באור החיים · BEOHR HACHAIM — האזינו - שבת תשובה (2026-09-14)

בעזרת השם יתברך
תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת
גל י ון ח"צ תת
צא לאור
ע
יו
"י
ע"י הרה"ח ר' יודא ארי' שווארץ הי"ו
הגליון
לע"נ אמו האשה החשובה מרת חוה מרים ב"ר מרדכי ע"ה
יארצייט ביום הקדוש הבעל"ט
נתנדב
הרה"ח ר' משה שמואל ראטטענשטיין הי"ו
פרנס פעולות
לע"נ אביו הרה"ח ר' דוד מנשה ב"ר שמואל ע"ה
האיחוד
יארצייט ביום ט' תשרי הבעל"ט לחודש תשרי
נא שלא לקרותו בשעת התפלה וקריאת התורה
בעזהשי"ת
סדר הלימודים
במסגרת החבורות שע"י קהילתינו הק'
= פרשת ששח"ב סוכות = 718.451.8674 - 514.500.8674
0.333.015.0715 - 079.704.0074
ה' עמודים -מסכת סנהדרין ז' עמודים -מסכת מנחות
חזרת השבוע לימוד היום חזרת השבוע לימוד היום
קולו בקודש מרביה"ק זי"ע | דברות
חזרה חזרה דף לז: דף מא. שב"ק האזינו ושיחות קודש מרבינו שליט"א | דרשות
זונטאג | שיעורים | חבורות | מעמדים | מאורעות
חזרה חזרה דף לח. דף מא: ערב יו"כ | מודעות | שמחות | אינטערוויו'ס |
מאנטאג מזון הנפש | עזר לתושבים | מעמבער
חזרה חזרה דף לח: דף מב. יום כיפור
אפטיילונג | ואטהר ואתקדש | קהילות
דף מו. דף מט: דף לט. דף מב: דינסטאג ומוסדות | פרנסה ביחד | ועוד
דף מו: דף נ. דף לט: דף מג. מיטוואך
דף מז. דף נ: דף מ. דף מג: דאנערשטאג
חזרה חזרה דף לז: דף מד. עש"ק פרנס השיעורי תורה
בחינה הבאה ביום א' נח
על 'קול איחוד' לשבוע הבעל"ט
חבורת ז' עמודים -לא – .מח.
חבורת ה' עמודים -מב – :נ: הרה"ח ר' משה חיים
בערקאוויטש הי"ו
הערליכע שיעורים לימוד וחזרה ,שואל ומשיב ,ווי אויך צו טרעפן א חברותא
רופט קול איחוד טאהש
514-500-8674 - 718-451-8674
ביי 4-1פון די מעין מעניו
לברכה והצלחה בכל ענינים
זכות השיעורי תורה דרבים יעמוד לו ולזרעו להתברך
בכל הברכות הכתובה בתורה עד עולם אמן
צא לאור
ע יו
"י
יארצייטן
פון רבותינו
הק' ואנשי
שלומינו וואס
געפאלט אין
די קומענדיגע
וואך
זכר צדיקים לברכה
תרנ"ח הרה"ק רבי נפתלי הירצקא בן רבי יעקב פרץ זי"ע -מ'ראצפערט ט' תשרי
תקל"ז הרה"ק רבי אברהם (המלאך) בן רבי דוב בער (מ'מעזריטש) זי"ע י"ב תשרי
תקס"ג הרה"ק רבי שלום שכנא בן רבי אברהם זי"ע -מ'פראהביטש י"ג תשרי
תקע"ה הרה"ק רבי ישראל בן רבי שבתי זי"ע -מ'קאזניץ -עבודת ישראל י"ד תשרי
P: 718.451.8674 #80 F: 845.610.8674
זכר חסידים לברכה 11 VAN BUREN DR. #205 MONROE N.Y. 10950
ביה"ח בשיכון תשפ"ו הרב החסיד ר' דוד מנשה בן ר' שמואל ע"ה ראטטענשטיין ט' תשרי
סקווירא
ביה"ח בקרית תשמ"ב הרה"ג ר' שמעי' בן ר' חיים ברוך ז"ל שווארץ י' תשרי
יואל אב"ד סאטמאר-מאנטריאל פילצאליגע פראיעקטן צו פאראייניגן און סערווירן אנשי שלומינו
ביה"ח דקריתינו תשס"ז הרב החסיד ר' מרדכי בן ר' אברהם צבי ע"ה בערגער י"א תשרי
גליון באור החיים | להתאחד בחורי טאהש | קול
הקדושה לא הניח אחריו זש"ק איחוד טאהש | חברה ש"ס | מתאחדת בלעטל |
ביה"ח בקרית טעלעפאון ביכל | פרנסה ביחד | ולויים בדוכנם
יואל תשפ"א הרב החסיד ר' נתן נטע בן ר' שמשון ע"ה פויגעל י"א תשרי
ביה"ח דקריתינו תש"ס הרב החסיד ר' אלימלך בן ר' חיים קליין ע"ה קליין י"ב תשרי
הקדושה משב"ק ועמד במסי"נ לימין קדשו של רביה"ק זי"ע קרוב לשלושים שנה
די לעצטע געלעגנהייט אריינצושיקן בריוון,
הרב החסיד ר' אברהם יקותיאל בן ר' מאיר הלוי ע"ה יערמיאש י"ב תשרי מודעות ,און מזל טוב'ס פארן גליון ,איז:
ביה"ח בנתני' תשס"ג הרה"צ רבי מאיר נפתלי צבי בן רבי יצחק אייזיק סג"ל זצ"ל לאווי
נכד רבינו הסב"ק זי"ע
י"ב תשרי מיטוואך 12:00מיטאג
ה ח י י ם ב צ ר ו ר צ ר ו ר ה נ ש מ ת ם ת ה א
תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש ב
דבר האיחוד
והכהנים והעם העומדים בעזרה
ֹ � ֹ
בענקט און האפט אויף די ארויס פון די גשמיות'דיגע ְוְִׁש ִיִרים ֶֶא ֱֱא רֹוג, 'אְנְִעים ְזְ ִִמירֹות ׁ ִ
� ֹ � ּ �ִּכי ֵֵא ֶֶל ָ
צייט ווען דער בית המקדש איז וועלט ,טוט זיך אונזער נפש יָך ַנַ ְְפ ִׁׁשי ַַת ֲֲעֹרגַ ,נַ ְְפ ִׁׁשי ָָח ְְמ ָָד ה
ֹ
סֹו ֶֶד ָ ֵּצל ָיָ ֶֶד ָ
געשטאנען ,אזוי אויך פילן מיר פאראייניגן מיטן כהן גדול ווען ער יָך , יָך ָָ ,ל ַַד ַַע ת ּ �ָּכל ָָרז �ְּב ֵ
ֹ ֹ
-אנשי שלומינו תלמידי וחסידי גייט אריין אינעם קודש הקדשים; ְּכבֹו ֶֶד ָָך ,הֹו ֶֶמ ה ִִל ּ �ִּבי ֶֶאלִִמ ּ �ֵּדי ַַד �ְּב ִִּרי �ִּב ְ
ֹ
ּדֹּו ֶֶד ָ
טאהש -אן אומאויפהערליכע ער טוט אויס די גשמיות'דיגע יָך'.
בענקשאפט וואס וועקט זיך אויף קליידער און טוט אן רוחניות'דיגע
דער הויכפונקט פון דעם גרויסן
ביי יעדע געלעגנהייט ,ספעציעל מלבושים ,זיין פנים לייכט מיט
און הייליגן טאג -יום הכיפורים
אום די ימים נוראים און ימים א פייער'דיגן גלאנץ וואס ברענט
הבא עלינו לטובה -איז די עבודה
טובים .די בענקשאפט צו די ווי פאקלען ,פונקט אין יענע
פונעם כהן גדול אינעם בית
הייליגע עבודה פון אבינו רועינו מינוט ווען דער אייבערשטער
המקדש ,לפני ולפנים אינעם קודש
כ"ק מרן רביה"ק זי"ע ,וואס מיר אליין ,כביכול בכבודו ובעצמו,
הקדשים .צוליב דעם קלאפט
האבן געהאט די זכי' זיך צו ווייקן פאראייניגט זיך מיט אים אינעם
אונזער הארץ מיט א שטארקע
בצלו הטהור און צו זען זיין עבודת קודש הקדשים .ער נעמט מיט
בענקשאפט ווען מיר דערמאנען
הקודש .און ברוב רחמיו וחסדיו אלע אונזערע נשמות ביז גאנץ
זיך וואס ס'איז אלס געווען,
יתברך האבן מיר ווייטער די זכי' אינעווייניג אין דעם הייליגסטן
דעמאלטס ווען דער בית המקדש
זיך מסתופף זיין בצל הקודש פון ארט ,זיך דארט משתחוה צו זיין
איז נאך געשטאנען אויף זיין ארט,
כ"ק מרן רבינו שליט"א. פארן באשעפער ,זיך אינגאנצן
און ווי הערליך עס איז געווען די
אינעם הייליגן טאג יום כיפור מבטל צו זיין פאר אים ,גערייניגט
מראה פונעם כהן גדול ביי זיין
איז דא א ספעציעלע חשיבות זיך צו ווערן דורך אים ,און זיך מדבק
הייליגע עבודה; ספעציעל דאס
צו געפינען אין די מחיצת הקודש צו זיין אין אים מיט אן אייביגן
וואס ער האט אויפגעטוהן אויבן
פון א צדיק ,אזוי ווי דער הייליגער קשר וואס וועט קיינמאל נישט
אין די עולמות העליונים ,ווי ער
תפארת שלמה זי"ע ,ערקלערט איבערגעריסן ווערן.
האט ממתיק געווען אלע דינים,
אין זיינע ווערטער אין פרשת ס'איז טאקע אמת אז די און זיי איבערגעדרייט צו רחמים
אחרי .ער ברענגט דאס נאך בשם בענקשאפטן זענען גאר שטארק, וחסדים.
זיין רבי'ן ,דער הייליגער רבי ישעי' און דאס הארץ צעגייט זיך נאך
יעצט ,ווען מיר קומען אן צו
מ'פשעדבארז זי"ע ,וזה לשונו די אמאליגע צייטן .אבער אפילו
די "סדר העבודה" ביים דאווענען
הקדוש: היינט ,אין דעם ביטערן גלות,
מוסף ,ווערט אונזער גאנצע
"ומאת עדת בני ישראל יקח וגו' האט אונז דער באשעפער נישט
אינערליכע וועזן אויפגעטרייסלט,
(טז ,ה) .יש לרמוז בזה ,על פי מה פארלאזט ,און ער האט געגעבן
און מיר דאווענען אונזערע
כוחות פאר די הייליגע צדיקים
שאמרו בשם הרב הגאון אדומו"ר תפילות אלס "ונשלמה פרים
מייחד צו זיין זיין נאמען ,און
מו"ה רבי ישעיה מ'פרשעדבארז שפתינו" אנשטאט די קרבנות.
אפצורעכטן די עבוד"ת עבוד"ה
זלה"ה ,על מה שאומרים (תפילת אין אונזערע מחשבות פרובירן
אין דעם הייליגן און מורא'דיגן
העבודה) סדר הכיפורים, ליום מוסף אונז זיך פארצושטעלן די ליכטיגע
טאג ,זיך צו מטהר און מקדש זיין,
'והכהנים והעם העומדים בעזרה', צייטן ווען דער בית המקדש איז
און אנצוקניפן דעם שורש הנשמה
פירוש ,שהעם עמדו בעזרתו נאך געשטאנען ,און דער כהן
פון כלל ישראל צו אונזער טאטע
בתפילה ובתחנונים עבור הכהן גדול האט געפראוועט די הייליגע
אין הימל.
גדול שיקובל עבודתו ברצון, עבודה.
כי האמנם הוא מובחר האנושי פונקט ווי יעדע אידיש הארץ
ג תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
המשך
דבר האיחוד
אזויווי ס'שטייט אין פסוק" :ויהי איז דארט געשטאנען אים אונטער מכלל ישראל ,אף על פי כן לא
כעלות כפות רגלי הכהנים" ,און צו העלפן מיט תפילה און תחנונים, היה בכוחו לגשת אל הקודש
דאס ווערט אויך מרמז געווען כדי זיין עבודה זאל אנגענומען בלתי סעד ועזר מבני ישראל אשר
אין דעם פסוק" :ומאת עדת בני ווערן ברצון .ווייל כאטש ער איז נתנו בו כח .וזהו שאמרו (יומא יח,
ישראל יקח" .דאס ווארט "עדת" געווען דער אויסדערוועלסטער א) 'והכהן הגדול מאחיו' (ויקרא כא,
איז א לשון פון "עדים" ,און אויך מענטש פון גאנץ כלל ישראל, י) – 'גדלהו משל אחיו' ,רצה לומר,
א לשון פון "דעת" .ווייל פונעם כח האט ער פונדעסטוועגן נישט גדולתו היתה מכח אחיו כלל
פון די דעת פון אידישע קינדער, געקענט צוגיין צום קודש הקדשים, ישראל המסייעים אותו .וכיוצא
האט דער כהן גדול געהאט זיין אן די הילף פון די אידישע קינדער, בזה שמענו אומרים בשם הרב
כח פאר זיין עבודה אינעם קודש וואס זיי האבן אים געגעבן דעם הקדוש מורינו הרב מנחם מענדלי
הקדשים .ע"כ. כח דערצו. מ'פריסטוג זלה"ה (הרמ"מ מ'רימנוב
אין דעם הייליגן ספר "עבודת זי"ע) ,מה שאמרו בגמרא (סוטה לה):
דאס איז פשט אין דעם וואס
ישראל" (יום כיפור) ,שרייבט דער די גמרא זאגט אין מסכת יומא: 'הארון נושא את נושאיו' ,רמז
הייליגער קאזניצער מגיד זי"ע "'והכהן הגדול מאחיו – גדלהו לצדיק הדור הוא נושא את נושאיו,
ענליכע ווערטער .און דער משל אחיו" .דאס מיינט צו זאגן, שהוא נושא את התלמידים
קאזניצער מגיד איז טאקע געווען אז זיין גאנצע גדולה קומט נאר הנלווים אליו כנשר יעיר קנו על
א בחינה פון "נאה דורש ונאה פונעם כח פון זיינע ברידער, גוזליו ירחף (דברים לב ,יא) ,אך צריך
מקיים" ,ווען ער האט אליין די גאנצע אידישע פאלק ,וואס להיות מקודם אתערותא דלתתא
אויסגעפירט דאס וואס ער האט העלפן אים ארויס. מן התלמידים ,על ידי זה נתרבה
געדרש'נט; מיט צוויי הונדערט כח הרב להיות נושא את נושאיו
און צוועלף יאר צוריק ,אינמיטן אזוי אויך האבן מיר געהערט להגביהם למעלה לתקנם ,דוגמת
דעם הייליגן טאג יום כיפור שנת בשם הרב הקדוש מורינו הרב הארון שהיה נושא את הכהנים
תקע"ה ,איז ער געשטאנען און מנחם מענדלי מ'רימנוב זלה"ה, הנושאים אותו ,כמו שנאמר (יהושע
זיך אינגאנצן איבערגעגעבן מיט איבער דעם וואס שטייט אין די ד ,יח) 'והיה כאשר נתקו כפות
א מסירות נפש בתפילה פארן גמרא" :ארון נושא את נושאיו" רגלי הכהנים' וגו' .וזה גם כן רמז
באשעפער לטובת גאנץ כלל – אז דער ארון טראגט די וואס כאן בפסוק הזה 'ומאת עדת בני
ישראל. טראגן אים .דאס איז א רמז אז ישראל יקח'[ ,עדת] לשון עדים,
דער צדיק הדור טראגט זיינע גם לשון דעת ,כי מכח הדעת של
אזוי ווי דער הייליגער רבי זי"ע
אלע תלמידים וואס זענען נאנט בני ישראל יקח הכהן גדול הכח
דערציילט אין עבודת עבודה
צו אים" ,כנשר יעיר קנו על גוזליו בעבודתו אל הקודש פנימה".
(שיח"ק ח"ב) :אין יענע צייטן האבן
ירחף" .אבער ,עס מוז קודם זיין
די צדיקי הדור ,בראש פון די אין אידיש:
אן אתערותא דלתתא פון די
דריי רועי ישראל – דער הייליגער
תלמידים. "ומאת עדת בני ישראל יקח".
קאזשניצער מגיד ,דער הייליגער
דורך דעם וואס די תלמידים מען קען דאס טייטשן און מרמז
חוזה פון לובלין ,און דער הייליגער
האלטן זיך נאנט און זענען זיך זיין לויט וואס עס ווערט געברענגט
רבי מענדל'ע מ'רימאנוב זכותם
מדבק צום צדיק ,ווערט דער כח בשם הרב הגאון אדומו"ר מו"ה
יגן עלינו – אפגעמאכט ביי זיך
פונעם רבי'ן גרעסער ער זאל רבי ישעיה מפרשעדבארז זלה"ה,
אז מען גייט מרעיש עולם ומלואו
קענען אויפהייבן און משלים זיין אויף דעם וואס מיר זאגן אין
זיין ,און מען וועט נישט רוהן און
זיינע תלמידים .דאס איז ענליך די 'עבודה' ביי מוסף יום כיפור:
נישט אפרוהן ביז השי"ת וועט
צום ארון וואס האט געטראגן די "והכהנים והעם העומדים בעזרה".
אראפקוקן פון הימל ,און ברענגן
די גאולה שלימה. כהנים וואס האבן אים געטראגן, פשט איז ,אז דער גאנצער עולם
תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש ד
המשך
דבר האיחוד
פון אלע דורות אריינגעלייגט פארן באשעפער און געזאגט: דער קאזשניצ'ער מגיד איז
געוואלדיגע כוחות אין דעם הייליגן "רבונו של עולם! וואס פעלט נאך בטבע געווען זייער א שוואכער
טאג ,מעורר צו זיין רחמי שמים פונקטליך כדי די פולקאמע גאולה מענטש ,און רוב טעג פלעגט ער
פאר גאנץ כלל ישראל ,סיי פאר זאל שוין ענדליך אנקומען? אויב ליגן אין בעט צוליב זיינע שווערע
די גאולה כללית און סיי פאר די דו טענה'סט אז עס פעלט אויס חולשות .אבער ווען עס איז
גאולה פרטית. צדיקים אין די וועלט ,איז דאך געקומען די צייט פון דאווענען,
דא אזא גרויסער צדיק ווי רבי פלעגט ער ארויסשפרינגען פון
דערפאר קומט אויס ,אז אין
מענדעלע מ'רימאנוב ,וואס ער בעט און זיך ארומגארטלען מיט
דעם הייליגן טאג ,ווען מיר אלע
אליין איז גלייך צו גאר אסאך כוחות ווי א גבור; יעדן טאג
האבן די זכי' צו זיין איינגעהילט
צדיקים פונעם דור .און אויב פלעגט ער דאווענען פארן עמוד
אין די תפילות פון די צדיקים ס'פעלט די עבודה פון א כהן מיט א געוואלדיגע שטארקייט און
בשעת זיי פראווען די עבודת מיט די אורים ותומים ,איז דאך א פייערדיגע התלהבות.
הקודש – פונקט ווי דער כהן גדול דא דער הייליגער צדיק ,דער
עס איז געווען אין יאר תקע"ד,
אין בית המקדש האט אן קיין לובלינער רבי ,וואס ער שטאמט
ווען זיין שוואכקייט איז געווארן
שום ספק מעורר געווען רחמים פון די לויים ,און זיין עבודה איז
זייער שטארק ,ביז ער האט
פאר גאנץ כלל ישראל ,און אזוי פונקט ווי די עבודה פון די כהנים
אויפגעהערט זיין מנהג צו דאווענען
ווי דער כהן גדול האט געהאט א און לויים אינעם בית המקדש .און
פארן עמוד .פונדעסטוועגן ,ווען
ספעציעלע תפילה פאר די שבט אויב ס'פעלט דער כח פון תשובה,
חודש אלול איז אנגעקומען ,האט
הכהונה – אזוי אויך טוט אונז רבינו נעם איך אויף זיך צו טון א תשובה
ער זיך מורא'דיג אנגעשטרענגט
שליט"א זיכער אינזין האבן מיט א שלימה פאר גאנץ כלל ישראל.
צו דאווענען פארן עמוד .און
ספעציעלע תפילה פאר די גאנצע ביטע ,זאג שוין ארויס די ווערטער:
ערב יום כיפור ,פינף טעג פאר
עדה הקדושה ,זיינע געטרייע 'סלחתי כדברך'".
זיין הסתלקות – וואס איז געווען
חסידים וואס גייען אין די וועגן פון אין יענע מינוטן ,ווען דער ערב סוכות תקע"ה – נאך כל
רבותינו הקדושים זי"ע. הייליגער מגיד האט מתפלל נדרי ,ווען ער איז אנגעקומען צום
און פונקט ווי די כהנים והעם געווען פארן אייבערשטן ,האט פסוק "ויאמר ה' סלחתי כדבריך",
העומדים בעזרה ,זאלן מיר אויך דער הייליגער רבי פון לובלין האט ער זיך אויסגעבעטן פארן
זוכה זיין אז דער אייבערשטער דאס דערשפירט פון דערווייטנס אויבערשטן און געזאגט" :רבונו
זאל משפיע זיין אויף אונז א רוח אין זיין בית המדרש .ער האט של עולם! עס איז גלוי וידוע פאר
ממרום – א רוח של טהרה און א געזאגט פאר זיינע חסידים אז דיר אז מיינע אלע יארן האב איך
רוח של קדושה – אינאיינעם מיט דער הייליגער קאזשניצער מגיד געדאווענט פארן עמוד פאר דיינע
א גרויסן שפע פון אלעם גוטן. שאקלט יעצט אויף די הימלען. קינדער ,און דעם יאר ,כאטש איך
מיר זאלן אלע געבענטשט ווערן אויך דער הייליגער רוזשינער בין געווארן זייער שוואך ,האב איך
מיט א גמר חתימה טובה און זי"ע האט דאס מרגיש געווען, מיר דאך מוסר נפש געווען אין
און ער האט דערציילט פאר זיינע חודש אלול צו דאווענען פארן
א גוט געבענטשט יאר ,א שנת
תלמידים אז ער קען עדות זאגן עמוד .און אז איך געב מיך איבער
גאולה וישועה ,א יאר וואס מיר
אז דער הייליגער מגיד האט נישט צו דאווענען גאנצע תפילות לכבוד
וועלן שוין זוכה זיין מקבל צו זיין
ממשיך געווען צו דאווענען ביז דיינע קינדער ,בעט איך דיר ,זאג
פני משיח צדקנו ,און ארויפגיין
ער האט געהערט ,כביכול ,פון כאטש די צוויי ווערטער :סלחתי
פראווען די עבודה בבית מקדשינו
מויל פונעם באשעפער אליין זאגן: כדבריך!"
ותפארתינו ,אכי"ר.
"סלחתי כדברך".
בברכת גמר חתימה טובה.
דער הייליגער מגיד האט
הנהלת האיחוד און אזוי האבן אלע צדיקים דעמאלטס אויסגעגאסן זיין הארץ
ה תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
המדור נתנדב ע"י מוה״ר אלימלך גראד הי"ו (לאנדאן)
לרגל שמחת הולדת בנו למזל טוב
ובזכות זה יברכהו השי"ת שיזכה לרוות רב תענוג ונחת מכל יוצ"ח לאורך ימים ושנים טובים אמן
באור פני מלך
פניני עבודת עבודה על פרשת השבוע
ומקבל ההלואה מיד ,ולעת עתה נחשב עקב ,שהוא נמצא במצב שפל מאוד ,וגם האזינו
כאילו המעות הם שלו ,כן אפשר לאדם נשמתו מבחינת עקביים ,אבל אם יתפוס
להלוות לו מדה טובה ,ולהתנהג בה אפילו רק בחוט דק וקטן ,שהיא פעולה אפילו בפעולה קטנה
בדרך שאלה ימים ושנים רבים ,ונחשב לו קטנה שמתאמץ בה לעשות רצון הבורא,
מעורר על ידי זה את חלק אלקי ממעל
יכולין להתקרב להשי"ת
שקנה אותה המדה ,אף כאשר עדיין לא
שבו ,שהוא חלק ה' עמו ,ובזה לבד
כי חלק ה' עמו יעקב חבל
זכה לקנותה.
נחלתו.
(עבודת עבודה פתג"ק ויגש) יכול להלהיב כל קומת נפשו להתקרב
אליו יתברך ,ועל זה רומז מה שאומרים פירוש שבתוך לבבו של בר ישראל
* בתפילת מוסף לשבת ,טועמיה חיים זכו,
פי' "טועמיה" ,אפילו כאשר האדם עושה
טמון חלק אלקי ממעל ,שהיא הנקודה
הפנימית שבלב ישראלי ,לכן יעקב חבל
יום הקדוש לשמו יתברך רק פעולה קטנה ,כטעימא נחלתו ,פי' שמטעם זה נמשלו ישראל
בעלמא ,בזה לבד "חיים זכו" ,יכול לזכות לחבל ,כי כמו חבל קלוע יחד מכמה
קדושת יום הקדוש לחיים אמיתיים ,ולהתדבק אל חי החיים חוטים נפרדים ,וכאשר אוחזים אפילו
מרגישין כפי ההכנה ב"ה ,כי אפילו בפעולה קטנה בלבד,
אפשר לעורר כח הנקודה הפנימית
רק בחוט הדק שבו ,אפשר למשוך את
כל החבל ,כמו כן "יעקב" חבל נחלתו,
שבת שבתון הוא לכם שבלבו. שאף כאשר בר ישראל הוא בבחינת
ועניתם את נפשותיכם (עבודת עבודה דב"ק זאת
(ויקרא טז לא). חנוכה)
קדושת יום הקדוש יורד על האדם לפי
ההכנה ,כמו שכתבו בספרים הק' לענין
שבת שתלוי לפי הכנת האדם ,כי השבת
*
היא מעין עולם הבא ,וכמו בעולם הבא יכולין להתקרב
כתיב וינחהו בגן עדן לעבדה ולשמרה,
אל השי"ת סדרי וזמני יום הקדוש
ואיתא בדברי חז"ל לעבדה במצות עשה
ולשמרה במצות לא תעשה ,שלפי מה
בדרך שאולה אצל כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
זמני היום
שהאדם מקיים מצות עשה ושומר את שאל אביך. ערב יום הקדוש :עלות | 5:28סוזק"ש | 9:08שקיעה 6:57
זמן הדלקת הנרות ערב יו"ט 6:42
יום הקדוש :עלות | 5:29סוזק"ש | 9:09מוציו"ט 8:08
נפשו ממצות לא תעשה ,כן זוכה לחלקו פירוש שאף כאשר
בגן עדן לעולם הבא ,כמו כן קדושת האדם עדיין לא זכה ערב יום הקדוש
השבת שהיא מעין עולם הבא ,שורה להרגיש את זאת בלבו
סליחות ��������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� בשעה 6:00
בהיכל ביהמ"ד הגדול
על האדם כפי מה שנזהר בששת ימי לאהוב את השי"ת מנהג כפרות ���������������������������������������������������������������������������������������������������������� תיכף אחר סליחות
בדלת הכניסה לחדר רבינו #2
המעשה בקיום מצות עשה ובשמירת ולהרגיש כי הוא אביך, תפלת שחרית �������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� בשעה 7:15
בהיכל ביהמ"ד הגדול
מצות לא תעשה ,וכענין הזה כמו כן הוא צריך להתנהג במדה זו פת שחרית לאורחים החשובים בחדר האוכל למעלה בבנין הישיבה #2
שלחן הטהור �������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� בשעה 12:45
גם ביום הקדוש שנקרא (ויקרא ט"ז ל"א) שבת בדרך שאלה ,ובמשך בהיכל הטישן #9
שבתון והוא גם כן בחינת עולם הבא, הימים יזכה לקנות מדה
תפלת מנחה ������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� בשעה 3:30
בהיכל ביהמ"ד הגדול
סעודת המפסקת לאורחים החשובים בהיכל הטישן #9
כדאיתא בספרים הק' דלכך אסור אכילה זו באמת ,וזהו "שאל
ושתיה ,כי הוא בחינת עולם הבא שאין אביך" .ויש להביא ראיה יום הקדוש
דרשת כל נדרי �������������������������������������������������������������������� שעה ורבע אחר זמן הדלקה''נ
בו לא אכילה ולא שתי' ,כמו כן בחינת ממה שנהוג במדינתינו, אמירת כל ספר תהלים ������������������������������������������������������������������ בשעה 5:00באשמורת
עולם הבא הזה ,האדם זוכה לקבל כפי כי אף כאשר אין לאדם בהיכל ביהמ"ד הגדול
תפלת שחרית ����������������������������������������������������������������������������������������������������� בשעה 7:45ברכות
מה שמכין נפשו טרם בוא היום ,בקיום נכסים ,יש יכולת בידו יזכור בערך 2:00
אויספאסטן בהיכל ישיבה גדולה תיכף אחר מעריב והבדלה
מצות עשה ובשמירה ממצות לא תעשה, ללוות סכום כסף גדול, שלחן הטהור מוציוה"ק ������������������������������������������������������������������������������������������������ בשעה 9:45
בהיכל הטישן #9
לפי זה תשרה עליו קדושת היום. על דעת לשלם במשך האורחים החשובים מוזמנים לסעוד בסעודה הראשונה עיוה"ק
(עבודת עבודה שיח"ק וילך שובה) שנים רבות אחר כך, וסעודת מוצאי יו"ט אצל השלה"ט
בברכת גמר חתימה טובה בספשצ"ג
הנהלת הקהלה
תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש ו
המדור נתנדב ע"י מו"ה יעקב אהרן הערשקאוויטש הי"ו (טאהש)
לרגל שמחת הולדת בנו למזל טוב
ובזכות זה יברכהו השי"ת שיזכה לרוות רב תענוג ונחת מכל יוצ"ח לאורך ימים ושנים טובים אמן
דער הייליגער
רבי זאגט
ילקוט אמרים מכ״ק רביה"ק זי"ע מלוקט מספרי דבי רב -באידיש
מעין דלעתיד ,וואס דעמאלטס וועט מער טוען נאר אויב מען האט אויסגערופן
דאס מוחל זיין און זיך
נישט זיין קיין שלשלת היצר בעולם. אזוי אין הימל ,און אזוי וועט ער נישט
מפייס זיין ערב יוה"כ
דעריבער איז די טאג מורא'דיג מסוגל
באשולדיגן זיין חבר אין קיין שום זאך
וואס ער האט אים געטוען ,און אזוי וועט
דארף מען ממשיך זיין
צו מקרב זיין די בנין בית השלישי ,און
ער אנקומען זיך איבערצובעטן מיט זיין אויף א גאנץ יאר
אויף דעם דארף זיין די עיקר תפלה אין
חבר און מעביר צו זיין יעדע שנאה
דעם טאג ,אז דורך די תשובה און דורך ס'ווערט געברענגט אין שו"ע שכל אדם
ותחרות פון זיין הארץ ,און פון יעצט זאל
טהרה וואס דער אייבערשטער איז אונז יפייס את חבירו בערב יוה"כ .מ'קען מבאר
ער ממשיך זיין זיך צו פירן אויף דעם
מטהר ,זאל מען זוכה זיין צו די תיקון זיין דעם ענין לויט ווי די פסוק זאגט דרשו
וועג א גאנץ יאר ,צו שטענדיג געדענקן
השלם. ה' בהמצאו קראוהו בהיותו קרוב ,חז"ל
אז אלעס פירט זיך מיט השגחה פרטית,
דרש'נען אויף דעם דרשו ה' בהמצאו,
אזוי ווי ביי די דור המדבר ,האט און קיין שום מענטש איז נישט שולדיג
אלו עשרה ימים שבין ר"ה ליוה"כ ,אבער
דער אייבערשטער באפוילן די יודישע מיט וואס ער האט געטוען מיט אים,
אויף די המשך הפסוק קראוהו בהיותו
קינדער צו בויען די משכן ממחרת יוה"כ, ווייל דורך דרשו ה' בהמצאו אין עשרת
קרוב דרש'נען גארנישט חז"ל .נאר קען
ווייל וויבאלד דער אייבערשטער איז ימי תשובה ,וועט ער זוכה זיין צו קראוהו
זיין אז די סיפא פונעם פסוק גייט ארויף
נתרצה געווארן צו זיי און יום הכיפורים בהיותו קרוב א גאנץ יאר.
אויף א גאנץ יאר ,דאס הייסט ,אז אויב
ברצון שלם ,און זיי האבן מקבל געווען (עבו"ע פתגמ"ק ליוה"כ)
א איד וועט זיין נאנט צום אייבערשטן
די לוחות שניות ,און דורך דעם וואס אין עשרת ימי תשובה ,וועט ער אויך זיין
זיי האבן מקבל געווען אויף זיך די עול
התורה פון דאסניי ,האבן זיי גורם געווען אין יוה"ק איז דא א נאנט צום אייבערשטן א גאנץ יאר ,ווייל
צו מעורר זיין די רצון העליון צו בויען מורא'דיגע התעוררות דורך די התקרבות צום אייבערשטן אין די
פאר זיי א משכן פארן אייבערשטן. צו בויען דעם ביהמ"ק טעג ,איז ער זוכה מרגיש צו זיין א קרבת
השלישי נאר דאס איז אלקים א גאנץ יאר.
אזוי אויך בכל שנה ושנה ,ווען דער
תלוי לויט וויאזוי אונז אזוי אויך קען מען זאגן אויף דאס
אייבערשטער איז מרצה פאר יודישע
זענען מקבל די תורה וואס ס'שטייט אז מען דארף מפייס זיין
קינדער אין יוה"כ ,ווערט נתעורר די רצון
העליון צו בויען פאר זיי די בנין ביהמ"ק
מחדש א חבר ערב יוה"כ ,איז נישט שייך אז ער
זאל דאס טוען נאר ערב יוה"כ ,נאר אין
השלישי נאר דאס איז תלוי וויאזוי אונז יוה"כ איז בבחינת "מקדש" און דעם טאג זאל ער אנפאנגן זיך צו פירן
זעמיר מקבל אויף זיך די עול התורה. בבחינת "שנה" און ס'איז מכוון קעגן די אזוי ,און נאכדעם זאל ער ממשיך זיין א
ווייל אויב מען איז מקבל די תורה ברצון מקום המקדש וואס איז בבחינת "עולם" גאנץ יאר זיך צו פירן אזוי ,ווייל אין ערב
אזוי ווי מען האט מקבל געווען די לוחות און דאס איז א טאג וואס איז שלימו יוה"כ איז א מענטש זוכה צו אמת'דיגע
שניות ,איז מען פועל דורכדעם אז עס זאל דכולא ,און ס'איז נישט דא אין דעם הרהורי תשובה ,און ער איז מכיר מיט א
ארויסגיין בפועל די רצון העליון צו בויען קיין שום אחוזה פאר די חיצונים ,אזוי ווי אמת'ע הכרה אז א מענטש קען נישט
די ביהמ"ק השלישי במהרה דידן ,אמן. חז"ל זאגן שטן ביומא דכיפורי לית לי' נוגע זיין במה שמוכן לחבירו ,און קיין
(שם) רשותא לאסטוני ,און ס'איז א בחינה פון שום מענטש קען אים נישט שלעכטס
אבינו מלכנו זכרנו בזכרון
שביבי
טוב ,געב אונז א גוטע זכרון,
צו געדענקן דיין תורה.
(דב"ק ח"א ס"ז)
אש קורצע טרעפליכע טייטשן
מתורתו של כ"ק מרן
רבינו הקדוש זיעועכ"י
ז תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
ניצוצי קודש
תוכן דברות קודש ששמענו מאת
כ"ק מרן רבינו שליט"א
האט דער אייבערשטער אליינס גערעדט נאכדעם דארף מען
צו אונז ,פנים אל פנים דבר ה' עמכם.
אבער נאכדעם איז געקומען די צייט,
פארוואס פארשטיין,
האט אויסגעפעלט די
דרשת כל נדרי
דער אייבערשטער האט געזאגט איך כהן גדול זאל מאכן די
יום הקדוש תשפ"ו לפ"ק
בלתי מוגה
קען מער נישט רעדן אזוי אפען צו ענק, סמיכה און זאגן די וידו
איך וויל בויען א ספעציעלע פלאץ ,איך פאר גאנץ כלל ישראל,
וועל בויען בית המקדש ווי דארט וועלן פארוואס האט נישט אחינו בני ישראל ,בנים למקום,
אונז אינאיינעם פארברענגן .דאס איז די יעדער עס געקענט אליינס זאגן. קינדער פונעם אייבערשטן ,קינדער פון
לשון פון דביר המוצנע ,די באהאלטענע רבינו הקדוש זי"ע ,מיר שטייען דא אין
וועלן מיר מקדים זיין ,ביי די הושענות
ביהמ"ק. אזא הייליגע צייט ,יום הקדוש ביינאכט,
ביי אום אני חומה ,זאגט מען דארטן
ווען מען איז אריינגעקומען אין די הושענא דביר המוצנע ,וואס גייט ארויף די הייליגסטע טאג פון יאר ,מען גייט
הייליגע בית המקדש האט יעדע איד אויפן בית המקדש וואס איז באהאלטן. אי"ה מתפלל זיין צום אייבערשטן ,און
געשפירט דעם אייבערשטן ,מען איז ווערט געברענגט אין פסיקתא א משל, דער אייבערשטער וועט אונז מוחל זיין
געווארן אויפגעהויבן ,מען האט געשפירט ס'געווען אמאל א מלך ,וואס האט אלע עבירות ,כי ביום הזה יכפר עליכם
מען איז די עם הנבחר ,די סגולה מכל געהאט א טאכטער ,וואס ער האט זייער לטהר אתכם מכל חטאתיכם ,לפני ה'
העמים ,מען איז געווארן זייער נאנט ליב געהאט ,ער האט אסאך געשמועסט תטהרו.
צום אייבערשטן .טאמער מען האט מיט איר ,און פארברענגט מיט איר ,ווען רבינו הקדוש זי"ע שטעלט זיך ,וואס
חלילה געזינדיגט ,איז געקומען יום ער האט איר געטראפן אין גאס האט ער איז די דאפעלטע לשון ,לפני ה' תטהרו,
הקדוש ,ווען דער כהן גדול האט מקריב זיך אפגעשטעלט שמועסן מיט איר .די ער זאגט דאך שוין לטהר אתכם מכל
געווען די קרבנות ,און מכפר געווען טאכטער איז עלטער געווארן ,האט ער
חטאתיכם.
אויף אלע עבירות .ווען דער כהן גדול איר געזאגט קוק אהער ,עס פאסט מער
האט געזאגט די וידו ,אנא ה' כפר נא, נישט אז איך דער מלך זאל שמועסן נאכדעם איז שווער ,דער מהרי"ל ,איז
חטאו עוו פשעו ,האט ער אזוי שטארק מיט דיר אין גאס ,איך וועל בויען א געווען פון די גרעסטע פוסקים ,און ער
ארויסגעברענגט די אהבה פונעם ספעציעלע חדר ,א שיינע היכל ,ווי דארט שרייבט אז א גאנץ לעבן איז אים שווער
אייבערשטן צו אונז ,עס האט געמאכט וועלן אונז אינאיינעם פארברענגן. געווען א מורא'דיגע קשיא .מארגן וועט
מען זאל זיך דערמאנען די אלע גוטע מען בעז"ה זאגן די סדר העבודה ,ווייסן
די נמשל איז ,דער הייליגער באשעפער
זאכן וואס דער אייבערשטער האט אונז מיר אז מען האט שוין ליידער נישט
דער מלך מלכי המלכים האט אונז זייער
געטון ,אז מען האט זיך פארשעמט פון קיין בית המקדש ,איז אבער ונשלמה
ליב געהאט ,אנגעהויבן אין מצרים ,ווען
זיך אליינס אז מען האט געזינדיגט ,מען פרים שפתינו ,מיטן עס זאגן איז אזוי ווי
אונז זענען נאך געווען א יונגע פאלק,
איז געווארן אזוי אויפגעהויבן ,אז מען מען איז עס מקריב .דארף מען אבער
האט דער אייבערשטער איבערגעהיפט
האט זיך פאר'עקלט פון טון א עבירה. פארשטיין ,פארוואס ביי די שעיר הפנימי,
אלע הייזער פון די אידן ,און נאר
מען האט געהערט די קול פון די וידו די קרבן חטאת לה' ,וואס קומט מכפר
גע'הרג'ט די בכורים פון די מצריים ,ער
פונעם כהן גדול ביז יריחו ,און אזוי האט זיין אויף טומאת מקדש וקדשיו ,טאמער
האט ארויסגעוויזן די אהבה צו אונז
ער מחזיר בתשובה געווען אלע אידישע איינער איז אריין בטומאה אין ביהמ"ק,
ווען אלע פעלקער האבן דאס געזעהן,
קינדער .פאר דעם האט אויסגעפעלט די וואס גייט שוין נישט אן היינטיגע צייטן,
ער האט אונז ארויסגענומען פון מצרים
כהן גדול אליינס זאל זאגן די וידו. ווייל מען האט דאך שוין נישט קיין בית
מיט גרויס אהבה ,מען איז אנגעקומען
ליידער היינט האבן מיר שוין נישט ביים ים סוף ,ראתה שפחה על הים, המקדש ,איז מען זייער מאריך ביי די
קיין בית המקדש ,מען איז פארטריבן מען האט געזען די גילו אלקות ,יעדע סדר העבודה ,אבער די שעיר לעזעזאל,
געווארן אין גלות ,האט מען אבער איד האט געשפירט דעם אייבערשטן וואס קומט מכפר זיין אויף אלע עבירות,
געהאט צדיקי אמת וואס האבן אונז און געזאגט זה קלי ואנוהו ,דער הייליגע וואס דאס גייט נאך יא אן היינטיגע
מחזיר בתשובה געווען ,וואס האבן אונז באשעפער האט ארויסגעוויזן זיין אהבה צייטן ,מיר אלע דארפן דאך א כפרה
געוויזן די אהבה פונעם אייבערשטן צו צו אונז מיט די גרויסע נסים וואס ער אויף אונזערע עבירות ,ביי דעם איז מען
אונז ,מיר האבן געהאט רבינו הקדוש האט געמאכט .שפעטער ביי מתן תורה, נישט מאריך .אזוי פרעגט דער מהרי"ל.
תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש ח
פון ווי ער קומט ,ווי גרויס דער מלך מייאש זיין ,האסט שוין סיי ווי געזינדיגט, זי"ע וואס האט אונז אזויפיל מדריך
איז .אזוי האט מען געטאן ,אבער ס'שוין סיי ווי דערנאך ,טאר מען זיך געווען און געפאדערט פון אונז ,צו וויסן
ליידער האט דאס דער בן מלך נישט נישט לאזן פון דעם ,דער הייליגער וויאזוי תשובה צו טון ,ער איז געווען דער
פארשטאנען ,און נישט נאר ער האט זיך עטרת צבי זי"ע טייטשט ,ולא תתורו מלאך אלקים משרת ,אבער דאס האבן
נישט אויסגעלערנט ,ער איז נאר געווארן אחרי לבבכם ואחרי עיניכם ,תתורו איז מיר שוין ליידער אויך נישט ,מען זעהט
נידריגער ,צוזאמען מיט די פויערן. א לשון פון אויפבינדן ,עטץ זאלטס ענק שוין נישט די גרויסע צדיקים .מיר האבן
נישט אויפבינדן פונעם אייבערשטן ,אחרי נאר נסיונות ,שווערע נסיונות ,סיי אין
ביז עס איז געקומען איין טאג ,דער
לבבכם ואחרי עיניכם ,נאכדעם וואס מען שטוב ,און סיי ביי זיך.
בן מלך האט זיך געכאפט ,פון ווי ער
האט שוין ח"ו געזינדיגט מיט די הארץ
קומט ,ער האט אנגעהויבן פארשטיין אז דארף מען אבער וויסן ,אז עס איז דא
אדער אויגן ,טאר מען קיינמאל נישט
ער קומט דאך פון אזא מלך ,האט עס דריי בחינות פון א בית המקדש ,היינטיגע
אויפגעבן ,דער הייליגע באשעפער איז
אים אנגעהויבן וויי צו טון ,ער האט נישט צייטן .עס שטייט אין זוהר הקדוש ,אז
הרוצה בתשובה ,ער נעמט יעדעם אן.
געקענט עסן און נישט טרונקן ,און נישט דער מענטש איז א בית המקדש ,די
זיך וואשן פון גרויס צער ,ממש אז ס'האט דער הייליגע רבי דוד'ל דינוב'ער זי"ע שכינה הק' רועט אין די מענטש ,די
אים גערורט. האט נאכגעזאגט פון זיין טאטן דער מח איז די היכל ,די הארץ איז די קדשי
הייליגע בני יששכר זי"ע ,וואס איז פשט קדשים .טאמער חס ושלום א מענטש
דער קעניג האט געשיקט א שליח
פון דעם אז ימינו פשוטה לקבל שבים, קוקט עפעס וואס איז נישט גוט ,אדער
זאל גיין קוקן וואס זיין קינד מאכט ,דער
וואס דארף ער זאגן א האנט ,ער וואלט ח"ו ער טראכט נישט גוטע מחשבות ,איז
שליח איז אנגעקומען ,און געזען אז דער
געקענט סתם זאגן אז אין די טעג קען אזוי ווי ער האט אריינגעברענגט א צלם
בן מלך עסט נישט און טרינקט נישט
מען תשובה טאן. בהיכל רח"ל .דאס איז איין בחינה פון
און נעמט נישט קעיר פון זיך ,האט ער
נאר מיר ווייסן אז די גמרא זאגט דער טומאת מקדש היינטיגע צייטן.
אים געפרעגט וואס גייט פאר ,האט ער
געזאגט ווי קען איך עסן אדער טרינקן יצר הרע איז נמשל צו א הר ,א הויכע נאכדעם איז דא בחינה פון בית
ווען איך בין נישט ביי מיין טאטן ,ס'איז בארג ,זאגט ער אז אין די טעג איז ימינו המקדש ,דאס איז א אידישע שטוב ,אין
מיר גארנישט ווערד די עסן און טרינקן, פשוטה לקבל שבים ,דער הייליגער יעדע אידישע שטוב קומט די שכינה הק'
טאמער האב איך נישט מיין טאטע דער באשעפער הייבט אונז אויף מיטן האנט רוען ,טאמער פירט מען זיך אויף ווי עס
קעניג .האט ער אים געזאגט קודם וואש העכער דער יצר הרע ,העכער די בארג, דארף צו זיין .אבער טאמער ח"ו מען
דיר אפ פון אלע שמוץ ,עס עפעס ,קום און ער העלפט אונז תשובה טאן. ברענגט אריין נישט גוטע זאכן ,אדער
צוריק צו זיך ,און נאכדעם וועט מען גיין דער פעטער דער בני שלשים זי"ע מען גייט נישט בצניעות ח"ו ,פארטרייבט
צום קעניג. ברענגט פונעם בני יששכר ,וואס ברענגט מען די שכינה ,איז עס א בחינה פון
א זוהר הק' ,אויף דעם וואס ס'שטייט טין טומאת מקדש וקדשיו.
די נמשל איז ,אונז זענען די בן מלך,
מיר האבן געזינדיגט פארן מלך מלכי חז"ל אז עס איז דא ד' חילוקי כפרה ,און די דריטע בחינה פונעם בית המקדש
המלכים הקב"ה ,און מען האט אונז עס איז דא זאכן ,ווי חילול השם ,וואס איז די בית מקדש מעט ,דאס זענען די
ליידער פארטריבן אין גלות ,קומט יום אפי' יום הקדוש מיט יסורים איז נישט בתי כנסיות ובתי מדרשות ,ווי די שכינה
מכפר ,נאר מיתה ח"ו ,ברענגט ער אבער הק' רועט אויך אין גלות ,טאמער אבער
הקדוש ,דער הייליגע באשעפער וואשט
פונעם זוהר הקדוש ,אז ווען מען טוט
אונז אפ פון אלע עבירות ,דארף מען ח"ו מען רעדט אין בית המדרש בשעת'ן
תשובה און מען איז מקבל 'מסירת נפש',
אבער וויסן ,פארוואס וויל מען דאס, דאווענען אדער קריאת התורה ,אדער
איז עס מכפר אזוי ווי מיתה .ווען מען
פארוואס ווילן אונז אויסבעטן א גוט מען איז ח"ו נישט נוהג כבוד אין ביהמ"ד,
טוט תשובה ווערט מען א נייע מענטש,
יאר ,נישט סתם ווייל אונז ווילן פטור פארטרייבט מען די שכינה ,איז עס
מיט מסירת נפש פארן אייבערשטן,
ווערן פון די פראבלעמען ,נאר ווייל טומאת מקדש וקדשיו.
ווערט מען ווי ניי באשאפן.
אונז ווילן צוריקגיין צום קעניג ,אונז ווילן אויף דעם האט אונז דער הייליגער
תשובה טון ווייל אונז ווילן זיין נאנט צום דער הייליגע מנחת אלעזר זי"ע
באשעפער געגעבן אזא גרויסע טאג ווי
אייבערשטן ,און אזוי וועט מען זוכה זיין ברענגט א משל ,ס'געווען אמאל א
יום הקדוש ,מען זאגט די סדר העבודה,
צו א סליחה וכפרה ,און א גוטע יאר ,און קעניג ,וואס האט געהאט א בן יחיד ,וועם
מען איז מאריך ביי די שעיר הפנימי ,ווייל
ארויסגיין פונעם גלות. ער האט זייער ליב געהאט ,ער האט אים
דאס איז מכפר אויף די דריי זאכן ,פון
אויסגעלערנט וויאזוי צו פירן די מלוכה,
דאס איז פשט ,כי ביום הזה יכפר טומאת מקדש וקדשיו אויך היינטיגע
די גאנצע מדינה ,ער זאל קענען העלפן
עליכם לטהר אתכם מכל חטאתיכם, צייטן .יום הקדוש איז א הייליגע טאג,
און אים איבערנעמען .איז געקומען איין
דער אייבערשטער וועט אונז טאקע אפי' די פראסטסטע מענטש שפירט א
טאג ,דער בן מלך האט זיך פארזינדיגט,
מוחל זיין די עבירות ,ווען ,ווען עס איז עס ציעט אים צו קומען אין ביהמ"ד ,ווי
מלך במשפט יעמיד ארץ ,האט מען
לפני ה' תטהרו ,ווען מען האט עס אינזין פראסט ער זאל נאר נישט זיין ,שפירט
געמאכט א משפט .האט דער שופט
פארן אייבערשטן ,צו ווערן דורכדעם מען א הייליגקייט אין דעם טאג.
גע'פסק'נט אז מען מוז אים פארשיקן
נאנט צום הייליגן באשעפער. און דער יצר הרע ווייסט דאס אלעס,
צו א נידריגע פלאץ ,מיט נידריגע פויערן,
המשך בעמוד גי ער זאל פארשטיין און זיך אויסלערנען קומט ער צו א מענטש ער זאל זיך
ט תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
א ווארט צום
שבת טיש
געקליבענע תורות און מעשיות נאכצוזאגן ביים יו״ט טיש
א תורה אויף די
צום מנין". יום הקדוש
פרשה
די חסידים האבן זיך א לאז געטוען
אין וועג אריין ,ווען פלוצלונג האט זיך שניידן דין
אראפגעלאזט א שטארקע שניי ,און ערב יום הקדוש ביים טיש פלעגט דער
זיי האבן נישט געקענט ווייטער פארן היייליגער סבא קדישא זאגן פארן גבאי שבת שובה
אין וועג .די גרופע חסידים זענען נאר וואס האט געשניטן די חלה" ,שנייד דין,
געווען ניין מענטשן ,און זיי זענען געווען שנייד דין" .ער האט געהאט א טיפערע סגולה לתשובה
מורא'דיג בצער אז זיי וועלן נישט קענען כוונה מיט די ווערטער ,מיינענדיג צו
דער הייליגער קאזניצער מגיד זי"ע
דאווענען מיט מנין אום יום הקדוש. זאגן דערמיט צושניידן דעם גזר דין ,און
האט פאר זיין פטירה שטארק איינגעריסן
דערמיט משפיע זיין פאר כלל ישראל
פלוצלונג דערזעהן זיי א איד קומען צו ברענגען די גאולה שלימה ,יום הקדוש
רחמים וחסדים.
פונדערווייטענס צו זייער ריכטונג ,מיט
ביינאכט וואס איז געווען עטליכע טעג
גרויס שמחה האט דער איד מסכים
געווען צו דאווענען מיט זיי ,און זיי האבן * פאר זיין פטירה ,האט ער זיך געבעטן
ביים אייבערשטן און געזאגט :רבוש"ע
זיך גאר שטארק געפריידט דערצו.
ויאמר ה' סלחתי כדבריך וואס פעלט דיר אז צוליב דעם ברענגסטו
יענע איד איז א גאנצן דאווענען
איינמאל יום הקדוש אויפדערנאכט נישט די גאולה פאר אידישע קינדער?
געשטאנען מיטן פנים צו די וואנט,
ווען דער הייליגער בארדיטשובער זי"ע אויב פעלט דיר בעלי תשובה ,בין איך
און אפילו ביינאכט ווען יעדער איז
האט געהאלטן ביי די תפלה פון "כל מקבל אויף מיר צו תשובה טון פאר אלע
שוין געשלאפן האט דער איד ווייטער
געדאווענט ,און מתפלל געווען .מוצאי נדרי" ,ביים זאגן דעם פסוק "ויאמר אידישע קינדער!!
יוה"ק איז מען צוגעגאנגען צו אים ה' סלחתי כדבריך" ,האט ער זיך
זאגט אויף דעם דער הייליגער רבי
וועלענדיג אים געבן אויסצופאסטן ,ווי אפגעשטעלט און זיך אנגערופן:
זי"ע :עס איז באוואוסט די סגולה צו
דערשראקן זענען זיי געווארן זעהנדיג ווי "רבותי ,חז"ל זאגן כל האומר דבר דערמאנען דעם נאמען פונעם הייליגן
דער איד איז אויסגעגאנגען. בשם אומרו מביא גאולה לעולם ,ווער
קאזניצער מגיד מיט די נאמען פון זיין
די גרופע חסידים האבן זיך גאר עס זאגט נאך א זאך אין נאמען פון א
מאמע ישראל בן פערל ,און פאר די
שטארק דערשראקן ,מורא האבענדיג אז צווייטן ברענגט די גאולה ,צוליב דעם
לאמיר אלע זאגן אין נאמען פונעם אויבן דערמאנטע מעשה אליינס איז
מען וועט יעצט מאכן א בלבול אז זיי
אייבערשטן "ויאמר ה' סלחתי כדבריך"... ראוי צו דערמאנען זיין נאמען ישראל בן
האבן דער'הרג'ט דעם מענטש ,האבן זיי
פערל ,כדי צו מעורר זיין אויבן די די כח
אים ארויפגעלייגט אויף זייער וואגן ,און
אזוי זיך ווייטער געלאזט אין וועג אריין. * התשובה וואס ער האט תשובה געטאן
פאר אלע אידן ,וואס דאס איז מסוגל
א מעשה אויף
אונטערוועגענס האבן זיי געהערט
צו מכפר זיין אונזערע עבירות און צו
שמועסן ,אז דער משומד וועלכע פלעגט
ממתיק זיין די דינים פון אונז.
זיך דרייען ביים פריץ ,איז פלוצלונג
פארשוואונדן געווארן ,און קיינער ווייסט
יום הקדוש ווי אויך זאגט דער רבי זי"ע ,אז אין
נישט וואו ער געפינט זיך .די חסידים דעם זכות פונעם הייליגן קאזניצער מגיד
האבן גלייך פארשטאנען אז דער דער צענטער – א משומד זי"ע וועט מען זוכה זיין צו א גוט יאר,
משומד איז דער צענטער ,און אים האבן צום הייליגן רבי אשר'ל פון סטאלין וויבאלד זיין יארצייט פאלט אויס אין די
זיי יעצט אויפ'ן וואגן ,און זיי האבן זיך זי"ע זענען א גרופע חסידים געקומען הייליגע טעג ערב סוכות ,וועט נתעורר
אויך דערמאנט וואס רבי אשר'ל האט אויף ראש השנה .ביים זיך געזעגענען
זיין זכות אז מען זאל זוכה זיין צו א גמר
זיי געזאגט בשעת זיך געזעגענען "אז אויפ'ן וועג אהיים ,האט זיי רבי אשר'ל
חתימה טובה אכיה"ר.
יום הקדוש קען מען אויך מצרף זיין א געזאגט "איר זאלט וויסן אז יום הקדוש
משומד צום מנין"... קען מען אויך מצרף זיין אפילו א משומד (עבודת עבודה שיח"ק ח"ג עמ' תע"ה)
תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש י
ביאור הלכה
הלכות וביאורים מתוך ספרי בית נאמן בישראל
אשר עדיין לא ראו אור הדפוס
מאת הגאון הגדול דומ"ץ קריתינו הק' שליט"א
געהאט צו געבן פון די אייגענע געלט,
קען מען זיך נישט שפעטער בארעכענען,
און א זאך וואס מען איז מחויב קען מען
נישט נעמען פון מעות מעשר. מעות מעשר
און דאס געבן פון מעות מעשר ,נאר מען השייכים ליום כיפור וימי הסוכות
דארף געבן די גאנצע סכום פון אייגן ג.
געלט ,אויסער אויב מען האט געזאגט *
"בעבור שאתן בלי נדר צדקה בעד שאלה :מעג מען קויפן
הזכרת נשמתו". מיט מעות מעשר יום כיפור
פאפאטשן -סניקער פאר
מען קען אויך אינזין האבן איינמאל יום כיפור? א.
פאר אלעמאל ,אז דאס געלט וואס מען
זאגט צו ביי יזכור זאל מען קענען געבן
פון מעשר ,און מען דארף עס נישט
תשובה :מען זאל נישט קויפן שאלה :מעג מען באצאלן
אינזין האבן יעדעס מאל עקסטער.
פאפאטשן אדער סניקערס פאר יום כפרות וואס מען שלאגט
כיפור מיט מעות מעשר ,וויבאלד עס איז פאר יום כפור מיט מעות
מעשר?
* נישט קיין מצוה צו גיין מיט פאפאטשן,
מען קען גיין מיט זאקן ,דער עיקר
איז נישט צו גיין מיט לעדערנע שיך, תשובה :מען זאל נישט באצאלן
סוכות דעריבער ווערט עס באטראכט פאר א כפרות מיט מעות מעשר ,אזוי אויך ווער
ה. אייגענע אינטערעסע. עס האט נישט קיין הינער צו שלאגן מיט
זיי כפרות ,און וויל שלאגן מיט געלט,
ד. זאל נישט שלאגן מיט מעשר געלט,
שאלה :מעג מען קויפן די אפילו ווען מען וויל געבן דאס געלט
ארבע מינים מיט געלט
פון מעות מעשר? שאלה :מעג מען באצאלן פאר ארימעלייט (של"ה ,אליה רבה סימן תר"ה
פון מעות מעשר, ס"ק ו' ,מ"ב ס"ק ו').
יזכור געלט וואס מען
אפילו איינער וואס האט זיך שנאדערט ביי הזכרת איינער וואס עס איז אים שווער
אויסגענומען צו טוהן צרכי מצוה מיט נשמות? צו קויפן פאר יעדן פון די משפחה א
מעות מעשר ,זאל נישט קויפן איינע פון עקסטערע כפרה ,זאל קויפן כאטש איין
די ד' מינים מיט מעות מעשר ,וויבאלד תשובה :עס איז א אלטע מנהג, כפרה פאר זיך ,פון זיין אייגן געלט ,און
עס איז א מצוה וואס מען איז מחיוב אז מען איז מזכיר די נשמות יעדן יום פאר די אנדערע בני בית קען ער קויפן
(שו"ת מנחת יצחק ,חלק ח' סימן פ"ב). כיפור ,און מען איז מנדב צדקה לעילוי פון מעות מעשר (בית נאמן בישראל הלכות מעות
נשמת די נשמות וואס מען איז מזכיר, מעשר כהלכה).
מוסיף זיין פאר א שענערע אתרוג לכתחלה זאל מען מנדב זיין פון אייגן
ב.
עס זענען דא פוסקים וואס זענען געלט ,איינער וואס עס איז אים שווער
מתיר פאר די וואס פירן זיך צו נוצן צו געבן פון די אייגענע געלט ,קען צוזאגן
מעות מעשר פאר צרכי מצוה ,מוסיף צו געבן פון מעות מעשר ,בתנאי אז ער שאלה :מעג מען באצאלן
נוצט געווענליך זיין מעשר אויך פאר מיט מעות מעשר די
צו זיין פון מעות מעשר כדי צו קויפן א
אנדערע מצות ,בעסער איז אז מען זאל הוצאות וואס עס קאסט
טייערערע אתרוג אלץ הידור מצוה ,וואס
צוזאגן צו געבן אביסל פון אייגן געלט,
איבערצובעטן דעם חבר?
דאס איז נישט א חיוב (לקט יושר חלק יו"ד
און די איבעריגע קען מען געבן פון מעות
עמוד ע"ו) ,למשל :די פרייז פון א כשר'ע דארף וואס איינער תשובה:
מעשר.
אתרוג איז 100דאלער ,און די פרייז פון איבערבעטן א צווייטן און ער דארף
א מהודר'דיגע איז 300דאלער ,מעג מען באמערקונג זיך לאזן קאסטן געלט דערפאר ,טאר
צולייגן 200דאלער פון מעות מעשר. ער דאס נישט נעמען פון מעות מעשר,
אויב בשעת מען האט צוגעזאגט צו
עס זענען דא וואס זענען מתיר מוסיף געבן א געוויסע סכום האט מען אינזין וויבאלד עס איז א חיוב איבער צו בעטן,
אי תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
סוכה ,וועגן דעם זאל מען דאס נישט אויסערליכע שיינקייט ,און נישט א פאר צו זיין פון מעות מעשר נאר נאכדעם וואס
טוהן ,נאר ווען עס איז זייער שווער צו די גוף פון די אתרוג ,און אויך ווייל בשעת מען איז מוסיף א דריטל פון די אייגענע
בויען א סוכה פון די אייגן געלט. מען איז מקיים די מצוה פון שאקלען די געלט ,און די אנדערע צוויי דריטל מעג
אתרוג ,נוצט מען בכלל נישט נישט די די מען מוסיף זיין פון מעות מעשר ,למשל,
ז. אתרוג פושקע. אויב די פרייז פון א כשר'ע אתרוג איז
100דאלער ,און מען וויל קויפן א אתרוג
שאלה :מעג מען קויפן
אדער מאכן נוי סוכה מיט
* וואס איז ווערט 400דאלער ,דארף מען
מוסיף זיין פון אייגן געלט א דריטל ,דאס
געלט פון מעות מעשר? סוכה מיינט 200דאלער [ 100דאלער אויסער
די 100דאלער וואס עס קאסט די כשר'ע
תשובה :עס איז א קלער אין די ו. אתרוג] ,און די אנדערע 200דאלער קען
פוסקים צי מען מעג קויפן נוי סוכה פון מען נעמען פון מעות מעשר.
מעות מעשר ,וועגן דעם איינער וואס שאלה :מעג מען בויען און טייל זענען מחמיר אפילו ווען
האט נישט קיין געלט צו קויפן נוי סוכה אדער קויפן א סוכה מיט מען איז מוסיף פון אייגן געלט מער ווי
קען מקיל זיין ,אבער מען זאל נאר קויפן געלט פון מעות מעשר? א דריטל ,און אפילו ווען מען האט זיך
א זעלכע נוי סוכה וואס עס איז די סדר אויסגענומען צו טוהן מצות מיט מעות
ביי סתם מענטשן צו לייגן ,אבער מען תשובה :מען טאר נישט בויען אדער מעשר ,דעריבער זאל מען לכתחלה
זאל נישט פארמערן צו קויפן אויפן קויפן א סוכה פון מעות מעשר ,נישט מחמיר זיין (שו"ת משיב דבר ,להנצי"ב ח"ב סי' ע"ה,
חשבון פון מעשר. אויף צו עסן און נישט צום שלאפן, שו"ת מהר"ם שיק יו"ד סימן ר"ל ד"ה ויש).
וויבאלד עס איז חיוב צו עסן און שלאפן
* אין א סוכה (שו"ת בית דינו של שלמה יו"ד סימן א'
ד"ה ואתה דן).
קויפן ד' מינים פאר קינדער מיט
הושענא רבה מעות מעשר
ח. אופנים ווען מען מעג די וואס זענען מקפיד מחנך צו זיין
זייערע קינדער שהגיעו לחינוך מיט
אייגענע ד' מינים ,און עס איז זיי שווער
שאלה :מעג מען קויפן א סוכה צום לערנען צו קויפן פון די אייגענע געלט ,מעגן דאס
הושענות פאר הושענא קויפן מיט מעות מעשר ,אבער די וואס
רבה מיט מעות מעשר? איינער וואס האט א סוכה ווי צו
זענען נישט מקפיד דערויף האבן נישט
עסן און שלאפן ,און ער וויל בויען א
דעם היתר.
תשובה :מען זאל נישט קויפן עקסטערע סוכה כדי ער זאל דארט
קענען לערנען מיט ישוב הדעת ,קען
הושענות פאר הושענא רבה מיט מעות
מקיל זיין ,אויב ער נוצט די מעות מעשר
קויפן ד' מינים כדי מזכה זיין
מעשר ,וויבאלד עס איז א חיוב.
פאר צרכי מצוה. אנדערע
מהודר'דיגע הושענות מען מעג קויפן ד' מינים פון מעות
א סוכה פאר אכילת עראי מעשר ,כדי מזכה צו זיין אנדערע מענטשן
איינער וואס וויל קויפן מער וואס האבן נישט ד' מינים ,און עס איז זיי
מהודר'דיגע הושענות ,און עס איז אים אזוי אויך ווער עס האט א סוכה ווי צו
עסן זיינע סעודות ,און ווי צו שלאפן ,און שווער צו קויפן אייגענע ד' מינים.
שווער צו באצאלן אזא טייערע פרייז,
מעג קויפן די מהור'דיגע און צאלן דעם ער וויל בויען א סוכה כדי ער זאל קענען
עסן פרוכט א.ד.ג .און טרינקען [אכילת בודק זיין די ד' מינים
חילוק פון די פרייז מיט מעות מעשר,
וויבאלד עס איז א הידור מצוה. עראי] אין די סוכה ,קען מקיל זיין. עס איז א ספק צי די וואס זענען בודק
באמערקונג די ד' מינים ביי א רב ,צי זיי מעגן געבן
הושענות פאר קליינע קינדער אבער מען דארף געדענקען אז א
פארן רב א סכום געלט פון מעות מעשר
פארן בודק זיין ,דעריבער כדי ארויס צו
עס איז א מנהג אז מען קויפט סוכה וואס איז געבויעט געווארן פון
גיין פון אלע ספיקות ,זאל מען געבן א
הושענות אפילו פאר גאנץ קליינע מעות מעשר באלאנגט צו מעשר ,און
חלק פון אייגן געלט ,און די רעשט קען
קינדער ,לכתחלה זאל מען דאס קויפן דאס באלאנגט נישט צו אים ,מען דארף
מען מוסיף זיין פון מעות מעשר.
מיט אייגן געלט ,אבער ווער עס איז אריין לאזן אויך אנדערע מענטשן ווען
נישט ביכולת קען מקיל זיין ,בתנאי אז ער נוצט עס נישט ,און אזוי ווי עס קען
ארויסקומען פון דעם א מכשול ,אז
אתרוג פושקע
מען נוצט געווענליך די מעות מעשר
פאר צרכי מצוה. במשך די יארן וועט מען פארגעסן אז מען קען נישט קויפן א אתרוג פושקע
דאס באלאנגט צו מעשר ,און מען וועט פון מעות מעשר ,כאטש עס איז א
* זיך באנוצן מיט דעם אזוי ווי א אייגענע חיבוב מצוה ,וויבאלד עס איז נאר א
תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש בי
בקדושה ובטהרה ,און סיי די בחינת בית פארשטייט אונזערע נסיונות ,פאר דעם המשך מעמוד ט
המקדש האלטן הייליג די שטובער ,און שרייט מען אויס 'המלך' ,אונז ווילן נאר
דאס קען אויך זיין פשט ,מען איז
סיי די בית המקדש מעט ,האלטן הייליג דיר ,דו זאלסט אונז משפט'ן צו א גוט
מתפלל אל תשליכנו לעת זקנה ,ככלות
די בתי מדרשות ,וועט דער אייבערשטער געבענטשט יאר.
כוחינו אל תעזבנו ,דארף מען פארשטיין,
העלפן ,מ'וועט זוכה זיין צו א מחילה דאס איז פשט אין פסוק ,מען ליינט צו נאר די אלטע זאל מען נישט
סליחה וכפרה ,און ס'וועט קומען א גוטע אין די הייליגע טעג ,אתם נצבים היום, אוועקווארפן ,און די אינגע יא ,נאר פשט
יאר פאר אונז אלע. את"ם איז די אותיות אמ"ת ,היום גייט איז ,אל תשליכנו לעת זקנה ,ווארט נישט
מען זאגט ביי נעילה פתח לנו שער ארויף אויף ר"ה און יוה"ק ,אזוי ווערט אונז זאלן אלט ווערן און חלילה פארגעסן
בעת נעילת שער ,לכאורה איז דאך עס געברענגט אין די ספה"ק ,איז פשט אז מען קומט פונעם מלך ,לייז אונז נאך
פַתח מיינט עפן אויף,א דבר והפיכוַ , אתם נצבים היום ,אמת אז אונז שטייען אויס פון גלות פאר דעם.
איז משמע אז ס'שוין צוגעמאכט ,בעת היינט צו ווערן גע'משפט ,אבער אונז
איך האב געהערט א שיין ווארט,
ווילן עס זאל זיין לפני ה' אלקיכם,
נעילת שער איז משמע ס'נאך אפען, וועל איך עס נאכזאגן דא ,עס איז דא
וויאזוי קען מען זוכה זיין צו דעם ,אז
ס'נאר געקומען די צייט פון עס צומאכן. אויבן אין הימל דריי בתי דינין ,ס'דא א
דער אייבערשטער אליינס זאל אונז
נאר פשט איז ,ס'גייט ארויף אויף אונזער בית דין פון מלאכים ,ס'דא א בית דין
משפט'ן ,אויב ס'איז כולכם ,מען האלט
גלות ,אונז זענען פארשקלאפט און פון צדיקים ,און ס'דא די בית דין פונעם
זיך צוזאמען מיט א אחדות ,מען טראכט
פארמאכט ,בעט מען ביים אייבערשטן אייבערשטן אליין.
איינער פונעם צווייטן ,מען העלפט ארויס
פתח לנו שער ,עפן אונז אויף די טויערן
איינער פארן צווייטן ,און מען טראגט א צו די בית דין פון מלאכים ווילן אונז
פון לעכטיגקייט ,אונז זאלן זיך אויסבעטן
אחריות איינצוהאלטן די תקנות פון די נישט גיין ,ווייל זיי פארשטייען נישט צו
אלעס גוטס. קיין מענטשן ,צו קיין יצר הרע ,זיי האבן
הייליגע שטעטל ,ס'שוין היינט א שטאט,
זאל דער אייבערשטער טאקע העלפן, ח"ו נישט צוברעכן די תקנות ,און אז דאך עס נישט .צו די בית דין פון צדיקים
די נייע יאר זאל זיין ת'הא ש'נת פ'ודה מען גייט בצניעות ,און מ'איז נישט ח"ו ווילן אונז אויך נישט גיין ,ווייל עס זענען
ו'מציל ,דער אייבערשטער זאל אונז שוין מכשיל אנדערע ,און מען לערנט זיך אפ דא צדיקים וואס זענען זייער שטרענג,
אויסלייזן פון גלות ,ת'הא ש'נת פ'רנסה נאר די גוטע זאכן איינער פונעם צווייטן, זיי פארשטייען נישט וויאזוי א מענטש
ו'כלכלה ,אידן זאל האבן פרנסה וכלכלה, און מען העלפט זיך ארויס איינער דעם האט געקענט זינדיגן ,אמת ס'דא נסיונות,
ת'הא ש'נת פ'רו ו'רבו ,אידישע קינדער אנדערן ,דעמאלטס איז מען זוכה אז דער אבער נאך אלץ ,וויאזוי קען דאס זיין אז
זאל האבן קינדער'לעך ,שידוכים פאר די אייבערשטער אליין וועט אונז משפט'ן, א איד האט געזינדיגט פארן אייבערשטן.
קינדער ס'זאל זיין פריה ורביה ,געזונטע צו א גוט געבענטשט יאר.
ווילן אונז נאר גיין צום בית דין פונעם
קינדער ,הייליגע קינדער ,נחת פון די לאמיר זיך מחזק זיין מיט די דריי זאכן, אייבערשטן אליין ,ער איז דאך דער
קינדער ,ביז מיר וועלן שוין זוכה זיין צום די דריי בחינות פון בתי מקדשות ,סיי בוחן לבבות ,ער ווייסט וואס טוט זיך
ביאת גואל צדק בב"א. זיך אליינס האלטן הייליג ,זיך אויפפירן אפ ביי יעדן אין הארץ ,ווער נאך ווי אים
מעות מעשר. שמחת תורה
עס זענען דא וואס האלטן ,אז אפילו ווען
ט.
מען האט אינזין געהאט בשעת'ן קויפן די
עליה ,פונדעסטוועגן קען מען באצאלן מיט
מעות מעשר נאר וויפיל מען האט צוגעזאגט שאלה :מעג מען קויפן א
מער ווי דער חבר האט ארויפגעצויגן ,למשל: עליה פון חתן תורה -חתן
ובמקהלות רבבות ,יחד כולם הודו בשירי ידידות ,בקול אויב דער חבר האט געהעכערט די פרייז
בראשית א.ד.ג .מיט מעות
נעים ארנן בזמירות ,אמע"כ חברינו ,מזמור שיר למנצח מעשר?
בנגינות ,שמך אכבד בשירי ידידות ,מלא מדע וחכמה פון חתן תורה צו 500דאלער ,און ער האט
בתורה ובעבודה ובחסידות ,מכבד את ה' מגרונו דאס אפגעקויפט פאר 600דאלער ,קען ער
בתמידות ,בקול רם ובתוף וכנור יזמרו זמירות תשובה :ווער עס פירט זיך צו נוצן די
הלא הוא נעמען פון מעות מעשר נאר 100דאלער,
מעות מעשר אויך פאר א דבר מצוה ,מעג
מוה"ר ברוך אברהם סג"ל ווייל די אנדערע 500דאלער ווערט נישט
נייהויזער הי"ו
קויפן דערמיט שמחת תורה חתן תורה,
באטראכט פאר א מצוה ,וויבאלד דער חבר
לרגל שמחת הולדת בנו למז"ט אדער חתן בראשית ,און אנדערע עליות,
יקום פרקן מן שמיא ,שתזכה לראות בנים ובני בנים האט דאס סייווי געוואלט קויפן פאר 500
עוסקין בתורה ובמצות לשמה ,וישפע להם משמי סיי פאר זיך ,און סיי פאר אנדערע ,בתנאי
דאלער ,און עס איז ראוי מחמיר צו זיין.
מעל רב חיי"א ורב חינ"א ורב חסד"א ברוב סייעתא אז מען האט אינזין בשעת'ן קויפן די עליה
דשמיא ואך טוב וחסד עדי נזכה בקרוב שיולכינו כ"ק
מרן רבינו שליט"א לקראת משיח צדקינו במהרה בברכת גמר חתימה טובה וכדומה ,אז מען וועט דאס באצאלן מיט
בימינו אמן.
המברכים :חברי מקהלת המנגנים
גי תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
נועם העבודה
די אהבה פונעם
עס שטייט אין פסוק "דרשו ה' בהמצאו קראוהו בהיותו קרוב",
דרש'נט די גמרא "בהמצאו" גייט ארויף אויף די טעג צווישן ראש
אייבערשטן צו
השנה און יום כיפור ,אז אין די טעג איז דער אייבערשטער זיך
ממציא פאר כלל ישראל ,דעמאלטס איז "קראוהו בהיותו קרוב",
דער אייבערשטער איז נאנט צו כלל ישראל.
דאס איז די טייטש וואס מען האט אויסגעברייטערט פארגאנגענע
וואך ,חודש אלו"ל איז די ראשי תיבות א'ני ל'דודי ו'דודי ל'י" .אני כלל ישראל אין
יום הקדוש
לדודי" ,איז טייטש ,אז כלל ישראל גרייט זיך צו ,און מען דרייט
זיך אויס צום אייבערשטן ,מען לאזט אלעס איבער און מען קערט
זיך צוריק צום אייבערשטן ,און דורכדעם איז "ודודי לי" ,איז דער
אייבערשטער זיך ממציא צו כלל ישראל ,דער אייבערשטער דרייט
זיך אויס צו כלל ישראל ,און "בהמצאו" ,ער געפינט זיך פאר כלל
ישראל" ,בהיותו קרוב" ,ער ווערט נאנט צו כלל ישראל ,ווי אונז
האמיר מסביר געווען די השפעה וואס ער שיקט אראפ ראש השנה,
אותיות מחכימות:
דאס האלט אן במשך די גאנצע הייליגע טעג ,און דאס גיבט די
שפע פאר די גאנצע יאר.
די ספרים הקדושים ברענגען פון מדרש ,און פון זוהר הקודש ,אז
עס שטייט אין פסוק אין שיר השירים" ,שמאלו תחת לראשי וימינו
כתבו הספרים הק' ,דכיון שתכלית בנין
המשכן והשראת השכינה בו ,היתה לצורך
הכנעת הקליפות שבמדבר ,לכן לא היה אפשר שיאיר במשכן
והנה
תחבקנו" ,איז טייטש ,כלל ישראל רעדט צום אייבערשטן און זאגט,
אור שהיא בבחינת אהבה לבד ,כי באור האהבה יש גם לכוחות
אז דער רבוש"ע נעמט אונז ארום מיט ביידע הענט כביכול" ,שמאלו
הקליפה אחיזה ויניקה ,כמו שכתוב (משלי י' י"ב) על כל פשעים
תחת לראשי" ,די לינקע הענט אונטער'ן קאפ" ,וימינו תחבקנו",
תכסה אהבה ,דמדת האהבה מכסה ומוותר על כוחות הרע
און ער נעמט אונז ארום מיט די רעכטע הענט ,זאגט די מדרש,
והפשע ,לכן באור כזה יכולים גם הקליפות להיאחז וליהנות
"שמאלו תחת לראשי" ,דאס איז פון ראש השנה ביז יום כיפור,
ממנו ,ובדרך זה לא היו פועלים התכלית הנרצה בבנין המשכן,
"וימינו תחבקנו" ,דאס איז חג הסוכות.
אלא הקב"ה הוצרך להאיר במשכן אור שיש בו גם בחינת יראה
דאס וואס דער רבוש"ע נעמט אונז ארום איז צוטיילט אין צוויי ופחד ,שעל ידי אור הזה יכנעו כחות הקליפה ,כי כולם יברחו
חלקים .ס'איז דא א חלק וואס ווערט אנגערופן שמאל ,און ס'איז וירתעו מפחד ה' ומהדר גאונו.
על
דא א חלק וואס ווערט אנגערופן ימין .אונז ווייס מיר א כלל ,די
כן אחרי מות שני בני אהרן אמר הקב"ה אל משה ,השמ לא ה"בקה רמא ןרהא ינב ינש תומ ירחא ןכ
גמרא זאגט ווען מען איז מחנך א קינד דארף זיין שמאל דוחה
דבר אל אהרן אחיך ואל יבוא בכל עת אל הקודש ,שלא
וימין מקרבת ,מען דארף מקרב זיין טאקע .אוודאי די עיקר ציל
יכנס לפני ולפנים לעורר אור האהבה לפני הזמן ,כמו שעשו נדב
איז מקרב צו זיין ,אבער די מענטש האט צוויי הענט ,די רעכטע
ואביהוא ,רק אחת בשנה ביום הכיפורים ,אז הותר לכהן גדול
הענט דאס איז די עיקר וואס ס'טוט זאכן ,די לינקע הענט איז נאר
לעורר מעין אותו אור האהבה אשר יתגלה לעתיד לבוא ,דביום
געמאכט צוצוהעלפן.
הכיפורים כיון שעוסקים כל היום בתשובה ווידוי ,מעוררים
איז די עיקר ציל איז אוודאי מקרב צו זיין ,נאענט ווערן מיט'ן מלמעלה אור שהוא בבחינת יראה ,וכל כוחות הקליפה בורחים
קינד ,מיט דעם איז מען אים מחנך ,מיט דעם העלפט מען אים ונרתעים מן האור הזה ,וכמו שאמרו חז"ל (יומא כ' ע"א) שטן
ארויס .אבער פאר'ן ימין מקרבת איז דא קודם א שמאל דוחה, ביומא דכיפורי לית ליה רשותא לאסטוני ,ולכן אפשר לעורר
דאס טייטש ,אמאל דארף מען אים אוועקשטופן ,נישט נאכגעבן ביום זה גם אור האהבה ,דכיון שהקליפות כבר נכנעו על ידי
אלעס ,אמאל דארף מען אים אויס-מענטש'לען וכדומה .דאס איז אור היראה ,אין לחשוש שיתאחזו באור האהבה אשר יתגלה.
די שמאל ,דאס איז נאר צוצוהעלפן ,דאס איז נישט די עיקר. (עבודת עבודה דב"ק ח"ב עמ' פ"ג-פ"ה)
כביכול ,אזוי איז אויך דא אין די יעצטיגע טעג ,ווי אונז האמיר
שוין אויסגעשמועסט פאריגע וואך איז דא די השפעה וואס דער
תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש די
נמסר על ידי הרב הגאון ר' יואל גאנדל שליט"א
ר"מ בישיבתינו הק' תורת משולם פייש ניו יארק -במיוחד לבחורי אנ"ש חברי חבורות עבודת עבודה
פארשטייט נאר די איד ,די גוטע חלק פונעם איד ,די נשמה פונעם רבוש”ע גיבט ,עס איז צוטיילט און יראה און אהבה ,דאס איז דאך
איד ,אז די שלעכטע חלקים שאקלען זיך אפ דורכדעם ,און נאכדעם אלעמאל די יסוד פון א איד ,יעדע זאך וואס מען טוט דארף זיין
קומט די חלק פון די אהבה" ,וימינו תחבקנו" ,די אפענע אהבה. מיט יראת ה' און אהבת ה' – .עס איז דא וואס זאגן אז אי"ד איז
די ראשי תיבות א'הבה י'ראה און ד'ביקות .ס'איז דא צוויי עמודים
די שפיץ פון די אהבה איז ווען דער כהן גדול קומט אריין אין
וואס א מענטש דארף האבן ,אהבת ה' ,יראת ה' ,און צוזאמען איז
קדשי קדשים .קדשי קדשים איז דאך די הייליגסטע מקום פון די
דביקות צום אייבערשטן.
בריאה ,ס'איז העכער פון "מקום" .די זעלבע זאך יום כיפור איז די
העכסטע זמן אין יאר ,עס איז העכער פון "זמן" ,וואו מען זאגט איז אוודאי די אהבת ה' איז תלוי פון די ימין ,דאס איז די עיקר
"ימים יוצרו" ,אלע טעג זענען באשאפן געווארן אבער "ולא אחד תכלית ,די עיקר עבודה שטייט אין ספרים איז מיט אהבת ה',
בהם" ,ס'איז דא איין טאג וואס איז העכער פון זמן ,דאס איז יום אבער פאר דעם פעלט אויס די שמאל ,עס פעלט אויס עבודה פון
כיפור .ווי די מדרש זאגט .און אזוי איז ביי כלל ישראל אויך ,די כהן יראת ה' .דאס איז סתם אזוי א עבודה פאר אייביג ,אבער דא איז
גדול איז דאך דער הייליגסטע פון כלל ישראל. עס אויך א הקדמה ,פאר מען קומט אן צו אהבה.
און דאס איז נוגע בעצם ביי יעדן איד ,אז די חלק הקדושה פון ווי רביה"ק זי"ע איז דא מבאר (בהמדור אותיות מחכימות) ,אז ווען
יעדן איד גייט אריין אין קדשי קדשים. ס'וואלט ווען געווען גלייך אהבה ,וואלטן זיך צוגעכאפט דערצו אלע
קליפות ,אלע שלעכטע חלקים ח"ו וואס איז דא אין א איד ,וואלטן
די נקודה הפנימיות ,ווערט אנגערופן די קדשי קדשים פונעם
זיך צוגעכאפט .ווייל ווען ס'איז נאר דא אהבה ,איז עס דאך א
איד ,וואס דאס ווערט נתגלה יום הקדוש ,דאס קומט מיט ,און
געוואלדיגע געשמאקע אור .ממילא דארף זיין די אור היראה ,די
גייט אריין און איז זיך מייחד מיט'ן אייבערשטן יום כיפור .ווייל
חיצונים זענען דאס נישט סובל ,און פון דעם גייען זיי אוועק ,און
דאס איז די ענין פון תשובה .אין די עשרת ימי תשובה דארף
אזוי ואל יתערב זר במחנינו.
מען זיך צוגרייטן צו יום כיפור ,אנצוקומען צו דעם זמן וואס דער
רבוש”ע האט צוגעזאגט פאר אידן ויאמר ה' סלחתי כדבריך ,דאס און יעצט אז עס קומט טאקע די נייע השפעה פונעם יאר,
איז געווען נאכדעם וואס די אידן האבן געזינדיגט מיט'ן עגל ,משה און מען וויל דאך די תכלית בשלימות - ,און די ספרים זאגן ,אז
רבינו איז ארויפגעגאנגען אין הימל פערציג טעג ,און די דריטע דורכדעם קומט טאקע צו צום יו"ט שמיני עצרת ,וואס דארט איז די
מאל פערציג טעג איז געווען פון חודש אלול ביז יום כיפור ,און דביקות פון א איד מיט'ן אייבערשטן - .אבער כדי ס'זאל זיין טאקע
דעמאלטס איז דער רבוש”ע נתרצה געווארן פאר כלל ישראל ,און אל יתערב זר במחנינו ,דארף קודם זיין א אור פון יראה.
דער אייבערשטער האט געזאגט אז אזוי וועט בלייבן לדורות ,אז
ער וועט מוחל זיין פאר כלל ישראל יום כיפור .וועגן דעם גרייט מען און דאס איז די אור פון ראש השנה ביז יום כיפור ,וואס דעמאלטס
זיך צו א גאנץ חודש אלול ,און עשי"ת בעיקר .און ווען ס'קומט יום איז די אור פון יראת שמים ,דער רבוש”ע גיבט א שפע פון יראה,
כיפור איז דער רבוש”ע מוחל די עבירות. און דאס איז טאקע די עבודה פונעם מענטש זיך צוצושטעלן צו די
יראה .די יראה איז מברר טאקע אז א מענטש זאל תשובה טון פאר
* זיינע חטאים ,און אזוי זאלן זיך אפשאקלען פונעם מענטש אלע
שלעכטע חלקים ,און אזוי ווען ס'קומט יום כיפור איז מען טאקע
די גמרא זאגט "גדולה תשובה שמגעת עד כסא הכבוד" ,תשובה ריין אן די אלע חלקים ,און דעמאלטס קומט אראפ די אהבה פונעם
איז א זאך וואס דער רבוש”ע איז עס חותר מתחת כסא הכבוד ,איז אייבערשטן צו כלל ישראל ,דער רבוש”ע איז זיך מגלה צו אידן אין
טייטש ,ווי די ירושלמי (מכות פ"ב ה"ו) זאגט "שאלי לחכמה נפש קדשי קדשים ,די כהן גדול קען אריינקומען אין קדשי קדשים ,דאס
החוטאת מאי תהא עלי' ,אמרה נפש החוטאת תמות" ,די חכמה האט איז די גרעסטע סארט אהבה וואס איז דא .און אזוי ווייטער אין יום
נישט פארשטאנען אז מען קען תשובה טון ,האט מען געפרעגט די טוב סוכות וואס דאס איז א השפעה פון די חסדים וואס ס'קומט.
תורה ,האט די תורה אויך געזאגט אז מען קען נישט תשובה טון,
נאר אז מען איז זיך מתבונן ,זעט מען די פסוק זאגט "שמאלו
נאר דער אייבערשטער אליין האט געזאגט אז מען קען תשובה טון.
תחת לראשי" ,אבער דאס איז נישט קיין ריחוק ,ווי עס איז משמע
איז טייטש ,ס'איז העכער פון אלעם ,תשובה קדמה לעולם ,ס'איז די פשטות הפסוק ,איז דאס אויך א קירוב .ס'איז צוויי סארטן
העכער פון אלע השגות וואס א איד קען פארשטיין ,ס'איז העכער קירוב ,ביידע נעמען ארום דעם מענטש ,ביידע זענען מקרב דעם
פון אלע עולמות ,די העכסטע מדריגה. מענטש צום אייבערשטן ,ס'איז דא א קירוב וואס איז יראה ,דאס
וט תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
טיף טיף וואו דער מענטש קען נישט פוגם זיין ,און פון דארט אזוי ווי די גמרא זאגט (מנחות כט ):כי בי-ה ה' צור עולמים ,די
קען ער עס מתקן זיין. באשעפער האט באשאפן די וועלטן מיט י' ה' .עולם הבא האט
מען באשאפן מיט א י' ,די עולם הזה האט מען באשאפן מיט
דאס איז די ענין פון אריינגיין אין קדשי קדשים ,די קדשי
א ה' .פרעגט די גמרא ,פארוואס האט מען באשאפן די וועלט
קדשים איז די נקודה הפנימית פון יעדן איד ,וואס ער האט
מיט א ה' ,זאגט די גמ' ווייל אזוי ווי די ה' איז אפען פון אונטן,
קיינמאל נישט פוגם געווען ,די כהן גדול קומט אריין יום כפור
ווער עס וויל קען ארויסגיין ,די וועלט איז אויך אפען פון אונטן,
אין קדשי קדשים ,און דארט ווערט נתגלה די נקודה הפנימית,
מען קען ארויסגיין ,אבער ס'האט א טירל פון אויבן וואו מ'קען
און אזוי אויך ביי יעדן איד ווערט יוה"ק נתגלה זיין נקודה
תשובה טון.
פנימית ,און דורך דעם איז מען ממשיך פון דארט א כפרה.
מיט דעם איז מען זיך מתקרב צום אייבערשטן. פרעגט די גמרא ,פארוואס קען מען נישט צוריקגיין פונעם
זעלבן טירל ,זאגט די גמרא ניין ,מען קען נישט צוריקגיין פון
און וואו רביה"ק זאגט טאקע ,אז דאס מאכט אז ס'זאל זיך
די זעלבע טיר ,אזוי ווי מען פארשטייט בפשטות ,אז א מענטש
אפשאקלען די אלע שלעכטע כוחות ,די אלע שלעכטע חלקים
וועלכע האט עפעס קאליע געמאכט ,ער האט זיך אויפגעפירט
פונעם מענטש ווישן זיך אפ און אזוי בלייבט נאר די ריינע איד, א שטיק צייט נישט ריכטיג ,ווי אזוי גייט ער עס פאררעכטן?
און מיט דעם גייט מען ארויס פון יום כיפור ,ראשון לחשבון פון יעצט און ווייטער וועט ער זיך שוין אויפפירן ריכטיג? פיין,
עוונות .מיט א נייע חשבון ,אפגעווישט ריין פון אלעמען ,זיך דאס האט ער דאך ממילא געדארפט זיין פון יעצט און ווייטער,
מייחד זיין מיט'ן אייבערשטן ,זוכה זיין צו ריכטיגע אהבת ה'. אבער די שטיק צייט פונעם עבר וואס ער האט זיך נישט
* אויפגעפירט ווי עס דארף צו זיין ,ווי אזוי פאררעכט ער דאס?
פאר דעם דארף מען האבן עפעס א חתירה ,מען דארף
און פארשטייט זיך ,דאס דארף מען מיטנעמען כסדר ,פאר א צוריקקומען פון אן אנדערן טיר ,וואס דאס הייבט אויף א
גאנץ יאר ,מיטנעמען די אור פון אהבת ה' און פון יראת ה' .ווי מענטש נאך אסאך העכער ,און פאר דעם איז "במקום שבעלי
ס'שטייט אין ספרים אז בעצם יעדן טאג דארף א איד אנהייבן תשובה עומדים אין צדיקים גמורים יכולים לעמוד" ,און מיט
מיט יראת העונש ,כאטשיג די ריכטיגע יראת ה' איז דאך די דעם איז ער מתקן זיין עבר.
יראת התרוממות ,אבער ס'איז דא יראת העונש אויך .דאס איז
איז די פשט אז וויפיל ער האט קאליע געמאכט דאס קען
די התחלה פונעם מענטש.
מען נישט מתקן זיין .צו קענען תשובה טון מוז ער גיין מיט
ס'שטייט אין ספרים הקדושים ,אז יעדן טאג דארף מען עפעס וואס איז העכער פון דעם ,אזוי ווי די גמרא זאגט ביי
אנהייבן מיט די פשוט'ע עבודה פון יראת העונש ,נאכדעם די פרה אדומה "תבא אמה ותקנח צואת בניה" ,די קינד אליין
גיין צו יראת הרוממות ,און אזוי קלארט ער אויס ביי זיך זיין מאכט זיך שמוציג ,ער קען זיך נישט אפווישן ,די מאמע וואס
חלק הטוב ,זיין חלקי הרע זאלן זיך אפשאקלען פון אים און איז ריין ,זי קען אפווישן דעם קינד אויך.
מיט דעם קען ער נאכדעם גיין צו די מדה פון אהבת ה' ,זיך דאס איז תשובה ,תשובה ווערט אנגערופן די מאמע ,כביכול.
דערנענטערן צום אייבערשטן ,ווען א מענטש דאווענט מוז מען דער רבוש"ע ווערט אנגערופן די מאמע פון כלל ישראל מיט דעם
האבן א שטיקל אהבת ה' ,מען זאגט ואהבת את ה' אלקיך, ענין אז דער רבוש"ע ווישט אפ כלל ישראל ,ווי די תומר דבורה
און פון פאר דעם דארף ער זיך צוגרייטן מיט א יראת שמים. מסביר, איז
און אזוי קען מען מיטנעמען די אור פון ראש השנה און פון "נושא עון ועובר
סוכות ,סיי די שמאלו תחת לראשי ,און סיי די וימינו תחבקנו, על פשע" ,אז א בס"ד
-אזוי ווי די עבודת ישראל זאגט אין פר' וירא ,אז די תקיעת מענטש דארף
שופר איז בעצם א זאך וואס וואלט געדארפט זיין א גאנץ יאר, זיך מדמה זיין
יעדן טאג וואלט געדארפט זיין א תקיעת שופר ,נאר וואס דען, מיט דעם צום ערב יוה"כ
מען בלאזט שופר ראש השנה ,דאס העלפט פאר א גאנץ יאר. אייבערשטן ,דער
אייבערשטער
אזוי איז מיט אלע עבודות פון תשרי ,אלעס ארבעט אויף ווישט אפ כביכול דער זמן פון ישיבת בין הזמנים
דעם אופן ,וואס בעצם דארף מען עס האבן פארן גאנצע יאר, די עבירות פון דינסטאג סוכות איז
נאר דא גייט עס באופן כללי און ס'ארבעט גוט אויס ,אזוי כלל ישראל ,מיט
קען עס די מענטש נאכדעם כסדר נוצן ווי דער הייליגע רבי פון
12:00
דעם אז מען
ר' אלימלך זי"ע זאגט (נועם אלימלך פרשת אמור) ,להזהיר גדולים על הייבט אויף א
הקטנים ,מען דארף באהאלטן די גרויסע טעג ,די ימים נוראים, מענטש מיט א
דארף מען זיך עס אוועקלייגן פאר א גאנץ יאר ,און כסדר זיך העכערע מצב ביז
2:30
קענען מעורר זיין מיט יראת ה' מיט אהבת ה' .און מיט דעם וואס איז העכער
קענען דינען דעם אייבערשטן ריכטיג ווי א איד ,מיט די ריכטיגע פון זיין מדריגה,
דביקות ,ווי מען האט גערעדט מיט אהבת ה' און יראת ה' און העכער פון זיין
דביקות ,און זוכה זיין טאקע צו די ריכטיגע "וטהר לבינו לעבדך נפש, פשוט'ן
א גמר חתי מה טובה!
באמת" .אכי"ר. דארט וואו ס'איז
תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש זט
באור הילולא
תולדות וסיפורים מצדיקים שיודה"ל
חל בשבוע הבעל"ט
זייער געלט ,קען נעמען א שיין וויילע.
הרה"ק רבי נפתלי הירצקא
ווען רבי הירצקא'לע האט געזעהן ווי
זיין רבי זוכט געלט ,און האט נאכנישט
מראצפערט זי"ע
מצליח געווען צוזאמצושטעלן די סומע
וואס ער דארף האבן ,האט ער באלד
* ערב יום הקדוש ,ט'
תשרי ,געפאלט אויס
די יומא דהילולא
אויסגעפאקט זיינע אלע קעשענעס ,און
ווען עס ברענט קדישא פונעם הייליגן
רבי הירצקא'לע
דאס אהינגעגעבן פארן צאנזער רב.
טאקע ,מעג מען ראצפערטער ,הרה"ק
ווען דער צאנזער רב האט דאס
געזעהן ,האט ער געטייטשט אלס א
שרייען רבי נפתלי צבי בן רבי
יעקב פרץ זי"ע.
ווערטל" ,אל תבטחו בנדיבים" ,זאלסט רביה"ק זי"ע דערציילט אין עבו"ע ,אז
דיר נישט פארלאזן אויף די גרויסע רבי הירצקא'לע פלעגט זיין געוואוינט צו ואלה מתולדותיו:
נגידים ,נאר – "בבן אדם שאין לו" אויף דאווענען מיט פייער'דיגע קולות ,אבער
דער הייליגער רבי הירצקא'לע
דעם מענטש וואס פארמאגט גארנישט, קומענדיג קיין ליסקא צום הייליגן אך
ראצפערטער זי"ע איז געווען א תלמיד
"תשועה" פון אים וועט קומען די ישועה. פרי תבואה ,האט ער זיך איינגעהאלטן
פונעם בעל מנוחת אשר מ'טשענגער
פון דאווענען מיט א ברען ,צוליב דעם
דאס שלאף-קלייד וואס דער אך פרי תבואה פלעגט
זי"ע ,בעל צרור החיים מ'סעליש זי"ע,
ראטעוועט
הרה"ק מ'ליסקא ,דער הייליגער אך פרי
דאווענען מיט אן איינגעהאלטענקייט
תבואה זי"ע ,און הרה"ק מ'צאנז זי"ע
און געלאסן ,און האט נישט געגליכן די
הירצקא'לע רבי הייליגן צום וועלכער האט אים מסמיך געווען צו זיין
וועלכע דאווענען אויף א ברענעדיגע
ראצפערטער איז אמאל אנגעקומען א פועל ישועות.
אופן .האט אבער דער אך פרי תבואה
א איד מיט א צובראכן הארץ ,און רבי הירצקא'לע איז געווען שטאט-
געזאגט פאר רבי הירצקא'לע" ,איך בין
זיך אויסגעוויינט פארן צדיק אז זיינע רב אין יאנושי ,און דערנאך אין שטאט
נאר ברוגז אויף די וועלכע וואס שרייען
געשעפטן גייען לעצטענס שווער ,זיין
אז ס'ברענט ,און עס ברענט נישט ,אבער ראצפערט ,ווי דארט איז ער באוויסט
סחורה איז פון גוטע קוואליטעט און
ווען ס'ברענט מעג מען שרייען"... געווארן פאר א געוואלדיגער בעל מופת,
פארקויפן זיך ,און סוחרים קומען אריין
און א גאר גרויסער פועל ישועות.
קויפן ווי געווענדליך ,אבער קומענדיג סוף
אל תבטחו בנדיבים טראץ דעם וואס די שטאט ראצפערט
-בבן אדם שאין לו
וואך זענען זיינע פארדינסטן ניטאמאל
צו באצאלן די סחורה וואס איך האבן איז געווען א ווענדפונקט פאר א יעדע
געקויפט" ,יעדן טאג ווערט מיין הצלחה פראבלעם פאר יעדע איד ,וויסענדיג
ווי באקאנט איז דער הייליגער צאנזער
שוואכער און שוואכער" – האט דער איד אז אין ראצפערט ווערט מען געהאלפן,
רב זי"ע שטענדיג געווען פארנומען
מיט א צובראכן הארץ אויסגעפירט. האט רבי הירצקא'לע קיינמאל נישט
מיט זיינע צדקות צו פארטיילן פאר
אנערקענט אין זיין גרויסקייט ,נאר
יעצט האב איך זיך אריבערגעכאפט ארימעלייט ,און נויטבאדערפטיגע.
שטענדיג געזאגט ,און אנגעהאנגען די
צום רבי'ן צו באקומען א ברכה און א עס ווערט דערציילט אז רבי אלע מופתים אין זכות פון זיין רבי'ן
עצה ,וויאזוי איך זאל מיר אומגיין מיט הירצקא'לע איז אמאל אנגעקומען דער הייליגער צאנזער רב זי"ע ,וועלעכע
מיין געשעפט צו עס צוריק אויפלעבן צו צום צאנזער רב פונקט ווען ער האט האט אים מסמיך געווען צו זיין א פועל
מאכן רווחים ווי אין די פארגאגענהייט. געזאמעלט געלט פון די עשירים פאר ישועות.
ווי פארוואונדערט איז ער געווארן, א געוויסע צדקה צוועק ,אבער היות
רבי הירצקא'לע פלעגט וויילן יעדע
באקומענדיג פון רבי הירצקא'לע אן אז דער צאנזער רב האט שוין עטליכע
וואך שבת מברכים אין טאהש ,בצל
אינטערעסאנטן תירוץ" :איך האב פאר מאל געבארגט געלט פון די עשירים און
ׁ הקודש פונעם הייליגן שרף זי"ע.
דיר איין עצה ,גיי און קויף דיר א ְשלָ אף- נאכנישט צוריקגעצאלט ,האבן אים דאן
קלייד ,און דער אייבערשטער וועט דיר די עשירים נישט געוואלט בארגן געלט, רבי הירצקא'לע איז נפטר געווארן אום
שוין העלפן"... וויסענדיג אז ביז זיי וועלן צוריקזעהן ערב יום הקדוש ,אין יאר תרנ"ח לפ"ק.
זי תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
זעהט ער ווי דער טיר איז אויך אפן. צו די גרויס וואונדער פון אלע ,האט נאכן הערן דעם מאדענעם תירוץ
ׁ
דערשראקענערהייט האט ער באלד “שלָ אף-
דער איד ארויסגענומען דעם ְ פון רבי הירצקא'לע ,האט דער איד
צוריק צוגעשפארט די טיר ,כדי אז די קלייד” ,און רופט אויס הויך מיט דעם באלד פארשטאנען ,אז דער רבי האט
גנבים זאלן נישט קענען אנטלויפן ,און ְשלָ אף-קלייד אין האנט" ,דאס האט מיר נישט פארשטאנען זיין פראבלעם,
אין גרויס איילעניש איז ער געלאפן צו די דער רבי ,רבי הירצקא'לע געהייסן קויפן, און אנגעהויבן איבערזאגן פאר רבי
פאליציי איינמעלדן איבער די אנגייענדע און געזאגט אז דער אייבערשטער וועט הירצקא'לע פארוואס ער איז געקומען.
גניבה ביי אים אין געשעפט. מיר העלפן".
אבער רבי הירצקא'לעס ענטפער האט
אנקומענדיג מיט די פאליציי צום אז די קינדער האבן געזעהן ווי זייער זיך נישט געטוישט ,און זיך אנגערופן צו
געשעפט און אריינגייענדיג ,האט זיך טאטע האט אמונת צדיקים ,און איז דעם איד "איך האב דיר שוין געזאגט
ׁ ׁ
אנטפלעקט אז דער גנב איז נישט קיין רואיג מיט דעם ְשלָ אף-קלייד ,אז דערפון וואס דו זאלסט טוען ,קויף דיר א ְשלָ אף-
וועט קומען דעם ישועה ,האבן זיי אויך
צווייטער ווי זיין בוכהאלטער ,וועלכע קלייד ,און דער אייבערשטער וועט דיר
געהאט אמונת צדיקים ,און געווארט
מאכט אים אלע חשבונות אין די ביזנעס. העלפן...
מתי יבוא ,ווען דער מינוט וועט קומען,
די פאליציי האבן אים גלייך און מען וועט זעהן בחוש אז דורך דעם מיט א שווער הארץ ,אבער פיל מיט
ארעסטירט און אפגעפירט אין תפיסה, ׁ
“שלָ אף-קלייד” איז דער ישועה געקומען.
ְ בטחון און אמונת צדיקים ,האט דער
און דאן אריבער צו אים אין הויז ,און איד פארלאזט דעם פלאץ ,און געשפאנט
איין נאכט ,אפאר טעג נאכן
דארטן אפגעפינען אוצרות פון געלטער אויפ'ן וועג אהיים .אינמיטן וועג האט זיך
אהיימקומען פון רבי הירצקא'לע,
וואס דער בוכהאלטער האט שוין באוויזן דער איד אפגעשטעלט אין א געוויסער
זייענדיג אויסגעמאטערט און מיד נישט
צו גנב'נען פון דעם איד'ס געשעפט ,זינט שטאט ,און האט זיך ארומגעקוקט אין
קענענדיג איינשלאפן ,האט אים זיין ווייב
ער פירט אים די געשעפטן. די געשעפטן וואס ער קען איינקויפן ,ווען
גע'עצה'ט ,אז ער האט דאך איינגעקויפט ׁ
אזוי ארום איז דער איד געוואר געווארן זייענדיג אונטערוועגנס א שלאף-ראק, “שלָ אף-
פלוצלונג האט ער באמערקט א ְ
די אורזאך פארוואס ער זעהט אין די דעריבער זאל ער אנטוען דעם ראק, קלייד” ,און דער איד איז באלד אריין
ׁ
לעצטערע צייטן נישט קיין פארדינסטן און ארויסגיין כאפן אביסל פרישע לופט “שלָ אף-אין געשעפט און געקויפט דעם ְ
אין זיינע געשפעטן ,און איז געהאלפן אויפן גאס. קלייד” ,און דערמיט זיך צוריק געלאזט
געווארן בזכות פונעם הייליגן צדיק רבי אין וועג.
דער איד איז טאקע ארויס מיטן
ׁ
הירצק'לע ראצפערט'ער. “שלָ אף-קלייד” כאפן אביסל פרישע ְ אנקומענדיג אהיים זענען זיינע קינדער
לופט ,ווען שפאצירענדיג ,האט ער אים אנטקעגן געלאפן מיט גרויס פרייד,
זכותו יגן עלינו ועל באמערקט פונדערווייטענס ווי אין זיין און האבן גלייך געפרעגט" ,וואס האט
כל ישראל אמן געשעפט איז ליכטיג ,קומענדיג נענטער, דער רבי געהייסן טוען"?.
ב‡ר‡ פ‡ר˜ יˆ"ו
נ˙ייס„ ע"י כ"˜ מרן רבינו ˜‰ו"‰ט זי"ע ~ בנ˘י‡ו˙ כ"˜ מרן ‡„מו"ר עט"ר ˘ליט"‡
בעז˘‰י"˙
זמנים ליום „˜‰ו˘ ‰בעלל"ט
6:41 ז„‰ל"‰נ
7:30 כל נ„רי כל נדרי7:30 ....................................................
6:00 מנין ˙‰לים בבו˜ר
שחרית8:00 .....................................................
‡„ון עולם8:00 ˘חרי˙
בערך1:00 מזכיר נ˘מו˙ ומוסף יזכור2:15 .........................................................
בערך6:30 נעיל‰
מוציו"ט8:07 ....................................................
8:07 זמן מוˆיו"ט
˙יכף ‡חר מעריב ˜י„ו˘ לבנ‰
10:00 ˜י„ו˘ לבנ ‰מנין ב' בברכת גמר וחתימה טובה
הגבאים
בברכ˙ ‚מר ח˙ימ ‰טוב‰
תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש חי
באור השיחות
ליקוט בקצרה מגדולת הצדיקים אשר יומדה"ל חל בימים האלו
מתוך ספרי הקדושים עבודת עבודה שיחות קודש ג"כ
י"ג תשרי
# ט' תשרי
הרה"ק ר' שלום הרה"ק ר' נפתלי
שכנא בן רבי
י"ב תשרי
הירצקא ב"ר יעקב פרץ
אברהם המלאך – הרה"ק ר' אברהם – מ'ראצפערט זי"ע
מ'פראהביטש זי"ע המלאך בן הרה"ק
מדריגתו הגדולה
ר' דוב בער (המגיד בצל רבינו השרף זי"ע
הרה"ק רבי אברהם המלאך איז אוועק
מ'מעזריטש) זי"ע הרה"ק ר' הערצקא'לע ראצפערט'ער
ביי די זעקס און דרייסיג איבערלאזנדיג זי"ע פלעגט אסאך ארומפארן צו זאמלען
צוויי קליינע יתומים'לעך ,הרה"ק ר' כינהו המלאך געלט פאר צדקת ר' מאיר בעל הנס ,און
ישראל חיים מ'לודמיר און הרה"ק ר' ער האט אויסגערעכנט אז ער זאל קענען
מען האט אים גערופן מיט די צו-
שלום שכנא מ'פראהביטש .און הרה"ק ר' זיין א יעדע שבת מברכים אין טאהש
נאמען אברהם המלאך ,ווייל ער איז
שלמה מ'קארלין האט זיי אריין גענומען ביים הייליגן עלטער זיידן.
געווען ממש כמלאך אלקים.
צו זיך אינדערהיים און זיי אויפגעצויגן,
גודל התלהבותו
ווען זיי זענען געווארן עלטער האט
עבודתו בקודש ער פלעגט דאווענען מיט א גרויסער
ער גענומען ר' ישראל חיים פאר אן
איידעם ,און ר' שלום שכנא איז א חתן הרה"ק רבי יצחק מ'ראדוויל זי"ע התלהבות און מיט קולות אבער ווען ער
געווארן צו די טאכטער פון ר' אברהם האט איין יאר אינמיטן זומער געבעטן איז געפארן קיין ליסקא צו זיין רבי'ן דער
מ'קאריסטשוב זי"ע אן איידעם פונעם זיין טאטע דער זלאטשובער מגיד זי"ע הייליגער אך פרי תבואה פלעגט ער זיך
הייליגען מאור עינים. אז ער וויל פארן אויף א שבת צו רבי איינהאלטן זיין התלהבות ,ווייל זיין רבי
אויפ'ן וועג צו די חתונה איז אברהם המלאך ,האט אים זיין טאטע פלעגט דאווענען רואיגערהייט און ער
אויסגעקומען אז די חתן מיט ר' שלמה געגעבן ערלויבעניש נאר אויב ער בלייבט האט נישט ליב געהאט ווען מען מאכט
מ'קארלין האבן זיך אפגעשטעלט אויף שוין דארט אויף ביז נאך תשעה באב, געוואלדעס ביים דאווענען ,איינמאל
א שבת ביי הרה"ק ר' ישעי' מ'דינאוויץ ר' יצחק האט זיך זייער געפריידט אז האט אים דער אך פרי תבואה געזאגט
זי"ע ,און ר' ישעי' האט זיי גאר שיין ער וועט קענען מיטהאלטן זיין הייליגן "איך בין נאר ברוגז אז מען שרייט אז
מכבד געווען ,און דאס איז געווען א עבודה פאר א שיינע פאר וואכן. עס ברענט און עס ברענט נישט ,אבער
שטארקע וואונדער פארוואס ער איז רבי יצחק ראדווילער איז טאקע ווען עס ברענט טאקע מעג מען שרייען".
מכבד די פרעמדע אידן.
נאכדעם איז אויסגעקומען אדורך צו
דארט געווען פאר אפאר וואכן ,און זיך
אנגעשעפט מיט הויפענעס קדושה און
יראתו קודמת לחכמתו
פארן די שטאט בארדיטשוב און דער יראת שמים. רבי הערצקע'לע איז אמאל געווען אין
הייליגער בארדיטשוב'ער האט זיי אויך צאנז ביים הייליגן דברי חיים זי"ע ,און
ווען עס איז אנגעקומען תשעה
שיין מכבד געווען ,און ער האט זיי ווען דער דברי חיים האט אים געגעבן
באב איז רבי אברהם המלאך אריין
געמאכט א גרויסע סעודה ,נאך די סעודה שיריים האט ער גענומען דער גאנצער
געקומען אין בית המדרש און זיך ממש
האט זיי דער בארדיטשוב'ער ארויס טעלער און ער האט אנגעהויבן צו עסן
אראפגעלייגט אויפ'ן ערד בפישוט ידים
באגלייט מיט טענץ ביז אין די גאס. דערפון ,און די גאנצער עולם וואס איז
ורגלים ,און געוויינט און געקלאגט אויף
ווען די רעביצין האט געפרעגט דער דארט געווען האבן אויך אנגעהויבן
די חורבן הבית און די צער השכינה,
בארדיטשוב'ער אז גענוג געווען אז דו כאפן שיריים פון דעם טעלער ,נאכדעם
אזוי איז ער געליגן דארט ביז תשעה
האסט זיי צוגעשטעלט א גרויסע סעודה, האט רבי הערצקא'לע געזאגט ,איך האב
באב נאכמיטאג ווען ער איז געגאנגען
אבער פארוואס פארשעמסטו זיך אזוי געשפירט אזוי סאך יראת שמים אין די
דאווענען מנחה.
און דו גייסט ארויס טאנצן אין די גאס. שיריים ,און ווען די אנדערע חסידים
האט דער בארדיטשוב'ער גענטפערט דעמאלס האט ר' יצחק פארשטאנען וואלטן נישט ארויסגעכאפט פונעם
וואס זאל איך טוהן ,אז אליהו הנביא פארוואס זיין טאטע האט אים געהייסן טעלער וואלט מיר ווען איבערגעבליבן
באגלייט זיי און טאנצט מיט ,האב איך בלייבן אויף תשעה באב( .שיח"ק ח"א ש"ע) אסאך מער יראת שמים( .שיח"ק ח"א ש"ע)
"הלוואי שנזכה להיראת שמים של
#
דאך אויך געמוזט מיט טאנצן( .שיח"ק ח"א
נ"ט) הרבי ר' היצקא'לע" (שיח"ק ח"א שע"ב)
טי תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
מאמר כ׳
המשך סימן ד'
הנהגות בית
הכסא
להערות והוספות נא להתקשר מנהגי והליכות כ"ק מרן רבינו הקדוש זי"ע
עם מכון "עבודת הלוים"
718.451.8674 Ext. 847
הטלית קטן
ג .לא פשט את הטלית קטן טרם נכנס לבית הכסא ד).
מקום המושב
ד .מושב הבית הכסא לא היה בכיוון מזרח למערב אלא מצפון לדרום ה).
דיבור לפני נטילה
ה .כשיצא מבית הכסא לא דיבר שום דיבור אפי' של חולין ,עד לאחר שנטל ידיו ובירך אשר יצר ו).
חומרות מיוחדות בנטילת ידים ביציאה מבית הכסא
ו .קדושתו וטהרתו התבטאו מאוד בנטילת ידים ביציאתו מבית הכסא ,שהיה לו אז חומרות מיוחדות כדלהלן :נטל ידיו
עם הכלי בסירוגין ז) הרבה פעמים (כחמשה פעמים ויותר) (ב) ,ואחר כך הכניס שוב ידיו תחת זרם המים כמה פעמים ח) ,וכן
מעיינות הלוי
אמנם לפי הזוה"ק והאריז"ל (הובא בשערי תשובה סי' ד ס"ק ט ,ובכף החיים ס"ק קז) אין הידים ד) כתב בשו"ע (סי' כא סעיף ג) ,מותר ליכנס בציצית לביהכ"ס.
חייבות נטילה מחמת 'נגיעה' במקומות המכוסים או שאר זוהמא ,אלא מחמת האריז"ל בשער הכוונות (דרוש א' של תפלת ערבית) כתב וז"ל ,צריך ליזהר שלא להסיר
'רוח רעה' גרידא ,ולכן אין לומר ברכות ,ולקרות בתורה ,ואפילו מלה חדא אסור. מעליו ציצית קטן לא ביום ולא בלילה וכו' ,ואין זמן שצריך להסיר אותו מעליו
וכתב המשנ"ב (ס"ק לח) שיש למהר וליטול ידיו כדי לא להשהות רוח הטומאה אלא בכניסתו לבית המרחץ.
על ידיו. ובספר מצות שימורים כתב וז"ל ,בעת שנכנס אדם לביהכ"ס ,אז כל ההארה
וכתב בספר שלחן הטהור (מאמר הצניעות (פ"ג) וז"ל ,וטוב לנהוג שלא לדבר קודם מסתלקת ומתעלמת מן הציצית ונשאר עליו הטלית קטן כמו גלימא בעלמא,
נטילה ,כמו שהזהירו שלא לדבר קודם נט"י שחרית כמובא במג"א (סי' ג סק"ו) והנה מאותה ההארה שמסתלקת ממנה נעשה מהם מלאכים ,כנודע שמכל
בשם היכל הקודש (אות ב). מצות שאדם עושה ,הוא ממשיך על אותה המצוה הארה גדולה משורש אותה
ז) בשו"ע (סי' ד סי"ח) מפרט הדברים הצריכים נטילה ,חלק החמור ביותר הוא המצוה ,ואחר שמסתלקת אותה הארה ממנה ,נעשה ממנו מלאכים ומשמרים
כשקם משנתו שאפילו ידיו נקיות ,צריך נטילה .ויש שחיובו משום 'טומאה', האדם מכל דבר רע.
כמו היוצא מבית הקברות .או משום ש'ידיו מטונפות או מלוכלכות'. לכן בעת שנכנס האדם לביהכ"ס ,אותם המלאכים שנעשו מהרשימו של
ובכף החיים (ס"ק סח) הביא דברי המקובלים ,דאפילו על כניסה לבד לביהכ"ס ,גם הציצית ,הם מסתלקים ממנו וממתינים שם בחוץ עד שיוצא פעם אחרת ,לכן
בלא עשה צרכיו ,שורה עליו רוח רעה. ארז"ל בכניסתו לבית הכסא יאמר התכבדו וכו' ,עכ"ל.
ובספר יסוד ושורש העבודה (שער ב פ"א) הביא את לשון הזוה"ק [בלשון הקודש] וכ"ה בספר עבודת הלוים מנהגי הסב"ק זי"ע .ובהליכות קודש קאסאן איתא,
וז"ל ,כשנכנס לביהכ"ס לא יברך ולא יקרא בתורה אפילו מלה אחת עד שירחץ בעודו בחדרו ,הכניס את הציצית תחת הלייביל ולא היה פושטו בבית הכסא.
את ידיו ,ואם תאמר משום שהן מלוכלכות ,אין הוא כן ,כי במה נתלכלכו ,אלא ה) בשו"ע (סי' ג סעיפים ה-ז) כתב ,אם נפנה במקום מגולה שאין מחיצות ,יכוין פניו
אוי להם לבני העולם שאינם משגיחים ואינם יודעים בכבוד רבונם ,דאינם לדרום ואחוריו לצפון .ובשו"ע הרב (מהדו"ת סי' ג סעי' ז) 6חשש לדעת הרמב"ם (הל'
יודעים על מה העולם עומד ,הנה רוח אחד יש בכל בית הכסא שבעולם ,השורה בית הבחירה פ"ז ה"ט) [כן ביאר הב"י בסי' ג ד"ה והרמב"ם] שגם במוקף מחיצה יש
שם ונהנה מאותו הלכלוך והטינוף ומיד הוא שורה על אותם האצבעות של ידי להחמיר שיהיה פניו לדרום ואחוריו לצפון ,וכ"כ בכף החיים (אות טו)בשם עוד
האדם ע"כ ,לכן ראוי לאדם כשיוצא מבית הכסא ליטול ידיו ממש כמו בנטילת פוסקים.
ידים שחרית ,עכ"ל .וראה בהערה הבא. ו) בשו"ע (סי' ד' סעיף כג) כתב ,לא תיקנו נטילת ידים אלא לקריאת שמע ולתפלה,
ח) כתב בכף החיים (ס"ק יב) בשם המקובלים וז"ל ,באופן שתרחץ כל יד ויד ג' אבל ברכות דשחרית יכול לברך קודם נטילה.
עבודת הלוי
[ובספר דברות בית דוד מובא וז"ל ,בשנת בצורת צורך לקמץ במים ,וצריכים להחמיר בכל ספק (ב) אמר פעם בצחות לשונו 'קאנאדע האט גענוג
אחת כשכל ירושלים צמאה לטיפת מים ,התקבצו טומאה ,לפי כל השיטות. וואסער ב"ה' [-לקנדה יש די מים ב"ה]] ,כך שאין
תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש כ
עשה בכל פעם שנטל ידיו (ג) (מלבד נט"י לסעודה).
לא נטל ממים שעברו בצינור העובר בבית הכסא
ז .הקפיד לא ליטול ידיו ממים שעוברים בצינור העובר בבית הכסא ט).
מקום העמדת הכלי נטילה
ח .גם בנטילה מבית הכסא היה נזהר לא להעמיד את הכלי עם מי הנטילה לתוך הכלי שלתוכו שופכים את המים
הטמאים ,או לתוך הכיור (ד) ,ואם הניחוהו שם לא נטל מכלי זה י).
נגיעה בהכיור
ט .אחר הנטילה דקדק לא לסגור את הכיור בידיו אלא ע"י מטפחת ,כיון שנוגעים בו בידים טמאות בשעת הפתיחה יא).
זהירות בהלכות נטילת ידים
י .היה דרכו לעורר ללמוד ולקיים את כל פרטי הלכות נטילת ידים [א] ,כי בזה תלוי יסוד הקדושה והטהרה ,והרבה
נכשלים מחמת חוסר ידיעה ולימוד ההלכות יב) ,כגון שסומכים עצמם לנקות בכל מידי דמנקי במקום נטילה במים ,ואינו
נכון ,כי זה הוא רק בדיעבד כשאין מצויים מים או סיבה אחרת ,אבל לא לכתחילה במקום שמצוי מים יג).
מעיינות הלוי
וכ"כ בסידור הרב וז"ל ,ולא יגע בכלי בידו הלחה בין שפיכה לשפיכה ,פן יגע בידו פעמים ולא תרחצם יחד ג' פעמים כל יד ,אלא פעם אחת ביד זו ופעם אחת ביד
השנית בלחלוח זו הכלי שבאה ממים טמאים שעל ידו הראשונה .ואף שיחזור הב' ,בסירוגים ,כי על ידי כן ,רוח הטומאה הנקרא שיבתא בת מלך היא ומקפדת
וישפוך על ידו השניה ב' פעמים ,אין המים שעל יד זו מטהרים את לחלוחית ודולגת וקופצת עד שנעתקת לגמרי משם ,ואם לאו אינה נעתקת.
מים טמאים שנטמאו מיד הראשונה וכו' ,ע"כ. ט) כתב בשו"ע (סי' ד סעיף ז) ,טוב להקפיד בנטילת ידים שחרית בכל הדברים
ויש מחמירים שאפילו המים שהגיעו לידיו לפני הנטילה ,מקבלים טומאה המעכבים בנטילת ידים לסעודה .רמ"א ,מיהו אינו מעכב לא כלי ,ולא כח גברא,
מאותו רגע שהחליט ליטול הידים ,ומטמאים המים שעל אוזן הכלי ,ושוב אינם ושאר הדברים הפוסלים בנטילת הסעודה.
נטהרים אף לא ברביעית מים ,ולא במים שניים כיון שלא באו על ידי נטילה,
אבל בכף החיים (ס"ק כז) הביא מהיעב"ץ שהשיג על הרמ"א וז"ל ,ולע"ד נראה יש
ולכן העצה היא כנ"ל.
חשש ברכה לבטלה כשאין הנטילה הגונה בכל דקדוקי חז"ל וכו'.
וכ"כ החזו"א (סי' כד ס"ק כג) לנגב הברזא כדי שלא יגיעו לידו מים מלחלוחית הברזא
ומביא שם (סי' ד אות יא) בשם כמה אחרונים וז"ל ,דמים שהכניסום לביהכ"ס
לפני נטילתו ,ובין נטילת ראשונים לשניים ,ואפילו נטל הראשונים ברביעית.
פסולים לנטילת ידים וכו' ,וחזינא לרובא דאינשי דעלמא כשיוצאים מבית
יב) כתב בראשית חכמה (תוצאות חיים אות צז) ,ילמוד האדם דינים הנהוגים בתוך ביתו הכסא ,שופכים המים שבכלי שהוליכו עמם לבית הכסא ,ואינם נוטלים ידיהם
שיהיה בקי בהם ,כגון דיני ברכות ,נטילת ידים ,שבת ,עירובין וכו'. עם אותם המים.
יג) כתב בשו"ע הרב (סי' ד סי"ח) ,אלו דברים שהן צריכין נטילה במים דוקא ,ולא ורבינו הוסיף חומרא ע"ז אפילו באופן שעובר שם דרך צינור.
בכל מידי דמנקי ,אבל אין צריך לערות על ידו ג' פעמים וכו' .ובס"ג כתב ,אם אין
לו מים כלל אם רוצה להתפלל מיד ,צריך לנקות ידיו קודם התפלה וכו' בכל מדי י) ראה לעיל (סי' ב סעיף יג).
דנמנקי וכו' .ובכף החיים (ס"ק קא) כתב שלא מועיל להעביר רוח רעה אלא במים. יא) וכדעת הפוסקים לעיל (הערה ט) שיש להחמיר כמו בנטילת ידים לאכילה.
עבודת הלוי
עבודתו זאת כבר התחילה בימי נעוריו ,כמו לו אשרי העם שנוטלין ידיהם כדת וכדין .ואמר חסידים בביתו של הרה"ק רבי אלעזר מנדל
שסיפר על זקינו הסב"ק זי"ע בזה"ל' ,כמו כן הביט מה לכם מהבצורת ,ושנינו בהדי כבשי דרחמנא מלעלוב זי"ע לסעודת מלוה מלכה ,ורצו ליטול
מעַשי הביט הרבה ,בפרט על מעשי נכדיו ,גם אחר ַ למה לך ,הקב"ה שציוה ליטול ידים ידאג עבורנו את ידיהם לסעודה בצלוחית קטנה שהחזיקה
בשעה שהייתי נוטל ידי' (שיח"ק ח"א עמ' פ') למים ,ע"כ]. בקושי רביעית ,אבל הרה"ק מחה בהם והורה
(ד) מהאי טעמא קרה הרבה פעמים כשנטל את ידיו (ג) אין לתאר זהירותו המופלגת בפרישות מכל ליטול ידים בכלי גדול מלוא חפניו ,כי כל צבא
בפני הציבור,נטל את ידיו בכלי (פאו"ם קא"פ) נקי ,כי ענין טומאה וזוהמה ,ועבודתו הק' בטהרת ידיו השמים שומעים ,והקב"ה עומד עם פמליא של
הכלים שם לא היו נקיים מזוהמת המים. הקדושים. מעלה וכולם עונים ואומרים אשרי העם שככה
בארות הלוי
בטהרה אינה מתקבלת למעלה ,וצריכים לחנך (או"ח סי' צב ס"ז) ,ויש שאינם נזהרים בזה ,ובתוך סימן ד
בזה את הילדים מקטנותם ,שיהיו זהירים בעניני כדי לימודם נוגעים בצואת האף והאוזן ,או [א] ביותר ראוי לעורר בענין נטילת ידים בנגיעה
טהרה וקדושה ,וליטול את הידים כדת וכדין, מחככים את שערות ראשם ,ונמצא שלומדים במקומות המטונפים ,בצואת החוטם ובאוזן,
הכל כנפסק בשלחן ערוך (דבר"ק ח"א עמ' רעו). תורה בידים מזוהמות ,ותורה כזו הנלמדת שלא ובחיכוך הראש ,שזו הלכה פסוקה בשלחן ערוך
אכ תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
זכרונות ועובדות מאנשי שלומינו בצל קדשו של רביה"ק זי"ע
צו פרעגן וואס ער טוט פאר פרנסה און
הרה"ג ר' שמשון
פויגעל שליט"א (ב)
פארוואס ער איז דא ,האט ער געזאגט
אז ער גייט ארום פאר "ארטסקרול".
האט אים דער רבי געפרעגט "וואס איז ר"מ בישיבתינו הק' רבות בשנים -ומחשובי תושבי קריתינו הקדושה
דאס?" ער האט אנגעהויבן זאגן אז ער
איז נישט געקומען בעטן געלט ,ער וויל די לעצטערע יארן ,ווען עס איז געקומען זיך נישט לאזן
נאר א ברכה ,אבער דער רבי האט נישט
נאכגעלאזט און ער האט נאר געוואלט
אויף יו"ט שבועות א ליטווישער בחור
און ער האט מיטגעהאלטן מיט'ן רבי'ן
נארן
אז דער איד זאל אים אויסקלארן וואס דא דעם גאנצן יו"ט .עס איז געווען א דער רבי פלעגט כסדר זאגן אז דער
די ארגאניזאציע איז. פלא אים צו זען דא ,ער איז נישט געווען עיקר לימוד התורה איז צו לערנען מיט
קיין חסידי'שער בחור ,און מען האט אים א שטארקע הבנה ,מ'זאל זיך פלאגן צו
האט דער איד געזאגט אז ארטסקרול
טאקע געפרעגט מוצאי יו"ט פארוואס פארשטיין גוט ,און בעיקר "זיך נישט
האט אהערגעשטעלט א פירוש אויף
ער איז דא. לאזן נארן"...
ש"ס .און ער האט מסביר געווען "אז א
איד קומט אריין אין בית המדרש ,ער האט דער בחור דערציילט ,אז זיין במתק לשונו האט ער אסאך מאל
מאכט אויף א גמרא ,און ער הייבט אן טאטע האט אים געשיקט אויף טאהש צוגעלייגט אז דאס אז מען געוואוינט זיך
צו לערנען די גמרא ,וואס טוט ער ווען לכבוד יו"ט שבועות .ווייל דעם בחור'ס איין אז מ'לערנט גוט אפ א זאך ,העלפט
ער פארשטייט נישט? ער מאכט צו די טאטע ארבעט פאר די "ארטסקרול" דאס אויך אין עבודת ה' אז מ'לאזט
גמרא און ער גייט ארויס .אבער דער ארגאניזאציע ,און איינע פון זיינע זיך דארט אויך נישט נארן ...א מענטש
ארטסקרול פירוש העלפט אז ער זאל אויפגאבעס איז צו זיין דער וואס גייט קען זיך דאך אסאך פאפן אין עבודת
בלייבן לערנען און קענען ענדיגן זיין ארום איבער די וועלט צוזאמנעמען די ה' ,ער מיינט אז ער טוט גוט ,און ביז
שיעור "...און דער רבי האט אים געזאגט נדבות וואס זיי באקומען פון פארשידענע דערווייל איז עס נישט ממש אזוי .אבער
"אזוי? קום צוריק מארגן "...ער האט נגידים פאר זייערע פראיעקטן. אז מ'לערנט גוט דורך א זאך ,דעמאלטס
נאכאמאל אנגעהויבן זאגן אז ער דארף וועט מען ביי יעדע זאך אזוי טון ,מען
איינמאל ,מיט יארן פריער ,ווען ער
נישט קיין געלט ,אבער דער רבי האט וועט עס גוט אדורך טראכטן צי ס'איז
איז געקומען אויף מאנטריאל ,האט ער
אים בלויז ווידעראמאל געזאגט "קום ריכטיג אדער נישט ,ממילא וועט עס
געטראכט ביי זיך אז וויבאלד מען רעדט
צוריק מארגן". העלפן אויך דארטן.
דאך אין די גאנצע וועלט אזוי שטארק
שוין ,ער איז צוריקגעקומען דעם פונעם טאהש'ער רבי'ן ,וועט ער קומען
נעמען א ברכה פון רבי'ן אז ער זאל
איך וויל האבן א
קומענדיגן טאג ,און דער רבי האט
ארויסגענומען צען טויזנט דאלאר, מצליח זיין מיט זיין ארבעט. חלק אין דעם
א שיינער סכום היינט און אוודאי ער איז אריבערגעקומען דא ,און ער בדרך אגב ,אז מען רעדט פון
דעמאלטס ,און ער גיבט אים עס אהין. איז אריינגעגאנגען צום רבי'ן און געבעטן לימוד התורה ,וועל איך דערמאנען א
דער איד האט געזאגט "איך בין נישט א ברכה .דער רבי האט אים אנגעהויבן מורא'דיגע מעשה .ס'איז שוין געווען אין
ביטע לאזט א מעסידש אויף
קול איחוד טאהש אויב האט איר א מעשה
718-451-8674 צו פארציילן פון רבינו הקדוש זיעועכ"י
אדער איר ווייסט פון א מענטש וואס האט צו פארציילן
און דרוקט 842
תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש בכ
געפלאנט צו מאכן דורכאויס די פאר "תורה'דיגער שטוב". געקומען בעטן קיין געלט" ,האט אים
וואכן פון ארומגיין על פתחי נדיבים. דער רבי געענטפערט "דו ביסט נישט
דער רבי פלעגט טאקע אלעמאל
דעם רבי'נס שאיפה איז געווען געקומען בעטן קיין געלט ,אבער איך
נאכזאגן פון הרה"ק רבי מאיר'ל
אוועקצושטעלן ריכטיגע עובדי השם, וויל האבן א חלק אין אזא זאך אז א
פרעמישלאנער זי"ע אז "מענטשן
דאס איז געווען זיין מטרה מיט די איד קומט אריין אין בית המדרש ,און
לערנען די תורה ,אבער די תורה אליין
ישיבה .דער רבי האט אויך גערופן אנשטאט פארמאכן די גמרא ,בלייבט
לערנט מיט מאיר'ל "...דאס איז די
הרה"צ רבי משה בער בעק זצ"ל ,אז ער ער לערנען ,איך געב דיר צען טויזנט
ריכטיגער וועג ,אז די תורה זאל לערנען
זאל מאכן חבורות מיט בחורים ,רעדן דאלאר! איך וויל האבן א חלק אין זיין
פארן מענטש דעם ריכטיגן וועג ,צו
אין אלע עניני עבודה ,און דער "כי אם תורה.
האבן יראת שמים.
ליראה" איז געווען דער עיקר העיקרים
צו וואו די בחורים זאלן אנקומען. עבודת השם וואס מיינט א
אגב ,אפילו ביים לערנען האט אויך פאר די בחורים האט דער רבי
תורה'דיגע שטוב?
דער רבי אויך גענומען יונגעלייט זאלן פארארבעט מעשים אז זיי זאלן שטייגן יעצט וועל איך צוגיין צו "עבודה".
צולערנען מיט די בחורים וואס האבן בעבודה און יראת שמים .דער רבי האט מען דארף נישט צופיל פירושים ,יעדער
געדארפט הילף .הרה"ג ר' משה ברוך ווען מען האט געזען דעם חלק העבודה
ווייס ז"ל דער מנהל הישיבה בימים ההם, פון רבי'ן ,דער "לפניו נעבוד ביראה
האט מיר געזאגט אז דער רבי האט אים ופחד" ,מיט אזא הייליגע יראה עילאה,
אנגעזאגט אז ער זאל בשום אופן און וויאזוי עס האט אויסגעזען
נישט נעמען קיין געלט פאר א דאווענען ,מיטן כל עצמותי
די יונגעלייט צולערנערס פון איך וויל תאמרנה.
די טאטעס ,נאר ער אליין
וועט באצאלן די גאנצע האבן א חלק איך געדענק ,עס איז
זאך .דער רבי האט אים אין אזא זאך אז געווען ווען איך בין געווען
א בחור אין ישיבה ,איז
געזאגט "צו וואס שיקט
א טאטע אהער זיין א איד קומט אריין דער רבי אריינגעקומען
איין פארמיטאג אין
בחור אין די טאהש'ער
ישיבה? ער וויל איך
אין בית המדרש ,און היכל הביהמ"ד ,און מען
זאל אים אויפארבעטן. אנשטאט פארמאכן האט אויסגערופן אז
דער רבי קומט זאגן א
נו ,דארף איך דאך טון
פאר דעם."... די גמרא ,בלייבט ער דרשה.
עבודה מתוך
לערנען .איך געב איז רבי דער
אריינגעקומען ,און געעפנט
יגיעה דיר צען טויזנט א חומש און אנגעהויבן
נאך א וויכטיגע נקודה דאלאר! פארלערנען די פסוקים אין
פרשת עקב "ועתה ישראל מה ה'
במשנתו פונעם רבי'ן איז ,אז דער אלקיך שואל מעמך כי אם ליראה
רבי האט געהאלטן אז מען דארף את ה' אלקיך" ,דער רבי האט עס אזוי
לערנען מיט יגיעה און פלאג ,ווייל נאר מפרש געווען ,און ער האט מיט קאך
דאס וועט זיך האלטן ,און נישט נוצן געזאגט "און דאס מיינט א תורה'דיגע
גרינגע וועגן .א דוגמא לדבר ,איז די נושא כסדר גענומען משפיעים וואס זאלן שטוב! א שטוב וואס ברענגט צו יראה,
פון "באטעס" .ס'איז געווען בחורים וואס ארבעטן און דורכרעדן ענינים מיט די דאס איז יראת שמים ,דאס מיינט א
זענען געגאנגען צו ר' משה ברוך בעטן בחורים אין ישיבה. תורה'דיגע שטוב!"
אז ליל ששי ,אדער ענליכע זמנים ,זאל
מען מאכן באטעס ,וואו די בחורים וועלן איך געדענק ווען הרה"צ רבי דניאל קיינער האט נישט געוואוסט וואס דאס
קומען פארברענגען בשירות ותשבחות פריש זצ"ל ,מגדולי המקובלים ונקיי מיינט .שפעטער האט מען געשמועסט
זיך צוצוגרייטן צו א ווארעמען שבת. הדעת שבירושלים ,איז אנגעקומען אויף אז דעמאלטס בשעת מעשה האט מען
טאהש ,און דער רבי האט אים געבעטן צו געהאט אנגעטראגן עפעס א שידוך פאר
ר' משה ברוך איז אריינגעגאנגען בלייבן זיצן אין ישיבה אויף אפאר וואכן איינעם פון די בני המשפחה .געוויסע
פרעגן דעם רבי'ן אויב מען קען מאכן פארברענגען מיט די בחורים ,האלטן מקורבים האבן פרובירט אפצורעדן דעם
באטעס ,אבער דער רבי האט נישט דרשות ,אריינרופן געוויסע בחורים וואס שידוך ,און געזאגט אז ס'איז נישט קיין
רעאגירט .ער האט נישט געגעבן קיין מען האט געדארפט געבן אביסל חיזוק, "תורה'דיגע שטוב" ,אבער דער רבי האט
רשות אויף דעם ,אבער ער האט אויך און דער רבי האט זיך אונטערגענומען געהאלטן אז זיי זענען מלא יראת שמים,
המשך בעמוד דכ אים צו געבן וויפיל ער האט געהאט און דאס מיינט באמת א ריכטיגער
גכ תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
המדור הזה נתנדב
לזכרון ולכבוד נשמת
הרה"ח ר' אלימלך
ב"ר חיים ז"ל משב"ק
על ידי חתנו היקר
מוקיר זכרו מוה"ר
משה יצחק אליעזר
פאפלאנאש הי"ו
אב"י בקריתינו זכרונות מאנשי שלומינו שהלכו לעולמם
הקדושה
זי"ע ,וואו ער האט באדינט דעם רבי'ן
מיט א געוואלדיגע געטריישאפט עד יומו
הרה"ח ר׳ אלימלך קליין ז״ל (ב)
האחרון. משב"ק ויד ימינו של רביה"ק זי"ע רבות בשנים
י"ב תשרי תש"ס
בכל ביתי נאמן
הוא שטיין צו דער האנט און ממשיך זיין
מיט די שימוש בקודש ,האט ר' אלימלך,
נישט לאנג האט ר' אלימלך ז"ל
געוואוינט אין מאנטריאל נעבן זיין שווער
די לאנגע יארן פון איבערגעגעבנקייט ווי א געטרייער תלמיד עושה רצון ר' אשר זאבעל ז"ל אין מאנטריאל,
און אויסטערלישע געטריישאפט האבן רבו ,איבערגעלאזט אלעס ,פארקויפט נאר נאכן פערזענליכן פארלאנג פונעם
געפירט צו דעם אז ר' אלימלך זאל זיין דירה ,און זיך אריבערגעצויגן מיט הייליג'ן רבי'ן זי"ע אז ער זאל קומען
מרגיש זיין אין אלע מצבים דעם הייליגן מסירות נפש צו שטיין לימין רביה"ק וואוינען קיין קרית טאהש ,כדי צו קענען
שיינע ווערטער צו די בחורים .דער רבי איינגעפירט די חבורות ליל שישי ,אויך המשך מעמוד גכ
פלעגט דאך אלץ ביי די תורה זאגן מיט'ן הסכמה פונעם רבי'ן.
נישט געזאגט גארנישט דערקעגן ,ער
אזעלכע אויסדרוקן ווי "מ'האלט דאך אין
דער רבי האט געהאלטן אז די עיקר האט פשוט נישט געענטפערט .פאר אים
ערגעץ נישט" "...מ'האלט נאכנישט ביים
איז יגיעה ,מ'זאל לערנען אפילו אויב איז דאס געווען גענוג צו זען אז דער רבי
אנהייב" "...מ'האט דאך נאך גארנישט
עס קומט נישט אן גרינג ,און נאר אזוי האלט נישט דערפון ,און ער האט נישט
געטון "...און די מנהלים האבן געזאגט
וועט מען מער שטייגן .דער רבי פלעגט געגעבן קיין רשות עס צו ארגאניזירן.
אז ס'קען צוברעכן בחורים ,א בחור וואס
אויך כסדר זאגן "אין די יונגע יארן איז די
לערנט א גאנצע וואך ,דארף מען אים יארן שפעטער האט מיר ר' משה
צייט צו הארעווען .שפעטער ווערט מען
זאגן א גוט ווארט און חיזוק ,און זיי האבן ברוך געזאגט אז ער האט פארשטאנען
עלטער ,מען ווערט קאלט ,און מען פילט
געבעטן אז דער רבי זאל טוישן שפראך... פונעם רבי'ן אז ער איז נישט מסכים
נישט אזוי דעם אויבערשטן .ווי מער
דערצו ,צוליב וואס די התעוררות וואס
גראדע ,דער רבי פלעגט יא מחזק מען הארעוועט אין די יונגע יארן ,קען
מען באקומט ביי א ווארעמע פארברענג.
זיין ,נאר נישט ביים תורה זאגן .ביי די מען האפן אז ס'וועט בלייבן אויך אויף
אוודאי ווערט מען בשעת מעשה געהויבן,
מעשיות פלעגט דער רבי זאגן חיזוק, שפעטער"...
מען זינגט ניגוני התעוררות און מען
ביי די שמועסן פארן דאווענען ,דארט
פלעגט דער רבי רעדן מיט א ליבליכקייט, ודרך חיים תוכחת הערט גוטע ווערטער ,אבער דאס איז
נישט א זאך וואס עס בלייבט .עס איז
ער פלעגט זיך אפילו אביסל ווערטלען
מיט די בחורים ,אבער די מנהלים האבן
מוסר גוט אויפ'ן פלאץ ,אבער שפעטער ווערט
דער רבי אליין איז דאך געווען א עס פארגעסן .אבער ווען מען פלאגט זיך,
געבעטן אז אלעס זאל גיין אויף דעם
לעבעדיגע דוגמא אויף "יגיעה" .דאס מען האט יגיעת התורה ,און מען לייגט
מהלך .דער רבי האט נישט רעאגירט,
האט מען געזען ביים תהלים זאגן ,ביים אריין טיפע כוחות הנפש ביים דאווענען,
אבער ער איז געגאנגען ווייטער מיט
דאווענען ,און דאס האט ער פארלאנגט דער חלק בלייבט אויף שפעטער אויך,
זיין וועג אזויווי ביז דאן ,און געזאגט די
פון יעדן בחור. עס ווערט אריינגעקריצט אינעם נפש און
שארפע ווערטער און דברי מוסר ביי די
עס בלייבט א קנין נצחי.
שלש סעודות תורה. איך געדענק איינמאל איז מען אריין
המשך יבא בעז"ה צום רבי'ן בעטן אז ער זאל רעדן מיט למעשה איז שפעטער יא געווארן
תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש דכ
זיך אבער פאר'עקש'נט און זיך געבעטן
בתחנונים" ,מיר זענען שוין ארבעטס-
באמונה רבי'ן; און בבחינת טרם יקראו האט ער
מרגיש געווען רצון קדשו און געשטאנען
לייט ,און מיר מוזן מארגן זיין צוריק ביי ווי ארויסגעברענגט פאריגע וואך ,איז ר' דעם רבין לימין עוז .ווי עס שפיגעלט זיך
דער ארבעט .דאס איז די סיבה אז מיר אלימלך נישט בלויז געווען איבערגעגעבן אפ פון אט די געשיכטע וואס הרה"ח ר'
זענען געקומען אזוי שפעט ,מיר דארפן לימין רבינו ,נאר ער איז אויך שטענדיג אהרן קרויס הי"ו דערציילט:
זיך שוין צוריקדרייען". געווען גרייט לטובת הציבור .ווער עס האט
איין מוצאי שבת ,איז ר' אלימלך
זיך נאר געקלאמערט בצל כנפיו פונעם
ווי נאר ר' אלימלך האט דאס געהערט, ארויסגעקומען פון חדרו הפרטי ,נאכן
הייליג'ן רבי'ן ,האט ער אויפגענומען
האט ער זיי אריינגעלאזט .דער רבי האט ענדיגן די ארבעט אויפן וועג אהיים.
בסבר פנים יפות און געשטאנען יעדן
זיי אויפגענומען אויף א גאר קורצע צייט און צו מיין גרויס וואונדער ,גייט נישט
איד צו דער האנט מיט וואס אימער .אט
און אנגעוואונטשן ברכת קדשו. דורך קיין פופצן מינוט און איך זע ווי
זענען עטליכע עפיזאדן וואס זענען מעיד
ווי נאר זיי זענען ארויס ,האט ר' ר' אלימלך איז שוין אויפן וועג צוריק;
אויף זיין אויסטערלישע מידת השתוות.
אלימלך באמערקט א צוטראגנקייט מיט א בהלה לויפט ער אריין אין רבינ'ס
אויף זייערע פנימ'ער" .פאר דעם האבן ספק ברכה צימער ,גייט אריין פאר עטליכע מינוט,
און קערט זיך באלד צוריק אהיים.
מיר געמאכט דעם שווערן וועג?" האבן
אין איינע פון די ווינטער נעכט אין
זיי געפרעגט מיט פאדרוס" .מיר זענען צו מיין גרויס נייגער בין איך
א שפעטע שעה ,האט זיך געהערט א
געווען זיכער אז דער רבי גייט אונז צוגעגאנגען צום אים פרעגנדיג" ,וואס
אויפנעמען פאר א שיינעם שמועס און גייט פאר? דו ביסט דאך נארוואס דא
א ווארעמע ברכה" .ר' אלימלך האט זיי געווען ,פשר לי הדבר?"
פרובירט צו בארואיגן ,אבער אן ערפאלג.
למרבות הפלא פארציילט מיר ר'
אינמיטן עפנט זיך די טיר ,דער הייליגע אלימלך ,אז באלד ווען ער איז אנגעקומען
רבי זי"ע בכבודו ובעצמו קומט ארויס, אינדערהיים ,האט ער באקומען א געפיל
און גייט אראפ די פאדערשטע טרעפ פון אז דער רבי דארף אים דרינגענד .גלייך
ביתו נאווה קודש צו די גאס .ר' אלימלך האט ער זיך צוריקגעדרייט למעון קדשו
איז גלייך געגאנגען זיך נאכפרעגן .און צו זען דעם רבינ'ס מצב .צו זיין שאק האט
די רבי זאגט אים "איך האב געוואלט ער באמערקט דעם רבי'ן פארשפארט
טרינקען א טיי ,אבער געווען מסופק אין צימער אן קיין וועג ארויס; "ווען איך
אויב איך האב שוין געמאכט א ברכת קום נישט צוריק ,וואלט דער רבי דארט
'שהכל' אויף די פריערדיגע טיי ,דערפאר געבליבן פאר א לענגערע צייט!"
בין איך ארויס אין גאס לצאת מהספק
ברכה".
רבותינו הגיע זמן
דא האט זיך ר' אלימלך צוגעכאפט
עס איז געווען אמאל וואס צוליב א
צום ענין ,און זיך אנגערופן צום רבי'ן
וויכטיגן ענין האט ר' אלימלך כסדר
"די בחורים האבן אויך א ספק ברכה"
מעורר געווען דעם רבי'ן אז עס איז שוין
און דערביי פארציילט זייער צובראכן
לייכטע קלאפ אויף דער טיר פון ביתו צייט צו גיין דאווענען .נאכן אונטעריאגן
הארץ ,ווי שטארק זיי האבן געוואלט
נאוה קודש פונעם רבי'ן .ר' אלימלך ,וואס עטליכע מאל ,האט דער רבי אים
פארברענגען לענגער מיטן רבי'ן און
איז געווען איבערגעמידעט נאך א לאנגע אנגעקוקט מיט א שטיקל הקפדה פארן
באקומען א ווארעמע ברכה .ווי נאר
נאכט פון קבלת קהל און האט שוין זיך אריינמישן אין זיין עבודת הקודש.
די רבי האט דאס געהערט האט ער זיי
געהאלטן ביים אהיימגיין ,האט געעפנט האט זיך ר' אלימלך מתנצל געווען
תיכף צוריקגערופן ,מכבד געווען מיט א
די טיר.
טיי ,און פארברענגט מיט זיי א לענגערע פארן רבי'ן ,זאגענדיג" ,איך האב א
צייט. ביים טיר זענען געשטאנען דריי בפירוש'ע ראיה פון די הגדה של פסח אז
עלטערע שוואכערע בחורים וואס האבן עס איז מותר פאר א תלמיד מעורר צו
די אמרות טהורות פונעם רבי'ן און
געוואלט אריינגיין צום רבי'ן .זיי האבן זיין זיין רבי'ן צו גיין דאווענען".
די ווארעמע מוסר רייד זענען פאר זיי
דערציילט אז זיי זענען שוין עלטערע
געווען ווי כמים קרים על נפש עיפה .פון "מיר זעען ביי די מעשה פון רבי
בחורים אבער ליידער נאכנישט זוכה
דארט זענען זיי ארויס בפנים חדשות, אליעזר ווי די תלמידים האבן מעורר
געווען צו זייער זיוויג" .מיר זענען
פול מיט חיזוק און התעוררות .אין א געווען די תנאים צו קריאת שמע" .דער
געקומען פון ניו יארק ,אפשר לאזט איר
קורצע צייט האבן זיי פארשטערקערט רבי האט זייער הנאה געהאט פון זייננע
אונז אריין?" האבן זיי געבעטן.
זייער אידישקייט און זוכה געווען ווערטער און האט זיך תיכף געשטעלט
אויפצושטעלן א בית נאמן בישראל, ר' אלימלך האט זיי געענטפערט: דאווענען.
אלעס צו פארדאנקען די חכמה פון ר' "קבלת קהל איז שוין לאנג פאריבער,
אלימלך און זיין ווארעם אידיש הארץ. קומט צוריק מארגן" .די בחורים האבן עוסק בצרכי ציבור
הכ תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
כיצד מפייסין שטעקן צו געפינען" אבער דער רבי
האט נישט נאכגעלאזט .זעענדיג אז עס
מליץ יושר:
ווי עס איז איינגעפירט ביי אנשי איז יצא הקצף ,האט ר' אלימלך געבעטן עס איז ידוע די שארפע התנגדות
שלומינו אז ווען מען מאכט א שלום פונעם רבין צו ליינען צייטונגען ,אפילו
דעם בחור וואס איז געשטאנען אין די
זכר למזל טוב ,ברענגט מען אריבער די ערליכע מאגאזינען פון ערליכע שרייבער
זייט ער זאל גיין ברענגען א שטעקן.
שמחה אין ביהמ"ד צום טיש ,פלעגט שומרי תורה ומצות .דער רבי איז
זיין ,אז נאכדעם וואס די רבי האט טועם "אים הייסטו ברענגען?" פרעגט אים געשטאנען דערויף כחומה בצורה און
געווען פון די באנדלעך און געוואונטשן דער רבי" ,ער איז מחיוב במלקות פארן כסדר מעורר געווען דערויף.
די בעל שמחה ,האט ר' אלימלך עס שטיין אין די זייט און נישט מוחה זיין!"
עס האט זיך געמאכט אמאל אז דער
צוטיילט אין קליינע טעלערלעך אויף א זעענדיג אז עס איז כלתה עליהם רבי איז אריינגעקומען אין איינע פון
אופן אז די שיריים זאלן גרייכן די גאנצע הרעה ,האט ער בחכמתו זיך אנגעריפן די דארמיטארי צימערן אין ישיבה ,און
ציבור.
א לימוד זכות צום רבי'ן. באמערקט דריי בחורים אין א צימער,
ר' אלימלך פלעגט כסדר בעטן אז צוויי דערפון האבן געליינט צייטונגען און
"אין די ספרים הקדושים געפינען
מען זאל נישט כאפן קיין שיריים גלייך דער דריטער איז געשטאנען דערנעבן.
מיר צוויי וועגן וויאזוי הקב"ה שטראפט
פונעם רבינ'ס טעלער .עס זאל נישט פירן ווי נאר זיי האבן באמערקט דעם רבי'ן,
א מענטש וואס האט געזינדיגט :אדער
צו קיין אנלויפעניש .אמאל האט אבער האבן זיי מיט א בהלה עס פרובירט צו
ברענגט ער אויף אים יסורים ח"ו ביז
פאסירט אז א תלמיד הישיבה האט יא באהאלטן ,אבער עס איז שוין געווען
ער טוט תשובה מיראה ,אדער איז ער
ארויסגעכאפט פונעם רבינ'ס טעלער; ר' לאחר המעשה .דער רבי האט זיך
אלימלך האט דאס זייער פארדראסן און משפיע אויף אים א געוואלדיגע שפע ביז
דער מענטש איז מרגיש דאס שלעכטס ארומגעדרייט צוטראגן ,פון די מחזה
אים געגעבן א שטופ אוועק ,כדי נישט צו
וואס ער טוט צוריק פארן רבונו של גייענדיג אהין און צוריק אן קיין רוה.
שטערן דעם סדר קבוע.
עולם וואס טוט אים אזויפיל גוטס ,און ווי נאר דער רבי האט באמערקט ר'
גלייך נאכ'ן טיש האט אים ר' אלימלך
דעמאלטס טוט ער תשובה מאהבה, אלימלך וואס איז געקומען צו לויפן זען
גערופן צו זיך אהיים ,אים מכבד געווען
וואס איז א פיל שטארקערע תשובה. וואס עס גייט פאר ,רופט זיך דער רבי
מיט פירות .שיריים פונעם רבין ,און אים
אן" :מיילעך ,ברענג מיר דעם שטעקן!" א
געבעטן בתחנונים ער זאל אים מוחל און ר' אלימלך האט זיך געבעטן ביים
ציטער האט געכאפט ר' אלימלך מיט די
זיין פארן אים מבזה זיין .דער בחור רבי'ן ,זאגענדיג" :די בחורים זענען זיכער
בחורים ,וועלכע האבן גלייך פארשטאנען
האט זיך געוואנדערט טענה'נדיג צו ר' אומשולדיגע ,זיי זענען דאך בחורים יראי
וואס דער רבי וויל דא.
אלימלך "מיר דארפט איר איבערבעטן? השם; זיי האבן נאר געהאט א שווערע
איך דארף אייך קומען איבערבעטן פארן מינוט און זיך ליידער געבראכן צום עצת ר' אלימלך האט זיך געמאכט נישט
נישט פאלגן!" היצר ,זיי זענען זיכער יעצט צובראכן הערנדיג ,אבער דער רבי האט נישט
אויף שברי שברים ,אפשר זאל דער רבי מוותר געווען" .מיילעך ,ברענג מיר דעם
אבער ר' אלימלך האט נישט
מחזק זיין זייער הארץ אנשטאט זיי צו שטעקן!" וועלנדיג זיך ארויסדרייען ,האט
נאכגעלאזט ,זאגענדיג "דו ביזט א
שלאגן ,אזוי וועלן זיי זיכער זוכה זיין ר' אלימלך געזאגט "עס איז נישטא קיין
בחור אין שידוכים ,און איך האב דיר
פארשעמט פארן גאנצן קהל הקודש". צו א תשובה שלימה".
פארשטענדליך אז דער בחור האט אים דאן האט זיך דער רבי בארואיגט, בס"ד
גלייך מוחל געווען בלב שלם. זאגענדיג פאר די בחורים "גוט! גוט!
"קרית טאהש באסעס"
אבער דאס האט נישט באוויזן צו גייט לערנען ,",האבנדיג הנאה מנועם א באס וועט אי”ה פארן
בארואיגן ר' אלימלך .נאר די קומענדיגע דבריו פון ר' אלימלך. "דאנערשטאג צופרי חוה"מ סוכות"
וואך ,ווען דער רבי האט פארטיילט
לעפלעך זופ שיריים ,האט אים ר'
די צוויי בחורים האבן זיך תיכף קיין קרית טאהש
אויפגעשטעלט און זענען אנטלאפן
אלימלך גערופן ספעציעל צו נעמען די צוויטע טעג יו"ט
פאר גרויס בושה .אבער דער
שיריים פונעם רבי'ן ,כאטש די בחורים
פלעגן געווענליך נישט באקומען פון די
דריטער בחור ,וואס איז געווען אויף שמחת תורה
מורא'דיג דערציטערט הערנדיג
זופ .ווי דער בחור האט דערציילט ,האט
אים ר' אלימלך נאך געקויפט צוויי מאל פונעם רבין אז ער איז חייב מלקות, טריפ
ראנד טריפ
ראנד פרייז $160
פרייז
אן עליה ,ווען עס איז אים אויסגעקומען איז צוגעקומען זיך מתחנן זיין פארן 14 -47 9:00 בארא פארק
צו דאווענען אין זיין מנין במשך די רבי'ן אז ער האט נישט געמיינט וויליאמסבורג Bedford highway 9:30
קומענדיגע פאר וואכן ,און דאן האט זיך קיין שלעכטס .האט אים דער wallmart 11:00 מאנסי
ר' אלימלך נאכאמאל געוואנדן צו אים רבי בארואיגט "זארג דיר נישט! park and ride 11:30 מאנרא
"מיילעך האט שוין אלעס ממתיק ביטע רופט באצייטנס
בעטנדיג מחילה אויף יענע שטופ.
המשך יבא בעז"ה געווען"... 347-689-9964
בברכת כתיבה וחתימה טובה
צאתכם ובאכם לשלום
תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש וכ
בריוון און
מעסעדזשעס פון
אנשי שלומינו
צו אנשי שלומינו
טויזנטער ליינער -תלמידי וחסידי טאהש.
השי"ת זאל העלפן אז עס זאל זיין תשרה שכינה במעשה
ודברך מלכנו אמת
א גוטן
ידיכם ,ווייטער צו קענען אויפטוען און ארויסגעבן אזעלכע
הייליגע און תוכנ'פולע חומר ווי ביז יעצט. איך האב קודם זיך געוואלט באדאנקן פאר די מערכת פאר די
ש.ל .קרית יואל הערליכע נייע איבערגעמאכט גליון באור החיים ,עס זעט זיך אן
די גרויסע כוחות וואס די הנהלת האיחוד לייגט אריין ,איך גלייב
# אזא שיינע זאך קומט נישט צופיס ,סיי די הערליכע נייע דעזיין,
און סיי די געוואלדיגע תוכן.
זיך רעכענען מיט א איך האב נאר געוואלט צולייגן ,איך האב געזען אין די נייע
מדור "מנהגי קדשינו" ,וואו די שרייבער האט זייער שיין מסביר
צווייטן געווען די מקורות און טעמים פארוואס מיר פירן זיך צו זאגן
"ודברך מלכנו אמת וקיים לעד" ,האב איך געוואלט צולייגן א
שוכט"ס למערכת 'באור החיים' ביטע אריינלייגן מיין שורות. שיינע טייטש וואס כ"ק רבינו שליט"א האט אריינגעטייטשט
אלס די צענטראלע פלאטפארמע וואס ווערט געליינט דורך אין דעם( ,עס איז געווען נאכגעברענגט אין די קונטרס דברות קודש וואס איז ערשינען
כלל אנשי שלומינו ,וואלט איך געוואלט נוצן דאס פלאץ אויף צו יעצט לכבוד יו"ט ר"ה) ,אז די ווערטער ודברך מלכנו אמת רעדט צום
מעורר זיין עפעס וואס איך גלייב אז עס קען זיין א שטארקע מענטש ,אז אויב דאס וואס דו זאגסט גאנץ ר"ה "מלכנו" ,און
תועלת. "מלך" ,איז אויב ביסטו ממליך דעם אייבערשטן באמת ,מיטן
גאנצן הארץ ,דעמאלטס "וקיים לעד" וועט דאס אנהאלטן אויך
'ימים נוראים' אין טאהש איז עפעס וואס איז ברייט באקאנט
א גאנץ יאר ,ווייל לויט וויאזוי מען איז ממליך דעם אייבערשטן
און עס פעלט זיך נישט אויס קיין פירושים והסברים ,און אזוי ווי
אין די טעג ,לויט דעם וועט דאס אנהאלטן א גאנץ יאר ,כידוע
נאך פולע הונדערטער אנדערע אנשי שלומינו קוקט מען ארויס
פון די ספה"ק ,אז אלעס גייט לויט די התחלה ,לויט די אנהייב
א גאנץ יאר אויף די הערליכע און הארציגע תפילות בביהמ"ד
פונעם יאר.
הגדול דורך מרן רבינו שליט"א און די אנדערע חשוב'ע בעלי
תפילה קבועים ,תפילות וועלכע געבן באשיינפערליך חיות פארן זאל דער אויבערשטער העלפן מען זאל טאקע דאס קענען
גאנצן יאר. מקיים זיין מיטן גאנצן הארץ.
אבער דער פראבלעם ווערט ,ווען עס קומט ביים דאווענען און יישר כחכם וחילכם לאורייתא.
אנשטאט צו הערן דעם בעל תפילה ,הערט מען גאר א שכן פון מ.ז.ג.
די דערנעבנדיגע טיש וועלכע באשליסט יעצט מיטצוזינגען אויף
א העכערן טאן ,אזוי אז אלע ארומיגע טישן זאלן הערן... #
ווי פארשטענדליך טוט דאס גאר שטארק שטערן ביים
דאווענען און נעמט אוועק די טעם וואס די זיסע תפילות דארפן
איבערלאזן ,דעריבער ,איז וויכטיג אז אפילו ווען איינער שפירט
פנים חדשות באו
אז ער וויל יא מיטברומען מיט די בעל תפילה ,זאל ער ביטע לכאן
דאס טוען בינו לבין עצמו און נישט שטערן זיינע ארומיגע שכנים.
נאכן ווערן אזוי איבערראשט מיט די נייע איבערגעפרישטע
אין דעם זכות פון זיך רעכענען מיט א צווייטן ,וועט מען זיכער גליון 'באור החיים' האב איך געשפירט אז איך מוז אריינשיקן א
זוכה זיין צו א גוט געבענטשט יאר און צו א גמר חתימה טובה. הארציגע דאנק פאר די חשוב'ע מערכת ,וועלכע איז שטענדיג
א מתפלל בצל הקודש בבחינת 'מוסיף והולך' מיט פרישע חידושים לתועלת די
איבערצוגעבן
וויבאלד עס נעמט צייט
צו מגיה זיין די בריוון אין לאזט א מעסעדזש אויף שיקט א שיקט א בריוו אויף
דעם אפטיילונג כראוי,
ביטע אנטשולדיגן אויב קול איחוד פעקס פאסט
זעהט איר נאך נישט
גלייך אייער מעסעדזש
אדער בריוו אינעם מדור.
718.451.8674 #841 845.610.8674 11 VAN BUREN DR. #205
MONROE, NY 10950
אייער בריוו
זכ תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
#
און הערה .באמת ווילן אונז דאס אויך איך האב נאר איין הערה ,ווי מען זעט
צוצושטעלן לטובת אנ"ש ,אבער עס איז אויף די מודעות פונעם 'איחוד' טוט די
ווערד צו נעמען אין באטראכט אז אפילו ארגינעלע 'פייל' פונעם גליון זיין גאר רייך
קאלירט בבחינת תורה מפוארת בכלי
אזוי ,אויף א שווארץ-ווייסע פארמאט,
טוט דאס פרינטן דעם רייכן גליון מיט
מפוארה. איבער די
אזויפיל בלעטער ,אפקאסטן א שיינע אבער אויף די פארמאט וואס ווערט
ארויסגעפרינט אין די בתי מדרשים ,איז
נייע דעזיין
מטבע ,און צו פרינטן קאלירט וואלט
עס אויף א שווארץ-ווייסע פארמאט לכבוד מערכת באור החיים.
אפגעקאסט פי כמה .די הנהלת האיחוד
וואס דאס מאכט אויך אז די דעקל קוקט טראץ דעם וואס עס איז געווען
טראגט אויף זיך די עול פון באצאלן די
אויס ליידיגער ווי עס איז ארגינעל ,צוליב געמאלדן פון פאר דעם אז מען קען
קאפי'ס פונעם גליון אין אלע שטעט
די ארגינעלע לעכטיגע קאלירן. זיך גרייטן צו עפעס גרויס לכבוד
איבער די וועלט.
דעריבער טראכט איך אז מעגליך איז די פינף און צוואנציגסטע יארטאג
דעריבער ,אויב זענט איר ,אדער שוין צייט אז אויך אין די בתי מדרשים פונעם מערכת ,פארט אבער בין איך
א צווייטער גרייט צו נעמען אויף זיך זאל עס ווערן ארויסגעפרינט אויף די איבערראשט געווארן צו זען די זעלטן-
די הוצאות ,צוצושטעלן די קאלירטע ארגינעלע קאלירן ,אז מען זאל קענען רייכע אויסשטעל און פארמאט פונעם
קאפי'ס ,אין אלע שטעט ,אדער אפי' ריכטיג הנאה האבן פון די רייכע און איבערגעמאכטע גליון וועלכע איז
נאר אין אייער שטאט ,אדער אפילו תוכנדיגע גליון .בהוקרה רב. איבערגעשטיגן יעדע ערווארטונג.
נאר לכבוד די ימים טובים ,דאן אדרבה, משה ק.
עס איז זיכער אז אסאך כוחות ,קאפ
ווענדט זיך צו די הנהלת האיחוד און
מיר וועלן דאס בעז"ה צושטעלן ,ולמצוה תשובת המערכת: און מוח ,איז אריינגעלייגט געווארן אין
דעם ,זאל די זכות טאקע ביישטיין פאר
גדולה יחשב. א דאנק פאר אייער ווארעמע פידבעק אלע געטרייע עוסקים במלאכת הקודש.
בס"ד
מזמור לתודה
ישיבה קטנה
תפארת
משולם פייש
ד'טאהש
ויהי דוד לכל דרכיו
בס"ד
משכיל וה' עמו
מיסודו של כ"ק מרן רבינו הקדוש זי"ע -בנשיאות כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
קרית יואל יע"א
השיר והשבח לחי עולמים שזכינו לגמור ולחתום את השנה שנת תשפ"ו 'שבוע שכולו התעלות' ,ולעשות את 'שבת
התרוממות'' ,וסיום מסכת גיטין' ,מה טוב חלקנו ומה נעים גורלנו ,ישמח לבנו ותגל נפשנו שזכינו לראות תלמידי ישיבתינו
הקדושה הבחורים היקרים עוסקים בתורה ועבודה בלי ליאות ,וקול תורה ותפלה יום ולילה לא ישבותו ,כן יעזור ה' להלאה
להגדיל תורה ולהאדירה. מקרב לב עמוקים ,נגיש ברכה דברים מזוקקים ,בהכרת הטוב ובשמחה רבה לשגר ולברך כסא דברכתא
לכבוד האי גברא רבא ויקירא ,מומחה בשדה החינוך והרבצת התורה ברוב כשרון חכמה ותבונה,
ויעמדו על הברכה הרבנים הגאונים רמ"י הישיבה שליט"א אשר לא חסכו עמל וטורח למען הבחורים החשובים, מופלג בתורה עבודה ובחסידות ,איש המעש ורב הפעלים ומסור בכל לב ונפש להצלחת התלמידים,
וקיימו בעצמם 'הוה גולה למקום תורה' והקדישו מזמנם שעות וזמנים עודפים לטובת ותועלת תלמידיהם היקרים חכמת אדם תאיר פניו ,כתר שם טוב עולה על גביהן ,צנא מלא ספרא ,כש"ת
שיחיו .ומה' הטוב ישאו ברכה והצלחה ,וימלא כל משאלות לבם בכל מילי דמיטב ,אנס"ו. הרב הגאון
דוד
ובהאי שעתא מפרסמים עושי מצוה ,הני שותפים לדבר מצוה אשר נטלו על שכמם לעזור עם ההוצאות המרובות ,וזכות
מוהר"ר
שותפם עם אלו הבחורים החשובים ,לימוד ועסק התורה הקדושה ועבודת התפלה ,יעמוד להם לזכות ולמליץ טוב ,ויתברכו
ממקור הברכות בברכות עד בלי די ,אושר ועושר ,הצלחה בכל מעשי ידיהם ,ונחת לרוב מכל יוצאי חלציהם ,ובכל אשר
שטערן
יפנו ישכילו ויצליחו ,אנס"ו.
סעדני ואושעה ,בזכות סעודות שב"ק: מלא שבוע זאת:
שליט"א
זכות סעודת חקל תפוחין קדישין זכות לימוד התורה ועבודת התפלה לכל השבוע
הרה"ח ר' ישכר דוב מאירוביץ הי"ו שותף כל השבוע
זכות סעודת עתיקא קדישא: הרה"ח ר' אברהם הלוי פרידמאן הי"ו
הרה"ח ר' חיים יעקב סג"ל גאלדשטיין הי"ו השבת נועם הנשמות: ר"מ בישיבתינו הקדושה
זכות רעוא דרעוין: שותף שבת קודש כולו לה'
הרה"ח ר' יואל (בר"פ) סג"ל קרויס הי"ו הרה"ח ר' יואל קלמן הערשקאוויטש הי"ו
זכות סעודתא דדוד מלכא משיחא: מזמור שיר ליום השבת ,להגיד בבוקר חסדך: לרגל שמחת הולדת בתו למזל טוב
הרה"ח הרוצה בעילום שמו הי"ו זכות שותף תפילות שבת קודש
הכל הולך אחר החתום: הרה"ח ר' אלימלך (ברה"ל) קרויס הי"ו
הברכת אחת
זכות מעמד סיום מסכת גיטין ,ויום א' סליחות מקור הישועות והברכות בזכות שירי דוד עבדך: למעלת כבוד חותנו האי איש האשכולות ,רוח החיים וכביר המעש ,חובר חיבורים מחוכמים
הרה"ג פה מפיק מרגליות נואם בחסד עליון זכות אמירת כל ספר תהלים בצפרא דשבתא הרב הגאון המופלג
ר' משה יחיאל מערמעלשטיין שליט"א
ר"מ בישיבות ברכת משה וחתן סופר
הרה"ח ר' יואל אלחנן פאפלאנאש הי"ו ,משב"ק רבי מנחם מענדל סג"ל
רוח החיים ובריח התיכון דישיבתינו הקדושה
גאלדשטיין שליט"א
ברכה מיוחדת מנהל רוחני דישיבתינו הקדושה
להבחור החשוב העומד תמיד לימין ישיבתינו הקדושה במסירות רבה ונאמנה בלי ליאות
הבה"ח שמעון גוטמאן ני"ו
אחרון אחרון חביב
הנה כי כן בעת שמחתו ישמח לבנו גם אנו ,נודה למעלת כבוד
כל הבחורים החשובים תלמידי ישיבתינו הקדושה היקרים ,אשר מלבד עבודת הקודש אשר עליהם הר”מ שליט”א ונברכו בפינו ,ברכותינו העמוקות שתגדלה
משך כל השנה מדי יום ביומו ,הוסיפו ועלו מעלה בקודש באלו ימי חתימת השנה ,לחתום חותם לבעל תורה ועבודה לחופה ולמעש"ט ,ותרוה רב תענוג ונחת
דקדושה בניקל ממנה ומכל יוצ”ח החשובים ,ותוכלו להרבות
קודש לה' ,אלפי שעות לימוד רציפות תוה"ק ,והרבותם עוז ותעצומות בעבודת ה' ,וקבלות טובות, יתר פעלים רבים לתורה ועבודה ,לחנך ולגדל לגיון של מלך
בהכנה דרבה לקראת הימים הנוראים. בניקל ובהצלחה מרובה ,עדי נזכה כולנו יחד במהרה לאורו של
משיח צדקינו ומלכינו בראשינו בב”א.
ישאו ברכה מאת ה' ,וימלא כל משאלותם ברו"ג ,למען שמו באהבה ,ותגדלו הלאה מעלה מעלה על במתי
ישיבה קטנה
התורה והחסידות ע"ד הקודש אשר הורה לנו רבינו הקדוש זי"ע ויבלחט"א נמשך ע"י מייסד ישיבתינו הק' השמחים בשמחתכם בכבוד והערצה
תפארת משולם פייש ד'טאהש
כ"ק מרן רבינו שליט"א ,עדי נזכה שיוליכינו לקראת משיח צדקינו בב"א.
בברכה שנה טובה ומבורכת
ניו יארק יע"א
מנחם מענדל סג"ל גאלדשטיין ,מנהל
תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש חכ
נייעס ,באריכטן ,און
במקהלות
אנטוויקלונגען ,אינערהאלב
קהילותינו
הקדושים
צווישן מקהלת אנשי
שלומינו ברחבי תבל
בחצר הקודש:
ווידער אויפבוי פונעם גיגאנטישע
סוכה הגדולה מיט פילע
חידושים
אזוי אויך האט מען אין א באגריסענדע שריט אויך היי- אין די לעצטערע טעג איז געלאזט געווארן אין גאנג די בוי
יאר פארדאפעלט די חלק העזרת נשים פאר די סוכה ,וואס פראיעקט אויפצושטעלן די גיגאנטישע סוכה הגדולה בחצר
מיט דעם איז אויך ערמעגליכט געווארן צו אויפשטעלן בית מדרשינו הגדול ,ווי עס קומען פאר די הערליכע טישן אין
פארענטשעס פאר די נשים צדקניות מיטצוהאלטן די נעכט פון חול המועד סוכות ,וועלכע ווערט געפראוועט
די לעכטיגע טישן בצל הקודש ,מיט א געשמאקע מיט גרויס דערהויבנקייט און שמחה.
הויכקייט און באקוועמליכע צוטריט.
בבחינת מוסיף והולך האט מען היי-יאר צוגעלייגט
צוזַאמען מיט נאך פארשידענע ַ דאס קומט עטליכע חידושים לטובת ולהנאת אנשי שלומינו,
קלענערע שינויים לטובה צו מאכן באקוועמער און צווישן זיי טוט מען אינוועסטירן גרויסע כוחות
פארשענערן די היכל הסוכה האדיר ,כראוי וכיאות ,צו און געלט צו באצירן די דאך פון די גרויסע סוכה
מקיים זיין מצות סוכה בהידורה. מיט אויגפארכאפנדע מייסטערווערק און מאיעסטעטישע
הענגלייכטער ,וועלכע וועט באשיינען די סוכה בתכלית היופי.
וסוכה תהי' לצל -התנאהו לפניו במצות
קרית טאהש:
גרויסער פראיעקט פון הונדערט
פופציג פרישע דירות גייט אריין
אין פולן שוואונג בקרב הימים
ימין ושמאל תפרוצי! תושבי קריתינו זענען מיט גרויס צופרידענהייט און באגייסטערונג
ּ
געשּפ ַַאנט צו ערווארטן דעם דורכברוך און האבן תושבי קריתינו הק' אויפגענומען די
היסטארישן חלום וואס גייט אט אט ווערן דראמאטישע נייעס איבער דעם פרישן
א פאקט ,מיט די אויפבוי פון פרישע הרחבת גבולי קדושה פראיעקט ,מיטן
הונדערט פופציג דירות צו לינדערן דעם געפלאנטן אויפבוי פון איבער הונדערט
שווערן דירות קריזיס וואס הערשט יעצט פופציג דירות וואס וועט אריינגיין אין אירע
אין שטאט. ערשטע פאזעס פון מלאכת הבנייה בקרב הימים
בס''ד.
כי עתה הירחיב לנו! די הנהלת הקריה האט בהורמנתא
טכ תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
רחבות'דיגע דירות פאר די איינוואוינער. דמלכא פון כ''ק מרן רבינו שליט''א -וועלכע עס ליגט שטענדיג
על לוח ליבו הטהור דער נאכאנאנדער דירות קריזיס און
יעצט בימי הרחמים והרצון זענען עיני ישראל נשואות
שטייגנדע פרייזן - ,און זיך אריינגעווארפן בעוז ותעצומות
עליה און מיט די אויגן צום הימל בעטן א תפילה שתשרה
אין די פרישע איניציאטיוו צו שאפן די נויטיגע פערמיטן ,און
שכינה במעשי ידינו וחפץ ה' בידינו יצליח; דער גרויסער זכות
צוצושטעלן עפארדאבל רחבות'דיגע דירות פאר אנשי שלומינו.
פון רביה''ק זי''ע מייסד הקריה זאל מגין זיין צו קענען זיך
פאראויסרוקן מיט די מלאכת הבנייה ביתר שאת ולברך על דער היסטארישער פראיעקט וועט בעז"ה האבן אן איינפלוס
המוגמר ,בשעטו"מ. אויף די גאנצע דירות מארקעט אין שטאט ,און בעזרת השם
לינדערן די איצטיגע פרייזן ,און בעתיד צושטעלן לופטיגע
ורוח הקודש אומרת כן ירבה וכן יפרוץ.
וועד האש"ל:
הונדערטער חסידים גרייטן זיך
צו וויילן אויף שמחת תורה בצל
הקודש
תושבי קריתינו נעמען אויף דעם רוף מיט ווארעמקייט און תושבי קריתינו האלטן די דירות-פרייזן נידריג און גייען
פארדינגען זייערע דירות פאר צוגענגליכענע פרייזן ,און גייען אריין אין א גאר ווערטפולן גורל.
דערמיט אריין אין א ווערטפולן גורל אויף $500קרעדיט אין
קרית טאהש :תושבי קריתינו גרייטן זיך אויפצונעמען די
סיי וועלכע געשעפט אין קריתינו הק' ,וזה נהנה
זיין הונדערטער חסידים וועלכע קומען מקבל פנים
וזה נהנה.
רבם ברגל .לרגל די בעפארשטייענדע צווייטע
ומכאן הקריאה יוצאת :אנא שאו ידיכם טעג יו"ט בצל הקודש.
קודש! אויב האט איר א דירה צו פארדינגען,
כידוע איז שמחת תורה דער צענטערפונקט,
זייט א מזכה את הרבים און לאזט איבער א
און דער תל תלפיות ווען אנשי שלומינו קומען
מעסעדזש אויף קול איחוד.
צו פארן בצל הקודש צו קענען מיטהאלטן די
צו דינגען ,פארדינגען ,אדער צו הערן די פרטים דערהויבענע טעג בצלא דמהימנותא קדישא,
איבער אש"ל מלא ,אזוי אויך אריינצוגיין אינעם גורל ,און און דער יום טוב פאדערט א מאסיווע אפעראציע פון חסד,
אלעס וואס באלאנגט צו שמחת תורה בצל הקודש ,רופט אריינצונעמען די הונדערטער געסט פאר אש"ל מלא" ,ואין
אריין "קול איחוד" און דרוקט 15פון די מעין מעניו. הקומץ משביע את הארי".
מכון עבודת הלוים:
הערליכער ספר "עבודת משולם
פייש -זמירות לסוכות" ברענגט
די ריכטיגע הכנה צום לעכטיגן
יו"ט סוכות הבעל"ט
אין דעם הערליכען ספר וועלכער פארמאגט 432עמודים, שוחרי תורה וחסידות בכלל ,אנשי שלומינו תלמידים
איז וואונדערבאר צוזאמגענומען מכל תורת וספרי רבינו וחסידים בפרט נעמען אויף מיט גרויס פרייד ,די ערשיינונג
הקדוש זיעועכי"א אויף אלע עניני סוכות מהחל ועד כלה, פונעם וואונדערליכן ספר "עבודת משולם פייש -זמירות
הכנה ליו"ט ,לימוד מסכת סוכה ,עניני יו"ט ,סוכה ,ד' מינים, לסוכות" ,וועלכער ברענגט אריין א העכערע אטמאספארע אין
נוי סוכה ,צדקה ערב סוכות ,סעודות החג ,ושמחת בחגך ,הלל, דעם בעפארשטייענדן לעכטיגער יום טוב סוכות זמן שמחתינו
הושענא ,אושפיזין קדישין ,ניסוך המים ,שמחת בית השואבה, הבעל"ט.
תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש ל
דער ספר איז נאך א רינגעלע פון דעם הערליכן קייט פון הושענא רבא ,פרידה מהסוכה ,שמיני עצרת ,שמחת תורה ,וכו'.
ספרי הקודש לבית טאהש וועלכע איז געווארן ארויסגעגעבן מייסטערהאפטיג מסודר און קלאר ,איינגעטיילט אין דרייסיג
ברוב פאר והדר ,דורכן בארימטן מכון "עבודת הלוים" ,וועלכע באזונדערע פרקים ,מיט קעפלעך וכדו' ,וכל הרואה אומר
האבן שוין ארויסגעגעבן פולע ספרי קודש וואס באלייכטן ברקאי.
אידישע שטובער :עבודת הלוים תולדות השרף מטאהש זי"ע,
באזונדער איז דא א הערליכע מדור פון בצילא דהילולא
עבודת הלוים תולדות הסב"ק מטאהש זי"ע ,תהלים עבודת
קדישא ,סיפורי צדיקים פון וועם די יומא דהילולא געפאלט
עבודה ,עבודת עבודה מכתבי קודש ,זכור אב – אשכבתיה
אין ימי החג.
דרבי ,תהלים עבודת משולם פייש ,עבודת משולם פייש לשבת,
עבודת משולם פייש לשבועות ,זמירות לחנוכה עבודת עבודה, ווי אויך איז הערליך געדרוקט די זמירות לסוכות באותיות
זמירות לפסח עבודת עבודה ,דער הייליגער פלאם (ד' חלקים) ,א מאירת עינים באזונדער פאר יעדע סעודה ,און אויך פאסיגע
שבת אין טאהש ,סדר שלש עשרה מדות ,סדר הקפות ,הליכות ניגוני סוכות.
הלוי ,נועם אלימלך דפו"ר.
די מבינים זאגן אז דאס זיך באנוצן מיט דעם ספר וועט
* באשיינען ריכטיג דעם יו"ט טיש ,און ס'ברענגט אריין א
רוחניות'דיגע עונג יו"ט אין שטוב.
איר קענט סיי ווען באשטעלן ,און מ'וועט עס אייך אפשיקן
ס'איז אויך דא צובאקומען א גאר הערליכע אנטיק לעדערנע,
צום טיר .אדער אפשיקן פאר מתנות פאר אייערע נאנטע וכדו'.
וועלכע איז פאסיג פאר א ווערטפולע מתנה פאר סיי וועם.
מכון עבודת הלוים 718-840-3333
קחו ברכה לתוך בתיכם. *
שע++נסטעלכבוד סוכותמ+תנה
בס"ד
די
בס"ד
כדי צו פארגרינגערן
תושבי קריתינו הק'
מקיים צו זיין די מצוה
הכנסת אורחים
אריינ צונעמען געסט אויף
שמחת תורה בצל הקודש
ווערט פראקלימירט
ספעציעע
פאר אלע תושבי קריתינו וועלכע פארדינגען זייער דירה פאר א צוגענגליכע פרייז א
אנטיק
לעדער
מיר קענען עס
בע"ה אפשיקן
סיי ווי שיין
אהערגעשטעלט
אלץ א
ווערטפולע מתנה
גור
אויף $500ווערט אין סיי וועלכע געשעפט אין שטעטל
מיט א שיינע באקסל
אריינצוגיין אינעם גורל
ביטע רופט אריין קול
איחוד טאהש
514-500-8674 די גורל וועט פארקומען בע"ה
עקס1-5-0 . ראש חודש חשון תשפ"ז הבעל"ט
און לאזט איבער אייער
נאמען און טעלעפאון נומער
צו באשטעלן פארבינדט אייך:
מכון עבודת הלוים ווי אויך וועלכע פרייז איר
האט געבעטן ,און וויפיל
718-840-3333 בעטן/מענטשן
718840333t@gmail.com
toshhistory.org
אל תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
באריכטן און
אנטוויקלונגען פון די
4תורה
פעסטונגען
ישיבה גדולה אור החיים טאהש
ישיבה גדולה תורת משולם פייש טאהש -ניו יארק
ישיבה קטנה אור החיים טאהש
ישיבה קטנה תפארת משולם פייש טאהש -ניו יארק
ישיבה של רבי
נייעס ,באריכטן ,און
א נענטערע בליק
אנטוויקלונגען אינערהאלב
ישיבה קטנה
אור החיים
קרית טאהש יע"א
געהויבענע פייער'דיגע מאמענטן זענען
פארלאפען פארגאנגענעם דאנערשטאג
נצו"י ,ביים גייסטרייכן סיום מסכת פסחים
דורך תלמידי הישיבה – "אשרי מי שבא
לכאן ותלמידו בידו" – רובם ככולם זיך
געשטעלט אויף פארהער בכתב ובעל פה
אויף די גאנצע מסכתא
דאביי ורבא מיט א ברען ,גייענדיג מחיל אל חיל פרק נאך הדרן עלך מסכת
פרק ,ביז עס איז געקומען די צייט צוזאמענצונעמען די
גאנצע מסכתא על בוריה. פסחים:
עת הזמי"ר אשרי עין ראתה! ווי קען מען נעמען די טינט צו
באשרייבן די זעלטענע התרגשות'דיגע מאמענטן
הגיע! פארלאפענעם דאנערשטאג נצו"י ,ווען קרוב צו 100
בחורים ,חתני תורה ,האבן מסיים געווען גאנץ מסכת
פסחים!
במשך די זומער וואכן אין די חדשים תמוז-אב ,האבן
די בחורים אריינגעלייגט פיל ענערגיע איבערצוזר'ן די די געהויבענע ריקודין און שעות של שמחה האבן
לימודי השנה ,מיט די כסדר'דיגע הילף פון די געטרייע רעפלעקטירט די אויסטערלישקייט פון אזעלכע
צוות הישיבה וועלכע האבן אריינגעלייגט אויסטערלישע מאמענטן ,וואו די בחורים האבן זורע וקוצר געווען נאך
כוחות אונטער א ספעציעלע סיסטעם ,וואו מען האט זיך א יאר פון שווערע האראוואניע ,און מיט גרויס יגיעה
פארהערט עטליכע בלעטער שקלא וטריא אויפאמאל. זוכה געווען לברך על המוגמר און קונה זיין די גאנצע
דאס האט געגעבן א כסדר'דיגע טרייבקראפט און מסכתא על בוריה.
אריינגעברענגט אן אויסטערלישע פלייס אין די בחורים, דער זמן תשפ"ו איז פאריבער מיט גרויס הצלחה,
זיך צוצופלייסן און קובץ זיין על יד ירבה. נאך א גאנץ יאר וואס תלמידי שיעור א' ב' וג' האבן
ווי די מגידי שיעור געבן איבער ,איז עס געווען א דורכגעאקערט די גאנצע מסכתא אין די ראמען פון שיעור
מחזה הוד צו זען ווי אין די זומער חדשים -וואס אין עיון ושיעור פשוט .זיי האבן זיך געקלאמערט בהוויות
תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש בל
א הערליכע דרשה האט מען זוכה געווען צו הערן פונעם געווענליכע ישיבות איז עס עטוואס שוואכער -האט
נועם בחסד עליון ,הרה"ג דער מנהל שליט"א ,וועלכע האט זיך דא געשפירט א ריתחא דאורייתא ,און א קול תורה
במתק לשון ארויסגעברענגט רגשי לבבו פון די הצלחה פון האט אפגעהילכט אפילו במשך די בין הסדרים צייטן.
דעם גאנצן זמן. דאס בית מדרש האט געווירבלט מיט חברותות וואס
האבן אויסגענוצט יעדע איבעריגע מינוט נאכאנאנד
חוזר צו זיין די גמרא עס זאל זיין "כמונח בקופסא" ,זיך
משא המעמד גרייטנדיג אויף די גרויסע בחינה בכתב פון איבער צוויי
ודברות קודש הונדערט שאלות.
מכ"ק מרן רבינו
שליט"א: יום ד' נצו''י:
הבחינה הגדולה
"מלך ביופיו תחזינה עיניך" – מיט גרויס געהויבנקייט
האבן די בחורים אויפגענומען כ"ק מרן רבינו שליט"א, הדרא דלא אפשר למפרט בשפוותא .די אויגן פון די
וואס איז געקומען באשיינען בראש המסובין בראש געטרייע רמ"י הישיבה זענען עלעקטריזירט געווארן
השמחה של מצוה. שטייענדיג ביי דעם געהויבענעם מאמענט ,ווען איבער
דער הויכפונקט פון דעם מעמד איז געווען די דברות זיבעציג בחורים האבן גענומען די בחינה הגדולה אויף
קודש וחיזוק ועידוד פאר די געטרייע בחורי חמד .צום די גאנצע מסכתא ,וואס האט באשטאנען פון איבער
ערשט האט דער רבי ארויסגעברענגט רגשי קדשו און צוויי הונדערט שאלות בכתב און געדויערט איבער צוויי
די אויסטערלישע נחת רוח צו זען ווי "דברים עושים שעה.
פירות" און "יגעת ומצאת תאמין" .נאכן אזוי שווער די "ראו פירות שגידלתי" און "יגיע כפיך כי תאכל"
הארעווען דורכאויס דעם גאנצן זמן און שטיין דא ביים נאך שווערע האראוואניע טעג און וואכן ,צו זען די פירות
ענדע קוקנדיג אויף צוריק ,שרייט זיך ארויס די "אשרינו וואס מאכן א שטארקן רושם — "הזורעים בדמעה ברינה
מה טוב חלקינו ומה נעים גורלינו" .דערביי האט דער יקצורו" — איז א מחזה וואס וועט בלייבן איינגעקריצט
רבי געגעבן הדרכה פאר די ימי בין הזמנים ,מען זאל פאר לאנגע יארן.
זען אויסצונוצן די צייט ,און אויך מחזק געווען זיך
אנצושליסן אין די ישיבת בין הזמנים.
אין א באזונדערע מאמענט האט רבינו שליט"א
יום ה' נצו''י:
פארטיילט כתבי הצטיינות און הערליכע מתנות פאר די בחינה דורך
מסיימים ,איש איש כמתנת ידו. כ''ק מרן רבינו
שליט''א
עליונים ששו
ותחתונים עלזו: דאנערשטאג האבן די חשוב'ע לומדים ומסיימים זוכה
די געהויבענע געווען זיך צו פארהערן אל מול פני הקודש פון כ''ק מרן
ריקודין של עט''ר שליט''א.
שמחה דער רבי האט פארהערט יעדן בחור עקסטער ,פון וואס
דער רבי איז מורא'דיג נתפעל געווארן פון די זעלטענע
בקיאות און חריפות וואס די בחורים האבן ארויסגעוויזן
עס איז באמת אוממעגליך צו שילדערן די פלאמעדיגע במשך דעם פארהער .און ארויסגעוויזן גרויס קורת רוח.
שמחה של מצוה און די געהויבענע טענץ וואס האט "עבידנא יומא טבא לרבנן" – שפעטער נאכמיטאג איז
געהערשט אין זאל ,ווען די תלמידי הישיבה האבן זיך פארגעקומען א רייכע סעודה לכבודה של תורה ברוב פאר
ארויסגעלאזט אין פייערליכע ריקודים פאר לענגערע והדר ,מיט הערליך צוגעגרייטע טישן ווי עס פאסט פאר
שעות .זיי האבן אויסגעדריקט זייערע געהויבענע געפילן אזא מעמד.
אויף "ששמת חלקי מיושבי בית המדרש" ,כאיש אחד
במשך דעם מעמד האט מען זוכה געווען צו הערן גאר
בלב אחד ,וואס דאס האט דעמאנסטרירט די שמחת
רייכע דרשות; ספעציעל איז געווען די הערליכע רייד פון
התורה פון אלע משתתפים וואס האבן זיך מיטגעפרייט
אחד מתלמידי הישיבה ,הבה"ח אשר ענזיל בן ר' ישעי' סג"ל
און אנגעהאלטן די ריקודין פאר א לאנגע צייט.
קרויס ני"ו ,וואס האט ארויסגעברענגט די רגשי הכרת הטוב
כד יתבין ישראל ועסקין בשמחת התורה קודשה פון די תלמידי שיעור ג' וואס שטייען דא זיך צו געזעגענען
בריך הוא אומר לפלמליא דיליה חזו בני חביבי דעסקין נאך א דריי-יעריגער פעריאד ,פאר די איבערגעגעבענע צוות
בחדותא דילי!!! ורמ"י הישיבה.
גל תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
מהנעשה והנשמע
בביתו נאוה קודש
של כ"ק מרן רבינו
עט"ר שליט"א
בצל הקודש
אדמו"ר מ'ספינקא שליט"א און הגאון הגדול הדומ"ץ שליט"א.
זונטאג האזינו א' -א' סליחות
דערנאך האט דער רבי געדאווענט שחרית ,צום עמוד איז
אינדערפרי איז דער רבי אריינגעקומען צו סליחות בשעה 5:00
צוגעגאנגען מוה"ר מרדכי ווידער הי"ו .נאכן דאווענען האט דער
און פארגעזאגט מיט גרויס התעוררות .דערנאך האט דער רבי
רבי געמאכט התרת נדרים מיט א מנין זקני ונכבדי העדה.
געדאווענט שחרית ,צום עמוד איז צוגעגאנגען מוה"ר מרדכי
דערנאך האט דער רבי אויפגענומען קבלת קהל די אורחים ווידער הי"ו גבאי ביהמ"ד הגדול .דער רבי האט געבלאזן שופר
החשובים לברך ולהתברך בחדר הפרטי בבנין הישיבה. נאכן דאווענען.
דערנאך האט דער רבי אויפגענומען קבלת קהל לברך
ליל א' דראש השנה ולהתברך די אורחים החשובים.
ראש השנה ביינאכט א דריי פערטל שעה נאכן זמן איז דער נאך קבלת קהל איז דער רבי ארויס צום ציון הק' לאמירת כל
רבי אריינגעקומען אין ביהמ"ד הגדול .כ"ק אדמו"ר מספינקא ספר תהלים.
שליט"א איז צו געגאנגען צו תפילת מנחה ,און דערנאך האט
שפעטער האט זיך דער רבי משתתף געווען ביי די לוי' פון
מען געזאגט אחות קטנה ,און דער רבי איז צוגעגאנגען צו הרה"ח ר' אליעזר אשר אנשיל עהרענפעלד ז"ל.
קבלת שבת און מעריב ,און פארגעזאגט לדוד מזמור מיט גרויס
התעוררות .פתיחה ביי לדוד מזמור איז מכובד געווארן הרבני דערנאך האט זיך דער רבי משתתף געווען ביי די הקמת
הנגיד ר' יוסף פנחס סטרולאוויטש הי"ו פון קרית יואל. מציבה פון אשת הרה"ח ר' אהרן מזרחי הי"ו.
נאך מעריב איז דער עולם אריבער לברך ולהתברך "ברכת נאכמיטאג האט דער רבי אויפגענומען קבלת קהל מיוחד
לשנה טובה" פאר א לענגערע צייט. פאר תושבי קריתינו הק' לברך ולהתברך לקראת די ימי הרחמים
והרצון ,פון 5:00נאכמיטאג ביז 9:30ביינאכט.
דערנאך איז דער רבי אריינגעקומען צום עריכת שלחן הטהור
בהיכל הטישן בביתו נאוה קודש ,וואו ס'געווען צוגעגרייט א
רחבות'דיגע סעודה פאר אלע אורחים החשובים ,און מען האט
דינסטאג פר' האזינו א'
געזינגן די זמירות שבת שחל ביו"ט ,מיט הגבהת הכוס צו קידוש נאכמיטאג האט דער רבי אויפגענומען קבלת קהל מיוחד
איז מכובד געווארן הרה"ח ר' מנחם מענדל יאראסלאוויטש הי"ו פאר תושבי קריתינו הק' לברך ולהתברך לקראת די ימי הרחמים
פון לעיקוואד. והרצון ,פון 4:00נאכמיטאג ביז 10:00ביינאכט.
במשכ'ן טיש האט מען געזינגן די זמירות שבת ,און דער רבי שפעטער האט דער רבי מנחם אבל געווען ביי משפחת
האט פארגעלערנט משניות מס' ר"ה די ערשטע פרק כנהוג, עהרענפעלד ,און דערנאך ביי די נשים ,וואו דער רבי האט
געגעסן די סימנים ,געוואונטשן לחיים ,געטיילט שיריים פון אלע געטרייסט און מחזק געווען און אנגעוואונטשן ברכות קדשו.
מאכלים ,און ספעציעל פון די סימנים ,עפל מיט האניג ,ראש
כבש ,זיסע מייערן מיט די קרויט. עש"ק האזינו א' – ערב ראש השנה
ברהמ"ז על הכוס האט דער רבי מכבד געווען הרבני הנגיד גאר דערהויבן איז פאריבער דעם ונתנה תוקף קדושת היום,
ר' יוסף פנחס סטרולאוויטש הי"ו פון קרית יואל מראשי הנהלת דעם יו"ט ראש השנה בצל הקודש ,ווען הונדערטער אידן האבן
ישיבותינו הקדושות בניו יארק ,שיר המעלות הב' ישעי' אשר זוכה געווען מיטצולעבן די הייליגע טאג ,וואס כל באי עולם
זעליג מיללער ני"ו. יעברון כבני מרון ,בצל הקודש פון רבינו שליט"א ,וואו עס האבן
זיך אנגעזעהן די געסט פון איבעראל וועלכע זענען געקומען
יום א' דראש השנה מיטהאלטן דעם יום טוב בצילא דמהימנותא קדישא.
ראש השנה אינדערפרי איז דער רבי אריינגעקומען צו בשעה 4:30פארטאגס איז דער רבי אריינגעקומען צו סליחות
תפילת שחרית בשעה ,8:00מעוטף מיט די ווייסע סטראקעס בהיכל ביהמ"ד הגדול ,געצינדן ליכט און פארגעזאגט ביים עמוד
מיט גרויס התעוררות.
בעקיטשע ,דער רבי האט געזאגט אגרת הרמב"ן ,פתח אליהו און
תפלה קודם התפלה. במשך די סליחות זענען מכובד געווארן מיט פתיחת הארון כ"ק
תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש דל
די עליות האבן עולה געווען כהן הרה"ח ר' יצחק מאיר כ"ק אדמו"ר מ'ספינקא שליט"א האט פארגעזינגען אדון עולם
שווארץ הי"ו פון וומסב"ג ,לוי מוה"ר יואל סג"ל שווארץ הי"ו און געזאגט ברכות פארן עמוד און צוגעגאנגען צו פסוקי דזמרה,
פון וומסב"ג ,שלישי מוה"ר אברהם חיים גראד הי"ו פון לאנדאן, צו שחרית איז צוגעגאנגען הרה"ג ר' נחמי' צבי חיים סג"ל קרויס
הגבה הרה"צ רבי אברהם יודא סג"ל שליט"א ,גלילה הרה"ח ר' שליט"א.
מרדכי מאיר לאנדאוי הי"ו פון וומסב"ג. במשכ'ן דאווענען איז ווי יאר יערליך געזינגען געווארן די פיוט
דערנאך האט מען זיך געוואשן צו סעודה שלישית בהיכל אתה הוא אלקינו בשמים ובארץ דורך די קינדער קאפעליע ,אויף
הטישן .מיט קידוש האט דער רבי מכבד געווען הרה"ג ר' שמעון א נייע ניגון וואס איז נתחבר געווארן דורך מוה"ר איתמר ארגעל
עוזר וואגשאהל שליט"א פון מאנסי נכד רביה"ק זי"ע. הי"ו ,ראש מקהלת המנגנים דחצרות קדשינו.
מיט די זמירות זענען מכובד געווארן :הרה"ח ר' אברהם ביידע טעג יו"ט האט זיך פארקויפט די עליות פאר הויכע
מרדכי יודא פעלבערבוים הי"ו פון מאנסי ,הרה"ח ר' יצחק שמעון פרייזן ,און די עולם האט זיך אנגערופן ווארעם מיט שיינע
אסטרייכער הי"ו פון קרית יואל ,מוה"ר שלום עקשטיין הי"ו פון סכומים ,ביים שנדר'ן נאכן עולה זיין.
וומסב"ג ,הרה"ח ר' ישעי' מתתי' קאהן הי"ו פון מאנסי. די צווייטע ספר תורה האט געטראגן צום באלעמער הרה"צ
ברהמ"ז על הכוס האט דער רבי מכבד געווען הרה"ח ר' רבי יודא יחיאל גרינוואלד שליט"א חדב"ן .די עליות האבן עולה
יחזקאל שרגא סטרולאוויטש הי"ו פון וומסב"ג ,שיר המעלות געווען :כהן כ"ק אדמו"ר מ'ספינקא שליט"א ,לוי הרה"ג ר' נחמי'
הב' לוי יצחק ב"ר יואל סג"ל שווארץ ני"ו פון וומסב"ג. צבי חיים סג"ל קרויס שליט"א ,שלישי הרבני הנגיד ר' יוסף פנחס
סטרולאוויטש הי"ו פון קרית יואל ,רביעי הרה"ח ר' יצחק יודא
נאכן טיש איז דער רבי צוריק אין ביהמ"ד הגדול לאמירת ספר
לייבוש מערמעלשטיין שליט"א ,חמישי הרבני הנגיד ר' שאול
תהלים ביז מעריב.
שמואל סטרולאוויטש הי"ו פון וומסב"ג ,ששי הרה"ג ר' אברהם
שלמה פאפלאנאש שליט"א ,שביעי הרבני הנגיד ר' יחזקאל
ליל ב' דראש השנה סטרולאוויטש הי"ו פון וומסב"ג ,אחרון הרה"ח ר' פנחס ברוך
דער רבי איז צוגעגאנגען צו תפילת מעריב .פתיחה ביי האלפערין שליט"א שו"ב ,דער רבי האט עולה געווען מפטיר.
לדוד מזמור איז מכובד געווארן הרבני הנגיד ר' שאול שמואל הגבה אויפן ערשטן ספר תורה מו"ה חיים שיינער הי"ו פון
סטרולאוויטש הי"ו פון וומסב"ג .דערנאך איז דער רבי ארויף טאראנטא ,גלילה הגה"צ רבי יואל יחיאל קאהן שליט"א חדב"ן.
אויפן ארון הקודש און געוואונטשן א גוט יו"ט פארן גאנצן ציבור. דער רבי האט עולה געווען מפטיר ,הגבה אויפן צווייטן ספר מו"ה
נאכן דאווענען איז דער רבי אריינגעקומען צום טיש בהיכל מרדכי ארגעל הי"ו ,גלילה מוה"ר שאול יחזקאל האלפערין הי"ו.
הטישן בביתו נאוה קודש ,אינאיינעם מיט די אורחים החשובים. נאכן ליינען איז געווען א קורצע הפסקה ,דערנאך איז דער
הגבהות הכוס צו קידוש הרבני הנגיד ר' ישראל אלי' ברוך ענגל רבי אריינגעקומען מעוטף מיטן בעקיטשע פון דער הייליגער
הי"ו פון מאנסי .נאך קידוש האט דער רבי געמאכט א ברכה אויף אוהב ישראל מאפטא זיעועכ"י ,און מיטן קאפל און גארטל פון
די שהחיינו פירות ,און געטיילט שיריים פון אלע מאכלים. מרן רבינו הקדוש זיעועכ"י ,און צוגעגאנגען צו תפילת מוסף מיט
ביים טיש האט הרה"צ רבי יצחק אייזיק אלכסנדר ליפא סג"ל גרויס התעוררות.
שליט"א פארגעלערנט די דריטע פרק משניות .און דער רבי האט במשכ'ן דאווענען זענען מכובד געווארן אנשים מכובדים
פארטיילט שיריים פון אלע מאכלים. דקהלתינו הק' מיט פתיחת הארון ,צווישן אנדערע :הרה"ח ר'
ברהמ"ז על הכוס האט דער רבי מכבד געווען הרה"ח ר' פנחס ברוך האלפערין הי"ו ,הרה"ח ר' פנחס ארי גרינוואלד
אהרן הערש קליין הי"ו פון וומסב"ג .שיר המעלות הב' טובי' ב"ר הי"ו ,הרה"ח ר' אלי' שפיטצער הי"ו ,הרה"ח ר' יעקב שמואל
ישראל זאב סג"ל שווארץ ני"ו פון וומסב"ג. סג"ל קרויס הי"ו ,הרה"ג ר' אברהם שלמה פאפלאנאש שליט"א,
הרה"ח ר' יעקב הכהן קרויס הי"ו ,פתיחה צו אנעים זמירות
יום ב' דראש השנה מוה"ר אברהם חיים גראד הי"ו פון לאנדאן.
די צווייטע טאג יו"ט אינדערפרי איז די רבי אריינגעקומען אין
ביהמ"ד הגדול בשעה ,8:00און געזאגט די תפילות און אדון עולם
*
נאכן דאווענען איז דער רבי אריינגעקומען צום טיש בהיכל
און ברכות פארן עמוד .צו פסוקי דזמרה איז צוגעגאנגען כ"ק
הטישן בביתו נאוה קודש ,אינאיינעם מיט די אורחים החשובים.
אדמו"ר מ'ספינקא שליט"א ,שחרית האט געדאווענט הרה"ג ר'
הגבהת הכוס צו קידוש מוה"ר יואל בר"ש גוטמאן הי"ו מנהל
חיים ברוך יודא לייפער שליט"א.
חברת תהלים פון קרית יואל .ביים טיש האט הרה"צ רבי אברהם
די צווייטע ספר תורה האט געטראגן צום באלעמער הרה"צ רבי יודא סג"ל שליט"א פארגעלערנט די צווייטע פרק משניות.
משה סג"ל שליט"א .די עליות האבן עולה געווען :כהן הרה"ח ר'
ברהמ"ז על הכוס האט דער רבי מכבד געווען הרה"ח ר' שאול
אברהם אבא וויינבערגער הי"ו ,לוי רבינו שליט"א ,שלישי הרה"ח
שמואל סטרולאוויטש הי"ו פון וומסב"ג ,שיר המעלות הב' אשר
ר' טובי' מאיר ניימאן הי"ו ,רביעי הרה"ג ר' יששכר דוב מאירוביץ
זעליג ב"ר נפתלי צבי ברוך לאנדאוי ני"ו פון וומסב"ג.
שליט"א ,חמישי הרב אברהם לייב ראזענבוים שליט"א מנהל
חברת תהלים ,הגבה אויפן ערשטן ספר תורה מוה"ר ישראל מען האט צוטיילט די סעודה און געדאווענט מנחה ,צום עמוד
ברנצ"ח סג"ל קרויס הי"ו פון קרית יואל ,חבר הנהלת האיחוד, איז צוגעגאנגען הגה"צ רבי מרדכי אברהם גינזבערג שליט"א
גלילה העסקן הדגול מו"ה שלום בלום הי"ו .מפטיר האט עולה חדב"ן.
הל תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש
הטהור בביתו נאוה קודש ,אינאיינעם מיט די אורחים החשובים. געווען הרבני הנגיד ר' ישראל אלי' ברוך ענגל הי"ו ,הגבה אויפן
הגבהות הכוס צו קידוש הרה"ח ר' משה אהרן אייזדאפער הי"ו צווייטן ספר מו"ה יואל זוסמאן פישער הי"ו ,גלילה מו"ה אלימלך
פון לעיקוואד. שווארץ הי"ו פון מאנסי.
ביים טיש האט הרה"צ רבי ישראל מרדכי סג"ל שליט"א נאכן ליינען איז געווען פאזע פאר 45מינוט ,דערנאך איז דער
פארגעלערנט די פערטע פרק משניות .ברהמ"ז על הכוס האט רבי אריינגעקומען מעוטף מיטן בעקיטשע פון דער הייליגער
דער רבי מכבד געווען הרה"ח ר' מרדכי מאירוביץ הי"ו. אוהב ישראל מאפטא זיעועכ"י ,און מיטן קאפל און גארטל פון
מרן רבינו הקדוש זיעועכ"י ,און משמיע געווען א פייערדיגע
נאכן טיש איז דער רבי צוריק אין ביהמ"ד הגדול לאמירת ספר
תקיעת שופר דרשה מיט גרויס התעוררות און בכיות ,און מעורר
תהלים ביז מנחה.
געווען די ציבור צו תשובה און תיקון המעשים.
* דער רבי האט געבלאזן די תקיעות ,און בעל מקריא איז געווען
כ"ק אדמו"ר מ'ספינקא שליט"א.
צו תפילת מנחה איז צוגעגאנגען הרה"ח ר' יעקב זוסמאן
הי"ו משב"ק ,פתיחה צו אבינו מלכנו הרה"ג ר' מרדכי בעריש דערנאך איז דער רבי צוגעגאנגען צו תפילת מוסף מיט גרויס
מערמעלשטיין שליט"א ר"מ ומשפיע בישיבתינו הק' תפארת התעוררות.
משולם פייש -ניו יארק. במשכ'ן דאווענען זענען מכובד געווארן אנשים מכובדים
צו מעריב מוצאי יו"ט איז צוגעגאנגען צום עמוד הרבני הנגיד דקהלתינו הק' מיט פתיחת הארון ,צווישן אנדערע :הרה"ח ר'
ר' יוסף פנחס סטרולאוויטש הי"ו פון קרית יואל. נתנאל מאיר הערשקאוויטש הי"ו ,הרה"ח ר' פנחס ארי' סג"ל
קרויס הי"ו ,הרה"ח ר' מרדכי מאיר לאנדאוי הי"ו פון וומסב"ג,
נאך מעריב האט דער רבי געמאכט הבדלה בהיכל ביהמ"ד
הרה"ח ר' יצחק מאיר שווארץ הי"ו פון וומסב"ג ,הרבני הנגיד ר'
הגדול ,הגבהות הכוס מוה"ר יואל ברנצ"ח סג"ל קרויס הי"ו פון
יחזקאל שרגא סטרולאוויטש הי"ו פון וומסב"ג ,הרה"ח ר' טובי'
קרית יואל.
מאיר ניימאן הי"ו ,הרבני הנגיד ר' ישראל אלי' ברוך ענגל הי"ו,
דערנאך האט דער רבי אויפגענומען דעם ציבור אורחים פתיחה צו אנעים זמירות :הרה"ח ר' אהרן הערש קליין הי"ו.
החשובים לברך ולהתברך בחדר הפרטי.
א גמר חתימה טובה לנו ולכל ישראל ,מען זאל האבן *
גע'פועל'ט אלעס גוטס. נאכן דאווענען איז דער רבי אריינגעקומען צום עריכת שלחן
סימן טוב בסייעתא דשמיא
ומזל טוב
יהא לנו וכל
ישראל
וחסד ה' מעולם ועד עולם על
יראיו וצדקתו לבני בנים
בהאי זמנא דקא גרים ,מוכשר העת לספר ברננים ,את כל אשר מוה"ר
משה יצחק
הגדיל לעשות בדעת ובכוונים ,משך זה כמה וכמה שנים ,הן
בפעולותיו למען ישיבותינו הקדושות חינוך הבנים ,והן בכה
תאמר לבית יעקב המיועדים להקים בתים נאמנים ,וגם לרבות
מסירותו להעמיד המוסדות על יסודות איתנים ,אי לזאת עלינו
לשבח דשנים ורעננים ,לברך אותו פנים בפנים ,אשריך ואשרי
משה שפיר קאמרת לאמר
הערשקאוויטש
חלקך ברוך מבנים!
לו ,בהאי זמנא לשבחו
ולהללו ,להגיד לאדם ישרו על
פי פעלו ,עלינו כל תגמילוכי
ישיבות להשיב לו כגמולו הטוב ,עלינו מוטל בנעימה לחוב,
על כן שיחנו עליו יערוב ,שכר פעולותיו כעת חיה לו ישוב,
בית שמגדלין בו תורה ִל ְבנֹות תחת בית חינוך לבנות הי"ו משה עניו מאוד מכל,
פועל גדולות לא ברעש ה'
ולא בקול ,איש תם מושי"ב
קטנה וגדולה בחורים וגם בתולות ,זכות דורותיהם לעד חבר הנהלה רוחנית אהלים – ויאהב יצחק
יוזקף לעומתו ויעמוד למולות ,שפע רב אליו לשלם גמולות,
על אשר תרעא לדרתא עביד לבית בדלת וציר בית צירל עמוד העסקנות ונזר הפעלים ויאמר מש"ה כה אמר
של מבצרי התורה דקהילתינו הק'
השם ,להעמיד מוסדותינו
אור החיים לאור בנהירין ,בנים ובני בנים עוסקים כל מגמתו משים ,לעמוד
בתורה בתדירין ,דורות ישרים ומבורכין ,אשר בדרכיו מאחורי מבצרינו האדירים
יהלכון במישרין ,בכח הפועל בהנפעל וגם כח המפעל יקרא אשר בכל
ד' טוב אליו הגדיל שמחה ונחת ,מכל יו"ח מברכת ה' העומדים תחת נשיאותו הרמה של איתן אדונינו הנני הנני ,לעשות רצון רבינו,
מבורכת ,תורה וגדולה כולם כאחת ,עדי נזכה לביאת גואל צדק כבוד קדושת מרן רבינו עטרת ראשינו שליט"א
עונה ואומר בכל קראנו ,על
במהרה בימינו ומלכינו בראשינו עם רבותה"ק אז להתקשר תע"א טאהש פק"ק
כן ראוי לקרות אלפי תלמידי
לרגל השמחה הגדולה השרויה בארמונו
ויוצאי מוסדותינו לך זרע
המברכים באהבה וברצון ,בלב מלא שמחה ועלצון
יצחק
נחום
האמבורגער
הרב יוסף מאיר
הערשקאוויטש–
מנהל רוחני
הרב יוסף ישכר
בער טירנויער–
מנהל רוחני
הרב שמעון
יחיאל ראטה –
מנהל רוחני
בהולדת בנו למז"ט
בשם הנהלת בשם הנהלת בית בשם הנהלת בשם הנהלת
מפעל חינוך לבנות בית ישיבה קטנה ישיבה גדולה אור
להתקשר צירל ד'טאהש ד'טאהש החיים ד'טאהש
תשרפשודקה םוי -הבוש -וניזאה ז״פשת לפ"ק | גליון באור החיים טאהש ול
