gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

דברי חיזוק - אידיש · Devree Chizuk - Yiddish — ראש השנה (2026-09-07)

מוציא לאור: דברי חיזוק - אידיש · Devree Chizuk - Yiddish

שבוע: ראש השנה (2026-09-07)

דברי חיזוק - אידיש · Devree Chizuk - Yiddish — ראש השנה (2026-09-07)

פתח את ה-PDF הורדה

‫בעזהשי"ת‬ ‫דברי חיזוק‬ ‫ראש השנה‬ ‫רביה"ק מסאטמאר ‪ -‬געוואלד! תפארת שלמה ‪ -‬וואס דארף מען‬ ‫וויאזוי זענען אריבערגעגאנגען אינזין האבן ביי 'תקיעת שופר'?‬ ‫[עמוד יד]‬ ‫אונזערע טעג און נעכט?! [עמוד ג]‬ ‫אמרות משה ‪ -‬אנהויבן פון יעצט צו שער המלך ‪ -‬רבונו של עולם!‬ ‫באלייכט מיין נשמה! [עמוד טז]‬ ‫לערנען און דאווענען [עמוד ה]‬ ‫אמרות משה ‪ -‬באשעפער‪ ,‬העלף אז‬ ‫מיר זאלן בלייבן א גאנץ יאר מיט דברי חיים ‪ -‬דער ריכטיגער וועג‬ ‫די קבלות פון ראש השנה! [עמוד ו] וויאזוי תשובה צו טון ראש השנה‬ ‫[עמוד יז]‬ ‫אמרי נועם ‪ -‬שופר איז מבטל אלע‬ ‫דינים‪ ,‬עצבות‪ ,‬און שכחה [עמוד ו] זרע קודש ‪ -‬דער באשעפער איז‬ ‫אויף אונזער זייט! [עמוד כ]‬ ‫אור המאיר ‪ -‬שרייען צום‬ ‫אויבערשטן אן קיין ווערטער זרע קודש ‪ -‬דער אויבערשטער זעט‬ ‫בלויז די גוטס פון כלל ישראל!‬ ‫[עמוד ז]‬ ‫[עמוד כא]‬ ‫תורת אמת ‪ -‬דער שופר רופט צו‬ ‫יעדן איד אין סיי‪-‬וועלכער מצב‪:‬‬ ‫קער זיך אום צום אויבערשטן אור יחזקאל ‪ -‬פארגעס נישט! דו‬ ‫ביסט אין א מלחמה! [עמוד כא]‬ ‫[עמוד יא]‬ ‫תפארת עוזיאל ‪ -‬לאמיר זאגן פארן אך פרי תבואה ‪ -‬די עצה‬ ‫אויבערשטן דעם גאנצן אמת! אפצושטילן אלע מקטרגים – טון‬ ‫מצוות אן קיין טעם [עמוד כד]‬ ‫[עמוד יב]‬ ‫צו זיך איינשרייבן צו באקומען וועכנטליך די גליון‬ ‫רופט ‪ /‬טעקסט ‪ /‬אימייל צו מכון דברי חיזוק אויף ‪845-886-0123‬‬ ‫ווי אויך פאר סיי ווספארא באמעקונגען קענט איר לאזן א מעסידזש אויפן‬ ‫סיסטעם אדער שיקן א אימייל צו‬ ‫‪dc8458860123@gmail.com‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫ראש השנה‬ ‫לזכר ולעילוי נשמת נפש נקי וצדיק ספרא רבא מעתיק ומלבן הקונטרסים‬ ‫הרב ר' יוסף זצ"ל ב"ר אברהם שמואל יהודא שליט"א‬ ‫ת‪.‬נ‪.‬צ‪.‬ב‪.‬ה‪.‬‬ ‫‪-‬א‪-‬‬ ‫געוואלד! וויאזוי זענען אריבערגעגאנגען אונזערע טעג און נעכט?!‬ ‫פאלגנד זענען הארצרייסנדע דברי התעוררות וואס מרן רביה"ק מסאטמאר זי"ע‬ ‫האט ארויסגעשריגן פון זיין הייליג הארץ אום ראש השנה שנת תשכ"א‪:‬‬ ‫מורי ורבותי! לאמיר אביסל צולייגן אונזער הארץ‪ ,‬זיך אביסל מתבונן זיין‪ ,‬וויפיל‬ ‫צעבראכענע הע רצער זענען דא אויף דער וועלט‪ ,‬וויפיל טרערן האבן אידן פארגאסן‬ ‫אין דעם בית המדרש אליין! 'מה אומר מה אדבר'‪ ,‬מיין אייגן הארץ איז אויך צעבראכן‪,‬‬ ‫און איך האב נישט פאר וועמען אויסצוגיסן מיין פארביטערט הארץ‪ .‬לאמיר זיך‬ ‫אויסשמועסן אונזערע פארביטערטע הערצער איינער צום אנדערן‪ ,‬און אינאיינעם‬ ‫וועלן מיר זיך אויסגיסן אונזער הארץ פארן לעבעדיגן באשעפער‪ ,‬און דער‬ ‫אויבערשטער וועט זיכער נישט פארשעמען די תפילות פון דעם ציבור‪ ,‬ווייל איבעראל‬ ‫וואו עס געפינען זיך צען אידן רוהט די שכינה (סנהדרין לט‪ ,).‬זיכער צווישן אזא הייליגער‬ ‫ציבור‪ .‬און עס שטייט אין זוהר חדש (נח‪ ,‬מ‪ ).‬אז אפילו אויב 'איין' קהילה פון אידן וועלן‬ ‫תשובה טון‪ ,‬האבן זיי א כח צו ברענגען די גאולה‪.‬‬ ‫לאמיר זיך מתבונן זיין‪ ,‬לאמיר מאכן א חשבון הנפש‪ ,‬מיר האבן דאך נישט צו וועמען‬ ‫זיך צו ווענדן‪ ,‬אמאל האבן מיר געהאט א בית המקדש‪ ,‬און די כהנים האבן מכפר‬ ‫‪-‬ג‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫ראש השנה‬ ‫געווען פאר אונז‪ .‬אפילו נאך וואס דער בית המקדש איז חרוב געווארן‪ ,‬זענען נאך‬ ‫געווען גרויסע הייליגע צדיקים אין יעדן דור‪ ,‬וואס די וועלט איז געווען פול פון זייער‬ ‫קדושה‪ .‬יעצט לאמיר אריינטראכטן‪ ,‬וואס איז אונז דען היינט געבליבן‪ ,‬מיט וואס גייען‬ ‫מיר אריין אין דעם הייליגן טאג?!‬ ‫היינט איז ראש השנה‪ ,‬און מען טאר נישט דערמאנען קיין עבירות‪ ,‬אבער יעדער פאר‬ ‫זיך ווייסט זיינע פראבלעמען און עוולות‪ ,‬לאמיר זיך מאכן א חשבון הנפש וויאזוי זענען‬ ‫אריבערגעגאנגען אונזערע טעג און אונזערע נעכט?! האבן מיר דען געטון דעם רצון‬ ‫ה'?!‬ ‫דער אויבערשטער זאל רחמנות האבן אויף אונז בקרוב‪ ,‬א קל וחומר פון עשיו‪ ,‬וואס‬ ‫דער אויבערשטער האט רחמנות געהאט אויף אים צוליב די דריי טרערן וואס ער‬ ‫האט אראפגעלאזט‪ ,‬אויב אזוי איז זיכער‪ ,‬אז דער אויבערשטער וועט זען די צער פון‬ ‫כלל ישראל‪ ,‬און ער וועט רחמנות האבן אויף אונז‪ ,‬צוליב זיין כבודא‪.‬‬ ‫א וזל"ק (דברי יואל‪ ,‬ראש השנה‪ ,‬עמ' נג)‪ :‬מורי ורבותי נשים נא על הלב כמה לבבות נשברים‬ ‫מצויים בעולם‪ ,‬וכמה דמעות הורידו בנ"י בביהמ"ד הזה עצמו‪ ,‬מה אומר ומה אדבר גם‬ ‫לבבי נשבר בקרבי ואין לי אל מי להשיח מר לבבי‪ ,‬נשיחה נא מר לבבנו איש לרעהו‬ ‫וכולנו בצוותא חדא נשפוך שיח לפני קל חי‪ ,‬והן קל כביר לא ימאס תפלת רבים‪ ,‬וכל‬ ‫בי עשרה שכינתא שריא‪ ,‬ובפרט בקרב עדה קדושה כזו‪ .‬ואיתא בזו"ח (פ' נח) שאפילו אם‬ ‫כנישתא חדא הדרא בתיובתא בידם לקרב את הגאולה‪ .‬נתבונן נא ונעשה חשבון עם‬ ‫נפשנו הן אין לנו אל מי לפנות‪ ,‬בימי קדם היה לנו ביהמ"ק וכהנים בעבודתם אשר היו‬ ‫מכפרים בעדינו‪ ,‬ואף אחרי שחרבה עירנו ושמם בית מקדשנו עדיין היו קדושי עליון‬ ‫מוסדי דור ודור והעולם היה מלא מקדושתם‪ .‬נתבונן בנפשנו מה נותר לנו כהיום‪ ,‬במה‬ ‫אנו נכנסים אל היום הקדוש הזה‪ .‬היום הוא ר"ה ואסור להזכיר בו עוונות‪ ,‬אמנם כל‬ ‫‪-‬ד‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫ראש השנה‬ ‫‪-‬ב‪-‬‬ ‫אנהויבן פון יעצט צו לערנען און דאווענען‬ ‫הרה"ק רבי משה קאברינער זי"ע פלעגט זאגן פאר איינע פון זיינע חסידים וואס ער‬ ‫האט געהייסן רבי חיים‪" :‬זכרנו לחיים" – לאמיר זיך עפעס דערמאנען אין חיימ'ען‪,‬‬ ‫"מלך חפץ בחיים" – איז דען דא עפעס א רצון און א חשק אין דעם מענטש 'חיים'‬ ‫– פארן 'מלך' מלכי המלכים? "וכתבינו בספר החיים" – 'חיים'‪ ,‬צי האסטו עפעס‬ ‫געלערנט א גאנץ יאר?‬ ‫פאר א לענגערע וויילע האט ער געקוקט אויף אים אן ארויסצורעדן קיין ווארט‪ ,‬און‬ ‫דערנאך האט ער אויסגעפירט‪" :‬למענך אלקים" – פון היינט אן‪ ,‬אז דו וועסט אנהייבן‬ ‫לערנען און דאווענען פאר גאטס וועגן‪" ,‬חיים" – וועסטו האבן דעם אמת'ן 'חיים'ב‪.‬‬ ‫אחד יודע נגעי לבבו‪ ,‬נעשה חשבון עם נפשנו היאך עברו עלינו הימים וגם לרבות‬ ‫הלילות‪ ,‬האם עשינו רצון הבורא ית"ש‪ ,‬השי"ת ירחם עלינו במהרה ק"ו מעשו שריחם‬ ‫עליו השי"ת בעבור שהוריד ג' דמעות‪ ,‬ועאכ"ו שיראה הקב"ה בעלבון בניו ויחוס וירחם‬ ‫עלינו בעבור כבוד שמו יתברך‪.‬‬ ‫ב אמרות משה (תפלת ראש השנה)‪ :‬מרגלא בפומיה דמרן ז"ל לומר לאחד מחסידיו שקראו‬ ‫לו ר' חיים‪ :‬זכרנו לחיים לאמיר זיך עפעס דער מאנען אין חיימ'ען‪ ,‬מלך חפץ בחיים‬ ‫האם יש איזה חפץ ורצון בהאיש חיים אל מלך מלכי המלכים‪ ,‬וכתבינו בםפר החיים‬ ‫חיים צוא האסטע עפעס אגאנץ יאהר גילערינט‪ .‬זמן רב הסתכל עליו בלי שום דיבור‬ ‫ואח"כ אמר למענך אלהים חיים פין היינט אן אז דוא וואסט אן הייבין לערנען און‬ ‫דאווינען פין גאטס וועגין‪ .‬חיים וועסטע האבין דעם אמתין חיים‪.‬‬ ‫‪-‬ה‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫ראש השנה‬ ‫‪-‬ג‪-‬‬ ‫באשעפער‪ ,‬העלף אז מיר זאלן בלייבן א גאנץ יאר מיט די קבלות פון ראש השנה!‬ ‫הרה"ק רבי משה קאברינער זי"ע האט געטייטשט אויף דער בקשה וואס מיר בעטן‬ ‫ראש השנה‪" :‬לדור ודור המליכו לאל"‪ ,‬אז די כוונה איז‪ ,‬צו מתפלל זיין אז די קבלת‬ ‫מלכות שמים ווואס מיר זענען מקבל ראש השנה‪ ,‬זאל אנהאלטן 'לדור ודור' – אויף‬ ‫אייביג‪ ,‬און נישט אבי אריבערגיין‪ ,‬נאר מען זאל אמת'דיג מקבל זיין אויף זיך דעם 'עול‬ ‫מלכות שמים' אויף דעם גאנצן יאר‪ ,‬און אויף א גאנץ לעבןג‪.‬‬ ‫‪-‬ד‪-‬‬ ‫שופר איז מבטל אלע דינים‪ ,‬עצבות‪ ,‬און שכחה‬ ‫דער הייליגער אמרי נועם זי"ע שרייבט‪ :‬דער פסוק (תהילים קכו‪ ,‬ב)‪ :‬א'ז י'מלא ש'חוק‬ ‫פ'ינו" [דאן וועט אונזער מויל ווערן אנגעפילט מיט געלעכטער]‪ ,‬איז ראשי תיבות‬ ‫שופ"ר‪ .‬דאס איז מרמז‪ ,‬אז שופר איז ממתיק אלע דינים‪ ,‬דעריבער איז דאס משפיע א‬ ‫שמחה און א געלעכטער‪ ,‬און איז מבטל אלע סארטן עצבות‪.‬‬ ‫אלע סארטן שכחה קומען פון עצבות און טרויער‪ ,‬און וויבאלד דער שופר קומט צו‬ ‫מעורר זיין א זכרון [ווי דער פסוק זאגט (ויקרא כג‪ ,‬כד)‪" :‬זכרון תרועה"]‪ ,‬דעריבער איז‬ ‫ג אמרות משה (תפלת ראש השנה)‪ :‬לדור ודור המליכו לאל‪ .‬מבקשים אנחנו בראש השנה אשר‬ ‫קבלת מלכות שמים בראש השנה תהיה לדור ודור לעולם און ניט אביא אריבער גיין כי אם‬ ‫תקבלו עול מלכות שמים באמת על כל השנה ועל כל ימיכם‪.‬‬ ‫‪-‬ו‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫ראש השנה‬ ‫דאס ממשיך א געוואלדיגע שפע פון שמחה‪ ,‬און דורכדעם איז מען זוכה צו א נייע‬ ‫ליכטיגקייט אינעם מוח‪.‬‬ ‫הרה"ק רבי שמשון פון אסטראפאליע זי"ע זאגט (ניצוצי שמשון פר' בא)‪ ,‬אז די קליפה‬ ‫וואס איז געשטעלט אויף דעם ענין פון 'שכחה'‪ ,‬פארמאגט ‪ 605‬קליפות אונטער זיך‪,‬‬ ‫וואס זיי ברענגען אריין שכחה אין מענטשן‪ .‬ראש השנה איז א טאג וואס דאן איז מען‬ ‫ממשיך א זכרון‪ ,‬דעריבער ווערט דאס אנגערופן 'יום הזכרון'‪ ,‬און צוליב דעם זאגט‬ ‫מען‪ ,‬אז דאס איז דער טאג פון 'הרת עולם'‪ ,‬ווייל 'הרת' איז בגימטריא ‪ ,605‬און אין‬ ‫דעם טאג איז מען מבטל און מכניע די ‪ 605‬קליפות וואס זענען געשטעלט אויף‬ ‫שכחהד‪.‬‬ ‫‪-‬ה‪-‬‬ ‫שרייען צום אויבערשטן אן קיין ווערטער‬ ‫הרה"ק רבי וועלוועלע פון זיטאמיר זי"ע זאגט‪ :‬איך האב געהערט פונעם הייליגן‬ ‫מגיד פון מעזריטש זי"ע א שיינער משל פאר די תקיעות‪:‬‬ ‫ד וזל"ק (אמרי נועם‪ ,‬ריש פר' כי תצא‪ ,‬ד"ה כי)‪ :‬אז ימלא שחוק פינו ולשונינו רנה הראשי תבות‬ ‫הם שופ"ר‪ ,‬ותיבת שחו"ק עולה מטטרון עם המאה קולות‪ ,‬אשר הוא ממתיק הדינים‬ ‫ומשפיע שמחה ושחוק ומבטל כל מיני עצב‪ .‬והענין כי כל מיני שכחה באים מצד העצב‬ ‫והיגון והשופר דלזכרון הוא דקא אתי ממשיך השמחה שהוא השפעות ובהירות המוחין‪..‬‬ ‫וידוע מדברי מהר"ש אשר קליפה אחד נקרא רי"ב ועמה תר"ה חיילות והמה ממונים‬ ‫על השכחה ע"ש והשם הגדול כד"ת מבטלם‪ ,‬ולדעתנו יום ראש השנה שהוא הר"ת‬ ‫עולם על כן נקרא יום הזכרון לבטל שרי השכחה שהם תר"ה חיילות והשופר הרומז‬ ‫על לב"י חל"ל בקרב"י עולה כד"ת‪.‬‬ ‫‪-‬ז‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫ראש השנה‬ ‫אמאל איז געווען א קעניג וואס האט אוועקגעשיקט זיינע קינדער צו א ווייטע מדינה‪,‬‬ ‫און זיי זענען געבליבן דארט יארן לאנג פארטריבן פונעם קעניג'ס פאלאץ‪ .‬זיי האבן‬ ‫כסדר געזוכט עצות און געדאנקען‪ ,‬וויאזוי זיי קענען זיך אומקערן צו זיייער מנוחה‪ ,‬און‬ ‫צו זייער לאנד‪ ,‬זיך צו קענען ווייטער פרייען און הנאה האבן פון דעם אויסטערלישן‬ ‫תענוג צו זיין אינאיינעם מיט זייער באליבטן טאטע‪ ,‬וואס דאס איז זייער גאנצע גליק‪.‬‬ ‫דעריבער האבן זיי פרובירט צוריקצוגיין צו דער פאלאץ פון זייער טאטע‪ ,‬און זיי האבן‬ ‫אנגעהויבן צו שיקן צו זייער טאטע הארציגע ווערטער און בקשות‪ ,‬וואס זאלן‬ ‫אויפוועקן זיין רחמנות‪ ,‬אז ער זאל זיי צוריקנעמען צו זיך‪ .‬זיי האבן אבער געזען אז‬ ‫זייער טאטע קוקט נישט אויף זייער זייט‪ ,‬און ער ווייזט נישט ארויס קיין ליבשאפט צו‬ ‫זיי אזויווי אין די אמאליגע גוטע צייטן‪ ,‬פאר זיי זענען דערווייטערט געווארן פון אים‪.‬‬ ‫וויפיל זיי האבן פרובירט זיך צו איינבעטן ביי אים מיט הארצרייסנדע בקשות‪ ,‬אז ער‬ ‫זאל זיך דערבארעמען אויף זיינע זיסע קינדער‪ ,‬האט דאס גארנישט אויפגעטון‪ ,‬דער‬ ‫טאטע ענטפערט זיי נישט‪ ,‬און מאכט זיך נישט וויסנדיג פון זיי‪.‬‬ ‫נאך א שטיק צייט האבן זיי זיך מתבונן געווען‪ ,‬וואס מען קען טון אויפצואוועקן די‬ ‫רחמנות פונעם טאטן‪ ,‬אז ער זאל זיי ליב האבן אזויווי אמאל‪ ,‬זיי האבן אריינגעטראכט‪,‬‬ ‫וואס איז פשט אז זיי שרייען אזויפיל און דער טאטע ענטפערט זיי נישט‪ ,‬דער טאטע‬ ‫איז דאך אזא רחמנות'דיגער?! ביז ס'איז זיי איינגעפאלן‪' :‬מעגליך אין די ווייטע לאנד‬ ‫וואו מיר האבן זיך געפינען‪ ,‬האבן מיר פארגעסן דער שפראך פון אונזער טאטע דער‬ ‫קעניג‪ ,‬מיר האבן זיך איינגעגלידערט צווישן די ארטיגע מענטשן‪ ,‬און זיך אויסגעלערנט‬ ‫זייערע מעשים און זייער שפראך‪ ,‬דעריבער ווערן אונזערע ווערטער נישט דערהערט‬ ‫ביים קעניג‪ ,‬ווייל ער פארשטייט נישט וואס מיר רעדן!'‬ ‫‪-‬ח‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫ראש השנה‬ ‫זענען זיי אויפגעקומען מיט אן עצה‪' :‬פארוואס זאלן מיר רעדן צום טאטן מיט‬ ‫ווערטער‪ ,‬לאמיר אנשטאט דאם שרייען צו אים מיט א בלויזן קול‪ ,‬און האפנטליך וועט‬ ‫דאס אויפוועקן זיין רחמנות‪ ,‬ווייל א 'קול' טוישט זיך לויט די מדינות‪.‬‬ ‫דער נמשל איז פארשטענדליך‪ ,‬א גאנץ יאר זענען מיר זענען ליידער פארפלאנטערט‬ ‫געווארן אין עבירות און פארכאפט געווארן אין נישט גוטע מעשים‪ ,‬און דורכדעם‬ ‫זענען מיר דערווייטערט געווארן פונעם פאלאץ פון השי"ת‪.‬יעצט אום ראש השנה איז‬ ‫נישט דא קיין שום איד וואס טוט נישט תשובה מיט תפילות און בקשות‪ ,‬אבער מיר‬ ‫זענען באזארגט‪ ,‬אז אפשר האבן מיר שוין פארגעסן דער שפראך וויאזוי צו רעדן צום‬ ‫באשעפער‪ ,‬ווייל מיר האבן א גאנץ יאר שוין נישט גערעדט מיט אים אזויווי יעצט‪.‬‬ ‫דאס מיינט‪ ,‬אז צוליב וואס מיר זענען פארזינקען צווישן די גויים‪ ,‬האבן מיר פארגעסן‬ ‫וואס דארף זיין דער ציל פון אונזערע תפילות‪ ,‬און צוליב דעם קען זיין צומאל‪ ,‬אז מיר‬ ‫זענען מתפלל בלויז אויף גשמיות‪ ,‬אז דער אויבערשטער זאל אונז געבן פרנסה און‬ ‫געזונט‪ ,‬און אזוי ווייטער‪ ,‬און באמת וואלט געפאסט‪ ,‬אז די איינציגסטע כוונה פון כלל‬ ‫ישראל מיט אלע אונזערע תפילות און עבודות זאל בלויז זיין‪ ,‬צו מתקן זיין די שכינה‬ ‫און מאכן תיקונים אין די 'עולמות העליונים'‪ .‬קומט אויס‪ ,‬אז מיר האבן פארגעסן‬ ‫וויאזוי צו רעדן צום אויבערשטן‪.‬‬ ‫דעריבער איז אונזער עצה‪ ,‬צו בלאזן מיט א שופר‪ ,‬ווייל א שופר איז א בלויזער קול‪,‬‬ ‫און דאס וועט מעורר זיין די רחמנות פון השי"ת‪ ,‬אז ער זאל אונז צוריקנעמען צו זיך‪,‬‬ ‫און מיר זאלן זיך קענען פרייען מיט זיין ליבשאפט‪ ,‬אזויווי אמאלה‪.‬‬ ‫ה וזל"ק (אור המאיר‪ ,‬דרוש לראש השנה‪ ,‬ד"ה הבן יקיר)‪ :‬ושמעתי מהמגיד זצלה"ה משל נאה‬ ‫לפני התקיעות למלך ששלח בניו ידידיו למרחקים למדינה אחרת ונשתהו שם‬ ‫‪-‬ט‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫ראש השנה‬ ‫ימים ושנים נתגרשו מעל שלחן אביהם ודאג לבם בקרבם ליתן עצות לנפשם‬ ‫באיזה אופן נאות להם להשיבם אל מנוחתם ומדינתם אשר היה שם אהלם‬ ‫מתחלה בחצר המלך פנימה לשמוח ולהשתעשע בתענוג אביהם כראות פני אלהים‬ ‫אשר טוב להם אז מעתה והתחילו לשלוח דיבורים של רחמנות אל המלך אולי‬ ‫יכמרו רחמיו להשיבם אליו ויהי כאשר שבו ונתקרבו לחצר המלך ויראו את פני‬ ‫אביהם והנה איננו אליהם כתמול שלשום ומימים ימימה טרם שנתרחקו מעליו‬ ‫והנה כל עוד שהרבו דבריהם בהתחננם בדברי תפלה ותחנונים אולי יכמרו רחמיו‬ ‫כאב רחמן על בניו הנעימים ואין קול ואין עונה ויהי כאשר ארכו הימים ואין‬ ‫מענה בפיהם התחילו הבנים להתבונן ליתן עצה וגבורה כדת מה לעשות לעורר‬ ‫רחמי האב אהבתו הישנה ומה הגיע על ככה שצועקים ואינם נענים הלא רחמי‬ ‫האב גדולה ובודאי לא על חנם והשיבו אל לבם פן ואולי שכחנו בארץ מרחקים‬ ‫לשון אבינו המלך ונתערבנו בגוים ולמדנו מעשיהם ולשונם ודבור אין לנו אל‬ ‫המלך ולכן לא נשמע דברינו בהיכל אבינו המלך ונתנו עצה לנפשם למה לנו‬ ‫לזעוק ולצעוק בחיתוך דיבורים כ"א נשמיע קול פשוט לעורר רחמנותו סתם בקול‬ ‫הפשוט כי קול פשוט שוה לכל והנמשל מובן אחר שאנו בני ישראל נאחזים‬ ‫ונסבכים כל השנה כולה בעונות ופשעים ונתרחקנו מהיכל המלך ועתה בראש‬ ‫השנה אין לך אחד מישראל שאינו שב בתשובה ותפלה ותחנונים אמנם דאג‬ ‫לבם בקרבם ומגור מסביב פן ואולי שכחנו לשון המלך כיון שכל השנה כולה‬ ‫לא דברנו עם המלך כמו עתה אזי עצה בין הבנים לתקוע בשופר קול פשוט‬ ‫לעורר רחמנותו יתברך לזכות להשתעשע בהיכל המלך הקב"ה פנימה ולא כאותן‬ ‫דצוחין ככלבין הב הב כנזכר בשם התקונים שדרש בחוץ תעמוד ויהבין לון‬ ‫שאלתון מלבר כמבואר למעלה ואלו האנשים שכל עצמם ומגמתם עתה בר"ה‬ ‫בתפלה ובתחנונים רק לשאול אוכל לנפשם וזהו נקרא ששכחו לשון המלך ויתערבו‬ ‫בגוים וילמדו מעשיהם ולשונם דצוחין ג"כ רק הב הב חיי ומזונא וא"כ מה‬ ‫יתרונם של עם קדוש ובאמת עיקר עבודתנו ותפלתינו המה רק תקוני שכינה‬ ‫ותקון עולמות עליונים‪.‬‬ ‫‪-‬י‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫ראש השנה‬ ‫‪-‬ו‪-‬‬ ‫דער שופר רופט צו יעדן איד אין סיי‪-‬וועלכער מצב‪ :‬קער זיך אום צום אויבערשטן‬ ‫הרה"ק רבי לייבעלע אייגער זי"ע ערקלערט‪ :‬דער עיקר ציל פון 'תקיעת שופר' איז‪,‬‬ ‫איינצוזאמלען אלע וואס זענען דערווייטערט געווארן פונעם אויבערשטן‪ ,‬און זיי צוריק‬ ‫אריינברענגען אין די קדושה‪ .‬פונקט ווי ביי א מלך בשר ודם‪ ,‬וואס ווען מען וויל‬ ‫צוזאמנעמען זיינע מענטשן וואס זענען צעשפרייט געווארן‪ ,‬בלאזט מען מיט א שופר‬ ‫אלס א סימן אז אלע זאלן זיך צוזאמנעמען פון זייערע וואוינ‪-‬ערטער‪ ,‬און קומען צום‬ ‫קעניג‪.‬‬ ‫דער שופר רופט צו אלע וואס זענען דערווייטערט פון השי"ת‪ ,‬דאס איז מעורר די‬ ‫אלע וואס ליגן אין א שלאף‪ ,‬צו אלע וואס זענען פארבלאנזשעט פון די הייליגע וועגן‪,‬‬ ‫און צו אלע וואס זענען פארנומען מיט גשמיות; אז אלע אידן אן אויסנאם זאלן זיך‬ ‫אומקערן צום אויבערשטן‪.‬‬ ‫דער שופר רופט יעדן איינציגן איד צוריקצוקומען צום אויבערשטן‪ ,‬אן קיין שום‬ ‫אונטערשיד צווישן איין איד און דעם צווייטן‪ .‬אפילו איינער וואס האט זיין גאנץ לעבן‬ ‫געבלאנזשעט פון דעם ריכטיגן וועג‪ ,‬איז אויך מחוייב צו הערן שופר‪ ,‬און ער וועט‬ ‫אויך דערהערן דעם קול פונעם שופר‪ ,‬וואס רופט און איז מעורר צו תשובה‪.‬‬ ‫וויבאלד דער עיקר ציל פון דעם שופר איז‪ ,‬צו 'דערהערן' דעם רוף פונעם שופר‪,‬‬ ‫דעריבער מאכט מען די ברכה 'לשמוע קול שופר' [צו הערן דעם קול פון שופר]‪ ,‬אפילו‬ ‫‪ -‬יא ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫ראש השנה‬ ‫דער וואס בלאזט דארף מאכן דער נוסח‪ ,‬ווייל דער עיקר תכלית פון שופר בלאזן איז‪,‬‬ ‫צו דערהערן דעם פנימות'דיגן קול וואס דער שופר רופטו‪.‬‬ ‫‪-‬ז‪-‬‬ ‫לאמיר זאגן פארן אויבערשטן דעם גאנצן אמת!‬ ‫דער הייליגער תפארת עוזיאל זי"ע [א תלמיד פונעם מגיד פון מעזריטש] שרייבט‬ ‫פייערדיגע ווערטער‪:‬‬ ‫פארוואס שווייגט איר?! מיר האבן יעצט א געלעגנהייט צו צעברעכן אלע כוחות פון‬ ‫די סטרא אחרא‪ ,‬דורך דעם שופר‪ ,‬יעצט איז דער צייט דערפאר!‬ ‫מיינע טייערע ברידער! דער יצר הרע פארשטאפט אונזער הארץ אז מיר זאלן זיך נישט‬ ‫קענען אויסוויינען פארן אויבערשטן‪ .‬דאס איז געגליכן צו א לערער וואס האט געהאט‬ ‫ו וזל"ק (תורת אמת לר"ה ד"ה וישמעו רחוקים)‪ :‬עיקר ענין התקיעה בשופר לקבץ המרוחקים להקדושה‪,‬‬ ‫כענין התנהגות במלך בשר ודם כשרוצה לקבץ אנשיו הנפרדים ומפוזרים תוקעים בקול פשוט‬ ‫והוא לסימן שיתקבצו מכל מקומות מושבותם וגם יתעוררו משנתם‪ ,‬וכל התועה בדרך או‬ ‫פנה לעסקיו יפנה להתקבץ לקול התקיעה‪ ,‬וכידוע מאמר הרמב"ם ז"ל על תקיעת שופר בראש‬ ‫השנה (הל' תשובה פ"ג ה"ד) אף על פי שמצוה הוא רמז יש בו עורו וגו'‪ .‬והנה אין בזה הפרש בכל‬ ‫כלל ישראל וגם מי שכל ימיו תעה מני דרך הישר גם הוא מצווה לשמוע בקול שופר כי גם‬ ‫הוא ישמע ויתעורר להתקרב יותר מקודם‪ .‬ולזה נוסח הברכה הוא לשמוע קול שופר גם‬ ‫להתוקע בעצמו כי עיקר המצוה גם להתוקע הוא רק השמיעה‪ ,‬רק כי על כל פנים נצרך אחד‬ ‫לתקוע אבל העיקר הוא להקשיב לקול התקיעה להתקהל ולהתאסף על ידי זה להקדושה‬ ‫וכנזכר בתורה הקדושה סימן ענין התקיעה ובהקהיל את הקהל תתקעו (במדבר י‪ ,‬ז)‪.‬‬ ‫‪ -‬יב ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫ראש השנה‬ ‫אונטער זיך צוויי גרופעס תלמידים‪ ,‬און אלעמאל ווען די עלטערן פון די קינדער האבן‬ ‫מיטגעשיקט מיט זיי עסן און טרינקען צו עסן אין חדר‪ ,‬פלעגט דער לערער דאס אלעס‬ ‫צונעמען פון די קינדער‪ ,‬און ער פלעגט דאס אליין אויפעסן‪ .‬איין גרופע קינדער זענען‬ ‫געווען טיפשים‪ ,‬און ווען זיי זענען אהיימגעקומען פון חדר און זייערע עלטערן האבן‬ ‫זיי געפרעגט‪" :‬האסט געגעסן און געטרינקען?" האבן זיי געענטפערט‪" :‬יא"‪ .‬אבער די‬ ‫אנדערע גרופע זענען געווען קלוג‪ ,‬און זיי האבן געטראכט‪ ,‬וואס וועט זיין דער סוף‬ ‫מיט אזא מהלך‪ ,‬דעריבער האבן זיי אויסגעזאגט פאר זייערע עלטערן די גאנצע אמת‪:‬‬ ‫"טאטע‪ ,‬טאטע‪ ,‬אזוי טוט דער מלמד צו אונז‪ ,‬אלעס וואס דו שיקסט מיט‪ ,‬עסט ער‬ ‫אויף"‪.‬‬ ‫דער נמשל איז פארשטענדליך‪ ,‬דער בעל דבר גנב'עט פון אונז אזויפיל גוטס‪ ,‬און מיר‬ ‫שטייען ווי טיפשים‪ ,‬און דערציילן דאס נישט פאר אונזער טאטע אין הימל‪ .‬דעריבער‬ ‫לאמיר זען צו וויינען און שרייען צום מלך מלכי המלכים‪ ,‬און זיך אויסרעדן מיט א‬ ‫פארביטערט הארץ צום אויבערשטן‪ ,‬און ער וועט זיכער רחמנות האבן אויף אונזז‪.‬‬ ‫ז וזל"ק (תפארת עוזיאל לר"ה ד"ה אהובי)‪ :‬למה אתם שותקים כי יש לנו עת לשבר הסטרא אחרא‬ ‫ובמה בשופר ואם לא עכשיו אימתי‪ ,‬בכן אחיי ורעיי אנחנו עומדים כמו הטפשים שזה‬ ‫מעשה יצר הרע שהוא מכביד את לבנו שלא נוכל לבכות לפני הקדוש ברוך הוא‪ ,‬כמו‬ ‫המשל שהיה ריש דוכנא והיו לו ב' כיתות תלמידים כת אחת היו טפשים מה שהוריהם‬ ‫היו שולחין להחדר מאכל ומשתה הריש דוכנא לוקח מעמם ואוכל ושותה וכשהתינוק‬ ‫בא מבית החדר שואלים אותו אביו ואמו אכלת ושתית אומר הן אבל הכת חכמים‬ ‫אומרים בלבם מה יהא בסופנו אומרים לאביהם אבי אבי כך וכך עשה לנו הריש דוכנא‬ ‫מה שאתה שולח לנו הוא בעצמו אוכל ושותה‪ ,‬והנמשל מובן מאליו ולכן נראה לבכות‬ ‫ולזעוק אל המלך מלכי המלכים הקדוש ברוך הוא בקול מר והוא בודאי ירחם עלינו‬ ‫מהרה בימינו‪.‬‬ ‫‪ -‬יג ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫ראש השנה‬ ‫‪-‬ח‪-‬‬ ‫וואס דארף מען אינזין האבן ביי 'תקיעת שופר'?‬ ‫ִּּת ְקע ּו ַבח ֶֹד ׁש ׁשוֹ ָפר ַּב ֵּּכ ֶסה לְ יוֹ ם ַח ֵּ ּגנ ּו‪ִּּ :‬כי חֹק‬ ‫ְליִּ ְש ָר ֵּאל ה ּוא ִּמ ׁ ְש ּ ָפט לֵּ אל ֹ ֵּהי יַ ֲעקֹב (תהילים פא‪ ,‬ג‪-‬ד)‬ ‫איר זאלט בלאזן מיט א שופר אום ראש השנה‪ ,‬ווייל דאס איז א געזעץ‬ ‫פאר כלל ישראל‪ ,‬א 'משפט' פאר דעם באשעפער פון די אידן‬ ‫דער הייליגער תפארת שלמה זי"ע ערקלערט‪ :‬עס זענען דא פילע טעמים אויף דער‬ ‫מצוה פון 'תקיעת שופר'‪ ,‬אזויווי דער טעם וואס חז"ל זאגן (ראש השנה טז‪ ,).‬כדי צו‬ ‫מעורר זיין דעם זכות פון דעם 'איל' וואס איז אריינגעכאפט געווארן מיט זיינע הערנער‬ ‫בשעת די 'עקידה' פון יצחק‪ .‬אבער די גמרא אליין איז ממשיך צו פרעגן 'פארוואס‬ ‫בלאזט מען שופר אום ראש השנה?' און די גמרא וואונדערט זיך אויף דער שאלה‪:‬‬ ‫'פארוואס מען בלאזט?! דער אויבערשטער האט געהייסן בלאזן!'‬ ‫די טיפע כוונה דערפון איז‪ ,‬אז דער עיקר כוונה וואס מיר דארפן אינזין האבן בשעת'ן‬ ‫מקיים זיין אלע מצוות איז‪ ,‬אז מיר טוען די מצוות וויבאלד דער אויבערשטער האט‬ ‫אונז אזוי באפוילן‪ .‬דאס איז די כוונה וואס מיר דארפן אינזין האבן ביי 'תקיעת שופר'‪,‬‬ ‫אז דער אויבערשטער האט רחמנות געהאט אויף אונז‪ ,‬און דעריבער האט ער אונז‬ ‫געגעבן עצות וויאזוי צו מכניע זיין די מקטריגים‪ .‬כאטש וואס עס ווערן דערמאנט אן‬ ‫א שיעור טעמים און כוונות אויף שופר אין די ווערטער פון די מקובלים און אין אלע‬ ‫הייליגע ספרים‪ ,‬איז אבער נישט דא גענוג צייט צו קענען אינזין האבן אלע כוונות פון‬ ‫שופר‪ ,‬דעריבער איז בעסער נישט אינזין צו האבן קיין שום כוונה‪ ,‬נאר די פשוט'ע‬ ‫‪ -‬יד ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫ראש השנה‬ ‫כוונה‪ ,‬אז דער אויבערשטער האט אונז באפוילן צו בלאזן‪ ,‬און אלע תיקונים וועלן‬ ‫פאסירן פון זיך אליין‪.‬‬ ‫ס'איז באקאנט‪ ,‬אז די אויסדרוק 'חוק' נוצט מען אויף א זאך וואס האט נישט קיין שום‬ ‫פארשטענדליכן טעם‪ ,‬און די אויסדרוק 'משפט' קען מען אויך נוצן אויף א זאך וואס‬ ‫דער טעם איז פארשטענדליך פאר אלעמען‪ .‬לויט דעם פארשטייט מען דעם טעם‬ ‫פארוואס דער פסוק דרוקט זיך אויס‪" :‬חֹק לְ יִּ ְש ָר ֵּאל ה ּוא ִּמ ׁ ְש ּ ָפט ֵּלאל ֹ ֵּהי יַ ֲעקֹב"‪ ,‬ער‬ ‫נוצט דאס ווארט 'חוק' לגבי די אידן‪ ,‬און דאס ווארט 'משפט' לגבי דעם אויבערשטן‪,‬‬ ‫ווייל מיר אידן ווייסן נישט דעם פנימיות און אלע טיפע טעמים פון שופר‪ ,‬ביי אונז איז‬ ‫דאס ווי א 'חוק' אן קיין טעם‪ ,‬אבער ביים אויבערשטן איז דאס 'משפט'‪ ,‬ווייל ער‬ ‫ווייסט אלע טיפזיניגע טעמים פון דער מצוהח‪.‬‬ ‫ח תפארת שלמה (ראש השנה)‪ :‬או יאמר תקעו בחודש שופר בכסא ליום חגנו כי חק לישראל‬ ‫הוא משפט לאלהי יעקב‪ .‬הנ"ל להבין מה שאצל ישראל הוא חק ואצל הבורא ב"ה הוא משפט‬ ‫כדבר שיש בו טעם‪ .‬אך באמת כי כמה טעמים נאמרו בשופר כמ"ש בגמ' כדי לזכור לכם‬ ‫האיל שנעקד ונאחז בסבך בקרניו‪ .‬ואמרו שם בגמ' למה תוקעין בשופר של איל ופריך בגמ'‬ ‫למה תוקעין רחמנא אמר תקעו‪ .‬ופרשתי בכוונתם דר"ל שעיקר כוונת כל המצות הוא בעבור‬ ‫ששמו הגדול חק נתן לעשות את המצות וברחמיו על הבריות נתן עצות לנו לתקוע בשופר‬ ‫לסתום פי המקטריגים‪ .‬ואם באנו לכוון כוונת השופר המוזכרין במקובלים ובשאר ספרים‬ ‫הקדושים לא יספיק הזמן לכן מוטב שלא לכוון רק כוונה זו רחמנא אמר תקעו וממילא כל‬ ‫התיקונים נעשים ועולים לרצון לפניו‪ .‬והנה ידוע דמלת חק נאמר על דבר שאין לו טעם‪.‬‬ ‫ומשפט יתכן בדבר שטעמו ידוע ונגלה‪ .‬ועד"ז יתפרש הכ' הנ"ל כי חק לישראל הוא אנו בנ"י‬ ‫אין אנו יודעים עיקר הטעם ועומק סוד התקיעת שופר והוא אצלנו כחק בלא טעם אבל לגבי‬ ‫הקב"ה הוא מלתא בטעמא והנסתרו' לאלהי יעקב‪.‬‬ ‫‪ -‬טו ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫ראש השנה‬ ‫‪-‬ט‪-‬‬ ‫רבונו של עולם! באלייכט מיין נשמה!‬ ‫דער הייליגער שער המלך זי"ע זאגט‪ :‬דער זוהר חדש זאגט (פר' יתרו)‪ ,‬אז יעדע נשמה‬ ‫ווערט אנגעקליידעט אין א געוויסע אות פון די ‪ 22‬אותיות‪ ,‬וואס די אות שיינט אריין‬ ‫פאר די נשמה‪ ,‬און באלייכט איר‪ .‬אויב די אות שיינט חלילה נישט אריין אין די נשמה‪,‬‬ ‫גייט די נשמה ארום עלנד און ווי אויסגעטון פון אירע קליידער‪ ,‬וואס דאס איז א‬ ‫געפערליכער צער פאר די נשמה‪ .‬און יעדער מענטש דארף איינרייסן ביים‬ ‫אויבערשטן‪ ,‬אז ער זאל אים צוריקגעבן זיין אות וואס געהער צו זיין נשמה‪ ,‬און דאס‬ ‫זאל אים באלייכטן‪.‬‬ ‫דאס איז געווען די כוונה פון דוד המלך מיט זיין בקשה (תהילים כז‪ ,‬ד)‪ַ " :‬א ַחת ׁ ָש ַא ְל ִּּתי‬ ‫ֵּמ ֵּאת ה' אוֹ ָת ּה ֲא ַב ֵּּק ׁש"‪ ,‬אז ער בעט פונעם אויבערשטן "אחת"‪ ,‬דאס איז מרמז אויף‬ ‫זיין נשמה‪" ,‬אותה אבקש" – ער איז מתפלל אז מען זאל אים געבן די אות וואס‬ ‫געהער צו זיין נשמה‪ ,‬כדי דאס זאל באלייכטן און באשיינען זיין נשמה‪ ,‬און זיין נשמה‬ ‫זאל זיך קענען אנקליידן דעריןט‪.‬‬ ‫ט וזל"ק (שער המלך‪ ,‬שער ג‪ ,‬פרק חמישי)‪ :‬יבקשו הרחמים וישאלו האות לטובה דכתיב שאל לך אות‬ ‫מעם ה' אלהיך העמק שאלה או הגבה למעלה‪ ,‬ופירושו עפ"י מה שהבאתי לעיל בפרק א' מן‬ ‫השער הראשון בשם הזוהר חדש פ' יתרו דכל נשמתא ונשמתא מתלבשית באות אחת המאיר‬ ‫ומנהיר לה ובאם לאו אזלת ערטילאי וצריך כל אדם לבקש רחמים שיוחזר לו האות לטובה‬ ‫וינהיר לו והבאתי שם דקא רמיז דוד המלך ע"ה אחת שאלתי מאת ה' היא נשמתי אותה‬ ‫אבקש דייקא שיתן לה האות שלה דתתלבש בו‪.‬‬ ‫‪ -‬טז ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫ראש השנה‬ ‫‪-‬י‪-‬‬ ‫דער ריכטיגער וועג וויאזוי תשובה צו טון ראש השנה‬ ‫דער הייליגער צאנזער רב זי"ע שרייבט‪ :‬ראש השנה איז דער צייט וואס דעמאלטס‬ ‫קומט איז געווען דער שורש פון די וועלט‪-‬באשאף‪ .‬און דאס שפילט זיך אויך אפ‬ ‫יעדעס יאר‪ ,‬אז אלעס וואס וועט פאסירן במשך דעם גאנצן יאר ווערט פונקטליך‬ ‫אנגעשריבן אום ראש השנה‪ ,‬ווייל דאס איז דער שורש פון דער באשאף פון דעם יאר‪,‬‬ ‫וואס דורכדעם וועט 'געבוירן' ווערן אלעס וואס וועט זיך אפשפילן אין דעם יאר‪.‬‬ ‫ס'איז באקאנט‪ ,‬אז ראש השנה טאר מען נישט דערמאנען קיין שום עבירה חס ושלום‪,‬‬ ‫ווייל דער אויבערשטער משפ'ט דעמאלטס די גאנצע וועלט מיט 'מידת הדין'‪,‬‬ ‫דעריבער טאר מען נישט מעורר זיין קיין עבירות‪ ,‬כדי נישט צו גורם זיין קטרוגים‬ ‫חלילה‪ ,‬אבער פון דער אנדערע זייט דארף מען דאך תשובה טון אויף די עבירות‪ ,‬כדי‬ ‫מיר זאלן זוכה זיין צו א גוט געבענטשט יאר‪ ,‬ווייל די גאנצע יאר איז דאך אנגעהאנגען‬ ‫אין ראש השנה‪.‬‬ ‫די עצה דערויף איז‪ ,‬לויט ווי איך האב געהערט פון מיין הייליגן רבי'ן דער ראפשיצער‬ ‫רב זי"ע‪ ,‬אז ס'איז נישט מעגליך‪ ,‬אז דער אויבערשטער זאל קוקן אויף די שלעכטס‬ ‫וואס אידן טוען‪ ,‬ווייל עס ווערט דאך געברענגט אין ספרים‪ ,‬אז אפילו די הייליגע‬ ‫עולמות עליונים וואס מען דערמאנט דארט דעם נאמען פון דער עבירה‪ ,‬דארף מען‬ ‫עטליכע מאל טובל'ען די עולמות‪ ,‬כדי זיי צו רייניגן פון די שמוציגע לופט וואס איז‬ ‫געווארן דורכדעם וואס מען האט דערמאנט דארט די עבירה‪ ,‬אויב אזוי איז זיכער‪ ,‬אז‬ ‫דער אויבערשטער וואס איז דער שורש פון קדושה וטהרה – קען זיין נאמען נישט‬ ‫‪ -‬יז ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫ראש השנה‬ ‫רוען אויף שלעכטס חס ושלום‪ ,‬און ס'קען נישט זיין אז די מקטריגים דערמאנען פאר‬ ‫אים אונזערע עבירות‪.‬‬ ‫דער איינציגסטער וועג וויאזוי די מקטרגים זענען מקטרג פארן אויבערשטן אויף א‬ ‫מענטש איז‪ ,‬אז זיי דערמאנען פאר אים‪ ,‬אז דער זינדיגער דארף תשובה טון אויף דער‬ ‫עבירה‪ ,‬און ער דארף פאררעכטן וואס ער האט פוגם געווען‪ ,‬וואס דער ענין פון‬ ‫תשובה אויף די עבירות – איז יא א הייליגער ענין‪ ,‬ווייל ס'איז באקאנט (ליקוטי תורה‪,‬‬ ‫פר' עקב) ‪ ,‬אז אין יעדער גשמיות'דיגער זאך פון דער וועלט‪ ,‬געפינט זיך א הייליגער‬ ‫'ניצוץ'‪ ,‬דאס איז א רוחניות'דיגע ליכטיגקייט‪ ,‬וואס דאס געבט דער חיות פאר דעם‬ ‫זאך‪ ,‬און אן דעם קען דאס נישט האבן קיין שום קיום‪ .‬אפילו אין אן עבירה געפינט זיך‬ ‫א הייליגער 'ניצוץ'‪ ,‬די רוחניות'דיגע 'ניצוץ' איז‪ :‬די תשובה וואס דער מענטש וועט‬ ‫תשובה טון אויף די עבירה‪ ,‬דאס איז א הייליגער 'ניצוץ' און א חלק פון קדושה וואס‬ ‫וועט ארויסקומען דוקא פון די עבירה‪ .‬למשל‪ ,‬אויב זיין תשובה איז‪ ,‬צו פאסטן ‪84‬‬ ‫תעניתים‪ ,‬וועלן אסאך הייליגע 'ניצוצים' ארויפגיין צו די קדושה‪ ,‬דורך זיינע תעניתים‪,‬‬ ‫און עס וועט ווערן הייליגע 'צירופים'‪.‬‬ ‫אט דאס איז דער קטרוג אויפן מענטש אויבן‪ .‬ווייל זיי זענען מקטרג פארן אויבערשטן‪,‬‬ ‫אז דער מענטש האט א פליכט צו מתקן זיין די אלע הייליגע 'ניצוצים' וואס ליגן אין‬ ‫די עבירה‪ .‬קומט אויס אז מען דערמאנט נישט פארן אויבערשטן די טמא'נע עבירה‬ ‫אליין חלילה‪ ,‬נאר די הייליגע 'ניצוצים' וואס דער מענטש דארף מתקן זיין‪.‬‬ ‫לויט דעם יסוד זאגט דער ראפשיצער רב‪ ,‬אז ס'איז ריכטיג‪ ,‬אז איינער וואס האט‬ ‫געטון עבירות‪ ,‬און ער ווייסט וואס ער דארף פאררעכטן‪ ,‬זאל ער זאגן‪" :‬רבונו של‬ ‫עולם‪ ,‬ס'ליגט אויף מיר צו פאררעכטן אסאך תעניתים וואס זענען מרמז אויף‬ ‫‪ -‬יח ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫ראש השנה‬ ‫פארשידענע הייליגע שמות וואס דארפן פארראכטן ווערן דורך מיר‪ ,‬איך בין מקבל‬ ‫אויף מיר דאס צו מתקן זיין"‪.‬‬ ‫דאס קען מען זאגן אויך אום ראש השנה‪ ,‬און ווען מען זאגט דאס האט מען פארדינט‬ ‫ביידע‪ ,‬ווייל פון איין זייט האט מען נישט דערמאנט קיין עבירות‪ ,‬און ווי אויך האט‬ ‫מען געטון א ריכטיגע תשובה‪ ,‬און דורכדעם איז מען מבטל אלע מקטריגים און מען‬ ‫איז זוכה צו א ליכטיגע געבענטשטע יארי‪.‬‬ ‫י וזל"ק (דברי חיים‪ ,‬לראש השנה‪ ,‬דף ה ע"ב)‪ :‬בפסוק תקעו בחודש שופר (תהלים פא ד)‪ ,‬דהנה ידוע (ר"ה‬ ‫ח‪ ).‬שבראש השנה נברא העולם ולפי דרך האר"י זצ"ל היינו רק בדרך הריון‪ ,‬ולזה המצוה‬ ‫בתקיעה שהוא רק הבל הנופח בהשופר שהוא נגד הדיבור כמו הריון נגד לידה‪ ,‬שבדיבור יש‬ ‫גם כן הבל ונתוסף צרופי מוצאות הפה להוליד התיבה לאומרה אבל תקיעה הוא רק הבל‬ ‫כמו הריון שלא נגמר עדיין התיבה‪ .‬והנה ידוע שבעת ההריון שהוא ההתחלה מהתהוות הולד‬ ‫נגזר עליו כל מאורעיו בימי חייו כמבואר בגמרא (נדה טז‪ ):‬ומדרשים (תנחומא פקודי ג) שנגזר על‬ ‫הטפה אם חכם‪ ,‬וגם בת פלוני לפלוני שדה פלוני לפלוני (מו"ק יח‪ :‬סוטה ב‪ .).‬ולכן כמו כן נגזר‬ ‫בראש השנה כל השנה כולה מפני שהוא תחלת התהוות השנה ומגיד מראשית אחרית וסוף‬ ‫מעשה במחשבה תחלה‪ .‬והנה ידוע שבראש השנה אין להזכיר שום חטא ח"ו כי המלך יושב‬ ‫על כסא דין אין לעורר החטא ח"ו אך אף על פי כן הלא צריך לשוב מחטאיו‪ .‬אך העיקר הוא‬ ‫כפי ששמעתי ממורי הקדוש מהר"נ זצלה"ה שאמר כי באמת הקב"ה טהור עינים מראות ברע‬ ‫(חבקוק א יג) ואינו מסתכל על הרע ח"ו דמבואר בספרים הקדושים דאפילו העולמות העליונים‬ ‫שמכריזים בו החטא טובלים כמה פעמים לטהר מהבל שנזכר בם החטא ומכל שכן הקב"ה‬ ‫וב"ש שאינו מייחד שמו על הרע ח"ו (ב"ר ג ו) ורק שמה הקטרוג לפניו יתעלה שנתעורר אותו‬ ‫החוטא חלק התשובה שידוע שבכל עניני עולם יש איזה ניצוץ קדוש שבלתי ניצוץ קדוש אי‬ ‫אפשר להיות ובעבירה הניצוץ קדוש הוא שיתעלה על ידי תשובה שיעשה האדם ולכן הקטרוג‬ ‫למעלה זה החוטא יתקן כמה ניצוצות קדושות‪ .‬על דרך משל שתשובתו הוא להתענות פ"ד‬ ‫תעניות ובודאי אם מתענה כראוי יתעלו כמה ניצוצות קדושות ויצרפו צירופי שמות הקדושים‬ ‫‪ -‬יט ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫ראש השנה‬ ‫‪ -‬יא ‪-‬‬ ‫דער באשעפער איז אויף אונזער זייט!‬ ‫מען זאגט אין די סליחות 'נצחו מקווים' [מיר האפן צו דעם אייביגקייט פונעם‬ ‫באשעפער]‪ .‬דער הייליגער ראפשיצער רב זי"ע טייטשט‪' :‬נצח' איז א לשון פון באזיגן‪,‬‬ ‫און די כוונה איז‪ ,‬אז מיר האפן און קוקן ארויס‪ ,‬אז דער אויבערשטער זאל ארויסגיין‬ ‫דער זיגער‪ ,‬ווייל ער האט דאך אונז אויסגעוועלט פאר א פאלק‪ ,‬אויב אזוי‪ ,‬קומט אויס‪,‬‬ ‫אז ווען איינער איז מקטרג אויף אונז‪ ,‬ווערט דאס פאררעכנט כאילו ער זאגט פארן‬ ‫אויבערשטן‪ ,‬אז ער האט נישט געטון גוט מיטן אונז אויסוועלן פאר זיין פאלק‪ ,‬און‬ ‫דאס איז ווי ער שלאגט זיך מיטן אויבערשטן‪ .‬דעריבער האפן מיר‪ ,‬אז דער‬ ‫אויבערשטער וועט יא באזיגן און ער וועט זיך אננעמען פאר זיין 'נצחון'‪ ,‬און פארשטילן‬ ‫אלע מקטרגיםיא‪.‬‬ ‫כפי שמבואר בכתבי האר"י ז"ל על תיקון התשובה וזה הוא הקטרוג למעלה‪ .‬ואמר מורי הנ"ל‬ ‫שזה נכון שהחוטא שיודע מה שצריך לתקן יאמר רבונו של עולם עלי לתקן כמה תעניתים‬ ‫אשר מרמזים לשמות הקדושים שיתקנו על ידי‪ ,‬הנני מקבל עלי לתקנם כן הוא דבריו ז"ל‬ ‫ודפח"ח‪ .‬וי"ל דזה כוונת הכתוב תקעו בחדש היינו בהתחדשות שנגזר בראש השנה לפי‬ ‫מעשה בני אדם כל השנה שעבר יחבר להתחדשות הזה מלשון (יבמות נד‪ ).‬נתקע ביבמתו‪,‬‬ ‫והחיבור יהיה תשובה דלעילא שמכונה שופר‪ ,‬שופרי דכולה נהירו דכולה כמבואר בזוה"ק‪.‬‬ ‫וזה יתקע ויחבר בחדש בההתחדשות בכסה‪ ,‬היינו שיהיה החטא מוכסה ונעלם רק מעשה‬ ‫התשובה יתגלה עד ליום חגנו דאז הוא ראשון לחשבון עונותינו דאז חופף עלינו קדושה‬ ‫דלעילא ואז נהפכו מעונות לזכיות כמבואר בזוה"ק (ויחי רכ‪.):‬‬ ‫יא וזל"ק (זרע קודש‪ ,‬לראש השנה)‪ :‬לנצחו מקווים שהוא ית"ש ינצח כי כיון שבחר אותנו לו לעם‬ ‫בוודאי כשאחד יקטרג עלינו הרי כביכול כאילו אמר לו ית"ש שלא טוב בחר ולא טוב עשה‪.‬‬ ‫‪-‬כ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫ראש השנה‬ ‫‪ -‬יב ‪-‬‬ ‫דער אויבערשטער זעט בלויז די גוטס פון כלל ישראל!‬ ‫מיר זאגן ביי 'ונתנה תוקף'‪ ,‬אז דער אויבערשטער איז א 'דיין ומוכיח ויודע ועד' [ער‬ ‫איז א דיין וואס משפ'ט‪ ,‬ער ווייזט אויף דעם אמת‪ ,‬ער ווייסט אלעס‪ ,‬און ער איז דער‬ ‫עדות אויף אלעס וואס דער מענטש האט געטון]‪ .‬דער הייליגער ראפשיצער רב זי"ע‬ ‫שרייבט‪ :‬די ווערטער 'דיין' און 'עד' זענען מרמז על‪-‬פי קבלה אויף דעם ענין פון 'בטחון'‬ ‫(זע אינעווייניג)‪ ,‬ווייל דורכדעם וואס דער אויבערשטער איז אונזער דיין און אונזער‬ ‫עדות‪ ,‬ער אליין פירט אונזער משפט‪ ,‬דורכדעם האבן מיר א 'בטחון' אז מיר וועלן‬ ‫ארויסקומען מיט א גוטער משפט‪ ,‬ווייל דער אויבערשטער זעט בלויז די מצוות און די‬ ‫גוטס פון כלל ישראל‪ ,‬און ער קוקט נישט אויף די שלעכטסיב‪.‬‬ ‫‪ -‬יג ‪-‬‬ ‫פארגעס נישט! דו ביסט אין א מלחמה!‬ ‫הגה"צ רבי יחזקאל לעווינשטיין זצ"ל [משגיח ד'מיר] זאגט‪ :‬יעדער איד וואלט‬ ‫באמת געדארפט ציטערן און זיך זארגן אויף דעם פארכטיגן טאג ראש השנה‪,‬‬ ‫יב וזל"ק (זרע קודש‪ ,‬לראש השנה)‪ :‬אמת כו' דיין ומוכיח ויודע ועד‪ .‬עד גי' שם הבטחון כמ"ש האר"י‬ ‫ז"ל ששם הבטחון הוא שם אכדט"ם גי' עד ועה"כ גי' בטחון וכן דיין גי' שם הנ"ל ועד עה"כ‬ ‫וכן דיין עה"כ גי' בטחון שע"ז יש לנו בטחון שית"ש דיין ומוכיח ויודע ועד והוא רואה רק‬ ‫מצות בישראל כי מעלים עין מסוררים‪.‬‬ ‫‪ -‬כא ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫ראש השנה‬ ‫נאר דער יצר הרע לייגט אריין כוחות צו מאכן פארגעסן פונעם מענטש די אלע‬ ‫וויכטיגע ידיעות וואס זאלן אים אויפטרייסלען זיין הארץ‪.‬‬ ‫דער הייליגער חובת הלבבות דרוקט זיך אויס אויפן יצר הרע (שער ייחוד המעשה‬ ‫פ"ה)‪" :‬דער גרעסטער שונא וואס דו האסט אויף דער וועלט‪ ,‬ער איז אריינגעגאסן‬ ‫אין די כוחות פון דיין נפש‪ ,‬ער איז אויסגעמישט מיט דיין נאטור‪ ,‬און ער איז א‬ ‫שותף מיט דיינע אלע געפילן און חושים‪ ,‬ער איז באקאנט אין די טיפענישן פון‬ ‫דיין נפש‪ ,‬און אין דיינע סודות‪ ,‬ער איז דיין עצה‪-‬געבער אויף אלע דיינע‬ ‫באוועגונגען‪ ,‬אפענע און באהאלטענע‪ ,‬אז דו זאלסט זיך פירן לויט דעם רצון פון‬ ‫דער וואס לאקערט אויף דיר"‪ ,‬אט דער מאנסטער שונא בארואיגט דעם מענטש‪,‬‬ ‫ער שטילט אים אפ אז ער זאל נישט אזוי ציטערן פון ראש השנה‪ ,‬דעריבער‬ ‫דערפן מיר שטיין אויף די וואך‪ ,‬און זיך חזר'ן שטענדיג‪ ,‬אז מיר שטייען פאר א‬ ‫פארכטיגן משפט‪ ,‬וואס אלע מעשים וועלן ארויפקומען ביים אויבערשטן‪ ,‬און ער‬ ‫וועט משפט'ן אויף יעדן פרט‪ ,‬און אזוי ווייטער‪ .‬נאר ווען מיר וועלן זיך מתבונן‬ ‫זיין דערין‪ ,‬און מלחמה האלטן קעגן דעם יצר הרע‪ ,‬וועלן מיר אים קענען‬ ‫בייקומען‪.‬‬ ‫אזוי איז געווען דער סדר פון אלע פריערדיגע גדולים צו שטיין אויפן פראנט און‬ ‫מלחמה האלטן קעגן דעם יצר‪ ,‬אן אפשטעל‪ .‬איך געדענק‪ ,‬אז דער חפץ חיים‬ ‫זצ"ל האט געהאט א זון‪ ,‬וואס איז געווען א גרויסער תלמיד חכם און דער חפץ‬ ‫חיים האט אים שטארק ליב געהאט‪ ,‬און דער זון איז אוועק ל"ע‪ ,‬האט דער‬ ‫חפץ חיים זיך דאן אויסגעדרוקט קעגן דעם יצר הרע‪" :‬מיר וועסטו נישט בייקומען‬ ‫מיט דעם"‪ .‬ווייל א אדם גדול איז שטענדיג וואך‪ ,‬און ער רוהט נישט קיין‬ ‫‪ -‬כב ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫ראש השנה‬ ‫סעקונדע‪ ,‬כדי דער יצר הרע זאל אים קיינמאל נישט קענען מנצח זיין‪ .‬דאס‬ ‫דארף זיין אונזער עבודה בעפאר ראש השנה‪ ,‬זיך צו חזר'ן די יסודות פון דעם‬ ‫'משפט' וואס שטייט פאר אונז‪ ,‬צו געדענקען אז אלעס איז יעצט אין א סכנה‬ ‫פון דעם 'יום הדין'‪ ,‬סיי די גשמיות און סיי די רוחניות‪ ,‬זענען יעצט אויפן‬ ‫וואגשאל‪ ,‬צי מיר וועלן זוכה זיין צו א סייעתא דשמיא במשך דעם גאנצן‬ ‫קומענדיגן יאריג‪.‬‬ ‫יג אור יחזקאל (ימים נוראים‪ ,‬עמ' רטו)‪ :‬וא"כ הלא ודאי שהיינו חייבים לירא ולחשוש מאימתו‬ ‫של ראש השנה‪ ,‬אלא ע"כ כמש"נ שהיצה"ר משכח מאתנו את הידיעות וההבנות‬ ‫האלו‪ ,‬ומעתה הלא פשוט מה שהחוה"ל קורא ליצה"ר "השונא הגדול שיש לך בעולם‬ ‫הנמסך בכוחות נפשך והמעורב במזג רוחך והמשתתף עמך בהנהגת חושיך הגופניים‬ ‫והרוחניים המושל בסודות נפשך וצפון חובך בעל עצתך בכל תנועותיך הנראות‬ ‫והנסתרות שתהיינה ברצונך האורב לפתות פסיעותיך וכו"' ועיי"ש בשער יחוד המעשה‪.‬‬ ‫ולכן השונא הגדול מרגיע ומשקיט את האדם שלא יירא ולא יפחד מראש השנה‬ ‫ומשו"ה מחוייבים אנו לעמוד על המשמר ולשנן לעצמנו תמיד שעומדים אנו בפני‬ ‫משפט איום ונורא ומי לא נפקד כהיום הזה כי זכר כל היצור לפניך בא מעשה איש‬ ‫ופקודתו וכו' ורק כאשר נתבונן ונלחם כנגד היצה"ר נוכל לנצחו‪ .‬וכך היה דרכם של‬ ‫כל הגדולים להתמיד להלחם ולהתריס כנגד היצה"ר‪ .‬זכורני שהחפץ חיים זצ"ל בשעת‬ ‫פטירת בנו שהיה ת"ח גדול ואהוב מאד על אביו אמר כלפי היצה"ר אותי לא תנצח‬ ‫בזה כי האדם הגדול עומד על המשמר ולא נח ושקט אף לרגע כדי שלא יוכל היצה"ר‬ ‫לנצחו וזו חייבת להיות עבודתנו לקראת ראש השנה לחזור ולשנן את יסודות המשפט‬ ‫שהכל עומד בסכנת יום הדין ואף הגשמיות והרוחניות עומדים במשפט האם נזכה‬ ‫לעזר ד' ולסייעתא דשמיא‪.‬‬ ‫‪ -‬כג ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫ראש השנה‬ ‫‪ -‬יד ‪-‬‬ ‫די עצה אפצושטילן אלע מקטרגים – טון מצוות אן קיין טעם‬ ‫ִּּת ְקע ּו ַבח ֶֹד ׁש ׁשוֹ ָפר ַּב ֶּכ ֶסה לְ יוֹ ם ַח ֵּ ּגנ ּו‪ִּּ :‬כי חֹק‬ ‫ְליִּ ְש ָר ֵּאל ה ּוא ִּמ ׁ ְש ּ ָפט לֵּ אל ֹ ֵּהי יַ ֲעקֹב (תהילים פא‪ ,‬ג‪-‬ד)‬ ‫איר זאלט בלאזן מיט א שופר אין דעם טאג וואס די לבנה איז‬ ‫באהאלטן [ראש חודש]‪ ,‬אום ראש השנה‪ ,‬ווייל דאס איז א געזעץ‬ ‫פאר כלל ישראל‪ ,‬א 'משפט' פאר דעם באשעפער פון די אידן‬ ‫הרה"ק רבי הערשעלע ליסקער זי"ע ערקלערט‪ :‬חז"ל זאגן (ראש השנה טז‪ ,).‬אז די‬ ‫וועלט ווערט גע'משפ'ט פיר מאל א יאר; פסח אויף די תבואה; שבועות אויף די פירות‬ ‫פון די ביימער; סוכות אויף די וואסער; און ראש השנה גייען אלע מענטשן אריבער‬ ‫פארן אויבערשטן ווי שעף‪.‬‬ ‫די גמרא ערק לערט‪ ,‬אז דער טעם פארוואס דער אויבערשטער האט באפוילן צו‬ ‫ברענגען דעם מנחה פונעם 'עומר' אין פסח איז‪ ,‬וויבאלד דאן ווערט מען גע'משפ'ט‬ ‫אויף די תבואה‪ ,‬און אין דעם זכות וואס מען ברענגט א קרבן פון די תבואה וועט די‬ ‫תבואה געבענטשט ווערן‪ .‬און דער טעם פארוואס שבועות ברענגט מען 'שתי הלחם'‬ ‫פאר א קרבן איז‪ ,‬כדי אין דעם זכות זאלן די פירות געבענטשט ווערן‪ ,‬און דער טעם‬ ‫פארוואס סוכות דארף מען מאכן 'ניסוך המים' איז‪ ,‬כדי אין דעם זכות זאל מען‬ ‫געבענטשט ווערן מיט די וואסער‪.‬‬ ‫אויב אזוי דארף מען פארשטיין‪ ,‬לכאורה אום ראש השנה האט דער אויבערשטער‬ ‫געהייסן בלאזן שופר‪ ,‬און אויף דעם איז נישט פארשטענדליך דער טעם‪ ,‬פארוואס‬ ‫דורכן בלאזן שופר‪ ,‬וועלן די מענטשן מצליח זיין ביים יום הדין‪.‬‬ ‫‪ -‬כד ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫ראש השנה‬ ‫נאר די טיפע כוונה דערפון איז‪ ,‬ווייל עס ווערט געברענגט אין ספרים הקדושים‪ ,‬אז‬ ‫די סיבה פארוואס דער אויבערשטער האט אונז געגעבן אסאך מצוות וואס זענען ווי‬ ‫א 'חוק' אן קיין טעם‪ ,‬איז ווייל דורכדעם וועט זיך דער אויבערשטער פירן מיט אונז‬ ‫מידה כנגד מידה‪ ,‬און ווען די מקטריגים וועלן פרעגן דעם אויבערשטן‪ ,‬פארוואס ער‬ ‫מאכט ניסים מיט די אידן‪ ,‬כאטש זיי זינדיגן‪ ,‬וועט זיי דער אויבערשטער ענטפערן‪ ,‬אז‬ ‫פונקט ווי זיי זענען מקיים מיינע מצוות אן קיין טעם‪ ,‬מאך איך אויך נסים און ישועות‬ ‫פאר זיי אן קיין טעם‪ .‬קומט אויס‪ ,‬אז דוקא דורכדעם וואס מיר בלאזן שופר אן צו‬ ‫פארשטיין דעם טעם‪ ,‬דאס איז גורם אז מיר זאלן זוכה זיין צו א גוט געבענטשט יאר‪.‬‬ ‫"ת ְקע ּו ַבח ֶֹד ׁש ׁשוֹ ָפר" ‪ -‬איר זאלט בלאזן שופר אום‬ ‫דאס איז מרומז אין דעם פסוק‪ִּּ :‬‬ ‫"ב ֶּכ ֶסה" – דער טעם דערפון איז באהאלטן‪ ,‬אנדערש ווי אנדערע ימים‬ ‫ראש השנה‪ַּ ,‬‬ ‫טובים‪ ,‬וואס מען ווייסט דעם טעם פון דער מצוה‪ .‬די סיבה פארוואס דער טעם איז‬ ‫"כי חֹק לְ יִּ ְש ָר ֵּאל ה ּוא" – ווייל אויב די אידן זענען מקיים די מצוות ווי‬ ‫באהאלטן‪ ,‬איז‪ִּּ :‬‬ ‫"מ ׁ ְש ּ ָפט לֵּ אלֹ ֵּהי יַ ֲעקֹב" – וועט דער אויבערשטער קענען פסק'ענען אונזער‬ ‫א 'חוק'‪ִּ ,‬‬ ‫משפט גוט‪ ,‬און די מקטריגים וועלן נישט קענען מקטרג זייןיד‪.‬‬ ‫וזל"ק (אך פרי תבואה‪ ,‬דרוש לראש השנה בסופו)‪ :‬עוד על הפסוק הנ"ל‪ ,‬דהנה אמרו‬ ‫יד‬ ‫בארבעה פרקים העולם נידון בפסח על התבואה בעצרת על‬ ‫(ר"ה טז)‬ ‫חז"ל‬ ‫פירות האילן ובחג נידונים על המים ובראש השנה כל בני עולם עוברים לפניו‬ ‫מפני מה אמרה‬ ‫(שם)‬ ‫כבני מרוןף‪ ,‬והנה גם כן אמרו חכמינו זכרונם לברכה‬ ‫תורה מצות עומר בפסח מפני שנידונים על התבואה כדי שאברך לכם התבואה‬ ‫ובעצרת על הלחם מפני שנידונים על פירות האילן ובחג מפני שנידונים על‬ ‫המים לכן צוה השם יתברך על ניסוך המים והנה בראש השנה צוה השם‬ ‫יתברך לתקוע בשופר והנה בזה לא יובן הטעם למה בשופר האיך שייך זה‬ ‫‪ -‬כה ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫ראש השנה‬ ‫‪‬‬ ‫תקעו‬ ‫(תהלים פא ד)‬ ‫לעוברים לפניו כבני מרון וזה שאמר דוד עליו השלום‬ ‫כחודש שופר בכסה ליום חגינו דהיינו הטעם נתכסה למה ביום זה בשופר לא‬ ‫כדרך חג האחר שיודעים הטעם של המצוה‪ .‬אמנם ניחא משום דמבואר בספרים‬ ‫הקדושים דלכן נתן השם יתברך חוקים לישראל בלא טעם כיון שהם מקיימין‬ ‫החוקים אף שאומות משיבים עליהם מה טעם יש בזה גם כן השי"ת מתנהג‬ ‫עם ישראל מדה במדה שאם המקטריגים למעלה שואלים למה השי"ת עושה‬ ‫נסים עם ישראל מה נשתנו אלו מאלו השיב להם השי"ת כמו שהם עושים‬ ‫בדרך חוקה כן השי"ת עושה זאת בדרך חוקה וזה כי חק לישראל הוא אם‬ ‫ישראל מקיימין חוקי התורה אז הוא משפט לאלקי יעקב דהיינו השי"ת זוכה‬ ‫ע"פ משפט לזכות את ישראל ודו"ק‪.‬‬ ‫‪ -‬כו ‪-‬‬