gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

טיב הקהילה - אידיש · TIV HAKEHILAH - YIDDISH — האזינו - שבת תשובה (2026-09-14)

מוציא לאור: טיב הקהילה - אידיש · TIV HAKEHILAH - YIDDISH

שבוע: האזינו - שבת תשובה (2026-09-14)

טיב הקהילה - אידיש · TIV HAKEHILAH - YIDDISH — האזינו - שבת תשובה (2026-09-14)

פתח את ה-PDF הורדה

‫טיב ה˜הילה‬ ‫שבת מברכים‬ ‫שבת מברכים אב | ר"ח יום חמישי‪-‬שישי | המולד יום חמישי ‪ 0 | 8:15‬חלק'‬ ‫בס"ד‬ ‫האיזנו‪-‬יו"כ‬ ‫ח'‪-‬י' תשרי תשפ"ז‬ ‫◄ די צייטן לויט אופק ירושלים ►‬ ‫זמני הדלקת הנרות ומוצ”ש‬ ‫יו"ל ע"י ˜היל˙ ˘ב˙י בבי˙ ד' אויף אידי˘‬ ‫בנ˘יאו˙ מורנו ורבנו הרה"ˆ‬ ‫‪6:06‬‬ ‫‪7:16‬‬ ‫הדה"נ‬ ‫מוצש"ק‬ ‫רבי גמליאל הכהן רבינובי‪˘ ı‬ליט"א‬ ‫‪7:56‬‬ ‫ר"ת‬ ‫סוף זמן קריאת שמע ותפילה‬ ‫המע‪+‬רכ‪+‬ת‬ ‫סוז"ת א' ‪10:01‬‬ ‫סוז"ת ב' ‪10:30‬‬ ‫סוזק"ש א' ‪8:44‬‬ ‫סוזק"ש ב' ‪9:31‬‬ ‫יָ פֶ ה ׁ ָשעָ ה ַא ַחת‬ ‫| די צייטן לויט די זומער זייגער |‬ ‫רה‬ ‫גליון מס'‪:‬‬ ‫עס ווערט דערציילט אויפן קעניג אֲ לֶ ְּכסַ נְ דֶּ ר מו ְֹקדוֹן‪ ,‬אז איינמאל איז‬ ‫ארויסגעפארן אין וואלד צו פאנגען חיות‪ ,‬ווי דער שטייגער פון די‬ ‫קעניגן‪ .‬ווי פארשטענדליך האט ער זיך פארשטעלט ווי א פשוט’ער‬ ‫שנה ד'‬ ‫מענטש און אזוי האט ער זיך ארויסגעלאזט אין וועג‪ .‬זייענדיג אין‬ ‫וואלד‪ ,‬האט ער געזען אן עלטערער איד‪ ,‬א ז ֵָקן וּ ְׂשבַ ע י ִָמים‪ ,‬וועלכער‬ ‫‪+‬הפ‪+‬רשה‬ ‫די גרויסע כח התשובה‬ ‫האט אפגעלאזט זיין משפחה און זיינע באקאנטע און ער איז‬ ‫אריבערגעגאנגען וואוינען אליין אין וואלד אין א קליין הייזל‪ ,‬און‬ ‫נעבן זיין הייזקע פליסט א קוואל מיט וואסער‪ ,‬און נעבן דעם וואקסט‬ ‫דווקא אין די טעג‬ ‫אן עפל־בוים און פון דעם שפייזט ער זיך‪.‬‬ ‫דער קעניג איז זייער נתפעל געווארן פון דער מענטש און ער האט‬ ‫באשלאסן אז ער וועט אריינגיין ביי אים אינדערהיים און אביסל‬ ‫אויסגעפינען וועגן אים‪ .‬דער קעניג איז אריינגעגאנגען אין הויז‪ ,‬און‬ ‫אֶ ְר ּ ָפא מְ ׁשוּבָ ָתם‬ ‫האט אנגעהויבן פרעגן דעם אלטן זיינע פראגן‪ :‬פארוואס האסטו‬ ‫אפגעלאזט די שטאט און דו האסט דיך אריבערגעצויגן וואוינען אליין‬ ‫אין וואלד‪ ,‬און נאכמער‪ ,‬האסטו דען נישט מורא פון די ווילדע חיות‬ ‫פון די וואונדערליכע מתנות וואס כלל ישראל האט באקומען פון דעם בורא כל העולמים זענען די‬ ‫פון וואלד וועלכע זוכן א פארצוקעניש? אבער דער אלטער האט זיך‬ ‫הייליגע טעג פון ראש השנה ביז יום כיפור‪.‬‬ ‫בכלל נישט וויסנדיג געמאכט פונעם קעניג‪ .‬ווען דער קעניג האט דאס‬ ‫א גאנץ יאר האט א איד די כוחות צו טון תשובה‪ ,‬אבער אין די טעג זענען די הימלען אפן‪ ,‬דער איד קען‬ ‫געזען‪ ,‬האט ער ארויסגענומען זיינע געווער און ער האט געזאגט‪:‬‬ ‫זיך מקרב זיין און תשובה טון פאר’ן בורא כל העולמים‪.‬‬ ‫איך בין דער קעניג אלכסנדר מוקדון‪ ,‬און אויב דו וועסט מיר נישט‬ ‫ענטפערן וועל איך דיר הרג’נען!‬ ‫די תשובה איז גרינגער און ווערט אויך שנעלער און בעסער מקובל לפני אדון הכל‪.‬‬ ‫די גרויסע כח וואס די טעג פארמאגן ווערט מבואר אין חז”ל און אויך אין די ספרי הלכה‪.‬‬ ‫האט דער איד געענטפערט פארן קעניג‪ :‬מיר אידן ווייסן‪ ,‬אז דער‬ ‫עולם הזה און אלע זיינע געשעפטן זענען נאר א צוגרייטונג צו די‬ ‫דער הייליגער רמב”ם [הלכות תשובה פרק ב’] ברענגט אראפ די גמרא אין ראש השנה [דף יח ע”א]‬ ‫לעבן פונעם עולם העליון וואס איז אזוי הויך און דערהויבן‪ ,‬און יעדער‬ ‫בנוגע די גרויסקייט פון די טעג וז”ל‪“ :‬אף על פי שהתשובה והצעקה יפה לעולם‪ ,‬בעשרה הימים שבין‬ ‫איינער דארף זיך גרייטן אז ער וועט קומען אויבן נאך די הונדערט‬ ‫ראש השנה ויום הכפורים היא יפה ביותר ומתקבלת היא מיד‪ ,‬שנאמר (ישעיה נה‪ ,‬ו) ‘דרשו ה’ בהמצאו’”‪.‬‬ ‫און צוואנציג‪ ,‬און יעצט האב איך געזען אז איך בין שוין אלט און‬ ‫ענדליך צו דעם טרעפן מיר אין ספה”ק סדר היום אין דער סדר פון ראש השנה און פאלגענד זענען זיינע‬ ‫מיינע יארן זענען געציילטע‪ ,‬און וויבאלד אין שטאט איז מיר שווער‬ ‫ווערטער‪“ :‬אחר צאת ראש השנה לא ישליך מעליו הכניעה והשפלות‪ ,‬כי כל עשרה ימים אלו נקראים‬ ‫צו קאנצענטרירן אין מיין הויפט אויפגאבע‪ ,‬דעריבער האב איך‬ ‫ימי תשובה‪ ,‬ואשרי החוזר בהם ושב מחטאותיו כי תפלתו נשמעת ותשובתו מקובלת‪ ,‬כמו שלמדו מפסוק‬ ‫באשלאסן צו אפלאזן אלעס און איך האב זיך אריבערגעצויגן דא צו‬ ‫‘דרשו ה’ בהמצאו’‪ ,‬ואפילו ליחיד‪ ,‬ויש הפרש בין תשובת ימים אלו לשאר ימות השנה כהפרש האור מן‬ ‫וואוינען‪ ,‬כדי זיך צו גרייטן ווי עס דארף צו זיין צום עולם הבא צו‬ ‫החשך”‪.‬‬ ‫וועלכע איך וועל אנקומען נאך מיין שטארבן!‬ ‫דער סדר היום שמועסט אויס מיט א קלארקייט אז די אין די טעג ווערן די תפילות געהערט מער ווי אייביג‪,‬‬ ‫דער קעניג איז נאכמער נתפעל געווארן פון דעם עלטערן איד‪ ,‬און‬ ‫און אז די טעג זענען מער ווי אגאנץ יאר כיתרון האור מן החושך‪.‬‬ ‫ער האט אים געלאדנט אז ער זאל אים קומען באזוכן אין זיין פאלאץ‪,‬‬ ‫דרשו ה’ בהמצאו קראוהו בהיותו קרוב – די מעלה פון די טעג‬ ‫און דארט – האט אים דער קעניג צוגעזאגט – וועט ער זיך קענען‬ ‫א שיינער משל זאגט מען נאך פון די פריערדיגע מגידים איבער די גדלות פון די טעג‪.‬‬ ‫אויסוועלן וועלכע מתנה ער וויל‪ .‬האט אים דער איד געענטפערט‪:‬‬ ‫משל למה הדבר דומה צו א שטאט וואס האט זיך זייער פארזינדיגט פאר א קעניג‪ .‬שפירנדיג אז זיי האבן‬ ‫אדוני המלך‪ ,‬דו בעסטע מתנה וואס דו קענסט מיר יעצט געבן איז‪ ,‬אז‬ ‫איבערגעצויגן די שטריקל האבן זיי געציטערט פון די רעקאציע פון דעם קעניג‪ ,‬אז ער וועט זיי שארף‬ ‫דו זאלסט יעצט נישט אויסברענגען מיין טייערע צייט מיט איבעריגע‬ ‫באשטראפן‪.‬‬ ‫ווערטער וועגן די ענינים פון דער וועלט!‬ ‫נישט וועלנדיג ליידן די ביטערע קאנסעקווענצן‪ ,‬האבן זיי זיך ארגאניזירט און ארויסגעשיקט א געערטע‬ ‫די הייליגע חז”ל זאגן יָפֶ ה ׁ ָשעָ ה אַ חַ ת ִ ּב ְת ׁשוּבָ ה וּמַ ֲע ִׂשים טוֹבִ ים ָּבעוֹלָם‬ ‫דעלעגאציע צו דעם קייזער‪ ,‬אז זיי זאלן זיך גיין איינבעטן ביי דעם קעניג‪.‬‬ ‫הַ ּזֶה‪ִ ,‬מ ּכָל חַ יֵּי הָ עוֹלָם הַ ָּבא‪ ,‬איז יעצט ווען מיר שטייען אין די עשרת‬ ‫נאך עטליכע טעג פון זיין אונטערוועגענס‪ ,‬האט די געערטע דעלעגאציע דערגרייכט צו די קעניגליכע‬ ‫ימי התשובה‪ ,‬דארפן מיר טייער האלטן יעדן רגע‪ ,‬ווייל איין שעה‬ ‫הויף‪ .‬זיי האבן באשטעלט אן אודיענץ ביים קייזער און צו די באשטימטע צייט האט מען זיי אריינגעפירט‬ ‫פון תשובה איז ווערד מער ווי די גאנצע לעבן פון עולם הבא‪ ,‬אויב‬ ‫צו דער קייזער‪.‬‬ ‫אזוי‪ ,‬ווי טייער איז אזא וואך! דעריבער‪ ,‬לאמיר געהעריג אויסניצן די‬ ‫דער קעניג האט זיי אויפגענומען‪ .‬עס איז געווען קענטליך אויף דעם קייזער אז ער איז זייער אנגעווייטאגט‬ ‫יעצטיגע צייט‪ ,‬יעדער איינער לויט זיין מעגליכקייט און אפילו מער‬ ‫אויף זיי‪ ,‬און אז זיי וועלן דארפן ארבעטן שווער איבערצובעטן דעם קעניג‪.‬‬ ‫פון דעם‪ ,‬און פארמערן מיטן לערנען תורה‪ ,‬און מיט דאווענען און‬ ‫א לענגערע צייט זענען זיי געזעסן ביים קייזער און גערעדט צו אים‪ .‬ענדליך האט דער קעניגליכער הארץ‬ ‫זאגן תהלים‪.‬‬ ‫אנגעהויבן ווערן ווייכער און דער קעניג האט באוויליגט זיי צו פארגעבן‪.‬‬ ‫ויהי רצון אז מיר זאלן אלע זוכה זיין צו א גמר חתימה טובה און צו א‬ ‫אין יענער צייט איז אויך אנגעקומען אן איינצעלער פארשוין צו די שטאָ ט‪ .‬דער איינצעלער פארשוין איז‬ ‫(עפ”י טיב המועדים – ימים נוראים – עשי”ת)‬ ‫שנה טובה ומתוקה‪.‬‬ ‫געווען א נאנטער צו דעם קעניג אבער מיט די יארן האט ער פארראטן דעם קעניג‪.‬‬ ‫אויך ער‪ ,‬איז געקומען צוליב דעם זעלבן צוועק‪ ,‬אויך ער האט געפלאנט‬ ‫איבערצובעטן דעם קעניג‪.‬‬ ‫דער איינצעלער פארשוין‪ ,‬הערנדיג אז א דעלעגאציע פון יענער שטאט איז‬ ‫מען קען הערן שמועס'ן און דרשות‬ ‫צוגאסט אין שטאט און דער צוועק פון זייער רייזע און אז דער קעניג האט‬ ‫פון מורנו ורבנו שליט"א ‪ -‬אין א עקסטערע נומער‬ ‫זיי פארגעבן‪ ,‬איז געווען זיכער אז יעצט איז א שעת הכושר אריינצוגיין צום‬ ‫אידיש‪ 073-2951321 :‬לשה"ק‪073-2951320 :‬‬ ‫קעניג‪ .‬ער איז אריבער אין דעם קעניגליכן פאלאץ און געבעטן אז מ’זאל‬ ‫אים אריינלאזן צום קעניג‪.‬‬ ‫ווי ערשטוינט איז ער געווען אנקומענדיג אהין‪ ,‬צו זען אז מ’לאזט אים נישט‬ ‫א‬ ‫אריין צום קעניג‪.‬‬ ‫>>> | טיב הפרשה | המשך פון עמוד א' |‬ ‫מעשה‪ ,‬די חרטה געבט א כח פאר’ן מעשה עס עוקר צו‬ ‫“וואס בין איך אנדערש פון זיי”? האט ער נישט געקענט‬ ‫זיין מן השורש‪.‬‬ ‫פארשטיין‪.‬‬ ‫‪+‬ההשג‪+‬חה‬ ‫מיר ברענגען אראפ דא לשון קדשו‪“ :‬אמנם‪ ,‬מדת‬ ‫הרחמים היא הנותנת שהתשובה תינתן לחוטאים‬ ‫די באאמטע האבן אים געגעבן צו פארשטיין אז דאס איז‬ ‫געווען א חשוב’ע דעלעגאציע וואס האט זיך איינגעבעטן‬ ‫מעשיות אויף השגחה פרטית‬ ‫בחסד גמור‪ ,‬שתחשב עקירת הרצון כעקירת המעשה‪,‬‬ ‫דהיינו‪ ,‬שבהיות השב מכיר את חטאו ומודה בו ומתבונן‬ ‫אז מ’זאל זיי אריינלאזן‪ .‬אין אנהייב האט מען נישט‬ ‫געלאזט אבער זיי האבן זיך געבעטן‪ ,‬און ענדליך האט‬ ‫געשריבן דורך ליינערס‬ ‫על רעתו ושב ומתחרט עליו חרטה גמורה דמעיקרא‬ ‫כחרטת הנדר ממש‪ ,‬שהוא מתנחם לגמרי והיה חפץ‬ ‫מען זיי אריינגעלאזט‪ ,‬אבער דו קומסט אן אהער ווי אן‬ ‫איינצעלער מענטש און דו ווילסט אריינגיין‪.‬‬ ‫ומשתוקק שמעולם לא היה נעשה הדבר ההוא ומצטער‬ ‫עס גייט נישט אזוי‪.‬‬ ‫בלבו צער חזק על שכבר נעשה הדבר ועוזב אותו‬ ‫מַ עֲ בִ ִירין מִ ֶּמ ּנ ּו עוֹל דֶּ ֶר ְך ֶא ֶרץ!‬ ‫דער פארשוין זעענדיג אז עס וועט נישט גיין אזוי‬ ‫להבא ובורח ממנו‪ ,‬הנה עקירת הדבר מרצונו‪ ,‬ייחשב‬ ‫גרינג‪ ,‬האט געטראכט וואס ער קען טון און עס איז אים‬ ‫אין ברען פון די הייליגע טעג האב איך זיך פארגענומען‬ ‫לו כעקירת הנדר ומתכפר לו‪ .‬והוא מה שאמר הכתוב‬ ‫איינגעפאלן א געדאנק‪ .‬וויסנדיג אז עס איז דא א צייט‬ ‫א קבלה טובה אז טאג טעגליך ביי שחרית וועל איך‬ ‫(ישעיה ו‪ ,‬ז)‪“ :‬וסר עוונך וחטאתך תכופר”‪ ,‬שהעוון סר‬ ‫ווען דער קעניג גייט טעגליך אויף א שפאציר און דאן‬ ‫דאווענען פון אנהייב ביז צום סוף דאווענען‪ ,‬און כ’וועל‬ ‫ממש מהמציאות ונעקר במה שעכשיו מצטער ומתנחם‬ ‫קען מען אנקומען צום קעניג‪ ,‬האט באשלאסן אז ער‬ ‫נישט אויסטון די תפילין ביז נאך די לעצטע קדיש פון‬ ‫על מה שהיה למפרע”‪.‬‬ ‫וועט אפווארטן דעם קעניג און צוגיין צו אים און זיך‬ ‫שחרית‪.‬‬ ‫אן אנדער דערהער ברענגט ווערט אראפגעברענגט אין‬ ‫איינבעטן ביי אים און מסביר זיין פאר’ן קעניג אלעס‪,‬‬ ‫ספר ‘מדרגת האדם’ פון דער אלטער פון קעלעם‪.‬‬ ‫ביז ווען דער קעניג וועט ווערן איבערגעצייגט און זיך‬ ‫טאג טעגליך האב איך אנגעהאלטן די קבלה טובה‪,‬‬ ‫אין זיינע ווערטער טענה’ט ער אז די ווערטער פון דער‬ ‫דערבארעמען אויף אים‪.‬‬ ‫אבער איין טאג איז עס מיר אויסגעקומען שווער‪.‬‬ ‫הייליגער רמח”ל איז א דוחק און ער ברענגט אראפ א‬ ‫דער פארשוין האט אזוי געטון‪ ,‬ער האט אפגעווארט‬ ‫א נאכט פארדעם האב איך געהאט א חתונה פון מיין‬ ‫צווייטע בחינה אין דעם נושא‪.‬‬ ‫דעם קעניג דארט און זיך דערנענטערט צום קעניג און‬ ‫ברודער‪ .‬די חתונה האט זיך געענדיגט זייער שפעט און‬ ‫לשיטתו איז דער דערהער אז ווען א איד טוט תשובה די‬ ‫זיך איינגעבעטן אז דער קעניג זאל אים פארגעבן‪.‬‬ ‫אויף צומארגענס האב איך געדארפט נעמען מיין קינד‬ ‫בחינה א לומד’ישע בחינה אז הקב”ה איז כביכול מתיר‬ ‫דער נמשל איז אז מיר זענען פארזינדיגט פאר הקב”ה‪,‬‬ ‫אין חדר און עס האט מיר אויך געווארט אן אפוינטמענט‬ ‫דער איסור אויף למפרע‪.‬‬ ‫מיר פראבירן צו צוקומען צום מלך מלכי המלכים און‬ ‫ביי א דאקטאר‪.‬‬ ‫אז מ’זאל ארויסהאבן די דערהער מיט א קלארקייט‪,‬‬ ‫זיך איינבעטן ער זאל זיך דערבארעמען אויף אונז‪,‬‬ ‫לאמיר אראפברענגען לשונו בקודש‪“ :‬הרי מדוע‬ ‫אבער עס גייט אונז נישט‪.‬‬ ‫א לאנגער צייט האב איך געווארט אויף די אפוינטמענט‪,‬‬ ‫כשעשה האדם מעשה חטא מסוים נעשה הוא לחוטא?‬ ‫די עצה איז צו קומען אין די טעג‪ ,‬אויף די הייליגע טעג‬ ‫און כ’האב עס נישט געוואלט דערלייגן פאר קיין געלט‬ ‫מי אמר שמעשה זה הוא חטא ועוון? הלא הקב”ה‬ ‫שטייט אז הקב”ה לאזט זיך כביכול אראפ צו די וועלט‪.‬‬ ‫אין די וועלט‪.‬‬ ‫בתורתו אסר זאת ובמאמרו נעשה מעשה זה לחטא‪,‬‬ ‫אין אזא צייט קען מען גרינגער צוקומען צו הקב”ה‪ ,‬און‬ ‫אנקומענדיג שפעט אין שול האב איך זיך געשטעלט‬ ‫והנה אותו אחד שאמר שמעשה זה הוא עבירה הוא‬ ‫די צייט דארף מען אויסנוצן צו קומען צום קעניג און זיך‬ ‫דאווענען מיט א מנין‪ .‬איך האב אויסגערעכענט אז איך‬ ‫אמר שהשב בתשובה נמחל לו‪ ,‬נמצא שמי שאסר הוא‬ ‫איינבעטן‪.‬‬ ‫זאל קענען אניאגן אלעס‪ ,‬אבער צו מיין מזל האט דער‬ ‫שהתיר‪ ,‬הקב”ה קבע שהוא חוטא והקב”ה עצמו נתן‬ ‫אין אזא צייט קען אויך א יחיד אויפטון גרויסע זאכן‪,‬‬ ‫בעל תפילה געדאווענט לענגער ווי געווענליך און עס‬ ‫לו את מצוות התשובה להתירו מחבלי העוון‪ ,‬והעבירה‬ ‫אפילו אז אגאנץ יאר האט א יחיד נישט אזא שטארקער‬ ‫האט זיך אנגעהויבן אן אינערליכע מלחמה אין מיר‪ ,‬צי‬ ‫והתשובה שניהם מרועה אחד ניתנו”‪.‬‬ ‫כח‪ ,‬ווייל אין די טעג איז דער רבוש”ע מיט אונז‪.‬‬ ‫איך זאל פארציכטן און זיך דאסמאל מקיל זיין אין די‬ ‫כי קרוב אליך הדבר מאוד ‪ -‬די גרינגקייט פון תשובה‬ ‫דער געדאנק איז מבואר אין די ווערטער פון די הייליגע‬ ‫קבלה‪ ,‬אדער איך זאל זיך האלטן שטארק‪.‬‬ ‫די תוה”ק זאגט (דברים ל‪ ,‬יד) “כי קרוב אליך הדבר‬ ‫חז”ל‪.‬‬ ‫ענדע האב איך זיך געשטארקט און כ’האב אנגעהאלטן‬ ‫מאד בפיך ובלבבך לעשותו”‪.‬‬ ‫די גמרא אין מסכת ראש השנה [דף י”ח] ברענגט אראפ‬ ‫מיין קבלה טובה און געווארט ביז די ענדע פון דאווענען‬ ‫לויט דער הייליגער רמב”ן גייט די ווערטער ארויף אויף‬ ‫א סתירה צווישן צוויי פסוקים אין די תורה‪.‬‬ ‫און נאר נאך די לעצטע קדיש פון ‘לדוד ה’ אורי וישעי’‬ ‫תשובה‪ ,‬די תוה”ק זאגט אז די מצוה פון תשובה איז א‬ ‫אין איין פסוק שטייט [דברים ד‪ ,‬ז] מי כה’ אלקינו בכל‬ ‫האב איך אויסגעטון די תפילין‪.‬‬ ‫גרינגע מצוה‪.‬‬ ‫קראנו אליו‪ ,‬וואס פון דער פסוק איז משמע אז ווען א‬ ‫די תוה”ק זאגט עדות אז תשובה איז א גרינגע זאך‪,‬‬ ‫איד רופט צו הקב”ה הערט הקב”ה אויס זיינע תפילות‪.‬‬ ‫יעצט האט זיך אנגעהויבן די יאגעריי‪ .‬איך האב אן‬ ‫אבער במציאות זעט עס נישט אויס א גרינגע זאך‪ .‬עס‬ ‫אייגענער קאר‪ .‬איך בין אהיימגעלאפן נעמען מיין קינד‬ ‫דאגעגן אין ישעיה [נה‪ .‬ו] שטייט דרשו ה’ בהמצאו אז‬ ‫פעלט זיך אויס אסאך הארעוואניע אז מ’זאל אנקומען‬ ‫מ’זאל זוכן הקב”ה ‘בהמצאו’ ווען מ’קען אים טרעפן‪.‬‬ ‫אים צו טראגן אין חדר און פוןדארט האב איך געפלאנט‬ ‫צו די ריכטיגע דרגה פון תשובה‪.‬‬ ‫צו פארן צו דער דאקטאר’ס קליניק‪.‬‬ ‫פון דעם איז איז משמע איז נישט אייביג קען מען טרעפן‬ ‫מ’האט אמאל געפרעגט די שאלה פאר ר’ איצעלע פון‬ ‫הקב”ה‪ ,‬אז נאר אין געוויסע זמנים קען מען אים טרעפן‪.‬‬ ‫ארויסקומענדיג פון מיין שטוב זעה איך אז דער דרייווער‬ ‫פעטערבורג זצ”ל און ער האט געענטפערט אויף איר א‬ ‫די גמרא אויפ’ן ארט איז מיישב די קשיא אז עס איז נישט‬ ‫וואס נעמט יעדן טאג מיין קינד אין חדר שטייט דארט‪.‬‬ ‫שטארקע דעהער‪ .‬ער האט געגעבן צו פארשטיין אז איר‬ ‫קיין סתירה‪ ,‬ווייל דא רעדט מען פון א ‘יחיד’ און דא‬ ‫עס איז געווען היבש שפעטער פון דער צייט ווען מיין‬ ‫גרינגקייט מיינט נישט אז עס איז גרינג צו טון תשובה‪,‬‬ ‫רעדט מען פון א ‘רבים’‪.‬‬ ‫קינד גייט טעגליך אין חדר‪.‬‬ ‫ווייל תשובה איז א שווערע זאך‪ ,‬נאר אז עס איז גרינג‬ ‫די כח הרבים איז זייער גרויס‪ .‬דורך איר קען מען אייביג‬ ‫קעגן די עבירה‪.‬‬ ‫“דו פארסט יעצט אין חדר”? געב איך אים א פרעג‪.‬‬ ‫אנקומען צו הקב”ה‪ ,‬אבער א יחיד האט נישט אייביג‬ ‫דער מענטש זאל זיך פאָ רשטעלן אז מ’קען נישט תשובה‬ ‫אפענע טויערן‪ .‬דער יחיד קען נאר אנקומען אין א צייט‬ ‫“גראדע יא”‪.‬‬ ‫טון‪ ,‬אז ער זאל בלייבן אייביג מיט די עבירה רח”ל‪.‬‬ ‫ווען עס ווערט מקויים דער ‘בהמצאו’ אז די טויערן זענען‬ ‫אין אזא פאל וואלט זיך דער מענטש נישט געקענט‬ ‫אפן און מ’קען זיך ממציא זיין פאר הקב”ה‪ ,‬און דאס איז‬ ‫“קענסט נעמען מיין קינד?” האב איך אים געפרעגט‪.‬‬ ‫דערליידן‪ .‬ער איז א בעל עבירה‪ ,‬אבער ער האט אויך‬ ‫אין די צייט פון די עשרת ימי תשובה‪ ,‬ווי עס איז דארט‬ ‫“זייער גערן”‪.‬‬ ‫נישט די ברירה צו זינדיגן ווייטער‪.‬‬ ‫דער לשון הגמרא‪“ :‬אמר רב נחמן אמר רבה בר אבוה‪,‬‬ ‫בעצם איז ער אויסגעשפילט פון ביידע וועלטן‪ ,‬ער האט‬ ‫אלו עשרה ימים שבין ראש השנה ליום הכפורים”‪ ,‬ווייל‬ ‫דער דרייווער האט גענומען מיין קינד אין חדר און‬ ‫נישט דאס און נישט דאס‪ .‬די שוועריגקייט פון לעבן מיט‬ ‫דאן קען אויך א יחיד אנקומען צום בורא כל העולמים‪.‬‬ ‫כ’האב געקענט גלייך פארן צו די דאקטאר’ס קליניק‪.‬‬ ‫אזא זאך איז זייער גרויס‪.‬‬ ‫די כח התשובה – עוקר זיין די מעשה מעיקרא‬ ‫אנקומענדיג אין די קליניק האב איך געהערט ווי מ’רופט‬ ‫דער באשעפער ברוב רחמיו וחסדיו האט אונז געגעבן‬ ‫אין די טעג קען מען תשובה טון‪ ,‬אבער די שאלה וואס‬ ‫אויס מיין נאמען‪.‬‬ ‫אזא זאך ווי תשובה‪ ,‬דורך די תשובה קען מען זיך‬ ‫שטעלט זיך איז‪ ,‬ווי אזוי קען א איד טון תשובה? די‬ ‫צוריקקערן צו הקב”ה און זיך מכפר זיין‪.‬‬ ‫תשובה איז דאך קעגן די שכל‪.‬‬ ‫איך האב געדאנקט הקב”ה אז איך בין אנגעקומען‬ ‫די תשובה איז אסאך גרינגער ווי ווען מ’וואלט נישט‬ ‫באצייטנס און געזען מיט א קלארקייט ווי אזוי פון היטן‬ ‫דער מענטש האט געטון אן עבירה און ווייל ער גייט‬ ‫געהאט קיין תשובה‪.‬‬ ‫יעצט זיך מקבל זיין אז ער גייט מער נישט טון די פעולה‬ ‫א קבלה טובה דערלייגט מען נישט‪.‬‬ ‫דער געדאנק ליגט אין דעם רעיון אז תשובה איז א‬ ‫ווערט די פעולה אויס פעולה – ווי אזוי ארבעט די ביידע‬ ‫(דערציילט דורך דער בעל המעשה‪ :‬י‪.‬ק‪).‬‬ ‫גרינגע זאך‪.‬‬ ‫אינאיינעם?‬ ‫זאל הקב”ה געבן אז מ’זאל קענען תשובה טון בשלימות‬ ‫די פריערדיגע פרעגן שוין די קשיא‪ ,‬און מ’טרעפט אויף‬ ‫און זיך צוריקקערן צו הקב”ה און זיך איבערבעטן מיט‬ ‫איר עטליכע מהלכים‪ .‬צווישן זיי איז דא דער געדאנק‬ ‫אים‪ ,‬און אין די זכות פון תשובה בשלימות וועט מען‬ ‫פון דער הייליגער רמח”ל אין ספר הק’ מסילת ישרים‪.‬‬ ‫די פאראינטרעסירטע צו מיט טיילן מזכה זיין את הרבים מיט‬ ‫פועל’ן א לעכטיגע יאר און האבן א גמר חתימה טובה‬ ‫דער רמח”ל איז מחדש אז די תשובה איז ווי עוקר די‬ ‫מעשיות פון השגחה פרטית זאל שיקן צו ר' שמחה סמואלס אין‬ ‫אמן‪.‬‬ ‫פקס‪15326517922 :‬‬ ‫ב‬ ‫ׁ ַש ָּב‪+‬ת ׁשוּבָ ‪+‬ה‬ ‫געגאנגען און ער האט געזאגט צו דעם תלמיד‬ ‫המעשיו‪+‬ת‬ ‫חכם די ווערטער פונעם רבי’ן‪ ,‬וואס ער זאגט‬ ‫אז ער טרעפט נישט מיט וואס ער קען אים העע‬ ‫לפן‪ ,‬וויבאלד ער האלט זיך פאר א גוטער איד‪,‬‬ ‫וועלכער דארף גארנישט האבן‪ – !...‬הערנדיג‬ ‫אי ן תלמוד ירושלמי (תענית פ”ב ה”א) וו�ע‬ ‫די ווערטער‪ ,‬האט דער תלמיד חכם אויסגעע‬ ‫רט געברענגט‪“ :‬אָ מַ ר ַר ִ ּבי ֶּב ֶרכְ יָה‪ְּ ,‬כ ִתיב ‘ ַי ֲערֹף‬ ‫בראכן אין א ביטער געוויין‪ ,‬וויבאלד ער האט‬ ‫“יַ ֲערֹ ף ַּכ ָּמ ָטר לִ ְק ִחי‪ִּ ,‬ת ַ ּזל ַּכ ַּטל ִא ְמ ָר ִתי‪ִּ ,‬כשְׂ ִע ִירם ֲעלֵ י ֶדׁ ֶשא‪,‬‬ ‫ּ כ ּ ַָמטָ ר לִ ְק ִחי’‪ּ ,‬כָפ ּו עו ְֹרפָן לִ ְת ׁשוּבָ ה – ִמ ּיַד הַ ְ ּג ׁ ָשע‬ ‫אנגעהויבן צו פארשטיין אביסל‪ ,‬אז אין דעם‬ ‫וְ כִ ְרבִ יבִ ים ֲעלֵ י ֵעשֶׂ ב” (לב‪ ,‬ב)‪.‬‬ ‫ִמים יו ְֹר ִדין”‪.‬‬ ‫גופא שטעקט זיין געוואלדיגער חסרון‪ ,‬דערמיט‬ ‫וואס ער איז נישט מכיר אין אט דעם חסרון‪...‬‬ ‫דאס איז וויבאלד ווען די רעגן הערט אויף אראע‬ ‫דער הייליגער רבי פון לובלין‪ ,‬וועלכער האט שוין‬ ‫פצוקומען‪ ,‬איז עס א סימן אז דאס אידישע פאלק‬ ‫דער רבי פון לובלין האט אים מציע געווען אז ער זאל‬ ‫אנערקענט די וועגן פון זיין הייליגער רבי’ן‪ ,‬איז געע‬ ‫האט געזינדיגט מיט אלע ערליי זינד‪ .‬אזוי ווי עס וועע‬ ‫בלייבן ווארטן דארט אין ליזענסק‪ ,‬ביז עס וועט דארט‬ ‫גאנגען און האט שטארק עוסק געווען אין תשובה‬ ‫רט געברענגט אין די גמרא (תענית ז‪ ):‬אסאך סארטן‬ ‫אנקומען דער גרויסער ברודער פונעם רבי’ן‪ ,‬דאס איז‬ ‫בהשתפכות הנפש‪ ,‬דערפאר וואס ער איז אוועקגעע‬ ‫עבירות וואס צוליב זיי ווערט די רעגן אפגעהאלטן‬ ‫דאך דער הייליגער רבי ר’ זושא זצוק”ל‪ ,‬וועלכער‬ ‫שטופט געווארן ִמ ּ ְפנֵי הַ ּק ֶֹד ׁש‪ .‬אבער אויפצומארגנס‪,‬‬ ‫פון צו אראפקומען‪ .‬און דעריבער‪ ,‬ווי נאר זיי האבן‬ ‫פלעגט שטענדיג קומען צום הויף פון זיין הייליגער‬ ‫ווען ער איז געקומען דאווענען שחרית‪ ,‬איז ווען דער‬ ‫געבויגן זייער גענאק צו תשובה טון‪ ,‬איז גלייך קומט‬ ‫ברודער‪ ,‬און ער מיט זיין פקחות וועט אוודאי קענען‬ ‫רבי איז אריינגעקומען צום דאווענען האט ער זיך‬ ‫אראפ די רעגן‪.‬‬ ‫טרעפן אן עצה פאר אים‪.‬‬ ‫זייער געפריידט צו אים‪ ,‬און האט אים געגעבן זייער‬ ‫א פריינדליכער בליק‪ ,‬און האט אים געוואונקען אז ער‬ ‫און מיר האבן א כלל‪ ,‬אז אֵ ין ִ ּבפְ ָרט אֶ לּ ָא מַ ה ׁ ֶש ִ ּבכְ לָל‪,‬‬ ‫עס איז נישט דורכגעגאנגען קיין לאנגע צייט‪ ,‬און אט‬ ‫איז די רעגן מרמז פאר אלע ערליי השפעות טובות אין‬ ‫זאל אריינקומען צו אים נאכן דאווענען‪.‬‬ ‫איז דער הייליגער רבי ר’ זושא אנגעקומען קיין ליזענע‬ ‫אלע ענינים‪ .‬אזוי ווי די הייליגע חז”ל זאגן דארט אין‬ ‫סק‪ ,‬און ווען ער האט געהערט איבער דעם גאסט דער‬ ‫ווען דער רבי פון לובלין איז אריינגעקומען‪ ,‬האט אים‬ ‫די גמרא‪ּ “ :‬גָדוֹל יוֹם הַ ְ ּג ׁ ָש ִמים ׁ ֶשאֲ פִ יל ּו ּ ְפרוּטָ ה ׁ ֶש ַּב ִּכיס‬ ‫תלמיד חכם‪ ,‬האט ער זיך עטליכע מאל אריינגעלאזט‬ ‫דער רבי ר’ אלימלך אויפגענומען בסבר פנים יפות‪,‬‬ ‫ִמ ְת ָּב ֶרכֶ ת”‪ .‬און דעריבער איז אויך בפרטות‪ ,‬אז אויב‬ ‫מיט אים אין א שמועס‪ ,‬און פון די אלע שמועסן האט‬ ‫און האט אים זייער שיין מקרב געווען‪ ,‬און דערביי‬ ‫א מענטש בייגט זיין גענאק צו תשובה‪ ,‬איז ער גלייך‬ ‫שוין דער איד פארשטאנען ווי ווייט איז ער נאך אלץ‬ ‫האט ער אים געגעבן צו פארשטיין‪ ,‬אז נישט וועגן אים‬ ‫זוכה אז עס קומען אן צו אים אלע ערליי השפעות‬ ‫פונעם שלימות און פונעם אמת‪ .‬ער האט איינגעזען‬ ‫האט ער אים נעכטן מַ ְדחֶ ה געווען‪ ,‬נאר צוליב דער‬ ‫טובות‪.‬‬ ‫ווי ער איז נאך פול מיט אסאך חסרונות‪ ,‬און ממש פון‬ ‫נייער ‘גאסט’ וואס ער האט מיטגעברענגט מיט זיך‪...‬‬ ‫קאפ ביז פיס איז ער פול מיט פלעקן‪ .‬אין אט די טעג‬ ‫דאס איז אויך א גוטע סגולה פאר איינער וואס פילט‬ ‫פלעגט ער זייער אסאך וויינען‪ ,‬און ער פלעגט תשובה‬ ‫האט דער רבי פון לובלין ווייטער געפרעגט‪ :‬ער איז‬ ‫אז דער שפע האט אויפגעהערט צו קומען צו אים‪,‬‬ ‫טון מיט פילע טרערן‪.‬‬ ‫דאך אבער א תלמיד חכם מופלג‪ ,‬און א י ְֵרא ׁ ָשמַ יִם‬ ‫איז די עצה אז ער זאל זיך בייגן זיין גענאק ִ ּב ְת ׁשוּבָ ה‬ ‫מֵ ַר ִ ּבים?‬ ‫ׁ ְ שלֵמָ ה און ער זאל פארבעסערן זיינע מעשים‪ ,‬און דוע‬ ‫ווען ער איז נאכדעם אריינגעגאנגען אֶ ל הַ ּק ֶֹד ׁש ּ ְפנִ ימָ ה‪,‬‬ ‫רכדעם וועלן אנקומען צו אים אלע ערליי השפעות‬ ‫צום הייליגן רבי’ן ר’ אלימלך‪ ,‬האט ער אים אויפגענוע‬ ‫האט אים דער הייליגער רבי ר’ אלימלך געענטפערט‪,‬‬ ‫טובות ברוחניות ובגשמיות‪ ,‬אמן‪.‬‬ ‫מען מיט גרויס פרייד און פריינדליכקייט‪ ,‬און ער איז‬ ‫אז עס זענען דא פיר ערליי מענטשן‪:‬‬ ‫געווארן איינער פון די גרויסע און הייליגע תלמידים‬ ‫***‬ ‫אעס איז דא א איד וועלכער איז נישט גוט‪,‬‬ ‫‪.‬‬ ‫פונעם הייליגן רבי’ן ר’ אלימלך זי”ע‪.‬‬ ‫און ער ווייסט און פארשטייט אויך אז ער‬ ‫דער הייליגע ר רבי פון לובלין זצוק”ל איז אמאל ג�ע‬ ‫***‬ ‫איז נישט גוט‪ – .‬אזא מענטש וועט אוודאי‬ ‫פארן אויף א ‘נסיעה’ צו זיין רבי’ן דער איש האלקים‪,‬‬ ‫צוקומען צו תשובה‪ ,‬וויבאלד ער איז‬ ‫דער רבי ר’ אלימלך זצוק”ל זי”ע‪ .‬גייענדיג אין וועג‬ ‫די הייליגע גמרא זאגט אינעם פינפטן פרק פון מסכת‬ ‫מכיר אין זיין מצב‪ ,‬און ער ווייסט אז ער‬ ‫האט ער באגעגנט א גוטער איד וועלכער האט זייער‬ ‫שבת (נו‪“ :):‬אֵ ין לְ ָך ּגָדוֹל ְ ּבבַ ֲעלֵי ְּת ׁשוּבָ ה יוֹתֵ ר ִמי ׁ ִ‬ ‫ֹאש ּיָה ּו‬ ‫איז נישט גוט‪.‬‬ ‫שטארק אויסגענומען אין זיינע אויגן‪ ,‬און גייענדיג‬ ‫ְ ּ בדוֹר ֹו וְ אֶ חָ ד ְ ּבדו ֵֹרנ ּו וכו’‪ .‬אָ מַ ר ַרב יוֹסֵ ף וְ עוֹד אֶ חָ ד ְ ּבע‬ ‫צוזאמען האט זיך ענטוויקלט א פריינדליכע שמועס‬ ‫דו ֵֹרנוּ‪ ,‬וּמַ ּנ ֹו עו ְֹקבָ ן ַּבר נְ חֶ ְמיָה ֵר ׁיש גָלוּתָ א‪ ,‬וְ הַ יְנ ּו נָתָ ן‬ ‫בדאס איז א איד וועלכער איז נישט גוט‪,‬‬ ‫‪.‬‬ ‫צווישן זיי‪.‬‬ ‫דְּ צוּצִ יתָ א”‪.‬‬ ‫אבער ער טראכט אויף זיך זעלבסט אז‬ ‫ער איז יא גוט‪ – .‬אויך אזא מענטש וועט‬ ‫צווישן אנדערע‪ ,‬האט אים דער רבי פון לובלין געפרע‬ ‫איז דארטן אין די גמרא ווערט נישט ערקלערט ווער‬ ‫אנקומען צו די מדה פון תשובה‪ ,‬ווען עס‬ ‫עגט‪ :‬האסטו א רבי ביי וועמען דו דרייסט זיך?‬ ‫איז אט דער ‘נתן צוציתא’‪ ,‬און וואס עס איז געווען די‬ ‫וועט אנטפלעקט ווערן פאר אים די אמת‬ ‫מעשה מיט אים‪ .‬עס ווערט אבער יא דערמאנט אינעם‬ ‫אז ער לעבט אין א טעות‪ ,‬און אין אמת’ן‬ ‫ניין! האט דער איד געענטפערט‪ .‬צום באדויערן‪ ,‬האב‬ ‫סדר הדורתות‪ ,‬און אויך אין נאך ספרים‪ .‬זע אויך אי�נ‬ ‫איז ער נישט גוט‪ ,‬און ער דארף זיך פאע‬ ‫איך נישט געפינען קיין רבי לויט מיין גלוסטעניש‪.‬‬ ‫עם ספר אוצר המדרשים (דף ‪ 325‬ז’) וואו דער מעשה‬ ‫ררעכטן‪.‬‬ ‫דעריבער‪ ,‬קום מיט מיר יעצט קיין ליזענסק‪ ,‬האט דער‬ ‫ווערט געברענגט באריכות‪.‬‬ ‫רבי פון לובלין אים געזאגט‪ ,‬וואו דו וועסט אוודאי געע‬ ‫גא איד וועלכער איז גוט‪ ,‬אבער ער טראכט‬ ‫‪.‬‬ ‫דארט ווערט דערציילט אז אט דער ‘נתן צוציתא’ איז‬ ‫אויף זיך אליין אז ער איז נישט גוט‪ – .‬דאס‬ ‫פינען אלעס וואס דו וואונטשסט זיך נאר!‬ ‫געווען איינער פון די עשירים פון כלל ישראל‪ ,‬און‬ ‫איז אוודאי א חשוב’ע מעלה‪ ,‬וויבאלד ער‬ ‫אזוי זענען זיי געגאנגען צוזאמען‪ ,‬ווען אויפן וועג האבן‬ ‫איינמאל האט ער געהאט גאר א גרויסער נסיון אין‬ ‫איז אן עניו‪ ,‬און אין יעדער צייט וועט ער‬ ‫זיי עוסק געווען בתורה ועבודה מיט מוחין דגדלות א‬ ‫גאר א הארבע עבירה‪ ,‬ביז ער איז קראנק געווארן און‬ ‫צולייגן נאך און נאך אין די שטאפלען פון‬ ‫גאנצע וועג‪ ,‬און זיי האבן זיך זייער געפריידט מיט די‬ ‫האט געהאלטן ביים שטארבן צוליב אט דעם שווערן‬ ‫תשובה‪.‬‬ ‫נייע חברותא וואס איז געשאפן געווארן צווישן זיי‪.‬‬ ‫נסיון‪ .‬און איבער זיין גרויסן נסיון‪ ,‬און דאס וואס די‬ ‫חכמים האבן אים גע’פסק’נט‪ ,‬ווערט ערקלערט ביים‬ ‫דאבער אזא איד וועלכער איז גוט‪ ,‬און ער‬ ‫‪.‬‬ ‫אזוי זענען זיי אנגעקומען קיין ליזענסק מיט א גוטע‬ ‫סוף פון פרק בן סורר (סנהדרין עה‪ ).‬עיין שם‪.‬‬ ‫טראכט אויך אויף זיך אז ער איז גוט‪– .‬‬ ‫געמיט‪ ,‬און זיי זענען תיכף געגאנגען צום הויז פונעם‬ ‫אזא מענטש וועט קיינמאל נישט תשובה‬ ‫צדיק‪ ,‬כדי צו נעמען שלום‪.‬‬ ‫אין זיינע צייטן איז געווען א מענטש‪ ,‬וועלכער האט‬ ‫טון ח”ו‪ ,‬ווייל ער וועט נישט וויסן און‬ ‫געהאט אסאך חובות‪ .‬האט מען אים גענומען און מען‬ ‫נישט טרעפן קיין חסרון ביי אים‪ ,‬אן צו‬ ‫ווי פארוואונדערט זענען זיי אבער געווארן‪ ,‬זעענדיג‬ ‫האט אים אריינגעלייגט אין תפיסה‪ ,‬וויבאלד ער האט‬ ‫וויסן וואס ער האט נאך צו מתקן זיין אויף‬ ‫אז ווי נאר זיי האבן איבערגעטראטן דעם שוועל פון‬ ‫נישט געהאט צו צאלן פאר די וואס ער איז זיי געווען‬ ‫די וועלט‪ ,‬וויבאלד ער האלט דאך אז ער‬ ‫דער הייליגער רבי ר’ אלימלך‪ ,‬און ער האט זיי געזע‬ ‫שולדיג געלט‪ .‬זיין ווייב פלעגט שפינען בייטאג און‬ ‫איז גוט‪...‬‬ ‫ען‪ ,‬האט ער זיך אויסגעדרייט צום וואנט‪ ,‬און ער האט‬ ‫ביינאכט‪ ,‬און מיט די געלט וואס זי האט פארדינט דעע‬ ‫זיי נישט געוואלט ענטפאנגען און ער האט זיי אפילו‬ ‫רפון האט זי געקויפט עסן‪ ,‬און זי פלעגט אים ברענגען‬ ‫אט דאס איז דער פראבלעם פון דער גאסט וואס דו‬ ‫נישט געוואלט זען!‬ ‫צו עסן‪.‬‬ ‫האסט מיטגעברענגט נעכטן ביינאכט‪ ,‬האט דער רבי‬ ‫ר’ אלימלך אויסגעפירט‪ ,‬דעריבער ווייס איך נישט‬ ‫דאס איז געווען אן אפטע ערשיינונג אין ליזענסק‪ ,‬אז‬ ‫אזוי איז ער געווען א לאנגע צייט אין תפיסה‪ ,‬און ער‬ ‫מיט וואס איך קען אים העלפן‪ ,‬ווייל ער איז דאך‬ ‫איינער זאל באקומען אזא סארט ‘קבלת פנים’‪ ...‬און‬ ‫האט פארלוירן דער טעם אין זיין לעבן‪ ,‬און ער האט‬ ‫טאקע גוט‪ ,‬און ער טראכט אויך אויף זיך זעלבסט אז‬ ‫דאס איז געווען א סימן פאר א מענטש‪ ,‬אז ער האט‬ ‫שוין געוואלט שטארבן‪ .‬איין טאג‪ ,‬ווען זיין ווייב איז‬ ‫ער איז א גוטער איד‪ ,‬אויב אזוי‪ ,‬וואס פעלט אויס אז‬ ‫זיך נישט אנגעגרייט אזוי ווי עס דארף צו זיי‪ ,‬און ער‬ ‫געקומען צו אים‪ ,‬האט ער איר געזאגט‪ :‬ווער עס‬ ‫ער זאל קומען צו מיר?‬ ‫דארף תשובה טון און טרעפן ביי זיך א חסרון‪ ,‬כדי ער‬ ‫לייזט אויס איין מענטש פון שטארבן‪ ,‬איז עס אזוי ווי‬ ‫זאל וויסן און פארשטיין פארוואס ער דארף קומען צו‬ ‫ער האלט אויף אסאך מענטשן ביים לעבן‪ ,‬און פאר‬ ‫פון לובלין‬ ‫ג‬ ‫איז דער רבי‬ ‫דער צדיק‪.‬‬ ‫ער האט אים געפרעגט‪ :‬ווער איז דער מענטש‬ ‫מיר איז פאר’מיאוס’ט געווארן די לעבן דא‬ ‫וואס רייט אויפן פערד? האט מען אים געזאע‬ ‫אין תפיסה‪ ,‬דעריבער אייל זיך און גיי צו נתן‬ ‫גט‪ :‬דאס איז נתן‪ .‬האט ער געפרעגט זיינע תלע‬ ‫דציצותא‪ ,‬און בעט אים אז ער זאל מיר בארגן‬ ‫מידים‪ :‬זעט איר דען עפעס איבער זיין קאפ?‬ ‫די געלט‪ ,‬און אויסלייזן מיין זעל פון שטארבן‪,‬‬ ‫האבן זיי געזאגט אז זיי זעען נישט‪ .‬האט ער‬ ‫און דו זאלסט אים זאגן‪ ,‬דו ווייסט דאך‪ ,‬און‬ ‫זיי געזאגט‪ :‬ברענגט אים שנעל צו מיר‪ .‬איז‬ ‫צודען האסטו נישט געהערט‪ ,‬אז ער איז קראע‬ ‫נתן געקומען און האט זיך געשטעלט פאר רבי‬ ‫נק און ער האלט ביים שטארבן‪...‬‬ ‫עקיבא‪.‬‬ ‫האט זיין ווייב געצערנט אויף אים‪ ,‬און זי איז‬ ‫האט רבי עקיבא געזאגט צו אים‪ :‬מיין קינד‪,‬‬ ‫אהיימגעגאנגען אין צארן‪ ,‬און זי איז נישט געע‬ ‫איך האב געזען איבער דיין קאפ א געוואלדיגע‬ ‫קומען צו אים דריי טעג‪ .‬אינעם פערטן טאג‬ ‫לעכטיגקייט ווען דו ביסט געגאנגען‪ ,‬און איך‬ ‫האט זי רחמנות געהאט אויף אים‪ ,‬און זי האט‬ ‫ווייס אז דו ביסט פון די וואס ירש’נען עולם‬ ‫געזאגט‪ ,‬לאמיר אים גיין זען איידער ער וועט‬ ‫הבא‪ ,‬און יעצט‪ ,‬לאז מיר וויסן וואס דו האסט‬ ‫שטארבן‪ .‬איז זי געגאנגען און זי האט אים‬ ‫געטון‪ .‬האט נתן אים אויסגעזאגט דער זאך‪,‬‬ ‫געטראפן ווי ער האלט ביים שטארבן‪ .‬האט‬ ‫און ווען רבי עקיבא האט דאס געהערט האט‬ ‫ער געזאגט צו איר – דער אויבערשטער וועט‬ ‫ער זיך זייער שטארק געוואונדערט וויאזוי‬ ‫פאדערן פון דיר מיין פארשעמונג און דער‬ ‫נתן האט זיך אונטערטעניגט און באזיגט זיין‬ ‫רויב וואס ווערט געטון צו מיר‪ ,‬און ער וועט‬ ‫יצר הרע‪ ,‬און זיך דערווייטערט פון די זינד‪,‬‬ ‫דיר פארכאפן מיט מיין זינד‪ ,‬איך זע אבער אז‬ ‫און וויאזוי ער האט זיך צוריקגעקערט בתשוע‬ ‫דו ווילסט אז איך זאל דא שטארבן‪ ...‬האט זי‬ ‫בה שלימה‪ .‬און ער האט געזאגט צו אים‪ :‬דו‬ ‫געשריגן מיט א הויכן קול און זי איז געפאלן‬ ‫האסט געטון א געוואלדיגער זאך‪ ,‬און דעריע‬ ‫אויף איר געזיכט‪...‬‬ ‫בער האט דער אויבערשטער געמאכט שיינען‬ ‫איבער דיין קאפ דעם געוואלדיגן לעכטיגקייט‬ ‫איז זי אהיימגעגאנגען און זי האט געטראכט‬ ‫וואס איך האב געזען‪ ,‬און דאס איז נאך אויף‬ ‫איבער איר צרה און איבער די צרה פון איר‬ ‫דער וועלט‪ ,‬און עַ ל אַ חַ ת ּכ ּ ַָמה וְ כ ּ ַָמה וואס איז‬ ‫מאן‪ ,‬און זי האט רחמנות געהאט אויף אים‪,‬‬ ‫באהאלטן פאר דיר אויף יענער וועלט‪ ,‬איז‬ ‫און זי האט זיך קלארגעמאכט ביי זיך אין‬ ‫גאר וואונדערליך‪.‬‬ ‫הארץ וואס זי האט צו טון יעצט‪ .‬די פרוי האט‬ ‫געהייסן חנה‪ ,‬און זי האט מתפלל געווען און‬ ‫און יעצט מיין קינד‪ ,‬פאלג מיר און נעם אן מיין‬ ‫זי האט געזאגט‪ :‬איך בעט דיר השי”ת‪ ,‬העלף‬ ‫עצה‪ ,‬און זעץ דיך פאר מיר און איך וועל דיר‬ ‫מיר און ראטעווע מיר‪ .‬איז זי געגאנגען צום‬ ‫אויסלערנען די תורה‪ .‬האט נתן אזוי געטון‪,‬‬ ‫הויז פון נתן ציצותא‪ ,‬און ווען זיינע שרים‬ ‫און ער האט זיך געזעצט פאר רבי עקיבא‪ ,‬און‬ ‫א קורצע צייט קונה זיין א לאנגע לעבן אויף דער וועלט‬ ‫האבן איר געזען‪ ,‬האבן זיי זיך געאיילט צו נתן‬ ‫דער באשעפער וואס עפנט און פארמאכט נישט‪ ,‬האט‬ ‫און א גוטן שכר אויף דער וועלט און אויף יענער וועלט‪,‬‬ ‫אים צו דערציילן‪ ,‬אז חנה שטייט ביי די טויער‪.‬‬ ‫געעפנט זיין הארץ אין זיין תורה‪ .‬און גאנץ שנעל איז ער‬ ‫וואס אנדערע מענטשן וואלטן נישט געקענט צוקומען‬ ‫אנגעקומען צו גאר א גרויסע מדריגה אין חכמה‪ ,‬און‬ ‫דערצו נאר דורך אסאך מי און פלאג‪ ,‬און דא קענסטו‬ ‫האט ער זיי געזאגט‪ ,‬אז אויב עס איז אמת וואס זיי זאגן‪,‬‬ ‫ער איז געזעצן צו דער זייט פון רבי עקיבא אויף איין‬ ‫אנקומען און טון דער ווילן פון השי”ת גרינג און שנעל‪,‬‬ ‫וועלן זיי זיין פריי‪ .‬איז זי אריינגעקומען אינעם הויף‪,‬‬ ‫מדריגה‪ ...‬זע דארט‪.‬‬ ‫און אויב דו וועסט פאלגן דיין שכל און אנשרייען דעם‬ ‫האט זיין דינסט אים געזאגט‪ ,‬אז חנה איז אנגעקומען‪,‬‬ ‫יצר הרע‪ ,‬דעמאלטס וואויל איז דיר אויף דער וועלט‬ ‫האט ער איר געזאגט‪ ,‬אויך דו וועסט זיין פריי‪ .‬איז חנה‬ ‫זע אויך אין רש”י אין סנהדרין (לא ע”ב ד”ה לדזיו) וואו‬ ‫און גוט איז דיר אויף יענער וועלט‪.‬‬ ‫געקומען צו אים‪ ,‬און ער האט אויפגעהויבן זיינע אויגן‬ ‫ער איז מרמז צו די אויבנדערמאנטע ווערטער פונעם‬ ‫און ער האט איר געזאגט‪ :‬יא מיין הארנטע‪ ,‬וואס ווילע‬ ‫מדרש‪ ,‬זע דארט און אין ספר יוחסין‪.‬‬ ‫ווען דער מענטש‪ ,‬וואס זיין נאמען איז געווען נתן‪ ,‬האט‬ ‫סטו? וואס איז דיין פארלאנג און עס וועט דיר געגעע‬ ‫געהערט אירע רייד‪ ,‬האט ער אנגעשריגן דעם יצר הרע‪,‬‬ ‫בן ווערן‪ ,‬און וואס איז דיין געבעט און עס וועט געטון‬ ‫און אין מהרש”א חידושי אגדות דארט אין מסכת‬ ‫און ער איז אויפגעשטאנען פון זיין בעט און ער איז‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫שבת‪ ,‬ווערט געברענגט אין נאמען פון ערוך (ערך נתן)‪,‬‬ ‫געפאלן אויף זיין געזיכט‪ ,‬און ער האט זיך געבעטן ביי‬ ‫אז נתן צוציתא האט געהאט א ‘חלוק של שער עזים’‪,‬‬ ‫השי”ת‪ ,‬אז ער זאל קענען אונטערטעניגן זיין יצר הרע‬ ‫האט זי געזאגט צו אים‪ ,‬מיין פארלאנג און מיין געבעט‬ ‫אזא מלבוש וואס איז געווען געמאכט פון ציגן האָ ר‪,‬‬ ‫און צוברעכן זיין גלוסטעניש‪ ,‬און אז ער זאל אים ווייזן‬ ‫איז‪ ,‬אז דו זאלסט בארגן פאר מיין מאן די און די סומע‬ ‫וואס האט שטענדיג געקראצט אויף זיין קערפער‪ ,‬כדי‬ ‫דעם גוטן און ריכטיגן וועג‪ ,‬און אים צוריקצוברענגען‬ ‫געלט‪ ,‬וויבאלד ער איז פארשפארט אין תפיסה שוין‬ ‫עס זאל אים זיין א כפרה‪ ,‬ווייל ער איז געווען א געוואלע‬ ‫בתשובה שלימה‪ ,‬און אז ער זאל אים פארגעבן זיינע‬ ‫לאנגע טעג‪ ,‬און אזוי וועט ער ארויסגיין פון תפיסה‪ ,‬און‬ ‫דיגער בעל תשובה‪ ,‬עיין שם‪.‬‬ ‫זינד‪ .‬און דער אויבערשטער האט אנגענומען זיין תפיע‬ ‫פאר דיר וועט עס זיין א געוואלדיגע צדקה פאר השי”ת‪.‬‬ ‫לה וואס איז געזאגט געווארן מיט הכנעה‪ ,‬און ער האט‬ ‫האט ער געהייסן זיינע קנעכט אז זיי זאלן ארויסנעמען‬ ‫מנוחתו כבוד פון ‘נתן צוציתא’ איז אין די הייליגע‬ ‫די געלט און טון איר וואונטש‪ ,‬און צו איר האט ער געע‬ ‫שטאט צפת‪ ,‬און ווער עס איז זיך משתטח אויף זיין‬ ‫אים דאס געשאָ נקען‪.‬‬ ‫זאגט‪ :‬אט האב איך געטון דיין וואונטש‪...‬‬ ‫קבר איז זוכה צו א געוואלדיגער נאנטקייט פון תשו־‬ ‫האט נתן געזאגט צו חנה‪ ,‬געבענטשט ביסטו און געע‬ ‫בה‪ ,‬ווייל די הייליגע גמרא אליין זאגט עדות אויף אים‬ ‫בענטשט איז דיין באנעמונג‪ ,‬גיי אהיים לשלום‪ .‬איז זי‬ ‫האט חנה געזאגט צו אים‪ :‬איך וויל דיר יעצט מודיע זיין‪,‬‬ ‫אז עס איז נישטא נאך אזא גרויסער בעל תשובה ווי‬ ‫געגאנגען און האט אויסגעלייזט איר מאן‪ ,‬און האט אים‬ ‫אז עס איז אנגעקומען צו דיר די געלעגנהייט זיך איינצוע‬ ‫ער‪ .‬און ער לערנט אויס א דרך תשובה פאר יעדער‬ ‫ארויסגענומען פון תפיסה‪ ,‬און זי האט אים דערציילט‬ ‫קויפן חַ ּיֵי הָ ע ֹולָם הַ ָּבא‪ ,‬און איך בעט דיר אז דו זאלסט‬ ‫אידיש קינד‪ ,‬איבערהויפט פאר בעלי עבירה וועלכע‬ ‫וואס זי האט געטון‪.‬‬ ‫זיך היטן אז דו זאלסט נישט פארלירן דיין שכר און דאס‬ ‫זענען נאנט צו יאוש‪ ,‬רחמנא ליצלן‪ ,‬ווייל עס איז ני־‬ ‫גוטס פון עולם הבא פאר א קלייניגקייט‪ ,‬און דו זאלסט‬ ‫שטא קיין שום מענטש וואס קען נישט תשובה טון‪,‬‬ ‫א לאנגע צייט שפעטער‪ ,‬האט רבי עקיבא ארויסגעקוקט‬ ‫טראכט אז דו ביסט אנגעקומען צו דיין ציל דורך עפעס‬ ‫ווייל עס שטייט אין פסוק לְ בִ לְ ִּתי יִדַּ ח ִמ ּ ֶמ ּנוּ נִ דָּ ח‪ ,‬און‬ ‫פון פענסטער‪ ,‬און ער האט געזען ווי א מענטש רייט‬ ‫וואס וועט דיר טרייסטן אינעם צוקונפט‪.‬‬ ‫דער אויבערשטער איז ְמ ַק ֵּבץ נִ ְדחֵ י עַ ּמ ֹו ִי ְׂש ָראֵ ל‪ ,‬און‬ ‫אויף א פערד‪ ,‬און אויף זיין קאפ איז דא א גרויסער שיין‬ ‫ער באוויליגט שטענדיג ִ ּב ְת ׁשוּבַ ת עַ ּמ ֹו ִי ְׂש ָראֵ ל ְ ּבאַ הֲ בָ ה‪,‬‬ ‫וואס שיינט וואונדערליך אזוי ווי די ליכטיגקייט פון די‬ ‫זע נאר‪ ,‬האט זי ווייטער גערעדט צו אים‪ ,‬אז יעדער‬ ‫אָ מֵ ן‪.‬‬ ‫זון‪ .‬האט ער צוגערופן איינעם פון זיינע תלמידים‪ ,‬און‬ ‫איינער וואס האט געפאלגט זיין יצר הרע‪ ,‬ווי איז ער געע‬ ‫טרייסט געווארן אן קיין תועלת‪ ,‬און יעצט קענסטו אין‬ ‫האחים היקרים העומדים תמיד לימין רבינו הרב יהודה בן שרה שיינדל והרב שאול יחזקאל בן שרה שיינדל וכל משפחתם ‪ -‬להצלחה בכל העניינים • יוסף בן טילה רוזא לרפו"ש • שרה שיינדל בת טילה רוזה להצלחה בכל העניינים‬ ‫יהודי יקר! אל תחזיק טובה לעצמך‪ ,‬הנך מוזמן להדפיס ולהפיץ את העלון באזור מגוריך ולהיות שותף לזיכוי הרבים‪ .‬המעוניינים יקבלו את העלון במייל (אפשר גם ישירות לדפוס) בקובץ להדפסה‪.‬‬ ‫‪Anyone Interested in receiving Tiv Hakehila weekly in Hebrew or English should Email - Sheldon@hpins.net Or | zeligk@gmail.com or text 718-249-7173‬‬