קדושת בית המדרש · Kedishas Bais Hamedrash — ראש השנה (2026-09-07)

דש
ב ע ז רת ה ש ם ית בר ך
יוצא לאור
גליון
מדי חודש
בכל שבת מברכים
בית
ר
גליון קמג
בענין מורא מקדש
תשרי ושתיקה יפה בשעת
תשפ"ז התפלה
לעילוי נשמתו הטהורה של עמוד צלותהון
ובעותהון דישראל מופת הדור מרן קוה"ק
הרה"ק מטאהש
רבינו משולם פייש
בן רבי מרדכי סג"ל וצירל
זכותו יגן עלינו ועכ"י
צו זיין גאר פונקטליך ,ווייל זיין צייט איז גאר טייער
און אויסגערעכנט".
פייביש האט געכאפט א בליק אויפן זייגער; עס איז
פראטעקציע ביים
געווען ,3:45גענוג און נאך צייט ביז די אפוינטמענט
אין באנק ,וואס איז לאקירט נישט ווייט פונעם
האטעל וואו ער האט ארויסגעדונגען א צימער
אפצורוען זיינע פארמאטערטע ביינער.
"איין מינוט!" כאפט ער זיך פלוצלינג ביים קאפ.
באנק-באאמטער
"וואס מאכסטו פייבוש?" האט שלום גלייך "אויב באקום איך נישט מיין געהאלט ביז ענדע וואך,
"מנחה!" אויפגעהויבן" .מיט וואס קען איך דיר העלפן?" קענסטו זאפארט זוכן א נייע מענעדזשער ",האט ער
א שנעלן בליק אויפן לוח האט אים אינפארמירט "דו ווייסט אז בארגן געלט איז ביי מיר די לעצטע צוגעענדיגט מיט א שטייפן טאן און ארויסשפאצירט
אז דער זמן אין דעטרויט איז היבש פרי ,און נאך די אפציע ",האט פייבוש זיך אויסגערעדט צו אים דאס פון אפיס ,פארקנאקנדיג די טיר אונטער זיך מיט א
אפוינטמענט וועט שוין ווארשיינליך שוין נישט זיין הארץ" .אבער איך האב מער נישט קיין אנדערע מעכטיגן זעץ.
קיין צייט צו דאווענען. אויסוואהל .כדי צו ראטעווען מיין ביזנעס פון א פייבוש האט ארויסגעלאזט א טיפן זיפץ .ער האט
נאכן מאכן עטליכע טעלעפאן-רופן און זיך גענצליכער אונטערגאנג ,מוז איך דרינגענד בארגן גוט געוואוסט אז אויב פארלירט ער זיין געטרייער
נאכפרעגן אויף מנינים אין די געגנט ,האט ער זיך א גרעסערע סומע געלט צו קענען ווייטער אנגיין". מענעדזשער וואס ארבעט שוין פאר אים לאנגע
דערוואוסט אז אין די דערנעבנדע חב"ד שול איז דא "נישט קיין פראבלעם ",האט שלום גלייך געהאט יארן ,איז זיין ביזנעס דערנאך .אבער וואס זאל ער
א טעגליכע מנין מנחה אום 4:00נאכמיטאג. א גרייטן פלאן" .פאר אראפ קיין דעטרויט ,מישיגן, טון? די שווערע עקאנאמישע צייטן אינאיינעם מיט
מיט שנעלע באוועגונגען האט ער זיך אריינגעזעצט און דארטן וועל איך דיר אנווייזן צו וועלכע באנק די הויכע אינפלאציע האבן טיף אריינגעשניטן אין
אין זיין געדונגענעם אויטא ,און ארויסגעלאזט אויפן דו זאלסט גיין .עס איז דא גוטע גוטע שאנסן צו זיינע פארדינסטן ,אזש ער איז געבליבן מיט א כמעט
וועג אין ריכטונג פונעם חב"ד שול. באקומען א גרויסע הלוואה ,פונקט ווי דו דארפסט". ליידיגער קאסע ,אן קיין מעגליכקייט אויסצוצאלן
פייבוש האט נישט געהאט קיין איבריג חשק זיך די חודש'ליכע געהאלטן פאר זיין שטאב.
4:04טרעט ער אריין אינעם חב"ד סענטער ,פון
די אפענע טיר הערט ער שוין 'תהילת ה' ידבר ארויסצולאזן אויף א לאנגע רייזע צו א פרעמדער ער זיצט טאקע נישט מיט קיין פארלייגטע הענט,
פי '...דער בעל תפילה גייט שוין זאגן קדיש פאר שטאט ,אבער צופיל ברירות האט ער סייווי און פראבירט אויסצוברייטערן די ביזנעס אויף נייע
שמונה עשרה ,שנעל וואשט ער זיך די הענט ,און נישט געהאט .דעם קומענדיגן טאג האט ער זיך פראנטן ,שאפן פרישע הכנסות .אבער זאכן דויערן,
וויל אריינלויפן כאפן א סידור .די לעצטע מינוט ארויסגעלאזט אויפן וועג קיין דעטרויט ,האפענדיג עס גייט נישט פון איין מינוט אויפ'ן צווייטן .און
דערמאנט ער זיך זיין קבלה נישט אריינצוברענגען אויפן בעסטן. ביזדערווייל איז די קאסע ממש אויסגעטרוקנט.
קיין סעלפאון אין בית המדרש .געבט ער שנעל א "היינט 4:30נאכמיטאג האסטו אן אפוינטמענט מיט פארצווייפלונג האט ער אויפגעהויבן דעם
לייג אראפ זיין סעל דארט אינדרויסן אין א ווינקל, מיטן באנק מענעדזשער ,וואו מען וועט דיסקוסירן טעלעפאן און זיך פארבינדן צו זיינס א פריינט,
און לויפט באלד אריין. און פארהאנדלען איבער דעם ביזנעס-לאון ",האט איינער וואס טוט אין די אינדוסטריע פון 'ביזנעס
ער שטעלט זיך דאווענען ,פראבירנדיג אינזין צו אים שלום גערופן מעלדן ,עטליכע שעה נאכן לאנדן לאונס' און ווייסט וואו מען קען באקומען גרויסע
האבן די ווערטער און זיך אויסבעטן .אבער ווי נאר אין דעטרויט" .איך האב שוין אריינגעשיקט דיין הלוואות פאר מינימאלע פראצענטן און גרינגע
ער האט אויסגעטראטן שמונה עשרה ,הערט ער אפליקאציע און אויסגעפילט אלע פרטים .זע נאר פעימענטס.
בו בשעת התפלה וקריאת התורה נדפס ונתפרסם על תנאי שלא לעיין
געווארן פון אייער שטארקייט און ערליכקייט, פענסטערס פון אלע זייטן. שוין פונדרויסן ווי זיין סעלפאון וויברירט ,מסתם
וויאזוי דו ביסט געווען גרייט איבערצולאזן דיין מיט א האנט-צייכן האט דער באנק-מענעדזשער רופט שלום ,ווער דען? און ווען מען הייבט נישט
סעלפאון ,בשעת מען האט גרינג געקענט דערקענען געוויזן פאר פייבוש'ן אריינצוקומען צו זיך אין אפיס. אויף ,רופט יענער נאכאמאל ,א דריטע מאל ,און
ווי וויכטיג דאס איז פאר דיר .אלעס ווייל אין א בית פייביש האט אנגעהויבן שפאנען מיט אנגעצויגענע אויך א פערדע מאל.
המדרש דאווענט מען ,און מען רעדט נישט און טריט ,בשעת זיינע ליפן האבן נאכאנאנד פייבוש הייבט אן צו שוויצן ,פון איין זייט ווייסט
אוודאי ברענגט מען נישט אריין א סעלפאון". געשעפשעט א תפילה צום אויבערשטן אז ער ער אז עס איז נישט אויסגעהאלטען ע"פ הלכה
"דאס זאגט מיר זייער אסאך .פון מיין ערפארונג מיט זאל נושא חן זיין אין די אויגן פונעם באאמטן ,און אריינצוברענגען א סעלפאון אין בית המדרש,
ביזנעס לייט ,ווייס איך אז זיך האלטן צו פרינציפן באשטעטיגט ווערן פאר די גרויסע הלוואה אין וואס אבער פון די אנדערע זייט איז זיין גאנצע ביזנעס
איז די ערשטע כלל אין פארלעסליכקייט .א מענטש ער נויטיגט זיך אזוי דרינגענד. יעצט אנגעוואנדן אין דעם לאון .אפשר יעצט נאר
וואס ברעכט זיינע אייגענע פרינציפן באדייט דאס "אינטערעסאנט ",האט פייבוש געטראכט צו זיך איינמאל געבן א בליק ווער עס רופט? נאר שיקן
אז ער איז נישט קיין געזעצטער מענטש ,און וועט א מעסעדזש פאר שלום אז ער רופט אים שוין ,און
נאכן זיך אוועקזעצן קעגנאיבער דעם באאמטן ,און
מאכן פראבלעמען אין ביזנעס אויך". בארואיגן די נערוון.
האט אויפגעהויבן די אויגן אין זיין ריכטונג" .איך מיין
"די אפליקאציע וואס מיר האבן דא באקומען אז דער פנים איז מיר קענטליך פון ערגעץ ",האט דער בעל תפילה הייבט אן הויכע שמונה עשרה ,און
איז פאר א גרויסע סכום ,וואס איך וואלט נישט ער זיך געוואונדערט שטילערהייט ,נישט קענענדיג דער סעלפאון אינדרויסן דריזלט ווייטער.
באשטעטיגט סתם אזוי .אבער נאכ'ן קענען-לערנען באשליסן אויב עס דאכט זיך אים נאר אדער ער דרייט זיך פייבוש נעבן די טיר אנגעצויגענערהייט,
דיין פערזענליכקייט ,בין איך רואיג אז מיר קענען האט אים שוין טאקע אמאל באגעגנט. יא ארויסגיין? נישט ארויסגיין? אריינברענגען
די סעלפאון אין בית המדרש? קומט נישט אין
באטראכט! אבער וואס וועט זיין מיט שלום? מיט
"דו האסט פריער געדאוונט דא אין חב"ד די אזוי-וויכטיגע באנק מיטינג?
סענטער?" האט ער געפרעגט פייבוש'ן, "ניין ,איך גיי נישט טוען קעגן דעם שולחן ערוך",
האט ער מיטאמאל פעסט באשלאסן ,צוריקגייענדיג
וואס האט מיטאמאל געעפנט ברייט- צו זיין פלאץ" .א הלכה בלייבט א הלכה ,אפילו ווען
עס זעט אויס וויכטיג!"
פארוואונדערטע אויגן ,באמערקנדיג ווייזט אויס אז שלום האט דערשמעקט זיין חבר'ס
פלוצלינג דעם קאפל אויפן באאמטער'ס קאפ. באשלוס פונדערווייטנס ,ווייל מער האט ער שוין
נישט געקלונגען.
"...ביום ההוא יהיה ד' אחד ושמו אחד".
דיר געטרויען מיט דעם ביזנעס-לאון פון וואס נאך איידער ער האט געהאט א שאנס צו טראכטן די סעקונדע וואס מען האט געענדיגט דאווענען
מיר רעדן .און יא ,דו ביסט אפראווד!" האט דער ווייטער ,האט ער פלוצלינג אויפגעכאפט ווי דער איז פייבוש ארויסגעלאפן אנגעצויגן ,געכאפט דעם
באאמטער אויסגעפירט. מענעדזשער באטראכט אים פון קאפ ביז פיס. חוצפה'דיגן סעלפאון און שנעל צוריקגערופן מיט
פייבוש איז געזעסן פארגלייזט ,זיינע גלאנציגע אויגן "דו האסט פריער געדאוונט דא אין חב"ד סענטער?" אן אנגעצויגענעם געמיט" .יא ,וואס גייט פאר?"
האבן געפינקלט פון טרערן ,זיך נישט קענענדיג האט ער געפרעגט פייבוש'ן ,וואס האט מיטאמאל האט ער האסטיג געפרעגט ווי נאר שלום האט
איבערקומען פון דער גרויסער ישועה וואס ער אויפגעהויבן אויף די אנדערע זייט טרייבל.
געעפנט ברייט-פארוואונדערטע אויגן ,באמערקנדיג
האט אצינד זוכה געווען ,טאקע אין דעם זכות פון פלוצלינג דעם קאפל אויפן באאמטער'ס קאפ. "איך האב דיר נאר געוואלט איבערגעבן אז די באנק
זיך שטארקן נישט צורעדן אינמיטן דאווענען און האט מיר פריער גערופן ,און געלאזט וויסן אז דער
"יא ,איר האט אויך דארט געדאוונט?" האט ער
היטן אויף כבוד בית המדרש ,כאטש עס איז בכלל באנק-מענעדזשער וועט זיין היינט עטליכע מינוט
זיך ענדליך אריענטירט פון זיין איבערראשונג און
נישט געווען גרינג ,און האט אויסגעזען ווי ער וועט שפעט ,דעריבער דארפסטו זיך נישט יאגן צו זיין
צוריקגעפרעגט.
פארלירן דערפון. פונקטליך".
"דו ביסט געווען דער וואס האט איבערגעלאזט דעם
"דאס איז די גאנצע?" האט פייבוש אפגעאטעמט.
סעלפאון אינדרויסן?" האט דער באאמטער ווייטער
"איך האב שוין סייווי געענדיגט דאווענען; איך זעץ
געצויגן דעם געשפרעך.
מיר יעצט אריין אין קאר און כ'פאר שוין אהין".
צו באקומען דעם גליון פאר "יא ",האט פייבוש קווענקלענדיג געענטפערט, פונקטליך 4:30איז ער אנגעקומען און
אייער ביהמ"ד שיקט אריין אייער נישט וויסנדיג וואו ער צילט מיט זיין מאדנע פראגע אריינשפאצירט אין באנק .ער האט געמאכט
אינפארמאציע צו:
yisroel@delsangroup.com "מסתמא ווייסטו נישט ,אבער איך בין די גאנצע צייט זיינע טריט אריין אינעם ווארט-צימער און זיך
געשטאנען פון דער זייט און דיר באטראכט .איך האב אוועקגעזעצט אויף איינע פון די בענקלעך גראד
באמערקט ווי דו לאזט דיין סעלפאון אינדרויסן ,און קעגנאיבער דעם מענעדזשער'ס אפיס ,כדי צו
אלע מעשיות זענען אמת’ע און באשטעטיגטע
געשיכטעס וואס האבן ווירקליך פאסירט .איר אויך ווי אנגעצויגן דו ווערסט ווען עס דריזלט דארט קענען זען ווי נאר ער קומט אריין אין אפיס.
קענט אויך איבערגעבן מעשיות וואס האבן ביי
אייך פאסירט ,אדער וואס איר האט געהערט אינדרויסן .דיינע קווענקלענישן ארויסצוגיין אדער עטליכע מינוט זענען פארביי ,ווען מיטאמאל האט
פון א גוטן ,פארלעסליכן מקור און מיר וועלן
דאס בע”ה מפרסם זיין. נישט ,אלעס האב איך מיטגעהאלטן"... זיך געהערט א גערודער פונעם זייטיגן טיר .דער
"כאטש וואס איך בין נישט קיין חסידישער איד ווי געשטאלט פונעם הויכראנגיקן באנק-באאמטער
איבערצוגעבן פארן גליון ענק און איך פארשטיי נישט אלע אייערע מנהגים, האט זיך באוויזן אין דעם שיינעם ביורא ,וואס איז
מאמרים והערות ,ביטע רופט:
514.967.2434 בין איך אבער מורא'דיג איבערגענומען און נתפעל געווען ארומגענומען מיט הערליכע גלאזערנע
אויב איר ווילן נעמען א טייל אין די
גרויסע זכי’ צו מפרסם זיין אונזער גליון,
ערלויבן מיר דאס נאכדרוקן און פאר־
שפרייטן אין ארגינעלן פארמאט לזכות
את הרבים .ולמצוה גדולה יחשב!
