ובחרת בחיים - סאטמאר · Ibuchartu Bachaim - Satmar — ראש השנה (2026-09-07)

גליון
בס"ד
תורה • פנינים • שיחות • מאמרים • התחזקות
ראש השנה
תשפ"ז לפ"ק
גליון ע"ג
שמתוך כך יקבל עליו למסור נפשו לה' אילו יום השבת מסוגל לעורר אהבת ה'
רצה בזה השי"ת ,כדי לכפר עליו ,ואז מעלה מבלי פעולות חיצוניות
עליו כאילו היה כן בפועל ממש ,עכ"ד. וידבר ה' אל משה לאמר ,דבר אל
וביאור דבריו הקדושים ,דהנה נודע מפי בני ישראל לאמר בחדש השביעי באחד
ספרים וסופרים שכל איש ישראל באשר הוא לחדש יהיה לכם שבתון זכרון תרועה
מוכן למסור גופו ונפשו על קדושת שמו ית', מקרא קודש .איתא במדרש (ויק"ר פכ"ט
וזאת מכח האהבה המסותרת בקרב לבו להבורא סי"ב) כתוב אחד אומר זכרון תרועה ,וכתוב
ב"ה ,אך במשך כל השנה כולה היא נעלמת אחד אומר יום תרועה יהיה לכם ,הא כיצד,
ומכוסה בפנימיות הלב ,אך מצות תקיעת שופר בזמן שבא בשבת זכרון תרועה מזכירין אבל לא
מסוגלת להוציא אהבה מסותרת זו שבקרב כל חוקעין .וראוי להבין טעמא דמילתא שתיקנו
איש ישראל מן ההעלם אל הגלוי ,ובכח זה יש חז"ל שלא לתקוע בראש השנה שחל בשבת.
ביד האדם לקבל על עצמו עול מלכות שמים,
ואפ"ל על פי מה שכתב בייטב פנים (אבני
להתגבר על כל התאוות והנסיונות הניצבים
זכרון לר"ה אות ט) לבאר מה שאמרו חז"ל
לקראתו בעבור רצון קונו ,כי בכח המסירות
(ראש השנה טז ).למה תוקעין בשופר של איל,
נפש הטמונה בקרבו ליוצרו ובוראו ב"ה ,יש
אמר הקב"ה תקעו לפני בשופר של איל ,כדי
בידו להתגבר כל הנסיונות הניצבים למולו,
שאזכור לכם עקידת יצחק בן אברהם ,ומעלה
ולעשות רצונו ולעבדו בלבב שלם.
אני אליכם כאילו עקדתם עצמיכם לפני .כי
אכן כתב בייטב פנים (לפרשת החודש אוח הענין הוא ,שעל ידי שישמע קול השופר
י) לפרש הכתוב (יחזקאל מו א) שער החצר המחריד הלב ,יתעורר בתשובה וחרטה ,עד
סגולת השופר לעורר את הנשמה הפנימית הפונה קדים יהיה סגור ששת ימי
להרגיש בצער התרחקותה מבוראה המעשה וביום השבת יפתח ,דהנה שורש
העבודה הוא בלב ,רחמנא לבא בעי ,ורוב מצוות
וידבר ה' אל משה לאמר ,דבר אל בני
החלוים בדיבור ומעשה הוא כדי לעורר הלב,
ישראל לאמר בחודש השביעי באחד
כי אחרי הפעולות נמשכות הלבבות .אמנם יש
לחדש יהיה לכם שבתון זכרון תרועה
מדריגה גדולה מזו שהלב הוא המעורר כלי
מקרא קודש .איתא במדרש (ויק"ר פכ"ט ס"ג)
המעשה ,כדכתיב (שמות טו א) אז ישיר משה,
יהודה ברבי נחמן פתח (תהלים מז ו) עלה אלהים
ופירש"י עלה בלבו שישיר ,לא ששר בפה לעורר
בתרועה ה' בקול שופר ,בשעה שהקב"ה יושב
הלב ,כי אם עלה בלבו שישיר ,ועל ידי הלב
ועולה על כסא דין בדין הוא עולה ,מאי טעם
ויאמרו לאמר בפה .והנה בששת ימי המעשה
עלה אלהים בתרועה ,ובשעה שישראל נוטלין
צריך פעולה במעשה כדי שיתפעל הלב ,אבל
את שופריהן ותוקעין לפני הקב"ה ,עומד
ביום השביעי הלב מעורר את האברים כלי
מכסא הדין ויושב בכסא רחמים ,דכתיב ה'
המעשה ,ולכן בשבת פטור מלהניח תפילין
בקול שופר ,ומתמלא עליהם רחמים ומרחם
הבאים לעורר הלב לזכור יחודו ואחדותו ,כי אז
עליהם ,והופך עליהם מדת הדין לרחמים,
הלב נתעורר מעצמו והוא מעורר האברים .וזה
אימתי בחדש השביעי .וצ"ב המכוון באריכות
שאמר שער החצר הפנימית ,זה הלב הפנימי
הלשון ומתמלא עליהם רחמים ומרחם עליהם,
שהוא שער הגוף הנקרא חצר ,הפונה קדים,
והופך עליהם מדת הדין לרחמים.
כלומר המעורר תחילה וקודם את איברי הגוף,
ואפ"ל על פי מה שכתב בתפלה למשה יהיה סגור ששת ימי המעשה ,וצריך מעשה
(מזמור פט) לפרש כוונת הפסוק (תהלים פט לפותחו ,אבל וביום השבת יפתח ,השער הפנימי
טז) אשרי העם יודעי תרועה ה' באור פניך תחילה ,והוא יעורר האברים החיצונים כלי
יהלכון ,דהנה כתב הרמב"ם (הלכות תשובה המעשה ,עכ"ד.
פ"ג ה"ד) אף על פי שתקיעת שופר בראש
השנה גזירת הכתוב רמז יש בו ,כלומר עורו ומעתה י"ל כי אכן כשחל ראש השנה בחול,
ישנים משינתכם והקיצו נרדמים מתרדומתכם אז צריכים למעשה תקיעת שופר כדי לעורר
וחפשו במעשיכם וחזרו בתשובה וזכרו בוראכם. את האהבה המסותרת בלבבות בני ישראל
ולכאורה איך מעורר השופר לתשובה ,והלא להשי"ת ,ובזה יקבלו על עצמם למסור נפשם
הוא קול פשוט באין אומר ובאין דברים .אך על קדושת שמו יתברך ,אולם ביום השבת
הכוונה ,כי כל איש ישראל יש בקרבו נשמה המעורר מעצמו את פנימיות הלב ,מבלי
קדושה שהיא חלק אלוה ממעל ,והיא מעוררת פעולות ומעשים ,אין צריכים לתקוע בשופר
לו לאדם לשוב אל ה' ,ומאירה לו הדרך ילך כדי להוציא את האהבה המסותרת בקרב
בה לתקן מעשיו ודרכיו ,אך בסיבת החטאים פנימיות לבבות בני ישראל להשי"ת ,כי כח
ח"ו הנשמה ישנה ונרדמת ולכן לא חלי ולא השבת גופא מסוגל לכך לעורר את האהבה.
מרגיש כי נתרחק מאור פני ה' ואינו יודע מה
עליו לתקן .אך סגולת קול השופר לעורר את
ובחרת בחיים ב
עקב) בענין מאה ברכות ,כי ישנם מאה מסכים הנשמה שבנפש האדם מתרדימתה ,וכאשר
המבדילים מכוחות הקליפה המסתירים בעד הנשמה מתעוררת היא מעוררת את האדם
האדם מלראות את אור פני ה' ,כי מספר לשוב אל ה' ,ומאירה לו הדרך ילך בה לתקן
כוחות הטומאה הם מאה ,וכרמוז בשמו דרכיו ומעשיו .וזה כוונת הכתוב אשרי העם
של הס"מ ,שאותיות ס"מ הם מאה ,ואינך יודעי תרועה ,היינו שמתעוררים לשוב אל ה'
אותיות הנשארים משמו הוא הקדושה המחיה רק במה שמריעין ומעוררין אף בלי נשמע
אותו .ובכל יום נעשה האדם כבריה חדשה, קול מה ,ושמא תאמר איך יעוררו עצמם מבלי
וכשם שכח הקדושה שבו מתחדש בכל יום, שמוע אומר ודברים את אשר עליהם לתקן
כך כוחות הטומאה מתחדשים לעומתו ,והם בפרטיות ,לזה אמר ה' באור פניך יהלכון ,כי
מסתירים בעדו את אור פני ה' ,עיי"ש .וי"ל סגולת קול השופר לעורר את אור הנשמה,
דעל זה מורים המאה תקיעות שהם מאה היא מאירה לו את האדם את הדרך ילך בה,
קולות צעקה ,שהנשמה בוכה וצועקת מצערה וזה שייך רק אצל כלל ישראל שיש להם נשמה
ויגונה על מאה מסכים המבדילים בינה לבין קדושה שהיא חלק אלוה ממעל ,עכ"ד.
קונה ,ומסתירים את אור פני ה' בעדה.
והנה כתב רבינו יונה בשערי תשובה
(שער א) כי אחד מעיקרי התשובה הוא היגון,
ולכן בשעה שישראל נוטלין את שופריהן
'שישתונן כליותיו ויחשוב כמה רבה רעת מי
ותוקעין לפני הקב"ה ,שסגולת השופר לעורר
שהמרה את יוצרו ,ויגדיל יגון בלבבו וסער
הנשמה הטהורה אשר בקרב כל איש ישראל,
מתחולל ברעיוניו ,ויאנח במרירות לב .ומדרגות
וכאשר הנשמה ניעורה משנתה מתעורר
התשובה ומעלותיה לפי גודל המרירות ועוצם
האדם להרגיש ולהבין בעוצם רעת הדבר
היגון .והיא התשובה אשר תבוא מדרך טוהר
שנתרחק על ידי דרכיו ומעשיו מאור פני מלך
הנפש וזכות שכלה ,כי לפי שכלו וכפי אשר
חיים ,ולכן אז הקב"ה מתמלא עליהם רחמים
תפקח עיניו ירבו ויעצמו במאוד מאוד יגוניו
ומרחם עליהם ,כי צער ויגון הנשמה מעוררים
ברעיוניו על רוב עווניו ,על כן יקל העון כפי
רחמים גדולים למעלה ,ויסורים אלו ממרקים
אשר תכבד העבודה והאנחה עליו ,כי היגון
ומכפרים יותר מאשר יסורי הגוף ,כי הנשמה
יבוא מאת טוהר הנשמה העליונה ,ונרצתה
היא חלק אלוה ממעל ,וצערה ויגונה מגוללים
בזה יותר מאשר תרצה ברוב יסורי הגוף
רחמי וחסדי הבורא ית"ש לחמול ולרחם עליה.
ומכאוביו .והמשל בזה ,כי המלך יחמול על
ולכן נקטו במדרש אריכות הלשון ,הקב"ה
חניכיו ילידי ביתו הקרובים אליו ,והם מאצילי
מתמלא עליהם רחמים ומרחם עליהם ,כי
ארץ הנכבדים ,ויתן להם חנינה יותר מחמלתו
ישנם כמה וכמה דרגות בהתעוררות הנשמה
על הרחוקים והפחותים' ,עכ"ד.
וטהרתה ,ולפי גודל התעוררות אור הנשמה,
שבכך מתעורר האדם יותר ויותר להרגיש ובזה י"ל ברמז המאה תקיעות שהם כנגד
בצערה ויגונה על שנתרחקה מאביה וקונה, מאה פעיות (תוס' ראש השנה לג :ד"ה שיעור),
מתעוררים ביותר רחמים הבורא ב"ה עליה ומבואר כי התקיעות הינם מאה קולות של
לכפרה ולטהרה ולקרבה אליו ית'. צעקה .על פי מה שכתב בישמח משה (פ'
ג ראש השנה תשפ"ז
ביאורי ענינים
בעבודת המועדים עבודת החיים
מאמר 'כי חוק לישראל הוא'
בני ישראל במעשיהם מעוררים
את הנהגת העולמות למעלה
תלוי ועומד בעבודת בני אדם ,וכמאמרם ז"ל
שפע כל העולמות תלוי
(קידושין מ ).עשה מצוה אחת הכריע את עצמו במעשי בני אדם
ואת כל העולם לכף זכות ,על כן דנים את
העולם ביום בריאת האדם דייקא ,להורות אחד מן היסודות שעל האדם לדעת בימים
שכל הבריאה כולה ,וכל העולמות העליונים הנוראים ,הוא מה שאמרו (זוה"ק ויצא קסד).
והתחתונים ,כולם תלויים ועומדים ביד האדם. 'באתערותא דלתתא איתער לעילא' ,והיינו
שכל מה שנעשה בשמים ממעל ,הדבר תלוי
ובבחינה זו כתב בייטב פנים (אבני זכרון לר"ה במעשי בני ישראל למטה ,שמה שהם עושים
אות נד) על מה שאנו אומרים בתפלת ונתנה למטה נתעורר כמו כן גם למעלה .וכן ידוע
תוקף' ,ומלאכים יחפזון וחיל ורעדה יאחזון, מספרים הקדושים שכל מצוות ועבודות הימים
ויאמרו הנה יום הדין' ,ולכאורה יפלא הדבר האלו מעוררים למעלה להשפיע כל טוב לבית
מדוע יפול על מלאכי השרת אימה ופחד מיום ישראל ,ועל ידי מעשי המצוות נמתקים כל
הדין ,הלא המה אינם בעלי בחירה ורצון ,ואין הדינים ,ונתעורר רחמים על ישראל.
להם יצר הרע המסית אותם לעבור עבירה ,אם
כן מדוע יאחזון חיל ורעדה בהגיע יום הדין. ובסגנון זה מבואר בספרי קודש לבאר הענין
אך כל העולמות עליונים תלויים ועומדים שיום טוב של ראש השנה אשר בו דנים את כל
על משפטינו ,כי הנה כל מעשי בני אדם לטב באי עולם ,הוא באחד בתשרי אשר בו נברא
ולמוטב יש בהם כח עליון המשפיע בכל האדם ,כי לכאורה היה ראוי להיות ראש השנה
העולמות העליונים ותחתונים ,וכאשר האדם בכ"ה אלול ,לפי שהוא יום בריאת העולם ,ועל
מקיים מצוות ומעשים טובים ,הרי הוא ממשיך כן מן הראוי שאותו היום יהיה ראש השנה,
בהם אורות והשפעות טובות ותיקונים נפלאים ובו ביום יעמדו למשפט כל באי עולם .אמנם
המאירים בכל העולמות העליונים ,וכמו כן ביאור הענין הוא ,כי הנה האדם הוא תכלית
לאידך גיסא ,כאשר האדם חוטא חלילה ,הרי כל הבריאה כולה ,והשפעת העולם כולו
ובחרת בחיים ד
הללו להיות מתוקנים ,ולתקן בכך כל העולמות הוא מעורר בכך דינים וסילוק ההשפעה מכל
העליונים ,וכל אותם המלאכים הנבראים מן העולמות העליונים רח"ל.
המצוות אשר עשה ,עכ"ד.
וכמו שהראה הקב"ה ליעקב אבינו ע"ה
פחד מסטרא דא בחלום הלילה על הר המוריה (בראשית כח ,יב)
ושמחה מסטרא דא סולם מוצב ארצה וראשו מגיע השמימה ,וזה
בא להעיר גודל מעלת האדם ,שאע"פ שהוא
והנה בעבודת ימים אלו מצינו שני ענינים מוצב ארצה עם כל זה ראשו מגיע השמימה,
הסותרים זה את זה ,דמצד אחד עלינו לפחד שיש לו הכוחות לפעול בכל עולמות
ולירא מאימת הדין ,וכמו שאומרים בסליחות העליונים ,וכל מעשיו בין לטב ובין למוטב
'זוחלים ורועדים מיום בואך' ,ובשחרית לראש עושים פרי וענף למעלה ,והנה מלאכי אלקים
השנה (יום א') אומרים 'ומאימת הדין נפשי עולים ויורדים בו ,כלומר כל עליות וירידות
תבחיל' ,וידוע מספרים הקדושים שעצם פחד מלאכי השרת תלויים ועומדים על מעשי בני
ואימת הדין מסוגל להמתיק את הדין .ומאידך אדם .על כן בהגיע ראש השנה שדנים בו על
גיסא מביא הטור (סי' תקפא) דברי המדרש כל מעשה בני אדם ,כל העולמות העליונים
'אוכלים ושותים ושמחים בראש השנה ותחתונים יראים ומפחדים מאימת הדין,
ובטוחים שהקב"ה יעשה להם נסים' .ולכאורה ומלאכים יחפזון וחיל ורעדה יאחזון ויאמרו
צ"ב האיך נכלכל שני ענינים סותרים אלו. הנה יום הדין ,עכ"ד.
אך לדרכינו יש לבאר דהנה אמרו חז"ל וכעין זה מבואר באמרי פינחס (לראש השנה)
(ויק"ר פכ"א ס"ה) על הכתוב (משלי כד ,ו) כי להרה"ק רבי פינחס מקאריץ זי"ע ,לבאר ענין
בתחבולות תעשה לך מלחמה ,אם עשית האימה ופחד אצל מלאכי השרת ביום הדין,
חבילות של עבירות עשה כנגדם חבילות של שהכוונה בזה על אותם המלאכים הנבראים
מצות ,ונתקשו בזה המפרשים כי הלא ידוע ממצוות בני אדם ,ועל כן כאשר דנים את
מה שאמרו חכמינו ז"ל (ילקוט משלי רמז תתקמז) האדם בראש השנה האם קיימו ועשו ישראל
עה"פ (דברים י ,יז) אשר לא ישא פנים ולא יקח מצוות ומעשים טובים כפי הראוי ,ומעיינים
שוחד ,שאין הקב"ה מקבל מצוה כנגד עבירה. בכל מעשיהם הטובים האם נמצא בהם חסרון,
ואם חטא האדם בחבילות עבירות ,עליו לשוב הנה אם חלילה יצא דבר המשפט שהמצוות
בתשובה ולתקן את המעוות ,ואם כן הא כיצד אשר עשו ישראל יש בהם חסרון ,נמצא שגם
אמרו שיעשה כנגדם חבילות של מצוות. אותם המלאכים הנבראים מן המצוות האלה
יהיו חסרים ,זה חסר יד וזה חסר רגל ,זה סומא
אכן לפי דברינו יתכן לומר בביאור דבריהם בעיניו וכדומה .על כן המלאכים יחפזון וחיל
ז"ל ,שהכוונה על אדם שהתחרט ושב בתשובה ורעדה יאחזון ,כי הרי אינם יודעים כיצד יצא
על עוונותיו כראוי ,אלא שהוא מיצר ודואג על לאור דינם ,האם ישארו בשלימות קומתם בלי
אשר ע"י העוונות נעשו כל כך הרבה קלקולים חסרון ,או אולי יצא עליהם המשפט להיות
נוראים בכל העולמות עליונים ותחתונים ,הנה מחוסרי איברים .ואמנם עדיין יכולים ישראל
על זה הוא שאמרו שיעשה כנגדם חבילות לתקן את החסרון ,כי כאשר האדם מתעורר
של מצוות ,כי מאחר שהעבירה הנעשה ע"י בתשובה וחרטה על כל מה שלא עשה כפי
בני אדם קרוצי חומר ,פוגם ומקלקל כל כך הראוי ,יש בידו היכולת לתקן את כל המצוות
ה ראש השנה תשפ"ז
אין יודעים להריע ,אלא שיודעים לרצות את הרבה בכל עולמות העליונים ,מדה טובה
בוראם בתרועה .וצ"ב הכוונה .ומבאר על מרובה ,וכל מצוה ועבודת השי"ת יש בידו
פי מה שכתב באור המאיר (פ' נצבים) דאיתא להטיב ולתקן ולהשפיע שפע רב בכל עולמות
במדרש על הפסוק (תהלים קכא ,ה) ה' צלך, העליונים.
מה הצל הזה אם אתה מצחק לו הוא משחק
לך ,אם אתה בוכה לו הוא בוכה כנגדך ,אף והנה אימת הדין נובע ובא ממה שהאדם
הקב"ה צלך ,כשם שאתה הוה עמו הוא הוה מעלה על לבבו ,שהנה ביום זה דנין את כל
עמך .והכוונה ,שעל ידי עבודתינו וכל פרטי הבריאה כולה ,איך להשפיע השפע על כל
מעשינו באתערותא דלתתא ככה איתער השנה הבאה ,וכל זה תלוי במעשי בני אדם,
לעילא ,כי בני ישראל הם חלק אלוה ממעל, ולכן אם חטא ואשם על נפשו ,לא על עצמו
וכאשר מתנועע הגוף מתנועע גם השורש, בלבד הדין אלא כל בעולם כולו תלוי ועומד
לכן מעוררים בני ישראל דוגמתם למעלה, בדינו ,ובהתבונן האדם בכך הרי יחרד האיש
עיי"ש .והנה ידוע דשורש כוונת התקיעות וילפת ,שהרי כל העולמות העליונים תלוים
הוא להמתיק הדינים דלמעלה ,על ידי קול ועומדים על מעשיו .אך מאידך גיסא ,כאשר
השופר שהוא כלול ממים אש ורוח ,וזה מורה האדם מתבונן בדבר זה ,שכל מעשה שעושה
על המתקת הדינים ,שהיסודות המורים על האדם פועל גדולות ונצורות בשמים ובארץ,
הדינים מתערבין ונכללים ביסודות המורים הרי מדה טובה מרובה שבכל דבר טוב שהוא
למדות הרחמים ,ובזה מתבטלים ונקרעים כל עושה הוא גורם בזה להשפיע שפע לכל
הדינים למעלה .וכל זה נעשה על ידי אתערותא העולמות .ומזה יתמלא לב האדם שמחה
דלתתא מעשיהם של ישראל ,ועל ידי זה נעשה בראש השנה ,כאשר יבוא להכרה זו עד כמה
כן אף למעלה במדות העליונות ,ואפילו אין גדול כוחו של אדם ,שעל פי עבודתו בעולם
אנו יודעים לכוון בכוונות הראוים לבוא לבית הזה ,ניתן בידו הכח לתקן ולהטיב את כל
המלך פנימה ,אבל עם כל זה במה שאנו עושים העולמות העליונים .ועל ידי כך מה מאד
רצונו ית"ש ומקיימים את מצוותיו ,כבר נעשה יתעורר האדם לעבוד עבודת היום בראש
הכל ממילא ומתבטלים כל הדינים למעלה. השנה אצל התפילות ותחנונים במצות תקיעת
שופר ושאר מצות היום ,ולפעול שפע ברכה
וזה כוונת דברי המדרש ,אשרי העם יודעי טובה ,ושנה טובה ומבורכת.
תרועה ,שיודעים לרצות את בוראם בתרועה,
דהיינו שכלל ישראל בכוחם על ידי תקיעתם מצות תקיעת שופר ללמד
באתערותא דלתתא לעורר רצון העליון בא עד היכן מגיע כל מעשה
ב"ה לנהוג עמנו במידת הרחמים ,וזאת היא ופעולה של איש הישראלי
מכיון שהשי"ת הוא בורא"ם ,כמו שכתוב
(בראשית ב ,ז) ויפח באפיו נשמת חיים ,ואמרו ועל יסוד זה מורה ובא מצות תקיעת שופר,
(עיין רמב"ן שם) מאן דנפח מתוכו נפח ,וכיון וכמו שכתב בספה"ק עצי חיים (לראש השנה
שיש בקרבם כביכול חלק אלוה ממעל לכן אות ז) לפרש הפסוק (תהלים פ,א ד) תקעו בחודש
באתערותא דלתתא מצדם נתעורר כמו כן שופר בכסה ליום חגנו ,כי חוק לישראל הוא
למעלה ,שכאשר מתנועע הגוף מתנועע אתו משפט לאלהי יעקב ,דהנה איתא במדרש
גם השורש ,להמתיק כל הדינים למעלה .וזה (ויק"ר פכ"ט ס"ד) על הפסוק (תהלים פט טז)
שאמר הכתוב ,תקעו בחודש שופר בכסה ליום אשרי העם יודעי תרועה ,וכי אומות העולם
ובחרת בחיים ו
בתשובה אל ה' ,ויעורר את עצמו משינתו חגנו ,והיינו כדי לעורר מידת הרחמים למעלה
העמוקה בהבלי הזמן. על ידי מעשינו באתערותא דלתתא ,ולזה אמר,
כי חוק לישראל הוא ,שכח זה שבאתערותא
ובזה אפשר לבאר אמרם ז"ל (ראש השנה
דלתתא איתער לעילא יש רק בכלל ישראל,
טז ):אמר הקב"ה אמרו לפני מלכיות בראש כיון שהם חלק אלוה ממעל ,משפט לאלקי
השנה כדי שתמליכוני עליכם ,זכרונות כדי יעקב ,היינו שכל מה שבני ישראל עושים כאן
שיעלה זכרוניכם לפני לטובה ,ובמה בשופר. למטה ,הוא משפט לאלקי יעקב ,שנתעורר
וראוי להבין שייכות הענינים .ואפשר לומר כמו כן גם למעלה ,עכ"ד.
דהנה בפשטות ענין סדר זכרונות הוא לומר
שהכל נזכר לפניו ית"ש ואין שכחה לפני
אמנם ממצות תקיעת שופר שעל ידה
כסא כבודו' ,אתה זוכר את כל המפעל וגם כל
מתמתקין כל הדינים למעלה ,ונשפע רחמים
היצור לא נכחד ממך' ,ומבקשים אנו מלפני
וכל טוב לבית ישראל ,דבאתערותא דלתתא
השי"ת שנזכר לפניו לטובה' ,זכרנו בזכרון
איתער לעילא ,נלמד יסוד גדול ,כי מצות
טוב לפניך' .אך באמצע סדר זכרונות אומרים
תקיעת שופר לא ללמד על עצמו יצא ,אלא
'אשרי איש שלא ישכחך ובן אדם יתאמץ בך',
ללמד על הכלל כולו יצא עד היכן מגיע כל
ולכאורה הלא בכל סדר זכרונות מדברים מזה
מעשה ופעולה של איש הישראלי ,שכל
שהשי"ת שוכר את כל הבריאה ואנו מבקשים
מצוה שעושה ומקיים מעורר אורות עליונים
שנזכר לפניו לטובה ,ומה שייך כאן ענין זה
למעלה ,וכמו כן להיפך רח"ל ,שכל עבירה
שאשרי איש שזוכר את השי"ת ,הלא אין
שהוא עושה פוגם רח"ל בעולמות העליונים,
המדובר כאן מענין זכירה זו כלל אלא מענין
ומעכב השפע לכל הבריאה ,וכמו שפירשו
שהשי"ת זוכר אותנו.
במאמר המשנה (אבות פ"ב מ"א) 'דע מה למעלה
אך לדרכינו י"ל שהרי באתערותא דלתתא ממך' ,כלומר שעל האדם לידע ,שכל מה
איתער לעילא ,ולכן זאת שהאדם זוכר תמיד שנעשה למעלה בשמי מעל ,הכל הוא ממך,
את השי"ת ,מעורר למעלה שיזכר לפניו ית"ש דכל ההנהגה למעלה תלויה במעשיו של אדם,
לטובה ולברכה ,וכמו שאומרים בתפלת יעלה דבאתערותא דלתתא איתער לעילא.
ויבוא 'ויזכר ויפקד זכרונינו ופקדונינו וכו'
ולפי זה יובנו לנו דברי הרמב"ם (הלכות
לחן ולחסד ולרחמים לחיים ולשלום' ,ולכן
א"ש דכאשר מדברים מענין זה שיזכור השי"ת תשובה פ"ג ה"ד) 'אף על פי שתקיעת שופר גזירת
אותנו לטובה ,אומרים 'אשרי איש שלא הכתוב הוא ,רמז יש בו ,כלומר עורו ישנים
ישכחך' ,שבכח זה שהאדם אינו שוכח את משנתכם ונרדמים הקיצו מתרדומתכם ,וחפשו
השי"ת ,זוכה שיהיה נזכר לפניו לטובה. במעשיכם וחזרו בתשובה וזכרו בוראכם'.
ולכאורה צ"ב האיך מעורר השופר לתשובה.
וזה י"ל הכוונה בדבריהם ,אמרו לפני אך לפי דרכינו מובן ,דכאשר תוקעים בשופר,
מלכיות בראש השנה כדי שתמליכוני עליכם, והאדם מתבונן איך שבכך מזדעזעים כל
והאופן שבו יוכל האדם להמליך על עצמו את העולמות ,והקב"ה עומד מכסא דין ויושב על
השי"ת הוא ,על ידי שזוכר תמיד את השי"ת, כסא רחמים ,והכל על ידי תקיעת שופר ,הוא
וכמו שכתב הרמ"א (או"ח סימן א) 'שויתי ה' מתבונן מתוך כך גודל ערכה של כל פעולה
לנגדי תמיד הוא כלל גדול בתורה ובמעלות שהוא עושה ,ואיזה חורבן רח"ל גרם למעלה
הצדיקים אשר הולכים לפני האלהים, על ידי עוונותיו ,ויעורר את לבבו לשוב
ז ראש השנה תשפ"ז
ובייטב פנים (מאמר אבני זכרון לר"ה אות כט) וכשישים האדם אל לבו שהמלך הגדול
ביאר בזה ענין השמחה שיש בראש השנה, הקב"ה אשר מלוא כל הארץ כבודו עומד
על דרך שכתב בשל"ה הקדוש (ווי העמודים פרק עליו ורואה במעשיו ,כמו שנאמר (ירמיה כג,
כז) לבאר מאמרם ז"ל (שמו"ר פכ"ג ס"ה) עתידין כד) אם יסתר איש במסתרים ואני לא אראנו
ישראל שיאמרו שירה לעתיד לבוא ,והוא נאום ה' ,מיד יגיע אליו היראה וההכנעה
לכאורה כפל לשון 'עתידין' ישראל 'לעתיד בפחד השי"ת ובושתו מפניו תמיד' ,עכ"ל.
לבוא' ,אך הביאור שעתידין ישראל שיאמרו ולזה אמר ,זכרונות כדי שיעלה זכרוניכם לפני
שירה בימי גלותם על מה שעתיד לבוא בביאת לטובה ,דכאשר האדם ממליך על עצמו את
גואלנו ,שמכח האמונה נדמה להם כאילו השי"ת וזוכר תמיד שהוא עומד לפני המלך,
בעיניהם ראו שכבר היה כן .וזה ענין השמחה אז זוכה שיעלה זכרונו לפניו ית' לטובה,
שיש בראש השנה ,שאנו שמחים במה שעתיד ולזה אמר ,ובמה בשופר ,שהשופר מורה על
להתגלות כבוד מלכותו ית' בעולם ,וידע כל כך שבאתערותא דלתתא מעורר למעלה ,לכן
פעול כי אתה פעלתו ,עכתו"ד. כאשר האדם זוכר תמיד את השי"ת ,זוכה
שיזכר לפניו ית' לטובה.
ולכאורה יש להבין הענין איך מתקשר
ענין תפלות אלו על התגלות כבוד שמו ית', מה שאנו ממליכים עלינו
לעבודת ימי ראש השנה שהם שיקבל האדם את השי"ת מעורר התגלות
על עצמו עול מלכות שמים ,לשמור מצוותיו כבוד מלכותו ית' בעולם
ולעשות רצונו ולעבדו ,כמו שאמרו חז"ל (ראש
השנה טז ):אמר הקב"ה ,אמרו לפני מלכיות והנה מצינו שרוב התפלות בימי ראש השנה
כדי שתמליכוני עליכם .אך לדרכינו מובן, הם על התגלות מלכותו ית"ש בעולם' ,ותמלוך
שכאשר האדם ממליך על עצמו את השי"ת, אתה הוא אלקינו מהרה לבדך על כל מעשיך',
מסוגל הדבר לגרום להתגלות כבוד שמו ית', 'מלוך על כל העולם כולו בכבודך' ,שבימים
שכל מעשה ופעולה של אדם פועל גדולות אלו מרבים כלל ישראל לבקש ולחנן שכבר
ונצורות למעלה ,וכאשר הוא מקבל על עצמו נזכה שכל הרשעה בעשן תכלה ,ותתגלה כבוד
עול מלכות שמים ,בזה הוא פועל ומקרב לכך מלכותו ית' עלינו .וידוע מספרים הקדושים
שימלוך השי"ת על כל הבריאה כולה. שחלילה לו לאדם לחשוב שכבר עברו כל כך
ימים ושנים שבהם ביקשו והתפללו צדיקי
השי"ת יעזור שנזכה לסייעתא דשמיא הדורות וכל עם בני ישראל ,על התגלות כבוד
לקיים את מצוות יום ראש השנה הבעל"ט מלכות שמים ,וטרם זכינו לכך ,ואיך נוכל אנו
כראוי ,תקיעת שופר ,ואמירת מלכיות זכרונות לפעול זאת בתפלתינו ,כי כל התפלות הללו
שופרות ,ויתקבלו תפלותינו לרחמים ולרצון, כולם עומדים ונצבים למעלה בשמים ,ולא
ונזכה לכתיבה וחתימה טובה ,ולשנת גאולה נצרך אלא זה המעט שיש בידינו להשלים ,ואז
וישועה בביאת גואל צדק בב"א. נזכה להתגלות כבוד שמו ית'.
ובחרת בחיים ח
יסודות נאמנים
בעבודת הזמנים יסודי הזמן
מאמר 'תוקף קדושת היום'
די עבודה פון די טעג פון ראש השנה
האט ער א מח וועלכער קאנטאלירט די אלע א.
אברים און חושים .טאמער געשעט חלילה אז היות הרת עולם:
א מענטש קען נישט רירן זיין האנט -וועט דער
דאקטער אונטערזוכן דעם מחלה ,טאמער
דער צוגאנג צו דעם
וועט ער זען אז דער פראבלעם איז אין דער
טאג -דאס איז דער
האנט אליינס ,די האנט האט זיך צוקלאפט, קאפ פונעם גאנצן יאר
אדער אן אדערל איז פארשטאפט וכדומה -
וועט ער עס גאנץ גרינג קענען אויסהיילן דורך
מעדיצינישע מיטלען .אבער טאמער דער דאס גאנצע קומענדיגע יאר
פראבלעם איז אינעם 'מח' ,דאס הייסט ,אז דער ווענדט זיך אין דעם טאג
חלק מח וועלכער דארף קאנטראלירן און שיקן
כוחות פאר דער האנט -איז געשעדיגט אדער אז עס קומט ראש השנה דארף מען האבן
אפגעשטארבן ,דעמאלט איז זייער שווער דאס דעם ריכטיגן בליק אויף אזא טאג .ראש השנה
צו קענען אויסהיילן און פאררעכטן .ווייל א איז דער ערשטער טאג פונעם יאר! דאס איז דער
חסרון אינעם שורש ,אז עס פעלט עפעס אין קאפ פונעם יאר! און ווי חז"ל זאגן (עירובין מא:).
קאפ -איז גאר שווער דאס צוריקצושטעלן. "הכל בתר רישא גריר" -אלעס שלעפט זיך נאכן
קאפ .דאס הייסט ,אז דאס גאנצע קומענדיגע
'ראש השנה' איז נישט בלויז דער 'אנפאנג' יאר ,ווענדט זיך אלעס אין דעם טאג!
פונעם יאר ,נאר דאס איז דער מח און דער קאפ
פונעם יאר! אין דעם טאג ווערט אויסגעפארעמט מיט דעם זענען די ספרים הקדושים מסביר,
דער שורש פונעם גאנצן יאר! אין דעם טאג פארוואס הייסט דער טאג 'ראש השנה'?! עס
באקומט מען די כוחות און חיות פארן גאנצן וואלט זיך מער געפאסט צו הייסן 'תחלת השנה'
יאר! און דערנאך שפרייט זיך עס אויס אין די -דער אנפאנג פונעם יאר?! זאגן זיי טאקע די
אלע אברים -וואס דאס זענען די אלע טעג נקודה ,אז פונקט ווי אין א מענטש איז פארהאן
פונעם יאר .דעריבער ,טאמער א מענטש פארשידענע אברים; ווי הענט ,פוס ,און אזוי
האט א שוועריגקייט אין סיי וועלכן טאג פון ווייטער ,און פארשידענע חושים; ווי זען ,הערן,
יאר -טאמער דער חסרון איז נישט אינעם שמעקן און אזוי ווייטער ,אבער איבער אלעם
ט ראש השנה תשפ"ז
ווי דער אבר אליינס -איז מען דן וויאזוי עס 'ראש השנה' ,מען האט דאס נישט גוזר
זאל אויסקוקן ,וואס דאס איז שוין אסאך א געווען אינעם קאפ פונעם יאר -נאר אין יענע
לייכטערן דין און עס איז גרינגער צו מתקן זיין. פרטיות'דיגע טאג ,דעמאלט קען ער דאס
אבער חלילה אויב דער מענטש האט נישט גרינגער אויס'פועל'ן און מתקן זיין .אבער
זוכה געווען בדין אינעם 'ראש' פונעם יאר -איז טאמער איז דאס א חסרון אינעם 'ראש השנה',
שוין זייער שווער דאס צו קענען פאררעכטן. פון הימל האט מען נישט אריינגעלייגט אין זיין
'ראש השנה' ,אינעם קאפ פון יאר -א חיות און
נישט מסיח דעת זיין פאר אכט- כח פאר אט דעם טאג ,דעמאלט איז עס שוין
און-פערציג שעה פון ראש השנה גאר א שווערער עסק! דאס איז שוין נישט אזוי
לייכט צו פאררעכטן און אויס'פועל'ן! ווייל
אויף למעשה מיינט דאס צו זאגן ,אז מען צוריקצושטעלן עפעס אינעם שורש איז גאר
דארף שטארק אויסנוצן די צוויי טעג פון שווער.
ראש השנה; ווי עס שטייט אין מאור ושמש
(רמזי ראש השנה)" :ואשרי מי שהוא זוכה לקדש מיט דעם פארענטפערן די ספרים הקדושים
ולטהר עצמו ומחשבותיו ולהכין עצמו לקראת די צוויי מאן דאמרי אין די גמרא (ראש השנה טז:).
אלקינו בכל המ"ח שעות שבראש השנה" -וואויל איין מאן דאמר זאגט "אדם נידון בכל יום" ,און
איז פאר דעם וואס איז זוכה זיך צו הייליגן פארן דער צווייטער מאן דאמר זאגט" :אדם נידון
באשעפער אין די אכט און פערציג שעה פונעם בראש השנה וגזר דין שלו נחתם ביום הכפורים".
ראש השנה" ,שבזה ימשוך קדושה ודביקות ה' זאגן די ספרים הקדושים אז אינ'אמת'ן איז 'אלו
על כל השנה שיוכל להיות דבוק בנועם ה' כל ואלו דברי אלקים חיים'; קודם קומט פאר א דין
היום" -וואס פון דעם וועט ער ציען דביקות 'ראש השנה' -וואס דאס איז ווי דער 'מח' .און
אינעם אויבערשטן אויף אגאנץ יאר" ,וכל חלק טאמער איז דער מענטש ארויסגעגאנגען זכאי
מחלקי השעות שבראש השנה יתנו עזר וסעד בדין ראש השנה ,איז דער פשט אז אינעם 'מח'
לכל יום מימי השנה להמליך הבורא ברוך הוא" האט ער שוין דעם חיות און כח פאר יעדן טאג
-און יעדע מינוט פון די אכט און פערציג שעה פון א גאנץ יאר .דערנאך ווערט א מענטש 'נידון
פון ראש השנה וועט אים צוהעלפן ממליך צו בכל יום' -יעדן טאג עקסטער -וואס דאס איז
מקור חיים
והעצה לבוא לידי מדה זו ,הוא להכין עצמנו להמליך אלקינו באהבה עזה ובכל לב ונפש בשני ימי ראש
השנה ,ועל ידי זה יוסיף אומץ לייחד אלקינו בעת אמרו שמע ישראל כל השנה שיוכל לקבל עליו עול
מלכות שמים בקדושה על ידי המשכת הקדושה שהוא מושך עליו בראש השנה .ואשרי מי שהוא זוכה
לקדש ולטהר עצמו ומחשבותיו ולהכין עצמו לקראת אלקינו בכל המ"ח שעות שבראש השנה שבזה
ימשוך קדושה ודביקות ה' על כל השנה ,שיוכל להיות דבוק בנועם ה' כל היום .וכל חלק מחלקי
השעות בראש השנה יתנו עזר וסעד לכל יום מימי השנה ,להמליך הבורא ברוך הוא.
מאור ושמש ,רמזי ראש השנה
ובחרת בחיים י
דער אויבערשטער זאגט פאר אידישע קינדער: זיין אויף זיך דעם באשעפער אין א געוויסער
"זאגט פאר מיר די צען פסוקים פון 'מלכיות', חלק פונעם יאר.
און דורכדעם זאלן ענק מיר קעניגן אויף אייך".
זעט מען פון דעם ,אז ראש השנה איז דער זמן דעריבער דארף מען זען אויסצונוצן די גאנצע
וואס יעדער איד בפרטיות -און גאנץ כלל ישראל אכט און פערציג שעה ווי עס דארף צו זיין מיט
בכלליות -דארפן ממליך זיין דעם אויבערשטן! 'קבלת עול מלכות שמים' ,מיט 'תשובה' און מיט
וויסן אז דער אויבערשטער איז אונזער קעניג 'תפלה' ,דאווענען ערליך מיט כונה און פרובירן
און מיר זענען משועבד צו אים! מקבל זיין 'עול ווי ווייט מעגליך צו משים לב זיין צו די ווערטער
המלכות' זיך אינגאנצן איבערצוגעבן פארן וואס מען זאגט ביים דאווענען ,און אויך די
אויבערשטן! דאס איז דער עבודה פון ראש איבריגע זמנים דארף מען אויסנוצן און לעבן מיט
השנה און דערפאר זאגט מען די צען פסוקים א 'קבלת עול' ,און נישט פארברענגען קיין איין
פון מלכיות. רגע מיט דברים בטלים .און ווען מען פראוועט
אזא 'ראש השנה' -גיבט עס אריין א כח און
און בעצם איז דאס ממש דער מהות פון חיות אינעם גאנצן יאר .אויף דעם דארף מען
ראש השנה; ווי מען זעט פונעם נוסח הברכה: האבן אן עקסטערע 'סייעתא דשמיא' ,און מען
ִיְִׂש ָָר ֵֵאל ְְויֹום ַַהִּזִ ָּכָ רֹון"
"ֶמֶלֶ ְך ַַעל ָּכָ ל ָָה ָָא ֶֶרץְְ ,מ ַַק ֵֵּדׁש ְ
ֶ דארף טאקע מתפלל זיין פון ערב ראש השנה,
-אז די קדושה פון ראש השנה -איז איינס מיט אז מען זאל קענען גוט אויסנוצן די אכט און
דעם ענין אז דער אויבערשטער איז 'מלך על פערציג שעה פונעם ראש השנה.
כל הארץ' .די קדושה פון ראש השנה זאגט פאר
א איד ,אז ער דארף ארייננעמען אין זיך און לעבן ב.
מיט דעם אז דער אויבערשטער איז 'מלך על כל אי מלכא אנא:
הארץ'! און דאס איז דער מציאות ,אז יעדער
איד איז מקבל אויף זיך ראש השנה א שטארקע
'קבלת עול מלכות שמים' ,ער נעמט זיך אונטער ווען מען איז ממליך
אן איבערגעגעבנקייט צום קעניג פון דער דעם אויבערשטן -
וועלט.
האלט מען נישט אויס
די גרויסע העלמה
די תפילות אין די טעג אויף
גילוי כבוד מלכות שמים מען רופט אויס :דער
אויבערשטער איז מלך אויף מיר
חוץ פון די עבודה ממליך צו זיין דעם און אויף די גאנצע וועלט
אויבערשטן יעצט אינעם 'הוה' ,איז דא נאך אן
ענין :מיר זעען אז ראש השנה ביי שמונה עשרה די עבודה אין די טעג פון ראש השנה איז צו
הייבט מען אן באלד מיט גאר אסאך תפילות ממליך צו זיין דעם אויבערשטן ,און אויסרופן
אויפן 'כבוד מלכות שמים' וועלכע וועט נתגלה אז דער אויבערשטער איז דער מלך אויף
ווערן ביי דער גאולה העתידה ,ווי מען זאגט: דער גאנצער וועלט -וואס אין דעם איז אויך
ֹלֵקינּו" ,דערנאך זאגט ִיְִת ַַק ַַּדׁש ִִׁש ְׁׁמ�ָך ה' ֱֱא ֵ
"ּוְבֵכֵ ן ְ
ְ נכלל צו מקבל זיין אויף זיך אליינס דעם 'עול
ֹלֵקינּו ַַעל ָּכָ ל ַַמ ֲֲע ֶֶׂשיָך
"ּוְבֵכֵ ן ֵֵּתן ַַּפ ְְח ְְּדָך ה' ֱֱא ֵ
מעןְ : המלכות'; ווי די גמרא זאגט (ראש השנה טז:).
ֵלֵָבב
ַלֲַעׂשֹות ְְרצֹוְנְ ָך ְְּב ָ
ֵיֵָעׂשּו ֻכֻ ָּלָם ֲֲאֻגֻ ָָּדה ֶֶא ָָחת ֲ
וגו' ְְו ָ "אמרו לפני מלכיות כדי שתמליכוני עליכם" -
אי ראש השנה תשפ"ז
ְלְַע ֶֶּמָך" ,אזוי אויך: "ּוְבֵכֵ ן ֵֵּתן ָּכָ בֹוד ה' ַ ָָׁשֵלֵם"ְ ,
מיר זענען מכיר אפילו אינעם הסתר
פנים אז דער אויבערשטער איז 'מלך' ְלְַב ֶֶּדָך ַַעל ָּכָ ל
ֹלֵקינּו ְְמ ֵֵה ָָרה ַ
ְ"ְו ִִת ְְמֹלְך ַַא ָָּתה הּוא ה' ֱֱא ֵ
בֹוֶדָך וגו'"ְמֹלְך ַַעל ָּכָ ל ָָהעֹוָלָם ֻּכֻ ּלֹו ִִּבְכְ ֶ ַַמ ֲֲע ֶֶׂשיָך"ְ ,
ּוַמְלְכּותֹו ַַּבֹּכֹלְְו ֵַיֵַדע ָּכָ ל ָָּפעּול ִּכִ י ַַא ָָּתה ְְפ ַַעְלְּתֹו וגו' ַ
נאר מען קען דאס מסביר זיין מיט א יסוד
ָָמ ָָׁשָלָה" .אזוי איז דא פילע תפילות וואס מען
וואס עס שטייט אין קדושת לוי (פרשת בשלח),
רעדט פון די התגלות כבוד שמים וואס וועט
וואס ער פרעגט אן ענליכע קושיא אויף דעם
זיין ביי די גאולה שלימה.
וואס מען זאגט יעדן טאג ביים דאווענען נאך
די 'שירה' דריי פסוקיםִּ" :כִ י ַלַ ה' ַַה ְְּמלּוָכָ ה ּוֹמ ֵֵֹׁשל
מֹוִׁש ִִעים ְְּב ַַהר
ִ ַַּבּגֹוִיִ ם" (תהלים כב ,כט)ְ"ְ ,ו ָָעלּו דארף מען פארשטיין :וואס איז די שייכות
ִִצּיֹון ִלִ ְְׁשֹּפֹט ֶֶאת ַַהר ֵֵע ָָׂשו ְְו ָָהְיְ ָָתה ַלַ ה' ַַה ְְּמלּוָכָ ה" צווישן די צוויי ענינים?! טאמער מען רופט
(עובדיה א ,כא)ְ"ְ ,ו ָָהָיָ ה ה' ְלְ ֶֶמֶלֶ ְך ַַעל ָּכָ ל ָָה ָָא ֶֶרץ אויס אז דער אויבערשטער איז שוין יעצט דער
ּוְׁשמֹו ֶֶא ָָחד" (זכריה יד, ַַּבּיֹום ַַההּוא ִיִ ְְהֶיֶ ה ה' ֶֶא ָָחד ְ 'מלך על כל הארץ' ,טא ,וואס דארף מען אזויפיל
ט) .פרעגט דער קדושת לוי" :כי לה' המלוכה" מתפלל זיין אז זיין מלוכה זאל שוין נתגלה ווערן
מיינט דאך אז דער אויבערשטער איז שוין אויף דער גאנצער וועלט?! און בכלל דארף מען
'יעצט' קעניג ,און דערנאך זאגט מען "והיתה פארשטיין :וואס איז דער ענין פון אויסרופן
לה' המלוכה" -אז ווען משיח וועט קומען אז דער אויבערשטער איז דער מלך אויף דער
וועט ערשט דעמאלט זיין דעם אויבערשטנ'ס גאנצער וועלט?! דער אויבערשטער איז סייווי
מלוכה ,און ערשט דעמאלט וועט דער דער 'מלך העולם' ,ער אליינס פירט אלעס און
אויבערשטער זיין "למלך על כל הארץ" ,איז טוט אלעס ,טא ,וואס גיבן מיר צו ווען מיר רופן
דאך דאס א סתירה?! דאס אויס?!
מקור חיים
והנה אנו אומרים בתפלתינו בסוף שירה כי לה' המלוכה ומושל בגוים ועלו מושיעים בהר
ציון והיתה לה' המלוכה וגו' (עובדיה א ,כא) .והענין הוא ,כי צריכין להבין מה חילוק יש בין מלוכה
ובין ממשלה מה שהכתוב כופל לשונות כאן .אמנם הענין הוא כך ,כי בחינת מלך הוא בדעת ורצון
העם שכולם מסכימים על המלוכה בלב שלם ובנפש חפיצה .אכן בחינת מושל הוא מחמת שיש לו עוז
וממשלה למלוך להיות מולך מעצמו אפילו שלא ברצון עבדיו .וזהו פירוש הפסוק כי לה' המלוכה,
רצה לומר להבורא המלוכה ודאי שייך רק שאין אומה ולשון מכיר בזה ואין להם תבונה להסכים בזה
רק עתה בזמן הזה אנחנו עמו ישראל ממליכים ומכתירים כבודו יתברך שמו שימלוך עלינו בבחינת
מלכות .וזהו לה' המלוכה ,מדעת ישראל כנאמר בים ומלכותו ברצון קבלו עליהם כו' ,אבל ומושל
בגוים ,באומות הוא מושל בחזקה אפילו שלא ברצונם ,רק לעתיד כשיעלו מושיעים בהר ציון לשפוט
את הר עשו והיתה לה' המלוכה והיה ה' למלך על כל הארץ ,אפילו האומות ידעו ויכירו שהוא לבדו
מלך עולם ונהרו אליו כל הגוים ויתנו לו כתר מלוכה:
קדושת לוי ,פרשת בשלח
ובחרת בחיים בי
סטרא אחרא שטעלט אהער! אבער דער אמת זאגט דער קדושת לוי א גרויסן יסוד :עס איז
איז אז דער אויבערשטער איז דער איינציגער פארהאן א גרויסער חילוק צווישן 'מלוכה' און
מלך ,און אן אים גייט גארנישט! דערפאר זאגט 'ממשלה'' .מלוכה' מיינט ,אז דאס פאלק נעמט
דער פסוק" :כי לה' המלוכה" -אידישע קינדער אויף א קעניג אויפן לאנד -פון זייער אייגענעם
זענען מקבל די מלוכה פונעם אויבערשטן שוין ווילן! קיינער האט זיי נישט געצוואונגען ,נאר
יעצט אינעם 'הוה' ,אפילו יעצט אין גלות. דאס פאלק איז מכיר אז עס וועט זיין א טובה
פארן כלל און פארן פרט אז דער מענטש זאל
זאגט אבער דער אנדערער פסוק" :ועלו זיין אונזער קעניג ,און דערפאר מען נעמט
מושיעים בהר ציון לשפוט את הר עשו" -ווען אים אויף פאר א מלך און מען איז זיך משעבד
משיח וועט קומען און מען וועט אויסרייסן פאר אים .אבער 'ממשלה' מיינט ,אז עס איז
דעם גאנצן 'רע' פון דער וועלט ,דער גאנצער געצוואונגען! אז עס קומט איינער און מיט
אויג פארבלענדעניש וועט בטל ווערן ,דעמאלט געוואלד באהערשט ער דאס לאנד און יעדער
וועט זיין" :והיתה לה' המלוכה" ,און "והיה ה' מוז זיך אונטערטעניגן אונטער אים ,מען האט
למלך על כל הארץ" -דער אויבערשטער וועט נישט קיין ברירה! אזא איינער הייסט א 'מושל'
זיין 'מלך' איבער די גאנצע וועלט -אפילו אויף -נישט א 'מלך'.
די גוים ,ווייל דעמאלט וועלן אלע מכיר זיין אז
דער אויבערשטער איז דער מלך און יעדער היינטיגע צייטן אין גלות איז א זמן פון
וועט מקבל זיין זיין מלוכה. הסתר פנים .די גוים זענען נישט מכיר אז דער
אויבערשטער איז דער מלך און זיי לעבן נישט
אונזער ממליך זיין -איז מקרב די מיט קיין 'עול מלכות שמים' .דערפאר איז
גרויסע מלכות שמים בביאת משיח דער אויבערשטער ביי זיי א בחינה פון 'מושל',
ווייל למעשה איז דאך דאס דער אמת ,אז דער
וויבאלד ראש השנה איז דער זמן פון אויבערשטער איז דער איינציגער מנהיג און
'שתמליכוני עליכם' ,קומט מיט דעם צוזאמען מושל אויף דער גאנצער וועלט ,אלעס ווערט
אויך א תפלה וואס מען בעט ביים אויבערשטן: געפירט בלויז דורכן באשעפער .און כאטש זיי
"מלוך על כל העולם כולו בכבודך" .ווייל ווען זענען עס טאקע נישט מכיר ,איז עס אבער א
מענטש איז זיך מתבונן ,אז דער אויבערשטער בחינה פון 'ומושל בגוים'.
איז דער 'מלך על כל הארץ' -אלעס איז נאר
פונעם באשעפער און אן דעם באשעפער קען ווידער אבער ,אידישע קינדער זענען מכיר -
מען גארנישט ,הייבט אן צו ווערן שווער און זייער אפילו היינט אינעם גרויסן הסתר פנים -אז דער
ווייטאגליך :ווי קען זיין אז עס טוט זיך אזא הפקר אויבערשטער איז דער מלך! זיי גלייבן און ווייסן
וועלט?! עס איז דאך דא א מלך אויף דער וועלט, אז אלעס קומט פונעם באשעפער און אלעס
טא ,ווי קען מען זיך ארומדרייען אויף דער וועלט ווערט געפירט נאר דורך אים! און כאטש עס
און טון זאכן קעגן דעם רצון פונעם באשעפער?! איז זייער באהאלטן און מען זעט עס נישט,
א מענטש קען דאך נישט געבן קיין איין אטעם פארקערט ,פאר די אויגן דוכט זיך אז מען
-אן דעם וואס דער אויבערשטער גיבט אים קען חלילה טון קעגן דעם רצון ה' און מען
דעם כח ,טא ,ווי האט ער די חוצפה צו מורד זיין איז מצליח ,כאילו 'טבע' האט עפעס א מקום,
אין אים?! דעריבער שרייען אידישע קינדער דאך ווייסן אידישע קינדער אז דאס איז נאר
אויס" :מלוך על כל העולם כולו בכבודך" ,ווילאנג פַארבלענדעניש וואס די א דמיון און ַַאן אויגן ַ
גי ראש השנה תשפ"ז
מקור חיים
מכל וכל ,ואם כן לפי זה קלקולו זה תקונו אף כבר כתבו הספרים הקדושים קושיא גדולה
אם עבר עבירה במזיד ,מכל מקום הוי בשוגג וחזקה על עוברי עבירה ,והוא תמיה קיימת
לפי שהיה שכוח שהשי"ת רואה והשגיח עליו דלית לה פריקו ולית נגר ובר נגר דיפרקינה,
בעת ההוא ,אבל אם היה זכור בזה ודאי לא היה והוא אם אתה עושה עבירה ,קשה ממה נפשך
עושה ,אם כן מצד זה הוי שוגג ומוטעה ושכוח איך תחשוב ,אם אתה מאמין באמת שהאל
מהעיקר .וכל זה אם בעת שמזכירין אותו בזה, יתברך רואה אותך ,איך אתה עזות פנים גדול
הוא מתחרט בחרטה גדולה מאד וחושב בלבו כל כך שאתה יודע שמלך מלכי המלכים הקב"ה
איך הייתי שוטה כזה ולא שמתי על לבי דבר רואה אותך והוא עומד אצלך ואתה עושה כך,
מושכל קטן כזה ,ומשים בלבו יתד תקוע במקום
הלא אם היה כאן איזה אדם ,ומכל שכן אדם
נאמן הדברים האלה שלא יסורו מלבו כל ימי
חשוב ודאי לא עשית זאת בפניו בשום אופן,
חייו ,ולא ישכח עוד בהם ולא ישוב עוד לשטות
ואיך תעשה זאת לפני מלך גדול ונורא אשר כל
גדול כזה לחטוא כבראשונה ,אם כן הוי נראה
דיירא ארעא כלא חשובין קמיה ,ואיך אימתך לא
בגלוי כי כל מה שעשה עד הנה היה רק שגגה
תבעתך .ואם תחשוב שאינו רואה ,זה קשה מן
וטעות ושכחה .מה שאין כן אם גם עתה יעשה
הראשון שאתה כופר בעיקר האמונה ,ומי הוא
כאשר עשה עד הנה ,אם כן מכל אותן שעשה
עד הנה והיה נחשבין כשגגות וטעותים ,מחמת זה אשר בשם ישראל יכונה שלא ימסור נפשו
שהיה שכוח ממנו הקושיא של הממה נפשך, למיתות קשות כדי שלא יכפור בעיקר ...והנה
ועתה עושה אותם לזדונות ,שהרי עכשיו הוא אין ישוב לזה הקושיא ,רק מה שאמרו חז"ל
יודע מזאת הקושיא ,ואף על פי כן חשב שכאשר (סוטה ג ).אין אדם עובר עבירה אלא אם כן נכנס
יבא לידו יעשה ,אם כן אגלאי מילתא למפרע בו רוח שטות ,ובודאי כונת רז"ל הוא משום זו
דאף אם לא היה נשכח ממנו היה עושה ,דהוא הקושיא ,דבלא רוח שטות אי אפשר לשום בר
רק חפצו ורצונו למלאות תאותו יהיה מה ,אם כן דעת לעבור עבירה משום זו הקושיא ,רק שנכנס
נחשבין הכל לזדונות. בו רוח שטות ועל שוטה אין קושיא ,ובאמת
בשעת עבירה שוכח מכל זה ,ואין נותן על לבו
ישמח משה ,פרשת נצבים כלל שהשי"ת רואה ,ואינו כופר רק ששוכח
פונקט ווי דער כח פון מלוכה ברענגט אריין וועט זיין נאך אזא השפלה פון כבוד שמים?!
ביי אונז א בענקעניש צו דער גאולה השלימה, ווילאנג וועט נאך זיין אזא הסתר פנים?! האב שוין
אזוי אויך למעלה -כביכול -ברענגט עס אריין מַאך אז 'וידע כל פעול כי אתה פעלתו
רחמנות און ַ
א תשוקה צו מקרב זיין די גאולה; ווי די ספרים ויבין כל יצור כי אתה יצרתו' -יעדע באשעפעניש
הקדושים טייטשן ,אז דער 'והיתה לה' המלוכה' זאל זען אז דו האסט אים באשאפן! יעדער
נעמט זיך פונעם 'כי לה' המלוכה' ,אז דורכדעם מענטש זאל פארשטיין אז עס איז דא א בעל הבית
וואס אידישע קינדער ווייסן און לעבן מיט און א מנהיג אויף דער וועלט! די אלע תפילות
דעם אז דער אויבערשטער איז אונזער קעניג - זענען א תוצאה פונעם עול מלכות שמים וואס
אפילו יעצט אין זמני ההסתר ווען מען זעט עס אידישע קינדער נעמען אריין אין זיך יעדעס
נישט -און זיי זענען מקבל אויף זיך דעם 'עול יאר ראש השנה.
ובחרת בחיים די
געקענט טון אן עבירה?! פונקט ווי למשל אויף מלכות שמים' ,אין דעם זכות וועט מען זוכה זיין
דער וועלט ,ווען עס זאל שטיין א פאליציי מאן אז עס זאל שוין נתגלה ווערן די מלוכה פונעם
און קוקן אויף אים ,און דער מענטש ווייסט אז אויבערשטן אין דער וועלט און עס זאל שוין זיין
אויב ער טוט עפעס נישט געזעצליך -וועט בקרוב 'גלה כבוד מלכותך עלינו'.
ער אים מעניש זיין אויפן פלאץ ,נו ,וואלט ער
געהאט בכלל א נסיון צו טון נישט לעגאל?! ג.
ווידער צו זאגן חלילה אז דער בעל עבירה הלה' תגמלו זאת עם נבל:
גלייבט בכלל נישט ,דאס קען נישט זיין! ווייל
דער מציאות איז דאך אז אפילו גאר א שוואכער
איד איז גרייט זיך מוסר נפש צו זיין ווי איידער ראש השנה שטעלט זיך
כופר צו זיין! טאמער מען זאל אים הייסן כופר
ארויס א לימוד זכות,
אז אלע חטאים קומען
צו זיין חלילה אינעם באשעפער -וועט ער זיך
ענדערש לאזן הרג'ענען! איז דאך דער מציאות
בלויז פון א רוח שטות
אז ער גלייבט יא ,נו ,וואס טוט זיך דא?!
ווען א מענטש ווערט נכשל
ענטפערט דער ישמח משה' :קלקולו זהו מיט א עבירה נעמט דער יצר
תיקונו' -טאקע אט די גרויסע קשיא און סתירה הרע אים אוועק דעם שכל
צווישן זיינע מעשים ביז זיין אמונה -אט דאס
איז טאקע דער לימוד זכות! ווייל פון דעם איז די הייליגע חכמים האבן מתקן געווען אז
מוכרח צו זאגן ,ווי חכמינו ז"ל זאגן (סוטה ג' :).אין ראש השנה ביי מוסף זאל מען זאגן 'מלכיות',
אדם חוטא אלא אם כן נכנס בו רוח שטות' - 'זכרונות' און 'שופרות' ,און יעדעס מאל בלאזט
בשעת'ן עבירה -איז דער מענטש א שוטה ,און מען שופר אינצווישן .די גמרא (ראש השנה טז).
אויף א שוטה פרעגט מען נישט קיין קושיות! איז מסביר פארוואס זאגט מען 'זכרונות'?! "כדי
דער יצר הרע נעמט אים אוועק דעם שכל און שיעלה זכרוניכם לפני לטובה" -אז יעדער
ער ווערט ווי א בהמה רחמנא לצלן! ווייל ווען איינער זאל געדענקט ווערן ביים אויבערשטן
ער וואלט גענוצט דעם שכל -וואלט ער טאקע לטובה אינעם יום הדין פון ראש השנה .און די
נישט געטון די עבירה! קומט אויס ,אז די 'קושיא גמרא זאגט" :ובמה בשופר" -דורכן שופר ווערן
גדולה על עוברי עבירה' ,דאס איז טאקע דער מיר געדענקט צום גוטן .דארף מען פארשטיין:
לימוד זכות אויף זיי. וואס איז דער קשר פון די דריי זאכן' ,מלכיות',
'זכרון טוב ביים אויבערשטן' ,און 'שופר'?!
פירט אויס דער ישמח משה :ווען קומט
ארויס דער לימוד זכות אויף א שטארקן אופן?! נאר מען קען דאס פארשטיין לויט ווי דער
ווען עס קומט ראש השנה און אידן שטעלן זיך ישמח משה (פרשת נצבים) פרעגט א 'קושיא
אוועק פארן באשעפער ,און זענען מקבל 'עול גדולה על עוברי עבירה' -א גרויסע קשיא אויף
מלכות שמים' און רופן אויס" :מיר ווייסן אז דו דער וואס טוט אן עבירה :ממה נפשך ,גלייבט ער
ביסט דער מלך! אלעס איז פון דיר! מיר געבן זיך אין די י"ג עיקרים ,אז עס איז דא א באשעפער
איבער פאר דיר און דו ביסט אונזער מלך! 'אנו אויף דער וועלט וועלכער זעט וואס ער טוט
עבדיך ואתה מלכינו'!" .ווען א איד ברענגט דאס און אויף אלעם איז דא א דין וחשבון און שכר
ארויס ,ווערט דאך גלייך שווער :נו אויב אזוי, ועונש ,נו ,איז דען א הוה אמינא אז ער וואלט
וט ראש השנה תשפ"ז
ווייסט און מען גלייבט אינעם 'מלך על כל הארץ' וויאזוי האסטו געקענט זינדיגן דורכאויס דאס
און מען איז גרייט זיך מוסר נפש צו זיין פאר יאר?! מוז דאך זיין אז עס איז געווען א בלויזער
אים ,ממילא איז דאס דער שטארקסטער 'לימוד 'רוח שטות' און גארנישט מער דערפון.
זכות' אויבן ,אז עס זאל זיין 'יעלה זכרוניכם לפני
לטובה'. קבלת עול מלכות שמים אין ראש
השנה -דער גרעסטער לימוד זכות
ד.
לשארית נחלתו: קומט אויס ,אז דער 'שתמליכוני עליכם',
דער 'קבלת עול מלכות שמים' וואס אידן זענען
דו האסט נאכאלס א כח זיך מקבל ראש השנה ,דאס ברענגט עס זאל זיין
דקדושה זיך צו מחדש 'יעלה זכרוניכם לפני לטובה' -אז דאס וואס מיר
זיין און אנהייבן בויען רופן אויס אז מיר זענען עבדי ה' -דאס איז דער
א ניי יאר צום גוטן גרעסטער לימוד זכות פאר אונז! דאס ברענגט
אונזער זכרון צום גוטן ,אז אלע עבירות האבן
מיר נישט געטון מיט קיין שכל ,נאר עס איז
אפילו א מענטש האט נישט קיין שום געווען א רוח שטות.
זכות קען ער אנהויבן פון דאסניי
אויף דעם קומט די דריטע זאך" :ובמה
ווען א מענטש שטייט ראש השנה ביים בשופר" .דער שופר קומט דאך דערמאנען
דאווענען ,מען זאגט 'לקל עורך דין'' ,ונתנה 'עקידת יצחק' .וואס דאס מיינט נישט בלויז
תוקף' וכדומה ,און דער מענטש ציטערט די עקידה וואס איז דעמאלט געווען ,נאר דאס
פונעם יום הדין ,טראכטנדיג מיט וואספארא מיינט אויך דעם כח פון מסירות נפש וואס איז
פנים ער קומט צום יום הדין ,ער האט נישט באגראבן אין יעדן איד עד סוף כל הדורות -
קיין מעשים טובים מיט וואס ארויסצוגיין זכאי וואס דער כח נעמט זיך פון עקידת יצחק ,ווייל
בדין ,דארף ער וויסן :ראש השנה איז א זמן פון יעדער איד איז געווען א חלק פון אברהם אבינו
התחדשות! אפילו אויב דו האסט גארנישט פון בשעת'ן עקידה ,און בשעת ווען אברהם אבינו
פריער ,קענסטו אנהייבן פון יעצט! דו קענסט האט געמאכט די עקידה האט ער אריינגעגעבן
זיך מחדש זיין פונדאסניי! אז ער זיך נעמט זיך א כח פון מסירות נפש פאר אלע זיינע קינדער
אונטער אויפן קומענדיגן יאר צו לערנען און און אייניקלעך עד סוף כל הדורות ,אז יעדער
דאווענען און זיך פירן ווי עס דארף צו זיין, איד איז זיך גרייט מוסר נפש צו זיין פארן
דורכדעם וועט ער ארויסגיין זכאי בדין! באשעפער! נו אויב אזוי ,זעט מען דאך אז ער
האט יא אמונה ,נו ווי קען זיין אז ער זינדיגט?!
מיט דעם טייטשט דער ייטב פנים (אבני זכרון מוז דאך נאר זיין אז דאס איז א רוח שטות!
לראש השנה אות ב) וואס מען זאגט ראש השנה קומט אויס ,אז דער מסירת נפש פונעם שופר,
ְּתִּחַּלּת ַַמ ֲֲעֶׂשׂ יָך ִזִ ָּכּ רֹון
ביים דאווענעןֶ" :זֶ ה ַַהּיֹום ִ דאס ברענגט אז עס זאל זיין 'זכרוניכם לטובה'.
ְלְיֹום ִִראׁשֹון" .געווענליך מוז א מענטש האבן און כאטש א איד האט דאך שטענדיג די אמונה
עפעס כוחות פון פריער מיט וואס צו קומען, און מסירת נפש -נישט בלויז ראש השנה ,אבער
אבער ראש השנה איז דער טאג פון 'בריאת ראש השנה איז מען זיך מחדש און מען ברענגט
העולם' ,וואס דארטן איז נאכנישט געווען מען דאס אריין אין זיך מיט א שטארקייט ,מען
ובחרת בחיים זט
ַׁמִיִם
ֹלִקים ֵֵאת ַַהָּׁש� ַ
ָּבָּרא ֱֱא ִ
"ְּבֵּראִׁשׁ ית ָ
אויפן פסוק ֵ קיין שום 'אתערותא דלתתא' פון פריער! עס
ְְו ֵֵאת ָָה ָָא ֶֶרץ" (בראשית א ,א) ,אז איינע פון די איז דאך נאך קיינער נישט געווען .נאר דער
צירופים אויפן ווארט 'בראשית' איז 'בשארית' אויבערשטער האט געקוקט בלויז אויפן
-מיט דעם וואס עס איז איבערגעבליבן .דאס 'עתיד' ,אז עס וועט זיין א כלל ישראל און
הייסט ,אז ביי בריאת העולם איז געווען א צדיקים ,וואס זיי וועלן טון מעשים טובים אן
בחינה ,אז דער אויבערשטער האט זיך כביכול מאכן ַַאן 'אתערותא דלתתא' ,און מיט דעם כח
כאילו מצמצם געווען און געלאזט א 'חלל פנוי' איז באשאפן געווארן די גאנצע וועלט אין דעם
-א ליידיגער פלאץ וואס דארט זאל קענען זיין טאג .ממילא ,קען יעדער מענטש ארויסנעמען
א בריאה .אבער א רשימה דקדושה איז געבליבן; פאר זיך די זעלבע זאך ,אז ראש השנה קען ער
ווי רש"י זאגט אין פרשת ויצא" :יציאת צדיק מן זוכה זיין אפילו אויב ער האט נישט קיין שום זכות
המקום עושה רושם" -אפילו נאכדעם וואס פונעם 'עבר' ,נאר בלויז פון א 'קבלה על העתיד'
דער צדיק גייט אוועק פונעם פלאץ ,בלייבט -קען ער זוכה זיין בדין ראש השנה! דאס מיינט
אבער א 'רשימה דקדושה' ,און פון דעם רושם, דער נוסח" :זה היום תחילת מעשיך" -היינטיגן
פון דעם 'בשארית' ,די איבערבלייבעניש פונעם טאג קענסטו אנהייבן דינען דעם אויבערשטן
אור" ,ברא אלקים את השמים ואת הארץ" ,פון מיט גוטע מעשים לשם שמים ,ווייל "זכרון ליום
דעם איז געווען בריאת שמים וארץ. ראשון" -פונקט ווי ביים יום ראשון פון בריאת
העולם איז דאך נאר געווען על שם העתיד ,די
איז דער קדושת יום טוב מסביר וואס עס איז זעלבע זאך קענסטו זיך נעמען אין דער האנט,
נוגע ארויסצונעמען פון דעם ענין כלפי עבודת אפילו דו האסט נישט קיין שום זכותים פון
ה' ,אז דאס קומט אונז לערנען א געוואלדיגן פריער!
יסוד פאר א איד .יעדער איד איז ביסודו א
געוואלדיגע הייליגע זאך! א איד האט א הייליגע אפילו מען איז חרוב ונחרב -איז
נשמה וואס זי איז חצובה מתחת כסא הכבוד! נאכאלס פארהאן האפענונג
א איד איז מקושר מיט א שטארקן קשר צו די
אבות הקדושים! יעדער איד איז געווען ביים ענליך דערצו -נאר מיט א טריט ווייטער
מעמד הר סיני! און אזוי ווייטער ,אן א שיעור -שטייט אין קדושת יום טוב (ראש השנה אות
כוחות הקדושה ,וואס מען קען בכל נישט משיג ח) ,אז אפילו טאמער א איד זעט זיך אינגאנצן
זיין דעם גרויסקייט און הייליגקייט פון א נפש חרוב ,אבער ראש השנה האט ער א כח זיך צו
ישראלי. מחדש זיין פונדאסניי! ווייל עס שטייט אין
מדרש (ב"ר פ"ג ס"ז) אז בעפאר בריאת העולם
אפילו א מענטש האט איז געווען א בחינה פון 'בנה עולמות והחריבן'
געזינדיגט -בלייבט איבער -דער אויבערשטער האט געבויעט עולמות
אין אים א רושם דקדושה און דערנאך עס חרוב געמאכט ,שפעטער האט
דער אויבערשטער אויפגעבויעט דעם איצטיגן
אבער טאמער א איד איז חלילה חוטא און עולם ,און געזאגט' :דין אהניין לי דין לא אהניין
ער איז פוגם ,ווערט א בחינה פון 'הסתלקות כח לי' -פון די פריערדיגע עולמות בין איך נישט
הקדושה' -עס ווערט נסתלק די געוואלדיגע געווען צופרידן ,און פון דעם עולם בין איך
כוחות הקדושה וואס ער האט ,און עס ווערט צופרידן .אזוי אויך שטייט אין ספרי קבלה (עי'
'פנוי' -ליידיג פון אור ,עס ווערט א בחינה פון נחל קדומים ,בראשית אות ד) און אין זוהר הקדוש
זי ראש השנה תשפ"ז
וואס בלייבט! וואס פון דעם קען ער זיך צוריק 'חורבן העולמות' -די אלע עולמות וואס ער
אויפבויען פונדאסניי. האט געבויעט דורך זיין נשמה ,ווערן חרוב .און
א מענטש קען ווערן זייער צובראכן צו זען ווי
אויבערשטער דער האט דאס עס ווערן נסתלק זיינע כוחות הקדושה ,ער
אוועקגעשטעלט ביים יסוד פון בריאת העולם, שפירט נישט מער די כוחות הקדושה וואס ער
'בנה עולמות והחריבן' ,צו ווייזן אז עס קען זיין פלעגט אמאל שפירן ,און ער ווייסט נישט וואס
אז די וועלט איז אינגאנצן חרוב ,און דאך בלייבט עס וועט זיין מיט אים ווייטער.
איבער א רשימה דקדושה ,א קליין שארית ,און
פון דעם קען זיך אויפבויען א וועלט פונדאסניי.
קומט אבער ראש השנה -דער טאג פון
און די זעלבע זאך ביים מענטש -וואס ער בריאת העולם -און איז מחזק דעם איד ,אז
איז אן 'עולם קטן' ,א איד איז א גאנצע וועלט, דו זאלסט וויסן :א כח הקדושה בלייבט אויף
און דורך מעשים רעים קען ער חלילה חרוב אייביג! אפילו ווען עס ווערט נסתלק -בלייבט
מאכן זיין וועלט ,אז עס זאל זיין ממש א בחינה אבער א 'שארית' ,א רשימה אויף אייביג! עס איז
פון א חורבן .אבער אפילו ווען ער איז חרוב ,איז נישטא אזא זאך אז עס זאל נישט איבערבלייבן
נאכאלץ דא א 'שארית' וואס פון דעם קען זיין קיין שום כח וואס מען זאל קענען צוריק
א בנין עולם פונדאסניי! עס איז נישטא אזא זאך אויפלעבן! אין יעדן מצב וואס א איד געפונט
אז א איד ווערט חרוב און בלייבט שוין חרוב אויף זיך ,איז אייביג דא ביי אים א 'שארית' ,א רשימה
אייביג! ער קען זיך אייביג צוריק אויפבויען! דקדושה ,וואס פון דעם קען מען זיך אויפבויען
פונדאסניי! און כאטש דער מענטש שפירט
דער שופר דערמאנט פון נישט גארנישט ,איז עס אבער דא בתוך תוכיותו!
בריאת העולם -מען קען בפנימיות לבבו איז דא א 'כח הקדושה' ,וואס
זיך אויפהייבן פונדאסניי דארט איז נישט נוגע קיין שום פגם! און אפילו
אויב דער מענטש האט חוטא געווען חלילה
עס זענען פארהאן צען טעמים פון רבי מיט אסאך חטאים און עוונות -וועלכע
סעדיה גאון אויף תקיעת שופר .איינע פון די פארפלעקן די נשמה און טרייבן ארויס דעם 'כח
טעמים איז אז עס קומט דערמאנען 'בריאת הקדושה' ,איז אבער אייביג דא א כח הקדושה
מקור חיים
ובזה יש לפרש מאמרינו בתפלה (מוסף לר"ה) זה היום תחלת מעשיך זכרון ליום ראשון .ועמדו
תוספות ר"ה (כז ).למאי דקיימא לן (שם יב ).בניסן נברא העולם ,איך יתכן לומר כך .ולדרכינו הכי
קאמר ,זה היום תחלת של מעשיך דייקא ,כלומר שמהיום אנו מתחילים לעשות המעשים טובים
שהם שלך ,דהיינו לנחת רוח לך לא המעשים הנגלים של עצמינו ,ושמא תאמר מה בצע בהעתיד לזכות
במשפט בשבילו ,על זה אמר זכרון ליום ראשון שנברא העולם על שם העתיד ,שיכירו וידעו גדולתו
יתעלה ,כמו כן וצדקנו במשפט על שם העתיד להטיב מעשינו ,והבן:
ייטב פנים ,מאמר אבני זכרון אות ב'
ובחרת בחיים חי
'קוקט' אויף אונזערע תקיעות?! לכאורה העולם'; פונקט ווי עס איז דער סדר ביי די
פאסט זיך נאר דער לשון פון 'מאזין' -דער מלכים אז אינעם טאג וואס מען באנייט דעם
אויבערשטער 'הערט' אויס די תקיעות .וואס מלכות בלאזט מען שופר ,די זעלבע זאך ,אינעם
מיינט 'מביט' -ער קוקט די תקיעות?! טאג פון 'בריאת העולם' ,דארף מען בלאזן
שופר .ווידער אין רמב"ם (הלכות תשובה פ"ג ה"ד)
נאר מען קען צושטעלן א משל וואס דער שטייט אן אנדערן טעם ,אז דער שופר קומט
דובנער מגיד זאגט אויפן פסוק (תהלים כב ,כה): מעורר זיין צו תשובה" :עורו ישנים משינתכם,
"ִּכּ י ֹלא ָָבָזָ ה ְְוֹלא ִׁשׁ ַּּקץ ֱֱענּות ָָעִנִיְְ ,וֹלא ִִה ְְסִּתּ יר ָּפָּנָיו ונרדמים הקיצו מתרדמתכם ,וחפשו במעשיכם,
ִִמֶּמּ ּנּו" -דער אויבערשטער פארשעמט נישט די וזכרו בוראכם ,וחזרו בתשובה".
תפלה פונעם ארימאן .זאגט דער דובנער מגיד א
משל :עס איז אמאל געווען דער געבורטסטאג זאגט דער קדושת יום טוב :די ביידע טעמים
פונעם קעניג ,און יעדער איינער פון די גאנצע גייען צוזאמען .בעצם קומט דער שופר מעורר
מדינה האט געברענגט מתנות פארן מלך .און צו זיין צו תשובה ,אבער ווען א מענטש וויל
דער באדינער האט איבערגענומען פון יעדן אנהייבן תשובה צו טון ,און ער זעט אז עס טויג
איינעם זיין מתנה ,און עס איבערגעגעבן פארן נישט מיט אים ,קען ער דאך ווערן זייער צובראכן
מלך .איז אנגעקומען דארט איינער ,א גרויסער און מיואש חלילה ,דערפאר קומט דער שופר און
ארימאן ,א שלעפער און אן אפגעריסענער ,און דערמאנט אים פון 'בריאת העולם' ,אז ער זאל וויסן
ער האט אויך געברענגט א מתנה פארן מלך. אז ער קען זיך אויפהייבן פונדאסניי! ווי בריאת
האט ער געבעטן פונעם באדינער ,אז ער וויל העולם איז געקומען נאכן חרוב מאכן אזויפיל
אליינס איבערגעבן די מתנה פארן מלך ,און נישט עולמות ,ווייל עס בלייבט שטענדיג א 'רושם
דורך א שליח .האט אים דער באדינער געפרעגט: דקדושה' און מען קען אייביג תשובה טון.
פארוואס עפעס?! מה-דאך אלע רייכע עשירים
וועלכע האבן געברענגט רייכע מתנות ,האבן עס ה.
נישט געקענט איבערגעבן אליינס פארן קעניג, לשארית נחלתו:
איז פארוואס טראכסטו אז פונקט דו -מיט
דיין ארימע מתנה -זאלסטו האבן די זכיה עס ווי חשוב און טייער
איבערצוגעבן אליינס פארן קעניג?! איז אונזער פשוט'ער
עבודה -וועלכע קומט
האט דער ארימאן געענטפערט :ניין ,דא איז פון אזא שווערן גלות
עפעס אנדערש ווי אלע אנדערע .ווייל די מתנה
וואס איך האב געברענגט פארן קעניג איז בעצם
אזא שוואכע מתנה ,אז עס נישט קיין כבוד ווען דער מלך זעט וויאזוי מען זעט
פארן מלך צו געבן אזא מתנה ,און דער מלך קען אויס קוקט ער אנדערש אן די מתנה
נאך האבן א טענה און בזיון חלילה .נאר וואס
דען?! טאמער דער מלך וועט מיר זען וויאזוי איך ווען מען ענדיגט 'מלכיות'' ,זכרונות' און
קוק אויס ,וואספארא ארימאן איך בין ,דעמאלט ֶיֱֶע ַַרב
ְׂשָׂפ ֵֵתינּו ֱ
"ֲא ֶֶרֶׁשׁ ת ָ 'שופרות' ,זאגט מעןֲ :
וועט ער אנדערש אנקוקן מיין מתנה! ווייל ער ּוַמ ְְקִׁשׁ יב
ּוַמ ֲֲאִזִ ין ַַמִּבּ יט ַ
ְלְָפֶנֶ יָך ֵֵקל ָָרם ְְוִנִ ָּׂׂש�אֵֵ ,מ ִִבין ַ
ָ
וועט פארשטיין ,אז פאר אזא אפגעריסענער יָע ֵֵתנּו" .דארף מען פארשטיין :וואס ְּתִּק ָ
ְלְקֹול ִ
ארימאן ווי מיר -איז אפילו אזא מתנה אויך א איז דער לשון 'מביט' -דער אויבערשטער
טי ראש השנה תשפ"ז
אויבערשטער באהאלט זיך נישט פון אים ,נאר חידוש! עס איז נישט קיין פשוט'ע זאך אז איך
דער אויבערשטער זעט פונקטליך וויאזוי ער האב זיך אנגעשטרענגט און אנגעקומען מיט אזא
קוקט אויס ,און לויט זיין מצב איז אזא תפלה מתנה! ממילא ,וועט עס באקומען א חשיבות.
אויך א גרויסער חידוש! און עס איז א נחת רוח אבער טאמער גיב איך עס דורך א שליח און
פארן אויבערשטן. דער קעניג זעט מיר נישט ,איז די גאנצע מתנה
גארנישט ווערד ,פארקערט ,עס איז גאר א בזיון
דאס בעטן מיר ביים אויבערשטן :מיר ווייסן פארן קעניג.
טאקע וואספארא פנים אונזערע תקיעות האבן
נעבעך ,עס איז ממש א בזיון פארן מלך .אבער
קוק אונז אן וועסטו מחשיב
מען בעט זיך" :מביט" -קודם זאלסטו קוקן וויאזוי זיין אונזערע תקיעות
מיר קוקן אויס אינעם שווערן גלות ,וואספארא
ארימעלייט ברוחניות מיר זענען ,און נאכדעם האט דער דובנער מגיד געזאגט פשט:
"ומקשיב" -זאלסטו צוהערן צו אונזערע תקיעות "כי לא בזה ולא שקץ ענות עני" -דער
און תפילות ,ווייל אויף דעם אופן וועסטו עס אויבערשטער איז נישט מבזה די תפלה וואס
אננעמען לרחמים ולרצון ,אז אפילו אזעלכע אן עני -אן ארימאן ברוחניות -שטעלט צו,
נידריגע מענטשן שטעלן נאך צו תקיעות און פארוואס?! ווייל "ולא הסתיר פניו ממנו" -דער
תפילות! עס איז נישט קיין פשוט'ע זאך!
בלשון קצרה...
א .מען דארף אריינלייגן כוחות אין די אכט און פערציג שעה פון ראש השנה ,צו ממליך זיין
דעם אויבערשטן אויף אלעס וואס מען טוט .ווייל דאס איז דער קאפ פונעם יאר וועלכע גיבט
חיות פארן גאנצן יאר -לויט וויאזוי מען פירט זיך אויף אין דעם טאג.
ב .די עבודה פון דעם טאג איז :אויסרופן אז דער אויבערשטער איז דער קעניג פון דער
וועלט ,און מקבל זיין אויף זיך דעם 'עול המלכות' .דאס ברענגט די תפלה מעומק הלב אויף
די גילוי פונעם מלכות שמים לעתיד.
ג .ראש השנה ברענגט מען ארויס אונזער געוואלדיגע אמונה -ביז מסירת נפש ,און עס
ווערט ממש א פלא וויאזוי דער מענטש האט געקענט זינדיגן .און דער איינציגער תירוץ איז
דער לימוד זכות :ער איז נישט געווען ביים דעת!
ד .ראש השנה קען א מענטש אנהייבן פונדאסניי ,כאטש ער האט נישט קיין שום זכותים.
און אפילו טאמער ער איז פול מיט עבירות און חורבנות ,איז אבער געבליבן אין טיפעניש
פונעם הארץ א רושם פון קדושה וואס דאס איז שטארקער פון אלעם ,און פון דעם קען ער
זיך אויפבויען אויף א נייע גוטע צוקונפט.
ה .נישט אונטערשאצן אונזער דאווענען ,ווייל לויט אונזער דור ,אונזערע נסיונות און
הסתר פנים -איז אזא דאווענען זייער חשוב אין הימל.
ובחרת בחיים כ
ליקוטי פנינים על
פרשת השבוע אורות חיים
אויבערשטער האט געגעבן ספעציעלע זמנים זמן המסוגל
ווען מען קען נתקרב ווערן צום אויבערשטן,
וואס אויב מען נוצט אויס די דערהויבענע
זמנים און מען טוט תשובה -ווערט מען צוריק דער ערבי נחל זאגט א שארף ווארט אין
נאנט צום אויבערשטן! אבער אויב מען נוצט די דרשות אויף שבת שובה אויף דעם פסוק
דאס נישט אויס ,מען מאכט זיך בכלל נישט ַמְַהָמ ְְָהנּו ִּכּ י ַעַ ָּּתה ַׁׁש ְְבנּו
ִהְִת ְ
(בראשית מ ,יג) 'ִּכּ י לּוֵלֵ א ְ
וואוסנדיג און מען גייט זיך ווייטער מיטן טאג- ַפֲַעָמִָיִ ם' .טייטשט ער' :כי לולא התמהמהנו' ֶזֶ ה ֲ
טעגליכן סדר היום ,און דאס -אז יעצט איז א -ווען עס קומט חודש אלול -לול"א איז
זמן מסוגל -געבט גארנישט קיין שאקל ,איז אותיות אלו"ל -און מען פארזוימט זיך ,מען
דאס א שטארקע טענה אויף אים! ווייל ער נוצט נישט ריכטיג אויס דעם חודש אלול,
ווייזט אז עס טוט אים אפילו נישט וויי דער דעמאלטס איז 'כי עתה שבנו זה פעמים' -
מצב אין וואס ער שטייט ,און דאס איז דער דארף מען תשובה טון צוויי מאל :איין מאל
עיקר טענה; די טענה איז מער אויף דעם וואס אויף דעם עצם חטא ,און איין מאל אויף דעם
מען האט נישט תשובה געטון -ווי אויף דעם וואס מען האט נישט אויסגענוצט דעם עת
עצם חטא. רצון וואס דער אויבערשטער האט געגעבן;
דאס אז דו האסט באקומען אזא געלעגנהייט
פשט דערפון איז ,אז די גרויסע זמנים און די און דו מאכסט זיך גארנישט וואוסנדיג -איז
עת רצון וואס דער אויבערשטער געבט ,איז נאך א הארבערע זאך ווי דעם חטא אליינס!
נישט א זאך וואס אויב מען וויל קען מען דאס
נוצן ,און איינער וואס האלט אז ער דארף נישט דער ישמח משה זאגט אין פרשת בהעלותך,
האבן די זמנים כדי צו קענען תשובה טון -מוז אז דער טענה אויף א מענטש איז נישט
נישט אויסנוצן דעם זמן; נאר די זמנים מוז מען פארוואס ער טוט עבירות ,נאר פארוואס ער
אויסנוצן! און טאמער נוצט מען דאס נישט טוט נישט תשובה .אויפן עצם 'חטא' שטייט
אויס -איז דאס א תביעה! ווי דער בני יששכר ַיֲַע ֶׂׂשה
ָאֶָרץ ֲֲאֶׁשׁ ר ֲ
דאך 'ִּכּ י ָאָָדָ ם ֵֵאין ַצַ ִּּדיק ָּּב ֶ
זאגט אין די מאמרים אויף חודש אלול (מאמר א ּטֹוב ְוְ ֹלא ֶיֶ ֱֱחָטָ א' (קהלת ז ,כ) ,א מענטש האט א
אות כ)' :אין לך אדם מישראל שלא יהיו מעוררים גרויסער יצר הרע וואס פרובירט מיט אלע
אותו בהרהורי תשובה בימים האלה ,והאדם זיינע כוחות צו מאכן דעם מענטש זינדיגן ,און
מחויב להתאמץ בדבר ,כשרואה שמעוררים עס קען אמאל זיין אז מען פאלט דורך מיט
אותו מן השמים יחזיק באותו התעוררות ולא אן עבירה .אבער דער אויבערשטער האט
יתרפה' -יעדער איד באקומט אן התעוררות געגעבן אן עצה וויאזוי מען קען פאררעכטן די
תשובה אין די הייליגע טעג ,און אונזער עבודה עבירות ,דאס איז דער ענין פון 'תשובה'! דער
אכ ראש השנה תשפ"ז
אז דו קענסט פארדארבן ,זאלסטו גלייבן אז איז זיך אנצוכאפן אין דעם און עס נישט לאזן
דו קענסט פאררעכטן!" .דאס הייסט ,אז ווען אוועקגיין מיט גארנישט.
א מענטש טוט עוונות שפירט ער זיך טאקע
זייער צובראכן און צוקלאפט ,אבער דאס איז
נישט די אייגענע הרגשים ,ווייל פון וואו ווייסט
מען וואס מען האט אלס אפגעטון מיט די תקיעת שופר
חטאים?! מיר זענען דאך נישט אין די עולמות
העליונים און מיר האבן נישט קיין השגה דער של"ה הקדוש איז מסביר די פשוט'ע
וואס דארט טוט זיך ,אויב אזוי ,וואס מאכט א רמזים אין די תקיעות פון 'תקיעה שברים
מענטש טראכטן אז ער האט חרוב געמאכט תרועה תקיעה' ,די פשוט'ע פשט וואס יעדער
עפעס?! נאר דער ענין איז ,אז מען קען טאקע איד דארף וויסן ,אן די אלע סודות .זאגט ער:
נישט באמת וויסן וואס עס גייט פאר ,אבער 'תקיעה' איז א 'קול פשוט' וואס גייט כשורה;
מען ווייסט וואס עס שטייט אין די ספרי קודש דאס איז א מענטש פאר ער איז חוטא ,ער
אז דורך די חטאים ווערט מען נתרחק פונעם פירט זיך אלעס אזויווי עס דארף צו זיין ,ער
אויבערשטן ,און דערפאר שפירט מען זיך פירט זיך אזויווי דער אויבערשטער האט
זייער צובראכן און צוקלאפט .און אין די זעלבע אים אוועקגעשטעלט ,ווי עס שטייט (קהלת ז,
תורה ,אין די זעלבע ספרי הנביאים און אין די ָהֱָאֹלִקִ ים ֶֶאת ָהָָאָָדָ ם ָיָָׁשׁ ר'' .שברים'
כט)ָ' :עָָׂשׂ ה ֱ
זעלבע ספרי קודש שטייט אויך (יחזקאל לג ,יא) איז צובראכן; דאס איז א מענטש ווען ער
ִמִַּדְּרּכֹו ְוְ ָחָָיָ ה' -מיט דעם
'ִּכּ י ִאִ ם ְּבּׁשּוב ָרָָׁשׁ ע ְ איז חוטא חלילה ,דאס איז אן ענין פון 'חורבן
וואס מען טוט תשובה קען מען צוריק נתקרב עולם' ,דורך די חטאים צוברעכט מען זיך אויף
ווערן! אין די זעלבע ספרים וואס עס שטייט שברי שברים' .תרועה' איז 'ילולי יליל' -אזויווי
די שרעקליכע הרחקה פונעם אויבערשטן איינער וואס וויינט; דאס איז נאכדעם וואס א
וואס ווערן דורך די חטאים -שטייט אויך די מענטש מאכט זיך א חשבון וואס ער האט אלס
געוואלדיגע ליכטיגקייט און די קרבת אלקים אפגעטון מיט זיינע עוונות ,און ער צוברעכט
וואס מען שפירט ווען מען טוט תשובה! אז דו זיך דאס הארץ פארן אויבערשטן און ער טוט
גלייבסט אז דו האסט געקענט אזוי פארדארבן תשובה .און מיט דעם וואס ער איז זיך מתבונן
מיט דיינע עבירות ,זאלסטו אויך גלייבן אז דו וואס ער האט געטון ,ווערט מיט דעם 'תקיעה
קענסט צוריק פאררעכטן. אחרונה' ,ער ווערט צוריקגעשטעלט אזויווי
פריער -און נאך אויף א העכערע דרגה ווי
פריער ,ווי חז"ל זאגן (ברכות לד' :):במקום שבעלי
תשובה עומדין צדיקים גמורים אינם עומדין',
דאס איז די 'תקיעה אחרונה'.
זה היום תחילת מעשיך
ראש השנה ביי מוסף זאגט מעןֶ' :זֶ ה ַהַ ּיֹום
ַמֲַע ֶׂׂשיָך ִזִָּכּ רֹון ְלְ יֹום ִרִ אׁשֹון' -ראש
ְּתִּחִ ַּלּ ת ֲ הרוצה בתשובה
השנה איז דער טאג וואס דער אויבערשטער
האט באשאפן אדם הראשון ,און יעדעס יאר מען דארף וויסן און גלייבן מיט אן אמת דאס
ראש השנה איז א זכרון צו יענעם 'יום ראשון' וואס צדיקים האבן געזאגט" :אז דו גלייבסט
ובחרת בחיים בכ
מען זאל האבן צום אויבערשטן ,וויפיל מען וואס דער אויבערשטער האט באשאפן דער
זאל קענען לערנען ,וויפיל חיות מען זאל וועלט .באמת דארף מען דאס פארשטיין,
האבן אין תורה ,וויפיל חיות מען זאל האבן ווייל בריאת העולם איז דאך שוין געווען
אין א מצוה און אין א דבר שבקדושה ,וויפיל 'ְּבֵּראִׁשׁ ית ָּּבָרָ א ֱֱאֹלִקִ ים
עטליכע טעג פריערֵ ,
חיות מען זאל האבן אין א דאווענען ,און בכלל, ָהָָאֶָרץ' (בראשית א ,א) איז שוין ֵֵאת ַהַ ָּׁשַׁמִַיִ ם ְוְ ֵֵאת ֶ
דער מצב הרוחני פונעם גאנצן יאר; און סיי געווען כ"ה אלול ,און זעקס טעג שפעטער ,א'
בגשמיות -וויפיל פרנסה מען זאל האבן, תשרי ,האט דער אויבערשטער באשאפן דעם
וויפיל הרחבה מען זאל האבן ,ווי שווער מען מענטש .אויב אזוי ,פארוואס איז א' תשרי די
זאל דארפן ארבעטן ,א.א.וו .אלעס פונעם 'זכרון ליום ראשון' ,וואס דעמאלטס איז נאר
גאנצן יאר איז תלוי אין די 'אור השפע' וואס געווען 'בריאת האדם' ,די 'זכרון ליום ראשון'
קומט אראפ ראש השנה .דאס מיינט דער וואלט ענדערש געדארפט זיין כ"ה אלול ,וואס
פסוק' :עיני ה' אלקיך בה' -דאס איז דער 'אור דעמאלטס איז געווען 'בריאת העולם'?
השפעה' וואס קומט פונעם אויבערשטן ,וואס
קומט אראפ 'מראשית השנה' -אנהייב יאר, נאר עס שטייט אין תניא דער ענין פארוואס
און עס בלייבט שוין 'ועד אחרית השנה' -ביז ראש השנה איז א' תשרי און נישט כ"ה אלול.
סוף יאר; אינמיטן יאר איז זייער שווער עס זאל דער תניא (סוף איגרת הקודש) שטעלט זיך אויף
אראפקומען א פרישע השפעה. ֹלֶקיָך ָּּבּה
דעם פסוק (דברים יא ,יב) ּ'ָּתִמִ יד ֵֵעיֵנֵי ה' ֱֱא ֶ
ַאֲַחִרִ ית ָׁשָׁנָה' ,אז פארוואס ֵֵמ ֵֵרִׁשׁ ית ַהַ ָּׁשָׁנָה ְוְ ַעַ ד ֲ
און וויפיל 'אור' עס זאל אראפקומען אויף שטייט דא 'מראשית השנה ועד אחרית השנה',
דער וועלט ראש השנה פארן גאנצן יאר - עס שטייט דאך שוין 'תמיד' -שטענדיג,
איז תלוי אין די עבודת האדם .אזוי האט דער פארוואס שטייט נאכאמאל 'מראשית השנה
אויבערשטער באשאפן די וועלט ,אז אלעס ועד אחרית השנה' ,אלעס איז דאך שוין נכלל
איז תלוי אין די עבודה פונעם מענטש; און אין דעם 'תמיד'? זאגט ער :עס איז דא א
לויט וויפיל עבודה א מענטש לייגט אריין 'שפע' וואס קומט אראפ אויף דער וועלט; סיי
אין די תפילות פון דעם טאג ,אזויפיל שפע בכלליות ,זמנים וואס איז דא מער שפע ,אידן
ווערט נשפע פאר דעם גאנצן קומענדיגן יאר! האבן א שפע פון כל טוב ,און סיי בפרטיות,
דערפאר איז דוקא א' תשרי דער זמן פון ראש די השפעה און הרחבה וואס איז דא ביי יעדן
השנה ,דער 'זכרון ליום ראשון' איז דוקא אין איינעם עקסטער.
דעם טאג פון בריאת האדם ,ווייל וויפיל אור
און וויפיל שפע עס זאל אראפקומען אויף די 'שפע' פון יעדעס יאר -קומט אראפ אום
דער וועלט -איז תלוי אין דעם מענטש! עס ראש השנה .יעדן ראש השנה קומט אראפ א
האט גארנישט צו טון מיט דעם אז דער זמן גרויסן 'אור השפע' ,א ליכטיגקייט פון שפע,
פון בריאת העולם איז געווען כ"ה אלול ,נאר וואס פון דעם אור וועט מען האבן די השפעות
אלעס אלעס ווענדט זיך אין וויפיל עבודה דער 'מראשית השנה ועד אחרית השנה' -אויפן
מענטש לייגט אריין אין דעם טאג. גאנצן יאר; סיי ברוחנית -וויפיל התקרבות
קול דברי תורה ויראה מערכת ובחרת בחיים
605.313.1735 845.445.8579
גכ ראש השנה תשפ"ז
+שתחדש
בס"ד
ע+לינו
אור עולם
באוצר חיים
גליון
ובחרת
בחיים
דברי אלקים חיים מאת
כבוד הגאון הצדיק
הערליך
אבד"ק ור"מ שליט"א
איבערגעפרישט
לקראת ראש השנה
תשפ"ז הבעל"ט
מדור טיב החיים
מדור עבודת החיים
מדור יסודי הזמן
מדור אורות חיים
ניתן להשיג ראש השנה תשפ"ז
בבתי מדרשים דקהל יטב לב ד'סאטמאר בכל קצוי תבל
845.445.8579
