬ ‫פאר'ן קרוב?‬ ‫שלוםבחור‪.‬‬ ‫באקומען דעם ערגסטן‬ ‫געהאט‪,‬‬ ‫שידוךג וואס זיגייט‬ ‫אב טיי‬ ‫טן‬ ‫אהבה צו‬ ‫מרבה זיין‬ ‫געדענקען‪ ,‬אז‬ ‫זיין אז מרבה זיין אהבה צו‬‫לאמיר‬ ‫געדענקען‪,‬‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין‬ ‫לאמיר‬ ‫אנשטאט מקוים בשלימות "וימלא‬ ‫בחור‪.‬ווי ס'ווערט‬ ‫נענטער צו זען‬ ‫אהבה צו‬‫רבה זיין גייט‬ ‫געדארפט‬ ‫וואלט‬ ‫לכאורה‬ ‫קרוב?‬ ‫פאר'ן‬ ‫שלום‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין אהבה צו‬ ‫דעם ערגסטן‬ ‫ומען םעד‬ ‫כאפט מען עס אן?‬ ‫דורך די‬‫אריין‪ .‬אין‬ ‫באקומען דעם ערגסטן בחור‪ .‬אנשטאט‬ ‫אונז‪ ,‬און‬ ‫געוואנדן‬‫שמיעה גייט‬ ‫מענטשן איז‬ ‫פונדרויסן‪ ,‬אבער‬ ‫אלעספרעמדע‬ ‫"שלום זילרחוק" און ערשט נאכדעם‬ ‫געהאט‪ ,‬גייט‬ ‫שטייט קודם‬ ‫דעם בעסטן שידוך וואס זי האט‬ ‫עב‬ ‫"ומלאה הארץ דעה את ה'"‪ ,‬און‬ ‫הארץ"‪,‬‬ ‫באקומעןאת כל‬ ‫ס גייט זי כבודו‬ ‫שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם‬ ‫פארוואסקודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫פראגע‪,‬אז מ'זאל‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫מענטש‬ ‫אנדערן‬ ‫פונעם‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר‬‫קול‬ ‫דאס‬ ‫וואס רעדט און ס'דרינגט אריין אינעווייניג אין דעם‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע פון כלל ישראל‪.‬‬ ‫אריין‬ ‫גייט‬ ‫אויערן‬ ‫א‬ ‫לרחוק ולקרוב"‪ .‬שטעלט זיך די פראגע‪ ,‬פארוואס‬ ‫אזויווי‬ ‫מלכות‪,‬‬ ‫גינוני‬ ‫לרחוק‪.‬‬ ‫ווי‬ ‫זאך‬ ‫אויך‬ ‫אזא‬ ‫נאכדעם‬ ‫דא‬ ‫די‬ ‫ס'איז‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫זיך‬ ‫וועט‬ ‫שטעלט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫עשו‪,‬‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫בני‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫לרחוק‬ ‫געמיינע‬ ‫דעם? זי‬ ‫שוואכסטן‬ ‫ישראל‪.‬‬ ‫אלע‬ ‫פון‬ ‫דעם‬ ‫איך וויל זיין נענטער צו דעם מין מציאות‪.‬‬ ‫אנשטאט‬ ‫כלל‬ ‫מאמע‬ ‫באקומען‬ ‫פון‬‫די‬ ‫מאמע‬ ‫זיין‬ ‫די‬ ‫ב‬ ‫זיין‬ ‫ז‬‫י‬ ‫א‬ ‫י‬‫ן‬ ‫ק‬ ‫צו‬‫ד‬ ‫ו‬‫עמ‬ ‫י‬‫קה‪,‬‬ ‫מ‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויב דער‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫ה‪ ,‬אריין‬ ‫כלים‪,‬לאמירוואס הערט זיך צו‪ .‬דער קדושת לוי (חנוכה) דערמאנט‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫מאמע‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫אויפגעגעבן‬ ‫האט‬ ‫וואו קען מען טרעפן אביסל‬ ‫וועלט‪ .‬זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין פנימיות'דיגע‬ ‫גאלדענע‬ ‫שבת א פלא פון א זאך‪.‬‬ ‫בעקיטשע‪,‬‬ ‫מוצאימהר"ל‬ ‫איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת‬ ‫גאלדענע‬ ‫מ'זאגט דער‬ ‫א‬ ‫פעלץ‪,‬‬ ‫מיט'ן וואס זאגט‬ ‫איינע פון די פסוקים‬ ‫זי האט מוותר געווען צו האבן א שייכות‬ ‫אה יז‬ ‫מענטש‪,‬אויך אזא געדאנק‪ ,‬אז דאס קול פון א צדיק גייט אריין‬ ‫זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫מלכות‬ ‫א‬ ‫צו‬ ‫אבער‬ ‫נענטער‬ ‫מלכות‪,‬‬ ‫איז‬ ‫גינוני‬ ‫אין‬ ‫ווער‬ ‫מורא'דיגעאלעס‬ ‫זאך‪:‬‬ ‫מינוט‪,‬‬ ‫א‬‫טראכטןאיז‬ ‫גבאים‪ ,‬דאס‬ ‫א‬ ‫ברענגט‬ ‫רעים פרק א')‬ ‫ועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫הארץ?‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫פונעם‬ ‫מאמע‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫ישראל‪,‬‬ ‫כלל‬ ‫פון‬ ‫נצחיות‬ ‫נ‬‫צ‬ ‫ח‬ ‫תוי‬ ‫אינעם אדם פשוט‪ ,‬און ס'איז אים מקדש ומטהר‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫אמת'ערהאלט‬ ‫אןמהר"ל‬ ‫דער‬ ‫חבר? איז‬ ‫מענטש וואס‬ ‫אהבת‬ ‫זיין‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת‬ ‫אדער‬ ‫גארנישט‪ .‬א‬ ‫(נתיב‬ ‫ברודער‬ ‫עולם‬ ‫האט‬ ‫דער מהר"ל אין אליין‬ ‫נתיבותזיין‬ ‫בלויז‬ ‫אלעס‬ ‫דאס‬ ‫און‬ ‫–‬ ‫צט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫פאלק‬ ‫אייבערשטנ'ס‬ ‫א‬ ‫י‬‫י‬ ‫ב‬ ‫רע‬ ‫יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אויפ'ן‬ ‫אינעווייניג‪.‬‬ ‫פונעםאזעלבן טאטן‪.‬‬ ‫במציאותאון‬ ‫דאך מציאות‬ ‫מלך‪ ,‬דערקענט זיך די מלכות אין זיין‬ ‫ישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫טאטן‪ .‬האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫חבר‪ .‬ביי‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין‬ ‫עול‬ ‫איז א קבלת‬ ‫אייבערשטן‬ ‫דעם‬ ‫זיין‬ ‫ממליך צו‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫זמן וואס‬‫דער עס‬ ‫המקדש‪,‬אזאיזמ'וויל‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫זאלסטאהבת‬ ‫ענין פון‬ ‫אין דעם‬ ‫בית‬ ‫שופר"איזהייסט‬ ‫פונעם ער‬ ‫שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫זיין‬ ‫מחזק‬ ‫שלום‪,‬קול‬ ‫ווייל‬ ‫זיך‬ ‫"לשמוע‬ ‫מ'דארף‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫מ'דארף גארנישט מער צו דעם‪ .‬אז פאר'ן ברודער איז אויךחורבן‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫איר‬ ‫פארשעמען‬ ‫פעולה‪,‬‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן‪.‬‬ ‫ספעציפישע‬ ‫צו‬ ‫נישט‬ ‫שום‬ ‫כדי‬ ‫קיין‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫אין‬ ‫איין‬ ‫נישט‬ ‫צוליב‬ ‫רא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫ס'ליגט‬ ‫בלב‪.‬‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ל‬ ‫טסעווש‬ ‫י‬‫ב‬ ‫א‬ ‫מיינט‪ ,‬דו‬ ‫תשמעו"‬ ‫אם בקולו‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫"היוםצו‬ ‫ער‬ ‫דערהערן‪.‬‬ ‫לייגט‬ ‫נאכדעם‬ ‫נאר‬ ‫טרעפן‬ ‫אזוי‪" :‬כי‬ ‫און‬ ‫צווייטן‪.‬עס‬ ‫געקענט‬ ‫ערקלערט‬ ‫וואלטא‬ ‫אונז ער‬ ‫איינער פון‬ ‫ברודער‪ .‬און‬ ‫ביי א‬ ‫ווען‬ ‫עבודתהארץ‪.‬‬ ‫ווערן‪.‬נאר אינעם‬ ‫ייגט ער צו נישט‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫שעמטב‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב"‪,‬‬ ‫מעודדדי זיין א‬ ‫פארשעמט ווערן‪.‬‬ ‫מוואלברוז‬ ‫דוב‬ ‫ישכר‬ ‫רבי‬ ‫פון‬ ‫יששכר‪,‬‬ ‫ע‬ ‫י תדו‬ ‫צווייטן‪,‬קול איז‬ ‫איןאדיר‪ .‬דאס‬ ‫זיין‬ ‫מיט‬ ‫ידידותצו‬ ‫אריינגיין‬ ‫מכבד‬ ‫ס'זאל‬‫חברים‪,‬פון‬ ‫"דערהערן"‪,‬‬ ‫קשר‬ ‫געבויט א‬ ‫האטמצד‬ ‫האחקיין‬ ‫רק‬ ‫גבאי'ן‪ ,‬אן‬ ‫וואס‬ ‫מענטש‬ ‫שם‬ ‫התולדה‪,‬איין‬ ‫ואין‬ ‫מצד ‪ -‬אן קיין‬ ‫אלימלך‬ ‫נקרא‬ ‫האח ר'‬‫דעם רבי'ן‬ ‫גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל‬ ‫קשר פון ידידות‬ ‫ממילאמיט‬ ‫מעשה‬ ‫גוטע‬ ‫א‬ ‫מיט‬ ‫זיין‬ ‫זאל‬ ‫מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט‬ ‫צו‬ ‫לאה‬ ‫מקדים‬ ‫אז‬‫כדאי‬ ‫סימנים‬‫ס'איז‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫די‬ ‫איבער‬ ‫ז‬‫צ‬ ‫איר‬ ‫"‬ ‫ט זי ‪.‬ל‬ ‫הדיבור איז‬‫אנדערע‪.‬‬ ‫פאר חיתוך‬‫און דער‬‫פארגינען‬ ‫דאס מויל‬ ‫און‬ ‫צווייטן‪,‬‬ ‫בשעתא‬ ‫פנימיות‪,‬‬ ‫להם‪,‬און‬ ‫התחלההעמד‬ ‫וועןא‬‫שהואמיט‬ ‫אחדקאפל‪,‬‬ ‫מיט'ן‬ ‫פרעמדער‬ ‫חוק – א לאה גייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬ ‫פרעמדער‬ ‫רחוק –‬ ‫זה א‬ ‫ואיןפון‬‫זיך‬ ‫ס'רעדט‬ ‫בלויז אב‬‫שיש להם‬ ‫שטריימל;‬ ‫אופן‪,‬הגאון רבי דניאל אלתר‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער‬ ‫שרעקליכן‬ ‫דערציילט‬ ‫ס'האט‬ ‫אויף א‬‫נתבזה ווערןוואס‬ ‫זאגןא "לשמוע קול שופר"‪ ,‬אז‬ ‫אהבה‪,‬קנאה צו אנדערע מענטשן‬ ‫מיר‬ ‫חיצוניות‪.‬‬ ‫ידידות און‬ ‫מ'שפירט‬ ‫שלום‪ ,‬שוין די‬ ‫געשוויסטערמיט מערווען‬ ‫רעזשוואולקע‪,‬‬ ‫שטערקערער‬ ‫קייןאז ביי‬ ‫הייסט‬‫בעקיטשע‪ ,‬אן‬ ‫עצמם"‪ .‬דאס‬ ‫אן קיין‬ ‫מצד‬ ‫למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם ציצית;‬ ‫עמל‬ ‫ר ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫חרוב‬ ‫המקדש‬ ‫פארצייטישן‬ ‫א‬ ‫געזען‬ ‫פארשטייט אז‬ ‫איינער‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט מער ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫בית‬ ‫צווייטער‬ ‫האט‬ ‫אמאל‬ ‫רחל‬ ‫צו דער חתונה און‬ ‫שליט"א‪.‬‬ ‫פנימיות הקול אינעווייניג‪ .‬ס'זאל‬ ‫דיאסאך‬ ‫דערהערן‬ ‫מ'זאל‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫מצליח‪,‬אזאל מען נישט לאזן אז די‬ ‫ס'איז‬ ‫זענען‬ ‫וואס‬‫ווייל‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫עפעס‬ ‫"שלום‬ ‫דא‬ ‫זאלן בכלל נישט האבן קיין‬ ‫איז‬ ‫קודם‬‫‪-‬‬ ‫בארד‬ ‫קליינע‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב געווארן‪.‬‬ ‫א‬ ‫איז זיי‬ ‫און‬ ‫אחדות‪ ,‬אז‬ ‫הויזן‬ ‫די מעגליך‬ ‫לאנגע‬ ‫מיט‬ ‫הייליגע‬ ‫פארלוירן געווארןאיז‬ ‫אויפצושטעלן‬ ‫געווען‬ ‫זוכה‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫ה יז‬ ‫יל ס'איז אסאך א‬ ‫נים‪.‬‬ ‫טהרת ְּפ‬ ‫זאגטא‬ ‫דערפאר מיט‬ ‫אויס אז מטהר זיין‬ ‫דער‬ ‫ביים זאגן‬ ‫ס'איז‬ ‫וועןאון‬ ‫חסיד געזען ווי ער זאגט תחנון‪,‬‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫ווייב‪.‬‬ ‫פסוק‬ ‫פאר א‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫דער‬ ‫יעדער‬ ‫פירט‬‫נישט‬ ‫ער‬ ‫וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬ ‫וואלט‬ ‫וועלט?‬ ‫דער‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז דער‬ ‫אין‬ ‫ישראל‪.‬קשר‪,‬‬ ‫דעם‬ ‫אינערליכן‬ ‫פון‬ ‫מער‬ ‫דארפן‬ ‫רחל‪,‬‬ ‫פון‬ ‫קינדער‬ ‫די‬ ‫מיר‪,‬‬ ‫און‬ ‫שבטים‪.‬‬ ‫ש‬ ‫ב‬ ‫ט‬ ‫ב‪..‬םי‬ ‫פסוק‬ ‫אר זאגט דער‬ ‫דערפאר‬ ‫כלל‬ ‫פון‬ ‫האחדות‬ ‫"בגדנו"‬ ‫ביי כח‬ ‫בויך‪,‬‬ ‫"אשמנו" האט ער געקלאפט אויפ'ן‬ ‫ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פסוק‬ ‫מיט'ן‬ ‫נאר‬ ‫דעם‬ ‫זען‬ ‫צו‬ ‫דעלמא‬ ‫הון‬ ‫כל‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל‪ .‬דערפאר‬ ‫אוועקגעגעבן‬ ‫אונז‬ ‫פון‬ ‫"דברנוגרייט‬‫מ'דארף זיין‬ ‫רחל ווי ווייט‬ ‫דעם‬ ‫כדי צו באקומען‬ ‫זויפיל נעכט נאר‬ ‫און דאס‬ ‫"רקבחודש‪,‬‬ ‫ל) דעם‬‫יד‪,‬פון‬ ‫תכלית‬ ‫דער‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪ .‬דאס איז‬ ‫לערנעןבייפון"גזלנו"‬ ‫זיך הענט‪,‬‬ ‫רעל ךיז אויף די‬ ‫פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל‬ ‫קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫עצמות‬ ‫(משלי‬ ‫ס'שטייט‬ ‫ידידים‪.‬‬ ‫געשטאנען האנטאון‬ ‫המקדש איז‬ ‫דער בית‬ ‫קאפ‪ ,‬ביי‬ ‫גרויס‪ ,‬און‬ ‫געארבעט אויפ'ןאזוי‬ ‫צדיק יסוד‬ ‫פאר'ן‬ ‫אלימלך? צו געבן די‬ ‫רבי'ן ר'‬ ‫טאטקעווא דופי" אויפ'ן רוקן‪ ,‬ביי "העוינו" אויפ'ן פוס‪.‬‬ ‫רחל‪ .‬יעקב האט דאך‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫וואס‬ ‫נוראים‬ ‫ימים‬ ‫הייליגע‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫תכלית‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫נישט‬ ‫זאל‬ ‫צווייטער‬ ‫א‬ ‫כדי‬ ‫זיך‪,‬‬ ‫פון‬ ‫אוועקצוגעבן‬ ‫וצ‬ ‫האטדי גילוי‬ ‫אנדערע אזוי‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫אנשטאטרעים‬ ‫צוויי חברים‪,‬‬ ‫מ'זאל‬ ‫וועןצו ווערן זיין‬ ‫ס'האנדלט זיך פון‬ ‫גארנישט געטון‬ ‫ברודער האט‬ ‫דער איז‬ ‫רעיםנישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬‫חברים‪ ,‬אים‬ ‫ון צוויי‬ ‫געגעבן‪.‬‬ ‫אונז‬ ‫מ'האט‬ ‫אהבהדער רבי ר'‬ ‫געוועןפון אים‪ ,‬אז‬ ‫נישט ברכה‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געווען‬ ‫נעמען א‬ ‫שכינה‬ ‫עולם? צו‬ ‫זיין‬ ‫נישט‬ ‫בחינה‪,‬‬ ‫מיר‬ ‫טארן‬ ‫אודאי‬ ‫אוועקגעבן‬ ‫אהבה ווען ס'האנדלט זיך פון צוויי חברים‪ ,‬רעים‬ ‫און‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫מיט'ן‬ ‫פארשעמט‬ ‫אויסנארן‬ ‫קענען‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ש‬ ‫שט‬ ‫ע‬ ‫סארטבאהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫זאל‬ ‫מרבה זיין‬ ‫גרעסערער‬ ‫דעראון אקנאה צו‬ ‫קשר‬ ‫וואס‬ ‫ברודער‪,‬אןנאר ס'איז א פרט‬ ‫שטערקערער‬ ‫ברודער'ס‬ ‫ער געקלאפט אויפ'ן גאנצן גוף ארום און ארום‪ .‬איז‬ ‫דאס‬ ‫טובה?‬ ‫ווינטשן א גמר חתימה‬ ‫שוין געווען‬ ‫אים‬ ‫זאל‬ ‫אלימלךאיז‬‫ביים צווייטן בית המקדש‬ ‫לבןאון‬ ‫כדיאז‬ ‫יעקב‪,‬‬ ‫חתןדיצו‬ ‫סימנים פון איר‬ ‫מעןןיילא‬ ‫סארט‬ ‫גרעסערער‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫שטערקערער קשר און א גרעסערער סארט‬ ‫האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫אים‬ ‫און‬ ‫יענעם‬ ‫צו‬ ‫געבוירן‬ ‫זענען‬ ‫זיי‬ ‫אז‬ ‫צוגעפירט‬ ‫האט‬ ‫באשעפער‬ ‫אירווערן‬ ‫נתבייש‬ ‫"ר' איד‪,‬‬ ‫געזאגט‪:‬זאל‬ ‫צווייטער‬ ‫אידא‬ ‫גורמיםא‬ ‫אים‬ ‫אליין‬ ‫צוגעגאנגען‬ ‫יד‬ ‫דער מקור פון זיסקייט איז דער‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫איז מלכות‪.‬‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫האבן‬ ‫חתונה‬ ‫ביים‬ ‫האלטרוזיד ווייסט‬ ‫שוין‬ ‫ר חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי‬ ‫לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך מקנא‬ ‫דו‬ ‫פלייסיג‬ ‫ווי‬ ‫קנאה‬ ‫זעלבער‬ ‫דער‬ ‫ביי‬ ‫טאטן‪,‬‬ ‫זעלבן‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬‫דעם‬ ‫ביי‬ ‫געווארן‬ ‫טומאה אז די שכינה איז‬ ‫אונז‪ .‬מ'קלאפט אויפ'ן אזא‬ ‫הארץ?"‬ ‫נישט אז‬ ‫דורך‬ ‫נוא ך‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫"אב הרחמים"‬ ‫ברידער‪ .‬גינוני‬ ‫ס'זענען דא‬ ‫אליין‪.‬‬ ‫אוןדי זאך‬ ‫איז‬ ‫איינע פון די דריי עבירותמלכות‬ ‫רעים מן האחים"‪,‬‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫געברענגט‬ ‫מאמען‪,‬עס‬‫האט‬ ‫ה חכ כח האחדות האט‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫זענען זיי‬ ‫ממילא‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט‬ ‫האט יענער געענטפערט‪" ,‬יא יא‪ ,‬מיין ליבער‬ ‫שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫חברים‪.‬‬ ‫זיין‬ ‫יעדער‬ ‫צו‬ ‫זאכן;‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫וויכטיגע‬ ‫אלע‬ ‫מיט‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫זענען‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫זיי‬ ‫און‬‫מלכותזיך‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫נישט‬ ‫עס‬ ‫קען‬ ‫איך‬ ‫נאר‬ ‫הארץ‪,‬‬ ‫נישט‬ ‫אביסל‬ ‫קיינמאל‬ ‫זוך‬ ‫איך‬ ‫האט‬ ‫איד‪.‬‬ ‫און אכציג וואס‬ ‫בעצמם" "דבש"‬ ‫החיבורסעיף‬ ‫מצב יעדער‬ ‫הוא‬ ‫הרעות‬ ‫מורא'דיגעשם‬ ‫"אבל‬ ‫פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫און זאך וואס ס'איז דא‬ ‫זיסטע‬‫מעצמם‬ ‫איז די‬ ‫געמאכט‬ ‫קדשים‪,‬‬ ‫קדשי‬ ‫גילויאיז‬ ‫תורה‬ ‫פרט אין דער‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין טוסט"‪.‬‬ ‫שכינה‬ ‫בית המקדש איז געווען א‬ ‫העג געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫הארץ"‪...‬‬ ‫טאקע‬ ‫זוך‬ ‫איך‬ ‫איך‪,‬‬ ‫זוך‬ ‫דאס‬ ‫טרעפן‪.‬‬ ‫עמאכט מעצמם און‬ ‫בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫בחור‬ ‫א‬ ‫–‬ ‫יעקב‬ ‫קדוש‬ ‫קדושנו‬ ‫האבות‪,‬‬ ‫גאנצעראויף‬ ‫דער‬ ‫וויבאלד‬ ‫אנדערש‪,‬אבער‬ ‫איזאיז‬ ‫שולחןחבר‬ ‫א‬ ‫איןביי‬ ‫איז ער מסביר דעםקטן –‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו קדוש יעקב – א בחור‬ ‫מעצמו זיס‪ .‬אנדערש ווי‬ ‫ז א פנימיות'דיגער‬‫דעראוועלט‪ .‬ס'איז‬ ‫פנימיות'דיגער‬ ‫ס'איז‬ ‫אהבה‪.‬‬ ‫השנה‬ ‫ראש‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫הייליג‪,‬‬‫ערשטן‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬ ‫ערוך‬ ‫ביים‬ ‫אזוי‪.‬‬ ‫ענין‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫ס'וואקסטנעמען‬ ‫אבינו‪,‬‬ ‫יעקב‬ ‫באקומען‬ ‫גייט‬ ‫זי‬ ‫אוסט אז‬ ‫יעדן טאג‪ ,‬צו‬ ‫איינפירןווען‬ ‫עכטע‪,‬נישט זיס‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו‪,‬‬ ‫זאלאיז‬ ‫זיך‬ ‫ער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫וואס‬ ‫אן‬ ‫למשל‪,‬‬ ‫מענטש‬‫שאקאלאד ס'איז‬ ‫זאך‪ ,‬אבערא‬ ‫עליכם"‪,‬‬ ‫פיזישעצוויי‬ ‫דאך אז‬ ‫קיין‬‫שתמליכוני‬ ‫מיינט‬ ‫פריינטשאפטנישט‬‫מלכיות… כדי‬ ‫לפניפון‬ ‫מציאות‬‫איז "אמרו‬ ‫ממליך זיין דעם אייבערשטן אין הארץ איז נישט‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫און זיך‬ ‫צווישן צווייא צעטל‬ ‫פארבינדונג חיבור‪.‬‬ ‫אויסגעוועלט צו האבן א‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫מענטשן האבן‬ ‫המקדש?‬ ‫בית‬ ‫ערשטן‬ ‫ביים‬ ‫חורבן‬ ‫וואס‬ ‫גליקליכע‬ ‫די‬ ‫געווען‬ ‫איז‬ ‫ר רחל‬ ‫וואס איז‬ ‫מענטשן וואס איז‬ ‫מענטשן‬ ‫א‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫אז‬ ‫באזירטאאויף דעם‬ ‫וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫חמורות‬ ‫שלשד')‬‫די(פרק‬ ‫נצח צו‬ ‫איןמיט‬ ‫האבן‬ ‫חתונה‬ ‫לגדולה" און זי גייטדער‬ ‫איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫אזויאיין‬ ‫קאנעקשאן'‪,‬פאר‬ ‫ווארט‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז זאך ווי‬ ‫פרעגט‪:‬‬ ‫ישראל‬ ‫מהר"ל‬ ‫רעד‬ ‫אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט‬ ‫צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫קען זיין‬ ‫קשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫'ווייערלעס‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫‪2‬‬ ‫ען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫ייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫ן‪.‬‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫נה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫גייען חתו‬ ‫בקעי ‪:‬ןרעדנא ן'טימ רענייא ןבאה הנותח ןעייג‬ ‫שדקמה תיב רעטייווצ רעד זיא עקאט סאווראפ‬ ‫ג‬ ‫‪.‬ןדנובראפ ןוא טנאנ ןייז לאז'מ‬ ‫ג‬ ‫און עשו‬ ‫‪.‬האל ןוא לחר טימ ןבאה הנותח ןעייג ושע ןוא‬ ‫השעמ א ןגעוו ‪,‬םנח תאנש בילוצ ןראוועג בורח‬ ‫אזא אד זיא'ס זא ןעמ טסייוו טנייה יוו טקנופ‬ ‫לאה האט‬ ‫ןענאטשראפ טאה יז לייוו ‪,‬טנייוועג טאה האל‬ ‫ךיילגראפ א עקאט סע זיא ?אצמק רבו אצמק ןופ‬ ‫ק‬ ‫אז "הגדול‬ ‫זייןמ ןבאה הנותח טייג יז ןוא "הלודגל לודגה" זא‬ ‫דער מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט‪:‬‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫מחזק טי‬ ‫אוןוצ‬‫זייןש יד‬ ‫מעודדשל‬ ‫איד‪.‬תורומח‬ ‫אייןסאוו‬ ‫באה‬ ‫פאר‬‫ווארטרוג ן‬ ‫עד ןעוועג ם‬ ‫באזירטואויף דעם םאז‬ ‫ז‬‫א‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז‬ ‫ך‬ ‫איזייוו' א יו‬ ‫זיילרע‬ ‫צווישןסע‬ ‫שייכותענאק‬ ‫א ‪',‬ןאשק‬ ‫דער‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעו‬‫פרעגט‪:‬ז ןעק יוז‬ ‫ןיי‬ ‫)‬ ‫גוט‬ ‫א‬ ‫זאגן‬ ‫מוז‬ ‫איך‬ ‫פארשרייבן‪:‬‬ ‫זיך‬ ‫און‬ ‫צעטל‬ ‫א‬ ‫חיבור‪.‬‬ ‫א‬‫א‬ ‫האבן‬‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫צו‬‫י‬‫נ‬ ‫ד‬ ‫ו‬‫נ‬ ‫ג‬ ‫צ‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫י‬‫ש‬ ‫ן‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫י‬ ‫האבן‬‫י‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫מענטשן‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫א‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫זי‬ ‫עשו‪ .‬אבע‬ ‫סאוו עכילקילג יד ןעוועג זיא לחר רעבא ‪.‬ושע‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫?שדקמה תיב ןטשרע םייב ןברוח‬ ‫מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור‪.‬‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייב‬ ‫דאךינ‬ ‫ק טש‬ ‫פריינטשאפטיפ ןיי‬ ‫ס רעבא ‪,‬ךאז עשיז‬ ‫‪,‬עטכע ןא זיא'‬ ‫האט געוו‬ ‫וויאזוי‬ ‫טאה‬ ‫טראכטן‪,‬‬ ‫סואוועג‬ ‫מען‬ ‫זאלא ט‬ ‫ברכהיז ז‬ ‫א טייג‬ ‫מ'מאכטאב‬ ‫וועןי ןעמוק‬ ‫נעמעןיבא בקע‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫טאג‪ ,‬צו‬ ‫תשרי‪, ,‬ונ‬ ‫חודש‬ ‫יעדן‬ ‫איינפירן קיין‬ ‫נישט געהאט‬ ‫זאל זיך‬ ‫וואלטן‬ ‫מענטש‬ ‫אויב מיר‬ ‫צוויי טון‪ .‬א‬ ‫אז און‬‫אייז‪-‬קרעם‬ ‫מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי‬ ‫מיינט‬‫פוןדאס זעלבע איז מיט‬ ‫בוים‪.‬‬ ‫מציאות‬ ‫אויף א‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפי‬ ‫גאנצערשרע םייב ‪.‬יוזא ןינע םעד ריבסמ רע זיא‬ ‫ןט‬ ‫פ‬ ‫נ‬ ‫דער‬ ‫י‬ ‫מ‬ ‫י‬‫ו‬ ‫ת‬ ‫'‬‫ד‬ ‫י‬‫ג‬ ‫מ'דארףוויבאלד‬‫ע‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫אנדערש‪,‬‬ ‫ב‬ ‫ה‬ ‫‪.‬‬ ‫ס‬ ‫'‬ ‫איז‬‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫חבר‬ ‫א‬ ‫בייפא‬ ‫רעגיד'תו–ימינ‬ ‫דעם בחיר‬ ‫ברכה?עדאויף‬ ‫מאכן ראיחב ם‬‫תובאה‬ ‫מ'זאל‬ ‫אייבערשטערודק ‪,‬‬ ‫דערקעי שודק ונש‬ ‫א–ב‬ ‫רוחבוויל‬ ‫כח האחדות האט‬ ‫געווען צופיל שמוץ ביז איבער'ן קאפ‪.‬‬ ‫וואלט‬ ‫אז‬ ‫זאכן‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער גאנצער‬ ‫אריינלייגן‬ ‫אז‬ ‫נאש‪,‬‬ ‫יעדע‬ ‫כמעט‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫טוסט"‪.‬ד'ארומ א ןעוועג זיא שדקמה תיב‬ ‫בעצמם"יכש יוליג עגי‬ ‫הנ‬ ‫החיבורק‬ ‫מצבסאוו רש‬ ‫ה ייז‬ ‫הוא‬‫הרעותןבא‬ ‫"אבלאמעג ןיילא‬ ‫ןוא םמצעמ טכ‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫פון פיר‬ ‫צורה? ןוא ריפ ןופ‬ ‫וועלכערגיצכא‬ ‫מיטה סאוו‬ ‫אופן? טא‬‫וועלכןמנייק‬ ‫שינ לא‬ ‫וויפיל חסדטדו‬ ‫מציאות'דיגע‬ ‫"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫דבש איז א‬ ‫שםזיס‪ .‬אבער‬ ‫זיי זאלן ווערן‬ ‫מקנאתחתב‬ ‫ביןא ‪,‬םינו‬ ‫"איךא ןו‬ ‫איידעם"‪,‬מ ביו‬ ‫גוטןךיז טאה'‬ ‫דייןראפ‬ ‫טימ טגידניז‬ ‫‪.‬םירבח ןייז וצ טלעוועגסיוא‬ ‫מיטנעמען ראש השנה אויף א‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בי‬ ‫געזינדיגט‬ ‫מ'איזזעג‬ ‫אוןטגידני‬ ‫דאווענעןלש ‪,‬‬ ‫זיךקה תומי‬ ‫מ'שטעלטשוד‬ ‫‪.‬ה‬ ‫מקנא מיט‬ ‫ברידער‪ .‬מיט דעם‬ ‫באשאפן געווארן‪,‬‬ ‫עסזענען זיי‬ ‫ממילא‬ ‫אזוי איז‬ ‫זאך‪.‬און‬ ‫מאמען‪,‬‬ ‫זיסע‬ ‫נישט‬ ‫ווען‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫דיךנייא‬‫ביןופ ע‬ ‫"איךיד ן‬ ‫בחור"‪,‬יירד‬ ‫תוריבע‬ ‫גוטן‬ ‫דייןאה‬‫סע ט‬ ‫פאר‬ ‫מ'זאל עפעסטגנערבעג‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫וואס‬ ‫דעם‬ ‫אן‬ ‫עבודה‪,‬‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬אי‬ ‫קיין‬ ‫אן‬ ‫‪-‬‬ ‫טעם‬ ‫גאנץ יאר‬ ‫"‬ ‫ל‬ ‫פ‬ ‫י‬ ‫כ‬ ‫ך‬ ‫י‬‫ו‬ ‫ת‬ ‫ר‬ ‫ח‬ ‫י‬ ‫ב‬ ‫ו‬‫ר‬ ‫ה‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫י‬ ‫ם‬ ‫מ‬ ‫‪",‬םיחאה ן‬ ‫ענדליך‬ ‫סליחות‬ ‫דנע‬ ‫מנין‬ ‫מיט'ןךיל‬ ‫מיטכאפןטלאה‬‫זיךב ןיוש יז‬ ‫מ'זאלםיי‬ ‫אהציהנותח‬ ‫זיכער‬ ‫דיך מקנא‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך דורך‬ ‫מקנאאונז‪.‬‬ ‫יז ןוא ןב‬ ‫ביןזא‬ ‫"איךט א‬‫האמו‬ ‫לערנסט"‪,‬‬ ‫דוכש יד זא‬ ‫פלייסיגהני‬ ‫וויווא זיא‬ ‫קנאהקע‬‫דערצו‪.‬ביי דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‪.‬ןעגנאגעג‬ ‫געווארן ביי דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‬ ‫געווארן‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנס‬ ‫טון‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר אדער נישט‪ ,‬זאל מען טראכטן וואס וויל דער‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץאליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫פאר‬ ‫ווערן ךאסאבאשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫ס‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫'‬‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫ך‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ח‬ ‫י‬‫ב‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫‪,‬‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר'‬ ‫א‬ ‫בייש‬ ‫האט באק‬ ‫רבי יהושע ןבל ידכ ‪,‬בקעי ןתח ריא ןופ םינמיס ןעמוקאב טאה‬ ‫ב‬ ‫י‬‫י‬ ‫ם‬ ‫‪:‬‬ ‫צ‬ ‫(צח‪).‬‬‫ו‬‫ו‬ ‫י‬ ‫י‬‫סנהדרין‬ ‫ט‬ ‫ן‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫ת‬ ‫ה‬‫אין‬ ‫מ‬ ‫ק‬‫זאגט‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫א‬ ‫גמרא‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫ש‬ ‫ו‬‫י‬‫די‬ ‫ן‬ ‫ג‬‫ע‬ ‫ו‬‫ו‬‫ע‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ן‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫ש‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין אייבערשטער איך זאל טון יעצט‪.‬‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫דער‬ ‫וואס אז‬ ‫קאריצער‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫פנחס'לפרט‬ ‫נארר'ס'איז א‬ ‫הרה"ק‬ ‫ברודער‪,‬‬ ‫ס'שטייט פון‬ ‫ברודער'ס‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהב‬ ‫זיין‬ ‫נישט‬ ‫זאל אים נ‬ ‫ער אים ןבעגקעווא ן'טימ ןראנסיוא ןענעק טשינ םיא לאז‬ ‫פארשעמט ווערן‪ .‬און אודאי טארן מיר נישט זיין‬ ‫האטד‬ ‫הנביא‪ ,‬ע‬ ‫אליהו‪,‬‬ ‫געטראפןליג‬‫האט הניכש‬ ‫לויינ ז‬ ‫זייןוועגבןטש‬ ‫גרייט‬ ‫מעןנאזיין‬ ‫גוטנאמיט דער‬ ‫עפעסרע‬ ‫הניחב‬ ‫טון‬ ‫דעםיד‬ ‫אנשטאטיו‬ ‫מ'זאליא‬ ‫עסןןע‬ ‫הא‬ ‫מיט'ן‬ ‫ווערן‬ ‫הבצו‬ ‫גארנישט ןעוו‬ ‫הרחמים"‪.‬‬ ‫געטון‬ ‫אה'ס‬ ‫"אב‬‫בגימטריאלדנ‬ ‫האטט‬ ‫ברודערפ ךיז‬‫איזצ ןו‬ ‫"דבש" ייוו‬ ‫דערח‬ ‫םיער ‪,‬םירב‬ ‫זאלאטש‬ ‫ברכות‬ ‫אןקעי ‪.‬ל‬ ‫מ'הייבט‬ ‫וועןךאד טא‬ ‫זאל נישט‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון‬ ‫לאה אנש‬ ‫האל‬ ‫חר ט‬ ‫אוועקצוגעבן פון זיך‪ ,‬כדי א צווייטער זאל נישט‬ ‫הב‬ ‫אליהוזאהנביא טעבראעג‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ג‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫אים‬ ‫י‬ ‫ס‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫האט‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫ד‬ ‫קומט‪,‬‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫ת‬ ‫משיח‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ווען‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫געפרעגט‬ ‫א‬ ‫י‬‫ז‬ ‫ג‬‫ע‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫וואס‬ ‫דבש‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫י‬‫דער‬ ‫ד‬ ‫י‬‫ד‬ ‫י‬ ‫אפילו‬ ‫ם‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬‫‪.‬‬ ‫אז‬ ‫זיין‬ ‫מרמז‬ ‫מיר‬ ‫ווילן‬ ‫האניג‬ ‫פאר לבן א‬ ‫זאלפ זיך‬ ‫יונגערמאן‬ ‫כולל‬ ‫זיךנאר‬ ‫א‬ ‫ותפילין‪.‬‬ ‫טלית‬ ‫מיט‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪,‬‬ ‫פרעגן‪ .‬לחר ןעמוקאב וצ ידכ ראנ טכענ ליפיוזא ןבל רא‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רק‬ ‫זיין גרייט‬ ‫איםראנ‬ ‫זאל‬ ‫אלייןדחאזאהערח‬ ‫משיחו‬ ‫צוי ל‬ ‫געשיקט‬ ‫לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט‬ ‫אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫טימ‬ ‫פון‬‫אויפפרעסןכ ן'‬ ‫אונזפ תו‬ ‫זאללכ ן‬ ‫קנאהרש‬‫אפרעד ‪.‬לא‬ ‫קיינמאלדערר‬ ‫נישט‬ ‫דאך נישט‬ ‫האבן‬ ‫זיי עס‬ ‫וויבאלדאיז‬ ‫קשר‪,‬זיסקייט‪,‬‬ ‫אייגענע‬ ‫האט אן‬ ‫אינערליכן‬ ‫סדר‪ .‬א‬ ‫פונעם‬ ‫אנהייב‬ ‫ביים‬ ‫גלייך‬ ‫לערנען‬ ‫זעצן‬ ‫משיח‪,‬ו האט‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫י‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫י‬‫ס‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ט‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫ס‬ ‫קו‬ ‫דארפן‬ ‫ל‪,‬‬ ‫געטראפןא'ס‬ ‫האטיו‬ ‫לויעג‬‫בןאוו‬ ‫יהושעןר‬ ‫רבי‬ ‫ווען‪,‬תו‬ ‫ווי‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרע‬ ‫פאר א ווי‬ ‫‪.‬בייוו א ראפ‬ ‫שבטים‪ .‬און מיר‪ ,‬די קינדער פון רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫נישט ןעו‬ ‫מען זי‬ ‫זאללראפ‬ ‫מצליח‪ ,‬ןר‬ ‫דחא יד‬ ‫קייןד זיא‬‫האבןפוןרע‬ ‫נישטשורש‬ ‫אמת'ער‬ ‫זאלןדער‬ ‫זיסקייט‪.‬‬ ‫מעגליך פון‬ ‫עכטער מקור‬ ‫אז די בעל הבית וואס זעצט זיך לערנען מיט א חברותא‬ ‫לאזן‬ ‫זענען‬ ‫וואס‬ ‫ק‬ ‫ו‬ ‫ד‬ ‫ם‬ ‫"‬ ‫ש‬ ‫בכלל‬ ‫ל‬ ‫ו‬ ‫ם‬ ‫ל‬ ‫ר‬ ‫ח‬ ‫ו‬ ‫ק‬‫זיי‬ ‫"‬ ‫‪,‬‬ ‫אז‬‫ו‬ ‫ו‬‫י‬ ‫י‬ ‫ל‬ ‫ס‬ ‫'‬ ‫א‬ ‫י‬‫ז‬ ‫הייליגע ךאסאאיז‬ ‫א‬ ‫ן‬ ‫און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬‫די‬ ‫אז‬ ‫לאזן‬ ‫נישט‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען‬ ‫האטצ אים‬ ‫מר?"‬ ‫צוב רעטייוו‬ ‫אתי‬ ‫קנאה תי‬ ‫שדקמה‬ ‫"לאימת‬ ‫געפרעגט‪,‬‬ ‫אים‬ ‫ער‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין‬ ‫זיסקייט איז פון אייבערשטן וואס האט דאס אלעס‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל‬ ‫ס'קומט‬ ‫וויילס ס'איז‬ ‫נישטמוק'‬ ‫עד‪ -‬וצ ט‬ ‫דעםהנותח ר‬ ‫טעלעפאן‬ ‫מענטשן‬ ‫אויסלעשןר ןוא‬ ‫אנדערע‬ ‫טשראפ לח‬ ‫זאל‬‫מענטשןטיי‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה צו‬ ‫זא‬ ‫אנדערע‬ ‫יהושע בן לוי‬ ‫האט רבי‬ ‫"היינט"‪.‬‬ ‫מ'שפירטח א‬ ‫וועןאוועג בור‬ ‫געענטפערט‪,‬‬ ‫‪.‬ןר‬ ‫געשוויסטער משיח‬ ‫מצד עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי געשוויסטער‬ ‫ביירעטש‬ ‫אזרעק‬ ‫הייסטרע‬‫דאס ‪,‬םולש‬ ‫עצמם"‪.‬מ טימ‬ ‫מצדודידי רע‬ ‫דעםבהא ןוא ת‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה‬ ‫פון ‪,‬ה‬ ‫למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫באשאפן‪.‬‬ ‫א ‪,‬רעטנאנ זיא רעוו‬ ‫לאה גייט‬ ‫אלאיך‬ ‫ווייל‬ ‫נאריג ה‬‫מדרש‪,‬נ טי‬ ‫ביתוו הזבת‬ ‫פונעם ןרע‬ ‫תקנהא ףיוא‬ ‫קערש‬ ‫אזא‬ ‫דאכיל‬ ‫‪,‬ןפוא ן‬ ‫אנדערע‪ .‬געקומען‪,‬‬ ‫משיח איז נישט‬ ‫גאנצן טאג און‬ ‫להם‪ ,‬ואין זה געווארט א‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫ס ןעוו‬ ‫התחלה‬ ‫שהוא טדער'‬ ‫אחדופ ךיז‬ ‫אבר א ן‬ ‫להםקוח‬ ‫שישא –‬ ‫רעדמערפ‬ ‫פארגינען פאר‬ ‫צווייטן‪ ,‬און‬ ‫"מלמד‬‫דערליממ‬ ‫תורה‪.‬יג א‬ ‫אייבערשטנ'סא יז ט‬ ‫דעםס יד רעביא רי‬ ‫יעצטינמי‬ ‫לערןל זא ם‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר‬ ‫ממילא גי‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫מצד האט ער געזאגט פאר אליהו הנביא‪" ,‬שקורי קא לאז הא‬ ‫איןרקדער‬ ‫האח נקרא מצד התולדה‪ ,‬ואין שם האח רק מצד‬ ‫האח‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫זיין‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫מדבק‬ ‫שם‬ ‫ש‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫ואין‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫זיך‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫וויל‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫ע‬‫וואס‬ ‫ב‬ ‫ו‬ ‫י‬‫ט‬ ‫מענטש‬ ‫מצד‬ ‫א‬ ‫ק‬ ‫נקרא‬ ‫ש‬ ‫ר‬ ‫דער‬ ‫פ‬ ‫האח‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫טימ תודי‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫?רבח א רעדא רעדורב‬ ‫נישט פאר‬ ‫רעדט‬ ‫ישראל"‪.‬אפערטשינ‬ ‫"לעמוו טמעשר‬ ‫א‬ ‫זיין‬ ‫עבודת יששכר‪ ,‬פון רבי ישכר דוב מוואלברוז‬ ‫תורה" רעדט יעצט ‪.‬ןרעו‬ ‫מעודד‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪,‬‬ ‫האט‬ ‫ער‬ ‫ווייל‬ ‫געזאגט‪,‬‬ ‫ליגן‬ ‫מיר‬ ‫האט‬ ‫ער‬ ‫בי"‪,‬‬ ‫שקר‬ ‫אזוי‪:‬זיך"כי‬ ‫דארף‬‫א‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫עס‬‫צ‬ ‫אלעמען‪,‬‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫י‬‫ערקלערט‬ ‫י‬‫ט‬ ‫ן‬ ‫‪.‬‬ ‫א‬ ‫ו‬‫פון‬ ‫ן‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫שורש‬ ‫ר‬‫ער‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫כ‬ ‫דער‬ ‫און‬‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫זיסקייט‪,‬‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ג‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫עכטער‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א‬ ‫ברודער‪.‬‬ ‫ר‬‫בייצא‬ ‫ו‬ ‫"‬‫‪",‬בורקלו‬ ‫מוואלברוז‬ ‫אהבת יעצט צו מיר‪ .‬מ'דארף פשוט זיין א ניצב און שטיין‬ ‫אהבת‬ ‫פון‬ ‫ענין‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון‬ ‫דעם‬ ‫זיין‬ ‫ממליך‬ ‫און‬ ‫הרחמים‬ ‫אב‬ ‫אינעם‬ ‫באהעפטן‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין‬ ‫ועסט אין‬ ‫אים לח‬ ‫נענטער ווי דאך געזאגט אז ער גייט היינט קומען! האט‬ ‫און‬‫שטערקעררא‬ ‫חיבורא רעדורב ן'‬ ‫דער‬ ‫איזלש‬ ‫חבר ‪,‬םו‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין‬ ‫וואספא‬ ‫פ זא‬ ‫ךיוא זי‬ ‫זיא רע לייוו‬ ‫אוולפני ה'‬ ‫זיךיסמ אראפס‬ ‫תור‬ ‫אייבערשטן;שפנ‬ ‫פאר'ןעג סאד זיא‬ ‫וואסר !ןעוו‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫אוועקשטעלן‬ ‫וואס‬ ‫זמן‬ ‫דער‬‫מ'זאל‬ ‫איז‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪,‬‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪ ,‬איז דער זמן‬ ‫אויפזוכן‬ ‫זאל‬ ‫ער‬ ‫אמת‪.‬‬ ‫אן‬ ‫מיט‬ ‫זיך‬ ‫אויף‬ ‫אייבערשטן‬ ‫חורבן פונעם בית המקד‬ ‫עמען איר‬ ‫צוליב איין זאך‪ ,‬כדי נישט צו פארשעמען איר‬ ‫האט דא‬ ‫חבר‪ .‬ביי א אליהו הנביא געזאגט‪ ,‬אז די כוונה פון משיח איז‬ ‫זייןךאד‬ ‫איזצ–מב‬ ‫תואי‬ ‫דעם‬ ‫ענופ‬ ‫אויף‬ ‫ענטפערעז ם‬ ‫דערטאט ןבל‬ ‫אז ‪.‬ן‬ ‫מ'לעבטאהאזוי‪,‬‬ ‫וועןינ אד ט‬ ‫אז טש‬ ‫זאגטלב‬ ‫עיןווא זיו‬‫בתקע‬ ‫עגעג‬ ‫א ןב‬ ‫א ןתח רי‬ ‫ןו‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫אויפ'ן‬ ‫טרויערן‬ ‫מיר‬ ‫דער‬ ‫אלקיכם‪.‬‬ ‫יעצט אין די טעג וואס‬ ‫אויפ'ן‬ ‫יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן‬ ‫דעם‬ ‫זיין‬ ‫ממליך‬ ‫דארט‬ ‫און‬ ‫הארץ‬ ‫פינטעלע‬ ‫יעצט אין די טעג וואס‬ ‫זיין‬ ‫עס בלויז‬ ‫תשמעו"‪.‬רהמ רעד‬ ‫בקולו‬ ‫אםתובי‬ ‫"היוםוע‬ ‫געוועןנ( םל‬ ‫האלט‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל ת‬ ‫אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫תנ ןיא ל"‬ ‫בהא בית‬ ‫ןיירא ‪,‬האנק טימ קעווא‬ ‫זי וועט יע‬ ‫מענטשו יזוועט‬ ‫דערצעי טעו‬ ‫אוןאד ט‬ ‫דעםוטדיןןפר‬ ‫ממתיקא ןא ן‬‫ש ןרעדנ‬ ‫איזודיעס‬ ‫ראנ ‪,‬ך‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬ ‫מע פונעם‬ ‫זאך)‪.‬ד'א‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א‬ ‫נצחיות פון כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫דאךרראש רעד ןיא רוח‬ ‫איזםיע‬ ‫"היום"רפ‬ ‫זיין‪') :‬א ק‬ ‫קעןערב‬ ‫דערפוןטגנ‬‫כוונהרומ א‬ ‫דיגי‬ ‫א ‪:‬ךאז ע‬ ‫ןי‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫זי האט א‬ ‫בדין‪.‬םעד ןבעגעגקעווא טאה יז‬ ‫זכאיסעב‬‫ארויסגייןב ןט‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א מענטש‪,‬‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫קיין‬ ‫כות מיט'ן‬ ‫נישטד‬ ‫איז‬ ‫קשר םיק‬ ‫געבוירענער סאוו‬ ‫איין מאל א יאר דארף מען‬ ‫פנימיות'דיגעהאט מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫זי‬ ‫א זוהר יד ןופ עמאמ יד ןייז וצ ןבעגעגפיוא טאה יז ‪.‬טלעוו‬ ‫בשםעניי‬ ‫דעם‬ ‫ספרים ןופ‬ ‫אלעוספ י‬ ‫ברענגען‬ ‫עסז'מ‬ ‫השנה‪,‬מוויטגא‬ ‫בש יאצו‬ ‫לאמיר‬ ‫ת‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪.‬‬ ‫םניח תבהא טימ‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין‬ ‫געבוירענער קשר איז ני‬ ‫וועלט‪ .‬זי‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫געווארן יי(אויב דער‬ ‫געבוירןךל ן‬ ‫מ'איז‬ ‫וועלכןמ‬ ‫מיט‬ ‫א "כאפצעם" אויפ'ן יצר הרע‬ ‫טייטשב"היום ‪.‬לארשי ללכ ןופ עמאמ יד ןייז וצ ‪,‬הק יטבש ב"י‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויבזיין די‬ ‫דער מאמע פון אלע געמיינע בני עשו‪.‬‬ ‫דאסתיו"‬ ‫השנה"‪".‬‬ ‫ראשטרעוו ‪,‬‬ ‫רעד‬ ‫דא‬ ‫"היוםא‬ ‫הקדוש‪, ",‬טנ‬ ‫ש‬ ‫םולש םול‬ ‫‪.‬‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבויר‬ ‫אויסרוימען די שמוץ‬ ‫י"ב שבטי‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי אבאקומען דעם שוואכסטן שידוך‪ ,‬עשו‪ ,‬און זי וועט‬ ‫קשר‬ ‫דערהערןקשר‬ ‫ווי א‬ ‫ל‬ ‫ר‬‫שטערקער‬ ‫ח‬ ‫ו‬ ‫גוט‬ ‫ק‬ ‫ו‬ ‫ל‬ ‫וועסט‬ ‫ק‬ ‫ר‬ ‫ו‬‫ב‬ ‫זיין‬ ‫"‬ ‫‪.‬‬ ‫דו‬‫ש‬ ‫צומאל‬ ‫ט‬‫אויב‬ ‫ע‬ ‫ל‬ ‫ט‬ ‫קען‬ ‫תשמעו"‪,‬‬ ‫ז‬ ‫י‬‫ך‬ ‫ד‬ ‫חיבור‬ ‫י‬ ‫פ‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫אזא‬ ‫בקולו‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫‪,‬‬ ‫אם‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬‫ו‬‫ו‬‫א‬ ‫ס‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין‬ ‫וועט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫און… ווא‬ ‫יז ?םעד טאטשנא ןעמוקאב יז טייג סאוו …ןוא‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫די דערמאנטע פראגע האט א חסיד אמאל‬ ‫טשאונז‪ ,‬און‬ ‫אין‬‫געוואנדןטיי‬ ‫איז‬ ‫מענטשןל םו‬ ‫פרעמדעוא "‬ ‫ס'וועט טאטשנא ‪.‬רוחב ןטסגרע םעד ןעמוקאב טייג‬ ‫אויב‬ ‫השנה‪,‬וק‬ ‫ראשלש" םד‬ ‫פוןר‬ ‫מעסעדזשקוח‬ ‫דעםטשרע ן‬ ‫עדכאנ‬ ‫האטם‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫אוןבעסטן שידוך וואס זי האט געהאט‪ ,‬גייט זי‬ ‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪,‬‬ ‫זצ"ל‬ ‫דזשיקובער‬ ‫פרעמדע מענטשן איז גע‬ ‫ט‪ ,‬גייט זי‬ ‫גייט באק‬ ‫זיין‬ ‫געדארפט‬ ‫וואלט‬ ‫לכאורהעג רי‬ ‫יודעלעקנעד‬ ‫קרוב?‪,‬ןע‬ ‫רבי זא‬ ‫הרה"קבר‬ ‫פאר'ןמ‬ ‫שלוםז ה‬ ‫דעם‬ ‫אהבה צו געפרעגט פון רבי דוד'ל טאלנער‪" ,‬רבי‪ ,‬וואס האבן‬ ‫אנכאפן אז‬ ‫זיין‬ ‫מרבה‬ ‫גוט‬ ‫דיך‬ ‫אז‬ ‫ס'וועט‬ ‫געדענקען‪,‬‬‫און‬ ‫דיר‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין‬ ‫לאמיר‬ ‫אין‬ ‫אריינגיין‬ ‫מאל‬ ‫וצ הבהא ןיי‬ ‫גייטצובאקומען דעם ערגסטן בחור‪ .‬אנשטאט‬ ‫דעם בעס‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין אהבה‬ ‫יז טייג ‪,‬טאהעג טאה יז סאוו ךודיש ןטסעב םעד‬ ‫ש‬ ‫ל‬ ‫ו‬ ‫ם‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫'‬‫ן‬ ‫ק‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫ב‬ ‫?‬ ‫ל‬ ‫כ‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫ה‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ד‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫ט‬ ‫ז‬‫י‬ ‫י‬‫ן‬‫ישועה‪ ,‬אז‬ ‫נאכדעם‬ ‫"שלוםזיך פון עטרת‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז‬ ‫נאכגעזאגט דאכט‬ ‫אנשטאט‬ ‫מיר פון דעם גאנצן תשרי? א טאג נאך יום טוב גייט‬ ‫העולם‪ ,‬ער‬ ‫שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם‬ ‫ערשטפ‬ ‫לרחוק"מאוןעדמער‬ ‫קודםועג זיא ןשטנע‬ ‫שטייטןדנאו‬ ‫ןוא ‪,‬זנוא ןיא‬ ‫מלךעקראפ‬ ‫דער ‪,‬טר‬ ‫עכטמ זא‬ ‫ק לאז'‬ ‫איז‬‫םדו‬ ‫אייבערשטער‬ ‫דערל םולש ןגאז‬ ‫א בורק‬ ‫ס'איז דערןו‬ ‫פארשטייןדיוואס‬ ‫מען‬ ‫לרחוק דארף‬ ‫דעם? זי לכאורה‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫באקומען‬ ‫זיין די מא‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫טעוו יז ןוא ‪,‬ושע ‪,‬ךודיש ןטסכאווש םעד ןעמוקאב‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי‬ ‫דאך אלעס צוריק צום אלטן…"‬ ‫‪.‬ושע ינב עניימעג עלא ןופ עמאמ יד ןייז‬ ‫דיינעאנרמ"ח‬ ‫םעדכ‬ ‫אלע‬ ‫אויףיוא‬‫אוןרל ך‬ ‫דירקוח‬ ‫שלום איז דער קעניג אויף ‪.‬‬ ‫פארוואס‬ ‫קומט אן‬ ‫פראגע‪,‬‬ ‫"שלום‬ ‫תשרי‪ .‬דער תשרי‬ ‫זיך‬ ‫שטעלט‬ ‫רשק א יוו רעקרעטש ןייז לאמוצ ןעק רוביח אזא‬ ‫לרחוק ולקרוב"‪ .‬שטעלט זיך די פראגע‪ ,‬פארוואס‬ ‫מיט אהבת חינ‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫פון חודש‬ ‫ל ישראל‪ .‬אויפטו‬ ‫דערמאנט‪,‬וו טי‬ ‫ווערטזיא'מ ןכלע‬ ‫לך"‪,‬ריובעג‬ ‫"ויתןעג ן‬ ‫ביי ןראוו‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע פון כלל ישראל‪.‬‬ ‫איברים ושס"ה גידים‪ ,‬דעמאלט וועט משיח קומען‪.‬‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬‫מ‬ ‫רעד ביוא(‬ ‫האט ר' דוד'ל געענטפערט‪ :‬ווען מ'גנב'עט‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫שבת‬ ‫נאכאמאל‪,‬‬ ‫מוצאי‬ ‫און‬ ‫מ'זאגט‬ ‫נאכאמאל‬ ‫וואס‬ ‫פונדאסניי‪,‬‬ ‫פסוקים‬ ‫יאר‬ ‫אוועק מיט קנ‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫מע פון די יעדעס‬ ‫איינע‬ ‫וועלט‪ .‬זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ט‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫מ‬ ‫ה‬ ‫ר‬ ‫"‬ ‫ל‬ ‫א‬ ‫פ‬ ‫ל‬ ‫א‬ ‫פ‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ך‬ ‫‪.‬‬ ‫ל‬ ‫א‬ ‫מ‬ ‫י‬‫ר‬ ‫נחג מיט'ן‬ ‫פרשתבע‬ ‫שטענדיגרענעריו‬ ‫זיךא רשק‬ ‫מ'טרעפטינ זי‬ ‫פ ןייק טש‬ ‫עגיד'תוימינ‬ ‫איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת‬ ‫זי האט‬ ‫הלכה אז‬ ‫דיה יז‬ ‫איזטא‬‫איד‪,‬וומ‬ ‫פוןועאג רת‬ ‫הויזןעו‬ ‫באאה וצ‬ ‫פעלדש א ן‬ ‫אדער‬ ‫דער בת עין טייטשט‪" ,‬אתם נצבים היום כולכם ן'טימא תוכיי‬ ‫אבער‬ ‫זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫איןטנעמ א וצ רעטנענ זיא רעוו ‪,‬טונימ א ןטכארט‬ ‫מורא'דיגעאזזאך‪, :‬ש‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א‬ ‫ר אין דער‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫נצחיות פ‬ ‫נ‬‫צ‬ ‫ח‬ ‫י‬‫ו‬‫ת‬ ‫פ‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫כ‬ ‫ל‬ ‫ל‬ ‫י‬‫ש‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫ל‬‫‪,‬‬ ‫דער בעל הבית דארף קומען שרייען איינמאל אין‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ז‬ ‫י‬‫י‬‫ן‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫מ‬ ‫א‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫פ‬ ‫ו‬‫נ‬‫ע‬ ‫ם‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫ך‬ ‫)‬‫‪.‬‬ ‫ידוך‪ ,‬נאר זעלבן פעקל‪ ,‬מיט די זעלבע נסיונות און די זעלבע‬ ‫אהבת לפני ה' אלקיכם"‪ ,‬אויב דו ווילסט שטיין גוט ווען‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫איזביאיאגנב‪,‬‬‫יענערשרע‬ ‫הוא"‪,‬‬ ‫גזלנא קלא‬‫"פלניאןוא –‬ ‫יאר‬ ‫השנה"‪ ,‬זיולבדריי‬ ‫תשרי? טלאה ל"רהמ רעד ?רבח ןייז רעדא רעדורב ןייז‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת‬ ‫אייבערש‬ ‫פ ס'נט‬ ‫א סאד‬ ‫סעל‬ ‫ס'קומט דער יום הדין‪ ,‬וואס "היום דא ראש‬ ‫טאטן‪.‬‬ ‫זעלבן‬ ‫פונעם‬ ‫במציאות‬ ‫דאך‬ ‫דעםצעי‬ ‫פוןא ט‬ ‫ד ןי‬ ‫מען‬‫האטט י‬ ‫וואסו גע‬ ‫איז סאו‬ ‫דורכפאלן‪.‬רימ‬ ‫אוןיוא ןרעיורט‬ ‫ר חתן ן'פ‬ ‫שטייןזאפאר'ן ריא ןעמ‬ ‫א ייב ‪.‬רבח ןייז – זיא םעד ףיוא רעפטנע רעד‬ ‫האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫צוליב אי‬ ‫ווערט‬‫נישט‪,‬לוצ‬ ‫שרייטייא בי‬ ‫ער ‪,‬ךאז ן‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫שוועסטע‬ ‫איזושדער‬‫תשריסעו‬‫פעלד‪. .‬רעט‬ ‫אויבדכ‬ ‫הויז‪.‬שינ י‬ ‫אינעםעוו יוזא‬ ‫אפזייןוצ ט‬ ‫מוחזקסע טר‬ ‫אגסיוא‬ ‫נישט‬ ‫ס'איזעשר‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן‪.‬‬ ‫גנבשע‬‫דערעומ‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫ווייל ער איז‬ ‫דעמאלט‪ :‬ןיא טס‬ ‫שלום‪ ,‬רבח‬‫א‬ ‫און דו ווילסט זיך קענען האלטן ביים‬ ‫רעד זי‬ ‫גע'משפט‪,‬‬ ‫אויך‬ ‫איזבי‬ ‫ווערןח‬ ‫ש רו‬ ‫ברודער‬ ‫מעלהעטאון‬ ‫רעקר‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫פאר'ן‬ ‫של‬‫אזנדיןןוא‬ ‫ח‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫האט ער נאכגעזאגט‪ ,‬אז ער האט אמאליוו רעטנ‬ ‫ביתע‬ ‫פ‬ ‫ו‬ ‫נ‬‫ע‬ ‫ם‬ ‫ב‬ ‫י‬‫ת‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלב‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אוי‬ ‫ז‬‫מ‬ ‫ן‬ ‫ו‬‫ו‬‫א‬ ‫ווען! ס‬ ‫רחל‬ ‫לייגטבער צו "ולקרוב"‪,‬‬ ‫נאכדעםרעדור‬ ‫נאררע ןוא‬ ‫אוןרע‬ ‫צווייטן‪.‬עלק‬ ‫האט מעןיכ" ‪:‬יוזאא‬ ‫אד'מ‬ ‫יאר‬‫מאליזאףר‬ ‫אייןחמ ך‬ ‫אז קז‬ ‫שטאט‪,‬ןייז‬‫איןםאעד ןיא‬ ‫געזעןינע‬ ‫תבהא ןופ ן‬ ‫שרייט‪,‬‬ ‫ערדובע‬ ‫און ת‬ ‫אוועקששי‬ ‫זיךפ ‪,‬רכ‬ ‫שטעלטר ןו‬ ‫אידכשי יב‬ ‫ווען באוד ר‬ ‫זמן‬‫א ייאזב מיר זורבל‬ ‫געדענקען‬ ‫זאלסטו‪.‬‬ ‫אלקיכם"‪,‬‬ ‫"לפניסעה'טר‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫"ולקרוב"‪,‬פארשעמט ווערן‪.‬‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם לייגט ער צו‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם‬ ‫עבודת יש‬ ‫נישט‬ ‫אוומ‬ ‫ער‬ ‫האט‬ ‫ח‬ ‫ב‬ ‫שטאט‪.‬‬ ‫ר‬ ‫י‬‫ם‬ ‫‪,‬‬ ‫מ‬ ‫דער‬ ‫כ‬ ‫ב‬ ‫ד‬ ‫פון‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫גאסן‬ ‫ז‬ ‫י‬ ‫י‬‫ן‬ ‫א‬‫אלע‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫אויפגערוימט‬ ‫י‬ ‫י‬‫ט‬ ‫ן‬‫‪,‬‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫א ןייז דדו‬ ‫נישט‬ ‫זאלסטמיט‬ ‫ידידות‬ ‫קנפון‬ ‫קשר‬ ‫געבויטצאמ אר‬ ‫האטלו‬ ‫וואס‬ ‫מענטשש ןי‬ ‫ס'איז"צז‬ ‫"פלניא גזלנא"‪ .‬דער יצר הרע איז א גנב! ‪.‬ל‬ ‫חאה‬ ‫דו‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬ ‫פאר'ןתה ד‬ ‫שטענדיג ‪,‬הד‬ ‫או‬ ‫שטייעןה ם‬ ‫דצמ קר חא‬ ‫לאה זאל‬ ‫מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט‬ ‫מענטש וואס האט געבויט‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫ממילא גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל‬ ‫"וואס‬ ‫צ‬‫אויסגערוימט‪,‬‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫י‬‫י‬ ‫ט‬ ‫ן‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬‫האט‬ ‫ג‬ ‫י‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫וואס‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫דעם‬ ‫א‬ ‫נ‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬‫געפרעגט‬ ‫ע‬ ‫‪.‬‬ ‫פרעמדער איך! די טעותים און די דורכפעלער פון א גאנץ יאר‪,‬‬ ‫ש‬ ‫י‬‫ש‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫–‬‫ה‬ ‫ם‬ ‫רחוק‬ ‫א‬ ‫ב‬ ‫א‬ ‫א‬ ‫ח‬ ‫האבן אן עכטע הכרה און ידיעה אינעם "שויתי ה'‬‫ד‬‫פון‬ ‫ש‬ ‫ה‬‫זיך‬ ‫ו‬ ‫א‬ ‫ה‬‫ס'רעדט‬ ‫ת‬ ‫ח‬ ‫ל‬ ‫ה‬ ‫ל‬ ‫ווען‬ ‫ה‬ ‫ם‬ ‫‪,‬‬ ‫ו‬‫א‬ ‫י‬‫ן‬ ‫ז‬ ‫ה‬ ‫ליכן אופן‪ ,‬האסטו פונעם אויסרוימען? ס'וועט דאך מארגן‬ ‫פרעמדערגייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬‫לאה‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א‬ ‫למעשה‬ ‫אמת'דיגערהשעמל‬ ‫מציאות‪ .‬מיין‬ ‫עכטער לחר טאה‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫עד טשינ‬ ‫און‬ ‫ידידות‬ ‫נישטילר‬ ‫מיין‬ ‫איזופ טגי‬ ‫עד ן‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט מער‬ ‫ם‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫און‬ ‫ידידותצמ‬ ‫מערמצע ד‬ ‫מיטד ‪".‬ם‬ ‫שלום‪ ,‬סא‬ ‫שטערקערערטסייה‬ ‫תמיד"‪ .‬זא‬ ‫לנגדיעג ייב‬ ‫רעטסיווש‬ ‫געווארן‪.‬ו‬ ‫חרובפש'מ ןעו‬ ‫א טרי‬ ‫בית האנק‬ ‫צווייטערא וצ‬ ‫אזטנעמ ערעדנ‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט‬ ‫שטייטןש‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב געווארן‪.‬‬ ‫שמוציג?"‬ ‫המקדש‬ ‫ווערן‬ ‫צוריק‬ ‫סייווי‬ ‫און זי הא‬ ‫א ביי‬‫שטייט‬ ‫ה יז ןו‬ ‫וואס‬ ‫איד טא‬‫הכוז‬ ‫בין א‬ ‫איךועג‬‫אז ןעו‬‫איזוא‬ ‫מהותצפי‬ ‫עכטערעטשו‬‫אילייה ןל‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫ס'איזזיאאסאך עג‬ ‫ווייל‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫דערק ןבאה טשינ ללכב ןלאז ייז זא ךילגעמ‬ ‫"שלום‬ ‫קודם‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫ז‬‫ע‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫מ‬ ‫צ‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז ןיי‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫ח‬ ‫‪,‬‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫נ‬ ‫י‬‫ש‬ ‫ט‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬וו‬ ‫ל‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫יד‬ ‫וויאזוי איז מען מקיים "שויתי‬ ‫בין א‬‫איךבש‬ ‫בתשובה‪.‬םיט‬ ‫מהרהררימ ןוא ‪.‬‬ ‫איזק יד ‪,‬‬ ‫אוןעדני‬ ‫שופר‬ ‫תקיעתחר ןו‬ ‫גערעכט‪,‬‬ ‫ביסט‬ ‫יא‪,‬‬ ‫"יא‬ ‫געזאגט‪,‬‬ ‫יענער‬ ‫האט‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז דער‬ ‫שבטים‪.‬‬ ‫פסוקא ווייב‪.‬‬ ‫פ ר‬ ‫פסוקראד ‪,‬ל‬ ‫ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פאר‬ ‫דער ןפ‬ ‫זאגט‬ ‫דערפאר‬ ‫אז‬ ‫שינ לאמנייק ןבאה ייז דלאביוו ‪,‬רשק ןכילרעניא‬ ‫אויס‬ ‫פירט‬ ‫ער‬ ‫ט‬ ‫ישראל‪.‬ק‬ ‫כללאז האנ‬ ‫פוןוא ל‬ ‫א זנ‬ ‫כחסערפפיו‬ ‫מיט'ןפ ן‬‫נאריא ןו‬ ‫ער פירט אויס אז דער‬ ‫יוו ‪,‬גינייווענ‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬ ‫דעם‬ ‫דערפאר‬ ‫אויסגעזען‬ ‫וואלט‬ ‫שטאט‬ ‫האחדות‬ ‫די‬ ‫וויאזוי‬ ‫ווייסטו‬ ‫אבער‬ ‫זוךופ ן‬ ‫איךד ן‬ ‫און םע‬‫גוטו יוו‬ ‫וויל'מזייןטייו‬ ‫וואסראד‬ ‫אידייז ף‬ ‫ומען רחל‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל‪ .‬דערפאר‬ ‫זיך לערנע‬ ‫ענרעל ךיז‬ ‫טיירג ן‬ ‫ה' לנגדי תמיד"?‬ ‫פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל‬ ‫ידידים‪.‬עג רעדא ףיורעד טעבראעג‬ ‫עפע ןוט‬ ‫און‬‫ס‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫‪.‬‬ ‫געשטאנען‬ ‫ס‬ ‫'‬‫ש‬ ‫ט‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫המקדש איז‬‫ט‬ ‫(‬‫מ‬ ‫ש‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫בית‬‫ד‬ ‫‪,‬‬ ‫ל‬ ‫)‬ ‫דער‬ ‫"‬‫ר‬ ‫ק‬ ‫ב‬ ‫ע‬ ‫צ‬ ‫מ'רייניגטאון‬ ‫מ‬ ‫ו‬ ‫ת‬ ‫אזוי גרויס‪,‬‬ ‫ראנ ‪",‬האנק‬ ‫אוועקצוג‬ ‫מהות‪.‬ז ןופ ןבעגוצקעווא‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫עכטערדכ ‪,‬ךי‬ ‫מייןיווצ א י‬ ‫רעטי‬ ‫דאסאזאיז‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫טשינ ל‬ ‫יאר? די שמוץ‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬ ‫איין מאל א‬ ‫אויס‬ ‫נישט‬ ‫געארבעט ווען‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫חברים‪ ,‬רעים‬‫צווייב רעד‬ ‫פוןעדור‬ ‫זיךה ר‬ ‫ס'האנדלטטא‬‫ווען טשינראג‬ ‫אהבהוטעג‬ ‫געוועןז ןרעוו וצ ן‬ ‫ןיי‬ ‫שכינהנאאיזלאז'מ‬ ‫נישט‬ ‫גילויטאטש‬ ‫בחינה‪,‬טדיםעד‬ ‫אנדערעעפע ןו‬ ‫רעד טימ טוג ס‬ ‫פארשעמ‬ ‫אייןראפ‬‫איזמעש‬ ‫נוראיםו ט‬ ‫רעים‬ ‫ימיםא ‪.‬ןרעו‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫דיוא ןו‬ ‫צוויי‬ ‫פוןאד‬ ‫פון‬ ‫עיקרט י‬ ‫זיך‬ ‫דערמ ןרא‬ ‫ס'האנדלט‬ ‫אהבה ווען‬ ‫עדוה'רבלנגדי ןייז טשינ רי‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געווען‬ ‫איבער'ן קאפ!"‬ ‫אנגעקומען ביז‬ ‫וועקגעבן וואלט‬ ‫אהבה ווען ס'האנדלט זיך‬ ‫נקודה‪,‬‬ ‫זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬ ‫"שויתי‬ ‫דעם‬ ‫אן‬ ‫אביסל‬ ‫קוקן‬ ‫מיר‬ ‫סארט‬ ‫גרעסערער‬ ‫א‬ ‫און‬ ‫קשר‬ ‫ר‬ ‫'‬‫ס‬ ‫שטערקערער קשר און א גרעסערער סארט‬ ‫שטערקערער‬ ‫ב‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫‪,‬‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ס‬ ‫'‬‫א‬ ‫י‬‫ז‬ ‫א‬ ‫פ‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫א‬ ‫ס‬ ‫ד‬ ‫בייםי צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫מ‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫ה‬ ‫ז‬ ‫י‬‫י‬ ‫ן‬ ‫ב‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫ב‬ ‫ת‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ןייגוצ לאז'מ ‪:‬ם‬ ‫שטערקערער קשר און‬ ‫ב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫אליין די ג‬ ‫כאטש‬ ‫מיטיילא‬‫מ'איז יד ן‬ ‫וואוימרוג‬‫דרגאזא ם‬ ‫האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫טיידיווצ א‬ ‫מ'זאלנ לאז רע‬ ‫אויפהייבן‬ ‫גאנצןב טאג ןרעוואזשייבת‬ ‫מוטשעןעאפעש‬ ‫זיךצ טאה‬ ‫מ'דארףעגו‬ ‫כאילוזא‬ ‫תמיד"ע‬ ‫עידיוצהייליגעןריובעג ןענ‬ ‫זענען‬ ‫דאס םענ‬ ‫געזאגט‪:‬א ןוא‬‫יודעלעןגאז םי‬ ‫דיא 'ר" ‪,‬‬ ‫האט ‪,‬ר'‬ ‫ראפ ץאלפ ךיא‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫חיבור‪,‬א אסאך א‬ ‫גרעסערערר‬ ‫איפ‬ ‫אסאךטר‬ ‫ס'איזז ייז‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסער‬ ‫אבן און זי‬ ‫דורך אונז‬ ‫מילך‬ ‫פלעשלרוד‬ ‫א קליין הארעלע מער! אויף יעדן ‪.‬זנוא ך‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי‬ ‫קעןאווזיין‪ ,‬מיר‬ ‫אויגן‪.‬ב ן‬ ‫דיעד יי‬ ‫פארז‬ ‫הוי"ה‬ ‫שםןטאט‬ ‫זעןדאייב‬ ‫צוז רע‬ ‫ס'קומטרעבלע‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫וועןנק‬ ‫טוב‪,‬הא‬ ‫יוםפ יוו‬ ‫איזל‬ ‫סיי‬‫נאך‬‫שכינהי‬ ‫אזד ג‬ ‫דיע‬ ‫זייןל ו‬ ‫טאקער‬ ‫סנ‬‫טומאה"טאז‬ ‫אזאב ךיא‬ ‫ס'קען" ‪,‬‬ ‫טעג‪.‬‬ ‫אנקמ ךיד ןי‬ ‫מןעגהאחים"‪,‬‬ ‫הרעיםר‬ ‫ם‬ ‫יותרןבלע‬ ‫"לפיכך‪,‬‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫חיבור‬ ‫"לפיכך יותר חיבור‬ ‫איז אויפגעשריבן וויפיל פעטנס ס'האט‪ ,‬וויפיל‬ ‫אבערמ אויף‬ ‫מדריגה‪,‬ןעמא‬‫דערממ ןוא ‪,‬‬ ‫איןז אלי‬ ‫אלע‬ ‫נאכנישטייז ן‬ ‫געברענגט זענען ‪.‬רעדירב‬ ‫צוריק און‬ ‫עס‬‫אביסל‬ ‫האטיד‬‫מעןוג ןי‬ ‫פאלטב ן‬ ‫עבירותט‬ ‫דריי‪",‬רוח‬ ‫נח‪,‬‬ ‫אדער‬ ‫פוןיבדי‬ ‫בראשית‬ ‫איינעי‬ ‫טאה תודחאה חכ כח הא‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫ענע‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט‬‫ראפ‬ ‫ךיא"‬ ‫דן‬ ‫טימ אנקמ ך‬ ‫צוקער ס'האט‪ ,‬וויפיל זאלץ אא"וו‪ .‬ווען מיר רעדן‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬‫יראת השם‪ ,‬מענטשן‬ ‫חברים‪.‬‬ ‫מבקשי‬ ‫פארזיין‬ ‫מיט אונזער מדריגה‪,‬‬ ‫אויסגעוועלט צו‬ ‫זעלבער‬ ‫ס'זעטו אנקמ ןיב ךיא" ‪",‬םעדייא ןטוג ןייד‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫דער‬ ‫געווארן‬ ‫זיך‬ ‫מ'האט‬‫צוריק‬ ‫מ'איז‬ ‫אויב‬ ‫און‬ ‫ווי‬ ‫אויס‬ ‫בתחתונים‪,‬‬ ‫נישטדסח ליפיו‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‬ ‫אל וד‬ ‫צו" זאגן‬‫געמאכטא‬ ‫דאסב‬ ‫םש ל‬ ‫אלייןה‬ ‫אייבערשטן‪,‬ער‬ ‫האבןתו‬ ‫מ אוה‬ ‫בצזיי‬ ‫זוכןחה‬‫קשרי‬ ‫וואסרוב‬ ‫שכינהמצעב‬ ‫מ'וואלט עס"ם‬ ‫פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫אז און וועגן זיך אויפהייבן ברוחניות אין יעדן פרט‪ ,‬מיינט‬ ‫מעצמם‬ ‫מיינט‬ ‫דעם‬ ‫וואס‬ ‫גילוי‬ ‫אבער אויב‬ ‫פאראיאר‪,‬‬ ‫מענטש ווי‬ ‫מורא'דיגעסוט‬ ‫געווען א‬ ‫המקדש איז‬ ‫בית‬ ‫ק"מהיב םעד ןטלאהעג געהא‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫‪".‬ט‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין‬ ‫בחור‬ ‫–א‬ ‫וויל– דער‬‫'וואסייב‬ ‫אא‬ ‫אידיש‪,‬בח‬ ‫ס'איזר‬ ‫א זיא‬ ‫פשוטעדנ‬ ‫פנימיות'דיגעו ‪,‬שר‬ ‫טראכטןיו‬ ‫עד דלאב‬ ‫ערשטןצנאג ר‬ ‫אנגעקומען ביזרע‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו קדוש יעקב – א בחור‬ ‫פנימיות'דיגער עס אז מ'דארף צובאקומען נאך א פראצענט‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫אויף‬ ‫אהבה‪.‬‬ ‫מ'זאל‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬ ‫אזוי‪ .‬ביים‬ ‫שמוץ‬ ‫דעם דיענין‬ ‫מסבירוואלט‬ ‫אויסגערוימט‬ ‫נישטאיז ער‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'א‬ ‫אן עכטע‪ ,‬פעטנס פון יראת שמים‪ ,‬נאך א פראצענט הכרה אין‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו‪,‬‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫ס'איזצמ‬ ‫פ תואי‬ ‫יעצט?'רפ ןו‬ ‫אבער‬ ‫זאך‪,‬י‬ ‫פיזישעשטני‬ ‫מירא‬ ‫פוןטפ‬ ‫אייבערשטערימ‬ ‫ד טני‬ ‫קיין‬ ‫געוועןאתשובה צוייווצ זא ךא‬ ‫נישט‬ ‫שווערטנעמ‬ ‫ס'וואלט לאז ש‬ ‫אוןפנייא ךיז‬ ‫קאפןרי‬ ‫קב ןעמענ וצ ‪,‬גאט‬ ‫איבער'ןןדעי‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬א‬ ‫אבינו‪,‬‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫מענטשןעמוואס איז‬‫צווייאה ןשטנ‬ ‫צווישןוא ןב‬ ‫פארבינדונגעוועגסי‬ ‫‪.‬רוביח אאןבאה וצ טל‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬‫חורבןמ ךיא ‪:‬ןביירשראפ ךיז ןוא לטעצ א‬ ‫המקדש?‬ ‫בית‬ ‫ערשטן‬ ‫ביים‬ ‫וואסג א ןגאז זו‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוו‬ ‫יכע טו‬ ‫דער מ‬ ‫זייןגערפ )'ד קרפ( לארשי חצנ ןיא ל"רהמ רעד‬ ‫אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫אזויד קען ‪:‬ט‬‫ש רע‬ ‫'ווייערלעסןשיווצ תוכיי‬ ‫קאנעקשאן'‪,‬‬ ‫אזאב זיא ייז‬ ‫טרי‬ ‫זאךאווי‬ ‫דעם םעד ףיו‬ ‫געווען זא‬ ‫גורםראוו‬ ‫צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫האבןאפ ט‬ ‫וואסייא ר‬ ‫חמורותדיא ן‬ ‫שלשדדועמ ‪.‬‬ ‫צוןודיא ןייז‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנ‬ ‫מיטז קזחמ‬ ‫האבן ןיי‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫רשטאנען‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫‪3‬‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫און לאה‪.‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונ‬ ‫ערן‪ :‬יעקב‬ ‫ווערט עס אנגערופן "ערות דיבור"‪.‬ג "רבי שמעון‬ ‫אבער ער קען נישט רעדן‪ .‬א בעיבי קען אויך נישט‬ ‫דאס מויל רעדט וואס איז נישט אויסגעהאלטן‬ ‫חשוב'ער יונגערמאן מיט'ן נאמען ר' מענדל וואלף‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית‬ ‫עריעקב‬ ‫אנדערן‪:‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן‬ ‫ח ןעייג‬ ‫רעדן‪ .‬כאטש ס'האט אויך א צונג מיט א האלז און‬ ‫ג‬ ‫גרינפעלד‪ ,‬אז ווען ער איז געווען א בחור און‬ ‫פוןאאמעשה‬ ‫וועגן‬ ‫חנם‪,‬‬ ‫שנאת‬ ‫צוליבפה"‪.‬‬ ‫געווארן ניבול‬ ‫חרובאמר‪ ,‬זהו‬ ‫איןלאה‪ .‬בר נחמן‬ ‫ישיבהאון‬‫מיט רחל‬ ‫חתונה האבן‬ ‫גייען‬ ‫און עשו‬ ‫ושע ןוא‬ ‫ס'איזא דא אזא‬ ‫אזעלינו‬ ‫מעןלא‬ ‫ווייסט און‬ ‫נישט רעדן‪,‬‬ ‫היינט‬ ‫קעןוויער‬ ‫פונקט‬ ‫א גארגל‪ ,‬דאך‬ ‫מויל‬ ‫דאס‬ ‫סאטמארער‬ ‫אין דער‬ ‫געלערנט‬ ‫האט‬ ‫שליסלעך‪.‬טאקע א פארגלייך‬ ‫קמצא? איז עס‬ ‫ובר‬ ‫קמצא‬ ‫פון‬ ‫פארשטאנען‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫ווייל‬ ‫געוויינט‪,‬‬ ‫האט‬ ‫לאה‬ ‫ל‬ ‫אה הא‬ ‫לטן דעם ביהמ"ק‬ ‫א‬ ‫דאך‬ ‫איז‬ ‫רעדן‪.‬‬ ‫'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫נישט‬ ‫אויך‬ ‫קען‬ ‫ימיו‬ ‫ווי א‬ ‫בסוף‬ ‫חולה‬ ‫מענטש איז פון די גרויסע‬ ‫קרית יואל‪ ,‬האט ער געהערט אינמיטן דער נאכט‬ ‫דערזיין‬ ‫מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט‪:‬‬ ‫ד זיין און מחזק‬ ‫און מחזק זיין‬ ‫זאךזיין‬ ‫דעם מעודד‬ ‫געווען איד‪.‬‬ ‫פאר איין‬ ‫גורם‬ ‫ווארט‬‫האבן‬ ‫וואס‬ ‫חמורותאז‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז‬ ‫אויף דעם‬ ‫שלש‬ ‫באזירט‬ ‫די‬ ‫צו‬ ‫זיי איז‬‫מיט‬‫צווישן‬ ‫האבן‬ ‫שייכות‬ ‫חתונה‬ ‫דער‬ ‫גייט‬ ‫זי‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬‫און‬‫פרעגט‪:‬‬ ‫לגדולה"‬ ‫"הגדולד')‬ ‫ישראל (פרק‬ ‫אז‬ ‫איןאנצח‬ ‫הר"לה" ז‬‫ודג‬ ‫מענטשןאוןוואס איז‬ ‫אינעם מויל‬ ‫צוויי‬ ‫תלוי‬ ‫איז נישט‬ ‫צווישן‬ ‫זאגן א גוט‬ ‫סימן אזאדער דיבור‬ ‫פארבינדונג‬ ‫זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז‬ ‫פרשת‬ ‫אין און‬ ‫צעטל‬ ‫דאכט זיך‬‫א‬ ‫זאגט‪,‬‬ ‫חיבור‪.‬‬ ‫אלימלך‬ ‫א‬ ‫האבן‬ ‫רבי ר'‬‫צו‬ ‫דער‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫ווי א בחור רעדט אינמיטן שלאף און ער פרעגט‬ ‫האבן‬ ‫מענטשן‬ ‫‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫המקדש?‬ ‫בית‬ ‫מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור‪.‬‬ ‫ערשטן‬ ‫ביים‬ ‫חורבן‬ ‫וואס‬ ‫גליקליכע‬ ‫די‬ ‫געווען‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫איז‬ ‫רחל‬ ‫אבער‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫ע‬ ‫ש‬ ‫ו‬‫‪.‬‬ ‫בא‬ ‫אחדות האט‬ ‫אן עכטע‪,‬‬ ‫געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫נפש‬ ‫אינעם‬ ‫ס'איז‬ ‫אבער‬‫ס'איז תלוי‬ ‫פאר אן עולה‪.‬‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫ן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫נעמען‬ ‫האלז‪ ,‬נאר‬ ‫פיזישע‬ ‫טאג‪,‬צוצומאכן‬ ‫קיין‬‫און די‬ ‫יעדן עס‬ ‫נישט‬ ‫מ'האט‬ ‫דער צונג‬ ‫איינפירן‬ ‫און די נשמה‪.‬‬ ‫וואס‬ ‫דערזיך‬ ‫ביים אערשטן‬ ‫האטווען‬ ‫זאל‬ ‫געטון"‪,‬זאך‪.‬‬ ‫מענטש‬ ‫לעבעדיגע‬ ‫איך עס א‬ ‫מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי‬‫צווייא‬ ‫איז‬ ‫האב‬ ‫דיבור‬ ‫אז‬ ‫דעם‬ ‫דאך‬‫יעדער‬ ‫וועגן‬ ‫מיינט‬‫פנחס‪ ,‬אז‬ ‫"טאקע‬ ‫פריינטשאפט‬ ‫אבינו‪,‬‬ ‫קשיות פון רבי עקיבא אייגער‪ .‬דאס מויל ארבעט‪,‬‬ ‫דאס‬‫יעקב‬ ‫פון‬ ‫עצמו‪.‬‬ ‫מציאות‬ ‫באקומען‬‫פחיתות‬ ‫זיין‬ ‫גייט‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫מכיר‬ ‫זי‬ ‫אז‬ ‫אביסל‬ ‫דאס מויל פון א מענטש ארבעט‪.‬‬‫געוואוסט‬ ‫נאך‬ ‫אייבערשטן‪,‬‬ ‫האט‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫ג‬‫וע‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫מלאך רצון‬‫אזוי‪.‬דעם‬ ‫עס א‬ ‫זיין‬ ‫ענין‬ ‫משנה‬ ‫דעם‬ ‫באשאפט‬‫"ווייל‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער גאנצער‬ ‫גאנצער‬ ‫מסביר‬ ‫שלעכטס‬ ‫געענטפערט‪,‬‬‫דער‬ ‫וויבאלדער‬ ‫מ'רעדטאיז‬ ‫פון‬ ‫חיים‬ ‫חפץ‬ ‫אנדערש‪,‬‬‫בחור‬ ‫איז‬ ‫א‬ ‫–‬ ‫חבר‬ ‫יעקב‬ ‫קדושא‬‫קדושנו– ביי‬ ‫תשרי‪.‬‬ ‫חודש‬ ‫האבות‪,‬‬ ‫פון‬‫בחיר‬ ‫תכלית‬ ‫דעם‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫ב‬ ‫ח‬ ‫דערמיט‬ ‫מעצמם און‬ ‫כח האחדות האט‬ ‫געמאכטמזבח‬ ‫מקריבא זיין‪.‬‬ ‫אויפ'ן‬ ‫פון‬ ‫צו ס'איז‬ ‫קומט‬ ‫אים‬ ‫געלעגן‬ ‫אליין‬ ‫טאטן ווי‬ ‫וואס‬ ‫איז‬ ‫האבן‬ ‫זייןדו‬ ‫חסד‬ ‫אבינו‬ ‫הדיבור‬ ‫זיין‬ ‫פוןצו‬ ‫יצחקזיי‬ ‫וויפיל‬ ‫ממילא‪,‬כח‬ ‫וואס‬ ‫גמורה‬ ‫שכינה ביי דעם‬ ‫קשר‬ ‫"איך בין מקנא‬ ‫החלטהא פגם‬ ‫איידעם"‪,‬מיט א‬ ‫אוןגילוי‬ ‫דעם‬ ‫מהות‬ ‫בית המקדש איז געווען א טוסט"‪.‬‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫פייניגט‬ ‫מציאות‬ ‫וואס‬‫גאנצן‬ ‫"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫דיין גוטן‬ ‫חיה‬ ‫בעצמם"‬‫שלעכטע‬ ‫דעם‬ ‫משנה‬ ‫החיבור‬ ‫א‬ ‫ס'איזאיז‬ ‫חיה‪.‬אמצב‬ ‫איד‬ ‫נישטפון‬ ‫הוא‬ ‫הרעות‬‫שםמויל‪,‬‬ ‫קיינמאל‬ ‫איידל‬ ‫"אבל‬ ‫האט‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫ממילא‪ ,‬א מענטש וואס האט אן‬ ‫וואס‬ ‫דער שינוי דארף פארקומען אינעם רצון‪ .‬א איד‬ ‫אכציג‬ ‫און‬ ‫פיר‬ ‫פון‬ ‫פ‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫פ‬ ‫י‬‫ר‬ ‫חברים‪.‬‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫זיך דער אלטער‬ ‫מ'האט אז‬ ‫אויבגעוואלט‬ ‫אוןהאב‬ ‫בתחתונים‪,‬איך‬ ‫מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫מענטש‪.‬‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫ווען‬ ‫ערגער‬ ‫אסאך‬ ‫נשמה‪ ,‬איז‬ ‫מענטש‪.‬‬ ‫פונעם‬ ‫אן ערליך מויל‪ ,‬קומט אויס אז רוב שעות פונעם‬ ‫איזרצון‬‫אמת'ן‬ ‫אן‬ ‫מיט‬ ‫געקומען‬ ‫מיט‬ ‫מקנא‬ ‫איז‬ ‫וואס‬ ‫דיך‬ ‫החלטה‬ ‫בין‬ ‫"איך‬ ‫די‬ ‫אט‬ ‫בחור"‪,‬‬ ‫געברענגט‬ ‫גוטן‬ ‫דיין‬ ‫פאר‬ ‫ברידער‪.‬‬ ‫זיי‬ ‫זענען‬ ‫בעסער‪,‬‬ ‫ממילא‬ ‫זייןאון‬ ‫מאמען‪,‬‬‫וועלן‬ ‫געטוישט צו‬ ‫הקדושה‪.‬‬ ‫שלימות‬ ‫האט זיך‬ ‫גידניזעג וואס זיין רצון‬ ‫געזינדיגט‪,‬‬ ‫פגם פונעם גוף‪ .‬וויבאלד אז דער גוף זינדיגט‬ ‫עסא‬ ‫האט‬ ‫דרייפוןעבירות‬ ‫פון די‬ ‫פון איינע‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫שינוי‬ ‫זייןמיט‬ ‫וועלט‬ ‫דערנזהר‬ ‫זאל אגיין‬ ‫נאווארדאק‬ ‫בין דיך מקנא מיט‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫נישט צו‬ ‫מענטש‬ ‫דארף‬ ‫דערפאר‬ ‫טאג‪ ,‬דרייצן‪-‬פערצן שעה א טאג‪ ,‬אויב נישט‬ ‫חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫מקנא‬ ‫יותר‬‫דיך‬ ‫"לפיכך‬ ‫בין‬ ‫"איך‬ ‫לערנסט"‪,‬‬ ‫דו‬ ‫פלייסיג‬ ‫ווי‬ ‫קנאה‬ ‫זעלבער‬ ‫דער‬ ‫ביי‬ ‫טאטן‪,‬‬ ‫זעלבן‬ ‫זיך‬ ‫דעם‬ ‫האט‬‫ביי‬ ‫מהות‬ ‫געווארן‬ ‫גאנצער‬ ‫זיין‬ ‫אז‬ ‫בעצם‬ ‫הייסט עס‬ ‫מקדש‬ ‫האטאיז‬ ‫נשמהדאס‬ ‫אייבערשטן‪,‬‬ ‫שעכטן פאר'ן‬ ‫אוועקגעגאנגען‪ .‬אים צו‬‫אוועקצושטעלן‬ ‫רצון‬ ‫פנימיות'דיגן‬ ‫עכטן‬ ‫איזצי פון רשעים‬ ‫שכינה‬ ‫טומאה אז די‬ ‫אזאאןקיין‬ ‫רעדןמיט‬ ‫דיבורים‪,‬און זיגמור‪,‬‬ ‫זינדיגט‬ ‫דורךמקנא‬ ‫אונז‪.‬‬ ‫אבער אז די‬ ‫"‪" ,‬איך בין דיך‬ ‫פארשטענדליך‪,‬‬ ‫געווארן ביי דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‬ ‫ביים גוטע‬ ‫שוין ער‬ ‫האלט זירעדט‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך מקנא‬ ‫חתונה האבן‬ ‫זעכצן‪-‬זיבעצן שעה‪,‬‬ ‫ענדליך‬ ‫ילדנע‬ ‫גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫א‬ ‫אסאך‬ ‫ס'איז‬ ‫נייעס‪,‬‬ ‫שלעכטע‬ ‫פון‬ ‫געטוישט‪.‬‬ ‫לעולם ועד‪.‬‬ ‫זאך‪.‬הגוף‬‫פאר‬ ‫בקדושת‬ ‫פלאץ‬ ‫איך‬ ‫יצחק אבינו‬ ‫איד‪,‬‬ ‫"ר'‬ ‫געווען‬ ‫זאגן‪,‬‬ ‫אים‬ ‫און‬ ‫יענעם‬ ‫צו‬ ‫כדי לבןכוללים ‪ -‬הגם ער גייט עס נישט אויפשטעלן‪ ,‬ער קען עס‬ ‫געבוירן‬ ‫זענען‬ ‫זיי‬ ‫אז‬ ‫צוגעפירט‬ ‫האט‬ ‫באשעפער‬ ‫ווערן‬ ‫נתבייש‬ ‫זאל‬ ‫אזהא צווייטער‬ ‫פארשטייט‬ ‫יעדער‬ ‫נאטירליכע‬ ‫נישט קיין‬ ‫ווארט‬ ‫יעדעס‬ ‫דיבורים‪.‬‬ ‫הייליגע‬ ‫און‬ ‫אפגעהיטענע‬ ‫רמיםט‬ ‫איד‪ ,‬איך אליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫פאר‬ ‫פלאץ‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫צוגיין און א גרעסערער סארט‬ ‫מ'זאל קשר‬ ‫שטערקערער‬ ‫געווען אן‬ ‫רעדן‪,‬‬ ‫שוין‬ ‫נישט‬ ‫איז‬ ‫מ'דארף‬ ‫דערהמקדש‬ ‫חטא‪.‬‬ ‫וואסבית‬ ‫בייםגעטון א‬ ‫צווייטן‬ ‫וואס האבן‬ ‫יעקב‪,‬‬ ‫חתן‬ ‫איר‬ ‫פון‬ ‫סימנים‬ ‫באקומען‬ ‫האט‬ ‫א‬ ‫אב‬ ‫מענטש קוקט עפעס וואס טויג‬ ‫באהבתא רעים‪:‬‬ ‫פשוט'ער‬ ‫אוןזיין אז ווען‬ ‫מרבה‬ ‫געלט‬ ‫קייןצו‬ ‫קנאה‬ ‫נישט‬ ‫האט‬ ‫ער‬ ‫אויפשטעלן‪,‬‬ ‫נישט א פרט‬ ‫עסס'איז‬ ‫ברודער‪ ,‬נאר‬ ‫זייןדאך ברודער'ס‬ ‫נישט‬ ‫מיר‬ ‫טארן‬ ‫אודאי‬ ‫און‬ ‫אויבן‬ ‫רעקארדירט‬ ‫ווערט‬ ‫זאגט‬ ‫איד‬ ‫א‬ ‫וואס‬ ‫ט םיא לאז‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫א שינוי אינעם רצון טוישט‬ ‫רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫פארשעמט ווערן‪ .‬און אודאי טארן מיר נישט זיין‬ ‫דערגרייכןרעים‬ ‫זיך פון אונז‬ ‫איינער‬ ‫יעדער‬ ‫חטאים‬ ‫קיין‬ ‫גילוינישט‬ ‫רשעים‪,‬‬ ‫חטא פון‬ ‫זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן נישט קיין‬ ‫צוויי חברים‪,‬‬ ‫דער חטא ווי אויב דער‬ ‫ס'האנדלט‬ ‫קלענערער‬ ‫קען מיט‬ ‫ווען‬ ‫גוט‬ ‫עס א‬ ‫דאס‬ ‫אהבה‬ ‫עפעס‬ ‫דעם און‬ ‫טון איז‬ ‫אנשטאטגעווען‬ ‫אז נישט‪,‬‬ ‫איז נישט‬ ‫איז‬ ‫מטרה‬ ‫שכינה‬ ‫מ'זאל‬ ‫די‬ ‫אבער‬ ‫ווערןדיזיין‬ ‫דעם‪,‬‬ ‫פאר‬ ‫בחינה‪,‬‬ ‫אלט‬‫אנדערע צו‬ ‫געטון‬ ‫צו‬ ‫שוין‬ ‫גארנישט‬ ‫איז‬ ‫ער‬ ‫האט‬ ‫די‬ ‫נאך‬‫ברודער‬ ‫ארויפקומען‬ ‫וועט דער‬ ‫נישט‬ ‫ער‬ ‫זאל‬ ‫ווען‬ ‫צווייטער‬ ‫און‬ ‫הימל‪,‬‬ ‫א‬ ‫כדי‬ ‫אין‬ ‫זיך‪,‬‬ ‫פוןאל‬ ‫עבןא ה‬ ‫פעס גוט מיט דער‬ ‫דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫אוועקצוגעבן פון זיך‪ ,‬כדי א צווייטער זאל נישט‬ ‫נעמען דעם שופר אין דער‬ ‫ווען מיר‬ ‫השנה‪.‬‬ ‫ל)ראש און‬ ‫געשטאנען‬ ‫קיינעם‪,‬‬ ‫פוןאיז‬ ‫המקדש‬ ‫חטאים‬ ‫בית‬ ‫קיין‬‫דער‬ ‫נישט‬ ‫אראבער‪ ,‬און‬ ‫געטוןגרויס‪,‬‬ ‫אדער דיאזוי‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט פון‬ ‫נ‬ ‫דעם מהות פונעם מענטש‬ ‫ידידים‪.‬‬ ‫דערצו‪.‬‬‫עפעסעכטע‬ ‫דערויףרחלער זאל‬ ‫געארבעט‬ ‫נארטאהשער רבי זכרונו‬ ‫עצמות זיך‬ ‫קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫דער‬ ‫קנאה"‪,‬‬ ‫עצמותאדער‬ ‫"רקבאלימלך‬ ‫שינוי"‪ .‬ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬רבי ר'‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫דורכגיין אן‬ ‫זיבעצן‬ ‫האבן‬ ‫ער‬ ‫וועט‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫באקומען‬ ‫צו‬ ‫כדי‬ ‫נאר‬ ‫נעכט‬ ‫צוואנציג‪,‬‬ ‫גרייט‬ ‫זיין‬ ‫אזויפיל‬ ‫און‬ ‫מ'דארף‬ ‫לבן‬ ‫הונדערט‬ ‫פאר‬ ‫ווייט‬ ‫ווי‬ ‫דעם‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫פון‬ ‫ל‬ ‫ב‬ ‫ןן‬ ‫לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט‬ ‫עשרת ימי תשובה‪ ,‬קענען‬ ‫פון השנה‪ ,‬אדער‬ ‫אויפפרעסןראש‬ ‫דערפאר האנט‬ ‫ווען‬ ‫אפילו‬ ‫שמוץ‪,‬‬ ‫און‬ ‫חטאים‬ ‫פון‬ ‫רעדן‬ ‫ווייל‬ ‫דער פסוק‬ ‫נישט‪.‬‬ ‫זאגט‬ ‫דערפארטויג‬ ‫עפעס וואס‬ ‫ווי‬ ‫אינעווייניג‪ ,‬אז‬ ‫פירט קוקן‬ ‫אויס‬ ‫ערחלילה‬ ‫לברכה זאל‬ ‫ישראל‪.‬אונז‬ ‫קנאה זאל‬ ‫האחדות פון כלל‬ ‫קיינמאל נישט‬ ‫מיט'ן כח‬ ‫האבן‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיינאר‬ ‫איז‬ ‫מויל‬ ‫דאס‬ ‫וואס‬ ‫טאג‬ ‫רחל‪ ,‬דארפן‬‫א‬ ‫שעה‬ ‫אכצן‬ ‫פארפון‬ ‫אדער‬ ‫אפדי קינדער‬ ‫מיר‪,‬‬ ‫אוןו א ר‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬ ‫האב‬ ‫טעג‬ ‫"דריי‬ ‫אויסגעפירט‪,‬‬ ‫האטאיז‬ ‫חיים‬ ‫וועןחפץ‬ ‫דער‬ ‫ווי‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫ן פון‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫שבטים‪ .‬און מיר‪ ,‬די קינדער פון רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫הייליגער און‬ ‫גוטע רצונות‪,‬‬ ‫דורך די‬ ‫גוף‬ ‫אונזער‬ ‫הייליגן‬ ‫אחדות‪,‬פון‬ ‫דיבור‬ ‫מעלהדיא‬ ‫פארלוירן עס‬ ‫שמוץ‪,‬‬ ‫יענעמ'ס‬ ‫ס'איז‬ ‫ווייב‪.‬‬ ‫זוןאפונעם‬ ‫ו‬ ‫אסאך א‬ ‫און ס'איז‬ ‫גרויסערווייל‬ ‫די‬ ‫אז‬ ‫לאזן‬ ‫אז די‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫נישט‬ ‫ען‬ ‫אזא‬ ‫לאזן‬‫נישט אז‬ ‫"שלום‬ ‫ווייל‬ ‫קודם‬ ‫מיר מען‬ ‫פארוואס?‬ ‫דערזאל‬ ‫איז‬ ‫מצליח‪,‬‬ ‫גמור‪,‬‬ ‫וואס אזענען‬ ‫שינוי‬ ‫אים‬ ‫געווארן‬ ‫ביי‬ ‫פועל'ן‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין‬ ‫נישט האבן קיין‬ ‫צו‬ ‫גערעדט‪,‬‬ ‫ס'איז‬ ‫אים‬ ‫קייןזיי זאלן בכלל‬ ‫מיט‬ ‫איך‬ ‫זיין‬ ‫גערעדטוויאז‬ ‫אמאל געזען‬ ‫מעגליך‬ ‫איז‬ ‫חפץ חיים האט‬ ‫ס'האט נישט‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען נישט לאזן אז די‬ ‫אפגעהיטן‪,‬הייליגע‬ ‫אויפצושטעלן‬ ‫דער‬ ‫ט זוכה געוועןגעווען‬ ‫און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬ ‫לעבעדיג‪,‬‬ ‫בלייבן‬ ‫דיבורים‬ ‫די‬ ‫לעבט‪.‬‬ ‫וואס‬ ‫רע‬ ‫אלטן‬ ‫רחלמיט'ן‬ ‫טרעפן‬ ‫ס'איזוואס‬‫גמורים‬ ‫מעשיםאז‬ ‫מעשים טובים‪,‬‬ ‫זאל ידי‬ ‫צו על‬ ‫שכן‬ ‫מ'שפירט א כל‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫המקדש חרוב‬ ‫געשוויסטער‬ ‫צווייטער בית‬ ‫זאלביי‬ ‫ער אז‬ ‫הייסט‬ ‫פארשטייט אז‬ ‫צואון‬ ‫דערזמן זיך‬ ‫חתונה‬ ‫באשטימט א‬ ‫ס'קומט צו‬ ‫מוק'ס טאטע האט‬ ‫און אהבה‪,‬‬ ‫ידידות‬ ‫מען‬ ‫פארשטייט מער‬ ‫מענטשן‬ ‫מענטשןמיט‬ ‫אנדערע‬ ‫שטערקערער שלום‪,‬‬ ‫ו‬ ‫אנדערע‬ ‫זינדיגן‪,‬‬ ‫קנאה‬ ‫מענטש‬ ‫וועלטער‬ ‫דערפון און‬ ‫חשיבותווען‬ ‫מצד עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי געשוויסטער‬ ‫מענטש‪ .‬די‬ ‫די‬ ‫מ'טשעפעט א‬ ‫וועןפארשטיין‬ ‫עכט‬ ‫אפגערעדט‬ ‫דאס אז‬ ‫עצמם"‪.‬‬ ‫מצד‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה צו אנדערע מענטשן‬ ‫געשמועסט‬ ‫אים‬ ‫פון קעגן‬ ‫דעם‬ ‫זענען‬ ‫דיבורים וואס‬ ‫דערלייגט‬ ‫האט רחל נישט‬ ‫ייג האל פון לאה גייט נתבזה ווערן אויף א‬ ‫מיט‬ ‫האט‬ ‫ער‬ ‫און‬ ‫נאווארדאק‬ ‫למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫ערגער‪ .‬געטון לשם תשובה‪ ,‬כדי ממליך צו זיין דעם‬ ‫ווערן‬ ‫צוזה‬ ‫ואין‬ ‫להם‪,‬‬ ‫התחלה‬ ‫שהוא‬ ‫אופן‪,‬‬ ‫אחד‬ ‫שרעקליכן‬ ‫שיש להם אב‬ ‫ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער‬ ‫ווען‬ ‫פאר‬ ‫כוללים‬ ‫באשטייט"‪.‬‬ ‫גרינדן‬ ‫ווארט‬ ‫וועלן‬ ‫א‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫און‬ ‫גמור‬ ‫פארגייט‬ ‫רצון‬ ‫פאטש‬ ‫א‬ ‫האבן‬ ‫"א‬ ‫זאל‬ ‫זאגט‪,‬‬ ‫אנדערע‪.‬דאס אלעס איז מקדש אונזערע גופים‪,‬‬ ‫נדערע‪ .‬זצ"ל‪.‬‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר‬ ‫רק מצד‬ ‫לאה זאל‬ ‫שעה‬ ‫אז צייט‬ ‫אריבערזיבעצן‬ ‫צופיל‬ ‫חשיבות‪,‬‬ ‫ס'איז‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫סימנים‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫ממילא גיט זי איר איבער דיהאח‬ ‫צייט‪ .‬ווען‬ ‫לאנגע א‬ ‫דאס איז‬ ‫ג אליממ זייער א‬ ‫ידידות מיט‬ ‫קשר פון‬ ‫זינדיגט‬ ‫דער גוף‬ ‫געבויט א‬ ‫ווען‬‫א‬ ‫האט‬ ‫מהר"ל‪ ,‬אז‬ ‫זיין‬ ‫מענטש וואס‬ ‫מעודד‬ ‫זאגט דער‬ ‫צווייטן‪,‬‬ ‫א‬ ‫זיין‬ ‫מכבדמיט‬ ‫צו‬ ‫חברים‪,‬וועלט‬ ‫אוועקגיין פון דער‬ ‫האח נקרא מצד התולדה‪ ,‬ואין שם האח רק מצד‬ ‫האחזאל‬ ‫כדי ער‬ ‫בלייבט‪.‬‬ ‫יונגעלייט‪,‬שם‬ ‫התולדה‪ ,‬ואין‬ ‫ווארט‬ ‫א‬ ‫נקרא מצד‬ ‫באקומען‬ ‫חפץ‬ ‫דער‬ ‫דערפאר‬ ‫האט‬ ‫געווארן‪,‬‬ ‫וועט‬ ‫ער‬ ‫פארטיג‬ ‫וואס‬‫נישט‬ ‫טאג‬ ‫זענען‬ ‫פונעם‬ ‫רביזייישכר‬ ‫פון און‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫אסאך מער‬ ‫הגוף‪,‬‬ ‫א‬ ‫זיין‬ ‫עבודת יששכר‪ ,‬פון רבי ישכר דוב מוואלברוז‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫א צו‬ ‫דאךער‬ ‫לייגט‬ ‫קדושת‬ ‫ווייטן‪ ,‬מעודד‬ ‫נאכדעם‬ ‫עכטע‬‫פוןנאר‬ ‫אן‬ ‫האבן‬ ‫קייןאון‬ ‫צווייטן‪.‬‬ ‫אז זייאזאלן‬ ‫שאיפה"‪.‬‬‫אזוי‪" :‬כי‬ ‫עסדער‬ ‫ערקלערטמיט‬‫דעם רצון און‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫ווערן‪ .‬ביי א ברודער‪ .‬און ער‬ ‫מוואלברוז‬ ‫פארשעמט‬ ‫נישט דוב‬ ‫שכר‪,‬טשינ‬ ‫אפ‬ ‫גוף‪.‬‬ ‫ס'איז‬ ‫ווייל‬ ‫אהבת‬ ‫חידוש‪,‬‬ ‫ענין‬ ‫נישט‬ ‫דעם‬ ‫עס‬‫איזאין‬ ‫מחזק זיין‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫אבערזיך‬ ‫מ'דארף‬ ‫אויף‬ ‫ער‬ ‫זמן‬ ‫אפגעהיטן‪.‬‬ ‫א‬ ‫נאכאמאל‬ ‫איז געווען‬ ‫באשטימען‬ ‫וויבאלד זיין דיבור‬ ‫צו‬ ‫געבעטן‬ ‫שכר‪,‬‬ ‫חיים‬ ‫קרבן‪.‬‬ ‫א‬ ‫אהבת‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫געהייליגט‬ ‫דעם ענין פון‬ ‫איז‬ ‫וואס‬ ‫בהמה‬ ‫א‬ ‫ווי‬ ‫מ'קען‬ ‫דיבור‪,‬‬ ‫א‬ ‫אויף‬ ‫זיין‬ ‫מפייס‬ ‫מ'קען‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון אהבת‬ ‫אין‬ ‫אויסגעשמועסט‬ ‫עס‬ ‫ווערט‬ ‫אזוי‬ ‫ר‪.‬‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין‬ ‫ווייל ער איז‬‫שלום‪,‬גשמי‪,‬‬ ‫אויךא דבר‬ ‫איז‬ ‫ברודער‬ ‫פאר'ן‬ ‫רחלשטערקער און נענטער ווי‬ ‫חיבור‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫חברער‬ ‫גוף איז‬ ‫דער‬ ‫נאטור‪.‬זמן‬ ‫אזאיז‬ ‫זיין‬ ‫איז‬ ‫בית דאס‬ ‫געווען‬ ‫געווען!‬ ‫נישט‬ ‫האט‬ ‫זענען‬ ‫דאס‬ ‫אזוי‬ ‫איז‬ ‫הרע‪.‬‬ ‫נאכאמאל‪.‬‬ ‫נפש‬ ‫לשון‬ ‫איבערמארגןקיין‬ ‫מסירות‬ ‫וואספארא‬ ‫גערעדט‬ ‫נישט‬ ‫און‬ ‫מארגן‪,‬‬ ‫האט‬ ‫פסאוו‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫‪ ,‬איז דער צוליב איין זאך‪ ,‬כדי נישט צו פארשעמען איר‬ ‫וואס‬ ‫זמן‬ ‫וואס‬ ‫דער‬ ‫המקדש‪,‬‬ ‫אינגאנצן‬ ‫איםפונעם‬ ‫געזאגט‬ ‫חורבן‬ ‫נישט‬ ‫ס'איזאיז‬ ‫מענטש‬ ‫כאילו‬ ‫אויסמעקןפון א‬ ‫נישטדי שאיפה‬ ‫עס בלויז‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪ ,‬איז דער זמן וואס‬ ‫איר‬ ‫פארשעמען‬ ‫צו‬ ‫נישט‬ ‫כדי‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫אויף די‬ ‫הייבטדאך‬ ‫טאטן‪.‬‬ ‫איז‬ ‫נשמה‬ ‫זעלבן‬ ‫התחזקות‬ ‫פונעם‬ ‫אבער די‬ ‫זאך‪.‬יעדע‬ ‫במציאות‬ ‫רצון און‬ ‫געמיינע‬ ‫וואסאדאך‬ ‫יעדער‬ ‫ס'הייבטטעגס'איז‬ ‫אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫ענטפער‬ ‫וויכטיגן‬ ‫דער‬ ‫אוועקגעגעבןא‬ ‫געפירט‬ ‫אז‬ ‫האט‬ ‫חייםער‬ ‫חפץפה‪.‬‬ ‫דער‬ ‫וואס‬ ‫אד טאה דריי טעג‬ ‫מיר טרויערן אויפ'ן‬ ‫אויפ'ן‬ ‫טרויערן‬ ‫מיר‬ ‫און‬ ‫לעבעדיגעאופן‪,‬‬ ‫מורא'דיגן‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫די‬ ‫איןאיז‬ ‫וואס‬ ‫יעצט‬ ‫זאך‬ ‫איז אא‬ ‫דאסאויף‬ ‫לטובה‬ ‫חתן אוןמשנה‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫גוטס‪.‬‬ ‫איר‬ ‫גערעדט‬ ‫האט‬ ‫יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אויפ'ן‬ ‫בלויז‬ ‫ניבול‬ ‫נישט‬ ‫קיין‬ ‫דא‬ ‫טנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫גערעדט‬ ‫האט‬ ‫אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫בעסער‬ ‫החלטה צו זיין‬ ‫וואסיעדע‬ ‫שמים‪.‬‬ ‫היראתזאך‬ ‫דינקודת‬ ‫אהבת‬ ‫(נתיב‬ ‫עולם‬ ‫נתיבות‬ ‫האלט‬‫אין‬ ‫מהר"ל‬ ‫מהר"ל‬ ‫דער‬ ‫דער‬ ‫חבר?‬ ‫זיין‬ ‫אדער‬ ‫ברודער‬ ‫זיין‬ ‫נתקדש געווארן אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫דערפאר‪ ,‬אז‬ ‫ס'איז דא‪.‬‬ ‫הייליגסטע‬ ‫מציאות‪.‬‬ ‫נייעם‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט‬ ‫א‬ ‫צו‬ ‫שמים‬ ‫יראת‬ ‫זיין‬ ‫אויף‬ ‫נאר‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫אנדערן‬ ‫איד‪.‬‬ ‫נאווארדאק‪.‬‬ ‫קיין‬ ‫אן‬ ‫טון‬‫געווען‬ ‫דארפן‬ ‫פון‬ ‫מצער‬ ‫אלטן‬ ‫יעצט‬ ‫נישט‬ ‫מיט'ן‬ ‫וועט‬ ‫האט‬ ‫שמועסזי‬ ‫ער‬ ‫י טעוו יז‬ ‫אמאל געווען און ס'לאזט א געוויסן רושם‪.‬‬ ‫ן כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫פרקאא')‬ ‫נענטער צו‬ ‫ווער איז רעים‬ ‫מינוט‪ ,‬דער‬ ‫טראכטן א‬ ‫נצחיות פון כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫וועגןשינוי‬ ‫ערגער‪.‬אים א‬‫ס'מאכט אין‬ ‫איז עס‬ ‫נשמהאון‬ ‫מענטש‬ ‫דער‬ ‫מיטדעם‬ ‫ברענגט א מורא'דיגע זאך‪ :‬אין הייבט‬ ‫מ'זינדיגטאויף‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א מענטש‪,‬‬ ‫אין‬ ‫בחור‬ ‫בעסטן‬ ‫דעם‬ ‫אוועקגעגעבן‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫ז‬‫טאה י‬ ‫איזעולהרצוןנאר צוליב א מיט אהבת חינם‬ ‫ווי‬ ‫ערגער‬ ‫דיבור‬ ‫דערוועגן‬ ‫צוויי‬ ‫זאגטוויסן‬ ‫רעדן‬ ‫נייגעריג צו‬ ‫מ'קען‬ ‫דאך אז‬ ‫זייער‬ ‫מיט'ן‬‫זאגט‬ ‫געווען‬ ‫איזחיים‬ ‫שייכות‬ ‫זון א‬ ‫חפץ‬ ‫האבן‬ ‫געווען צודער‬ ‫דער‬ ‫מוותר‬ ‫יצחק אבינו איז‬ ‫פנימיות'דיגע מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫ומפתה‪.‬‬ ‫זי האט‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫נישטאקיין‬ ‫איז‬ ‫קשר‬ ‫געבוירענער‬ ‫זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫איינע א‬ ‫מהר"לדיא פלא פון‬ ‫אונסשמים‬ ‫מערווייראת‬ ‫ערגער‬ ‫וואסרעהאט‬ ‫מענטש שם‬‫מוציא‬ ‫איזא‬ ‫דעם‬ ‫שבת‬ ‫מוצאי‬ ‫פסוקים וואס מ'זאגט‬ ‫פון די‬ ‫ט קיין‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין פנימיות'דיגע‬ ‫איז אן‬ ‫גמור‪.‬‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫ערפון‬ ‫מאמע‬ ‫דעם‬ ‫טאטן‬ ‫וועט‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫זיין‬ ‫ממילא‬ ‫צו‬ ‫געפרעגט‬‫אויפגעגעבן‬ ‫מינוט‪,‬‬ ‫ער‬ ‫א‬ ‫האט‬ ‫אין‬ ‫האט‬‫זיך‪,‬‬ ‫דיבורים‬ ‫זי‬ ‫וועלט‪.‬‬ ‫ס'האנדלט‬ ‫הונדערט‬ ‫וואס‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫יז ‪.‬טלע‬ ‫געבוירן געווארן (אויב דער‬ ‫מיט וועלכן מ'איז‬ ‫בקדושת‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום דער‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫י"ב בני‬ ‫אלע געמיינע‬ ‫געווארן זיין‬ ‫פון ב"י חפץ‬ ‫מעבש‬ ‫(אויבדידער‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויב דער‬ ‫דיבורמיט‬ ‫מיטנעמען‬ ‫דאס‬ ‫וועטאז‬ ‫זאל ער‬ ‫מענטש‪ ,‬און‬ ‫אנדערער‬ ‫ישראל‪.‬‬ ‫כלל‬ ‫פון‬ ‫מאמע‬ ‫מיטזיין די‬ ‫קה‪ ,‬צו‬ ‫שבטי‬ ‫ט‬ ‫מעשה‬ ‫אונזער‬ ‫מאמע פון אלע געמיינע בני עשו‪.‬‬ ‫העלפן‬ ‫באשעפער‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫לרחוק‪.‬‬ ‫מיט'ן‬ ‫וועט‬ ‫אויך‬ ‫ער‬ ‫נאכדעם‬ ‫געשמועסט‬‫וואס‬ ‫האסטו‬ ‫דיבורים‬ ‫וואס‬ ‫"טאטע‪,‬‬ ‫געוואלד‬ ‫חיים‪,‬א‬‫האבן‬ ‫צומאל זיין שטערקער ווי א קשר‬ ‫פארוואס‬ ‫פראגע‪,‬קען‬‫די חיבור‬ ‫אזא‬ ‫זיך‬ ‫שטעלט‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫לרחוק‬ ‫וועט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫עשו‪,‬‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫שוואכסטן‬ ‫דעם…ןוא‬ ‫קשר‬ ‫א‬ ‫טערקער ווי‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר‬ ‫צוריקגיין‬ ‫(פרשת נח)‬ ‫אהרןער וועט‬ ‫באקומען דעם שוואכסטן שידוך‪ ,‬עשו‪ ,‬און זי וועט‬ ‫אפילו אויב‬ ‫דער בית‬ ‫גאנץ יאר‪.‬‬ ‫ריכטיג‪.‬‬ ‫אויף א‬ ‫זיך זיין‬ ‫זאל‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫מ'זאלזיקודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫דעם?‬ ‫חפץ‬ ‫צוויי‬ ‫אנשטאטאז‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫דער‬ ‫אריינגיין‬ ‫אים‬ ‫באקומען‬ ‫האט‬ ‫ס'קען‬ ‫טעג?"‬ ‫שכר‪ .‬אויב‬ ‫דרייזי‬‫גייט‬ ‫באקומען וואס‬ ‫נאווארדאק‬ ‫דערויף‬ ‫און…‬ ‫פון‬ ‫אלטן‬ ‫וו‬ ‫איז געוואנדן אין אונז‪ ,‬און‬ ‫פרעמדע מענטשן‬ ‫זייןלרחוק" און ערשט נאכדעם צו‬ ‫"שלום‬ ‫וואלט קודם‬ ‫לכאורהשטייט‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫ואנדן אין דעם בעסטן שידוך וואס זי האט געהאט‪ ,‬גייט זי‬ ‫זימינוט‪,‬‬ ‫גייטא‬ ‫געהאט‪,‬‬ ‫האט‬‫חייםזיגייט‬ ‫שידוךג וואס‬ ‫טן‬ ‫און‬ ‫אונז‪,‬‬ ‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪ ,‬און‬ ‫און ער‬ ‫אהבה צו‬ ‫מויל‬ ‫פרנסה‪,‬‬ ‫מייןזיין‬ ‫זייןאז‬ ‫מרבה‬ ‫פארדינען‬ ‫דיבר"‪,‬‬ ‫צו פי ה'‬ ‫געדענקען‪ ,‬אז‬ ‫כדי"כי‬ ‫פסוק‬ ‫ארבעט‬ ‫לאמיר‬ ‫דער דעם‬ ‫טייטשט‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין‬ ‫געדארפט‬ ‫אנשטאט‬ ‫וועגן‬ ‫קרוב?‬ ‫אין‬ ‫קען‬ ‫בחור‪.‬‬ ‫אים‬ ‫פאר'ן‬ ‫דעמאלט‬‫מיט‬ ‫שלום‬ ‫ערגסטן‬ ‫געשמועסט‬ ‫דעם‬ ‫אין‬‫האב‬ ‫באקומען‬ ‫געזאגט‪" ,‬איך‬ ‫ווערטער‬ ‫הונדערט‬ ‫אב טיי‬ ‫זיין אז מרבה זיין אהבה צו‬ ‫געדענקען‪,‬‬ ‫געדארפט‬ ‫לאמיר‬ ‫וואלט‬ ‫לכאורה‬ ‫קרוב?‬ ‫פאר'ן‬ ‫שלום‬ ‫אנשטאט‬ ‫בחור‪.‬‬ ‫ערגסטן‬ ‫רבה זיין גייט‬ ‫דעם דעם‬ ‫ומען םעד‬ ‫אהבה צו‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין אהבה צו‬ ‫המדרש א‬ ‫תפקיד פון‬ ‫באקומען דעם ערגסטן בחור‪ .‬אנשטאט‬‫דער בית‬ ‫פארברענגען אין‬ ‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪ ,‬און‬ ‫הוא‪ .‬דאס איז‬ ‫קענען‬‫נישטברוך‬ ‫וועט גאט‬ ‫אז ביי דער עקידה איז ער רעדט‬ ‫נתיב הלשון‪ ,‬אז א דיבור‬ ‫שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם‬ ‫אבינו‬ ‫נאכדעם‬‫זאגט אין‬ ‫יצחק‬ ‫ערשט‬ ‫און ביי‬ ‫מהר"ל‬ ‫מ'זעט‬ ‫"שלום זילרחוק"‬ ‫דער‬ ‫גייט‬ ‫יונגעלייט"‪.‬‬ ‫געהאט‪,‬‬ ‫קודם‬ ‫פוןזי כולל‬ ‫האט‬ ‫שטייט‬ ‫ווערטער!‬ ‫וואס‬ ‫‪204,000‬‬‫וויכטיגקייט‬ ‫שידוך‬ ‫אריינגיין‬ ‫און‬ ‫בעסטן‬ ‫שעה‬ ‫חשיבות‬ ‫דעם‬‫זיבעצן‬ ‫עב‬ ‫לקרוב און‬ ‫שלום‬ ‫קודםוויזאגן‬ ‫מ'זאל‬ ‫פראגע‪,‬אז‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫אבער‬ ‫אנדערש‪,‬‬ ‫ער‬ ‫וועט‬ ‫עסן‬ ‫לערנען‪,‬‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר‬ ‫שוין‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע פון כלל ישראל‪.‬‬ ‫געווארן מיר‬ ‫די זכיה‪ ,‬אז‬ ‫וועט‬ ‫און‬ ‫ער‬ ‫אונז געבן‬ ‫דאווענען‬ ‫מענטש‪.‬‬‫וועלכןזאל‬ ‫מיט'ן‬ ‫אנדערער‬ ‫באשעפער‬ ‫מויל‪.‬‬‫יאר‬ ‫אן‬ ‫גאנץ‬ ‫אונזער‬ ‫זיין‬ ‫און‬ ‫ארץ‬ ‫זאגט‪,‬‬ ‫פון‬ ‫רש"י‬ ‫ארויסגיין‬ ‫עולה‪,‬‬ ‫איז ערגער ווי א מעשה עבירה‪ .‬ווייל מ'זעט אין‬ ‫לרחוק ולקרוב"‪ .‬שטעלט זיך די פראגע‪ ,‬פארוואס‬ ‫געטארט‬ ‫שלום‬ ‫בקדושת‬ ‫פארוואס‬ ‫לרחוק‪.‬‬ ‫נישט‬ ‫"שלוםאונס‬ ‫אויך‬ ‫ער‬ ‫געווארן‬ ‫נאכדעם‬ ‫האט‬ ‫דערמאנט‪ ,‬אז אן‬ ‫די‬ ‫נתקדש‬ ‫זיך‬ ‫דערפאר‬ ‫ווערט דער תורה‬ ‫שטעלט‬‫וועט‬ ‫יעדער‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬‫מיט אהבת חינם‬ ‫חתונה‪,‬‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫אז‬ ‫עשו‪,‬‬ ‫ביי "ויתן לך"‪,‬‬ ‫היינט‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫לרחוק‬ ‫ס'איז א סך הכל פון גאר אסאך ווערטער‪,‬‬ ‫און‬ ‫דער‬ ‫בני‬ ‫אזויווי‬ ‫נאך‬ ‫געמיינע‬ ‫שוואכסטן‬ ‫כולל‬ ‫דעם? זי‬ ‫געווען‬ ‫אלע‬ ‫אין‬ ‫ישראל‪.‬‬ ‫דעם‬ ‫געגאנגען‬ ‫פון‬ ‫אנשטאט‬ ‫נאכנישט‬ ‫כלל‬ ‫מאמע‬ ‫באקומען‬‫איז‬ ‫איז‬ ‫פון‬ ‫די‬ ‫זיבבאקומען‬ ‫דעמאלט‬ ‫יונגערמאן‬ ‫מאמע‬ ‫זיין‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫ז‬‫י‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ן‬ ‫ק‬ ‫צו‬ ‫גייט‬ ‫ד‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫סעמ‬ ‫קה‪,‬‬ ‫מ‬ ‫(אויב דער‬ ‫געבוירן‬ ‫מ'איז‬ ‫דערמיט‬ ‫ומפתה באצאלט נאר‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫זייער אסאך גוטע דיבורים יעדן איינציגן טאג‪.‬‬ ‫ה‪ ,‬אריין‬ ‫אנדערש‪,‬‬ ‫שלאפןעולם‬ ‫וועט‬ ‫ער‬ ‫אנדערש‪,‬‬ ‫טרינקען‬ ‫וועטאן אדון‬ ‫שםלאמיר ער‬ ‫פארוואס‬ ‫אריה‪,‬‬ ‫גור‬ ‫אין‬ ‫שבת א‬ ‫מהר"ל‬ ‫דער‬ ‫פרעגט‬ ‫ישראל‪.‬‬ ‫אלטן‬ ‫דעם‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫איבערצייגן‬ ‫געוואלט‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫מאמע‬‫האט‬ ‫חיים‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫חפץ‬ ‫צו‬ ‫דער‬ ‫אויפגעגעבן‬ ‫האט‬ ‫מוציאזאך‪.‬‬ ‫פלאאפון א‬ ‫מוצאיטאטן‪,‬‬ ‫מהר"ל‬ ‫מ'זאגט דער‬ ‫זאגט‬ ‫פסוקים וואס‬ ‫מ'דארף האבן זייער א גוטןאיינע פון די‬ ‫וועלט‪ .‬זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫דעם‬ ‫אויף קיין‬‫נישט‬ ‫מויל‬‫אונזעראיז‬‫אויף קשר‬ ‫געבוירענער‬ ‫זאלן זיין‬ ‫אבער‬ ‫איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת‬ ‫פאר'ן‬ ‫פופציג שקל‬ ‫צומיט'ן‬ ‫שייכות‬‫אקאונטענט‬ ‫דאסא‬ ‫האבן‬ ‫געווען צו‬ ‫האטווימוותר‬ ‫זי‬ ‫אה יז‬ ‫וועט זיין‬ ‫(פרשת זיין ראיה‬ ‫זאגטאנדערש‪,‬‬ ‫אלימלך זיין‬ ‫דיבור וועט‬ ‫זיין‬ ‫און‬ ‫מ'האט‬ ‫עולה?‬ ‫בקדושת‬ ‫קדוש‬ ‫אין‬ ‫זאך‪:‬‬ ‫געווארן א‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫איז איצחק‬ ‫ברענגט‬ ‫פאר‬‫א')‬ ‫איז‬ ‫פרק‬ ‫רעים‬ ‫וויכטיג‬ ‫און‬ ‫חשובדער‬ ‫נאווארדאקבחור אין‬ ‫דעם בעסטן‬ ‫ועקגעגעבןפון‬ ‫בחוקתי)‪ :‬וואס‬ ‫זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫ר'‬ ‫רבי‬ ‫דער‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫–‬ ‫אונס‬‫א‬ ‫צו‬ ‫ביי‬‫נענטער‬ ‫אז‬ ‫אויס‪,‬‬‫איז‬ ‫ווער‬ ‫קומט‬ ‫מינוט‪,‬‬ ‫הונדערט‪.‬‬ ‫א‬ ‫טראכטן‬ ‫באצאלט‬ ‫רע‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫פונעם‬ ‫ס'קומט‬ ‫מאמע‬ ‫וואס‬ ‫די‬ ‫זיין‬‫שכר‬ ‫צו‬ ‫צוזאמרעכענען דעם‬ ‫ישראל‪,‬‬ ‫כלל‬ ‫פון‬ ‫נצחיות‬ ‫קענען‬ ‫נ‬ ‫צ‬ ‫ח‬ ‫תוי‬ ‫אנדערש‬ ‫אהבת מ'האט אנשטאט דעם‬ ‫געשאכטן?‬ ‫נישט‬ ‫נתיבותדאך‬ ‫דער מהר"ל אין אים‬ ‫אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫יונגעלייט‪.‬‬ ‫צט דארפן טון אן‬ ‫געווארןאיז אן‬ ‫איזמענטש‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫דער‬ ‫שמים‬ ‫פה"? אז‬ ‫שבעליראת‬ ‫ווייל זיין‬ ‫"תורה‬ ‫אנדערש‪,‬‬ ‫הייסט‬ ‫מען האלט‬ ‫מהר"ל‬ ‫צאלט‬ ‫עבירה‪,‬דער‬ ‫זיין חבר?‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת‬ ‫מעשה‬ ‫אדער‬ ‫(נתיבא‬‫ברודער‬ ‫איז‬ ‫עולם‬ ‫וואס‬ ‫זיין‬ ‫בלויז ומפתה‬ ‫אלעס א‬ ‫דאסקען זיין‬ ‫אייבערשטער‬ ‫נאר דער‬ ‫זיך דערפאר‪.‬‬ ‫אויפ'ן‬ ‫למפרע‬ ‫דאךהדבר‬ ‫געשאכטן דעם איל און ס'איז הוברר‬ ‫און‬ ‫–‬ ‫פאלק‬ ‫אייבערשטנ'ס‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ב‬ ‫רע‬ ‫טרויערן אן‬ ‫מיט‬ ‫ממילא‬ ‫אויף זיך‬ ‫וואס מיר‬ ‫אייבערשטן– און‬ ‫טאטן‪ .‬האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫די טעג‬ ‫דעםאויפ'ן מויל‬ ‫אין‬ ‫באלעבאס‬‫ממליך‬ ‫יעצט‬ ‫טאטן‪.‬‬ ‫איז‬ ‫און א‬ ‫ער‬ ‫זעלבן‬ ‫און‬ ‫אדון‬ ‫פונעםא‬ ‫רע‬ ‫חבר‪ .‬ביי‬ ‫במציאות‬ ‫שם‬ ‫מוציאזיין‬ ‫בייאיז –‬ ‫דעם‬ ‫מ'צאלט‬ ‫ענטפער אויף‬ ‫דערדעם וואס‬ ‫אז פון‬ ‫העלפט‬ ‫געפרעגט זיין‬ ‫מ'דארף‬ ‫וואס‬ ‫נישטאון‬ ‫שכר‬ ‫צעמישט‬ ‫גרויסן‬ ‫חתן און‬ ‫אזא‬ ‫געווען‬ ‫איזאיר‬ ‫פאר‬ ‫אוועקגעגעבן‬ ‫חשבון‬ ‫דער זון‬ ‫רואה‬ ‫ישט בלויז‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫ישועותזמן וואס‬ ‫איז דער‬ ‫המקדש‪,‬אלע‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫ענין פון אהבת‬ ‫דעם‬ ‫ממשיך זיין‬ ‫שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫פון אין‬ ‫ביתאיז‬ ‫זיין‬ ‫ער‬ ‫קענען‬ ‫אלע מחזק‬ ‫פונעם‬ ‫ווייל‬ ‫זיך‬ ‫מויל‬ ‫שלום‪,‬‬ ‫מ'דארף‬ ‫חורבן‬ ‫אונזער‬ ‫אמת‪.‬‬ ‫אויך‬ ‫וועט‬ ‫איז‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫אז די גאנצע זאך איז נאר געווען א טעות‪ ,‬וויבאלד‬ ‫און ברודער‬ ‫נענטער ווי‬ ‫פאר'ן‬ ‫שטערקער‬ ‫אז‬ ‫חיבור‬ ‫דער‬ ‫דיבור‪.‬‬ ‫איז‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט איןדער אייבערשטער האט געזאגט "והעלהו לעולה"‬ ‫חברא‬ ‫וואס איז‬ ‫איר‬ ‫פארשעמען‬ ‫האט‬ ‫צו‬ ‫אודאי‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן‪.‬‬ ‫נאווארדאק‬ ‫דאך‬ ‫צו‬ ‫זיך‬ ‫פון‬ ‫לוינט‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫כדי‬ ‫געווען! רחל‬ ‫אלטער‬‫נו‪,‬‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫איד‪.‬‬ ‫דער‬ ‫איין‬ ‫דעם‬ ‫צוליב‬ ‫טאטן‪ :‬איז דאס‬ ‫"טאטע‪,‬‬ ‫פאר‬ ‫געבן‬ ‫צ‬ ‫רא מסירות נפש‬ ‫ו‬ ‫ל‬ ‫טסעווש‬ ‫י‬‫ב‬ ‫א‬ ‫וועלט‪.‬‬ ‫יענער‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫ברכות‬ ‫ער צו‬ ‫מיט‬ ‫לייגט‬‫נאכדעםאידן‪,‬‬‫פאר‬ ‫אזוי‪" :‬כי‬‫און נאר‬ ‫עס‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער א צווייטן‪.‬‬ ‫אויפצושטעלן א כולל? דו גייסט עפענען‬ ‫דען געלט‬ ‫ייגט ער צו נישט‬ ‫די‬ ‫אז‬ ‫ערקלערט אז‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫אויס‬ ‫דאך‬ ‫קומט‬ ‫דעםסיבה‬ ‫לויט‬ ‫"שחטהו"?‬ ‫נישטמהר"ל איז‬ ‫דיבור‪.‬פון רבי ישכר דוב מוואלברוזאון דער‬ ‫אויפ'ן‬ ‫ארבעטן‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫שעמטב‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב"‪,‬‬ ‫פארשעמט ווערן‪.‬‬ ‫דער‬ ‫דערצו‪,‬‬ ‫מסביר די‬ ‫יששכר‪,‬‬ ‫עבודת‬ ‫ע‬ ‫י תדו‬ ‫זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫ידידותצו‬ ‫חברים‪,‬פוןמכבד‬ ‫•••‬ ‫א כולל? ווער גייט דא עפענען א כולל? ווער האט דא‬ ‫א ווארט איז א‬ ‫מיט‬ ‫קשר‬ ‫א‬ ‫געבויט‬‫מצד‬ ‫האט‬ ‫רק‬ ‫עולה‬ ‫וואס‬ ‫האח‬ ‫אלספגם‬ ‫מענטש‬ ‫שם‬ ‫יצחק דער‬ ‫ואין‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫זאך‪,‬געווען‬ ‫מקדש‬ ‫מצד‬ ‫נקרא‬ ‫וואס מ'האט‬ ‫האח‬ ‫הזמנה‬ ‫זאל‬ ‫לאה‬ ‫אז‬ ‫סימנים‬ ‫די‬ ‫איבער‬ ‫איר‬ ‫"ואילו פינו מלא שירה כים"‪ ,‬אויב מיר וועלן‬ ‫ממילא איז‬ ‫גשמיות'דיגע‬ ‫איז א‬ ‫גוף‬ ‫ט זי ‪.‬ל‬ ‫קשר פון ידידות‬ ‫ממילאמיט‬ ‫מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט‬ ‫גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל‬ ‫פרעמדער פאר אנדערע‪.‬‬ ‫און פארגינען‬ ‫צווייטן‪,‬‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫ז‬‫צ‬ ‫"‬ ‫א‬ ‫–‬ ‫רחוק‬ ‫א‬ ‫פון‬ ‫זה‬ ‫זיך‬ ‫ואין‬ ‫ס'רעדט‬ ‫להם‪,‬‬ ‫התחלה‬ ‫ווען‬ ‫שהוא‬ ‫אחד‬ ‫אב‬ ‫להם‬ ‫שיש‬ ‫געלט אוועקצושטעלן אזא פראיעקט?"‬ ‫איז אפהיטן אונזער מויל אז ס'זאל גארנישט זיין דארט‬ ‫חוק – א לאה גייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬ ‫פרעמדער‬ ‫חלק‬ ‫פארוואס‬‫וואס איז א‬ ‫דעמאלט‬ ‫בטעות‪,‬דיבור‪,‬‬ ‫ווי ביים‬ ‫געווען‬ ‫לכאורהגרויס‬ ‫נישט אזוי‬ ‫איז‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער‬ ‫נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬ ‫לעבעדיגע זאך‬ ‫מענטשן‬‫אנוחודש‬ ‫דעם‬ ‫אין"אין‬ ‫אנדערע‬ ‫אז‬ ‫העלפןצו‬‫קנאה‬ ‫אייבערשטער‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫מ'שפירט א‬ ‫צוםאון‬ ‫ידידות‬‫דער‬ ‫ווען‬ ‫זאל‬ ‫מער‬ ‫געשוויסטערמיט‬ ‫פוןשלום‪,‬‬ ‫שטערקערער‬ ‫דערביי‬ ‫עולה?אז‬‫הייסט‬ ‫קדושת‬ ‫דאס‬ ‫דער‬ ‫עצמם"‪.‬‬ ‫נפש‪.‬מיט‬ ‫געבליבן‬ ‫פונעםמצד‬ ‫מיט דעם‬ ‫המקדשער‬ ‫דערלייגט פון‬ ‫געענטפערט‬ ‫האט רחל נישט‬ ‫למעשה‬ ‫עמל‬ ‫דעמאלט‬ ‫אויבערשטן‪,‬‬ ‫שירה‬ ‫אויסער‬ ‫נשמה‪,‬‬ ‫פון‬ ‫קומט‬ ‫דיבור‬ ‫דער‬ ‫חפץאזחיים צווייטער‬ ‫פארשטייט‬ ‫דער‬ ‫אים‬ ‫האטרחל‬ ‫צו דער חתונה און‬ ‫ר ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט מער ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב געווארן‪.‬‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫חרוב‬ ‫בית‬ ‫זאלן‬ ‫מיר‬ ‫כיתה‪,‬‬ ‫א‬ ‫ארויפגיין‬ ‫א‬ ‫טאקע‬ ‫אסאך‬ ‫מיר‬ ‫ס'איז‬ ‫זאלן‬ ‫ווייל‬‫תשרי‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫"שלום‬ ‫קודם‬ ‫הייליגע‬ ‫אויפצושטעלן‬ ‫נאווארדאק האט‬ ‫געווען‬ ‫זוכה‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫ה יז‬ ‫אז די‬ ‫לאזן‬ ‫נישט‬ ‫מען‬ ‫זאל‬ ‫מצליח‪,‬‬ ‫מספיקים להודות"‪ ,‬וועלן מיר נישט קענען ענדיגן‬ ‫זענען‬ ‫וואס‬ ‫האבן קיין‬ ‫רעדט‪ .‬א‬ ‫בכלל נישט‬ ‫וואספונעם‬ ‫די הגוף‬ ‫זאלן‬ ‫איז‬ ‫נשמה‬ ‫אז זיי‬ ‫די מעגליך‬ ‫אחדות‪ ,‬די‬ ‫ממללא‪.‬‬ ‫רוח דער‬ ‫געווארןאיז‬ ‫פארלוירן דעם‬ ‫מורא'דיגע ווערטער‪" :‬דער סבא פוןווען ס'איז‬ ‫יל ס'איז אסאך א‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫קרבן‬ ‫קדושת‬ ‫דער‬ ‫איזאז די‬ ‫מהר"ל‪,‬‬ ‫זאגט‬ ‫ב‪..‬םי‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז דער‬ ‫און‬ ‫ה'‪,‬‬ ‫אינעווייניג‪ ,‬ווי‬‫עבודת‬ ‫אונזער‬ ‫ווייב‪.‬‬ ‫פאר א‬ ‫אויפפרעסן פון‬ ‫אין‬ ‫אונזאויף די פילע‬ ‫ווייטער‬ ‫פסוק‬ ‫דער‬‫און‬ ‫העכער‬ ‫זאגט‬ ‫קנאה זאל‬ ‫אנקומען‬ ‫דערפאר‬ ‫אז‬ ‫וואסנישט‬ ‫אויס‬ ‫קיינמאל‬ ‫פירט‬ ‫ער‬ ‫דארפן‬ ‫רחל‪,‬‬ ‫פון‬ ‫קינדער‬ ‫מיר געזאגט אז ער פילט אז ער האלט שוין ביים גיין‬‫די‬ ‫מיר‪,‬‬ ‫און‬ ‫שבטים‪.‬‬ ‫ש‬ ‫ב‬ ‫ט‬ ‫ברכות וואס‬ ‫אייבערשטן‬ ‫לויבן דעם‬ ‫שכל און‬ ‫האבן רצון‬ ‫איזזיידורכ'ן‬ ‫פונעם‬ ‫וויבאלד‬ ‫דיבור‬ ‫קשר‪,‬‬ ‫דורכ'ןדער‬ ‫אז‬‫אינערליכן‬ ‫דעם‬ ‫ראיה צו‬ ‫פסוק‬ ‫אר זאגט דער‬ ‫ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פסוק‬ ‫נאר‬ ‫שעכטן‪,‬‬ ‫דערפאר‬ ‫ישראל‪.‬‬ ‫נישט‬‫כלל‬ ‫ווערט‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון‬ ‫רחל ווי‬ ‫באקומען‬ ‫כדי צו‬ ‫פוןנאר‬ ‫נעכט‬ ‫זויפיל ךיז‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל‪ .‬דערפאר‬ ‫אויף נאר‬ ‫אייבערשטן‬ ‫זיין דעם‬ ‫צול)‬ ‫ממליךיד‪,‬‬ ‫ס'שטייטזיין‬ ‫זוכה‬ ‫זאלןאונז‬ ‫דערצו‪.‬ערמיר‬ ‫כד‪,‬גרייט פון‬ ‫זייןא‬ ‫אים‬ ‫מ'דארף‬ ‫קדושים ביי‬ ‫אויפבויען‬ ‫געוואלטווייט‬ ‫דעם‬ ‫איךאין‬ ‫האבפון‬ ‫לערנען‬ ‫וועלט‪,‬‬ ‫זיך‬‫דער‬ ‫רעל‬ ‫פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל‬ ‫קנאה"‪,‬‬‫מילי‬ ‫עצמות‬ ‫ומזוני‪ ,‬ובכל‬ ‫"רקב‬ ‫חיי‬ ‫בבני‬ ‫(משלי‬ ‫שענקען‪,‬‬ ‫וועט‬ ‫הגוף‪,‬‬ ‫עפעס‬ ‫יעדער‬ ‫קדושת‬ ‫וואס‬ ‫ידידים‪.‬‬ ‫געטון‬ ‫דעםדי‬ ‫און‬‫מאכט‬‫אדער‬ ‫דאס פון‬‫דערויףזען‬ ‫מען‬ ‫געשטאנען‬ ‫שעכטן‪,‬‬ ‫געארבעטקען‬‫נשמה‪,‬‬ ‫וועלן‬ ‫איז‬ ‫המקדש‬‫דערצו‬ ‫מ'האט‬ ‫און דער בית‬ ‫(פרק‬ ‫גרויס‪,‬‬ ‫פרשת אזוי‬ ‫זאגט‬ ‫מדרש‬ ‫דער‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬ ‫נישט‬ ‫זאל‬ ‫צווייטער‬ ‫כולל"‪.‬‬ ‫א‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫א‬ ‫כדי‬ ‫גרינדן‬ ‫געארבעט‬ ‫זיך‪,‬‬ ‫פון‬ ‫וועלן‬ ‫דאך‬ ‫אוועקצוגעבן‬ ‫צו‬ ‫שאיפה‬ ‫האט‬ ‫א‬ ‫און‬ ‫יעקב‬ ‫רצון‬ ‫רחל‪.‬‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫ע‬ ‫טאטק‬ ‫וצ‬ ‫מיטאדער‬ ‫גוטאויך‬ ‫עפעס נאר‬‫ראש השנה‪,‬‬ ‫נאר‬ ‫נישט‬ ‫תמיד‪ .‬אמת‪,‬‬ ‫מיט אן‬ ‫אונז‬ ‫דמיטבפון‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫מויל‪,‬‬ ‫געטוןא‬ ‫און‬ ‫גארגל‪,‬‬ ‫מיט א‬ ‫צונג‪,‬‬ ‫דעם טון‬ ‫אנשטאטרעים‬ ‫צוויי חברים‪,‬‬ ‫מ'זאל‬ ‫ווערן זיין‬ ‫ס'האנדלט זיך‬ ‫ס'איז‬ ‫צו‬‫וואס‬ ‫ווען‬ ‫נאכדעם‬ ‫אהבה‬ ‫גארנישט‬ ‫און‬ ‫האט‬ ‫בהמה‪,‬‬ ‫געווען‬ ‫מקדשא די‬ ‫ברודער‬ ‫נישט‬ ‫איז האט‬ ‫דער איז‬ ‫בעל חי‬ ‫דאסשכינה‬ ‫ז)‪" ,‬ולא יראה בך ערות דבר‪ ,‬ערות דיבור"‪ ,‬אויב‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי‬ ‫רעיםנישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬‫חברים‪ ,‬אים‬ ‫ון צוויי‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געווען‬ ‫זיין‬ ‫אהבה ווען ס'האנדלט זיך פון צוויי חברים‪ ,‬רעים‬ ‫נישט‬ ‫מיר‬ ‫טארן‬ ‫אודאי‬ ‫אוועקגעבן‬ ‫און‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫מיט'ן‬ ‫פארשעמט‬ ‫אויסנארן‬ ‫קענען‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ש‬ ‫שט‬ ‫ע‬ ‫דעםצוגיין‬ ‫דערהערן‬ ‫וועלןרעים‪:‬‬ ‫סארט מיר‬‫וואס‬ ‫זה זיין‬ ‫קנאהאוןצובזכות‬ ‫גאנץאיאר‪.‬‬ ‫זאל‬ ‫מ'זאל‬ ‫באהבת‬ ‫מרבה‬‫גרעסערער‬ ‫דעראון‬ ‫קשר‬ ‫וואס‬ ‫שעכטן‪.‬‬ ‫פרט‬ ‫שטערקערער‬ ‫טאקע‬ ‫ס'איז א‬ ‫מען עס‬ ‫אןנאר‬ ‫ברודער‪,‬‬ ‫דארף‬‫געווען‬ ‫געווארן‬ ‫ברודער'ס‬ ‫שוין‬ ‫נתקדש‬ ‫המקדש איז‬ ‫צווייטןזוןבית שוין‬ ‫האט דער‬ ‫לבן נישט"‪ ,‬ביים‬ ‫"אבער איך פארשטיי‬ ‫כדיאז א‬ ‫דייעקב‪,‬‬ ‫חתן‬ ‫סימנים פון איר‬ ‫מעןןיילא‬ ‫סארט‬ ‫גרעסערער‬ ‫שטערקערער קשר און א גרעסערער סארט‬ ‫נפלאה‪,‬‬ ‫במסירות‬ ‫שליט"א‬ ‫ווערן ומטיב לזולתו‪ ,‬מסור בלב ונפש לכל קדשי הקהילה ועומד לימין רבינו‬ ‫החשוב‪ ,‬טוב אבער דער עצם‬ ‫לידידנו‬‫טובזאל‬ ‫ברכת מזל‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫מירפאר‬ ‫פלאץ‬ ‫איךזאלן‬ ‫פנימיות‪,‬‬ ‫האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫"ר' איד‪,‬‬ ‫אונזער‬ ‫זאגן‪,‬‬ ‫זיין‬ ‫אים‬ ‫מטהר‬ ‫און‬ ‫און‬ ‫יענעם‬ ‫שופר‬ ‫צו‬ ‫קול‬ ‫געבוירן‬ ‫וואס‬ ‫הקדושה‬ ‫זענען‬ ‫זיי‬ ‫אז‬ ‫השפעת‬ ‫צוגעפירט‬ ‫די‬ ‫קדושה‪,‬‬ ‫האט‬ ‫באשעפער‬ ‫נתבייש‬ ‫צווייטער‬ ‫גורמים‬ ‫אליין‬ ‫יד‬ ‫ס'איזי " ואסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬ד וב ר א ב י ה‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז מ ו " ה י ש כ ר‬ ‫אלט‬ ‫שוין‬ ‫איז‬ ‫ער‬ ‫אז‬ ‫געזאגט‬ ‫געפרעגט‪" ,‬האסט דאך‬ ‫ר חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫‪.‬‬ ‫שלימה‬ ‫גאולה‬ ‫דער‬ ‫צו‬ ‫זיין‬ ‫זוכה‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫האבן‬ ‫חתונה‬ ‫אונז‪.‬‬ ‫דורך‬ ‫ביים‬ ‫שוין‬ ‫ד‬‫האלטרוזי‬ ‫ך‬ ‫א‬ ‫נו‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי‬ ‫לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך מקנא‬ ‫רעים מן האחים"‪,‬‬ ‫דו‬ ‫פלייסיג‬ ‫ווי‬ ‫קנאה‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫זעלבער‬ ‫רצון‬ ‫דער‬ ‫דער‬ ‫בלויז‬ ‫ביי‬ ‫טאטן‪,‬‬‫איז‬ ‫הבהמה‪,‬‬ ‫זעלבן‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫דעם‬ ‫לרג ל ש מ חת ה ו ל דת ב ת ו ל מ ז ל ט וב‬ ‫גוף‬ ‫דעם‬ ‫ביי‬ ‫הייליג‬ ‫געווארן‬ ‫מאכט‬ ‫און ער געזעגנט זיך שוין פון דער וועלט?"‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫געברענגט‬ ‫עס‬ ‫האט‬ ‫עבירות‬ ‫דריי‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫איינע‬ ‫ה חכ כח האחדות האט‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט‬ ‫שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫קול מתנהג בחסידות‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫נישט‬ ‫קיינמאל‬ ‫האט‬ ‫און אכציג וואס‬ ‫שכינההוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫הרעות‬‫והארות‬ ‫הערותשם‬ ‫וועלכע"אבל‬ ‫סיי א‬ ‫איזפאר‬ ‫אויך‬ ‫ביתגליון‪ ,‬ווי‬ ‫צו באקומען דעם‬ ‫פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫געמאכט מעצמם און‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין טוסט"‪.‬‬ ‫גילוי‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫געווען‬ ‫המקדש‬ ‫העג געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫הוראה של רבינו‪:‬‬ ‫להתקשר אל חדר‬ ‫עמאכט מעצמם און‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫‪845.777.6777‬‬ ‫בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫בחור‬ ‫א‬ ‫–‬ ‫יעקב‬ ‫קדוש‬ ‫קדושנו‬ ‫האבות‪,‬‬ ‫גאנצער ס'איז א‬ ‫דער אהבה‪.‬‬ ‫אנדערש‪ ,‬וויבאלד‬ ‫בייםאיז‬ ‫א חבר‬ ‫ענין ביי‬‫דעם –‬ ‫אימעיל צו‪:‬‬ ‫שיקט אן‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו קדוש יעקב – א בחור‬ ‫פנימיות'דיגער‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫ערשטן‬ ‫אזוי‪.‬‬ ‫מסביר‬ ‫איז ער‬ ‫‪718.851.2299‬‬ ‫‪Misnahegbachasidus@gmail.com‬‬ ‫ז א פנימיות'דיגער‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫פיזישעצוויי‬ ‫דאך אז‬ ‫אבינו‪,‬‬ ‫יעקב‬ ‫באקומען‬ ‫גייט‬ ‫זי‬ ‫אוסט אז‬ ‫עכטע‪,‬איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫אןזאל זיך‬ ‫מענטש‬‫זאך‪ ,‬אבערא ס'איז‬ ‫מיינטקיין‬ ‫מציאות פון פריינטשאפטנישט‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו‪,‬‬ ‫רופט‪:‬‬ ‫אדער‬ ‫ער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫און זיך‬ ‫צווישן צווייא צעטל‬ ‫פארבינדונג חיבור‪.‬‬ ‫אויסגעוועלט צו האבן א‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫מענטשן האבן‬ ‫המקדש?‬ ‫בית‬ ‫ערשטן‬ ‫ביים‬ ‫חורבן‬ ‫וואס‬ ‫גליקליכע‬ ‫די‬ ‫געווען‬ ‫איז‬ ‫ר רחל‬ ‫דרוקט ‪9‬‬ ‫מענטשן וואס איז‬ ‫רבינו‬ ‫וואס איז‬ ‫חדר‬‫מענטשן‬ ‫צו‬ ‫אז‬ ‫באזירטאאויף דעם‬ ‫א‬ ‫וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫‪347.378.9482‬‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫חמורות‬ ‫שלשד')‬ ‫די(פרק‬ ‫נצח צו‬ ‫איןמיט‬ ‫האבן‬ ‫חתונה‬ ‫לגדולה" און זי גייטדער‬ ‫מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫איד‪.‬‬ ‫אזויאיין‬ ‫קאנעקשאן'‪,‬פאר‬‫ווארט‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז זאך ווי‬ ‫פרעגט‪:‬‬ ‫ישראל‬ ‫מהר"ל‬ ‫רעד‬ ‫אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט‬ ‫צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫קען זיין‬ ‫קשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫'ווייערלעס‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫‪4‬‬ ‫ען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫ייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫ן‪.‬‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫נה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬