gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

מעשה של פרנסה · Maiseh Shel Parnuseh — ראש השנה (2026-09-07)

מוציא לאור: מעשה של פרנסה · Maiseh Shel Parnuseh

שבוע: ראש השנה (2026-09-07)

מעשה של פרנסה · Maiseh Shel Parnuseh — ראש השנה (2026-09-07)

פתח את ה-PDF הורדה

‫נערך על ידי הרב שלום ווייס שליט"א‬ ‫ראש השנה תשפ"ז | שנה ד' |‬ ‫מעשיות האיך שהצדיקים זי"ע שהיארצייט חל השבוע‬ ‫מרביץ תורה בישיבת סאטמאר מאנסי נ‪.‬י‪.‬‬ ‫גליון ק"ז‬ ‫השפיעו פרנסה שידוע כוחן להשפיע פרנסה להמספר‬ ‫ולהשומעים‬ ‫ראש השנה‬ ‫כל מזונותיו של אדם קצובים לו מראש השנה ועד יום הכפורים‪ ,‬חוץ מהוצאת שבתות והוצאת יום טוב והוצאת בניו לתלמוד תורה‪,‬‬ ‫שאם פחת — פוחתין לו‪ ,‬ואם הוסיף — מוסיפין לו‪.‬‬ ‫אמר רבי אבהו‪ ,‬מאי קראה‪ :‬״תקעו בחדש שופר (בכסא) ליום חגנו״‪ ,‬איזהו חג שהחדש מתכסה בו — הוי אומר זה ראש השנה‪,‬‬ ‫וכתיב‪ :‬״כי חק לישראל הוא משפט לאלהי יעקב״‪.‬‬ ‫מאי משמע דהאי ״חק״ לישנא דמזוני הוא‪ ,‬דכתיב‪ :‬״ואכלו את חקם אשר נתן להם פרעה״‪ .‬מר זוטרא אמר‪ ,‬מהכא‪ :‬״הטריפני לחם‬ ‫חקי״‪.‬‬ ‫(ביצה טז‪).‬‬ ‫זה הדין שאמרו חכמים שכל אדם נידון בראש השנה אינו אם יזכה לגן עדן ולחיי העולם הבא או אם יתחייב לגיהנם ואבדון‪ ,‬שאין‬ ‫אדם נידון בראש השנה אלא על עניני העולם הזה אם ראוי לחיים ולשלום או למיתה ויסורין‪ .‬כך אמרו חכמים בראש השנה זה היום‬ ‫תחלת מעשיך זכרון ליום ראשון כי חק לישראל הוא משפט לאלהי יעקב ועל המדינות בו יאמר איזו לחרב ואיזו לשלום איזו לרעב‬ ‫ואיזו לשובע ובריות בו יפקדו להזכירם לחיים ולמות‪ ,‬אלא כך היא המדה‪ :‬בראש השנה שוקלין מעשיו של אדם ונכתב ונחתם‬ ‫לאלתר לזכות ולחובה בעולם הזה‪ ,‬כפי מה שמגיע לו בחלקו לפי מעשיו מן העולם הזה‪ ,‬וכשהאדם נפטר לבית עולמו שוקלין בהן‬ ‫ופוסקין עליו חלקו הראוי לו בעולם הנשמות‪.‬‬ ‫(תורת האדם להרמב"ן שער הגמול)‬ ‫וכשם ששוקלין זכיות אדם ועונותיו בשעת מיתתו כך בכל שנה ושנה שוקלין עונות כל אחד ואחד מבאי העולם עם זכיותיו‪ ,‬ביום‬ ‫טוב של ראש השנה‪ .‬מי שנמצא צדיק נחתם לחיים‪ .‬ומי שנמצא רשע נחתם למיתה ‪.‬והבינוני תולין אותו עד יום הכפורים אם עשה‬ ‫תשובה נחתם לחיים ואם לאו נחתם למיתה‪.‬‬ ‫(רמב"ם פ"ג מהל' תשובה ה"ג)‬ ‫כתיב (ישעיה נח‪ ,‬ז)‪ :‬הלוא פרס לרעב לחמך‪ ,‬אמר רבי סימון הלוא תפרס אין כתיב כאן‪ ,‬אלא הלוא פרס‪ ,‬כבר היא פרוסה‪ ,‬שבראש‬ ‫השנה נגזר על אדם מה שמשתכר ומה שמתחסר‪.‬‬ ‫(ויקרא רבה פרשה לד‪ ,‬יא)‬ ‫"איך האב איין בקשה צו דיר; דעם פארגאנגענעם‬ ‫זאל נישט האבן וואו זיך אראפצוזעצן‪ .‬דער שמש‬ ‫דער גוטער עצה מיט וואס ממליץ‬ ‫ראש השנה האב איך געזען א גרויסע קטרוג אין‬ ‫האט טאקע אזוי געטון‪ .‬אבער דער הייליגער‬ ‫הימל‪ ,‬און דער בעל דבר האט אויפגעשטעלט א‬ ‫אליקער האט דאס אויך געזען ברוח קדשו‪ ,‬און‬ ‫טוב זיין אויף אידן‬ ‫עס ווערט געברענגט אין ספר אמרי יהודה פון‬ ‫מעכטיגע מחיצה וואס קיין שום צדיק האט נישט‬ ‫פארן ארויסגיין פון זיין אכסניא צו גיין צום‬ ‫בערזשאן א מעשה וואס ער דערציילט נאך‬ ‫געקענט דורכברעכן צו זיין א מליץ יושר פאר‬ ‫הייליגן רבי ר' ברוך'ל‪ ,‬האט ער געזאגט פאר זיין‬ ‫פונעם הייליגן רבי הירש לייב אליקער זי"ע‪ .‬עס‬ ‫אידן‪ .‬מען האט מיר אבער מגלה געווען אז דו‬ ‫משמש‪" :‬נעם מיט א בענקל פאר מיר"‪ .‬דער‬ ‫האט זיך אמאל געמאכט אז דער אליקער רב האט‬ ‫ביסט יא אריינגעגאנגען לפנים מן המחיצה‪ ,‬און‬ ‫משמש האט טאקע מיטגענומען א בענקל‪ ,‬און‬ ‫זיך געטראפן מיטן הייליגן רבי ר' ברוך'ל‬ ‫דורכדעם וואס דו האסט געזאגט א געוויסע טענה‬ ‫ווען זיי זענען אנגעקומען צום הייליגן רבי ר'‬ ‫מעזשביזשער זי"ע‪ ,‬און עס איז דעמאלטס געווען‬ ‫מיט גרויס חכמה‪ ,‬האסטו אינגאנצן צעבראכן די‬ ‫ברוך'ל‪ ,‬האט ער זיך גלייך אראפגעזעצט אויף‬ ‫א שטיקל אנגעצויגנקייט צווישן די צוויי צדיקים‪.‬‬ ‫מחיצה און אלעס איבערגעדרייט לטובה‪.‬‬ ‫זיין אייגענעם בענקל וואס ער האט‬ ‫האט דער הייליגער אליקער געזאגט פאר זיין‬ ‫דעריבער בעט איך דיר‪ ",‬האט דער אליקער רב‬ ‫מיטגעברענגט‪ .‬זעענדיג דעם ענין‪ ,‬האט דער‬ ‫משמש‪" :‬לאמיר גיין מקבל פנים זיין דעם הייליגן‬ ‫געבעטן‪" ,‬זאג מיר אויך דעם דבר חכמה וואס דו‬ ‫הייליגער מעזשביזשער זיך בארואיגט און געזאגט‬ ‫רבי ברוך'ל"‪.‬‬ ‫האסט דעמאלטס געזאגט"‪.‬‬ ‫פארן אליקער רב מיט ווייכע ווערטער‪" :‬איך בין‬ ‫בכלל נישט ברוגז אויף דיר"‪.‬‬ ‫דער הייליגער רבי ר' ברוך'ל האט מרגיש‬ ‫האט דער רבי ר' ברוך'ל געענטפערט‪" :‬אויב‬ ‫געווען ברוח קדשו אז דער אליקער רב קומט צו‬ ‫דו זאגסט מיר צו אז דו וועסט קומען צו מיר אויף‬ ‫שפעטער האט דער הייליגער אליקער זיך‬ ‫אים‪ ,‬האט ער באפוילן פארן שמש ער זאל‬ ‫א שבת‪ ,‬וועל איך דיר עס מגלה זיין"‪ .‬האט דער‬ ‫געוואנדן צום הייליגן רבי ר' ברוך'ל און געזאגט‪:‬‬ ‫ארויסטראגן אלע בענקלעך פון שטוב‪ ,‬כדי ער‬ ‫| א‬ ‫גליון ק"ז‬ ‫ראש השנה תשפ"ז‬ ‫מעשה של פרנסה‬ ‫אריבערגיין אין גרויסן בית המדרש פאר קריאת‬ ‫און פרובירט מלמד זכות צו זיין אויף כלל‬ ‫הייליגער אליקער געזאגט‪" :‬לאמיר קודם הערן‬ ‫התורה און תקיעת שופר‪ .‬ס'איז געווען ווען‬ ‫ישראל‪ .‬שפעטער‪ ,‬ווען דער קטיגור איז שוין‬ ‫דעם דבר חכמה‪ ,‬אויב עס לוינט זיך‪ ,‬וועל איך‬ ‫מ'האט שוין געהאלטן אין גרויסן שול נאך‬ ‫שטיל געווארן‪ ,‬בין איך געקומען בלאזן‪ ,‬און‬ ‫טון וויאזוי דער רבי הייסט"‪ .‬האט אים רבי‬ ‫שחרית‪ ,‬און דער רבי איז נאך געווען ביי זיך אין‬ ‫השי"ת האט אנגענומען אונזערע תפילות"‪.‬‬ ‫ברוך'ל דערציילט‪" :‬איך האב א באהאלטענעם‬ ‫צימער‪ ,‬פלוצלינג קומט אן דער משב"ק הרה"ח‬ ‫ארט וואס דער בעל דבר ווייסט נישט דערפון‪,‬‬ ‫ר' פייביש אשכנזי ז"ל‪ ,‬און זאגט פאר ר' שלום אז‬ ‫ישועות ה' כהרף עין – דער‬ ‫און דורך דארט קען מען שטענדיג אריינגיין‪ ,‬און‬ ‫דער רבי רופט אים אריין‪ .‬ר' שלום איז געווען‬ ‫באשעפער קען נאך העלפן דאס‬ ‫אזוי בין איך טאקע אריינגעגאנגען‪ .‬איך האב‬ ‫פארוואונדערט‪ :‬וואס קען דער רבי וועלן פון אים‬ ‫יאר!‬ ‫געזען ווי דער מקטרג טענה'ט‪' :‬רבונו של עולם!‬ ‫יעצט ראש השנה אינדערפרי‪ ,‬ממש פאר תקיעת‬ ‫א איד האט אמאל געפרעגט הרה"ק רבי ישכר‬ ‫דיינע קינדער זינדיגן‪ ,‬און אפילו ווען זיי טוען‬ ‫שופר? ער גייט אריין צום רבי'ן אין שטוב‪ ,‬דער‬ ‫דוב פון בעלזא זי"ע‪ ,‬אן אינטערעסאנטע קשיא‪:‬‬ ‫שוין יא א מצוה אדער זיי דאווענען‪ ,‬טוען זיי עס‬ ‫רבי איז געזעסן אויפ'ן שטול‪ ,‬און דער רבי‬ ‫ערב ראש השנה ביי מנחה‪ ,‬ווען מ'האלט שוין‬ ‫נישט לשם שמים ווייל דו האסט אזוי געהייסן‪,‬‬ ‫פרעגט אים‪" :‬וויאזוי גייט עס מיט די פרנסה?" ר'‬ ‫גאנץ ביים סוף‪ ,‬ממש פארנאכטס פארן ענדיגן‬ ‫נאר זיי מיינען בלויז זיך אליין‪ ,‬אז דו זאלסט זיי‬ ‫שלום האט פשוט נישט געגלייבט וואס ער הערט‪.‬‬ ‫דאס יאר‪ ,‬און מ'זאגט "ברך עלינו‪ ...‬את השנה‬ ‫געבן פרנסה און אלעס גוטס'‪ .‬מיט דעם טענה‬ ‫ער איז געווען זיכער אז דער רבי איז יעצט‬ ‫הזאת"‪ ,‬וואס דארף א איד אינזין האבן? מיינט‬ ‫האט זיך דער מקטרג רחמנא ליצלן שטארק‬ ‫פארטיפט אין זוהר הקדוש אדער אנדערע ספרי‬ ‫מען דאס יאר וואס גייט יעצט פארביי‪ ,‬אדער‬ ‫מתגבר געווען‪.‬‬ ‫קודש‪ ,‬און דא פלוצלינג רעדט דער רבי מיט אים‬ ‫דאס נייע יאר וואס קומט שוין אן? האט דער‬ ‫האב איך אים געענטפערט‪ ",‬האט רבי ברוך'ל‬ ‫וועגן ביזנעס ענינים‪ .‬אבער אז דער רבי פרעגט‪,‬‬ ‫בעלזער רב אים געענטפערט‪ ,‬אז מ'דארף נאך‬ ‫אויסגעפירט‪'" ,‬רבונו של עולם! דיין מדה איז‬ ‫האט ער געענטפערט‪.‬‬ ‫אלץ אינזין האבן דאס יאר וואס גייט יעצט‬ ‫דאך מדה כנגד מדה; אויב אזוי‪ ,‬אז דיינע קינדער‬ ‫דער רבי האט אנגעהויבן אריינגיין מיט אים‬ ‫ארויס‪ .‬דער טעם דערפון איז‪ ,‬ווייל דאס ווייזט‬ ‫טוען מצוות און זיי מיינען דערביי נאר זיך אליין‪,‬‬ ‫אין די קלענסטע פרטים‪ ,‬פרעגנדיג אלע סארט‬ ‫אז א איד גלייבט מיט א שטארקע אמונה אז‬ ‫זאלסטו טאקע אויספירן זייער רצון און זיי געבן‬ ‫שאלות איבער זיין האלץ ביזנעס‪ .‬צווישן‬ ‫"ישועת ה' כהרף עין"‪ .‬אפילו ביי מנחה ערב ראש‬ ‫וואס זיי בעטן‪ ,‬אבער דו זאלסט עס טון 'למענך'‬ ‫אנדערע האט ר' שלום דערציילט אז ער קויפט‬ ‫השנה‪ ,‬איינצלנע מינוטן פארן זמן‪ ,‬קען א איד‬ ‫– מיינענדיג דיין כבוד!' אזוי ווי עס שטייט‬ ‫איין דאס האלץ אין קליינווארדיין‪ .‬דער רבי האט‬ ‫נאך אלץ געהאלפן ווערן מיט א ריכטיגע ישועה‬ ‫'למעני למעני אעשה'‪ ,‬עס זאל זיין פונקט מדה‬ ‫געוואלט וויסן פארוואס פונקט דארט און נישט‬ ‫און האבן א גוט געבענטשט יאר‪.‬‬ ‫כנגד מדה‪ .‬מיט דעם לימוד זכות האב איך באזיגט‬ ‫אין קלויזענבורג‪ .‬דערנאך האט דער רבי‬ ‫די גרויסע הכנה פאר תקיעת שופר‬ ‫דעם בעל דבר"‪.‬‬ ‫געפרעגט וויאזוי ער טראנספארטירט דאס האלץ‬ ‫אין שטאט אריין‪ ,‬מיט וויפיל וואגאנען‪ ,‬דורך‬ ‫– משפיע זיין פרנסה פאר א איד‬ ‫לייגט דער ברעזשאנער רב צו א שיינעם‬ ‫עס האט דערציילט הרה"ג ר' אברהם שמחה‬ ‫טייטש‪ :‬לויט דעם קען מען זאגן פשט אין די‬ ‫וועלכע וועגן‪ ,‬און נאך אזעלכע שאלות‪.‬‬ ‫תפילה "תקננו בעצה טובה מלפניך והושיענו‬ ‫הכהן פרידמאן שליט"א‪ ,‬א מורא'דיגע מעשה‪,‬‬ ‫אינמיטן דעם שמועס קוקט דער רבי אויפן‬ ‫וואס ער האט עס געהערט פון א איד וואס האט‬ ‫מהרה למען שמך" – אז די עצה וואס רבי ברוך'ל‬ ‫זייגער‪ ,‬און זעצט פאר ווייטער צו שמועסן‪ .‬ער‬ ‫עס געהערט פון הרה"ח ר' שלום גרינפעלד ע"ה‬ ‫האט געגעבן איז באמת אן "עצה טובה"‪ .‬און וואס‬ ‫הייבט אן אויספרעגן וועגן די קאלעך ביזנעס‪,‬‬ ‫פון קראלי‪ .‬ר' שלום איז געווען א תלמיד פונעם‬ ‫איז די עצה? "והושיענו מהרה למען שמך" – אז‬ ‫אלע דעטאלן און פראגעס‪ ,‬און דערנאך דאס‬ ‫הייליגן קדושת יום טוב זי"ע‪ ,‬און צוליב דעם האט‬ ‫דער אויבערשטער זאל אונז העלפן און אויספירן‬ ‫זעלבע מיט די קוילן‪ .‬די גאנצע צייט האט דער‬ ‫ער געהאט א ספעציעלע נאנטקייט ביים רבי'ן‬ ‫אונזערע בקשות "למען שמך"‪ ,‬טאקע פאר זיין‬ ‫רבי פון צייט צו צייט ארויסגענומען זיין זייגער‪,‬‬ ‫זכותו יגן עלינו‪ ,‬וואס פלעגט אלס שטארק מקרב‬ ‫אייגענעם כבוד וועגן‪.‬‬ ‫געגעבן א בליק‪ ,‬און ממשיך געווען דעם שמועס‪.‬‬ ‫זיין די תלמידים פון זיין הייליגן טאטן‪ .‬דער ר'‬ ‫ביז איין מאל נאכן קוקן אויפ'ן זייגער‪ ,‬האט דער‬ ‫שלום איז געווען א חשוב'ער איד‪ ,‬א תלמיד חכם‪,‬‬ ‫די גרויסע עבודה פון סניגורן של‬ ‫רבי געזאגט‪" :‬אוי! איך מוז שוין גיין בלאזן‬ ‫און ער פלעגט פארלערנען א שיעור אין דעם‬ ‫ישראל – דער הייליגער‬ ‫שופר‪".‬‬ ‫חסידישן בית המדרש אין קראלי‪ .‬פאר פרנסה‬ ‫בארדיטשובער זי"ע‬ ‫האט ר' שלום אויסגעפירט די מעשה‪" :‬יענעם‬ ‫פלעגט ער האנדלען אלס א סוחר מיט האלץ‪,‬‬ ‫דער הייליגער בארדיטשובער זי"ע פלעגט‬ ‫יאר האב איך פארדינט אזויפיל געלט‪ ,‬אז איך‬ ‫קוילן‪ ,‬און קאלעך‪ .‬איין יאר אום חודש אלול איז‬ ‫אלעמאל דאווענען פארן עמוד ראש השנה און‬ ‫האב געהאט גענוג פאר נדן פאר אלע מיינע זעקס‬ ‫ער אריין צום רבי'ן מיט א קוויטל‪ ,‬און דער רבי‬ ‫אליינס בלאזן שופר‪ .‬איין יאר פאר די תקיעות‬ ‫טעכטער‪ ".‬דאס איז געווען די הייליגע עבודה‬ ‫האט זיך נאכגעפרעגט מיט אינטערעסע וויאזוי‬ ‫האט ער זיך פלוצלינג ארויסגערוקט און איז‬ ‫פונעם רבי'ן אלס הכנה פאר תקיעת שופר‪ .‬זכותו‬ ‫עס גייט ביי אים‪ .‬ער האט דערציילט פארן רבי'ן‬ ‫נעלם געווארן‪ .‬עס האט געדויערט א היבשע‬ ‫יגן עלינו ועל כל ישראל אמן‪.‬‬ ‫אז ער האט זעקס טעכטער אין שטוב‪ ,‬און היות‬ ‫לאנגע צייט ביז ער האט זיך צוריקגעקערט און‬ ‫ס'איז דעמאלטס געווען דער מנהג צו געבן א‬ ‫געבלאזן שופר‪.‬‬ ‫זכותם יגן עלינו ועל כל ישראל אמן!‬ ‫שיינעם סכום נדן פאר יעדע טאכטער‪ ,‬האט ער‬ ‫ווען מ'האט אים שפעטער געפרעגט וואו ער‬ ‫זיך געפונען אין א שווערע לאגע‪ ,‬ווייל פאר‬ ‫איז געווען‪ ,‬האט ער דערציילט‪" :‬היינט ביי‬ ‫מיר וואונטשן פאר אלע אונזערע לייענער און‬ ‫זעקס טעכטער דארף מען האבן א ריזן סומע‬ ‫שחרית איז געווען א גרויסער קטיגור אין הימל‪.‬‬ ‫פאר גאנץ כלל ישראל א כתובה וחתימה‬ ‫געלט וואס ער האט נישט פארמאגט‪ .‬דער רבי‬ ‫מען האט פארשלאסן אלע טויערן פאר די‬ ‫טובה און א גוט געבענטשט יאר מיט השפעות‬ ‫האט אים ווארעם אנגעוואונטשן‪.‬‬ ‫אידישע תפילות‪ ,‬און אפילו די תקיעות האט מען‬ ‫טובות ברוחניות ובגשמיות און א שנת גאולה‬ ‫ראש השנה פלעגט דער רבי דאווענען שחרית‬ ‫נישט דורכגעלאזט‪ ,‬דערפאר בין איך נישט‬ ‫וישועה‬ ‫ביי זיך אין בית המדרש‪ ,‬און נאכדעם פלעגט ער‬ ‫געגאנגען בלאזן‪ .‬איך האב זיך מתבודד געווען‬ ‫הגליון נתנדב ע"י תלמידיי היקרים משנת תשפ"ה | לרגל החזרה הגדולה על פ"א ממס' סוכה גמרא‪-‬רש"י‬ ‫יה"ר בזכות הצדיקים‪ ,‬ובזכות אמונת הצדיקים יזכו להשפעות טובות‪ ,‬פרנסה טובה בהרחבה‪ ,‬ולהצלחה בכל הענינים‪ ,‬ולהכתב בספרן של צדיקים גמורים‪ ,‬ולכל טוב סלה‪ ,‬אמן‪.‬‬ ‫©כל הזכיות שמורות להמו"ל | לקבל הגליון באימעיל‪ ,‬לכל עניני הגליון‪ ,‬ולנדבות נא לפנות לאימעיל‪ yw5703446@gmail.com :‬או לטעל‪347-452-3622 :‬‬ ‫מעשה של פרנסה | ראש השנה תשפ"ז | גליון ק"ז‬ ‫ב |‬