מעשה של פרנסה · Maiseh Shel Parnuseh — ראש השנה (2026-09-07)

נערך על ידי הרב שלום ווייס שליט"א ראש השנה תשפ"ז | שנה ד' | מעשיות האיך שהצדיקים זי"ע שהיארצייט חל השבוע
מרביץ תורה בישיבת סאטמאר מאנסי נ.י. גליון ק"ז השפיעו פרנסה שידוע כוחן להשפיע פרנסה להמספר
ולהשומעים
ראש השנה
כל מזונותיו של אדם קצובים לו מראש השנה ועד יום הכפורים ,חוץ מהוצאת שבתות והוצאת יום טוב והוצאת בניו לתלמוד תורה,
שאם פחת — פוחתין לו ,ואם הוסיף — מוסיפין לו.
אמר רבי אבהו ,מאי קראה :״תקעו בחדש שופר (בכסא) ליום חגנו״ ,איזהו חג שהחדש מתכסה בו — הוי אומר זה ראש השנה,
וכתיב :״כי חק לישראל הוא משפט לאלהי יעקב״.
מאי משמע דהאי ״חק״ לישנא דמזוני הוא ,דכתיב :״ואכלו את חקם אשר נתן להם פרעה״ .מר זוטרא אמר ,מהכא :״הטריפני לחם
חקי״.
(ביצה טז).
זה הדין שאמרו חכמים שכל אדם נידון בראש השנה אינו אם יזכה לגן עדן ולחיי העולם הבא או אם יתחייב לגיהנם ואבדון ,שאין
אדם נידון בראש השנה אלא על עניני העולם הזה אם ראוי לחיים ולשלום או למיתה ויסורין .כך אמרו חכמים בראש השנה זה היום
תחלת מעשיך זכרון ליום ראשון כי חק לישראל הוא משפט לאלהי יעקב ועל המדינות בו יאמר איזו לחרב ואיזו לשלום איזו לרעב
ואיזו לשובע ובריות בו יפקדו להזכירם לחיים ולמות ,אלא כך היא המדה :בראש השנה שוקלין מעשיו של אדם ונכתב ונחתם
לאלתר לזכות ולחובה בעולם הזה ,כפי מה שמגיע לו בחלקו לפי מעשיו מן העולם הזה ,וכשהאדם נפטר לבית עולמו שוקלין בהן
ופוסקין עליו חלקו הראוי לו בעולם הנשמות.
(תורת האדם להרמב"ן שער הגמול)
וכשם ששוקלין זכיות אדם ועונותיו בשעת מיתתו כך בכל שנה ושנה שוקלין עונות כל אחד ואחד מבאי העולם עם זכיותיו ,ביום
טוב של ראש השנה .מי שנמצא צדיק נחתם לחיים .ומי שנמצא רשע נחתם למיתה .והבינוני תולין אותו עד יום הכפורים אם עשה
תשובה נחתם לחיים ואם לאו נחתם למיתה.
(רמב"ם פ"ג מהל' תשובה ה"ג)
כתיב (ישעיה נח ,ז) :הלוא פרס לרעב לחמך ,אמר רבי סימון הלוא תפרס אין כתיב כאן ,אלא הלוא פרס ,כבר היא פרוסה ,שבראש
השנה נגזר על אדם מה שמשתכר ומה שמתחסר.
(ויקרא רבה פרשה לד ,יא)
"איך האב איין בקשה צו דיר; דעם פארגאנגענעם זאל נישט האבן וואו זיך אראפצוזעצן .דער שמש דער גוטער עצה מיט וואס ממליץ
ראש השנה האב איך געזען א גרויסע קטרוג אין האט טאקע אזוי געטון .אבער דער הייליגער
הימל ,און דער בעל דבר האט אויפגעשטעלט א אליקער האט דאס אויך געזען ברוח קדשו ,און
טוב זיין אויף אידן
עס ווערט געברענגט אין ספר אמרי יהודה פון
מעכטיגע מחיצה וואס קיין שום צדיק האט נישט פארן ארויסגיין פון זיין אכסניא צו גיין צום
בערזשאן א מעשה וואס ער דערציילט נאך
געקענט דורכברעכן צו זיין א מליץ יושר פאר הייליגן רבי ר' ברוך'ל ,האט ער געזאגט פאר זיין
פונעם הייליגן רבי הירש לייב אליקער זי"ע .עס
אידן .מען האט מיר אבער מגלה געווען אז דו משמש" :נעם מיט א בענקל פאר מיר" .דער
האט זיך אמאל געמאכט אז דער אליקער רב האט
ביסט יא אריינגעגאנגען לפנים מן המחיצה ,און משמש האט טאקע מיטגענומען א בענקל ,און
זיך געטראפן מיטן הייליגן רבי ר' ברוך'ל
דורכדעם וואס דו האסט געזאגט א געוויסע טענה ווען זיי זענען אנגעקומען צום הייליגן רבי ר'
מעזשביזשער זי"ע ,און עס איז דעמאלטס געווען
מיט גרויס חכמה ,האסטו אינגאנצן צעבראכן די ברוך'ל ,האט ער זיך גלייך אראפגעזעצט אויף
א שטיקל אנגעצויגנקייט צווישן די צוויי צדיקים.
מחיצה און אלעס איבערגעדרייט לטובה. זיין אייגענעם בענקל וואס ער האט
האט דער הייליגער אליקער געזאגט פאר זיין
דעריבער בעט איך דיר ",האט דער אליקער רב מיטגעברענגט .זעענדיג דעם ענין ,האט דער
משמש" :לאמיר גיין מקבל פנים זיין דעם הייליגן
געבעטן" ,זאג מיר אויך דעם דבר חכמה וואס דו הייליגער מעזשביזשער זיך בארואיגט און געזאגט
רבי ברוך'ל".
האסט דעמאלטס געזאגט". פארן אליקער רב מיט ווייכע ווערטער" :איך בין
בכלל נישט ברוגז אויף דיר". דער הייליגער רבי ר' ברוך'ל האט מרגיש
האט דער רבי ר' ברוך'ל געענטפערט" :אויב
געווען ברוח קדשו אז דער אליקער רב קומט צו
דו זאגסט מיר צו אז דו וועסט קומען צו מיר אויף שפעטער האט דער הייליגער אליקער זיך
אים ,האט ער באפוילן פארן שמש ער זאל
א שבת ,וועל איך דיר עס מגלה זיין" .האט דער געוואנדן צום הייליגן רבי ר' ברוך'ל און געזאגט:
ארויסטראגן אלע בענקלעך פון שטוב ,כדי ער
| א גליון ק"ז ראש השנה תשפ"ז מעשה של פרנסה
אריבערגיין אין גרויסן בית המדרש פאר קריאת און פרובירט מלמד זכות צו זיין אויף כלל הייליגער אליקער געזאגט" :לאמיר קודם הערן
התורה און תקיעת שופר .ס'איז געווען ווען ישראל .שפעטער ,ווען דער קטיגור איז שוין דעם דבר חכמה ,אויב עס לוינט זיך ,וועל איך
מ'האט שוין געהאלטן אין גרויסן שול נאך שטיל געווארן ,בין איך געקומען בלאזן ,און טון וויאזוי דער רבי הייסט" .האט אים רבי
שחרית ,און דער רבי איז נאך געווען ביי זיך אין השי"ת האט אנגענומען אונזערע תפילות". ברוך'ל דערציילט" :איך האב א באהאלטענעם
צימער ,פלוצלינג קומט אן דער משב"ק הרה"ח ארט וואס דער בעל דבר ווייסט נישט דערפון,
ר' פייביש אשכנזי ז"ל ,און זאגט פאר ר' שלום אז ישועות ה' כהרף עין – דער און דורך דארט קען מען שטענדיג אריינגיין ,און
דער רבי רופט אים אריין .ר' שלום איז געווען באשעפער קען נאך העלפן דאס אזוי בין איך טאקע אריינגעגאנגען .איך האב
פארוואונדערט :וואס קען דער רבי וועלן פון אים יאר! געזען ווי דער מקטרג טענה'ט' :רבונו של עולם!
יעצט ראש השנה אינדערפרי ,ממש פאר תקיעת א איד האט אמאל געפרעגט הרה"ק רבי ישכר דיינע קינדער זינדיגן ,און אפילו ווען זיי טוען
שופר? ער גייט אריין צום רבי'ן אין שטוב ,דער דוב פון בעלזא זי"ע ,אן אינטערעסאנטע קשיא: שוין יא א מצוה אדער זיי דאווענען ,טוען זיי עס
רבי איז געזעסן אויפ'ן שטול ,און דער רבי ערב ראש השנה ביי מנחה ,ווען מ'האלט שוין נישט לשם שמים ווייל דו האסט אזוי געהייסן,
פרעגט אים" :וויאזוי גייט עס מיט די פרנסה?" ר' גאנץ ביים סוף ,ממש פארנאכטס פארן ענדיגן נאר זיי מיינען בלויז זיך אליין ,אז דו זאלסט זיי
שלום האט פשוט נישט געגלייבט וואס ער הערט. דאס יאר ,און מ'זאגט "ברך עלינו ...את השנה געבן פרנסה און אלעס גוטס' .מיט דעם טענה
ער איז געווען זיכער אז דער רבי איז יעצט הזאת" ,וואס דארף א איד אינזין האבן? מיינט האט זיך דער מקטרג רחמנא ליצלן שטארק
פארטיפט אין זוהר הקדוש אדער אנדערע ספרי מען דאס יאר וואס גייט יעצט פארביי ,אדער מתגבר געווען.
קודש ,און דא פלוצלינג רעדט דער רבי מיט אים דאס נייע יאר וואס קומט שוין אן? האט דער האב איך אים געענטפערט ",האט רבי ברוך'ל
וועגן ביזנעס ענינים .אבער אז דער רבי פרעגט, בעלזער רב אים געענטפערט ,אז מ'דארף נאך אויסגעפירט'" ,רבונו של עולם! דיין מדה איז
האט ער געענטפערט. אלץ אינזין האבן דאס יאר וואס גייט יעצט דאך מדה כנגד מדה; אויב אזוי ,אז דיינע קינדער
דער רבי האט אנגעהויבן אריינגיין מיט אים ארויס .דער טעם דערפון איז ,ווייל דאס ווייזט טוען מצוות און זיי מיינען דערביי נאר זיך אליין,
אין די קלענסטע פרטים ,פרעגנדיג אלע סארט אז א איד גלייבט מיט א שטארקע אמונה אז זאלסטו טאקע אויספירן זייער רצון און זיי געבן
שאלות איבער זיין האלץ ביזנעס .צווישן "ישועת ה' כהרף עין" .אפילו ביי מנחה ערב ראש וואס זיי בעטן ,אבער דו זאלסט עס טון 'למענך'
אנדערע האט ר' שלום דערציילט אז ער קויפט השנה ,איינצלנע מינוטן פארן זמן ,קען א איד – מיינענדיג דיין כבוד!' אזוי ווי עס שטייט
איין דאס האלץ אין קליינווארדיין .דער רבי האט נאך אלץ געהאלפן ווערן מיט א ריכטיגע ישועה 'למעני למעני אעשה' ,עס זאל זיין פונקט מדה
געוואלט וויסן פארוואס פונקט דארט און נישט און האבן א גוט געבענטשט יאר. כנגד מדה .מיט דעם לימוד זכות האב איך באזיגט
אין קלויזענבורג .דערנאך האט דער רבי די גרויסע הכנה פאר תקיעת שופר דעם בעל דבר".
געפרעגט וויאזוי ער טראנספארטירט דאס האלץ
אין שטאט אריין ,מיט וויפיל וואגאנען ,דורך
– משפיע זיין פרנסה פאר א איד לייגט דער ברעזשאנער רב צו א שיינעם
עס האט דערציילט הרה"ג ר' אברהם שמחה טייטש :לויט דעם קען מען זאגן פשט אין די
וועלכע וועגן ,און נאך אזעלכע שאלות. תפילה "תקננו בעצה טובה מלפניך והושיענו
הכהן פרידמאן שליט"א ,א מורא'דיגע מעשה,
אינמיטן דעם שמועס קוקט דער רבי אויפן וואס ער האט עס געהערט פון א איד וואס האט מהרה למען שמך" – אז די עצה וואס רבי ברוך'ל
זייגער ,און זעצט פאר ווייטער צו שמועסן .ער עס געהערט פון הרה"ח ר' שלום גרינפעלד ע"ה האט געגעבן איז באמת אן "עצה טובה" .און וואס
הייבט אן אויספרעגן וועגן די קאלעך ביזנעס, פון קראלי .ר' שלום איז געווען א תלמיד פונעם איז די עצה? "והושיענו מהרה למען שמך" – אז
אלע דעטאלן און פראגעס ,און דערנאך דאס הייליגן קדושת יום טוב זי"ע ,און צוליב דעם האט דער אויבערשטער זאל אונז העלפן און אויספירן
זעלבע מיט די קוילן .די גאנצע צייט האט דער ער געהאט א ספעציעלע נאנטקייט ביים רבי'ן אונזערע בקשות "למען שמך" ,טאקע פאר זיין
רבי פון צייט צו צייט ארויסגענומען זיין זייגער, זכותו יגן עלינו ,וואס פלעגט אלס שטארק מקרב אייגענעם כבוד וועגן.
געגעבן א בליק ,און ממשיך געווען דעם שמועס. זיין די תלמידים פון זיין הייליגן טאטן .דער ר'
ביז איין מאל נאכן קוקן אויפ'ן זייגער ,האט דער שלום איז געווען א חשוב'ער איד ,א תלמיד חכם,
די גרויסע עבודה פון סניגורן של
רבי געזאגט" :אוי! איך מוז שוין גיין בלאזן און ער פלעגט פארלערנען א שיעור אין דעם ישראל – דער הייליגער
שופר". חסידישן בית המדרש אין קראלי .פאר פרנסה בארדיטשובער זי"ע
האט ר' שלום אויסגעפירט די מעשה" :יענעם פלעגט ער האנדלען אלס א סוחר מיט האלץ, דער הייליגער בארדיטשובער זי"ע פלעגט
יאר האב איך פארדינט אזויפיל געלט ,אז איך קוילן ,און קאלעך .איין יאר אום חודש אלול איז אלעמאל דאווענען פארן עמוד ראש השנה און
האב געהאט גענוג פאר נדן פאר אלע מיינע זעקס ער אריין צום רבי'ן מיט א קוויטל ,און דער רבי אליינס בלאזן שופר .איין יאר פאר די תקיעות
טעכטער ".דאס איז געווען די הייליגע עבודה האט זיך נאכגעפרעגט מיט אינטערעסע וויאזוי האט ער זיך פלוצלינג ארויסגערוקט און איז
פונעם רבי'ן אלס הכנה פאר תקיעת שופר .זכותו עס גייט ביי אים .ער האט דערציילט פארן רבי'ן נעלם געווארן .עס האט געדויערט א היבשע
יגן עלינו ועל כל ישראל אמן. אז ער האט זעקס טעכטער אין שטוב ,און היות לאנגע צייט ביז ער האט זיך צוריקגעקערט און
ס'איז דעמאלטס געווען דער מנהג צו געבן א געבלאזן שופר.
זכותם יגן עלינו ועל כל ישראל אמן! שיינעם סכום נדן פאר יעדע טאכטער ,האט ער ווען מ'האט אים שפעטער געפרעגט וואו ער
זיך געפונען אין א שווערע לאגע ,ווייל פאר איז געווען ,האט ער דערציילט" :היינט ביי
מיר וואונטשן פאר אלע אונזערע לייענער און
זעקס טעכטער דארף מען האבן א ריזן סומע שחרית איז געווען א גרויסער קטיגור אין הימל.
פאר גאנץ כלל ישראל א כתובה וחתימה געלט וואס ער האט נישט פארמאגט .דער רבי מען האט פארשלאסן אלע טויערן פאר די
טובה און א גוט געבענטשט יאר מיט השפעות האט אים ווארעם אנגעוואונטשן. אידישע תפילות ,און אפילו די תקיעות האט מען
טובות ברוחניות ובגשמיות און א שנת גאולה ראש השנה פלעגט דער רבי דאווענען שחרית נישט דורכגעלאזט ,דערפאר בין איך נישט
וישועה ביי זיך אין בית המדרש ,און נאכדעם פלעגט ער געגאנגען בלאזן .איך האב זיך מתבודד געווען
הגליון נתנדב ע"י תלמידיי היקרים משנת תשפ"ה | לרגל החזרה הגדולה על פ"א ממס' סוכה גמרא-רש"י
יה"ר בזכות הצדיקים ,ובזכות אמונת הצדיקים יזכו להשפעות טובות ,פרנסה טובה בהרחבה ,ולהצלחה בכל הענינים ,ולהכתב בספרן של צדיקים גמורים ,ולכל טוב סלה ,אמן.
©כל הזכיות שמורות להמו"ל | לקבל הגליון באימעיל ,לכל עניני הגליון ,ולנדבות נא לפנות לאימעיל yw5703446@gmail.com :או לטעל347-452-3622 :
מעשה של פרנסה | ראש השנה תשפ"ז | גליון ק"ז ב |
