מתנהג בחסידות · Misnaheg Bechasidus — ראש השנה (2026-09-07)

בס"ד
גייען חתו בקעי :ןרעדנא ן'טימ רענייא ןבאה הנותח ןעייג שדקמה תיב רעטייווצ רעד זיא עקאט סאווראפ
ג .ןדנובראפ ןוא טנאנ ןייז לאז'מ
ג
און עשו .האל ןוא לחר טימ ןבאה הנותח ןעייג ושע ןוא השעמ א ןגעוו ,םנח תאנש בילוצ ןראוועג בורח
בס”ד אזא אד זיא'ס זא ןעמ טסייוו טנייה יוו טקנופ
לאה האט ןענאטשראפ טאה יז לייוו ,טנייוועג טאה האל ךיילגראפ א עקאט סע זיא ?אצמק רבו אצמק ןופ
ק
זייןמ ןבאה הנותח טייג יז ןוא "הלודגל לודגה" זא
יו"ל ע"י
מחזק טי אוןוצ זייןש יד מעודדשל איד.תורומח אייןסאוו פאר
ווארטרוג ן באזירטואויף דעם םאז
זא ך איזייוו' א יו זיילרע צווישןסעשייכותענאק א ',ןאשק דער פרעגט:ז ןעק יוז ןיי )
אז "הגדול
קהל נועם באה עד ןעוועג ם
דער מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט:
ווארט פאר איין איד .מעודד זיין און מחזק זיין דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז ווארט פאר איין איד .מעו
גוט א זאגן מוז איך פארשרייבן: זיך און צעטל א חיבור. אא האבןפ א ר ב צוי נ ד ו נ ג צ
אויסגעוועלט ו וי ש ן צ ו ו י
האבן י מ ע נ ט
מענטשן ש ן ווא ס א זי
עשו .אבע
+אלימלך
סאוו עכילקילג יד ןעוועג זיא לחר רעבא .ושע ?שדקמה תיב ןטשרע םייב ןברוח
א צעטל און זיך פארשרייבן :איך מוז זאגן א גוט מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור. א צעטל און זיך פארשרייב
האט געוו נעמעןיבא בקעי ןעמוקאב טייג יז זא טסואוועג טאה
יזענסק
געהאלטן דעם ביהמ"ק
א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג ,צו נעמען א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג ,צו ,ונ
גאנצערשרע םייב .יוזא ןינע םעד ריבסמ רע זיא
דאךינ אז צוויי
מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי
ןט פ
ק טש פריינטשאפטיפ ןיי
מיינט פוןבא ,ךאז עשיז ס רע ,עטכע ןא זיא'
מציאות
א מענטש זאל זיך איינפי
דעם בחיר 1402ובאה ריחב םעד ,59st.ת
רוחב א – בקעי שודק ונשודק – ביי א חבר איז אנדערש ,וויבאלד דער גאנצער בייפא חבר איז אנדערש ,וויבאלד דער
נ י מ יו ת 'ד י גע א ה ב ה . ס 'א י ז א רעגיד'תו–ימינ
בנשיאות כ"ק מרן
כח האחדות האט
טוסט". ב ית ה מ ק ד ש א י ז ג ע וו ע ן א מ ור א 'ד טוסט".
יג ע ג יל ו י ש כ י נ ה
החיבורקבעצמם"
הדרכהרבח ןייז וצ טלעוועגסיוא
מצבסאוו רש ה ייז הואהרעותןבא שםג ןיילא "אבלאמע
אוצר
ןוא םמצעמ טכ
טוסט".
פרקי למעשה,
פון פיר שליט"א ןוא ריפ ןופ אדמו"ריצכאשינ לאמנייק טאה סאוו ג וויפיל חסדטדו
ס"ח
גליון קמח
"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"
דיין גוטן איידעם"" ,איך בין מקנא וויפיל חסד דו מקנאתחתב ביןא ,םינו "איךא ןו איידעם",מ ביוגוטןךיז טאה' דייןראפ טימ טגידניז .םי דיין גוטן איידעם"" ,איך בי
גליון והתחזקותרוביח רתוי ךכיפל" מוסרמ םיע
געזינדיגט .השודקה תומילש ,טגידניזעג מקנא מיט דיך בין "איך בחור", גוטן דיין פאר ברידער. זיי זענען ממילא און מאמען,
יום געווארןחיום
לחיי
פאר דיין גוטן בחור"" ,איך בין דיך מקנא מיט טגנערבעג סע טאה תוריבע יירד יד ןופ ענייא מאמען ,און ממילא זענען זיי ברידער. פאר דיין גוטן בחור"" ,אי
ביירה ",םיחאה ן
דיך מקנא ביןזא"איךט א האמו לערנסט",
דוכש יד זא פלייסיגהני
וויווא זיא קנאהקעדעם זעלבן טאטן ,ביי דער זעלבער.ןעגנאגעג
ראש דברים
קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"" ,איך בין דיך דורך
מקנאאונז. געווארן ביי דעם זעלבן טאטן ,ביי דער זעלבער קנאה ווי פלייסיג דו לערנס
ענדליך יז ןוא ןבאה הנותח םייב ןיוש יז טלאה ךילדנע
תשפ"זוקאב טאה השנהיס ןעמ
צו יענעם און אים זאגן" ,ר' איד ,איך פלאץאליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן
פאר צו יענעם און אים זאגן" ,ר' איד ,איך פלאץ פאר ווערן ךאסאבאשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן
באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן ס 'א יז א ס א ך א ג ר ע ס ע ר ע ר יב ו ר
צו יענעם און אים זאגן" ,ר', א
בייש
האט באק ןבל ידכ ,בקעי ןתח ריא ןופ םינמ ב י י ם צ ו וי י ט ן ב י ת ה מ ק ד ש א י ז ש וי ן ג ע ו וע ן א ן ש ט ע ר ק ע ר ע ר ק ש ר א ון א ג ר ע ס ע ר ע ר ס א ר ט
קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים :מ'זאל צוגיין קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים :מ'זאל צוגיין ברודער'ס ברודער ,נאר ס'איז א פרט וואס דער
ברודער'ס ברודער ,נאר ס'איז א פרט וואס דער קנאה צו מרבה זיין באהב זיין נישט
זאל אים נ ןבעגקעווא ן'טימ ןראנסיוא ןענעק טשינ םיא לאז
פארשעמט ווערן .און אודאי טארן מיר נישט זיין
מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער גוטנאמיט דער עפעסרעד הניחב ע טוןדעםיד , אנשטאטיוליג מ'זאליא הניכש זייןוועג טשינ ז האווערן ןע
דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין הבצו געטוןגארנישט ןעוו
האטטלדנאה'ס ברודערפ ךיז דערח ייווצ ןו
מ'זאל אנשטאט דעם טון םיער ,םירב
זאל נישט
לאה אנש טעבראעג ךאד טאה בקעי .לחר טאטשנא האל
אוועקצוגעבן פון זיך ,כדי א צווייטער זאל נישט
א ז וי ג ר ו יס , א ו ן ד ע ר ב ית ה מ ק ד ש א יז גע ש ט א נ ע ן א ו ן י ד י ד י ם .
זיךנארס'שטייט (משלי יד ,ל) "רקב עצמות קנאה", ס'שטייט (משלי יד ,ל) "רקב עצמות קנאה" ,נאר געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו.
געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו. ס'שטייט (משלי יד ,ל) "רק זיין גרייט
פאר לבן א לחר ןעמוקאב וצ ידכ ראנ טכענ ליפיוזא ןבל ראפ
לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט
טימ ראנ אויפפרעסןכ ן'
אונזפ תודחאה ח זאללכ ןו קנאהרשי ל אפרעד .לא אינערליכן קשר ,וויבאלד זיי האבן קיינמאל ר
ווי אינעווייניג, קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינעווייניג ,ווי פון נישט
אינערליכן קשר ,וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט ע ר פ י ר ט א ו יס א ז ד ע ר פ א ר ז א ג
קנאה זאל אונז אויפפרעט ד ע ר פ ס קו
דארפן ל,
פאר א ווי .בייוו א ראפ
שבטים .און מיר ,די קינדער פון רחל ,דארפן
נישט ןעוומען זיא'ס זאללראפ מצליח ,ןריוזענען ןראוועג וואסדחא יד קייןד זיא ,תו איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן רע
און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגעדי אז לאזן נישט וואס זענען מצליח ,זאל מען לאזן אז די איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין הייליגע ךאסא זיא'ס לייוו ",קוחרל םולש" םדוק וואס זענען מצליח ,זאל א ן
ס'קומט מענטשןטייטשראפ לחר ןוא הנותח רעד וצ טמוק'ס זא אנדערעצ
צוב רעטייוו קנאה תי שדקמה מ'שפירטח א
וועןאוועג בור .ןר געשוויסטער
למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם מענטשן אנדערע ווען מ'שפירט א קנאה צו מצד עצמם" .דאס הייסט אז ביי געשוויסטער ביירעטש אזרעק הייסטרעדאס ,םולש עצמם".מ טימ מצדודידי רע
ווען מ'שפירט א קנאה דעםבהא ןוא ת פון ,ה
א ,רעטנאנ זיא רעוו
לאה גייט ,ןפוא ןכילקערש א ףיוא ןרעוו הזבתנ טייג האל להם ,ואין זה
שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם ,ואין זה ס ןעוו התחלה
שהוא טדער' אחדופ ךיז אבר א ן להםקוח שישא – רעדמערפ
צווייטן ,און פארגינען פאר אנדערע. צווייטן ,און פארגינען פאר אנדערע. צווייטן ,און פארגינען פאר
ממילא גי לאז האל זא םינמיס יד רעביא ריא יז טיג אליממ
זצ"ל. מ רק מצד
האח נקרא מצד התולדה ,ואין שם האח רק מצד האח ע נ ט שם
ש ו ו אואין
ס ה התולדה,
א ט ג ע ב ו ימצד
ט א ק נקרא
ש ר פ האח
ו ן י ד טימ תודי
אַהבֲַת
ווייזןזיין אמעודד צווייטן ,מען זיין א משיחצווועט מכבד חברים,ווען
ערגסטןראפ טשינ צוםו טמעש געוועןןרעו מיט’ן פינגער || מסכים קומען וועט פארוואס איז דער ביהמ”ק חרוב געווארן ||
לפניא רעדורב
מלכיות אמרוח א רעד
?רב
נישט פאר
א זיין
עבודת יששכר ,פון רבי ישכר דוב מוואלברוז מעודד חברים ,מכבד צו זיין א צווייטן,
. עסאאזוי" :כי ערקלערט ער און
חברים ,מכבד צו זיין א
ברודער. בייצא מוואלברוז
ביי א ברודער .און ער ערקלערט עס אזוי" :כי צ וו י י ט ן . א ון נא ר נא כ ד ע ם ל י י ג ט ע ר ו " ",בורקלו
אהבתא חבר? || אוועק מיט קנאה ,אריין מיט דעםאענין פון זיין אין ביהמ”ק ||מחזק מ'דארף זיך
ברודער אדער נאנטער, ווער איז שידוך || כח האחדות האט געהאלטן דעם
חנ ִםָּ ועסט אין
אהבת פון ענין מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם מ'דארף זיך מחזק זיין אין
שוועסטער .אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין
וואספא וואסר !ןעוועג סאד זיא שפנ תוריסמ אראפסאוו חינםאיז דער זמן לח נענטער ווי
חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי פ זא אוןשטערקעררא
חיבורא רעדורב ן' ךיוא זי דער איזלש חבר ,םו זיא רע לייוו
וואס זמן דער איז חורבן פונעם בית המקדש, המקדש, חורבן פונעם בית אהבת חורבן פונעם בית המקד עמען איר
צוליב איין זאך ,כדי נישט צו פארשעמען איר חבר .ביי א זייןךאד איזצ–מב דעם אויף
ענטפערעז םדערטאט ןבל אז .ן
מירא דארפן זיך הייבן א ברעקעלע העכער
האט דא א ןתח ריא ןבעגעגקעווא זיולב טשינ אד טאה ןו
אויפ'ן יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן
אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר .ביי א תואי ענופ
אויפ'ן טרויערן מיר יעצט אין די טעג וואס
האלט
יעצט אין די טעג וואס עס בלויז
זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל ת
אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז
פארוואסהאנאיזק טידערמ קעוו
בהא ביתנ( םלוע תוביתנ ןיא ל"רהמ רעד
ןיירא ,
זי וועט יע ראנ ,ךודיש ןרעדנא ןא ןוט ןפראד טצעי טעוו יז זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט
מע פונעם
דיין חבר; מיט דעם וואס דו האסט געזאגט א גוט אז ער געזאגטיער
און קרפ ם מזל )'א זייןנערב זאך).ד'ארומ א
פרובירט טג נאכאמאל מענטש, טראכטן א מינוט ,ווער איז נענטער צו א
נצחיות פון כלל ישראל ,צו זיין די מאמע פונעם
זי האט א רעד ןיא רוחב ןטסעב םעד ןבעגעגקעווא טאה יז
זאך). א :ךאז עגי ןי
טראכטן א מינוט ,ווער איז נענטער צו א מענטש, זאך).
פנימיות'דיגע ווארט פאר א בחור; דו האסט געזאגט א דבר חיזוק כות מיט'ן
ס'האט אבערנייאקיין ע נישט
סעודה,ד ןופ איזוספ י קשר ם
גאנצעיק דיסאוו געבוירענער
באצאלןז'מ וועט לאמיר זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך.
פנימיות'דיגעהאט מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן
זי
געווארןטימ
חרובח תבהא
ביהמ"ק םני
וועלט .זי
געבוירענער קשר איז נישט קיין
יד ןופ עמאמ יד ןייז וצ ןבעגעגפיוא טאה יז .טלעוו אצומ טגא בש י ת
זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך .לאמיר געבוירענער קשר איז ני
י"ב שבטי
געווען
דארפןימירמעודד האסט
נקודות
דער מאמע פון אלע געמיינע בני עשו.
גרעסערער
אלע יונגערמאן;דידו
כוללפון אונז :אין
.לארשי ללכ ןופ עמאמ יד ןייז וצ ,הק יטבש ב"
ווערן וויאזוי מיר מוזן
ארויסהייבן מיט'ן כיתה. הבית
פאדערן
ארויפצוגיין א
זעןאיד א בעל
פאר א
מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויבזיין די געוועןאדער און
עלטער.קשר א
(אויב
הייבןב צו
ווי א
זענען
געווארן
מבזה יי
קענעןיו"
שטערקער
זיין
דארט
ל ןת
פאר
אים
סעודה.
געבוירןך
פאסיג
מ'האטו ,
נישט"
זיין
זיךרעו
צומאל
דעראיז
מ'איזט
וואס
פון
וועלכןמרע
געהאלפן.ד
וועט
קען
ער
אוןטנא
חיבור
שטאפל
ארויסגעשיקט
מיט
גארנישט" ,
שבחורים
אזא
העכערן
םולש םול
נאכדעם אויך לרחוק.
און
תשרי גייט מען ארויף א כיתה מיט וועלכן מ'איז געבויר
נאכדעם אויך לרחוק. .
אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי אבאקומען דעם שוואכסטן שידוך ,עשו ,און זי וועט
און… ווא
קשר
יז ?םעד טאטשנא ןעמוקאב יז טייג סאוו …ןוא ל ר ח וק ו ל ק ר ו ב " . ש ט ע ל ט זי ך ד י פ ר א ג ע , פ א ר ו וא ס
הייבטאוןלקרוב שלום גאנץזאגן קודם
אזא חיבור קען צומאל זיין וועט זי און
זייןנאך
געלערנט האבן מ'זאל כמות ,אז נאר אין און און נישט מסכתא נאךדוא לערנען
פארקערט ,אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און תשרי חודש מ'זאלפון
ערשטעאזנקודה פארקערט, די
חסד ווי גרויס גאס, גייט אין וויאזוי ער דאוונט, אונז,
מוחה אין
נישטש
ט געוואנדןטיי
קהאט קיינער ם
ש" איזל
און םו וועטר
מענטשןל ער"קו
אידןח אויבן
חשוב'ע
א אפילושרע
פרעמדעו געזעסן
ט עדכאנ דעםם
מיט אהבת חינם
אוןבעסטן שידוך וואס זי האט געהאט ,גייט זי
גייט באק
פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז,
טאטשנא .רוחב ןטסגרע םעד ןעמוקאב טייג זיין געדארפט
איז אלעס וואלט שלך". לכאורה
והגוף לך קרוב?
"הנשמה
פרעמדע מענטשן איז גע
פאר'ן מיט שלום ט ,גייט זי
אןייז זיך
דעם
הלכה ,נאר
געבויט איןהאסט מקצועות דו
נאךבאנעמונג; אוןזיין בלעטער גמרא
גוטסקייט, אהבה צו איז ,זיין די
חרובפעלן איז אים
זיין וועט
מרבה
גמרא, דיערוך,
אזזאגט שולחן
געדענקען,
דעם, איןצוליבמקצוע
לאמיר און געווען.דא
נאך דאך אין
שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין שטייטאל
אב,עג רימ חודשקנעד פוןא ,ןע טעגמ ז ניין הבר אדין וצ הבה
אין
גייטצובאקומען דעם ערגסטן בחור .אנשטאט
דעם בעס
לאמיר געדענקען ,אז מרבה זיין אהבה
יז טייג ,טאהעג טאה יז סאוו ךודיש ןטסעב םעד ש ל ו ם פ א ר 'ן ק ר ו ב ? ל כ א ו ר ה ו וא ל ט ג ע א ר פ ט זי יןאריין
לאמיר געדענקען ,אז אנשטאט
ווערן. אלע העכער דערמיטמוזן מיר
באיכות תכלית פון אים פעלן אינעם עליה.אס'וועט ריכטיגע נאכדעם
שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם טיףדעםערשטפ אונזע
זייןר צומ אוןעד באגלייט
לרחוק"מ
מתקן זמןטנע נקודהןש "שלום
ס'איז זיא
דער קודםועדיג
אייבערשטנ'ס.
אזאו שטייטןדנ אלעוא ןיא
ספרים ןוא ,זנ
מקדשות. גאנצע בתי המקדש.אז'מ זא ,טרעקראפ ביתז םדוק ל ש ןג דערגעווארןםולא בורקל שמחתנו וועןןו
אוועק מיט קנאה ,אריין
באקומען מיט אהבת חינם
טעוו יז ןוא ,ושע ,ךודיש ןטסכאווש םעד ןעמוקאב
און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי
נא כ ד ע ם א ו י ך ל ר ח ו ק .
לעבן. פארוואס
לרחוק ולקרוב" .שטעלט זיך די פראגע ,פארוואס פראגע, זמן די
לחבירו.אמוצ ןעק רוביח אזא פונעם
זיך שטעלט סוף ביז'ן מיט אהבת חינ
ולקרוב".
אדםטש ןייז ל חודש,
ביןקרע לרחוקאינעם
פון רע א יוו עניןרשק
דעם? זי
ל ישראל.
ס'איז צייט צו אויפהערן עסן
זיין די מא געמאכט חרובד ןייז
האטמאמ י איד ןופ ע
י"ב שבטי קה ,צו זיין די מאמע פון כלל ישראל. פארשעמעןעגאעלא אויבשע ינב עניימ .ו "שלום שלום די גמרא וויל אז יעצט ווען מיר זענען אין אז
ביי "ויתן לך" ,ווערט דערמאנט" ,שלום שלום מעיד זענען
דערמאנט,וו טימ
מיר און
ווערטזיא'מ ןכלע
לדעת" הראת
לך",ריובעג
"אתה
"ויתןעג ן
מ'זאגט
ביי ןראוו רעד ביוא(
אוועק מיט קנאה ,אריין
דעם בית המקדש ,איז מידה טובה מרובה חמש וואס הבית בעל א אדער כולל, אין יונגערמאן א דעם אויסער
ראשון "מקדש גארנישט (ט,): נישטא יומא מלבדו,
אין עוד
אוועק מיט קנ
זאגט אין
גמרא ס'איז די מע פון די
זאלן מיר נישטא,גאז
איז רעד ט המקדשרהמ ביתלפ א ל" דערפ א און א ןו גלותךאז שבתמאל . מוצאי רי מ'זאגטיובעג וואס רענער פסוקים רשק דישינ זיא פוןאיינע ןיי
דזשעלי רינגס…
וועלט .זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די
זי האט קטנה ,ער ן'טימ תוכייש א ןבאה וצ ןעוועג רתוומ טאה יז
איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת ק ט עגיד'תוימינפ
מאות פעמים .וויפיל בניית המקדש קומט ארויס ישיבה אין נישט טאקע שוין איז ארבעט, זרה, עבודה בו, שהיו דברים ג' מפני אייבערשטן.
חרב, מה מפני ר אין דער
זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער געברענגטטדעם
האטמ א ןטכאר וואסו ,טוני געדענקען:א רעו
אוןצ רעטנענ זי מאו איןטנע
וויסן מורא'דיגעאזזאך, :ש רעים פרק א') ברענגט א
ברודער אדער א חבר?
נצחיות פ שטייען םענופ עמאמ יד ןייז וצ ,לארשי ללכ ןופ תויחצנ וואס מנהל קיין און משגיח
רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך :אין
קיין נישט האט ).ך
איד, צווייטן מחזק א נקודה מ'איז שפיץ וואסיעדן מאל פון איד! אויב ארב ןי פארשעמט
מ'האטייז רעדא ר אז ?רבח ן דאס חורבן?רהמ אהבת
דערט שהיו (נתיב
חודש? עולם שני מקדש
פון דעם אבל
נתיבות דמים,
תכלית דעראין ושפיכות
מהר"ל וואס איז דערידוך ,נארגילוי עריות
אאיז: אלעס,
כוללשרעביי איזס'נט וואסאפ דארףיזאליין זיולב סעל
דער עדו רעד לאה ל"
זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך ,נאר דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת
אייבערש ד ןוא – קל א סא ער אז מיינט דאס אבער אים, איבער י ע צ ט א י ן ד י ט ע ג וו א ס מ י ר ט עיור אוןיוא ןר ר חתן ן'פ
מענטש!
מ'זאל מ'איז מכבד אן אנדערן מאל וואס יעדעס הבית, טאטן.עד
חורבןזא טא זעלבן
געברענגטפונעםא רע האטףיו במציאות
איד דאךייז
פארשעמען–אזיא וואסא ייב .רב מפנינקודה חסדים, כלליות'דיגע ובגמילות איז א ובמצוות
פונעם חודש בתורה תכלית עוסקים
עליכם",לוצ
שתמליכוני ןייא בי
כדי ידכ ,ךאז מלכיות לפני "אמרו ער
פוןנ א פ םעד
ווערןח ןזיין
האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און
ווער איז נאנטער ,א
צוליב אי
לעתיד לבוא .מ'וועט
שמים..רעטסעווש
וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל
שוועסטע
מיר זען
יראתוו יוזא
דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן.
אין טרע
טשינ אפ וצ
אלעס וועלן
דרגהסעדיסיוא
עשר
אויפהייבןעג
אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום ,ווייל ער איז
איז ,אז ריא ןעמ
ווען איז דאס
קיינער ןיא טסעומש
ווייל ער
ווערן
ח
גדול
שלום ,ר
וויב אויפגעבויט
פונקטא
רעד זי אויך
טייטש
ביחזיך.
איז
דער
ברודערש רו
קענען
אויף עט
אחריות
משגיח.
מקדשות
ברודער אדער א חבר?
אלייןעקר פאר'ן
ר בתיא
איזןו אזנ ללמדך זוןיוו רעט
וויפילע
ערנ
ח ו ר
חנם.ווען זיין
צו ףראד'מ
ב ן פ
שנאת אזו נ ע ם
טאטע וויל ב
ארויפגייןךיז
ית
שהיתה בו
ערזג'קזחמ
ה מ ק
זאל ןיי
ד
מפנייעדער
חנםיא
דאך במציאות פונעם זעלב
ש , א
אלאנוגע.י ז ד ע
חרב?יעדן
אז פאר'ן ברודער איז אוי
א' ןכיתהעד ענדיגטנע ם
ר
ששקולהןי
ז מ ן
רחלמה איז
תבהא ןופ
ווא ווען! ס
עבודת יש
"ולקרוב" ,זען ווער ס'האט געבויט דעם מזבח ,ווער ס'האט
וועלכע "ולקרוב",פארשעמט ווערן.
איןדובע עבודות ת
פרטיות'דיגע,רכששי
נישט עסטיבאדער זורבלאוומ בוד
א צווייטן .און נאר נאכדעם לייגט ער צו
כשי יבר ןופ ס'זענען רדא
צוצווייטן עראאי ערבלייגט
מ'דערהייבט
צידור נאכדעםרע
איד,וא .
געבן נאררע
אכטונגן אוןרע
צווייטן צווייטן.עלק
נישט שויןרא
טמכבד דארףסע
ווער איז נאנטער ,א עבירות" .דער נעקסטעריכ" :יוזא
מ'איזא כנגד שנאת
א צווייטן .און נאר נאכדעם
ידידות מיט געבויט די מנורה ,און אזוי ווייטער .יעצט איז קשרקנפון ער אויבח ב ר
סיי י ם און, מ כ
חדר,ב ד איןצ ו זי
קינד ין א
דאס צ ו ו י
אויב י ט ן,
סיי מ ע ו
כיתה. א ןייז דד
זצ"ל. נישטצזווערן
א מענטש וויל זיך אויסארבעטן ,ער וויל .ל"
ממילא גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאלמענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט
אלייןהאינזין
חא עסאר געבויטצאמ
הרגשה.
דארף ערה ד גוטע
נארלות האט
אד אים
גענוג,,ה
אווואס מענטש
מ'גיבטןיאוןאה ם
שלאפטש ער ח אידר
לאה זאל יעדער קען די מעשה וואס די גמרא ברענגט דצמ ק מענטש וואס האט געבויט
פרעמדער די צייט ווען מיר קענען דאס אלעס בויען מיט יעצט צ
האטו ו יי ט ן ,
וואס א ון פ
קטנהא ר ג י נ ע
ישיבהן פ א ר
אין א נ ד ע
בחור'ל ר ע . א ליכן אופן ,איז
אינזיןשהאבן ה–ל אשי רחוקם
אליין בא גדול דערחאא פוןד הש זיך
ה או
שוין ס'רעדט
הלחת
דארף וועןלאזוי
האבן,ה
קמצא און בר קמצא ,ווי איינער האט געמאכט הז ןיאו ,ם
ווען משיח וועט קומען
מער אין כעס ,אדער ער וויל נישט זיין אנגעזויערט,
פרעמדערגייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן,לאה ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א ווען ס'רעדט זיך פון א
מיט
למעשה מעשיםטשינ לחר טאה השעמל אונזערעיילרעד
עד ןופ טג מענטש .ם קינד דאס אז טאטע דער וויל א', שיעור געענדיגט
טובים.אויגן זאלן זיין ריינער ,זיין
ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז אהבה, און ער וויל אז זיינע
ידידות אהבה ,אדער
שטערקערער שלום ,מיט מער און
ידידותצמ מערמצע
ערוואקסענערד מיטד ".ם שלום,אןסא שטערקערערטסיי
מיינטה ב זא
דאס זייןושעג יי
רוחניות. ער האט רעטסיו געווארן.ו
אוןעומענטשן,מ ן
חרובפש' א טרי אסאך
המקדשפאראנק בית ה סעודהוצ צווייטערא
גרויסערעדנ
שטערקערער שלום ,מיט אנעמ ע אזט שטייטןש
און זי הא א ון זי ה א ט ז ו כה ג ע ווע ן א ויפ צ וש ט ע לן ה ייל יג ע
צווייטער בית המקדש חרוב געווארן. שיעור. א אדער כיתה, א ארויפגיין זאל
מסכים געווען צום
א אסאך
אייגענער ס'איז
זיין
אוןגע ווייל
מנהלךיל לרחוק",
אייגענערז זא
זייןב ןלאז יי "שלום
ווערןלכ
דארףשינ ל קודם ער וו א ס ז ע נ ע ן מ צ ל י ח , ז א ל מ ע ן נ יש ט ל
דיבור זאל זיין בעסער ,זיין כיבוד אב ואם זאל זיין מ זיא אה ט דערק ןב ידיד ,ןיי יד געשיקט
א ז ן א ז
וועט מען ווייזן מיט'ן
קודם "שלום לרחוק" ,ווייל ס'איז אסאך א קודם "שלום לרחוק" ,וו
געווען זיין
אחדות ,איז
ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות ,איז דער פארלוירןוואס איז
געווארן די לאדענען קמצא ווען ס'איז
שבטים. ש ב ט ים . א ו ן מ יר , ד י
בעסער ,זיין התמדה זאל זיין בעסער ,זיין עין טובק ינ דע ר פ ון
ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פאר
פסוקא ווייב. ר ח ל , דא ר פ
פסוקן דער
ער קען ציניא זאגט
איבערקוקןרע דערפאר
אלייןו ,רשק ןכיל אז
זיךלאביו אויס
דארףיז ד פירט
ערבאה י ער
משגיח.יק ן
שינ לאמני קינדט דאס דעראזאזהא
ישראל.ק
שליחנ נישטלאזוא וויל זנ
א טאטעפיו
געשעןעארפ כחס איין ן
מיט'ןפ קיין
ס'איז ןו
ער פירט אויס אז דערנאריאאבערוועניוו ,גיניי
דערפאר
נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל .דערפארהאט כלל פון טעות
האחדות ומען רחל
זיך לערנע אבערל ךיז
אא"וו .ןענרעבעסער,עד ןופ זייןייוו יוו ם זאלןמ ט
טובראד' ולבייז ף אדער ער טיירג ן
ערגסטן שידוך
מ'דארף ב',ראעג כיתה ףיוצו כיתהא א' פוןרעד ארויפגיין שוין אויב אפילו א'. שיעור אין יאר א נאך בלייבן זאל
פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל
טעב רעד ידידים.עג
ט עפע ןו ס ד ע ר צ ו . ס 'ש ט י י ט ( מ ש ל י יד , ל ) "ר ק ב ע צ מ ו ת ק נ א ראנ ",ה
פינגער
און ידידים. און געשטאנען דער היפך
אזוי גרויס ,און דער בית המקדש איז געשטאנען המקדש איז איז געווען וואסבית קמצא,דער גרויס ,און אזוי בר
און ידידים.געלאדנט געארבעט
אוועקצוג א וו ע ק צ ו גע ב ן פ ו ן ז יך , כ ד י א
חברים ,רעים געדענקען די הויפט נקודה וואס כאפט אן די אלע
לאה אנשטאט רחל .יעקב האט דאך געארבעט צו וייט ע ר ז א ל נ יש ט צווייב רעד פוןעדור זיךה ר הינטערשטעליג.
ס'האנדלטטאווען טשינראג בלייבןעג דארףוצ ן
אהבהוט געוועןז ןרעווזעלבעןיי איםז'דימזייןא
אאיזל נישט ס'גייטטש
שכינהנ א גילויטאוןעד מסכתאדים
בחינה,ט
דערו
אוןפע ן אנדערעדיע
מ'טוישטס
פוןטיאמ טוג רעד
נישטנישט האט באלעבאס ידיד,
וועקגעבןגוצ לווי
רעים חברים, צוויי פון זיך ס'האנדלט אהבה ווען אנדערע בחינה ,די גילוי שכינה איז נישט געווען אהבה ווען ס'האנדלט זיך
פארשעמ פ א רש ע מ ט ו וע ר ן. א ו ן א
זאכן :צו וועלן האבן א שייכות מיט'ן אייבערשטן ,צו
זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן וד א י ט א ר ן מ יר נ יש ט ז יין דאס'רעדורב אב ס דארףר
אוןדותשרי ,רע שטערקערערס ראנדערפ א זיא' אןד סאוו טר מעןרע האט
שויןנקתשפ"דא
איזצ ה איןמ ו הבר זאגןזאז לאמירב
בית ןיי דערא
צווייטןה
בייתב פאראיארר-
ע בייםי
געוואלטמ :ם
אז' ןיי
סארט גרעסערער א און קשר שטערקערער סארט פאדערן פון
גרעסערער קשר גאנצער געווען
ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן המקדש סעודה. האבן
שטערקערער קשר און ב ,כדי לבן
אליין די ג א םימרוג יד ןיילא
האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב ,כדי לבן אייבערשטן.
דעםעטייווצ א ז אנערקענעןאז ר
ןרעוו שייבתנ ל ב א ש ע פ ע ר ה א ט צ ו ג ע פ יר ט א ז ז יי ז ע נ ע ן גע ב ו יר ןאוןוצתשפ"ה יע א',
נ ע ם שיעור
א ו ן אאין
ים קידושין
ז א ג ן, " ר מסכת
' א י ד , געלערנט
א יך פ ל א ץ פ א ר
אסאך א ווי מיר ווייסן ,האט רחל אמנו ,די מאמע פון כלל חיבור,וואו מיר האלטן און גרעסערערזען וואו מיר זאלן א אסאך ס'איזמיראונז ,אז
דורך אונז .זנוא ךרוד
ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור ,אסאך א
זעעןעגנישט מיר און גלות אין מיר זענען יעצט קייןדערנישט
אוועקגעגאנגען.
צו וויל דאך
אנגעקומען גיטיןסי-
איז שכינה מסכת
קמצא די אז
ס'איז אסאך א גרעסער
לערנען
בר טומאה איז מען אזא
למעשה גייט אבן און זי
נפשוואו
הנפש גרויסע חשבוןארויסגעוויזןזיךא מאכן א
ישראל,מענטש דארף א ו
גייעןמןדורך אין
האחים", וא ר ן ב
הרעים י י ד
וואס מיר ע םחיבורז ע ל ב
נקודות ן ט א ט ן
"לפיכךאלעיותר, ב י י ד ע
שטייען .די ר זע ל ב ע ר
אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען. ק נ א ה ו ו י פ ל י יג ד ו ל ע ר נ ס ט " , " א יך ב י ן ד י ך מ ק נא
כדי מסירות וויילאין
אפיאר עסרא נאך בלייבןןי זאל ן קינד זיין אז טאטען אייןמ ך
"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים", "לפיכך יותר חיבור
טאג, מאא קומען ס'וועט אבער אויף, טוען מיררע געברענגט וואס האטיד
ארויסצוגיין עבירותטוג
געבעטן דריי",
אים די
מ'האטךיפוןיב איינע
אוןיד סעודה,
טאה תודחאה חכ כח הא
נאך דארף ער וואס צו און וועלט דער אויף שטייט ער דין מ
מאהבה, ע ן , א
תשובה ון מ מ י ל א
מיראה, ז ע נ ע ן
תשובה ז יי ב ר- י ד
חודש דעם .
איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט רוחב א" טימ אנק
אכטונג צו געבן אז איר שוועסטער לאה זאל נישט
געזינדיגט ,שלימות הקדושה.
חברים. זיין אויסגעוועלט צו א'. שיעור
עצמו שפלות אין זיין מתבונן זיך זאל ער צוקומען. קום א געבן וועט משיח אחרון", ליום "ותשחק מיט פארזינדיגט
געזאגט: קמצא זיך מ'האט
בר האט אויב סעודה. און בתחתונים,
די שטערט ער
פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט
אויסגעוועלט צו זיין חברים.
געמאכטא"מעצמם און פארשעמט ווערן .לאמיר זיך מתבונן זיין אין דעם בו "יש מינים, ד'
אלייןה םש לב די מיטהאבןתוערהוי"ה מ אוה שם דער רחמים, און
בתחתונים ,און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט
וואסבצ קשריחה שכינהמצעב רוב "ם
סח ליפיוו אנקמ ןיב ךיא" ",םעדייא ןטוג ןייד אויסגעוועלט צו זיין חברים נישטד
אל וד
די געווען מקרב ס'האט ווער זיי
זען מ'וועט און אן נאר גילוי
סעודה, מורא'דיגע האלבע א געווען
א באצאלן איז המקדש
צו גרייט ביתבין "איך
ק"מהיב םעד ןטלאהעג געהא
הבורא ,און זיך ווייטער דערהייבן. גדלות
קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און
וואס זי האט געטון.
אין און לדעת", הראת "אתה ריח", בו "אין און וריח" טעם פארשטייט
בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה טאטעטסוט ". דער ווייל נישט? פארוואס
קשר וואס זיי האבן אליין
בחור –א
דעם בחיר האבות ,קדושנו קדוש יעקב – א בחור א א ייב – ס'איזרבח אהבה.א זיא פנימיות'דיגעו ,שרעדנערשטןצנאג רעד דלאביו רע
פנימיות'דיגער מ'טאר נישט בלייבן ביים זעלבן .א מענטש דארף
פנימיות'דיגע אהבה .ס'איז א פנימיות'דיגער המקדש
אליין אויפ'ן בית
אייבערשטן אנווייזן
מיט'ן טאנצן קענען מ'וועט צו
גאולה.ס'קומט ביז וועט
איז ער מסביר דעם ענין אזוי .ביים ערשטן מיט'ן ביים
קינד מבזהדאס אזוי. ענין אז
נישט מיינט מיך דעם מסביר
שיעורזייא'דא און ער
בלייבן אין
בלייבן צואיז
פנימיות'דיגע אהבה .ס'א מיך קב אבינו,לאז אז
האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו, ס'איזצמ
פ תואי זאך,ירפ ןו פיזישעשטני קייןימ טפא ד טני ייווצ זא ךא ןעמענ וצ ,גאט ןדעי ןריפנייא ךיז לאז שטנעמ א
עסרינגס…אזאין
דזשעליהקודש געוואוסט ברוח
אויפהערן צו עסן אמנו האט אמאל רחל
נישט קיין פיזישע זאך ,אבער ס'איז אן עכטע, עכטע ,דאך האסטו אן
ארויסרופן אבער זאך
קדשים אייןקדשי קוק-,דידארף יחודאאשלים גיב נאר נישטביז
צייגן:
דרייצן-יעריגע אוןכביכול, המקדש?באלעבאס דער
שיעור פון ביתהאט ערשטן כן
מגידי עלדיפי ארויסשיקן".זייןאףמיט
יכע וואס ווייטער
נישט קיין פיזישע זאך ,א
עשו .אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס מ ע נ ט ש ן ה א ב ן א ו י ס ג ע וו ע ל ט צ ו ה א ב ן א ח יב ו ר .
חורבן ביים ערשטן בית המקדש? פ ךיז ןוא לטעצ א שרא ביים :ןבייר חורבןמ ךיא טוג א ןגאז זו
געווען איז זענען דא צוויי ברידער און צוויי שוועסטער וואס
א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז מענטשן וואס האסט מכבד דו צוויי צווישןפארבינדונג וואס
באשאפן מיט דעם א
דעם קמצא
געווען בר
גורם האט האבן ארויסגיין.
וואס חמורות זאל ער
שלש אזגעהייסןןודי
א פארבינדונג צווישן צוו
צו
דער מ זייןגערפ )'ד קרפ( לארשי חצנ ןיא ל"רהמ רעד
אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט
זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן' ,אזוי קען זיין אזויד קען :ט ש רע י י כ ות צ ו ו י ש ן
זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן', ז י י א יז ב א ז י ר ט א ו יף ד ע ם א ז
צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם וו א ר ט פ א ר א יי ן א יד . מ ע ו ד ד ז י ין א
זאך ווי א 'ווייערלעס קאנ מיטז קזחמ האבן ןיי
לאה האט געוויינט ,ווייל זי האט פארשטאנען פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך
פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך רשטאנען
פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא
1
פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא פונקט ווי היינט ווייסט
און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה. חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה
חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה און לאה.
גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן :יעקב מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש
פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש מ'זאל זיין נאנט און פארבונ ערן :יעקב
מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן.
ג
פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן :יעקב
ג ח ןעייג
חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה. ושע ןוא
פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא
פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך לאה האט געוויינט ,ווייל זי האט פארשטאנען אה האל
לטן דעם ביהמ"ק
'ווייערלעס קאנעקשאן' ,אזוי קען זיין און מחזק זיין ווי א זאךזיין דעם מעודד געווען איד.
פאר איין ווארט פרעגט: "הגדולד')
ישראל (פרק איןאנצח
דערזיין
מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט: ד זיין און מחזק גורם וואס האבן חמורותאז
אויף דעם
דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז שלש באזירט
זיי איז צו די מיטצווישן
שייכותהאבן דערחתונה און זי גייט לגדולה"
ווארט פאר איין איד .מעודד זיין און מחזק זיין אז הר"לה" ז
ודג
צווישן צוויי מענטשן וואס איז א איך מוז זאגן א גוט
פארבינדונג צעטל און זיך פארשרייבן: א חיבור. א האבן צו אויסגעוועלט האבן מענטשן
:איך מוז זאגן א גוט חורבן ביים ערשטן בית המקדש?
מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור. עשו .אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס
א צעטל און זיך פארשרייבן :איך מוז זאגן א גוט בא .ושע
אחדות האט
געהאלטן דעם ביהמ"ק
זאך ,אבער ס'איז אן עכטע,
נעמעןזאגט :איך וויל זיין דיין
פיזישע
כביכול
ן יעדן טאג ,צו נעמען
פנימיות'דיגע אהבה .ס'איז א פנימיות'דיגער
יעדןקיין
אייבערשטער צו
טאג, נישט איינפירן
ערשטןדער זאל זיך
בייםאיז מגרמיהמענטש
כלום", א צווייליהלית
מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי
דעם ענין אזוי.
אז
מסביר
פעולה .דאך
"מלכות פריינטשאפט מיינט
וויבאלדער
אבינו ,קיין דאס
– ביי א חבר איז אנדערש ,איז
יעקב באקומעןפון
געשען, מציאותגייטס'זאל וועלכןזימצב
א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג ,צו נעמען יאר און אין
געוואוסט אז האט ועג טאה וועלכן
פערזענליכער קעניג .דו ווייסט וואו? אין דיין הארץ! פונעם זוהר ברענגט לב גאנצער
ייטב
– ביי א חבר איז אנדערש ,וויבאלד דער גאנצער דער דער וואס לשון דאס בחור א – זיך.
יעקב פאר
קדוש זיין מחליט
קדושנו איינער
האבות, יעדער
בחיר שוין
דעם חב םעד דארף
כח האחדות האט
קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און
איז מוגבל ,אבער דו ער
חברים. גשמי,חסד
זיין
מקנא וויפיל חסד דו וויפיל
אויסגעוועלטאצו
מענטש איז בין מקנא "איך א
מורא'דיגע גילוי שכינה
בכוח.
איידעם",מיט
ולא
בית המקדש איז געווען א טוסט".
בחיל ולא ברעש
"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"
פארזינדיגט זיךגוטן דיין
בעצמם" לא
בתחתונים ,און אויב מ'האט
החיבור
פעמים. כמה מצבהקדוש נישטהוא
הרעות "אבל שם
קיינמאל האט וואס
פארשטייט זיך אז דזשעלי רינגס איז נאר א
טוסט".
אכציג
דיין גוטן איידעם"" ,איך בין מקנא וויפיל חסד דו און פיר פון ריפ ןופ
אבער דקה, דממה בקול איז אייבערשטער דער הקדושה. שלימות געזינדיגט,
מיטגבול ,בלי סוף .שטעלט מקנא בלי "איך בין דיך
אייבערשטער איז בחור",דער
געברענגט האטדיין גוטן ברידער .די דריי עבירותפאר ממילא זענען זייאיינע פון אוןלאמיר משל. מאמען,פאסיגער דוקא א ס'איז גידניזעג משל ,אבער
עס דממה
בין דיך מקנא מיט מאמען ,און ממילא זענען זיי ברידער. פאר דיין גוטן בחור"" ,איך בין דיך מקנא מיט
חיבור הרעים מן האחים", קול פונעם ציטערט דער אלעס יחפזון", "ומלאכים
מקנאאייבערשטער וואס איז דורךמקנא יותרדער קען
"" ,איך בין דיך "לפיכך
וויאזוידיך
בין "איךקשיא, לערנסט",
דו זיך די פלייסיג
אוועקגעגאנגען. ווי קנאה זאךאיזשכינה זעלבער
געווארן ביי דעם זעלבן טאטן ,ביי דער זעלבעראז די טומאה ביי טאטן, זעלבן דעם
אריין ביי
מ'קומט געווארןאז
ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי דקה .אזא אויס ס'זעט
קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"" ,איך בין דיך מקנא וויאזוי פארשטעלן זיך ילדנע
אסאך א
אונז.
וואס מ'טוט ,נאר געבוירןא
נישט איז ממליך זיין
חיבור,זאגט
גרעסערערמענטש? אאפאר
מוגבל'דיגן
איד ,איך אליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן
פאר פלאץ אין
פלאץ אסאך רוען
מוגבלאיךס'איז
"ר' איד, בלתי צו יענעם און אים זאגן,
באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן ראשצוגעפירט אז זיי זענען
לבן כדי
באשעפעראהאט איד, אלטן אן מ'זעט
ווערן
צו יענעם און אים זאגן" ,ר' איד ,איך פלאץ פאר
יעקב, חתן איר פון סימנים און
נתבייש
באקומעןזכר שלום
זאל האט א
צווייטער אזהא צו א רמיםט
אב
דער מלך פון טון. צוריקגעהאלטנקייט בייםא
ס'איז דוקא
פוןסארט גרעסערער
נאראוןזייןאאינעם הארץ קשר
מ'זאל קען
צוגיין שטערקערער
דאס רעים:אז
ייטב לב, באהבתזייןאןדער געווען
מרבה שוין איז צו
קנאה המקדש דערוואסבית צווייטן פרט ברודער ,נאר ס'איז א צונאכטס .ס'איזברודער'ס זייןפרייטאג רינגסנישט דזשעלי
מיר ישיבה ,עסן
טארן אודאי אוןט םיא לאז
ווערן.
רעים :מ'זאל צוגיין ברודער'ס ברודער ,נאר ס'איז א פרט וואס דער קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים :מ'זאל צוגיין
פארשעמט ווערן .און אודאי טארן מיר נישט זיין
איךגעווען נישט איז וואואיבעראל
העולם.שכינה גילוי מלך איז דער זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן איז דא .ער
חברים ,רעים
מענטש איז פון אצוויי
זיך פון
ס'האנדלטרצון
ווייל דער
דער רצון,מיט ווען
זיין גוט אהבה
עפעס איד ,אין דעםאטון אנשטאט מ'זאל ווערןדיזיין
בחינה, אנדערע צו
האט גארנישט געטון לכבוד דער ס'איז
ברודער נישטפראבלעם, זאלשום צווייטערקיין
נישטא דערין א כדי זיך,
פוןאלעבןא ה
דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין
הערט וואס איך טו ,ער דעראיך זעט וואס ער .ער אדעראיזאזוילאה אנשטאט רחל .יעקב האט דאך געארבעט בין
פעס גוט מיט דער מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער
אוועקצוגעבן פון זיך ,כדי א צווייטער זאל נישט
געשטאנען נ
קיין פעולה ,ס'איז נישטא נאר נישטאקנאה", ידידים.
איז אוןדארט
עצמות גבול.
"רקב ל)בלי איז(משלי יד, המקדש
ס'שטייט בית אוןדערצו. עפעסגרויס, געטון געארבעטא ברכה
דערויף גרייטדער איד מאכט זיין שבת, מ'דארףעונג
ווייטס'איז אן ן פון דעם ווישבת,
לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט עצמות זיך
קנאה" ,נאר
זאך. לעבעדיגע
געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו.
עכטע אן ס'איז טו, רחל
ס'שטייט (משלי יד ,ל) "רקב עצמות קנאה" ,נאר
באקומען צו כדי נאר נעכט אזויפיל לבן פאר פ א ר ל ב ן
אז איז נאר דא איין זאך:
ווי דערפאר זאגט דער פסוק
הארץ מלכות ,אין
אינעווייניג,
ער פירט אויס גינוניפון דערפארקיין
אויפפרעסן ישראל.אונזקנאה זאל האחדות פון כלל קיינמאל נישט מיט'ן כח האבן שמייכל.וויבאלד זיינאר אינערליכן קשר, פאר'ן עסן ,אבער דאך רופט עס ארויס א
ווי
שבטים .און מיר ,די קינדער פון רחל ,דארפן אינעווייניג, ן פון אינערליכן קשר ,וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט רחל ,דארפן
קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינעווייניג ,ווי
ווייב. פון
א פאראפדי קינדער מיר,
ר א און
וו
מלך.
נישט די
לאזן אז נישטאדער מען מלך איז דעראדער יא קעניגאחדות,
דארט .ער געווארן די
עפעס א פארלוירן
קיין ממליך
נישטהאבן וועןביןס'איז
נישט עובדזיי זאלן איך
בכלל אן אז מורם מעם,
מעגליך הייליגעאיש איז א גרויסער ראש ישיבה ,אן
לרחוק" ,ווייל ס'איז אסאך א די
און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגעאז לאזן נישט "שלום
ען וואס זענען מצליח ,זאל קודם איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין וואס זענען מצליח ,זאל מען נישט לאזן אז די ט זוכה געווען אויפצושטעלן
רבא ,און הושענא
געווארן.
חרוב ווען פלוצלינג אין
המקדש
געשוויסטער פארן בייצו
צווייטער בית נישט קומט אזהייסט דאס אז צונאכטס און
פארשטייט עצמם". רחל פרייטאג
מצד חתונה און דער זיצן חכם ,זאלס'קומט צו ה' ,א תלמיד מוק'ס
מענטשןמיט מער ידידות און אהבה, שטערקערער שלום, מ'שפירט א קנאה צו אנדערע
דערהערן דעם קול פונעם
מענטשן אנדערע ו מצד עצמם" .דאס הייסט אז ביי געשוויסטער ווען מ'שפירט א קנאה צו אנדערע מענטשן האט רחל נישט דערלייגט פון דעם
זה נאר ער איז איבעראל. נאכט, נדרי כל נישט אפילו מאדנע. עפעס אויס ס'זעט רינגס?... דזשעלי ייג האל עסן
למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם
ווער איז נאנטער ,א
ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער צווייטן ,און פארגינען פאר ווען
שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם ,ואין זה ואין להם, התחלה שהוא אופן,
אחד שרעקליכן
אב להם א
שיש אויף ווערן נתבזה גייט לאה
אנדערע. ממילא גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל מלוא כל הארץ כבודו .לית אתר פנוי מיניה ולית
שופר
נדערע .זצ"ל. אוןהתולדה ,ואין שם האח רק מצד מצד נקראהזה
צווייטן ,און פארגינען פאר אנדערע.
האחעולם חוץ אויב יענער איז מופשט פון ג אליממ
געבויט א קשר פון ידידות מיט האט וואס מענטש
ומיוחד,צו זיין א צווייטן ,מעודד זיין א
האח נקרא מצד התולדה ,ואין שם האח רק מצד
יחידמכבד חברים,מחשבה תפיסא ביה כלל .ער איז אחד
ברודער אדער א חבר?
א זיין
עבודת יששכר ,פון רבי ישכר דוב מוואלברוז ווייטן ,מעודד
ביי א ברודער .און ער ערקלערט עס אזוי" :כי דזשעלי א צווישן טעם מוואלברוז
חברים ,מכבד צו זיין א צווייטן ,מעודד זיין א
ווערן.
אין חילוקפארשעמטקיין דוב
נישט ישכר
נישט
פילט רבי
ער פון
נשכר,טשי אפ
נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב", ענין און נאר נישט? מ'דארף זיך מחזק זיין אין א צווייטן.
ביי א ברודער .און ער ערקלערט עס אזוי" :כי
היה הוה ויהיה .וואו איז ער
אהבתא דין ודברים וואספארא
אהבת פוןאיז דא
דעם ענין פון דעםראשונים אין די נאך אין
מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון אהבת
ער פילט טאמער אבער אויסגעשמועסט
באנדל, זכר א מיט עסרינג ווערט אזוי ר.
שוועסטער .אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין
וויילתםער איז רחלשטערקער און נענטער ווי חיבור דאס דער חבר איז
שלום,רבינו תקיעת אויך
איז ברודער פאר'ן המקדש,אזאיז געווען! וואספארא מסירות נפש איז פסאוו
חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי
שופר .דער וואס
,איז דער צוליב איין זאך ,כדי נישט צו פארשעמען איר
וואס זמן דערפאר
זמן זאגן מ'זאל בית ברכה עבירה
חורבן פונעם
אן געטון חלילה אפשר וואלט איך אין נישט ס'פאסט אז איר
יעדער
חורבן פונעם בית המקדש ,איז דער זמן וואס פארשעמען
פארשטייט צו
חילוק, נישט א כדי זאך,
אויף דעם איז – זיין חבר .ביי א ענטפער אז דער
טאטן.ער מאכן זעלבן פונעם במציאות דאך חתן און אוועקגעגעבן איר האט דא נישט בלויז אד טאה
אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר .ביי א
אליין ,זאל בלאזט
אויפ'ן מענטש טרויערן מירווען א האלט ,אז
דער טעג וואס אין די יעצטוואונתיבות פלאץטרעפן א געקענט וואלטאיךדער זיין ברודער אדער זייןווען אלעס בלויז עלטער.יעדער דאס טנ'ס פאלק – און
מיר טרויערן אויפ'ן יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אויפ'ן
אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז
אהבת (נתיב עולם האלטאין מהר"ל
מהר"ל דער חבר?
אוועק מיט קנאה ,אריין
די ברכה "לתקוע שופר" ,אבער ס'ווערט גע'פסק'נט זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט
זאך) .ער איז דאך נישט ,אבער געפינט זיך זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך ,נאר י טעוו יז
נצחיות פון כלל ישראל ,צו זיין די מאמע פונעם
זאך :איןאז מ'מאכט אלעמאל "לשמוע" ,אפילו ווען מ'בלאזט ברענגט א מורא'דיגע מענטש,
טראכטן א מינוט ,ווער איז נענטער צו א מענטש, פרקאא') אייבערשטערצו
נענטער
ווער איז רעים דער מינוט,
מ'דארף
אין בחור וועןאטראכטןפון אונז
בעסטן דעם יעדן
ן כלל ישראל ,צו זיין די מאמע פונעם
זאך).ס'קומט א צייט פאר
אוועקגעגעבן האט זי זטאה י
איז נישט קיין פנימיות'דיגע באשעפער
קשר געבוירענער לאמיר ס'איז דא א זאך .בלב אז פוןדיאהכרה איבעראל.
מהר"לדיא פלא דער זאגט מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן
אביסל, הייבן מ'מוזצוזיך האטרינגס און דזשעלי יז .טלעוו אפלאזן די
פנימיות'דיגע מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן
זי האט
פונעם שבתאליין. מוצאי פסוקים וואס מ'זאגט איינע פון די
מיט אהבת חינם
ט קיין געבוירענער קשר איז נישט קיין פנימיות'דיגע
זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך .לאמיר
מיט נקודה אויף דער וועלט ,דאס איז די ערשטע פון מאמע די זיין אויפגעגעבן זי וועלט.
געבוירן געווארן (אויב דער מ'איז וועלכן אויךלעבן אונזער אין די יאר נאך א
געווארן זיין שלום "שלום ביי "ויתן לך" ,ווערט דערמאנט, אריבערזיין עשו.שוין ס'איז
בני אלע ווייל
געמיינע פון ב"ימעבש
(אויבדידער מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויב דער
מאמע פון אלע געמיינע בני עשו.
שבועות) זאגט ,אז "שמיעה" (אויף אמת
צומאל זיין שטערקער ווי א קשרשפת דער פראגע,קעןדי חיבור אזא
נאכדעם אויך לרחוק. ישראל .גאנצן חודש. לרחוק. כלל פון
נאכדעם מאמע קה ,צו שבטי י"ב ט
קשר א טערקער ווי פארוואס שטעלט זיך ולקרוב". לרחוק און הונדערט די צו נענטערוועט
אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר יאר
זי און א זענען
עשו, מיר
שידוך, און
שוואכסטןדעם…ןוא
און בפנימיות האדם ,בכל
באקומען דעם שוואכסטן שידוך ,עשו ,און זי וועט
אונז,אריין אין גייט געוואנדןוואס
איז א זאך מ'זאלזיקודם זאגן שלום לקרוב און
פארקערט ,אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און אנשטאטאזדעם? פארקערט, און… וואס גייט זי באקומען וו
איז מענטשן פרעמדע גייטצוזיביאת המשיח; נאך א יאר נענטער האטא יאר צוואנציג;
וואס איז מלכות? וויאזוי
נאכדעם ערשט זייןלרחוק" און "שלום וואלט קודם לכאורהשטייט
מיט אהבת חינם
ואנדן אין דעם בעסטן שידוך וואס זי האט געהאט ,גייט זי
מענטש זעט
און אונז,
פונדרויסן ,דער איז "ראיה" די עצמותיו. געדארפט אנשטאט
פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז ,און
פאר'ן קרוב? שלוםבחור. באקומען דעם ערגסטן געהאט, שידוךג וואס זיגייט אב טיי טן
אהבה צו מרבה זיין געדענקען ,אז
זיין אז מרבה זיין אהבה צולאמיר געדענקען,
שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין
לאמיר אנשטאט מקוים בשלימות "וימלא בחור.ווי ס'ווערט נענטער צו זען
אהבה צורבה זיין גייט געדארפט וואלט לכאורה קרוב? פאר'ן שלום לאמיר געדענקען ,אז מרבה זיין אהבה צו דעם ערגסטן ומען םעד
כאפט מען עס אן?
דורך דיאריין .אין
באקומען דעם ערגסטן בחור .אנשטאט
אונז ,און געוואנדןשמיעה גייט
מענטשן איז פונדרויסן ,אבער אלעספרעמדע "שלום זילרחוק" און ערשט נאכדעם געהאט ,גייט שטייט קודם דעם בעסטן שידוך וואס זי האט עב
"ומלאה הארץ דעה את ה'" ,און הארץ", באקומעןאת כל
ס גייט זי כבודו
שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם
פארוואסקודם זאגן שלום לקרוב און פראגע,אז מ'זאל פארקערט,
אוועק מיט קנאה ,אריין
מענטש אנדערן פונעם
און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי
אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשרקול דאס
וואס רעדט און ס'דרינגט אריין אינעווייניג אין דעם
י"ב שבטי קה ,צו זיין די מאמע פון כלל ישראל.
אריין גייט אויערן
א
לרחוק ולקרוב" .שטעלט זיך די פראגע ,פארוואס
אזויווי מלכות, גינוני לרחוק.
ווי זאך אויך
אזא נאכדעם
דא
די
ס'איז
ביי "ויתן לך" ,ווערט דערמאנט" ,שלום שלום
זיך וועט
שטעלט זי און
ולקרוב". מיט אהבת חינם
עשו,
עשו. בני
שידוך,
לרחוק
געמיינע
דעם? זי
שוואכסטן
ישראל.
אלע פון
דעם
איך וויל זיין נענטער צו דעם מין מציאות.
אנשטאט
כלל
מאמע
באקומען
פוןדי מאמע
זיין די
ב
זיין
זי
א
ין
ק
צוד
ועמ
יקה,
מ
מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויב דער ביי "ויתן לך" ,ווערט דערמאנט" ,שלום שלום
ה ,אריין כלים,לאמירוואס הערט זיך צו .דער קדושת לוי (חנוכה) דערמאנט אוועק מיט קנאה ,אריין די פון מאמע די זיין צו אויפגעגעבן האט
וואו קען מען טרעפן אביסל
וועלט .זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די
געבוירענער קשר איז נישט קיין פנימיות'דיגע
גאלדענע
שבת א פלא פון א זאך. בעקיטשע, מוצאימהר"ל
איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת גאלדענע
מ'זאגט דער א פעלץ,
מיט'ן וואס זאגט איינע פון די פסוקים
זי האט מוותר געווען צו האבן א שייכות אה יז
מענטש,אויך אזא געדאנק ,אז דאס קול פון א צדיק גייט אריין
זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער מלכות א צו אבער
נענטער מלכות,
איז גינוני
אין
ווער מורא'דיגעאלעס
זאך:
מינוט, אטראכטןאיז
גבאים ,דאס א ברענגט רעים פרק א') ועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער
הארץ?
ברודער אדער א חבר?
זאך). רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך :אין
פונעם מאמע די זיין צו ישראל, כלל פון נצחיות נצ ח תוי
אינעם אדם פשוט ,און ס'איז אים מקדש ומטהר
זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך ,נאר אמת'ערהאלט אןמהר"ל דער חבר? איז
מענטש וואס אהבת
זיין
דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת אדער גארנישט .א
(נתיב
ברודער עולם האט דער מהר"ל אין אליין
נתיבותזיין בלויז אלעס דאס און –
צט דארפן טון אן אנדערן שידוך ,נאר
פאלק אייבערשטנ'ס א יי ב רע
יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אויפ'ן אינעווייניג.
פונעםאזעלבן טאטן. במציאותאון
דאך מציאות מלך ,דערקענט זיך די מלכות אין זיין ישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און
טאטן .האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און חבר .ביי אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין עול איז א קבלת אייבערשטן דעם זיין ממליך צו
ווער איז נאנטער ,א
זמן וואסדער עס המקדש,אזאיזמ'וויל
וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל
זאלסטאהבת ענין פון אין דעם
בית
שופר"איזהייסט פונעם ער
שלום ,ווייל ער איז
זיין מחזק
שלום,קול
ווייל
זיך
"לשמוע
מ'דארף
ברודער אדער א חבר?
מ'דארף גארנישט מער צו דעם .אז פאר'ן ברודער איז אויךחורבן
חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי
איר פארשעמען
פעולה,
דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן.
ספעציפישע
צו נישט
שום
כדי
קיין
אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום ,ווייל ער איז
שוועסטער .אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין
זאך,
אין
איין
נישט
צוליב
רא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל
ס'ליגט בלב.
צ ו ל
טסעווש
יב א
מיינט ,דו תשמעו" אם בקולו
"ולקרוב", "היוםצו
ער דערהערן.
לייגט נאכדעם נאר
טרעפן
אזוי" :כי און
צווייטן.עס
געקענט
ערקלערט וואלטא אונז ער איינער פון
ברודער .און ביי א ווען עבודתהארץ. ווערן.נאר אינעם
ייגט ער צו נישט ווער איז נאנטער ,א שעמטב
"ולקרוב", א צווייטן .און נאר נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב",
מעודדדי זיין א
פארשעמט ווערן. מוואלברוז דוב ישכר רבי פון יששכר, ע י תדו
צווייטן,קול איז
איןאדיר .דאס זיין
מיט ידידותצו
אריינגיין מכבד ס'זאלחברים,פון
"דערהערן",
קשר געבויט א האטמצד האחקיין
רק גבאי'ן ,אן
וואס מענטש
שם התולדה,איין
ואין מצד -אן קיין אלימלך נקרא האח ר'דעם רבי'ן
גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל קשר פון ידידות
ממילאמיט
מעשה גוטע א מיט זיין זאל
מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט
צו לאה
מקדים אזכדאי סימניםס'איז
זצ"ל. די איבער זצ איר
" ט זי .ל
הדיבור איזאנדערע.
פאר חיתוךאון דערפארגינען
דאס מויל און צווייטן,
בשעתא פנימיות, להם,און התחלההעמד וועןאשהואמיט אחדקאפל, מיט'ן
פרעמדער
חוק – א לאה גייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן,
פרעמדער רחוק – זה א ואיןפוןזיך ס'רעדט בלויז אבשיש להם שטריימל;
אופן,הגאון רבי דניאל אלתר
ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער שרעקליכן
דערציילט ס'האט אויף אנתבזה ווערןוואס
זאגןא "לשמוע קול שופר" ,אז
אהבה,קנאה צו אנדערע מענטשן
מיר חיצוניות.
ידידות און
מ'שפירט
שלום ,שוין די
געשוויסטערמיט מערווען רעזשוואולקע,
שטערקערער קייןאז ביי הייסטבעקיטשע ,אן
עצמם" .דאס אן קיין מצד למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם ציצית; עמל
ר ידידות און אהבה,
געווארן. חרוב המקדש פארצייטישן א געזען פארשטייט אז
איינער
שטערקערער שלום ,מיט מער ידידות און אהבה,
בית צווייטער האט אמאל רחל צו דער חתונה און
שליט"א.
פנימיות הקול אינעווייניג .ס'זאל דיאסאך דערהערן מ'זאל
ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז
מצליח,אזאל מען נישט לאזן אז די ס'איז
זענען וואסווייל לרחוק", עפעס "שלום דא
זאלן בכלל נישט האבן קיין איז
קודם- בארד קליינע
צווייטער בית המקדש חרוב געווארן.
א
איז זיי און
אחדות ,אז הויזן
די מעגליך לאנגע מיט הייליגע
פארלוירן געווארןאיז אויפצושטעלן געווען זוכה האט זי און א ון ה יז
יל ס'איז אסאך א
נים. טהרת ְּפ זאגטא
דערפאר מיט
אויס אז מטהר זיין דער ביים זאגן ס'איז וועןאון חסיד געזען ווי ער זאגט תחנון,
קודם "שלום לרחוק" ,ווייל ס'איז אסאך א
ווייב. פסוק
פאר א
קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינעווייניג ,ווי דער יעדער פירטנישט ער
וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט
וואלט וועלט? דער
ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות ,איז דער אין
ישראל.קשר,
דעם
אינערליכן
פון מער דארפן רחל, פון קינדער די מיר, און שבטים. ש ב ט ב..םי
פסוק אר זאגט דער
דערפאר כלל פון האחדות "בגדנו" ביי כח בויך, "אשמנו" האט ער געקלאפט אויפ'ן
ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פסוק
מיט'ן נאר
דעם זען צו דעלמא הון כל
נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל .דערפאר אוועקגעגעבן אונז פון "דברנוגרייטמ'דארף זיין רחל ווי ווייט דעם כדי צו באקומען זויפיל נעכט נאר
און דאס "רקבחודש, ל) דעםיד,פון תכלית דער געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו .דאס איז לערנעןבייפון"גזלנו" זיך הענט, רעל ךיז אויף די
פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל
קנאה" ,נאר עצמות (משלי ס'שטייט ידידים. געשטאנען האנטאון המקדש איז דער בית קאפ ,ביי
גרויס ,און געארבעט אויפ'ןאזוי
צדיק יסוד פאר'ן אלימלך? צו געבן די רבי'ן ר'
טאטקעווא דופי" אויפ'ן רוקן ,ביי "העוינו" אויפ'ן פוס.
רחל .יעקב האט דאך
אזוי גרויס ,און דער בית המקדש איז געשטאנען און ידידים.
וואס נוראים ימים הייליגע די פון תכלית דער איז נישט זאל צווייטער א כדי זיך, פון אוועקצוגעבן וצ
האטדי גילוי אנדערע אזוי
לאה אנשטאט רחל .יעקב האט דאך געארבעט
דעם טון עפעס גוט מיט דער אנשטאטרעים צוויי חברים, מ'זאל וועןצו ווערן זיין
ס'האנדלט זיך פון גארנישט געטון ברודער האט דער איז
רעיםנישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבןחברים ,אים ון צוויי
געגעבן. אונז מ'האט אהבהדער רבי ר' געוועןפון אים ,אז נישט ברכה
אנדערע בחינה ,די גילוי שכינה איז נישט געווען נעמען א שכינה
עולם? צו זיין נישט
בחינה,
מיר טארן אודאי אוועקגעבן
אהבה ווען ס'האנדלט זיך פון צוויי חברים ,רעים
און ווערן. מיט'ן
פארשעמט אויסנארן קענען
פ א ר ש שט
ע
סארטבאהבת רעים :מ'זאל צוגיין
זאל
מרבה זיין גרעסערער דעראון אקנאה צו קשר וואס ברודער,אןנאר ס'איז א פרט
שטערקערער ברודער'ס ער געקלאפט אויפ'ן גאנצן גוף ארום און ארום .איז
דאס טובה? ווינטשן א גמר חתימה שוין געווען אים זאל
אלימלךאיזביים צווייטן בית המקדש
לבןאון כדיאז יעקב, חתןדיצו סימנים פון איר מעןןיילא
סארט גרעסערער ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן שטערקערער קשר און א גרעסערער סארט
האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב ,כדי לבן
זאגן" ,ר' איד ,איך פלאץ פאר אים און יענעם צו געבוירן זענען זיי אז צוגעפירט האט באשעפער אירווערן נתבייש
"ר' איד, געזאגט:זאל
צווייטער אידא גורמיםא
אים אליין
צוגעגאנגען יד
דער מקור פון זיסקייט איז דער
ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור ,אסאך א איז מלכות. זי און האבן חתונה ביים
האלטרוזיד ווייסט
שוין
ר חיבור ,אסאך א ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור ,אסאך א
ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי
לערנסט"" ,איך בין דיך מקנא דו פלייסיג ווי קנאה זעלבער דער ביי טאטן, זעלבן אוועקגעגאנגען.
אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען.דעם ביי געווארן טומאה אז די שכינה איז אונז .מ'קלאפט אויפ'ן אזא
הארץ?" נישט אז דורך נוא ך
"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים",
"אב הרחמים"
ברידער .גינוני
ס'זענען דא אליין. אוןדי זאך איז איינע פון די דריי עבירותמלכות
רעים מן האחים", "לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים",
געברענגט מאמען,עסהאט
ה חכ כח האחדות האט
פאר דיין גוטן בחור"" ,איך בין דיך מקנא מיט
געזינדיגט ,שלימות הקדושה. זענען זיי ממילא
איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט
האט יענער געענטפערט" ,יא יא ,מיין ליבער שלימות הקדושה.
דיין גוטן איידעם"" ,איך בין מקנא וויפיל חסד דו חברים. זיין יעדער
צו זאכן;
אויסגעוועלט וויכטיגע אלע
מיט
בתחתונים ,און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט זענען
פארזינדיגט זיי אוןמלכותזיך
בתחתונים ,און אויב מ'האט אויסגעוועלט צו זיין חברים.
נישט עס קען איך נאר הארץ,
נישט אביסל
קיינמאל זוך איך
האט איד.
און אכציג וואס
בעצמם" "דבש" החיבורסעיף מצב יעדער הוא הרעות מורא'דיגעשם
"אבל
פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט
און זאך וואס ס'איז דא זיסטעמעצמם איז די געמאכט קדשים, קדשי גילויאיז
תורה פרט אין דער
קשר וואס זיי האבן אליין טוסט". שכינה בית המקדש איז געווען א
העג געהאלטן דעם ביהמ"ק
הארץ"... טאקע זוך איך איך, זוך דאס טרעפן.
עמאכט מעצמם און בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און
בחור א – יעקב קדוש קדושנו האבות,
גאנצעראויף דער וויבאלד
אנדערש,אבער איזאיז שולחןחבר א איןביי איז ער מסביר דעםקטן –
דעם בחיר האבות ,קדושנו קדוש יעקב – א בחור
מעצמו זיס .אנדערש ווי ז א פנימיות'דיגערדעראוועלט .ס'איז
פנימיות'דיגער ס'איז אהבה. השנה ראש
פנימיות'דיגע הייליג,ערשטן
איז ער מסביר דעם ענין אזוי .ביים ערשטן ערוך
ביים אזוי. ענין פנימיות'דיגע אהבה .ס'איז א פנימיות'דיגער
ס'וואקסטנעמען אבינו, יעקב באקומען גייט זי אוסט אז
יעדן טאג ,צו איינפירןווען
עכטע,נישט זיס
האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו,
זאלאיז
זיך
ער ס'איז אן עכטע, וואס אן למשל,
מענטששאקאלאד ס'איז
זאך ,אבערא עליכם",
פיזישעצוויי
דאך אז קייןשתמליכוני
מיינט
פריינטשאפטנישטמלכיות… כדי לפניפון מציאותאיז "אמרו ממליך זיין דעם אייבערשטן אין הארץ איז נישט
נישט קיין פיזישע זאך ,אבער ס'איז אן עכטע,
פארשרייבן :איך מוז זאגן א גוט
עשו .אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס און זיך צווישן צווייא צעטל פארבינדונג חיבור.
אויסגעוועלט צו האבן א
חורבן ביים ערשטן בית המקדש? מענטשן האבן המקדש? בית ערשטן ביים חורבן וואס גליקליכע די געווען איז ר רחל
וואס איז
מענטשן וואס איז מענטשן א א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז
אז באזירטאאויף דעם וואס האבן גורם געווען דעם חמורות שלשד')די(פרק נצח צו איןמיט האבן חתונה לגדולה" און זי גייטדער
איד .מעודד זיין און מחזק זיין אזויאיין קאנעקשאן',פאר
ווארט דער שייכות צווישן זיי איז זאך ווי פרעגט: ישראל מהר"ל רעד
אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם
קען זיין
קשאן' ,אזוי קען זיין 'ווייערלעס זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן' ,אזוי קען זיין
לאה האט געוויינט ,ווייל זי האט פארשטאנען פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך
פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך געוויינט ,ווייל זי האט פארשטאנען
פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא
2
ען אז ס'איז דא אזא פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא
און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה. חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה
חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה ייען חתונה האבן מיט רחל און לאה.
גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן :יעקב ן. מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש
פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. נה האבן איינער מיט'ן אנדערן :יעקב
גייען חתו בקעי :ןרעדנא ן'טימ רענייא ןבאה הנותח ןעייג שדקמה תיב רעטייווצ רעד זיא עקאט סאווראפ
ג .ןדנובראפ ןוא טנאנ ןייז לאז'מ
ג
און עשו .האל ןוא לחר טימ ןבאה הנותח ןעייג ושע ןוא השעמ א ןגעוו ,םנח תאנש בילוצ ןראוועג בורח
אזא אד זיא'ס זא ןעמ טסייוו טנייה יוו טקנופ
לאה האט ןענאטשראפ טאה יז לייוו ,טנייוועג טאה האל ךיילגראפ א עקאט סע זיא ?אצמק רבו אצמק ןופ
ק
אז "הגדול זייןמ ןבאה הנותח טייג יז ןוא "הלודגל לודגה" זא
דער מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט:
ווארט פאר איין איד .מעודד זיין און מחזק זיין מחזק טי אוןוצזייןש יד מעודדשל איד.תורומח אייןסאוו באה פארווארטרוג ן
עד ןעוועג ם באזירטואויף דעם םאז
זא
דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז ך איזייוו' א יו זיילרע צווישןסע שייכותענאק א ',ןאשק דער
ווארט פאר איין איד .מעופרעגט:ז ןעק יוז ןיי )
גוט א זאגן מוז איך פארשרייבן: זיך און צעטל א חיבור. אא האבןפ א ר ב צוינ ד ונ ג צ
אויסגעוועלט ו ו יש ן צ ו וי
האבןי מ ע נ ט
מענטשן ש ן ו וא ס א זי
עשו .אבע סאוו עכילקילג יד ןעוועג זיא לחר רעבא .ושע
א צעטל און זיך פארשרייבן :איך מוז זאגן א גוט
געהאלטן דעם ביהמ"ק ?שדקמה תיב ןטשרע םייב ןברוח מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור. א צעטל און זיך פארשרייב
דאךינ
ק טש פריינטשאפטיפ ןיי
ס רעבא ,ךאז עשיז ,עטכע ןא זיא'
האט געוו וויאזוי
טאה טראכטן,
סואוועג מען
זאלא ט ברכהיז ז
א טייג מ'מאכטאב
וועןי ןעמוק נעמעןיבא בקע
א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג ,צו נעמען טאג ,צו
תשרי, ,ונ חודש יעדן
איינפירן קיין
נישט געהאט זאל זיך וואלטן מענטש אויב מיר צוויי טון .א אז אוןאייז-קרעם
מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי מיינטפוןדאס זעלבע איז מיט בוים. מציאות
אויף א
א מענטש זאל זיך איינפי
גאנצערשרע םייב .יוזא ןינע םעד ריבסמ רע זיא ןט פ נ
דער י מ יו ת 'ד יג
מ'דארףוויבאלדע א ה
אנדערש, ב ה . ס '
איזא י ז
חבר א בייפא רעגיד'תו–ימינ
דעם בחיר ברכה?עדאויף
מאכן ראיחב םתובאה מ'זאל
אייבערשטערודק ,
דערקעי שודק ונש א–ב רוחבוויל
כח האחדות האט געווען צופיל שמוץ ביז איבער'ן קאפ. וואלט אז זאכן
– ביי א חבר איז אנדערש ,וויבאלד דער גאנצער אריינלייגן אז נאש, יעדע כמעט
טוסט". טוסט".ד'ארומ א ןעוועג זיא שדקמה תיב בעצמם"יכש יוליג עגי הנ החיבורק
מצבסאוו רש ה ייז הואהרעותןבא "אבלאמעג ןיילא ןוא םמצעמ טכ
טוסט".
פון פיר צורה? ןוא ריפ ןופ וועלכערגיצכא מיטה סאוו אופן? טאוועלכןמנייק
שינ לא וויפיל חסדטדו מציאות'דיגע
"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם" דבש איז א שםזיס .אבער זיי זאלן ווערן
מקנאתחתב ביןא ,םינו "איךא ןו איידעם",מ ביו
גוטןךיז טאה' דייןראפ טימ טגידניז .םירבח ןייז וצ טלעוועגסיוא
מיטנעמען ראש השנה אויף א
דיין גוטן איידעם"" ,איך בין מקנא וויפיל חסד דו דיין גוטן איידעם"" ,איך בי
געזינדיגט מ'איזזעג
אוןטגידני דאווענעןלש ,
זיךקה תומי מ'שטעלטשוד
.ה מקנא מיט ברידער .מיט דעם באשאפן געווארן, עסזענען זיי ממילא אזוי איז זאך.און מאמען, זיסע
נישט ווען
פאר דיין גוטן בחור"" ,איך בין דיך מקנא מיט דיךנייאביןופ ע "איךיד ן בחור",יירד תוריבע גוטן דייןאהסע ט פאר מ'זאל עפעסטגנערבעג
מאמען ,און ממילא זענען זיי ברידער.
וואס דעם אן עבודה,
פאר דיין גוטן בחור"" ,אי
קיין אן - טעם
גאנץ יאר
" ל פ י כ ך יו ת ר ח י ב ור ה ר ע י ם מ ",םיחאה ן
ענדליך סליחות דנע מנין
מיט'ןךיל
מיטכאפןטלאהזיךב ןיוש יז מ'זאלםיי
אהציהנותח זיכער דיך מקנא
קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"" ,איך בין דיך דורך
מקנאאונז. יז ןוא ןב ביןזא
"איךט אהאמו לערנסט",
דוכש יד זא פלייסיגהני
וויווא זיא קנאהקעדערצו.ביי דעם זעלבן טאטן ,ביי דער זעלבער.ןעגנאגעג
געווארן ביי דעם זעלבן טאטן ,ביי דער זעלבער געווארן
קנאה ווי פלייסיג דו לערנס
טון
צו יענעם און אים זאגן" ,ר' איד ,איך פלאץ פאר אדער נישט ,זאל מען טראכטן וואס וויל דער
צו יענעם און אים זאגן" ,ר' איד ,איך פלאץאליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן
פאר ווערן ךאסאבאשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן
ס
באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן 'א י ז א ס א ך א ג ר ע ס ע ר ע ר ח יב ו ר ,
צו יענעם און אים זאגן" ,ר' א
בייש
האט באק רבי יהושע ןבל ידכ ,בקעי ןתח ריא ןופ םינמיס ןעמוקאב טאה ב יי ם : צ
(צח).וו י יסנהדרין
ט ן ב י ת האין
מ קזאגט
ד ש א גמרא
י ז ש וידי
ן גע ווע ן א ן ש ט ע ר ק ע ר ע ר ק ש ר א ון א ג ר ע ס ע ר ע ר ס א ר ט
קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים :מ'זאל צוגיין אייבערשטער איך זאל טון יעצט.
קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים :מ'זאל צוגיין דער וואס אז
קאריצער
ברודער'ס ברודער ,נאר ס'איז א פרט וואס דער פנחס'לפרט נארר'ס'איז א הרה"ק ברודער, ס'שטייט פון ברודער'ס
קנאה צו מרבה זיין באהב זיין נישט
זאל אים נ ער אים ןבעגקעווא ן'טימ ןראנסיוא ןענעק טשינ םיא לאז
פארשעמט ווערן .און אודאי טארן מיר נישט זיין
האטד הנביא ,ע אליהו, געטראפןליגהאט הניכש לויינ ז
זייןוועגבןטש
גרייט מעןנאזיין גוטנאמיט דער עפעסרע הניחב טון דעםיד אנשטאטיו מ'זאליא עסןןע הא
מיט'ן
ווערן הבצו גארנישט ןעוו
הרחמים".
געטון אה'ס "אבבגימטריאלדנ
האטט ברודערפ ךיזאיזצ ןו "דבש" ייוו
דערח
םיער ,םירב
זאלאטש ברכות
אןקעי .ל מ'הייבט
וועןךאד טא זאל נישט
מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין מ'זאל אנשטאט דעם טון
לאה אנש האל חר ט
אוועקצוגעבן פון זיך ,כדי א צווייטער זאל נישט הב אליהוזאהנביא טעבראעג וי ג ר ו אים
י ס , א האט
ו ן ד קומט,
ע ר ב י ת משיח
ה מ ק ווען
ד ש געפרעגט
א יז גע ש ט א נ ע ן
ס'שטייט (משלי יד ,ל) "רקב עצמות קנאה" ,נאר וואס דבש
א ו ן ידער
ד יד י אפילו
ם
געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו.. אז זיין מרמז מיר ווילן האניג
פאר לבן א זאלפ זיך יונגערמאן כולל
זיךנאר א ותפילין. טלית מיט
ס'שטייט (משלי יד ,ל) "רקב עצמות קנאה",
פרעגן .לחר ןעמוקאב וצ ידכ ראנ טכענ ליפיוזא ןבל רא
געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו. ס'שטייט (משלי יד ,ל) "רק זיין גרייט
איםראנ זאל אלייןדחאזאהערח משיחו צוי ל געשיקט
לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט
אינעווייניג ,ווי טימ פוןאויפפרעסןכ ן' אונזפ תו זאללכ ן קנאהרשאפרעד .לא קיינמאלדערר
נישט דאך נישט האבן זיי עס וויבאלדאיז
קשר,זיסקייט, אייגענע האט אן
אינערליכן
סדר .א פונעם אנהייב ביים גלייך לערנען זעצן משיח,ו האט
אינערליכן קשר ,וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט ע ר פ י ר ט א ו יס א ז ד ע ר פ א ר ז א ג ט ד ע ר פ ס קו
דארפן ל,
געטראפןא'ס האטיו לויעגבןאוו יהושעןר רבי
ווען,תו
ווי אינעווייניג, קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון קנאה זאל אונז אויפפרע
פאר א ווי .בייוו א ראפ
שבטים .און מיר ,די קינדער פון רחל ,דארפן
נישט ןעו מען זי
זאללראפ מצליח ,ןר דחא יד קייןד זיאהאבןפוןרע נישטשורש אמת'ער זאלןדער זיסקייט. מעגליך פון
עכטער מקור
אז די בעל הבית וואס זעצט זיך לערנען מיט א חברותא לאזן זענען וואס ק ו ד ם " ש בכלל
ל ו ם ל ר ח ו קזיי
" , אזו וי י ל ס ' א יז הייליגע ךאסאאיז א ן
און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגעדי אז לאזן נישט וואס זענען מצליח ,זאל מען
האטצ אים מר?"
צוב רעטייוו אתי
קנאה תי
שדקמה "לאימת געפרעגט, אים ער
איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין
זיסקייט איז פון אייבערשטן וואס האט דאס אלעס
וואס זענען מצליח ,זאל
ס'קומט וויילס ס'איז
נישטמוק'
עד -וצ ט דעםהנותח ר
טעלעפאן
מענטשן אויסלעשןר ןוא
אנדערע טשראפ לח זאלמענטשןטיי
ווען מ'שפירט א קנאה צו זא אנדערע
יהושע בן לוי האט רבי "היינט". מ'שפירטח א
וועןאוועג בור
געענטפערט,
.ןר
געשוויסטער משיח
מצד עצמם" .דאס הייסט אז ביי געשוויסטער ביירעטש אזרעק הייסטרעדאס ,םולש עצמם".מ טימ מצדודידי רע דעםבהא ןוא ת
ווען מ'שפירט א קנאה פון ,ה
למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם באשאפן.
א ,רעטנאנ זיא רעוו
לאה גייט אלאיך ווייל
נאריג המדרש,נ טי
ביתוו הזבת פונעם ןרע
תקנהא ףיוא קערש אזא
דאכיל ,ןפוא ן
אנדערע .געקומען,
משיח איז נישט גאנצן טאג און להם ,ואין זה געווארט א
שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם ,ואין זה ס ןעוו התחלה
שהוא טדער' אחדופ ךיז אבר א ן להםקוח שישא – רעדמערפ
פארגינען פאר צווייטן ,און
"מלמדדערליממ תורה.יג א
אייבערשטנ'סא יז ט
דעםס יד רעביא רי יעצטינמי
לערןל זא ם
צווייטן ,און פארגינען פאר אנדערע. צווייטן ,און פארגינען פאר
ממילא גי זצ"ל. מצד האט ער געזאגט פאר אליהו הנביא" ,שקורי קא לאז הא איןרקדער
האח נקרא מצד התולדה ,ואין שם האח רק מצד האח
מ ע זיין
נ ט מדבק
שם
ש ו ו ואין
א ס זיך
ה א וויל
התולדה,
ט ג עוואס
ב ו יט מענטש
מצד א ק נקרא
ש ר דער
פ האח
ו ן י ד טימ תודי
חברים ,מכבד צו זיין א צווייטן ,מעודד זיין א
?רבח א רעדא רעדורב
נישט פאר רעדט ישראל".אפערטשינ
"לעמוו טמעשר
א זיין
עבודת יששכר ,פון רבי ישכר דוב מוואלברוז תורה" רעדט יעצט .ןרעו
מעודד חברים ,מכבד צו זיין א צווייטן,
האט ער ווייל געזאגט, ליגן מיר האט ער בי", שקר אזוי:זיך"כי
דארףא
ביי א ברודער .און ער ערקלערט עס אזוי" :כי עסצ אלעמען,
ו ויערקלערט
יט ן . א ופון
ן נ א שורש
רער נ א כ דער
אוןד ע ם זיסקייט,
ל י י ג ט ע עכטער
חברים ,מכבד צו זיין א
ברודער. רבייצא ו "",בורקלו
מוואלברוז
אהבת יעצט צו מיר .מ'דארף פשוט זיין א ניצב און שטיין
אהבת פון ענין מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון דעם זיין ממליך און הרחמים אב אינעם באהעפטן
מ'דארף זיך מחזק זיין אין ועסט אין
אים לח נענטער ווי דאך געזאגט אז ער גייט היינט קומען! האט אוןשטערקעררא
חיבורא רעדורב ן' דער איזלש חבר ,םו
שוועסטער .אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין
וואספא פ זא ךיוא זי זיא רע לייוו
אוולפני ה' זיךיסמ אראפס תור אייבערשטן;שפנ
פאר'ןעג סאד זיא וואסר !ןעוו חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי
אוועקשטעלן וואס זמן דערמ'זאל
איז חורבן פונעם בית המקדש, חורבן פונעם בית המקדש ,איז דער זמן אויפזוכן זאל ער אמת. אן מיט זיך אויף אייבערשטן
חורבן פונעם בית המקד עמען איר
צוליב איין זאך ,כדי נישט צו פארשעמען איר
האט דא
חבר .ביי א אליהו הנביא געזאגט ,אז די כוונה פון משיח איז זייןךאד איזצ–מב תואי דעם ענופ אויף
ענטפערעז ם דערטאט ןבל אז .ן
מ'לעבטאהאזוי,
וועןינ אד ט אז טש זאגטלב
עיןווא זיובתקע עגעג א ןב א ןתח רי ןו אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר .ביי א
אויפ'ן טרויערן מיר דער אלקיכם.
יעצט אין די טעג וואס אויפ'ן יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן דעם זיין ממליך דארט און הארץ פינטעלע
יעצט אין די טעג וואס זיין עס בלויז
תשמעו".רהמ רעד בקולו
אםתובי "היוםוע
געוועןנ( םל האלט
זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל ת
אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז
תנ ןיא ל" בהא בית
ןיירא ,האנק טימ קעווא
זי וועט יע מענטשו יזוועט
דערצעי טעו אוןאד ט דעםוטדיןןפר
ממתיקא ןא ןש ןרעדנ איזודיעס
ראנ ,ך זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט
אייבערשטן. מע פונעם
זאך).ד'א מענטש, טראכטן א מינוט ,ווער איז נענטער צו א
נצחיות פון כלל ישראל ,צו זיין די מאמע פונעם
דאךרראש רעד ןיא רוח איזםיע "היום"רפ
זיין') :א ק קעןערב דערפוןטגנכוונהרומ א דיגי
א :ךאז ע ןי
זאך). זאך).
זי האט א בדין.םעד ןבעגעגקעווא טאה יז זכאיסעבארויסגייןב ןט טראכטן א מינוט ,ווער איז נענטער צו א מענטש,
פנימיות'דיגע קיין כות מיט'ן
נישטד איז
קשר םיק געבוירענער סאוו
איין מאל א יאר דארף מען
פנימיות'דיגעהאט מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן
זי
א זוהר יד ןופ עמאמ יד ןייז וצ ןבעגעגפיוא טאה יז .טלעוו בשםעניי
דעם ספרים ןופ אלעוספ י ברענגען עסז'מ השנה,מוויטגא בש יאצו לאמיר
ת זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך.
םניח תבהא טימ
געבוירענער קשר איז נישט קיין געבוירענער קשר איז ני
וועלט .זי זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך .לאמיר
געווארן יי(אויב דער געבוירןךל ן מ'איז וועלכןמ מיט
א "כאפצעם" אויפ'ן יצר הרע
טייטשב"היום .לארשי ללכ ןופ עמאמ יד ןייז וצ ,הק יטבש ב"י
מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויבזיין די
דער מאמע פון אלע געמיינע בני עשו. דאסתיו" השנה"".
ראשטרעוו , רעד דא "היוםא
הקדוש, ",טנ
ש םולש םול .
מיט וועלכן מ'איז געבויר
אויסרוימען די שמוץ
י"ב שבטי נאכדעם אויך לרחוק. נאכדעם אויך לרחוק.
אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי אבאקומען דעם שוואכסטן שידוך ,עשו ,און זי וועט
קשר דערהערןקשר
ווי א
ל רשטערקער
ח ו גוט
ק ו ל וועסט
ק ר וב זיין
" . דוש צומאל
טאויב
ע ל ט קען
תשמעו",
ז יך ד חיבור
י פ ר א אזא
בקולו
ג ע , אם
פ א רווא ס אזא חיבור קען צומאל זיין וועט זי און
און… ווא יז ?םעד טאטשנא ןעמוקאב יז טייג סאוו …ןוא פארקערט ,אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און
פארקערט ,אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און
די דערמאנטע פראגע האט א חסיד אמאל טשאונז ,און איןגעוואנדןטיי איז
מענטשןל םו פרעמדעוא "
ס'וועט טאטשנא .רוחב ןטסגרע םעד ןעמוקאב טייג אויב השנה,וק
ראשלש" םד פוןר
מעסעדזשקוח דעםטשרע ן עדכאנ האטם
מיט אהבת חינם
אוןבעסטן שידוך וואס זי האט געהאט ,גייט זי פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז,
זצ"ל דזשיקובער
פרעמדע מענטשן איז גע ט ,גייט זי
גייט באק זיין געדארפט וואלט
לכאורהעג רי יודעלעקנעד קרוב?,ןע רבי זא הרה"קבר
פאר'ןמ שלוםז ה
דעם
אהבה צו געפרעגט פון רבי דוד'ל טאלנער" ,רבי ,וואס האבן אנכאפן אז זיין מרבה
גוט דיך אז
ס'וועט געדענקען,און דיר
שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין
לאמיר
אין אריינגיין מאל וצ הבהא ןיי
גייטצובאקומען דעם ערגסטן בחור .אנשטאט
דעם בעס
לאמיר געדענקען ,אז מרבה זיין אהבה
יז טייג ,טאהעג טאה יז סאוו ךודיש ןטסעב םעד ש ל ו ם פ א ר 'ן ק ר ו ב ? ל כ א ו ר ה וו א ל ט ג ע ד א ר פ ט זי יןישועה ,אז
נאכדעם "שלוםזיך פון עטרת
לאמיר געדענקען ,אז
נאכגעזאגט דאכט אנשטאט
מיר פון דעם גאנצן תשרי? א טאג נאך יום טוב גייט העולם ,ער
שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם ערשטפ
לרחוק"מאוןעדמער קודםועג זיא ןשטנע שטייטןדנאו ןוא ,זנוא ןיא
מלךעקראפ דער ,טר עכטמ זא ק לאז' איזםדו אייבערשטער
דערל םולש ןגאז א בורק ס'איז דערןו פארשטייןדיוואס מען לרחוק דארף דעם? זי לכאורה
אוועק מיט קנאה ,אריין
באקומען
זיין די מא
מיט אהבת חינם
טעוו יז ןוא ,ושע ,ךודיש ןטסכאווש םעד ןעמוקאב
און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי
דאך אלעס צוריק צום אלטן…"
.ושע ינב עניימעג עלא ןופ עמאמ יד ןייז
דיינעאנרמ"ח
םעדכ אלע אויףיואאוןרל ך דירקוח שלום איז דער קעניג אויף .
פארוואס
קומט אן
פראגע,
"שלום תשרי .דער תשרי
זיך שטעלט
רשק א יוו רעקרעטש ןייז לאמוצ ןעק רוביח אזא
לרחוק ולקרוב" .שטעלט זיך די פראגע ,פארוואס מיט אהבת חינ
ולקרוב".
פון חודש ל ישראל .אויפטו
דערמאנט,וו טי
ווערטזיא'מ ןכלע לך",ריובעג "ויתןעג ן ביי ןראוו
י"ב שבטי קה ,צו זיין די מאמע פון כלל ישראל.
איברים ושס"ה גידים ,דעמאלט וועט משיח קומען. ביי "ויתן לך" ,ווערט דערמאנט" ,שלום שלוםמ רעד ביוא(
האט ר' דוד'ל געענטפערט :ווען מ'גנב'עט
אוועק מיט קנאה ,אריין שבת נאכאמאל,
מוצאי און
מ'זאגט נאכאמאל וואס פונדאסניי,
פסוקים יאר
אוועק מיט קנ
די פון מע פון די יעדעס
איינע
וועלט .זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די ז א ג ט ד ע ר מ ה ר " ל א פ ל א פ ו ן א ז א ך . ל א מ יר
נחג מיט'ן פרשתבע שטענדיגרענעריו זיךא רשק מ'טרעפטינ זי
פ ןייק טש עגיד'תוימינ
איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת
זי האט הלכה אז דיה יז איזטאאיד,וומ
פוןועאג רת הויזןעו
באאה וצ פעלדש א ן
אדער דער בת עין טייטשט" ,אתם נצבים היום כולכם ן'טימא תוכיי אבער
זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער איןטנעמ א וצ רעטנענ זיא רעוו ,טונימ א ןטכארט מורא'דיגעאזזאך, :ש רעים פרק א') ברענגט א ר אין דער
ברודער אדער א חבר?
נצחיות פ נצ ח יות פ ון כ ל ל יש ר א ל,
דער בעל הבית דארף קומען שרייען איינמאל אין צ ו ז יין ד י מ א מ ע פ ונע ם
רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך :אין ך ).
ידוך ,נאר זעלבן פעקל ,מיט די זעלבע נסיונות און די זעלבע
אהבת לפני ה' אלקיכם" ,אויב דו ווילסט שטיין גוט ווען דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב
זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך ,נאר
איזביאיאגנב,יענערשרע הוא",
גזלנא קלא"פלניאןוא – יאר השנה" ,זיולבדריי תשרי? טלאה ל"רהמ רעד ?רבח ןייז רעדא רעדורב ןייז דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת
אייבערש פ ס'נט א סאד סעל ס'קומט דער יום הדין ,וואס "היום דא ראש
טאטן. זעלבן פונעם במציאות דאך דעםצעי פוןא ט ד ןי מעןהאטט י וואסו גע איז סאו דורכפאלן.רימ
אוןיוא ןרעיורט ר חתן ן'פ
שטייןזאפאר'ן ריא ןעמ א ייב .רבח ןייז – זיא םעד ףיוא רעפטנע רעד
האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און
ווער איז נאנטער ,א
צוליב אי ווערטנישט,לוצ
שרייטייא בי
ער ,ךאז ן
וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל
שוועסטע איזושדערתשריסעופעלד. .רעט
אויבדכ
הויז.שינ י
אינעםעוו יוזא
אפזייןוצ ט
מוחזקסע טר אגסיוא
נישט
ס'איזעשר
דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן.
גנבשעדערעומ
אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום ,ווייל ער איז ווייל ער איז
דעמאלט :ןיא טס שלום ,רבחא
און דו ווילסט זיך קענען האלטן ביים
רעד זי
גע'משפט,
אויך איזבי
ווערןח ש רו ברודער
מעלהעטאון רעקר
ברודער אדער א חבר?
פאר'ן
שלאזנדיןןוא
ח ו ר ב ן
האט ער נאכגעזאגט ,אז ער האט אמאליוו רעטנ
ביתע
פ ו נע ם ב ית ה מ ק ד ש
דאך במציאות פונעם זעלב
, א י ז ד ע ר
אז פאר'ן ברודער איז אוי זמ ן ווא ווען! ס
רחל
לייגטבער צו "ולקרוב", נאכדעםרעדור נאררע ןוא אוןרע צווייטן.עלק האט מעןיכ" :יוזאא אד'מ יארמאליזאףר אייןחמ ך אז קז שטאט,ןייזאיןםאעד ןיא געזעןינע
תבהא ןופ ן
שרייט,
ערדובע און ת
אוועקששי
זיךפ ,רכ שטעלטר ןו
אידכשי יב ווען באוד ר זמןא ייאזב מיר זורבל געדענקען זאלסטו. אלקיכם", "לפניסעה'טר
ווער איז נאנטער ,א
"ולקרוב",פארשעמט ווערן. א צווייטן .און נאר נאכדעם לייגט ער צו א צווייטן .און נאר נאכדעם
עבודת יש נישט אוומ ער האט ח ב שטאט.
ר ים , מ דער
כ ב ד פון
צ ו גאסן
ז י ין אאלע צ ו ואויפגערוימט
י יט ן, מ ע א ןייז דדו
נישט זאלסטמיט
ידידות קנפון קשר
געבויטצאמ אר האטלו וואס
מענטשש ןי
ס'איז"צז
"פלניא גזלנא" .דער יצר הרע איז א גנב! .ל חאה דו אייבערשטן. פאר'ןתה ד שטענדיג ,הד
או שטייעןה ם
דצמ קר חא לאה זאל
מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט מענטש וואס האט געבויט
זצ"ל.
ממילא גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל
"וואס צאויסגערוימט,
ו ו יי ט ן , א ו ן פ א רהאט
ג י נ ע ן וואס
פ א ר דעם
א נ ד ע רגעפרעגט
ע .
פרעמדער איך! די טעותים און די דורכפעלער פון א גאנץ יאר, ש יש א ל –ה ם רחוק
א ב א א ח
האבן אן עכטע הכרה און ידיעה אינעם "שויתי ה'דפון ש הזיך
ו א הס'רעדט
ת ח ל ה ל ווען
ה ם , וא ין ז ה
ליכן אופן ,האסטו פונעם אויסרוימען? ס'וועט דאך מארגן
פרעמדערגייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן,לאה ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א ווען ס'רעדט זיך פון א
למעשה אמת'דיגערהשעמל
מציאות .מיין עכטער לחר טאה
אהבה, עד טשינ
און ידידות נישטילר
מיין איזופ טגי עד ן
שטערקערער שלום ,מיט מער ם
אהבה, און
ידידותצמ
מערמצע ד מיטד ".ם שלום ,סא שטערקערערטסייה תמיד" .זא
לנגדיעג ייב רעטסיווש געווארן.ו
חרובפש'מ ןעו א טרי בית האנק צווייטערא וצ
אזטנעמ ערעדנ
שטערקערער שלום ,מיט שטייטןש
ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז צווייטער בית המקדש חרוב געווארן. שמוציג?"
המקדש ווערן צוריק סייווי
און זי הא א ביישטייט
ה יז ןו וואס
איד טאהכוז בין א
איךועגאז ןעואיזוא
מהותצפי
עכטערעטשואילייה ןל
קודם "שלום לרחוק" ,ווייל ס'איז אסאך א ס'איזזיאאסאך עג ווייל לרחוק",
דערק ןבאה טשינ ללכב ןלאז ייז זא ךילגעמ "שלום קודם וו א ס זע נ ע ן מ צ
ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות ,איז ןיי ל י ח , ז א ל מ ע ן נ יש ט
קודם "שלום לרחוק" ,וו ל א ז ן א ז יד
וויאזוי איז מען מקיים "שויתי
בין אאיךבש
בתשובה.םיט
מהרהררימ ןוא . איזק יד , אוןעדני שופר
תקיעתחר ןו גערעכט, ביסט יא, "יא געזאגט, יענער האט
ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות ,איז דער
שבטים. פסוקא ווייב. פ ר פסוקראד ,ל
ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פאר דער ןפ זאגט דערפאר אז
שינ לאמנייק ןבאה ייז דלאביוו ,רשק ןכילרעניא אויס פירט ער ט ישראל.ק
כללאז האנ פוןוא ל א זנ כחסערפפיו מיט'ןפ ןנאריא ןו
ער פירט אויס אז דער יוו ,גינייווענ
אייבערשטן. דעם דערפאר
אויסגעזען וואלט שטאט האחדות
די וויאזוי ווייסטו אבער
זוךופ ן
איךד ן
און םעגוטו יוו
וויל'מזייןטייו
וואסראד
אידייז ף ומען רחל
נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל .דערפאר
זיך לערנע ענרעל ךיז טיירג ן
ה' לנגדי תמיד"?
פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל
ידידים.עג רעדא ףיורעד טעבראעג עפע ןוט אוןס ד ע ר צ ו .
געשטאנען ס 'ש ט י י
המקדש איזט (מ ש ל י י
ביתד , ל )
דער "ר ק ב ע צ
מ'רייניגטאון מ ו ת
אזוי גרויס, ראנ ",האנק
אוועקצוג מהות.ז ןופ ןבעגוצקעווא
לאה אנשטאט רחל .יעקב האט דאך געארבעט עכטערדכ ,ךי
מייןיווצ א י רעטי דאסאזאיז און ידידים.
טשינ ל יאר? די שמוץ
אזוי גרויס ,און דער בית המקדש איז געשטאנען איין מאל א אויס נישט געארבעט ווען
און ידידים.
חברים ,רעיםצווייב רעד פוןעדור זיךה ר ס'האנדלטטאווען טשינראג אהבהוטעג געוועןז ןרעוו וצ ן ןיי שכינהנאאיזלאז'מ
נישט גילויטאטש בחינה,טדיםעד אנדערעעפע ןו רעד טימ טוג ס
פארשעמ אייןראפאיזמעש נוראיםו ט
רעים
ימיםא .ןרעו
חברים,
דיוא ןו
צוויי
פוןאד
פון
עיקרט י
זיך
דערמ ןרא
ס'האנדלט אהבה ווען
עדוה'רבלנגדי ןייז טשינ רי
אנדערע בחינה ,די גילוי שכינה איז נישט געווען איבער'ן קאפ!" אנגעקומען ביז וועקגעבן וואלט
אהבה ווען ס'האנדלט זיך
נקודה,
זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן "שויתי דעם אן אביסל קוקן מיר
סארט גרעסערער א און קשר ר 'ס
שטערקערער קשר און א גרעסערער סארט
שטערקערער ב ר ו ד ע ר , נ א ר ס 'א יז א פ ר ט ו וא ס ד בייםי צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן
ע ר ק
ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן נ א ה צ ו מ ר ב ה ז יי ן ב א ה ב ת ר ע ןייגוצ לאז'מ :ם
שטערקערער קשר און ב ,כדי לבן
אליין די ג כאטש מיטיילאמ'איז יד ן
וואוימרוגדרגאזא ם
האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב ,כדי לבן טיידיווצ א מ'זאלנ לאז רע
אויפהייבן גאנצןב טאג ןרעוואזשייבת מוטשעןעאפעש זיךצ טאה מ'דארףעגו כאילוזא תמיד"ע
עידיוצהייליגעןריובעג ןענ זענען
דאס םענ געזאגט:א ןואיודעלעןגאז םי דיא 'ר" , האט ,ר'
ראפ ץאלפ ךיא
ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור ,אסאך א חיבור,א אסאך א גרעסערערר איפ אסאךטר ס'איזז ייז ס'איז אסאך א גרעסער אבן און זי
דורך אונז מילך פלעשלרוד
א קליין הארעלע מער! אויף יעדן .זנוא ך
ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי קעןאווזיין ,מיר אויגן.ב ן
דיעד יי פארז הוי"ה
שםןטאט זעןדאייב צוז רע ס'קומטרעבלע אוועקגעגאנגען.
וועןנק
טוב,הא יוםפ יוו איזל
סיינאךשכינהי
אזד ג דיע
זייןל ו טאקער
סנטומאה"טאז אזאב ךיא
ס'קען" , טעג.
אנקמ ךיד ןי
מןעגהאחים", הרעיםר ם יותרןבלע "לפיכך,
אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען.
"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים", חיבור "לפיכך יותר חיבור
איז אויפגעשריבן וויפיל פעטנס ס'האט ,וויפיל אבערמ אויף
מדריגה,ןעמאדערממ ןוא , איןז אלי אלע
נאכנישטייז ן
געברענגט זענען .רעדירב צוריק און עסאביסל
האטידמעןוג ןי פאלטב ן
עבירותט דריי",רוח נח, אדער
פוןיבדי בראשית
איינעי
טאה תודחאה חכ כח הא
געזינדיגט ,שלימות הקדושה. ענע איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגטראפ ךיא" דן טימ אנקמ ך
צוקער ס'האט ,וויפיל זאלץ אא"וו .ווען מיר רעדן אויסגעוועלט צו זיין חברים.יראת השם ,מענטשן חברים. מבקשי פארזיין מיט אונזער מדריגה,
אויסגעוועלט צו זעלבער ס'זעטו אנקמ ןיב ךיא" ",םעדייא ןטוג ןייד
פארזינדיגט
בתחתונים ,און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט דער געווארן
זיך מ'האטצוריק מ'איז
אויב און ווי אויס
בתחתונים, נישטדסח ליפיו
אויסגעוועלט צו זיין חברים אל וד
צו" זאגןגעמאכטא
דאסב
םש ל אלייןה
אייבערשטן,ער
האבןתו מ אוה בצזיי זוכןחהקשרי
וואסרוב שכינהמצעב מ'וואלט עס"ם
פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט
אז און וועגן זיך אויפהייבן ברוחניות אין יעדן פרט ,מיינט מעצמם מיינט דעם
וואס גילוי אבער אויב פאראיאר, מענטש ווי
מורא'דיגעסוט געווען א המקדש איז בית
ק"מהיב םעד ןטלאהעג געהא
קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה ".ט קשר וואס זיי האבן אליין
בחור –א
וויל– דער'וואסייב
אא אידיש,בח
ס'איזר
א זיא פשוטעדנ פנימיות'דיגעו ,שר
טראכטןיו
עד דלאב ערשטןצנאג ר אנגעקומען ביזרע
דעם בחיר האבות ,קדושנו קדוש יעקב – א בחור
פנימיות'דיגער עס אז מ'דארף צובאקומען נאך א פראצענט
פנימיות'דיגע אהבה .ס'איז א פנימיות'דיגער אויף
אהבה. מ'זאל
איז ער מסביר דעם ענין אזוי .ביים ערשטן אזוי .ביים שמוץ דעם דיענין מסבירוואלט אויסגערוימט נישטאיז ער
פנימיות'דיגע אהבה .ס'א
אן עכטע ,פעטנס פון יראת שמים ,נאך א פראצענט הכרה אין
האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו,
נישט קיין פיזישע זאך ,אבער ס'איז אן עכטע, ס'איזצמ
פ תואי יעצט?'רפ ןו
אבער זאך,י
פיזישעשטני מירא
פוןטפ אייבערשטערימ
ד טני
קיין געוועןאתשובה צוייווצ זא ךא
נישט שווערטנעמ ס'וואלט לאז ש אוןפנייא ךיז קאפןרי קב ןעמענ וצ ,גאט
איבער'ןןדעי
נישט קיין פיזישע זאך ,א
אבינו,
עשו .אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס
א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז מענטשןעמוואס איזצווייאה ןשטנ צווישןוא ןב פארבינדונגעוועגסי
.רוביח אאןבאה וצ טל חורבן ביים ערשטן בית המקדש?חורבןמ ךיא :ןביירשראפ ךיז ןוא לטעצ א
המקדש? בית ערשטן ביים וואסג א ןגאז זו
א פארבינדונג צווישן צוו יכע טו
דער מ זייןגערפ )'ד קרפ( לארשי חצנ ןיא ל"רהמ רעד
אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט
זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן' ,אזוי קען זיין אזויד קען :טש רע 'ווייערלעסןשיווצ תוכיי
קאנעקשאן', אזאב זיא ייז טרי זאךאווי דעם םעד ףיו געווען זא גורםראוו
צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם האבןאפ ט וואסייא ר חמורותדיא ן שלשדדועמ . צוןודיא ןייז
זאך ווי א 'ווייערלעס קאנ מיטז קזחמ האבן ןיי
לאה האט געוויינט ,ווייל זי האט פארשטאנען פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך
פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך רשטאנען
פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא
3
פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא פונקט ווי היינט ווייסט
און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה. חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה
חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה און לאה.
גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן :יעקב מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש
פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש מ'זאל זיין נאנט און פארבונ ערן :יעקב
ווערט עס אנגערופן "ערות דיבור".ג "רבי שמעון
אבער ער קען נישט רעדן .א בעיבי קען אויך נישט דאס מויל רעדט וואס איז נישט אויסגעהאלטן חשוב'ער יונגערמאן מיט'ן נאמען ר' מענדל וואלף
מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. המקדש פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית עריעקב אנדערן: גייען חתונה האבן איינער מיט'ן ח ןעייג
רעדן .כאטש ס'האט אויך א צונג מיט א האלז און ג
גרינפעלד ,אז ווען ער איז געווען א בחור און
פוןאאמעשה וועגן חנם, שנאת
צוליבפה". געווארן ניבול
חרובאמר ,זהו איןלאה .בר נחמן ישיבהאוןמיט רחל חתונה האבן גייען און עשו ושע ןוא
ס'איזא דא אזא אזעלינו מעןלא ווייסט און
נישט רעדן, היינט קעןוויער פונקט א גארגל ,דאך מויל דאס סאטמארער אין דער געלערנט האט
שליסלעך.טאקע א פארגלייך קמצא? איז עס ובר קמצא פון פארשטאנען האט זי ווייל געוויינט, האט לאה ל אה הא
לטן דעם ביהמ"ק
א דאך איז רעדן.
'ווייערלעס קאנעקשאן' ,אזוי קען זיין נישט אויך קען ימיו
ווי א בסוף חולה מענטש איז פון די גרויסע קרית יואל ,האט ער געהערט אינמיטן דער נאכט
דערזיין
מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט: ד זיין און מחזק און מחזק זיין זאךזיין דעם מעודד געווען איד.
פאר איין גורם ווארטהאבן וואס חמורותאז
דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז אויף דעם שלש באזירט
די צו זיי איזמיטצווישן
האבן שייכות
חתונה דער
גייט זי
ווארט פאר איין איד .מעודד זיין און מחזק זייןאוןפרעגט:
לגדולה" "הגדולד')
ישראל (פרק אז איןאנצח הר"לה" זודג
מענטשןאוןוואס איז אינעם מויל צוויי תלוי איז נישט
צווישן
זאגן א גוט
סימן אזאדער דיבור
פארבינדונג זיך פארשרייבן :איך מוז פרשת אין און צעטל דאכט זיךא זאגט,
חיבור. אלימלך
א האבן רבי ר'צו דער
אויסגעוועלט
ווי א בחור רעדט אינמיטן שלאף און ער פרעגט
האבן מענטשן
:איך מוז זאגן א גוט המקדש? בית
מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור. ערשטן ביים חורבן וואס גליקליכע די געווען
א צעטל און זיך פארשרייבן :איך מוז זאגן א גוט איז רחל אבער עשו. ע ש ו. בא
אחדות האט
אן עכטע, געהאלטן דעם ביהמ"ק
נפש אינעם
ס'איז אבערס'איז תלוי
פאר אן עולה.
זאך,
ן יעדן טאג ,צו נעמען נעמען
האלז ,נאר
פיזישע
טאג,צוצומאכן
קייןאון די
יעדן עס
נישט
מ'האט
דער צונג
איינפירן
און די נשמה.
וואס דערזיך
ביים אערשטן
האטווען
זאל געטון",זאך.
מענטש לעבעדיגע
איך עס א
מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צווייצווייא
איז
האב דיבור
אז
דעם דאךיעדער
וועגן מיינטפנחס ,אז
"טאקע פריינטשאפט
אבינו,
קשיות פון רבי עקיבא אייגער .דאס מויל ארבעט,
דאסיעקב פון
עצמו. מציאות
באקומעןפחיתות זיין
גייט
א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג ,צו נעמען מכיר
זי אז אביסל
דאס מויל פון א מענטש ארבעט.געוואוסט נאך אייבערשטן,
האט ה א ט גוע
פנימיות'דיגע אהבה .ס'איז א פנימיות'דיגער מלאך רצוןאזוי.דעם עס א
זיין ענין
משנה דעם
באשאפט"ווייל
– ביי א חבר איז אנדערש ,וויבאלד דער גאנצער גאנצער מסביר
שלעכטס
געענטפערט,דער וויבאלדער
מ'רעדטאיז
פון חיים חפץ
אנדערש,בחור איז
א – חבר
יעקב קדושאקדושנו– ביי תשרי. חודש
האבות, פוןבחיר תכלית דעם דער איז ד ע ם ב ח
דערמיט
מעצמם און כח האחדות האט
געמאכטמזבח
מקריבא זיין.
אויפ'ן
פון
צו ס'איז
קומט
אים
געלעגן
אליין
טאטן ווי
וואס איז
האבן
זייןדו
חסד
אבינו
הדיבור
זיין פוןצו
יצחקזיי
וויפיל
ממילא,כח
וואס
גמורה
שכינה ביי דעם
קשר
"איך בין מקנא
החלטהא פגם איידעם",מיט א
אוןגילוי
דעם
מהות
בית המקדש איז געווען א טוסט".
מורא'דיגע
פייניגט
מציאות וואסגאנצן
"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"
פארזינדיגט דיין גוטן
חיה בעצמם"שלעכטע
דעם משנה החיבור א
ס'איזאיז חיה.אמצב
איד נישטפון
הוא הרעותשםמויל,
קיינמאל
איידל "אבל האט
טוסט".
ממילא ,א מענטש וואס האט אן
וואס
דער שינוי דארף פארקומען אינעם רצון .א איד אכציג און פיר פון פ ו ן פ יר
חברים. אויסגעוועלט זיך דער אלטער מ'האט אז
אויבגעוואלט אוןהאב בתחתונים,איך
מקנא וויפיל חסד דו מענטש.
דיין גוטן איידעם"" ,איך בין מקנא וויפיל חסד דו
ווען ערגער אסאך נשמה ,איז מענטש. פונעם אן ערליך מויל ,קומט אויס אז רוב שעות פונעם
איזרצוןאמת'ן אן מיט געקומען מיט מקנא
איז וואס דיך
החלטה בין "איך
די אט בחור",
געברענגט גוטן דיין פאר ברידער. זיי זענען בעסער,
ממילא זייןאון מאמען,וועלן געטוישט צו
הקדושה. שלימות האט זיך גידניזעג וואס זיין רצון
געזינדיגט,
פגם פונעם גוף .וויבאלד אז דער גוף זינדיגט עסא האט דרייפוןעבירות פון די פון איינע
מאמען ,און ממילא זענען זיי ברידער.
שינוי זייןמיט וועלט דערנזהר זאל אגיין נאווארדאק
בין דיך מקנא מיט פאר דיין גוטן בחור"" ,איך בין דיך מקנא מיט
נישט צו מענטש דארף דערפאר טאג ,דרייצן-פערצן שעה א טאג ,אויב נישט
חיבור הרעים מן האחים", מקנא יותרדיך "לפיכך
בין "איך לערנסט", דו פלייסיג ווי קנאה זעלבער דער ביי טאטן, זעלבן זיך
דעם האטביי מהות
געווארן גאנצער זיין אז בעצם הייסט עס
מקדש האטאיז נשמהדאס אייבערשטן, שעכטן פאר'ן אוועקגעגאנגען .אים צואוועקצושטעלן רצון פנימיות'דיגן עכטן
איזצי פון רשעים שכינה טומאה אז די אזאאןקיין רעדןמיט דיבורים,און זיגמור,
זינדיגט דורךמקנא
אונז. אבער אז די
"" ,איך בין דיך פארשטענדליך, געווארן ביי דעם זעלבן טאטן ,ביי דער זעלבער ביים גוטע שוין ער האלט זירעדט
קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"" ,איך בין דיך מקנא
חתונה האבן זעכצן-זיבעצן שעה,
ענדליך ילדנע
גרעסערער חיבור ,אסאך א א אסאך ס'איז נייעס, שלעכטע פון געטוישט.
לעולם ועד. זאך.הגוףפאר
בקדושת פלאץ איך
יצחק אבינו איד, "ר'
געווען זאגן, אים און יענעם צו
כדי לבןכוללים -הגם ער גייט עס נישט אויפשטעלן ,ער קען עס געבוירן זענען זיי אז צוגעפירט האט באשעפער ווערן נתבייש זאל אזהא צווייטער
פארשטייט יעדער נאטירליכע נישט קיין ווארט יעדעס דיבורים. הייליגע און אפגעהיטענע רמיםט
איד ,איך אליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן
פאר פלאץ באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן צו יענעם און אים זאגן" ,ר' איד ,איך פלאץ פאר
צוגיין און א גרעסערער סארט מ'זאל קשר שטערקערער געווען אן רעדן, שוין נישט איז מ'דארף
דערהמקדש חטא.
וואסבית בייםגעטון א
צווייטן וואס האבן יעקב, חתן איר פון סימנים באקומען האט א אב
מענטש קוקט עפעס וואס טויג באהבתא רעים:
פשוט'ער אוןזיין אז ווען מרבה געלט קייןצו קנאה נישט האט ער אויפשטעלן, נישט א פרט עסס'איז ברודער ,נאר זייןדאך ברודער'ס נישט מיר טארן אודאי און
אויבן רעקארדירט ווערט זאגט איד א וואס ט םיא לאז
ווערן.
א שינוי אינעם רצון טוישט
רעים :מ'זאל צוגיין ברודער'ס ברודער ,נאר ס'איז א פרט וואס דער קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים :מ'זאל צוגיין
פארשעמט ווערן .און אודאי טארן מיר נישט זיין
דערגרייכןרעים זיך פון אונז איינער יעדער חטאים קיין גילוינישט רשעים, חטא פון זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן נישט קיין
צוויי חברים,
דער חטא ווי אויב דער
ס'האנדלט
קלענערער קען מיט ווען
גוט
עס א
דאס
אהבה
עפעס דעם און
טון איז
אנשטאטגעווען
אז נישט,
איז נישט
איז מטרה
שכינה
מ'זאל
די אבער ווערןדיזיין
דעם, פאר
בחינה,
אלטאנדערע צו
געטון
צו שוין גארנישט
איז ער האט
די נאךברודער ארויפקומען וועט דער נישט ער זאל
ווען צווייטער
און הימל, א כדי
אין זיך,
פוןאל עבןא ה
פעס גוט מיט דער דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער
אוועקצוגעבן פון זיך ,כדי א צווייטער זאל נישט
נעמען דעם שופר אין דער ווען מיר השנה. ל)ראש און געשטאנען קיינעם, פוןאיז המקדש חטאים בית קייןדער נישט אראבער ,און
געטוןגרויס, אדער דיאזוי לאה אנשטאט רחל .יעקב האט דאך געארבעט פון נ
דעם מהות פונעם מענטש
ידידים. דערצו.עפעסעכטע דערויףרחלער זאל געארבעט
נארטאהשער רבי זכרונו עצמות זיך
קנאה" ,נאר דער קנאה",
עצמותאדער "רקבאלימלך שינוי" .ס'שטייט (משלי יד ,רבי ר'
געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו. דורכגיין אן זיבעצן האבן ער וועט
ס'שטייט (משלי יד ,ל) "רקב עצמות קנאה" ,נאר
באקומען צו כדי נאר נעכט צוואנציג,
גרייט זיין
אזויפיל און
מ'דארף
לבן הונדערט
פאר ווייט ווי דעם
פ א ר פון
ל ב ןן
לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט
עשרת ימי תשובה ,קענען פון השנה ,אדער אויפפרעסןראש
דערפאר האנט ווען אפילו שמוץ, און חטאים פון רעדן ווייל
דער פסוק נישט. זאגט דערפארטויג
עפעס וואס ווי
אינעווייניג ,אז
פירט קוקן
אויס ערחלילה לברכה זאל ישראל.אונז קנאה זאל האחדות פון כלל קיינמאל נישט מיט'ן כח האבן אינערליכן קשר ,וויבאלד זיינאר
איז מויל דאס וואס טאג
רחל ,דארפןא שעה אכצן
פארפון אדער
אפדי קינדער מיר,
אוןו א ר
אינערליכן קשר ,וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט
האב טעג "דריי אויסגעפירט, האטאיז חיים וועןחפץ דער
ווי אינעווייניג, ן פון קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינעווייניג ,ווי
שבטים .און מיר ,די קינדער פון רחל ,דארפן
הייליגער און
גוטע רצונות, דורך די גוף אונזער הייליגן אחדות,פון
דיבור מעלהדיא פארלוירן עס שמוץ, יענעמ'ס ס'איז ווייב.
זוןאפונעם ו
אסאך א און ס'איז גרויסערווייל
די אז לאזן אז די
לרחוק",
נישט ען אזא לאזןנישט אז
"שלום ווייל קודם מיר מען
פארוואס? דערזאל איז
מצליח,
גמור, וואס אזענען
שינוי אים
געווארן
ביי פועל'ן
איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין נישט האבן קיין
צו גערעדט,
ס'איז
אים קייןזיי זאלן בכלל
מיט איך
זיין
גערעדטוויאז
אמאל געזען
מעגליך איז חפץ חיים האט
ס'האט נישט
וואס זענען מצליח ,זאל מען נישט לאזן אז די אפגעהיטן,הייליגע אויפצושטעלן
דער
ט זוכה געוועןגעווען
און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע לעבעדיג, בלייבן דיבורים די לעבט. וואס רע אלטן רחלמיט'ן טרעפן
ס'איזוואסגמורים מעשיםאז מעשים טובים, זאל ידי צו על שכן מ'שפירט א כל געווארן. המקדש חרוב געשוויסטער צווייטער בית זאלביי ער אז הייסט פארשטייט אז צואון דערזמן זיך
חתונה באשטימט א
ס'קומט צו מוק'ס טאטע האט
און אהבה, ידידות מען
פארשטייט מער
מענטשן מענטשןמיט
אנדערע שטערקערער שלום,
ו אנדערע
זינדיגן, קנאה
מענטש וועלטער
דערפון און חשיבותווען
מצד עצמם" .דאס הייסט אז ביי געשוויסטער
מענטש .די די
מ'טשעפעט א וועןפארשטיין עכט אפגערעדט דאס אז עצמם". מצד
אייבערשטן.
ווען מ'שפירט א קנאה צו אנדערע מענטשן
געשמועסט אים
פון קעגן
דעם זענען דיבורים וואס
דערלייגט האט רחל נישט
ייג האל פון לאה גייט נתבזה ווערן אויף א
מיט האט ער און נאווארדאק
למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם
ווער איז נאנטער ,א
ערגער .געטון לשם תשובה ,כדי ממליך צו זיין דעם ווערן צוזה ואין להם, התחלה שהוא אופן,
אחד שרעקליכן
שיש להם אב
ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער ווען פאר כוללים
באשטייט". גרינדן
ווארט וועלן
א
שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם ,ואין זה און גמור
פארגייט רצון
פאטש א האבן
"א זאל
זאגט,
אנדערע.דאס אלעס איז מקדש אונזערע גופים,
נדערע .זצ"ל. אייבערשטן. צווייטן ,און פארגינען פאר
רק מצד לאה זאל
שעה
אז צייט אריבערזיבעצן
צופיל חשיבות, ס'איז
צווייטן ,און פארגינען פאר אנדערע.
סימנים
מורא'דיגע
ממילא גיט זי איר איבער דיהאח
צייט .ווען לאנגע א
דאס איז ג אליממ זייער א
ידידות מיט קשר פון
זינדיגט דער גוף געבויט א וועןא האט
מהר"ל ,אז
זיין מענטש וואס
מעודד זאגט דער
צווייטן, א זיין מכבדמיט
צו חברים,וועלט אוועקגיין פון דער
האח נקרא מצד התולדה ,ואין שם האח רק מצד האחזאל כדי ער
בלייבט. יונגעלייט,שם
התולדה ,ואין
ווארט א נקרא מצד
באקומען
חפץ דער דערפאר
האט געווארן, וועט ער
פארטיג וואסנישט טאג זענען פונעם
רביזייישכר פון און
ברודער אדער א חבר?
אסאך מער הגוף,
א זיין
עבודת יששכר ,פון רבי ישכר דוב מוואלברוז
"ולקרוב", א צו דאךער לייגט
קדושת
ווייטן ,מעודד
נאכדעם
עכטעפוןנאר
אן האבן
קייןאון צווייטן.
אז זייאזאלן שאיפה".אזוי" :כי עסדער ערקלערטמיטדעם רצון און
חברים ,מכבד צו זיין א צווייטן ,מעודד זיין א
ווערן .ביי א ברודער .און ער מוואלברוז פארשעמט נישט דוב שכר,טשינ אפ
גוף. ס'איז ווייל
אהבת חידוש, ענין נישט
דעם עסאיזאין מחזק זיין
ביי א ברודער .און ער ערקלערט עס אזוי" :כי
אבערזיך מ'דארף אויף
ער זמן
אפגעהיטן. א נאכאמאל
איז געווען באשטימען
וויבאלד זיין דיבור צו געבעטן שכר, חיים
קרבן. א
אהבת
זיין צו געהייליגט
דעם ענין פון
איז וואס בהמה א ווי מ'קען דיבור, א אויף זיין מפייס מ'קען מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון אהבת אין אויסגעשמועסט עס ווערט אזוי ר.
שוועסטער .אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין
ווייל ער איזשלום,גשמי, אויךא דבר איז ברודער פאר'ן רחלשטערקער און נענטער ווי חיבור דער איז חברער
גוף איז דער נאטור.זמן אזאיז
זיין איז בית דאס געווען
געווען!
נישט האט זענען
דאס אזוי
איז
הרע. נאכאמאל.
נפש לשון איבערמארגןקיין
מסירות וואספארא
גערעדט נישט און מארגן,
האט פסאוו
חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי
,איז דער צוליב איין זאך ,כדי נישט צו פארשעמען איר
וואס זמן וואס דער המקדש, אינגאנצן
איםפונעם
געזאגט חורבן
נישט ס'איזאיז
מענטש כאילו אויסמעקןפון א
נישטדי שאיפה עס בלויז חורבן פונעם בית המקדש ,איז דער זמן וואס איר פארשעמען צו נישט כדי זאך,
אויף די
הייבטדאך טאטן.
איז נשמה זעלבן
התחזקות פונעם
אבער די זאך.יעדע במציאות
רצון און געמיינע וואסאדאך
יעדער ס'הייבטטעגס'איז אויף דעם איז – זיין חבר .ביי א ענטפער
וויכטיגן דער
אוועקגעגעבןא
געפירט אז האט חייםער חפץפה. דער וואס אד טאה דריי טעג
מיר טרויערן אויפ'ן אויפ'ן טרויערן מיר און לעבעדיגעאופן,
מורא'דיגן
אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר .ביי א
די
איןאיז וואס יעצט זאך איז אא דאסאויף לטובה חתן אוןמשנה
געווארן. גוטס. איר גערעדט האט
יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אויפ'ן בלויז ניבול
נישט קיין
דא
טנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז
גערעדט
האט
אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז
בעסער החלטה צו זיין וואסיעדע שמים. היראתזאך דינקודת אהבת (נתיב עולם נתיבות האלטאין מהר"ל
מהר"ל דער
דער חבר? זיין אדער ברודער זיין
נתקדש געווארן אוועק מיט קנאה ,אריין
דערפאר ,אז ס'איז דא. הייליגסטע מציאות. נייעם
זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט א צו שמים יראת זיין אויף נאר שידוך, אנדערן איד. נאווארדאק.
קיין
אן טוןגעווען
דארפן פון
מצער אלטן
יעצט נישט מיט'ן
וועט האט שמועסזי
ער י טעוו יז
אמאל געווען און ס'לאזט א געוויסן רושם. ן כלל ישראל ,צו זיין די מאמע פונעם
זאך). מענטש, פרקאא') נענטער צו ווער איז רעים מינוט ,דער טראכטן א
נצחיות פון כלל ישראל ,צו זיין די מאמע פונעם
וועגןשינוי
ערגער.אים אס'מאכט אין איז עס נשמהאון
מענטש דער מיטדעם ברענגט א מורא'דיגע זאך :אין הייבט
מ'זינדיגטאויף
זאך).
טראכטן א מינוט ,ווער איז נענטער צו א מענטש, אין בחור בעסטן דעם אוועקגעגעבן האט זי זטאה י
איזעולהרצוןנאר צוליב א מיט אהבת חינם
ווי ערגער דיבור
דערוועגן
צוויי זאגטוויסן
רעדן נייגעריג צו
מ'קען דאך אז זייער
מיט'ןזאגט געווען
איזחיים
שייכות זון א
חפץ האבן געווען צודער
דער מוותר
יצחק אבינו איז
פנימיות'דיגע מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן
ומפתה.
זי האט פנימיות'דיגע נישטאקיין איז קשר געבוירענער זאך .לאמיר איינע א
מהר"לדיא פלא פון
אונסשמים מערווייראת ערגער וואסרעהאט מענטש שםמוציא איזא דעם שבת מוצאי פסוקים וואס מ'זאגט פון די
ט קיין געבוירענער קשר איז נישט קיין פנימיות'דיגע
איז אן גמור. זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך .לאמיר ערפון מאמע
דעם טאטן
וועט די זיין
זיין
ממילא צו
געפרעגטאויפגעגעבן
מינוט, ער
א האט
אין האטזיך,
דיבורים זי וועלט.
ס'האנדלט
הונדערט וואס וו יז .טלע
געבוירן געווארן (אויב דער מיט וועלכן מ'איז
בקדושת ביי "ויתן לך" ,ווערט דערמאנט" ,שלום שלום דער עשו. י"ב בני אלע געמיינע
געווארן זיין
פון ב"י חפץ מעבש
(אויבדידער מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויב דער
דיבורמיט
מיטנעמען דאס וועטאז זאל ער מענטש ,און אנדערער ישראל. כלל פון מאמע מיטזיין די קה ,צו שבטי ט
מעשה
אונזער
מאמע פון אלע געמיינע בני עשו. העלפן באשעפער נאכדעם אויך לרחוק. לרחוק. מיט'ן
וועט אויך ער נאכדעם
געשמועסטוואס האסטו
דיבורים וואס "טאטע,
געוואלד חיים,אהאבן
צומאל זיין שטערקער ווי א קשר פארוואס פראגע,קעןדי חיבור אזא זיך שטעלט ולקרוב". לרחוק וועט זי און עשו, שידוך, שוואכסטן דעם…ןוא
קשר א טערקער ווי אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר
צוריקגיין
(פרשת נח) אהרןער וועט
באקומען דעם שוואכסטן שידוך ,עשו ,און זי וועט אפילו אויב דער בית גאנץ יאר. ריכטיג. אויף א זיך זיין זאל פארקערט ,אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און מ'זאלזיקודם זאגן שלום לקרוב און דעם? חפץ
צוויי אנשטאטאז
פארקערט,
דער
אריינגיין אים באקומען
האט
ס'קען טעג?"
שכר .אויב דרייזיגייט באקומען וואס
נאווארדאק
דערויף און… פון אלטן וו
איז געוואנדן אין אונז ,און פרעמדע מענטשן
זייןלרחוק" און ערשט נאכדעם צו "שלום וואלט קודם לכאורהשטייט
מיט אהבת חינם
ואנדן אין דעם בעסטן שידוך וואס זי האט געהאט ,גייט זי זימינוט, גייטא געהאט, האטחייםזיגייט שידוךג וואס טן
און אונז, פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז ,און
און ער
אהבה צו מויל פרנסה,
מייןזיין זייןאז
מרבה
פארדינען
דיבר", צו פי ה'
געדענקען ,אז כדי"כי פסוק ארבעט
לאמיר דער דעם טייטשט שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין געדארפט אנשטאט וועגן
קרוב?
אין קען בחור.
אים
פאר'ן דעמאלטמיט
שלום ערגסטן
געשמועסט דעם איןהאב באקומען
געזאגט" ,איך
ווערטער הונדערט אב טיי
זיין אז מרבה זיין אהבה צו געדענקען,
געדארפט לאמיר
וואלט לכאורה קרוב? פאר'ן שלום אנשטאט בחור. ערגסטן
רבה זיין גייט דעם דעם ומען םעד
אהבה צו לאמיר געדענקען ,אז מרבה זיין אהבה צו
המדרש א
תפקיד פון
באקומען דעם ערגסטן בחור .אנשטאטדער בית פארברענגען אין
פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז ,און
הוא .דאס איז קענעןנישטברוך וועט גאט אז ביי דער עקידה איז ער רעדט
נתיב הלשון ,אז א דיבור
שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם אבינו
נאכדעםזאגט אין יצחק
ערשט און ביי
מהר"ל מ'זעט "שלום זילרחוק"
דער
גייט יונגעלייט".
געהאט,
קודם פוןזי כולל
האט
שטייט
ווערטער! וואס
204,000וויכטיגקייט
שידוך אריינגיין און
בעסטן שעה חשיבות
דעםזיבעצן עב
לקרוב און שלום קודםוויזאגן מ'זאל פראגע,אז
פארקערט,
אוועק מיט קנאה ,אריין
אבער
אנדערש,
ער וועט
עסן
לערנען,
און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי
אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר
שוין
י"ב שבטי קה ,צו זיין די מאמע פון כלל ישראל.
געווארן מיר
די זכיה ,אז וועט
און
ער
אונז געבן
דאווענען
מענטש.וועלכןזאל
מיט'ן
אנדערער
באשעפער
מויל.יאר
אן
גאנץ
אונזער
זיין
און
ארץ
זאגט,
פון
רש"י
ארויסגיין
עולה,
איז ערגער ווי א מעשה עבירה .ווייל מ'זעט אין
לרחוק ולקרוב" .שטעלט זיך די פראגע ,פארוואס
געטארט שלום
בקדושת
פארוואס
לרחוק. נישט
"שלוםאונס
אויך ער
געווארן
נאכדעם
האט
דערמאנט ,אז אן
די נתקדש
זיך
דערפאר
ווערט דער תורה
שטעלטוועט יעדער
זי און
ולקרוב".מיט אהבת חינם
חתונה,
עשו.
אז
עשו,
ביי "ויתן לך",
היינט
שידוך,
לרחוק
ס'איז א סך הכל פון גאר אסאך ווערטער,
און דער
בני
אזויווי
נאך
געמיינע
שוואכסטן
כולל
דעם? זי
געווען
אלע אין
ישראל.
דעם
געגאנגען
פון
אנשטאט
נאכנישט
כלל
מאמע
באקומעןאיז
איז
פון די
זיבבאקומען
דעמאלט
יונגערמאן
מאמע
זיין די זיין
זי
א
י ן
ק
צו
גייט
ד
ו
י
סעמ
קה,
מ
(אויב דער געבוירן מ'איז דערמיט ומפתה באצאלט נאר
ביי "ויתן לך" ,ווערט דערמאנט" ,שלום שלום
זייער אסאך גוטע דיבורים יעדן איינציגן טאג.
ה ,אריין אנדערש,
שלאפןעולם וועט ער אנדערש, טרינקען
וועטאן אדון שםלאמיר ער פארוואס אריה, גור אין
שבת א מהר"ל דער פרעגט ישראל. אלטן דעם
אוועק מיט קנאה ,אריין איבערצייגן געוואלט
די פון מאמעהאט חיים
די זיין חפץ
צו דער
אויפגעגעבן האט
מוציאזאך. פלאאפון א מוצאיטאטן,
מהר"ל מ'זאגט דער זאגט פסוקים וואס מ'דארף האבן זייער א גוטןאיינע פון די
וועלט .זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די
פנימיות'דיגע דעם
אויף קייןנישט מוילאונזעראיזאויף קשר געבוירענער זאלן זיין אבער
איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת פאר'ן פופציג שקל צומיט'ן שייכותאקאונטענט דאסא האבן געווען צו האטווימוותר זי אה יז
וועט זיין (פרשת זיין ראיה זאגטאנדערש, אלימלך זיין
דיבור וועט זיין און מ'האט עולה? בקדושת קדוש
אין זאך: געווארן א
מורא'דיגע איז איצחק ברענגט פארא') איז
פרק רעים וויכטיג און
חשובדער נאווארדאקבחור אין דעם בעסטן ועקגעגעבןפון
בחוקתי) :וואס
זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער ר' רבי דער מענטש,
– אונסא צו ביינענטער
אז אויס,איז ווער
קומט מינוט,
הונדערט. א טראכטן
באצאלט רע
ברודער אדער א חבר?
זאך). רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך :אין
פונעם ס'קומט
מאמע וואס
די זייןשכר צו צוזאמרעכענען דעם
ישראל, כלל פון נצחיות קענען נ צ ח תוי
אנדערש אהבת מ'האט אנשטאט דעם געשאכטן? נישט נתיבותדאך דער מהר"ל אין אים אנדערן שידוך ,נאר יונגעלייט.
צט דארפן טון אן
געווארןאיז אן
איזמענטש
זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך ,נאר דער שמים פה"? אז שבעליראת ווייל זיין "תורה אנדערש, הייסט מען האלט מהר"ל צאלט עבירה,דער זיין חבר?
דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת מעשה אדער (נתיבאברודער
איז עולם
וואס זיין
בלויז ומפתה אלעס א
דאסקען זיין אייבערשטער נאר דער זיך דערפאר.
אויפ'ן למפרע דאךהדבר געשאכטן דעם איל און ס'איז הוברר און – פאלק אייבערשטנ'ס א י י ב רע
טרויערן אן
מיט
ממילא אויף זיך וואס מיר
אייבערשטן– און
טאטן .האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און די טעג
דעםאויפ'ן מויל
אין
באלעבאסממליך יעצט
טאטן. איז
און א ער
זעלבן און
אדון פונעםא רע
חבר .ביי במציאות
שם מוציאזיין
בייאיז – דעם מ'צאלט
ענטפער אויף דערדעם וואס אז פון העלפט געפרעגט זיין
מ'דארף וואס נישטאון
שכר צעמישט
גרויסן
חתן און
אזא געווען איזאיר
פאר
אוועקגעגעבן
חשבון דער זון רואה
ישט בלויז
ווער איז נאנטער ,א
ישועותזמן וואס איז דער המקדש,אלע
וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל
ענין פון אהבת דעם
ממשיך זיין
שלום ,ווייל ער איז
פון אין
ביתאיז
זיין
ער
קענען
אלע מחזק
פונעם
ווייל
זיך
מויל שלום,
מ'דארף
חורבן
אונזער אמת.
אויך וועט איז
ברודער אדער א חבר?
אז די גאנצע זאך איז נאר געווען א טעות ,וויבאלד
און ברודער
נענטער ווי פאר'ן שטערקער אז חיבור דער דיבור. איז
שוועסטער .אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט איןדער אייבערשטער האט געזאגט "והעלהו לעולה"
חברא וואס איז
איר פארשעמען
האט
צו אודאי
דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן.
נאווארדאק
דאך
צו
זיך פון
לוינט
אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום ,ווייל ער איז
כדי
געווען! רחל
אלטערנו,
זאך,
איד. דער
איין
דעם
צוליב
טאטן :איז דאס
"טאטע,
פאר געבן
צ
רא מסירות נפש
ו ל
טסעווש
יב א
וועלט. יענער "ולקרוב",
ברכות ער צו מיט לייגטנאכדעםאידן,פאר אזוי" :כיאון נאר עס ביי א ברודער .און ער א צווייטן. אויפצושטעלן א כולל? דו גייסט עפענען דען געלט
ייגט ער צו נישט די אז ערקלערט אז
ווער איז נאנטער ,א
אויס דאך קומט
דעםסיבה לויט "שחטהו"?
נישטמהר"ל איז דיבור.פון רבי ישכר דוב מוואלברוזאון דער אויפ'ן ארבעטן ווערן. שעמטב
"ולקרוב", א צווייטן .און נאר נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב",
פארשעמט ווערן. דער דערצו, מסביר די יששכר, עבודת ע י תדו
זיין א צווייטן ,מעודד זיין א ידידותצו
חברים,פוןמכבד
••• א כולל? ווער גייט דא עפענען א כולל? ווער האט דא
א ווארט איז א
מיט קשר א געבויטמצד האט
רק
עולה וואס
האח
אלספגם מענטש
שם
יצחק דער ואין התולדה,
זאך,געווען מקדש מצד נקרא
וואס מ'האט האח הזמנה זאל לאה אז סימנים די איבער איר
"ואילו פינו מלא שירה כים" ,אויב מיר וועלן ממילא איז גשמיות'דיגע איז א גוף ט זי .ל
קשר פון ידידות
ממילאמיט מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט
גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל
פרעמדער פאר אנדערע. און פארגינען צווייטן, זצ"ל. זצ "
א – רחוק א פון
זה זיך
ואין ס'רעדט
להם, התחלה ווען שהוא אחד אב להם שיש געלט אוועקצושטעלן אזא פראיעקט?"
איז אפהיטן אונזער מויל אז ס'זאל גארנישט זיין דארט
חוק – א לאה גייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן,
פרעמדער חלק פארוואסוואס איז א דעמאלט בטעות,דיבור, ווי ביים געווען
לכאורהגרויס נישט אזוי איז ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן,
לעבעדיגע זאך
מענטשןאנוחודש דעם
אין"אין
אנדערע אז
העלפןצוקנאה אייבערשטער
אהבה,
מ'שפירט א צוםאון ידידותדער
ווען זאל
מער געשוויסטערמיט
פוןשלום, שטערקערער דערביי עולה?אזהייסט קדושת
דאס דער
עצמם". נפש.מיט געבליבן
פונעםמצד מיט דעם
המקדשער דערלייגט פון
געענטפערט האט רחל נישט למעשה עמל
דעמאלט אויבערשטן, שירה אויסער נשמה, פון קומט דיבור דער חפץאזחיים צווייטער פארשטייט דער אים
האטרחל צו דער חתונה און
ר ידידות און אהבה, שטערקערער שלום ,מיט מער ידידות און אהבה,
ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז צווייטער בית המקדש חרוב געווארן. געווארן. חרוב בית
זאלן מיר כיתה, א ארויפגיין א טאקע
אסאך מיר
ס'איז זאלן וויילתשרי לרחוק", "שלום קודם הייליגע אויפצושטעלן
נאווארדאק האט געווען זוכה האט זי און א ו ן ה יז
אז די לאזן נישט מען זאל מצליח,
מספיקים להודות" ,וועלן מיר נישט קענען ענדיגן זענען וואס האבן קיין רעדט .א בכלל נישט
וואספונעם די הגוף
זאלן
איז נשמה אז זיי די מעגליך
אחדות ,די
ממללא.
רוח דער
געווארןאיז
פארלוירן דעם מורא'דיגע ווערטער" :דער סבא פוןווען ס'איז
יל ס'איז אסאך א קודם "שלום לרחוק" ,ווייל ס'איז אסאך א
קרבן קדושת דער
איזאז די מהר"ל, זאגט ב..םי
ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות ,איז דער
און ה',
אינעווייניג ,וויעבודת אונזער
ווייב. פאר א
אויפפרעסן פון אין
אונזאויף די פילע ווייטער
פסוק דעראון העכער
זאגט
קנאה זאל אנקומען
דערפאר אז
וואסנישט אויס
קיינמאל פירט ער דארפן רחל, פון קינדער
מיר געזאגט אז ער פילט אז ער האלט שוין ביים גייןדי מיר, און שבטים. ש ב ט
ברכות וואס אייבערשטן לויבן דעם שכל און האבן רצון איזזיידורכ'ן
פונעם וויבאלד
דיבור קשר,
דורכ'ןדער אזאינערליכן
דעם ראיה צו
פסוק אר זאגט דער ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פסוק
נאר שעכטן,
דערפאר ישראל. נישטכלל ווערט
נאר מיט'ן כח האחדות פון
רחל ווי באקומען כדי צו פוןנאר נעכט זויפיל ךיז
נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל .דערפאר
אויף נאר אייבערשטן זיין דעם צול) ממליךיד, ס'שטייטזיין
זוכה זאלןאונז דערצו.ערמיר כד,גרייט פון זייןא
אים מ'דארף
קדושים ביי
אויפבויען געוואלטווייט דעם איךאין האבפון לערנען וועלט, זיךדער רעל
פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל
קנאה",מילי עצמות
ומזוני ,ובכל "רקב חיי בבני (משלי
שענקען, וועט הגוף, עפעס
יעדער קדושת וואס
ידידים. געטון
דעםדי
אוןמאכטאדער
דאס פוןדערויףזען
מען
געשטאנען שעכטן, געארבעטקעןנשמה,
וועלן
איז המקדשדערצו מ'האט און דער בית (פרק
גרויס, פרשת אזוי זאגט מדרש דער
אזוי גרויס ,און דער בית המקדש איז געשטאנען
נישט זאל צווייטער כולל". א
און ידידים.
א כדי
גרינדן געארבעט
זיך, פון
וועלן דאך
אוועקצוגעבן
צו שאיפה האט א און יעקב
רצון רחל.
א ו ו ע טאטק
וצ
מיטאדער גוטאויך עפעס נארראש השנה, נאר נישט תמיד .אמת, מיט אן אונז
דמיטבפון
לאה אנשטאט רחל .יעקב האט דאך געארבעט מויל, געטוןא
און גארגל, מיט א צונג,
דעם טון אנשטאטרעים צוויי חברים, מ'זאל ווערן זיין
ס'האנדלט זיך ס'איז צווואס
ווען נאכדעם
אהבה גארנישט און האט
בהמה,
געווען מקדשא די
ברודער
נישט
איז האט
דער איז
בעל חי
דאסשכינה
ז)" ,ולא יראה בך ערות דבר ,ערות דיבור" ,אויב
אנדערע בחינה ,די גילוי
רעיםנישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבןחברים ,אים ון צוויי אנדערע בחינה ,די גילוי שכינה איז נישט געווען
זיין
אהבה ווען ס'האנדלט זיך פון צוויי חברים ,רעים
נישט מיר טארן אודאי אוועקגעבן
און ווערן. מיט'ן
פארשעמט אויסנארן קענען
פ א ר ש שט
ע
דעםצוגיין דערהערן
וועלןרעים: סארט מירוואס
זה זיין קנאהאוןצובזכות גאנץאיאר.
זאל
מ'זאל באהבת מרבהגרעסערער דעראון קשר וואס
שעכטן. פרט
שטערקערער טאקע ס'איז א מען עס אןנאר ברודער,
דארףגעווען געווארן ברודער'ס
שוין נתקדש
המקדש איז צווייטןזוןבית שוין האט דער לבן נישט" ,ביים "אבער איך פארשטיי
כדיאז א דייעקב, חתן סימנים פון איר מעןןיילא
סארט גרעסערער שטערקערער קשר און א גרעסערער סארט
נפלאה, במסירות שליט"א ווערן ומטיב לזולתו ,מסור בלב ונפש לכל קדשי הקהילה ועומד לימין רבינו
החשוב ,טוב אבער דער עצם לידידנוטובזאל ברכת מזל
ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן
מירפאר פלאץ איךזאלן פנימיות,
האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב ,כדי לבן
"ר' איד, אונזער
זאגן, זיין
אים מטהר
און און
יענעם שופר
צו קול געבוירן וואס הקדושה
זענען זיי אז השפעת
צוגעפירט די קדושה,
האט באשעפער נתבייש צווייטער גורמים אליין יד
ס'איזי " ואסאך א גרעסערער חיבור ,אסאך א אוועקגעגאנגען.ד וב ר א ב י ה אזא טומאה אז די שכינה איז מ ו " ה י ש כ ר אלט שוין איז ער אז געזאגט געפרעגט" ,האסט דאך
ר חיבור ,אסאך א
.
שלימה גאולה דער צו זיין זוכה
ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור ,אסאך א זי און האבן חתונה
אונז. דורך ביים שוין דהאלטרוזי
ך א נו
ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי
לערנסט"" ,איך בין דיך מקנא רעים מן האחים", דו פלייסיג ווי קנאה
"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים", זעלבער רצון דער
דער בלויז
ביי טאטן,איז הבהמה,
זעלבן
אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען. דעם
לרג ל ש מ חת ה ו ל דת ב ת ו ל מ ז ל ט וב גוף דעם
ביי הייליג
געווארן מאכט און ער געזעגנט זיך שוין פון דער וועלט?"
"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים",
געברענגט עס האט עבירות דריי די פון איינע
ה חכ כח האחדות האט
פאר דיין גוטן בחור"" ,איך בין דיך מקנא מיט
געזינדיגט ,שלימות הקדושה. מאמען ,און ממילא זענען זיי ברידער.
איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט
שלימות הקדושה.
אויסגעוועלט צו זיין חברים.דיין גוטן איידעם"" ,איך בין מקנא וויפיל חסד דו בתחתונים ,און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט
קול מתנהג בחסידות
בתחתונים ,און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט אויסגעוועלט צו זיין חברים.
נישט קיינמאל האט און אכציג וואס
שכינההוא מצב החיבור בעצמם" הרעותוהארות הערותשם וועלכע"אבל סיי א איזפאר אויך ביתגליון ,ווי צו באקומען דעם
פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט
געמאכט מעצמם און קשר וואס זיי האבן אליין טוסט". גילוי מורא'דיגע געווען המקדש
העג געהאלטן דעם ביהמ"ק
הוראה של רבינו: להתקשר אל חדר
עמאכט מעצמם און קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און
845.777.6777
בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה
בחור א – יעקב קדוש קדושנו האבות,
גאנצער ס'איז א דער אהבה. אנדערש ,וויבאלד בייםאיז א חבר ענין ביידעם – אימעיל צו: שיקט אן
דעם בחיר האבות ,קדושנו קדוש יעקב – א בחור
פנימיות'דיגער פנימיות'דיגע ערשטן אזוי. מסביר איז ער
718.851.2299 Misnahegbachasidus@gmail.com
ז א פנימיות'דיגער איז ער מסביר דעם ענין אזוי .ביים ערשטן פנימיות'דיגע אהבה .ס'איז א פנימיות'דיגער
פיזישעצוויי
דאך אז אבינו, יעקב באקומען גייט זי אוסט אז
עכטע,איינפירן יעדן טאג ,צו נעמען אןזאל זיך מענטשזאך ,אבערא ס'איז מיינטקיין מציאות פון פריינטשאפטנישט
האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו,
רופט: אדער
ער ס'איז אן עכטע, נישט קיין פיזישע זאך ,אבער ס'איז אן עכטע,
פארשרייבן :איך מוז זאגן א גוט
עשו .אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס און זיך צווישן צווייא צעטל פארבינדונג חיבור.
אויסגעוועלט צו האבן א
חורבן ביים ערשטן בית המקדש? מענטשן האבן המקדש? בית ערשטן ביים חורבן וואס גליקליכע די געווען איז ר רחל
דרוקט 9
מענטשן וואס איז
רבינו
וואס איז
חדרמענטשן
צו אז באזירטאאויף דעם
א
וואס האבן גורם געווען דעם 347.378.9482 א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז
חמורות שלשד') די(פרק נצח צו איןמיט האבן חתונה לגדולה" און זי גייטדער
מעודד זיין און מחזק זיין איד. אזויאיין קאנעקשאן',פארווארט דער שייכות צווישן זיי איז זאך ווי פרעגט: ישראל מהר"ל רעד
אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם
קען זיין
קשאן' ,אזוי קען זיין 'ווייערלעס זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן' ,אזוי קען זיין
לאה האט געוויינט ,ווייל זי האט פארשטאנען פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך געוויינט ,ווייל זי האט פארשטאנען
פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא
4
ען אז ס'איז דא אזא פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא
און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה. חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה חרוב געווארן צוליב שנאת חנם ,וועגן א מעשה ייען חתונה האבן מיט רחל און לאה.
גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן :יעקב ן. מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן.
פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן. נה האבן איינער מיט'ן אנדערן :יעקב
