א טיפערן בליק · A Tiferen Blick — האזינו - שבת תשובה (2026-09-14)

א קלאר ע
בליק
· בג
בעזהשי"ת
ב הגליו ן
האזינו
עשי"ת · יוה"כ
מדברי
כ"ק אדמו"ר מליובאוויטש זי"ע
לחיזוק יסודות היהדות והחסידות ,בשייכות
לפרשיות השבוע ומועדי השנה
דבר המערכת
לקוטי שיחות ,או שיחות קודש, תש"י- השנים במשך
כפי שמצויין בסוף כל שיחה ,עם תשנ"ב התוועד כ"ק אדמו"ר
קצת ביאור באותיות קטנות וכותרות מליובאוויטש זי"ע התוועדויות
שנעשו על ידינו. רבות ובמשך שעות ארוכות
במשך הדורות ,הרבו כ"ק השמיע שיחות קודש ומאמרים
האדמו"רים נשיאי חב"ד ללמד בכל חלקי התורה.
ולהשפיע חסידות ,מיוסד על שיחות אלו שנאמרו באידיש
תורת כ"ק מורנו הבעש"ט, נרשמו בשעתם ונדפסו בסדרת
והדריכו את החסידים בעבודת שיחות קודש ,אח"כ תורגמו ג"כ
ה' בהתאם למצבו של כל דור ללה"ק ונדפסו בסדרת תורת
ודור .בשיחות קודש שלו מבאר מנחם התוועדויות.
כ"ק אדמו"ר מליובאוויטש זי"ע חלקים מתוך אלפי שיחות קודש
את עבודת ה' עפ"י דרך החסידות אלו לוקטו והוגהו על ידו במשך
השייכת למצב של דורנו זה ,מרחיב השנים ונדפסו בל"ט הכרכים של
עלי' ומסביר אותה בשפה קלה לקוטי שיחות.
ופשוטה לאנשים כערכינו. בקונטרס "א טיפערן בליק"
מערכת "א טיפערן בליק" הננו מביאים קטעים מספרי
מתן שכרו בצדו!
בע"ה בכל שבוע יתקיים מבחן על הקונטרס "א טיפערן
בליק" של אותו שבוע על ידי הטלפון.
בכל יום שישי יעלה המבחן על הסיסטעם עד יום שני.
תנאי ההשתתפות במבחן:
א .ללמוד את הקונטרס לכל הפחות פעם אחת.
ב .לא להקשיב לשאלות המבחן לפני עשיית המבחן.
במבחן יהיו 3-4שאלות ,העונה תשובות נכונות יזכה
במתן שכר של $10לכל מבחן (שיינתן פעם בחודש לערך).
לעשיית המבחן ולשאלות נוספות ניתן להתקשר
ל718.977.5099
© כל הזכויות שמורות
הטעקסט של הלקוטי שיחות נדפס ברשות קה"ת
הרוצה לקבל הקונטרס באימייל או לנדב
נא לשלוח בקשה לatifernblik@gmail.com
ךיוא ןדי רהטמ זיא ערטשרעביוא רעד
א תוריבע ערעדנַא ןופ אמט ךָאנ ןענייז ייז ןעוו
האזינו
"מה מקוה מטהר את הטמאים אף הקב"ה מטהר את ישראל"
דער אויבערשטער איז מטהר אידן אויך ווען
זיי זיינען ָנאך טמא פון ַאנדערע עבירות
א.
דער לעצטער משנה אין דער מסכתא" :1אמר ר' עקיבא 2אשריכם
ישראל לפני מי אתם מטהרין מי 3מטהר אתכם אביכם שבשמים
שנאמר 4וזרקתי עליכם מים טהורים וטהרתם ואומר 5מקוה ישראל
ה' ,6מה מקוה מטהר את הטמאים אף הקב"ה מטהר את ישראל".
זעלבסטפארשטענדלעכע
ַ דאך ַא
וואס איז ר"ע מחדש -ס'איז ָ
א) לכאורה ָ
וואס איז מטהר (די חטאים
נאר דער אויבערשטער איז דער ָ זאךַ ,אז ָ
ַ
פון) אידן ,וכמפורש בכמה וכמה פסוקים אין חומש ונ"ך?
פאר דעם מאמר פון ר"ע שטייט אין דער משנה: ובפרט ַאז גלייך ַ
"דרש ראב"ע מכל חטאתיכם לפני ה' תטהרו ,7עבירות שבין אדם
למקום יוהכ"פ מכפר ,עבירות שבין אדם לחבירו אין יוהכ"פ מכפר
געזאגט ַאז די
ָ דא ווערט
וואס ָ
וואס פון דעם ָ
עד שירצה את חבירו"ָ ,
.1פה ,ב.
.2ולהעיר משייכות המיוחדת של ר"ע ל"ביתו זו אשתו" ,במסופר בדחז"ל (כתובות
סג ,א) דר"ע תלה לימוד התורה שלו [שהי' באופן נעלה ביותר( ,וראה מנחות (כט ,ב)
דמשה "לא הי' יודע וכו'") ,עד ש"כולהו אליבא דר"ע" (סנהדרין פו ,א)] באשתו " -שלי
ושלכם שלה הוא".
.3כ"ה במשנה שלפנינו בש"ס ובמשניות .ובירושלמי ,רי"ף וע"י שם- ומי .וראה שינויי
נוסחאות במשניות שם.
.4יחזקאל לו ,כה.
.5ירמי' יז ,יג.
.6במשניות ליתא תיבת "ה'" .והוא כהפסוק בירמי' יד ,ח .וראה על הגליון בש"ס שם
שמציין דבירושלמי ,וברי"ף ובע"י הוא כבפנים .וכ"ה באוה"ת יוהכ"פ ע' א'תקעו .וראה
שינויי נוסחאות במשניות שם.
.7פרשתנו טז ,ל.
ג
א טיפערן ב<>ליק
טהרה און כפרה פון יוהכ"פ איז "לפני ה'" ,איז מבואר ַאז די כפרה
קומט פונעם אויבערשטן -היינט אויב אזוי ָ
וואס ,בכלל ,גיט צו מאמר
וואס מ'ווייס שוין פון דברי ראב"ע?
ר"ע אויף דעם ָ
רוואס דארף ר"ע ָאנקומען צו ראיותפא ָנאכמער איז די תמי'ַ :ב) ָ
ַאז הקב"ה איז מטהר די אידן פון ַא פסוק אין נביאים ,פון ַא פסוק
אין יחזקאל און (איז זיך דערמיט ניט מסתפק און ברענגט ַא צווייטע
(וואס
דאס איז ַא פסוק מפורש אין חומש ָ ראי' 8פון) ירמי' -בעת ָ
געבראכט אין דברי ראב"ע כנ"ל)(" :כי ביום הזה) יכפר עליכם
ַ ווערט
לטהר אתכם מכל חטאתיכם לפני ה' תטהרו"?
דערמאנט די ביידע
ָ ואדרבה :דוקא אין דעם פסוק ווערן במפורש
דא אין די רייד פון ר"ע( :א) "לפני מי אתם מטהרין"
וואס זיינען ָ
פרטים ָ
" -לפני ה' תטהרו" (ב) "מי מטהר אתכם" " -יכפר גו' לטהר אתכם"?
האלטַ ,אז
זאגן ַאז ר"ע איז מחולק מיט ראב"ע און ַ מ'קען ניט ָ
דער אויבערשטער איז מטהר ומכפר (אויך) אויף עבירות שבין אדם
לחבירו אפילו ווען לא ריצה את חבירו [און דעריבער קען ער אויך
ניט ברענגען די ראי' פון פסוק (ווי עס ברענגט ראב"ע) "לפני ה'
תטהרו"] -ווייל פון דעם לשון "אמר ר' עקיבא" ,און ניט "ור' עקיבא
נאר ער איזאומר" ,איז מובן ַאז ר"ע איז ניט מחולק 9מיט ראב"עָ ,10
מוסיף אויף זיינע ווערטער.
זאגן ַאז ר"ע איז מוסיף און מדגישַ ,אז אויך
אויך קען מען ניט ָ
האט מרצה געווען את חבירו מוז מען (אויך ביי נאכדעם ווי ער ָָ
עבירות שבין אדם לחבירו) ָאנקומען צו טהרה ע"י אביכם שבשמים
-ווייל ,ווי מבואר בכו"כ מקומות ,זיינען אויך מצות שבין אדם
.8כדלקמן בקושיא הג'.
.9ראה שד"ח כללים (ח"א ע' מט וח"ז ע' א'תעה) וש"נ.
.10ועפ"ז מובן שצ"ע במ"ש ברי"ף לע"י שם ,דראב"ע ור"ע פליגי במי שיש לו עבירות
שבין אדם לחבירו ולא ריצה את חבירו ,האם מעכב הכפרה על עבירות שבין אדם למקום
- דראב"ע ס"ל ד"אין יוהכ"פ מכפר" כלל* ,ור"ע ס"ל דמ"מ מכפר על עבירות שבין אדם
למקום [נוסף על העיקר שמפשטות הל' דראב"ע משמע שהכפרה על עבירות שבין אדם
למקום והכפרה על עבירות שבין אדם לחבירו אינן תלויות זב"ז].
*) להעיר מפר"ח סי' תרו בשם מוהר"ש גארמיזאן (ובעץ יוסף לע"י כאן מפרש כן דברי
הרי"ף שבפנים ההערה)" :שהעבירה שבין אדם לחבירו יש בה חלק למקום . .וכל זמן
שלא הרצה את חבירו אפי' מה שבין אדם למקום אינו מכפר".
ד
ךיוא ןדי רהטמ זיא ערטשרעביוא רעד
א תוריבע ערעדנַא ןופ אמט ךָאנ ןענייז ייז ןעוו
דארףווארום אויך זיי ַ
לחבירו -בעיקרן מצות שבין אדם למקוםָ ,11
דערפאר ווייל זיי זיינען ציווים פון אויבערשטן;12
ַ מען מקיים זיין
וואס ער איז מרצה זיין
נאכדעם ָ רשטאנדיק ַאז אויך ָ
ַ פא
איז במילא ַ
האט ַא שייכות מיטוואס ָ
נאר דעם חלק פון די מצות ָ חבר איז עס ָ
אינגאנצן טהור ווערן (אויך מצד דעם
ַ זאל
"חבירו"ָ ,אבער כדי ער ָ
וואס זיי זיינען ציווי ה') מוז מען (גם לראב"ע) ָאנקומען צו טהרתָ
בא מצות שבין אדם למקום. הקב"ה ווי ַ
דאס איז שוין מודגש אין די רייד פון ראב"ע" :עבירות שבין און ָ
נאכן ריצוי מוז מען
אדם לחבירו אין יוהכ"פ מכפר עד שירצה כו'"ַ ,אז ָ
דאך דורך הקב"ה.וואס איז ָערשט ָאנקומען צו דער כפרה פון יוהכ"פָ ,
האבן צוויי ראיות ,און ווי ער איז מדגיש
רוואס דארף ר"ע ָ פא ָ
ג) ַ
וואס ווייזט ַאז די ערשטע ראי' איז
דאס איז ַא לשון ָ
וואס ָ
"ואומר" ָ -
ניט מספיק ,ובל' הש"ס" :13מאי ואומר"?
ב. דער ביאור בזה:
דאס
וואס ָ
נאר ַאז יוהכ"פ איז מכפרָ , פון דברי ראב"ע ווייס מען ָ
טאג פון יוהכ"פ (קדושת היום וכו'); אויף דעם איז
קען זיין מצד דעם ָ
(נאר) מצדוואס יוהכ"פ איז מכפר איז עס ניט ָדאס ָר"ע מוסיףַ ,אז ָ
דעמאלט ווערט נתגלה)
ָ וואס
נאר מצד (דעם ָטאג פון יוהכ"פָ ,14
דעם ָ
מעלת ישראל " -אשריכם ישראל" :די כפרה ביוהכ"פ איז מצד דעם
דא צווישן אידן מיט "אביכם שבשמים".15וואס איז ָ
פארבונד ַָ
און אויף דעם חידוש ברענגט ר"ע ַא ראי' פון פסוק "וזרקתי עליכם
מים טהורים וגו'" ,פון וועלכען ס'איז מוכח ַאז דער אויבערשטער איז
דאך וועגן
(ווארום דער פסוק רעדט ָמטהר אידן אויך ניט ביוהכ"פ ָ
דעם זמן הגאולה);
.11ראה גם בהנעתק בשוה"ג להערה הקודמת.
.12ראה לקו"ש ח"ב ע' 670ואילך .ח"ג ע' 889ואילך .ובכ"מ.
.13ברכות סג ,א .וש"נ.
.14ראה גם רי"ף לע"י שם.
.15ראה עד"ז בלחם שמים (להיעב"ץ) יומא כאן (הובא ג"כ ב"לקוטים" למשניות כאן.
וראה לקו"ש ח"ד ע' 1145ואילך).
ה
א טיפערן ב<>ליק
נאכמער :פון פסוק "וזרקתי גו'" איז מובןַ ,אז די אמת'ע טהרה ָ
(וואס
בגאולה העתידה איז מצד דער מעלה פון ַא אידן בפני עצמו ָ
אפילו כשחטאו בני הם ,)16ניט אפילו מצד דער עבודה ותשובה פון
דארט פריער" 17לא למענכם אני עושה בית אידן ,ווי עס שטייט ָ
ישראל גו' וזרקתי גו'"; ד.ה.דאס הייסט די טהרה איז ניט מצד קדושת
היום (יוהכ"פ) ,קדושת המקום (עבודה בקדה"ק)ָ ,אדער אפילו מצד
נאר מצד דער מעלה וואס אידן שטייען אין ַא מצב פון קדושה ָ -
דעם ָ
פון ַא אידן 18בעצם מצד זה שהם בנים למקום ,בכל זמן ובכל מקום-
זאגןַ ,אז אויך ביוהכ"פ איז טהרת ישראל ניט
דארף מען ָ
ובמילא ַ
נאר (בעיקר) מצד מעלת ישראל.
טאג פון יוהכ"פָ ,בלויז מצד דעם ָ
ניטא קיין ראי' גמורה ַאז ס'איז מצדָ נאךָאבער פון דעם פסוק איז ָ
דארט רעדט זיך וועגן דעם זמן דער מעלה עצמית פון אידן ,ווייל ָ
זאגן ַאז הזמן
דאס איז ַא זמן פון עת רצון (און מ'קען ָ וואס ָ
הגאולהָ ,
נאך ַא ראי' פון
גרמא ,בדוגמת יום הכיפורים); דעריבער ברענגט ר"ע ָ
דארט רעדט זיך (א) ניט וועגן ַא זמן וואס ָ
פסוק "מקוה ישראל ה'" ָ -
פון עת רצון און (ב) אויך ווען אידן זיינען געווען אין ַא מצב שלא
זאגט דער פסוק" :מקוה ישראל ה'" " -מה כדבעי ,און פונדעסטוועגן ָ
מקוה כו' אף הקב"ה מטהר את ישראל".19
ג.
נאר
געדארפט ברענגען ָ
ַ האט ר"ע
פארשטיין :עפ"ז ָדארף ָאבער ַ
מען ַ
דעם צווייטן פסוק "מקוה ישראל ה'" ,און ניט דעם ערשטן?
איז דער ביאור אין דעם :דער חילוק צווישן די צוויי פסוקים איז:
"וזרקתי" איז על דרך דער טהרה ע"י "הזאה" ,20און "מקוה ישראל" -
.16ראה קדושין לו ,א .ספרי האזינו לב ,ה (ושם משמע דגם ר"י הודה לר"מ) .במדב"ר
פ"ב ,טו .ועוד.
.17יחזקאל שם ,כב.
.18וכשצריך לתשובה - י"ל שזהו ע"ד ביאור הרמב"ם (הל' גירושין ספ"ב) שמוכרח
להיות כופין אותו ,אבל רק לבטל את האונס שמבחוץ שתקפו.
.19ראה ג"כ לחם שמים שם.
.20ולהעיר ,שגם בנוגע לכה"ג מצינו (בתחילת המסכת - ח ,א) שהיו מזין עליו בהז'
ימים שמפרישין אותו (ולדיעה א' - כל יום).
ו
ךיוא ןדי רהטמ זיא ערטשרעביוא רעד
א תוריבע ערעדנַא ןופ אמט ךָאנ ןענייז ייז ןעוו
ע"ד טבילה במקוה .21פון די אונטערשיידן צווישן "הזאה" און "טבילה":
א) "הזאה" איז "מן הטהור על הטמא ,ע"י אחר" ,22און טבילה איז "ע"י
עצמו" .22ב) דוקא הזאה קען מטהר זיין פון טומאת מת.
וואס ַא איד און ַאזוי אויך ברוחניות הענינים :טהרה במקוה איז ָ
אויפטאן בכח עצמו ,דורך זיין אייגענער עבודה; בשעת ָאבער ָ קען
ניטא (בגילוי)
ָ ער איז אין ַא דרגא פון טמא מת ר"ל -עס איז ביי אים
ניטא דער) חיים גו'",23 ָ דער "ואתם הדבקים בה"א (ובמילא -איז
וואס קומט מלמעלה, דארף ער ָאנקומען צו "וזרקתי גו'" ָ דעמאלט ַ
ָ
פארבונד מיטן נאר מצד זיין עצמיות'דיקן ַ ד.ה .ניט מצד זיין עבודהָ ,
גאנץ גם כשהוא בדרגא לעמאל ַ
ָ פארבונד איז ַא
וואס דער ַ אויבערשטןָ ,
של טמא מת ,שבאופן גלוי אינו דבוק באלקים חיים ,והוא המצב דזמן הגלות.
דערפאר ,בשעת ר"ע וויל ברענגען ַא ראי' ַאז טהרת בנ"י איז
ַ און
וואס איז העכער פון די הגבלות מצד זייער עצמיות'דיקער מעלהָ ,
הזמן ,און איז ניט ָאּפהענגיק אין דעם מעמד ומצב פון בנ"י אין
עבודת ה' -ברענגט ער צום ערשטן דעם פסוק "וזרקתי גו'" -די
פארבונד פון אידן
פארבונדן מיט דעם עצמיות'דיקן ַוואס איז ַ
טהרה ָ
מיטן אויבערשטן.
פארט וועגן ַא זמן פון עת
דאך ָ וויבאלד ָאבער דער פסוק רעדט ָ ַ
רצון כנ"ל ,ברענגט ער דעריבער דעם צווייטן פסוק "מקוה ישראל
דאס איז מוכיח אויך
וואס רעדט ניט וועגן ַא זמן מיוחד כו' ,און ָ
ה'" ָ
דא בכל הזמנים.
דאס איז ָאויף דעם פסוק "וזרקתי גו'" ַאז ָ
דא ַא מעלה אין ערשטן פסוק (ואדרבה: ָאבער לאידך גיסא איז ָ
דארטן
דערפאר די ערשטע ראי') ,ווייל דוקא ָ
ַ דאס איז דער עיקר ,און
ָ
וואס קומט מצד עצמיות פון ַא אידן ,כנ"ל.
רעדט זיך וועגן דער טהרה ָ
ד.
וואס קומט מלמעלה -מצד דער התקשרות עצמית
כאטש די טהרה ָָ
וואס איז מטהר פון טומאת מת ,איז
כנ"ל -איז בעיקר ביי הזאה ָ
.21ראה גם חדא"ג כאן.
.22חדא"ג כאן.
.23ואתחנן ד ,ד.
ז
א טיפערן ב<>ליק
וואס ר"ע דאס איז ָ
דא ַא מעין זה אויך ביי טהרה במקוה; און ָ ָאבער ָ
איז מחדש "מה מקוה כו' אף הקב"ה מטהר את ישראל" :אויך די
24
וואס "הקב"הטהרה אין דעם אופן פון מקוה נעמט זיך פון דעם ָ
מטהר את ישראל".25
נאך ַא דיוק אין דברי ר"ע " -מה מקוה מטהר את און עפ"ז איז מובן ָ
הטמאים" -דלכאורה :די ווערטער "את הטמאים" זיינען איבעריק,
האט געקענט שטיין "מה מקוה מטהר אף הקב"ה מטהר כו'"? עס ָ
נאר דער ביאור בזה: ָ
דער דין ביי מקוה איזַ ,אז טבילה איז מטהר אויך פון ַא "מקצת"
וואסנאך ַא טומאה ָהאט אויף זיך ָטומאה .ד.ה .אפילו ווען ַא מענטש ָ
די טבילה קען ניט מטהר זיין ,העלפט זי ָאבער צו מטהר זיין דעם
מענטשן עכ"פ פון דער טומאה קלה.26
דערפאר איז ר"ע מדייק "מה מקוה מטהר את הטמאים אף ַ און
הקב"ה מטהר את ישראל"( :27לרמז ַאז) כשם ווי ַא מקוה איז מטהר
וואס לאחרי הטבילה בלייבן זיי טמאַ ,א טהרה פון מקצת אויך די ָ
זאל ניט טומאה; ַאזוי איז אויך "הקב"ה מטהר את ישראל"ַ :א איד ָ
נאר אויף ַא חלק פון זיינע עבירות טראכטן ַאז ווען ער טוט תשובה ָ ַ
נארוועט דער אויבערשטער ניט מקבל זיין זיין "מקצת" תשובהָ ,28
אין דעם זעלבן אופן ווי ַא מקוה איז מטהר את הטמאים (אויך די
וואס בלייבן טמא אויך לאחרי הטבילה)ַ ,אזוי איז דער אויבערשטער ָ
נאך טמא ר"ל פון ַאנדערע עבירות.29 מטהר אידן אויך ווען זיי זיינען ָ
.24להעיר מיהל אור (רשימות לתהלים) ע' לו :שבחי' מי מטהר אתכם ,כי מי דא עתיקא
המתגלה בבינה ,ונק' מקוה ישראל ,ד' יודין דע"ב הנמשכים בבינה כו' .וראה ג"כ אוה"ת
יוהכ"פ ע' א'תקעח ואילך.
.25ועפ"ז יש לבאר מה שדימו הטבילה דעריוהכ"פ (להדיעה שהיא משום תשובה) "כגר
המתגייר" (שו"ע אדה"ז סתר"ו סי"ב - ע"פ המהרי"ל (הובא בד"מ שם)) -כי ע"י הטבילה
במקוה נטהר האדם (לא רק לפ"ע העבודה והתשובה שלו ,כ"א) "כגר המתגייר" -שנעשה
מציאות חדשה ,עי"ז ש"הקב"ה מטהר את ישראל".
.26משנה ספ"ג דברכות.
.27ראה עד"ז ברי"ף לע"י כאן .וראה גם לחם שמים כאן.
.28אבל להעיר מאגה"ת פ"א" :שיגמור בלבו כו' ולא יעבור עוד כו' הן במ"ע הן
במל"ת" .וראה בלקו"ב לתניא ח"ב ע' נט (אגה"ת עם ליקוט פירושים כו' (קה"ת) ע' עח).
לקו"ש חי"ט ע' 394הערה .20חל"ב ע' 8ואילך.
.29ועפ"ז יובן ההמשך של דברי ר"ע לדרשת ראב"ע שיוהכ"פ מכפר על עבירות שבין
אדם למקום גם (כשעדיין יש לו עבירות אחרות) כשלא נתכפר על עבירות שבין אדם
ח
ךיוא ןדי רהטמ זיא ערטשרעביוא רעד
א תוריבע ערעדנַא ןופ אמט ךָאנ ןענייז ייז ןעוו
וויבאלד
ַ די הסברה אין דעם איז :ווייל "הקב"ה מטהר את ישראל":
נאר
ַאז אויך די טהרה במקוה קומט ניט בכח דער עבודה פון אידןָ ,
מצד "הקב"ה" -מצד דער עצמיות'דיקער התקשרות פון ַא אידן מיטן
האט עס ניט קיינע הגבלות :עס ווערט נמשך דערפאר ָ
ַ אויבערשטן -
וואס אויך לאחריזא ָאין ַאלערליי זמנים און מצבים ,ביז אויך צו ַא ַ
נאך אויף זיך ַאנדערע טומאות -אויך ביי אים איז האט ער ָ
הטהרה ָ
דא דער "הקב"ה מטהר את ישראל". ָ
ה.
וואס בדברי ר"ע :עס קומט צו גיין דאס איז די הוראה נפלאה ָ און ָ
האב ניט קיין (כח ,ובמילא -ַא איד צום אויבערשטן און בעט :איך ָ
האבהאבן אויף ַאלע מיינע עבירות ,איך ָ ניט קיין) צייט חרטה צו ָ
ּפאר פרייע מינוטן ,בין איך זיך מתחרט ומתוודה אויף די ָאבער ַא ָ
וואס זיינען מיר מעיק ביותר .קען ער מיינען ַאז דער און די עבירות ָ
זאגט ר"ע ניין" ,אשריכם זא תשובה ָ - אויבערשטער נעמט ניט ָאן ַא ַ
ישראל" :וואויל איז צו אידן ַאז ווען דער אויבערשטער זעט ַאז ַא
געטאן ,באיזה ענין שהוא ,איז ער גלייך
ָ האט זיך צו אים ַא קער איד ָ
מכפר " -הקב"ה מטהר את ישראל";
זאל זיין "מצוה
דערנאך איז דער אויבערשטער אים מסייע 30עס ָ ָ און
זאל פטור ווערן פון ַאלע זיינע עבירות ,ביז ער גוררת מצוה" - 31ער ָ
וואס צ"ג צדיקים גמורים
זא דרגא פון ַא בע"ת בעל תשובה ָ ווערט אין ַא ַ
אין יכולים לעמוד שם.32
(משיחת ו' תשרי תשל"א)
[נדפס בלקוטי שיחות חלק יז פרשת אחרי שיחה ג]
לחבירו (כפשטות דברי ראב"ע ,וכנ"ל הערה .)10
.30דהבא ליטהר מסייעים אותו (שבת קד ,א .וש"נ) .ובאגה"ת פי"א (ק ,ב) :הבא דייקא
מיד שבא.
.31אבות פ"ד מ"ב.
.32ברכות לד ,ב .רמב"ם הל' תשובה פ"ז ה"ד .וראה סה"מ תש"ט ע' 183בהערה.
לקו"ש חי"ד ע' 361ואילך.
ט
המשך המכתב שמתחיל בעמוד האחרון
וואס ער איז אינגאצען ניט אין דעם גדר (קאטעגאריע) פון זמן
(צייט) וואס דערפאר איז דאך בא עם הי' הוה ויהי' ברגע אחד (די
פערגאנגענהייט ,דער איצט און די צוקונפט פאראיינציקט),
אריינגעגעבען א ספעציעלן כח און אייגנשאפט אין תשובה ,אז
דער מענטש זאל דורך תשובה ווערן דער "בעל-הבית" אויך איבער
דער פארגאנגענהייט ,ער זאל אויך די פארגאנגענהייט קענען
ענדערן; און ניט נאר נייטראליזירן איר ,נאר אויך פארריכטן זי און
פארוואנדלען אין גוט ,ווי חז"ל זאגן :זדונות נעשו לו כזכיות.
***
דער דאזיקער כח פון תשובה -דורך וועלכן עס ווערט דעם
מענטשן געגעבען שליטה איבער דער פארגאנגענהייט ,איז מעגלעך
דערפאר ,וואס ,פון איין זייט ,ווי געזאגט אויבן ,ציט תשובה איר
קראפט פון א "קוואל" וואס איז העכער פון צייט.
און פון דער צווייטער זייט ,דארף דער איד אויסנוצן די דאזיקע
קראפט אין אן אופן וואס נעמט דורך זיין גאנצע מציאות ,וואס דרינגט
דורך און דערגרייכט ביז דעם טייל פון זיין נשמה וואס איז אויך
העכער פון צייט און אירע ענדערונגען -די פנימיות הנפש און עצם
הנפש ,נפש האלקית (די ג-טליכע נשמה) וואס איז שטענדיג באמנה
אתו (טריי צו עם -צום אויבערשטן) ,ווייל ס'איז חלק אלקה ממעל
ממש (אטייל פון ג-טליכקייט ממש).
-וואס אויף דעם גרונט פון דעם דאזיקן צוזאמענבונד צווישן אן
אידן און דעם באשעפער ,האט דער אלטער רבי ,דער בעל התניא
והשלחן-ערוך ,זיך אויסגעדריקט ,אז א איד ,ניט ער וויל און ניט ער
קען זיין אפגעריסן פון אלקות (ג-טליכקייט).
-און אזוי זאגט דער אויבערשטער אהבתי אתכם אמר ה' (איך
האב אייך ליב) און קיין זאך קען עס ניט ענדערן.
***
און פונקט ווי תשובה נעמט ארום און דרינגט דורך דעם מענטשן
אינגאנצן -פון זיין עצם הנפש ביז זיין אויפפירונג אין טאג טעגליכן
י
המשך
וואכענדיגן לעבן ,אזוי אויך מדה כנגד מדה -בריינגט זי דעם אידן
דאס העכסטע און טיפסטע -הוא מודבק בשכינה ,אהוב ונחמד
קרוב וידיד (ווערט באהעפט מיט דעם אויבערשטן ,געליבט פון עם),
ביז צו א כתיבה וחתימה טובה לשנה טובה ומתוקה ,אין בני חיי
ומזוני רוויחי ,אין אלע באדערפענישן פון טאג טעגליכן לעבן.
בברכת כתיבה וחתימה טובה לשנה טובה ומתוקה בגשמיות
וברוחניות גם יחד,
מנחם שניאורסאהן
[נדפסה באגרות קודש חלק יט מכתב ז'תמא]
נדפסה בלקו"ש ח"ט ע' .427
בתוכן ענינים :נדפסה בלקו"ש ח"ב ע' .421
צוויי עיקר טיילען :רמב"ם הל' תשובה פ"ב ה"ב .אגרת התשובה לרבנו
הזקן פ"א .אלא שחרטה על העבר צ"ל לא רק במחשבה ,כ"א גם בדיבור -
וידוי דברים (ועיין מצות וידוי ותשובה בספר המצות להצ"צ .מנחת חנוך
מצוה שס"ד) .ובנוגע מכאן ולהבא -מצות התשובה היא עזיבת החטא
בלבד (וע"כ צריך לפרש כן בל' הרמב"ם שם רפ"א ,בשע"ת לר' יונה אות
יט .ועוד) .וכדמוכח בחו"מ סו"ס לד ובכ"מ .וראה ג"כ קדושין (מט ,ב) .וצ"ע.
שיהי' לרצון :אגרת התשובה פ"ב .ועיין רמב"ם הל' תשובה פ"ז ה"ד.
הי' הוה ויהי' :זהר ח"ג רנז ,ב .שו"ע או"ח ס"ה .שער היחוד והאמונה פ"ז.
באמנה אתו :תניא ספכ"ד .וראה ג"כ רמב"ם הל' גירושין ספ"ב.
אהבתי . .און קיין זאך :מלאכי א ,ב .וכפירוש רז"ל (ויקרא רבא רפ"ז).
מדה כנגד מדה :להעיר מתורת הבעש"ט ז"ל עה"פ הוי' צלך (שיחות כ"ק
מו"ח אדמו"ר -הועתק בתוכן ענינים פ' האזינו).
הוא מודבק . .וידיד :רמב"ם הל' תשובה פ"ז הל' ו-ז .וראה ברכות לד ,ב.
אי
בריוון פון ליובאוויטשער רבי זצ"ל ,מיט פראקטישע תורה'דיגע עצות פארן טאג טעגליכען לעבן
תשובה -קום צוריק צו זיך
1
ב"ה
שלום רב וברכה!
די טעג פון סליחות צום אבשלוס פון יאהר ,און די טעג פון די
עשרת ימי תשובה אנהויבס יאהר ,אונטערשטרייכן דעם גרויסן ענין
פון תשובה ,מיט וואס דער יאהר לאזט זיך אויס און מיט וואס דער
יאהר הויבט זיך אן.
תשובה ,ווי באוואוסט ,אנטהאלט צוויי עיקר טיילען :חרטה על
העבר -אן אינערלעכע חרטה אויף דאס פארגאנגענע ,און קבלה על
להבא -א טיפע אנטשלאסנקייט אויף דער צוקונפט.
דער תכלית פון תשובה אבער איז תשובה -אומקערן זיך צום
פריערדיקן צושטאנד -שיהי' לרצון לפני ה' ומרוצה וחביב לפניו
ית' כמו קודם החטא (ווערן צוריק באוויליגט און באליבט פון דעם
אויבערשטן ווי ער איז געווען פאר דעם טאן די עבירה).
דאס מיינט ,ערשטנס ,אז תשובה דארף דורכגעפירט ווערן אין
אן אופן וואס לאזט ניט איבער קיין רושם אויף דער צוקונפט ,ניט
נאר אין זיין טאן און אויפפירונג (מעשה) נאר אויך אין זיין רעדן און
טראכטן (דיבור ומחשבה).
צווייטנס -און דא ליגט דער חידוש פון תשובה -אז תשובה
נעמט אראפ אלע פלעקן אויך פון דער פארגאנגענהייט .כאטש די
פארגאנגענהייט איז דאך ארויס פון דעם רשות פון דעם מענטשן,
האט דער אויבערשטער,
.1ימי הסליחות ,ה'תש"כ
שנת המאתים להסתלקות הבעל שם טוב ז"ל.
ברוקלין ,נ.י.
אל בני ובנות ישראל אשר בכל מקום ומקום
ה' עליהם יחיו
בכל שנה ושנה ,לקראת ראש השנה ,היה כ"ק אדמו"ר זי"ע נוהג לשלוח מכתב
כללי לכללות בני ישראל שיחיו ,ובו הוראה כללית על שנה הבאה.
המשך אויף עמודים י-יא
