gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

א טיפערן בליק · A Tiferen Blick — האזינו - שבת תשובה (2026-09-14)

מוציא לאור: א טיפערן בליק · A Tiferen Blick

שבוע: האזינו - שבת תשובה (2026-09-14)

א טיפערן בליק · A Tiferen Blick — האזינו - שבת תשובה (2026-09-14)

פתח את ה-PDF הורדה

‫א קלאר ע‬ ‫בליק‬ ‫·‬ ‫בג‬ ‫בעזהשי"ת‬ ‫ב הגליו ן‬ ‫האזינו‬ ‫עשי"ת · יוה"כ‬ ‫מדברי‬ ‫כ"ק אדמו"ר מליובאוויטש זי"ע‬ ‫לחיזוק יסודות היהדות והחסידות‪ ,‬בשייכות‬ ‫לפרשיות השבוע ומועדי השנה‬ ‫דבר המערכת‬ ‫לקוטי שיחות‪ ,‬או שיחות קודש‪,‬‬ ‫תש"י‪-‬‬ ‫השנים‬ ‫במשך‬ ‫כפי שמצויין בסוף כל שיחה‪ ,‬עם‬ ‫תשנ"ב התוועד כ"ק אדמו"ר‬ ‫קצת ביאור באותיות קטנות וכותרות‬ ‫מליובאוויטש זי"ע התוועדויות‬ ‫שנעשו על ידינו‪.‬‬ ‫רבות ובמשך שעות ארוכות‬ ‫במשך הדורות‪ ,‬הרבו כ"ק‬ ‫השמיע שיחות קודש ומאמרים‬ ‫האדמו"רים נשיאי חב"ד ללמד‬ ‫בכל חלקי התורה‪.‬‬ ‫ולהשפיע חסידות‪ ,‬מיוסד על‬ ‫שיחות אלו שנאמרו באידיש‬ ‫תורת כ"ק מורנו הבעש"ט‪,‬‬ ‫נרשמו בשעתם ונדפסו בסדרת‬ ‫והדריכו את החסידים בעבודת‬ ‫שיחות קודש‪ ,‬אח"כ תורגמו ג"כ‬ ‫ה' בהתאם למצבו של כל דור‬ ‫ללה"ק ונדפסו בסדרת תורת‬ ‫ודור‪ .‬בשיחות קודש שלו מבאר‬ ‫מנחם התוועדויות‪.‬‬ ‫כ"ק אדמו"ר מליובאוויטש זי"ע‬ ‫חלקים מתוך אלפי שיחות קודש‬ ‫את עבודת ה' עפ"י דרך החסידות‬ ‫אלו לוקטו והוגהו על ידו במשך‬ ‫השייכת למצב של דורנו זה‪ ,‬מרחיב‬ ‫השנים ונדפסו בל"ט הכרכים של‬ ‫עלי' ומסביר אותה בשפה קלה‬ ‫לקוטי שיחות‪.‬‬ ‫ופשוטה לאנשים כערכינו‪.‬‬ ‫בקונטרס "א טיפערן בליק"‬ ‫מערכת "א טיפערן בליק"‬ ‫הננו מביאים קטעים מספרי‬ ‫מתן שכרו בצדו!‬ ‫בע"ה בכל שבוע יתקיים מבחן על הקונטרס "א טיפערן‬ ‫בליק" של אותו שבוע על ידי הטלפון‪.‬‬ ‫בכל יום שישי יעלה המבחן על הסיסטעם עד יום שני‪.‬‬ ‫תנאי ההשתתפות במבחן‪:‬‬ ‫א‪ .‬ללמוד את הקונטרס לכל הפחות פעם אחת‪.‬‬ ‫ב‪ .‬לא להקשיב לשאלות המבחן לפני עשיית המבחן‪.‬‬ ‫במבחן יהיו ‪ 3-4‬שאלות‪ ,‬העונה תשובות נכונות יזכה‬ ‫במתן שכר של ‪ $10‬לכל מבחן (שיינתן פעם בחודש לערך)‪.‬‬ ‫לעשיית המבחן ולשאלות נוספות ניתן להתקשר‬ ‫ל‪718.977.5099‬‬ ‫© כל הזכויות שמורות‬ ‫הטעקסט של הלקוטי שיחות נדפס ברשות קה"ת‬ ‫הרוצה לקבל הקונטרס באימייל או לנדב‬ ‫נא לשלוח בקשה ל‪atifernblik@gmail.com‬‬ ‫ךיוא ןדי רהטמ זיא ערטשרעביוא רעד‬ ‫א‬ ‫תוריבע ערעדנַא ןופ אמט ךָאנ ןענייז ייז ןעוו‬ ‫האזינו‬ ‫"מה מקוה מטהר את הטמאים אף הקב"ה מטהר את ישראל"‬ ‫דער אויבערשטער איז מטהר אידן אויך ווען‬ ‫זיי זיינען ָנאך טמא פון ַאנדערע עבירות‬ ‫א‪.‬‬ ‫דער לעצטער משנה אין דער מסכתא‪" :1‬אמר ר' עקיבא‪ 2‬אשריכם‬ ‫ישראל לפני מי אתם מטהרין מי‪ 3‬מטהר אתכם אביכם שבשמים‬ ‫שנאמר‪ 4‬וזרקתי עליכם מים טהורים וטהרתם ואומר‪ 5‬מקוה ישראל‬ ‫ה'‪ ,6‬מה מקוה מטהר את הטמאים אף הקב"ה מטהר את ישראל"‪.‬‬ ‫זעלבסטפארשטענדלעכע‬ ‫ַ‬ ‫דאך ַא‬ ‫וואס איז ר"ע מחדש ‪ -‬ס'איז ָ‬ ‫א) לכאורה ָ‬ ‫וואס איז מטהר (די חטאים‬ ‫נאר דער אויבערשטער איז דער ָ‬ ‫זאך‪ַ ,‬אז ָ‬ ‫ַ‬ ‫פון) אידן‪ ,‬וכמפורש בכמה וכמה פסוקים אין חומש ונ"ך?‬ ‫פאר דעם מאמר פון ר"ע שטייט אין דער משנה‪:‬‬ ‫ובפרט ַאז גלייך ַ‬ ‫"דרש ראב"ע מכל חטאתיכם לפני ה' תטהרו‪ ,7‬עבירות שבין אדם‬ ‫למקום יוהכ"פ מכפר‪ ,‬עבירות שבין אדם לחבירו אין יוהכ"פ מכפר‬ ‫געזאגט ַאז די‬ ‫ָ‬ ‫דא ווערט‬ ‫וואס ָ‬ ‫וואס פון דעם ָ‬ ‫עד שירצה את חבירו"‪ָ ,‬‬ ‫‪ .1‬פה‪ ,‬ב‪.‬‬ ‫‪ .2‬ולהעיר משייכות המיוחדת של ר"ע ל"ביתו זו אשתו"‪ ,‬במסופר בדחז"ל (כתובות‬ ‫סג‪ ,‬א) דר"ע תלה לימוד התורה שלו [שהי' באופן נעלה ביותר‪( ,‬וראה מנחות (כט‪ ,‬ב)‬ ‫דמשה "לא הי' יודע וכו'")‪ ,‬עד ש"כולהו אליבא דר"ע" (סנהדרין פו‪ ,‬א)] באשתו ‏ ‏‪" -‬שלי‬ ‫ושלכם שלה הוא"‪.‬‬ ‫‪ .3‬כ"ה במשנה שלפנינו בש"ס ובמשניות‪ .‬ובירושלמי‪ ,‬רי"ף וע"י שם‏‪-‬‏ ומי‪ .‬וראה שינויי‬ ‫נוסחאות במשניות שם‪.‬‬ ‫‪ .4‬יחזקאל לו‪ ,‬כה‪.‬‬ ‫‪ .5‬ירמי' יז‪ ,‬יג‪.‬‬ ‫‪ .6‬במשניות ליתא תיבת "ה'"‪ .‬והוא כהפסוק בירמי' יד‪ ,‬ח‪ .‬וראה על הגליון בש"ס שם‬ ‫שמציין דבירושלמי‪ ,‬וברי"ף ובע"י הוא כבפנים‪ .‬וכ"ה באוה"ת יוהכ"פ ע' א'תקעו‪ .‬וראה‬ ‫שינויי נוסחאות במשניות שם‪.‬‬ ‫‪ .7‬פרשתנו טז‪ ,‬ל‪.‬‬ ‫ג‬ ‫א טיפערן ב<>ליק‬ ‫טהרה און כפרה פון יוהכ"פ איז "לפני ה'"‪ ,‬איז מבואר ַאז די כפרה‬ ‫קומט פונעם אויבערשטן ‪ -‬היינט אויב אזוי ָ‬ ‫וואס‪ ,‬בכלל‪ ,‬גיט צו מאמר‬ ‫וואס מ'ווייס שוין פון דברי ראב"ע?‬ ‫ר"ע אויף דעם ָ‬ ‫רוואס דארף ר"ע ָאנקומען צו ראיות‬‫פא ָ‬‫נאכמער איז די תמי'‪ַ :‬‬‫ב) ָ‬ ‫ַאז הקב"ה איז מטהר די אידן פון ַא פסוק אין נביאים‪ ,‬פון ַא פסוק‬ ‫אין יחזקאל און (איז זיך דערמיט ניט מסתפק און ברענגט ַא צווייטע‬ ‫(וואס‬ ‫דאס איז ַא פסוק מפורש אין חומש ָ‬ ‫ראי'‪ 8‬פון) ירמי' ‪ -‬בעת ָ‬ ‫געבראכט אין דברי ראב"ע כנ"ל)‪(" :‬כי ביום הזה) יכפר עליכם‬ ‫ַ‬ ‫ווערט‬ ‫לטהר אתכם מכל חטאתיכם לפני ה' תטהרו"?‬ ‫דערמאנט די ביידע‬ ‫ָ‬ ‫ואדרבה‪ :‬דוקא אין דעם פסוק ווערן במפורש‬ ‫דא אין די רייד פון ר"ע‪( :‬א) "לפני מי אתם מטהרין"‬ ‫וואס זיינען ָ‬ ‫פרטים ָ‬ ‫‪" -‬לפני ה' תטהרו" (ב) "מי מטהר אתכם" ‪" -‬יכפר גו' לטהר אתכם"?‬ ‫האלט‪ַ ,‬אז‬ ‫זאגן ַאז ר"ע איז מחולק מיט ראב"ע און ַ‬ ‫מ'קען ניט ָ‬ ‫דער אויבערשטער איז מטהר ומכפר (אויך) אויף עבירות שבין אדם‬ ‫לחבירו אפילו ווען לא ריצה את חבירו [און דעריבער קען ער אויך‬ ‫ניט ברענגען די ראי' פון פסוק (ווי עס ברענגט ראב"ע) "לפני ה'‬ ‫תטהרו"] ‪ -‬ווייל פון דעם לשון "אמר ר' עקיבא"‪ ,‬און ניט "ור' עקיבא‬ ‫נאר ער איז‬‫אומר"‪ ,‬איז מובן ַאז ר"ע איז ניט מחולק‪ 9‬מיט ראב"ע‪ָ ,10‬‬ ‫מוסיף אויף זיינע ווערטער‪.‬‬ ‫זאגן ַאז ר"ע איז מוסיף און מדגיש‪ַ ,‬אז אויך‬ ‫אויך קען מען ניט ָ‬ ‫האט מרצה געווען את חבירו מוז מען (אויך ביי‬ ‫נאכדעם ווי ער ָ‬‫ָ‬ ‫עבירות שבין אדם לחבירו) ָאנקומען צו טהרה ע"י אביכם שבשמים‬ ‫‪ -‬ווייל‪ ,‬ווי מבואר בכו"כ מקומות‪ ,‬זיינען אויך מצות שבין אדם‬ ‫‪ .8‬כדלקמן בקושיא הג'‪.‬‬ ‫‪ .9‬ראה שד"ח כללים (ח"א ע' מט וח"ז ע' א'תעה) וש"נ‪.‬‬ ‫‪ .10‬ועפ"ז מובן שצ"ע במ"ש ברי"ף לע"י שם‪ ,‬דראב"ע ור"ע פליגי במי שיש לו עבירות‬ ‫שבין אדם לחבירו ולא ריצה את חבירו‪ ,‬האם מעכב הכפרה על עבירות שבין אדם למקום‬ ‫‏‪-‬‏ דראב"ע ס"ל ד"אין יוהכ"פ מכפר" כלל*‪ ,‬ור"ע ס"ל דמ"מ מכפר על עבירות שבין אדם‬ ‫למקום [נוסף על העיקר שמפשטות הל' דראב"ע משמע שהכפרה על עבירות שבין אדם‬ ‫למקום והכפרה על עבירות שבין אדם לחבירו אינן תלויות זב"ז]‪.‬‬ ‫*) להעיר מפר"ח סי' תרו בשם מוהר"ש גארמיזאן (ובעץ יוסף לע"י כאן מפרש כן דברי‬ ‫הרי"ף שבפנים ההערה)‪" :‬שהעבירה שבין אדם לחבירו יש בה חלק למקום ‪ . .‬וכל זמן‬ ‫שלא הרצה את חבירו אפי' מה שבין אדם למקום אינו מכפר"‪.‬‬ ‫ד‬ ‫ךיוא ןדי רהטמ זיא ערטשרעביוא רעד‬ ‫א‬ ‫תוריבע ערעדנַא ןופ אמט ךָאנ ןענייז ייז ןעוו‬ ‫דארף‬‫ווארום אויך זיי ַ‬ ‫לחבירו ‪ -‬בעיקרן מצות שבין אדם למקום‪ָ ,11‬‬ ‫דערפאר ווייל זיי זיינען ציווים פון אויבערשטן‪;12‬‬ ‫ַ‬ ‫מען מקיים זיין‬ ‫וואס ער איז מרצה זיין‬ ‫נאכדעם ָ‬ ‫רשטאנדיק ַאז אויך ָ‬ ‫ַ‬ ‫פא‬ ‫איז במילא ַ‬ ‫האט ַא שייכות מיט‬‫וואס ָ‬ ‫נאר דעם חלק פון די מצות ָ‬ ‫חבר איז עס ָ‬ ‫אינגאנצן טהור ווערן (אויך מצד דעם‬ ‫ַ‬ ‫זאל‬ ‫"חבירו"‪ָ ,‬אבער כדי ער ָ‬ ‫וואס זיי זיינען ציווי ה') מוז מען (גם לראב"ע) ָאנקומען צו טהרת‬‫ָ‬ ‫בא מצות שבין אדם למקום‪.‬‬ ‫הקב"ה ווי ַ‬ ‫דאס איז שוין מודגש אין די רייד פון ראב"ע‪" :‬עבירות שבין‬ ‫און ָ‬ ‫נאכן ריצוי מוז מען‬ ‫אדם לחבירו אין יוהכ"פ מכפר עד שירצה כו'"‪ַ ,‬אז ָ‬ ‫דאך דורך הקב"ה‪.‬‬‫וואס איז ָ‬‫ערשט ָאנקומען צו דער כפרה פון יוהכ"פ‪ָ ,‬‬ ‫האבן צוויי ראיות‪ ,‬און ווי ער איז מדגיש‬ ‫רוואס דארף ר"ע ָ‬ ‫פא ָ‬ ‫ג) ַ‬ ‫וואס ווייזט ַאז די ערשטע ראי' איז‬ ‫דאס איז ַא לשון ָ‬ ‫וואס ָ‬ ‫"ואומר" ‪ָ -‬‬ ‫ניט מספיק‪ ,‬ובל' הש"ס‪" :13‬מאי ואומר"?‬ ‫ב‪.‬‬ ‫דער ביאור בזה‪:‬‬ ‫דאס‬ ‫וואס ָ‬ ‫נאר ַאז יוהכ"פ איז מכפר‪ָ ,‬‬ ‫פון דברי ראב"ע ווייס מען ָ‬ ‫טאג פון יוהכ"פ (קדושת היום וכו'); אויף דעם איז‬ ‫קען זיין מצד דעם ָ‬ ‫(נאר) מצד‬‫וואס יוהכ"פ איז מכפר איז עס ניט ָ‬‫דאס ָ‬‫ר"ע מוסיף‪ַ ,‬אז ָ‬ ‫דעמאלט ווערט נתגלה)‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫נאר מצד (דעם ָ‬‫טאג פון יוהכ"פ‪ָ ,14‬‬ ‫דעם ָ‬ ‫מעלת ישראל ‪" -‬אשריכם ישראל"‪ :‬די כפרה ביוהכ"פ איז מצד דעם‬ ‫דא צווישן אידן מיט "אביכם שבשמים"‪.15‬‬‫וואס איז ָ‬ ‫פארבונד ָ‬‫ַ‬ ‫און אויף דעם חידוש ברענגט ר"ע ַא ראי' פון פסוק "וזרקתי עליכם‬ ‫מים טהורים וגו'"‪ ,‬פון וועלכען ס'איז מוכח ַאז דער אויבערשטער איז‬ ‫דאך וועגן‬ ‫(ווארום דער פסוק רעדט ָ‬‫מטהר אידן אויך ניט ביוהכ"פ ָ‬ ‫דעם זמן הגאולה);‬ ‫‪ .11‬ראה גם בהנעתק בשוה"ג להערה הקודמת‪.‬‬ ‫‪ .12‬ראה לקו"ש ח"ב ע' ‪ 670‬ואילך‪ .‬ח"ג ע' ‪ 889‬ואילך‪ .‬ובכ"מ‪.‬‬ ‫‪ .13‬ברכות סג‪ ,‬א‪ .‬וש"נ‪.‬‬ ‫‪ .14‬ראה גם רי"ף לע"י שם‪.‬‬ ‫‪ .15‬ראה עד"ז בלחם שמים (להיעב"ץ) יומא כאן (הובא ג"כ ב"לקוטים" למשניות כאן‪.‬‬ ‫וראה לקו"ש ח"ד ע' ‪ 1145‬ואילך)‪.‬‬ ‫ה‬ ‫א טיפערן ב<>ליק‬ ‫נאכמער‪ :‬פון פסוק "וזרקתי גו'" איז מובן‪ַ ,‬אז די אמת'ע טהרה‬ ‫ָ‬ ‫(וואס‬ ‫בגאולה העתידה איז מצד דער מעלה פון ַא אידן בפני עצמו ָ‬ ‫אפילו כשחטאו בני הם‪ ,)16‬ניט אפילו מצד דער עבודה ותשובה פון‬ ‫דארט פריער‪" 17‬לא למענכם אני עושה בית‬ ‫אידן‪ ,‬ווי עס שטייט ָ‬ ‫ישראל גו' וזרקתי גו'"; ד‪.‬ה‪.‬דאס הייסט די טהרה איז ניט מצד קדושת‬ ‫היום (יוהכ"פ)‪ ,‬קדושת המקום (עבודה בקדה"ק)‪ָ ,‬אדער אפילו מצד‬ ‫נאר מצד דער מעלה‬ ‫וואס אידן שטייען אין ַא מצב פון קדושה ‪ָ -‬‬ ‫דעם ָ‬ ‫פון ַא אידן‪ 18‬בעצם מצד זה שהם בנים למקום‪ ,‬בכל זמן ובכל מקום‏‪-‬‏‬ ‫זאגן‪ַ ,‬אז אויך ביוהכ"פ איז טהרת ישראל ניט‬ ‫דארף מען ָ‬ ‫ובמילא ַ‬ ‫נאר (בעיקר) מצד מעלת ישראל‪.‬‬ ‫טאג פון יוהכ"פ‪ָ ,‬‬‫בלויז מצד דעם ָ‬ ‫ניטא קיין ראי' גמורה ַאז ס'איז מצד‬‫ָ‬ ‫נאך‬‫ָאבער פון דעם פסוק איז ָ‬ ‫דארט רעדט זיך וועגן דעם זמן‬ ‫דער מעלה עצמית פון אידן‪ ,‬ווייל ָ‬ ‫זאגן ַאז הזמן‬ ‫דאס איז ַא זמן פון עת רצון (און מ'קען ָ‬ ‫וואס ָ‬ ‫הגאולה‪ָ ,‬‬ ‫נאך ַא ראי' פון‬ ‫גרמא‪ ,‬בדוגמת יום הכיפורים); דעריבער ברענגט ר"ע ָ‬ ‫דארט רעדט זיך (א) ניט וועגן ַא זמן‬ ‫וואס ָ‬ ‫פסוק "מקוה ישראל ה'" ‪ָ -‬‬ ‫פון עת רצון און (ב) אויך ווען אידן זיינען געווען אין ַא מצב שלא‬ ‫זאגט דער פסוק‪" :‬מקוה ישראל ה'" ‪" -‬מה‬ ‫כדבעי‪ ,‬און פונדעסטוועגן ָ‬ ‫מקוה כו' אף הקב"ה מטהר את ישראל"‪.19‬‬ ‫ג‪.‬‬ ‫נאר‬ ‫געדארפט ברענגען ָ‬ ‫ַ‬ ‫האט ר"ע‬ ‫פארשטיין‪ :‬עפ"ז ָ‬‫דארף ָאבער ַ‬ ‫מען ַ‬ ‫דעם צווייטן פסוק "מקוה ישראל ה'"‪ ,‬און ניט דעם ערשטן?‬ ‫איז דער ביאור אין דעם‪ :‬דער חילוק צווישן די צוויי פסוקים איז‪:‬‬ ‫"וזרקתי" איז על דרך דער טהרה ע"י "הזאה"‪ ,20‬און "מקוה ישראל" ‪-‬‬ ‫‪ .16‬ראה קדושין לו‪ ,‬א‪ .‬ספרי האזינו לב‪ ,‬ה (ושם משמע דגם ר"י הודה לר"מ)‪ .‬במדב"ר‬ ‫פ"ב‪ ,‬טו‪ .‬ועוד‪.‬‬ ‫‪ .17‬יחזקאל שם‪ ,‬כב‪.‬‬ ‫‪ .18‬וכשצריך לתשובה ‏‪-‬‏ י"ל שזהו ע"ד ביאור הרמב"ם (הל' גירושין ספ"ב) שמוכרח‬ ‫להיות כופין אותו‪ ,‬אבל רק לבטל את האונס שמבחוץ שתקפו‪.‬‬ ‫‪ .19‬ראה ג"כ לחם שמים שם‪.‬‬ ‫‪ .20‬ולהעיר‪ ,‬שגם בנוגע לכה"ג מצינו (בתחילת המסכת ‏‪-‬‏ ח‪ ,‬א) שהיו מזין עליו בהז'‬ ‫ימים שמפרישין אותו (ולדיעה א' ‏‪-‬‏ כל יום)‪.‬‬ ‫ו‬ ‫ךיוא ןדי רהטמ זיא ערטשרעביוא רעד‬ ‫א‬ ‫תוריבע ערעדנַא ןופ אמט ךָאנ ןענייז ייז ןעוו‬ ‫ע"ד טבילה במקוה‪ .21‬פון די אונטערשיידן צווישן "הזאה" און "טבילה"‪:‬‬ ‫א) "הזאה" איז "מן הטהור על הטמא‪ ,‬ע"י אחר"‪ ,22‬און טבילה איז "ע"י‬ ‫עצמו"‪ .22‬ב) דוקא הזאה קען מטהר זיין פון טומאת מת‪.‬‬ ‫וואס ַא איד‬ ‫און ַאזוי אויך ברוחניות הענינים‪ :‬טהרה במקוה איז ָ‬ ‫אויפטאן בכח עצמו‪ ,‬דורך זיין אייגענער עבודה; בשעת ָאבער‬ ‫ָ‬ ‫קען‬ ‫ניטא (בגילוי)‬ ‫ָ‬ ‫ער איז אין ַא דרגא פון טמא מת ר"ל ‪ -‬עס איז ביי אים‬ ‫ניטא דער) חיים גו'"‪,23‬‬ ‫ָ‬ ‫דער "ואתם הדבקים בה"א (ובמילא ‪ -‬איז‬ ‫וואס קומט מלמעלה‪,‬‬ ‫דארף ער ָאנקומען צו "וזרקתי גו'" ָ‬ ‫דעמאלט ַ‬ ‫ָ‬ ‫פארבונד מיטן‬ ‫נאר מצד זיין עצמיות'דיקן ַ‬ ‫ד‪.‬ה‪ .‬ניט מצד זיין עבודה‪ָ ,‬‬ ‫גאנץ גם כשהוא בדרגא‬ ‫לעמאל ַ‬ ‫ָ‬ ‫פארבונד איז ַא‬ ‫וואס דער ַ‬ ‫אויבערשטן‪ָ ,‬‬ ‫של טמא מת‪ ,‬שבאופן גלוי אינו דבוק באלקים חיים‪ ,‬והוא המצב דזמן הגלות‪.‬‬ ‫דערפאר‪ ,‬בשעת ר"ע וויל ברענגען ַא ראי' ַאז טהרת בנ"י איז‬ ‫ַ‬ ‫און‬ ‫וואס איז העכער פון די הגבלות‬ ‫מצד זייער עצמיות'דיקער מעלה‪ָ ,‬‬ ‫הזמן‪ ,‬און איז ניט ָאּפהענגיק אין דעם מעמד ומצב פון בנ"י אין‬ ‫עבודת ה' ‪ -‬ברענגט ער צום ערשטן דעם פסוק "וזרקתי גו'" ‪ -‬די‬ ‫פארבונד פון אידן‬ ‫פארבונדן מיט דעם עצמיות'דיקן ַ‬‫וואס איז ַ‬ ‫טהרה ָ‬ ‫מיטן אויבערשטן‪.‬‬ ‫פארט וועגן ַא זמן פון עת‬ ‫דאך ָ‬ ‫וויבאלד ָאבער דער פסוק רעדט ָ‬ ‫ַ‬ ‫רצון כנ"ל‪ ,‬ברענגט ער דעריבער דעם צווייטן פסוק "מקוה ישראל‬ ‫דאס איז מוכיח אויך‬ ‫וואס רעדט ניט וועגן ַא זמן מיוחד כו'‪ ,‬און ָ‬ ‫ה'" ָ‬ ‫דא בכל הזמנים‪.‬‬ ‫דאס איז ָ‬‫אויף דעם פסוק "וזרקתי גו'" ַאז ָ‬ ‫דא ַא מעלה אין ערשטן פסוק (ואדרבה‪:‬‬ ‫ָאבער לאידך גיסא איז ָ‬ ‫דארטן‬ ‫דערפאר די ערשטע ראי')‪ ,‬ווייל דוקא ָ‬ ‫ַ‬ ‫דאס איז דער עיקר‪ ,‬און‬ ‫ָ‬ ‫וואס קומט מצד עצמיות פון ַא אידן‪ ,‬כנ"ל‪.‬‬ ‫רעדט זיך וועגן דער טהרה ָ‬ ‫ד‪.‬‬ ‫וואס קומט מלמעלה ‪ -‬מצד דער התקשרות עצמית‬ ‫כאטש די טהרה ָ‬‫ָ‬ ‫וואס איז מטהר פון טומאת מת‪ ,‬איז‬ ‫כנ"ל ‪ -‬איז בעיקר ביי הזאה ָ‬ ‫‪ .21‬ראה גם חדא"ג כאן‪.‬‬ ‫‪ .22‬חדא"ג כאן‪.‬‬ ‫‪ .23‬ואתחנן ד‪ ,‬ד‪.‬‬ ‫ז‬ ‫א טיפערן ב<>ליק‬ ‫וואס ר"ע‬ ‫דאס איז ָ‬ ‫דא ַא מעין זה אויך ביי טהרה במקוה; און ָ‬ ‫ָאבער ָ‬ ‫איז מחדש "מה מקוה כו' אף הקב"ה מטהר את ישראל"‪ :‬אויך די‬ ‫‪24‬‬ ‫וואס "הקב"ה‬‫טהרה אין דעם אופן פון מקוה נעמט זיך פון דעם ָ‬ ‫מטהר את ישראל"‪.25‬‬ ‫נאך ַא דיוק אין דברי ר"ע ‪" -‬מה מקוה מטהר את‬ ‫און עפ"ז איז מובן ָ‬ ‫הטמאים" ‪ -‬דלכאורה‪ :‬די ווערטער "את הטמאים" זיינען איבעריק‪,‬‬ ‫האט געקענט שטיין "מה מקוה מטהר אף הקב"ה מטהר כו'"?‬ ‫עס ָ‬ ‫נאר דער ביאור בזה‪:‬‬ ‫ָ‬ ‫דער דין ביי מקוה איז‪ַ ,‬אז טבילה איז מטהר אויך פון ַא "מקצת"‬ ‫וואס‬‫נאך ַא טומאה ָ‬‫האט אויף זיך ָ‬‫טומאה‪ .‬ד‪.‬ה‪ .‬אפילו ווען ַא מענטש ָ‬ ‫די טבילה קען ניט מטהר זיין‪ ,‬העלפט זי ָאבער צו מטהר זיין דעם‬ ‫מענטשן עכ"פ פון דער טומאה קלה‪.26‬‬ ‫דערפאר איז ר"ע מדייק "מה מקוה מטהר את הטמאים אף‬ ‫ַ‬ ‫און‬ ‫הקב"ה מטהר את ישראל"‪( :27‬לרמז ַאז) כשם ווי ַא מקוה איז מטהר‬ ‫וואס לאחרי הטבילה בלייבן זיי טמא‪ַ ,‬א טהרה פון מקצת‬ ‫אויך די ָ‬ ‫זאל ניט‬ ‫טומאה; ַאזוי איז אויך "הקב"ה מטהר את ישראל"‪ַ :‬א איד ָ‬ ‫נאר אויף ַא חלק פון זיינע עבירות‬ ‫טראכטן ַאז ווען ער טוט תשובה ָ‬ ‫ַ‬ ‫נאר‬‫וועט דער אויבערשטער ניט מקבל זיין זיין "מקצת" תשובה‪ָ ,28‬‬ ‫אין דעם זעלבן אופן ווי ַא מקוה איז מטהר את הטמאים (אויך די‬ ‫וואס בלייבן טמא אויך לאחרי הטבילה)‪ַ ,‬אזוי איז דער אויבערשטער‬ ‫ָ‬ ‫נאך טמא ר"ל פון ַאנדערע עבירות‪.29‬‬ ‫מטהר אידן אויך ווען זיי זיינען ָ‬ ‫‪ .24‬להעיר מיהל אור (רשימות לתהלים) ע' לו‪ :‬שבחי' מי מטהר אתכם‪ ,‬כי מי דא עתיקא‬ ‫המתגלה בבינה‪ ,‬ונק' מקוה ישראל‪ ,‬ד' יודין דע"ב הנמשכים בבינה כו'‪ .‬וראה ג"כ אוה"ת‬ ‫יוהכ"פ ע' א'תקעח ואילך‪.‬‬ ‫‪ .25‬ועפ"ז יש לבאר מה שדימו הטבילה דעריוהכ"פ (להדיעה שהיא משום תשובה) "כגר‬ ‫המתגייר" (שו"ע אדה"ז סתר"ו סי"ב ‏‪-‬‏ ע"פ המהרי"ל (הובא בד"מ שם)) ‏ ‏‪ -‬כי ע"י הטבילה‬ ‫במקוה נטהר האדם (לא רק לפ"ע העבודה והתשובה שלו‪ ,‬כ"א) "כגר המתגייר"‏ ‏‪ -‬שנעשה‬ ‫מציאות חדשה‪ ,‬עי"ז ש"הקב"ה מטהר את ישראל"‪.‬‬ ‫‪ .26‬משנה ספ"ג דברכות‪.‬‬ ‫‪ .27‬ראה עד"ז ברי"ף לע"י כאן‪ .‬וראה גם לחם שמים כאן‪.‬‬ ‫‪ .28‬אבל להעיר מאגה"ת פ"א‪" :‬שיגמור בלבו כו' ולא יעבור עוד כו' הן במ"ע הן‬ ‫במל"ת"‪ .‬וראה בלקו"ב לתניא ח"ב ע' נט (אגה"ת עם ליקוט פירושים כו' (קה"ת) ע' עח)‪.‬‬ ‫לקו"ש חי"ט ע' ‪ 394‬הערה ‪ .20‬חל"ב ע' ‪ 8‬ואילך‪.‬‬ ‫‪ .29‬ועפ"ז יובן ההמשך של דברי ר"ע לדרשת ראב"ע שיוהכ"פ מכפר על עבירות שבין‬ ‫אדם למקום גם (כשעדיין יש לו עבירות אחרות) כשלא נתכפר על עבירות שבין אדם‬ ‫ח‬ ‫ךיוא ןדי רהטמ זיא ערטשרעביוא רעד‬ ‫א‬ ‫תוריבע ערעדנַא ןופ אמט ךָאנ ןענייז ייז ןעוו‬ ‫וויבאלד‬ ‫ַ‬ ‫די הסברה אין דעם איז‪ :‬ווייל "הקב"ה מטהר את ישראל"‪:‬‬ ‫נאר‬ ‫ַאז אויך די טהרה במקוה קומט ניט בכח דער עבודה פון אידן‪ָ ,‬‬ ‫מצד "הקב"ה" ‪ -‬מצד דער עצמיות'דיקער התקשרות פון ַא אידן מיטן‬ ‫האט עס ניט קיינע הגבלות‪ :‬עס ווערט נמשך‬ ‫דערפאר ָ‬ ‫ַ‬ ‫אויבערשטן ‪-‬‬ ‫וואס אויך לאחרי‬‫זא ָ‬‫אין ַאלערליי זמנים און מצבים‪ ,‬ביז אויך צו ַא ַ‬ ‫נאך אויף זיך ַאנדערע טומאות ‪ -‬אויך ביי אים איז‬ ‫האט ער ָ‬ ‫הטהרה ָ‬ ‫דא דער "הקב"ה מטהר את ישראל"‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫ה‪.‬‬ ‫וואס בדברי ר"ע‪ :‬עס קומט צו גיין‬ ‫דאס איז די הוראה נפלאה ָ‬ ‫און ָ‬ ‫האב ניט קיין (כח‪ ,‬ובמילא ‪-‬‬‫ַא איד צום אויבערשטן און בעט‪ :‬איך ָ‬ ‫האב‬‫האבן אויף ַאלע מיינע עבירות‪ ,‬איך ָ‬ ‫ניט קיין) צייט חרטה צו ָ‬ ‫ּפאר פרייע מינוטן‪ ,‬בין איך זיך מתחרט ומתוודה אויף די‬ ‫ָאבער ַא ָ‬ ‫וואס זיינען מיר מעיק ביותר‪ .‬קען ער מיינען ַאז דער‬ ‫און די עבירות ָ‬ ‫זאגט ר"ע ניין‪" ,‬אשריכם‬ ‫זא תשובה ‪ָ -‬‬ ‫אויבערשטער נעמט ניט ָאן ַא ַ‬ ‫ישראל"‪ :‬וואויל איז צו אידן ַאז ווען דער אויבערשטער זעט ַאז ַא‬ ‫געטאן‪ ,‬באיזה ענין שהוא‪ ,‬איז ער גלייך‬ ‫ָ‬ ‫האט זיך צו אים ַא קער‬ ‫איד ָ‬ ‫מכפר ‪" -‬הקב"ה מטהר את ישראל";‬ ‫זאל זיין "מצוה‬ ‫דערנאך איז דער אויבערשטער אים מסייע‪ 30‬עס ָ‬ ‫ָ‬ ‫און‬ ‫זאל פטור ווערן פון ַאלע זיינע עבירות‪ ,‬ביז ער‬ ‫גוררת מצוה"‪ - 31‬ער ָ‬ ‫וואס צ"ג צדיקים גמורים‬ ‫זא דרגא פון ַא בע"ת בעל תשובה ָ‬ ‫ווערט אין ַא ַ‬ ‫אין יכולים לעמוד שם‪.32‬‬ ‫(משיחת ו' תשרי תשל"א)‬ ‫[נדפס בלקוטי שיחות חלק יז פרשת אחרי שיחה ג]‬ ‫לחבירו (כפשטות דברי ראב"ע‪ ,‬וכנ"ל הערה ‪.)10‬‬ ‫‪ .30‬דהבא ליטהר מסייעים אותו (שבת קד‪ ,‬א‪ .‬וש"נ)‪ .‬ובאגה"ת פי"א (ק‪ ,‬ב)‪ :‬הבא דייקא‬ ‫מיד שבא‪.‬‬ ‫‪ .31‬אבות פ"ד מ"ב‪.‬‬ ‫‪ .32‬ברכות לד‪ ,‬ב‪ .‬רמב"ם הל' תשובה פ"ז ה"ד‪ .‬וראה סה"מ תש"ט ע' ‪ 183‬בהערה‪.‬‬ ‫לקו"ש חי"ד ע' ‪ 361‬ואילך‪.‬‬ ‫ט‬ ‫המשך המכתב שמתחיל בעמוד האחרון‬ ‫וואס ער איז אינגאצען ניט אין דעם גדר (קאטעגאריע) פון זמן‬ ‫(צייט) וואס דערפאר איז דאך בא עם הי' הוה ויהי' ברגע אחד (די‬ ‫פערגאנגענהייט‪ ,‬דער איצט און די צוקונפט פאראיינציקט)‪,‬‬ ‫אריינגעגעבען א ספעציעלן כח און אייגנשאפט אין תשובה‪ ,‬אז‬ ‫דער מענטש זאל דורך תשובה ווערן דער "בעל‪-‬הבית" אויך איבער‬ ‫דער פארגאנגענהייט‪ ,‬ער זאל אויך די פארגאנגענהייט קענען‬ ‫ענדערן; און ניט נאר נייטראליזירן איר‪ ,‬נאר אויך פארריכטן זי און‬ ‫פארוואנדלען אין גוט‪ ,‬ווי חז"ל זאגן‪ :‬זדונות נעשו לו כזכיות‪.‬‬ ‫***‬ ‫דער דאזיקער כח פון תשובה ‪ -‬דורך וועלכן עס ווערט דעם‬ ‫מענטשן געגעבען שליטה איבער דער פארגאנגענהייט‪ ,‬איז מעגלעך‬ ‫דערפאר‪ ,‬וואס‪ ,‬פון איין זייט‪ ,‬ווי געזאגט אויבן‪ ,‬ציט תשובה איר‬ ‫קראפט פון א "קוואל" וואס איז העכער פון צייט‪.‬‬ ‫און פון דער צווייטער זייט‪ ,‬דארף דער איד אויסנוצן די דאזיקע‬ ‫קראפט אין אן אופן וואס נעמט דורך זיין גאנצע מציאות‪ ,‬וואס דרינגט‬ ‫דורך און דערגרייכט ביז דעם טייל פון זיין נשמה וואס איז אויך‬ ‫העכער פון צייט און אירע ענדערונגען ‪ -‬די פנימיות הנפש און עצם‬ ‫הנפש‪ ,‬נפש האלקית (די ג‪-‬טליכע נשמה) וואס איז שטענדיג באמנה‬ ‫אתו (טריי צו עם ‪ -‬צום אויבערשטן)‪ ,‬ווייל ס'איז חלק אלקה ממעל‬ ‫ממש (אטייל פון ג‪-‬טליכקייט ממש)‪.‬‬ ‫‪ -‬וואס אויף דעם גרונט פון דעם דאזיקן צוזאמענבונד צווישן אן‬ ‫אידן און דעם באשעפער‪ ,‬האט דער אלטער רבי‪ ,‬דער בעל התניא‬ ‫והשלחן‪-‬ערוך‪ ,‬זיך אויסגעדריקט‪ ,‬אז א איד‪ ,‬ניט ער וויל און ניט ער‬ ‫קען זיין אפגעריסן פון אלקות (ג‪-‬טליכקייט)‪.‬‬ ‫‪ -‬און אזוי זאגט דער אויבערשטער אהבתי אתכם אמר ה' (איך‬ ‫האב אייך ליב) און קיין זאך קען עס ניט ענדערן‪.‬‬ ‫***‬ ‫און פונקט ווי תשובה נעמט ארום און דרינגט דורך דעם מענטשן‬ ‫אינגאנצן ‪ -‬פון זיין עצם הנפש ביז זיין אויפפירונג אין טאג טעגליכן‬ ‫י‬ ‫המשך‬ ‫וואכענדיגן לעבן‪ ,‬אזוי אויך מדה כנגד מדה ‪ -‬בריינגט זי דעם אידן‬ ‫דאס העכסטע און טיפסטע ‪ -‬הוא מודבק בשכינה‪ ,‬אהוב ונחמד‬ ‫קרוב וידיד (ווערט באהעפט מיט דעם אויבערשטן‪ ,‬געליבט פון עם)‪,‬‬ ‫ביז צו א כתיבה וחתימה טובה לשנה טובה ומתוקה‪ ,‬אין בני חיי‬ ‫ומזוני רוויחי‪ ,‬אין אלע באדערפענישן פון טאג טעגליכן לעבן‪.‬‬ ‫בברכת כתיבה וחתימה טובה לשנה טובה ומתוקה בגשמיות‬ ‫וברוחניות גם יחד‪,‬‬ ‫מנחם שניאורסאהן‬ ‫[נדפסה באגרות קודש חלק יט מכתב ז'תמא]‬ ‫נדפסה בלקו"ש ח"ט ע' ‪.427‬‬ ‫בתוכן ענינים‪ :‬נדפסה בלקו"ש ח"ב ע' ‪.421‬‬ ‫צוויי עיקר טיילען‪ :‬רמב"ם הל' תשובה פ"ב ה"ב‪ .‬אגרת התשובה לרבנו‬ ‫הזקן פ"א‪ .‬אלא שחרטה על העבר צ"ל לא רק במחשבה‪ ,‬כ"א גם בדיבור ‪-‬‬ ‫וידוי דברים (ועיין מצות וידוי ותשובה בספר המצות להצ"צ‪ .‬מנחת חנוך‬ ‫מצוה שס"ד)‪ .‬ובנוגע מכאן ולהבא ‪ -‬מצות התשובה היא עזיבת החטא‬ ‫בלבד (וע"כ צריך לפרש כן בל' הרמב"ם שם רפ"א‪ ,‬בשע"ת לר' יונה אות‬ ‫יט‪ .‬ועוד)‪ .‬וכדמוכח בחו"מ סו"ס לד ובכ"מ‪ .‬וראה ג"כ קדושין (מט‪ ,‬ב)‪ .‬וצ"ע‪.‬‬ ‫שיהי' לרצון‪ :‬אגרת התשובה פ"ב‪ .‬ועיין רמב"ם הל' תשובה פ"ז ה"ד‪.‬‬ ‫הי' הוה ויהי'‪ :‬זהר ח"ג רנז‪ ,‬ב‪ .‬שו"ע או"ח ס"ה‪ .‬שער היחוד והאמונה פ"ז‪.‬‬ ‫באמנה אתו‪ :‬תניא ספכ"ד‪ .‬וראה ג"כ רמב"ם הל' גירושין ספ"ב‪.‬‬ ‫אהבתי ‪ . .‬און קיין זאך‪ :‬מלאכי א‪ ,‬ב‪ .‬וכפירוש רז"ל (ויקרא רבא רפ"ז)‪.‬‬ ‫מדה כנגד מדה‪ :‬להעיר מתורת הבעש"ט ז"ל עה"פ הוי' צלך (שיחות כ"ק‬ ‫מו"ח אדמו"ר ‪ -‬הועתק בתוכן ענינים פ' האזינו)‪.‬‬ ‫הוא מודבק ‪ . .‬וידיד‪ :‬רמב"ם הל' תשובה פ"ז הל' ו‪-‬ז‪ .‬וראה ברכות לד‪ ,‬ב‪.‬‬ ‫אי‬ ‫בריוון פון ליובאוויטשער רבי זצ"ל‪ ,‬מיט פראקטישע תורה'דיגע עצות פארן טאג טעגליכען לעבן‬ ‫תשובה ‪ -‬קום צוריק צו זיך‬ ‫‪1‬‬ ‫ב"ה‬ ‫שלום רב וברכה!‬ ‫די טעג פון סליחות צום אבשלוס פון יאהר‪ ,‬און די טעג פון די‬ ‫עשרת ימי תשובה אנהויבס יאהר‪ ,‬אונטערשטרייכן דעם גרויסן ענין‬ ‫פון תשובה‪ ,‬מיט וואס דער יאהר לאזט זיך אויס און מיט וואס דער‬ ‫יאהר הויבט זיך אן‪.‬‬ ‫תשובה‪ ,‬ווי באוואוסט‪ ,‬אנטהאלט צוויי עיקר טיילען‪ :‬חרטה על‬ ‫העבר ‪ -‬אן אינערלעכע חרטה אויף דאס פארגאנגענע‪ ,‬און קבלה על‬ ‫להבא ‪ -‬א טיפע אנטשלאסנקייט אויף דער צוקונפט‪.‬‬ ‫דער תכלית פון תשובה אבער איז תשובה ‪ -‬אומקערן זיך צום‬ ‫פריערדיקן צושטאנד ‪ -‬שיהי' לרצון לפני ה' ומרוצה וחביב לפניו‬ ‫ית' כמו קודם החטא (ווערן צוריק באוויליגט און באליבט פון דעם‬ ‫אויבערשטן ווי ער איז געווען פאר דעם טאן די עבירה)‪.‬‬ ‫דאס מיינט‪ ,‬ערשטנס‪ ,‬אז תשובה דארף דורכגעפירט ווערן אין‬ ‫אן אופן וואס לאזט ניט איבער קיין רושם אויף דער צוקונפט‪ ,‬ניט‬ ‫נאר אין זיין טאן און אויפפירונג (מעשה) נאר אויך אין זיין רעדן און‬ ‫טראכטן (דיבור ומחשבה)‪.‬‬ ‫צווייטנס ‪ -‬און דא ליגט דער חידוש פון תשובה ‪ -‬אז תשובה‬ ‫נעמט אראפ אלע פלעקן אויך פון דער פארגאנגענהייט‪ .‬כאטש די‬ ‫פארגאנגענהייט איז דאך ארויס פון דעם רשות פון דעם מענטשן‪,‬‬ ‫האט דער אויבערשטער‪,‬‬ ‫‪ .1‬ימי הסליחות‪ ,‬ה'תש"כ‬ ‫שנת המאתים להסתלקות הבעל שם טוב ז"ל‪.‬‬ ‫ברוקלין‪ ,‬נ‪.‬י‪.‬‬ ‫אל בני ובנות ישראל אשר בכל מקום ומקום‬ ‫ה' עליהם יחיו‬ ‫בכל שנה ושנה‪ ,‬לקראת ראש השנה‪ ,‬היה כ"ק אדמו"ר זי"ע נוהג לשלוח מכתב‬ ‫כללי לכללות בני ישראל שיחיו‪ ,‬ובו הוראה כללית על שנה הבאה‪.‬‬ ‫המשך אויף עמודים י‪-‬יא‬