gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

הבינני - אידיש · HAVINEINI - Yiddish — האזינו - שבת תשובה (2026-09-14)

מוציא לאור: הבינני - אידיש · HAVINEINI - Yiddish

שבוע: האזינו - שבת תשובה (2026-09-14)

הבינני - אידיש · HAVINEINI - Yiddish — האזינו - שבת תשובה (2026-09-14)

פתח את ה-PDF הורדה

‫||| שנת תשפ"ז לפ"ק ||| גליון קס"ט‬ ‫פרשת האזינו‪-‬שובה‬ ‫שיעורי‪.‬‬ ‫באידיש‬ ‫הרב שמעון‬ ‫שפיצער‬ ‫יון‬ ‫שליט"א‬ ‫גל מיוח‬ ‫ד‬ ‫לקראת‬ ‫יום הקדוש‬ ‫‪+‬א‬ ‫יו‪+‬ם‬ ‫ה‪+‬ק‪+‬דוש‬ ‫ח‬ ‫‪+‬נקוּ‪+‬דה‬ ‫‪+‬ל‪+‬מחש‪+‬בה‬ ‫ובלבבו יבין ושב;‬ ‫ַאנערקענען דעם אמת‪ַ ,‬אז נאר השי"ת קען אונז העלפן תשובה טון‬ ‫יום שלישי פרשת האזינו‪ ,‬ח' תשרי תשפ"ו‬ ‫יו‪+‬ם ה‪+‬ק‪+‬דוש‬ ‫א‬ ‫פאסט זיך כביכול אונז‬ ‫בא ַ‬ ‫אף הקב"ה מטהר את ישראל; דער אויבערשטער ַאליין ַ‬ ‫צו רייניגען‬ ‫דער צווייטער וועלט מלחמה איז געבליבן ַא‬ ‫מאכן גרייט‬ ‫כאטש ַ‬ ‫אונזער תפקיד‪ :‬זיך ָ‬ ‫מ'קען נישט תשובה טון ָאן השי"ת‬ ‫בחור'ל עלנד ַאליין‪ .‬ער איז ָאנגעקומען פון די‬ ‫טראכטן‪" :‬איך קען סייווי‬ ‫נו‪ ,‬אויב ַאזוי קען מען ַ‬ ‫בדרך כלל‪ ,‬ווען מ'איז עוסק אין דער מצוה‬ ‫אינגאנצן צעריסן און צעשליסן‪ָ ,‬אן קיין‬ ‫ַ‬ ‫לאגערן‬‫ַ‬ ‫נישט תשובה טון‪ .‬ס'איז ַאלעס דער אויבערשטער‪.‬‬ ‫טראכטן‪ַ ,‬אז‬ ‫ַ‬ ‫פון תשובה איז מען צוגעוואוינט צו‬ ‫געהעריגן בגד און אודאי נישט קיין געלט זיך‬ ‫רלאזן אויף אים ַאז ער וועט שוין‬ ‫פא ָ‬‫וועל איך זיך ַ‬ ‫וואס דער מענטש דארף ַאליין‬ ‫תשובה איז עּפעס ָ‬ ‫אויסצושטאפירן‪ָ .‬אבער דער משגיח פון ישיבה‬ ‫ָ‬ ‫דאס איז אויך נישט ריכטיג! די‬ ‫ַאלעס טון"‪ָ ...‬‬ ‫טון‪ .‬ס'איז זיין אייגענע ַארבעט און זיין אחריות‪,‬‬ ‫זא טייערער נשמה; ער‬ ‫זעט ַאז דער בחור איז ַא ַ‬ ‫דארף זיין‪ :‬צו טון די ריכטיגע‬‫עבודה פון ַא איד ַ‬ ‫רויפווארפן אויף קיינעם‪:‬‬ ‫ַ‬ ‫און ער קען עס נישט ַא‬ ‫טראכט‬‫ַ‬ ‫הארץ‪ ,‬זיין ערנסטקייט‪ ,‬און ער‬ ‫זעט זיין ַ‬ ‫זאכן און זיך ַאריינצושטעלן אין דעם גוטן מצב‪ַ ,‬אז‬ ‫ַ‬ ‫געמאכט‪ ,‬אויב ַאזוי רייניג עס‬ ‫ַ‬ ‫"דו האסט שמוציג‬ ‫נאבעלע התנהגות‬ ‫כ'האלט דאך מיט די ָ‬ ‫ַ‬ ‫צו זיך‪:‬‬ ‫דארט העלפן צו‬ ‫זאל דיר פון ָ‬ ‫דער אויבערשטער ָ‬ ‫זאל עס טון‪.‬‬ ‫אויף‪ .‬בעט נישט ַאז ַא צווייטער ָ‬ ‫בייטאג‬ ‫ָ‬ ‫פון דעם בחור אין ַאלע אומשטענדן‪ ,‬סיי‬ ‫ווערן אויסגערייניגט!‬ ‫מ'דארף"‪...‬‬ ‫ַ‬ ‫וואס‬ ‫שטעל זיך ַאוועק‪ ,‬און טו ָ‬ ‫יא צו עסן‬ ‫האט ָ‬‫ביינאכט‪ ,‬סיי ווען ער ָ‬‫ַ‬ ‫און סיי‬ ‫האט אונז געגעבן‬ ‫ָ‬ ‫דער אויבערשטער‬ ‫דערמאנען ַאז ַא‬ ‫ַ‬ ‫דארף מען זיך‬ ‫ָאבער באמת ַ‬ ‫פאר‬ ‫און סיי ווען נישט‪ .‬איך וויל אים נעמען ַ‬ ‫וויאזוי מיר קענען זוכה זיין ַאז‬ ‫געוואלדיגע דרכים ַ‬ ‫ַ‬ ‫איד קען נישט תשובה טון ַאליין! ס'איז בכלל נישט‬ ‫ַאן איידעם!"‬ ‫רלאנגט‬‫פא ַ‬‫זאל אונז רייניגן און אויפהייבן‪ .‬עס ַ‬‫ער ָ‬ ‫שייך פאר ַא מענטש צו תשובה טון מיט זיינע‬ ‫דאך נישט קיין מחותן‬ ‫האט ָ‬ ‫דער משגיח ָ‬ ‫מ'זאל קומען צו אים‪ ,‬כדי ַאז‬ ‫זיך נאר פון אונז ַאז ָ‬ ‫זאגן‬ ‫אייגענע כוחות! ביי יעדע התגברות על היצר ָ‬ ‫דא‬ ‫מצד החתן צו וועמען צו רעדן‪ ,‬און ער וויל ָ‬ ‫דאס איז די עבודה‬ ‫זאל זיך ָאּפגעבן מיט אונז‪ָ .‬‬ ‫ער ָ‬ ‫אונז חז"ל (סוכה נב‪ ,‬ב)‪ :‬אלמלא הקב"ה עוזרו אינו‬ ‫זאל מסכים זיין‬ ‫טאכטער ַאז זי ָ‬ ‫איבערצייגן זיין ָ‬ ‫וואס הייסט תשובה‪ :‬דריי זיך צוריק אויס‪ ,‬שטעל‬ ‫ָ‬ ‫יכול לו‪ ,‬אויב ַאזוי‪ ,‬איז דאך זיכער ‪ -‬כל שכן וכל‬ ‫צום שידוך‪ .‬רופט ער צו דעם בחור אין ַא ווינקל‬ ‫הארץ אין ַא מצב ַאז דער‬ ‫ַאריין דיין מח און דיין ַ‬ ‫דארף‬ ‫זא הויכע מצוה פון תשובה ַ‬ ‫שכן ‪ַ -‬אז ביי ַא ַ‬ ‫אינגאנצן ַארומנעמען‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫זאל דיר‬ ‫אויבערשטער ָ‬ ‫מען אוודאי ָאנקומען צו ַא נס למעלה מדרך הטבע‪,‬‬ ‫האסטו עטליכע הונדערט‬ ‫"דא ָ‬‫ָ‬ ‫זאגט אים‪:‬‬‫און ָ‬ ‫מ'קען נישט ַאליין תשובה טון‪.‬‬ ‫דאלער‪ ,‬גיי קויף זיך נייע בגדים‪ .‬איך וועל דיר‬ ‫ָ‬ ‫דער מחותן רישט אויס דעם חתן‪...‬‬ ‫האב שוין גערעדט‬ ‫זאלסט גיין‪ ,‬איך ָ‬ ‫ָאנווייזן וואו דו ָ‬ ‫זאגט די משנה (יומא פה‪ ,‬ב)‪ :‬מקוה ישראל‬ ‫ַאזוי ָ‬ ‫דאס מסביר בדרך משל‪:‬‬ ‫די ספרים זענען ָ‬ ‫ה'‪ ,‬מה מקוה מטהר את הטמאים אף הקב"ה מטהר‬ ‫מיט'ן געשעפט אייגנטימער‪ ,‬מ'וועט דיר מסדר‬ ‫געווענליך‪ ,‬ווען ַא בחור דארף ווערן ַא חתן און‬ ‫את ישראל‪ .‬ס'איז ַא דבר ּפשוט ַאז נאר דער‬ ‫זאלסט זיין גוט ָאנגעטון‪ .‬שּפעטער וועל‬ ‫זיין ַאז דו ָ‬ ‫מאכן‬ ‫ער גייט זיך טרעפן מיט די ַאנדערע זייט‪ַ ,‬‬ ‫אויבערשטער קען אונז מטהר זיין‪ ,‬ווייל אן עבירה‬ ‫זאלסט וויסן‬ ‫איך דיר העלפן און ָאנגרייטן ַאז דו ָ‬ ‫האט ַא נייעם רעקל‬‫זיינע עלטערן זיכער ַאז ער ָ‬ ‫נאכנישט‬ ‫וואס ס'איז ָ‬‫איז ַא שרעקליכער פלעק ָ‬ ‫וויאזוי צו רעדן"‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫זאל אויסזען מענטשליך‬ ‫און ַא לייטישן הוט‪ַ ,‬אז ער ָ‬ ‫דאס קענען‬ ‫זאל ָ‬ ‫וואס ָ‬ ‫געווארן די זייף ָ‬ ‫ָ‬ ‫שאפן‬ ‫בא ַ‬‫ַ‬ ‫לאזן רייניגען‬ ‫מיר דארפן זיך נאר ָ‬ ‫צאמגענומען‪ַ .‬אזוי ַארבעט עס בדרך כלל‪ ,‬ווען‬‫און ַ‬ ‫טעכניש רייניגן‪ַ .‬א חטא איז גורם ַא רוחניות'דיגן‬ ‫געווענליך ַארבעט עס נישט ַאזוי‪ָ ,‬אבער ווען‬ ‫דא מחותנים פון ביידע זייטן‪.‬‬‫ס'איז ָ‬ ‫דאס‬‫סארט זייף ָ‬‫האבן ַא געטליכע ָ‬ ‫מ'דארף ָ‬‫ַ‬ ‫פגם‪,‬‬ ‫זא‬ ‫יא זיין ַא ַ‬ ‫געוואלדיגע אהבה קען ָ‬ ‫ַ‬ ‫דא ַא‬ ‫ס'איז ָ‬ ‫נאך‬ ‫פארשטעלן ַאז ָ‬ ‫ָ‬ ‫לאמיר זיך ָאבער‬ ‫ָ‬ ‫ראּפצונעמען!‬ ‫ַא ָ‬ ‫גליון הבינני || ‪1‬‬ ‫זיך מחבר זיין מיט'ן אמת‬ ‫זאגט אויפ'ן‬ ‫דער אור החיים הק' (שופטים כ‪ ,‬א) ָ‬ ‫סארט מציאות‪ַ ,‬אז דער צוקונפטיגער מחותן‬ ‫ָ‬ ‫טאג פון יום כיּפור דארף‬ ‫ָאבער אין דעם הייליגן ָ‬ ‫ית סּוס‬ ‫ּפסוק‪ִּ :‬כי ֵת ֵצא לַ ִּמלְ ָח ָמה ַעל אֹויְ ֶבָך‪ ,‬וְ ָר ִא ָ‬ ‫באשיינען דעם חתן‪ ,‬ער קויפט‬‫ַארבעט זעלבסט צו ַ‬ ‫ֹלקיָך ִע ָּמְך‪,‬‬ ‫וְ ֶר ֶכב‪ַ ,‬עם ַרב ִמ ְּמָך ֹלא ִת ָירא ֵמ ֶהם ִּכי ה’ ֱא ֶ‬ ‫אים נייע קליידער‪ ,‬ער איז אים מסדר‪ ,‬ער רייניגט‬ ‫ביי אונז ַאריינגיין צוביסלעך צוביסלעך די הכרה‬ ‫ַאז ווען ַא מענטש קוקט זיך ַאביסל אן זעט ער ַאז‬ ‫אים‪ ,‬און ער ברענגט אים צו זיך!‬ ‫ַאז "נאר דער אויבערשטער קען מיר העלפן"‪ .‬דער‬ ‫וואס זענען קעגן אים‪ .‬ס'איז‬ ‫זאכן ָ‬ ‫דא ַאזויפיל ַ‬ ‫ס'איז ָ‬ ‫דאס איז טייטש 'מה מקוה מטהר את הטמאים‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫איד ברענגט ַארויס זיין אמת'ע שפלות המצב וואו‬ ‫וואס ער‬ ‫דא דער 'סוס' ‪ -‬די תחבולות פונעם יצר ָ‬ ‫ָ‬ ‫אף הקב"ה מטהר את ישראל'! דער רבוש"ע ווייסט‬ ‫ער געפינט זיך‪ ,‬ער וויל זיך צוריקקערן‪ ,‬און ער‬ ‫דא‬ ‫דאן איז ָ‬ ‫שטארקער פונעם מענטש‪ַ .‬‬ ‫ַ‬ ‫סאך‬ ‫איז ַא ַ‬ ‫האט נישט‬ ‫ווער מיר זענען‪ ,‬ער ווייסט ַאז דער איד ָ‬ ‫קלאר ַאז נאר‬ ‫דאך ָ‬ ‫פאר'ן אויבערשטן‪" :‬ס'איז ָ‬‫זאגט ַ‬ ‫ָ‬ ‫וואס שלעּפט‬ ‫דער 'רכב' – דער חומר פונעם גוף ָ‬ ‫זאל דער מענטש ַאליין‬ ‫ס'זאל אים העלפן‪ָ .‬‬ ‫ָ‬ ‫ווער‬ ‫דו קענסט מיר העלפן תשובה טון"‪.‬‬ ‫דא‬ ‫צו דער ַאנדערער זייט‪ .‬און צום לעצט איז ָ‬ ‫גארנישט ַאליין! ָאבער דער‬ ‫תשובה טון? ער קען ָ‬ ‫שטארקן רצון‬‫ַ‬ ‫דער איד ברענגט ַארויס זיין‬ ‫וואס לויפן‬ ‫דער 'עם רב ממך' – די ַאלטע עבירות ָ‬ ‫רבוש"ע וויל אונז צוריקנעמען צו זיך‪ ,‬דעריבער‬ ‫וואס‬ ‫צוריקצוקומען צום אויבערשטן‪ ,‬דורכדעם ָ‬ ‫נאך צו ווייטער מכשיל זיין‪ .‬אויף ָאט די ַאלע‬ ‫אים ָ‬ ‫האט אונז ַאזוי‬ ‫רייניגט ער אונז און העלפט אונז‪ .‬ער ָ‬ ‫דאוונט די ַאלע תפלות פון יום כיּפור וואו‬‫ער ַ‬ ‫סכנות‪ ,‬העלפט נאר איין עצה‪' :‬לא תירא מהם‪ ,‬כי‬ ‫מאכט אונז‬ ‫וואשט אונז ָאּפ און ַ‬ ‫ליב כביכול ַאז ער ַ‬ ‫מ'רעדט וועגן די זיסקייט פון קרבת אלקים‪.‬‬ ‫ה' אלקיך עמך' ‪ -‬דער אויבערשטער איז מיט דיר‪.‬‬ ‫זאלן קענען צוריקקומען צו אים!‬ ‫גרייט‪ ,‬כדי מיר ָ‬ ‫דאס גדלות ה' און ער‬ ‫צוביסלעך דערהערט ער ָ‬ ‫נאר ער קען דיר העלפן‪.‬‬ ‫לויף צו אים‪ ,‬ווייל ָ‬ ‫לאזן רייניגען‪.‬‬‫אונזער ַארבעט איז בלויז זיך צו ָ‬ ‫באקומט חרטה געפילן אויף זיינע חטאים‪ ,‬ביז‬ ‫ַ‬ ‫די נסיונות זענען אומאויפהערליך‬ ‫ּפראבלעם אויב‬ ‫ּפונקט ווי ביים משל וועט זיין ַא ָ‬ ‫פאר'ן‬ ‫זאגט ַ‬‫מ'קומט ָאן צו נעילה און דער מענטש ָ‬ ‫זאגן (סוכה נב‪ ,‬ב) יצרו של אדם מתגבר עליו‬ ‫חז"ל ָ‬ ‫זאגן‪" :‬איך‬‫דער בחור וועט זיך קעגנשטעלן און ָ‬ ‫רבוש"ע‪" :‬אתה נותן יד לפושעים וימינך ּפשוטה‬ ‫בכל יום‪ .‬און די ספרים הק' שמועסן אויס ַאז דער‬ ‫באקומען‬ ‫כ'האב נישט ליב צו ַ‬ ‫ָ‬ ‫דארף נישט‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫לקבל שבים‪ .‬איך קען נישט ַאליין‪ ,‬כ'בעט זיך ביי‬ ‫טאג‪ ,‬נאר 'בכל‬‫לאקערט נישט בלויז יעדן ָ‬ ‫יצר הרע ָ‬ ‫נדבות פון מענטשן‪ ...‬ס'איז גוט‪ .‬כ'קען גיין מיט‬ ‫וויאזוי מ'קומט צוריק"‪.‬‬ ‫דיר‪ ,‬געב מיר די עצה ַ‬ ‫שעה ושעה'‪ .‬ס'איז נישט ּפשט ַאז אפשר וועסטו‬ ‫צעריסענע בגדים‪ "...‬זיי זיך נישט מתנגד! זיי זיך‬ ‫האבן ַא נסיון און אפשר נישט‪ .‬עס וועט‬ ‫היינט ָ‬ ‫פארשטיי דיין מצב‪ .‬בעט‬ ‫מכניע מיט ַא ווייכקייט‪ַ .‬‬ ‫טאקע מסבב‬ ‫און דער רבוש"ע כביכול איז ַ‬ ‫גאנצן צייט! אפילו‬ ‫לעמאל ַא ַ‬ ‫ָ‬ ‫זיכער זיין נסיונות ַא‬ ‫שוואכקייט און‬ ‫ַ‬ ‫זיך פונעם רבוש"ע וויסנדיג דיין‬ ‫גאנצן צייט‪ ,‬צו העלפן דעם מענטש זיך‬ ‫סיבות ַא ַ‬ ‫מאכט אים דער‬ ‫ווען ַא איד זיצט ביי דער גמרא ַ‬ ‫לאז דעם אויבערשטן זיך מטּפל זיין מיט דיר!‬ ‫ָ‬ ‫צוריקקערן‪ .‬ווען ַא איד דערהערט ָאט דעם אמת‬ ‫סארט אופנים‪ .‬סיי ַאז‬‫יצר הרע משוגע אויף פופצן ָ‬ ‫חזר'ן ַאז איך קען נישט ַאליין‬ ‫דעמאלט‬ ‫ָ‬ ‫ַאז דער אויבערשטער וויל אים העלפן‪,‬‬ ‫קאנצענטרירן‪ ,‬סיי ַאז ער‬ ‫זאל זיך נישט קענען ָ‬ ‫ער ָ‬ ‫שטייט דער איד אויפ'ן גוטן וועג‪ .‬מ'קען בלייבן‬ ‫מ'הייבט ָאן יום כיּפור מיט'ן פיוט פון 'כי‬ ‫זאל זיין מיד און‬‫האבן גאוה‪ ,‬און סיי ַאז ער ָ‬ ‫זאל ָ‬‫ָ‬ ‫האלב ּפסוק פון 'צופה רשע‬ ‫שטעקן מיט'ן ערשטן ַ‬ ‫הנה כחומר ביד היוצר'‪ ,‬וואו מ'חזר'ט איבער מיט‬ ‫איינשלאפן‪...‬‬ ‫ָ‬ ‫לצדיק ומבקש להמיתו'‪ָ ,‬אבער דער ריכטיגער‬ ‫וויאזוי מיר זענען נאר אין די‬ ‫סארט משלים ַ‬ ‫ַאלע ָ‬ ‫דער יצר הרע איז 'רק רע כל היום'‪ ,‬ווי דער‬ ‫הענט פונעם אויבערשטן‪ ,‬און מען פירט אויס 'כן‬ ‫מהלך איז ַאריינצולייגן אינעם מח אויך דעם‬ ‫זאגט (תהלים לז‪ ,‬לב) צופה רשע לצדיק ומבקש‬ ‫ּפסוק ָ‬ ‫אנחנו בידך‪ ,‬לברית הבט ואל תפן ליצר'‪ .‬לכאורה‬ ‫האלב ּפסוק‪' :‬ה' לא יעזבנו בידו'!‬ ‫צווייטן ַ‬ ‫להמיתו‪ .‬יעדע מינוט שטעלט ער אונטער ַאנדערע‬ ‫דאס צו דער סוגיא פון בטחון‪ ,‬וואו‬ ‫לאנגט ָ‬ ‫בא ַ‬‫ַ‬ ‫ווען ַא מענטש איז זיך מתחבר צו דעם אמת‬ ‫נסיונות‪ .‬ווען ער זעט ַאז יעצט ַארבעט נישט די‬ ‫דאס‬ ‫ביינאכט? ווייל ָ‬ ‫ַ‬ ‫דא ַאריין יום כיּפור‬ ‫קומט עס ָ‬ ‫לעמאל מסבב סיבות‬ ‫ָ‬ ‫ַאז "דער אויבערשטער איז ַא‬ ‫סארט נסיון‪ ,‬נעמט ער ַארויס ַא נסיון פון דער‬ ‫ָ‬ ‫איז ַאן עיקר חלק פון תשובה! דער איד שטעלט‬ ‫מיר צו העלפן‪ .‬ער ווייסט מיין ּפנימיות‪ ,‬ער ווייסט‬ ‫ַאנדערער זייט‪ .‬ס'פעלט אים נישט קיין תחבולות‬ ‫זיך ַאוועק גלייך ָאנהויב יום כיּפור מיט דער‬ ‫דאס‬ ‫מיין אינערליכן רצון צו תשובה טון"‪ ,‬איז ָ‬ ‫מיט קיין מהלכים‪ַ ...‬אז ס'גייט נישט איין וועג‪,‬‬ ‫קלארער הבנה ַאז "אפילו אויב איך וויל תשובה‬ ‫ָ‬ ‫שטארק מחזק צו קענען זען די דרכים‬ ‫ַ‬ ‫אים ַאזוי‬ ‫פארדרייט‬‫וועט ער גיין פון ַאן ַאנדערן וועג‪ .‬ער ַ‬ ‫דא ַא 'שאור‬ ‫טון‪ ,‬בין איך 'כחומר ביד היוצר'‪ .‬ס'איז ָ‬ ‫וואס דער אויבערשטער ווייזט אים‪ ,‬און צו קענען‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫דא פון ָ‬‫טאג און ס'איז ָ‬ ‫גאנצן ָ‬ ‫קאּפ ַא ַ‬ ‫אונז דעם ָ‬ ‫שבעיסה'‪ ,‬און דער יצר הרע איז ַא מלאך‪ .‬איך קען‬ ‫ריכטיג ַאריינגיין אין דעם מצב פון תשובה‪.‬‬ ‫האבן!‬ ‫מורא צו ָ‬ ‫נישט ַאליין!"‬ ‫ב‬ ‫פאררעכטן‬ ‫וואס וויל ַ‬ ‫באגלייט יעדן איד ָ‬ ‫אתה נותן יד לפושעים; השי"ת ַ‬ ‫געזינדיגט און צוליב דעם איז ליידער געקומען‬ ‫נאך הסתר‪.‬‬ ‫נאך ַא הסתר און ָ‬ ‫'צרות רבות ורעות' ‪ָ -‬‬ ‫ספה"ק תפארת שלמה וארא‬ ‫‪+‬אותיות מחכימות ‬ ‫ָאבער דער אויבערשטער ברוב רחמיו‬ ‫זאגט 'אסתירה ּפני מהם'‪ ,‬איך גיי נישט קוקן‬ ‫ָ‬ ‫ַא ְס ִּת ָירה פָ נַ י ֵמ ֶהם ֶא ְר ֶאה ָמה ַא ֲח ִר ָיתם‪ֵ ּ ,‬פרו ּׁש ִּכי לְ ַמ ְעלָ ה ִמן ָה ִענְ יָ ן ְּכ ִתיב ׁ ֶש ַּנ ֲעשׂ ּו ָּכל ָּכְך ָר ִעים וַ ֲח ָט ִאים‬ ‫ּפאסירן יעצט אויף דער‬ ‫וואס ַ‬ ‫אויף די עבירות ָ‬ ‫עוֹמ ִדים‪ ,‬וְ לֹא ַא ִּביט‬‫הש”י ְּברֹב ַר ֲח ָמיו ַ‘א ְס ִּת ָר ּה ּ ָפנַ י ֵמ ֶהם’‪ַ ,‬היְ נ ּו ִּבבְ ִחינַ ת ָה ַרע ׁ ֶש ֵהם ְ‬ ‫ִמ ּתוֹ לָ ָדה‪ַ ,‬על זֶ ה ָא ַמר ׁ ּ‬ ‫ָּבזֶ ה ֶא ָּלא ֶ‘א ְר ֶאה ָמה ַא ֲח ִר ָיתם’‪ַ ,‬היְ נ ּו סוֹף וְ ַא ֲח ִרית ִא ׁיש יִ שְׂ ְר ֵאלִ י‪ֶ ׁ ,‬ש ּסוֹף ָּכל סוֹף ָע ִתיד לְ ִא ׁ ְש ָּתאבָ א ְּבגוּפָ א‬ ‫מינוט‪ ,‬איך גיי נישט קוקן אויף דעם מצב וואו‬ ‫לוֹמר ׁ ֶש ֶּזה נָ ִמי גּוֹ ֵרם ִה ְת ַח ְּזקוּת ְּבלֵ ב יִ שְׂ ָר ֵאל‬ ‫דְּ ַמלְ ָּכא‪ ,‬וְ ַעל ֵּכן ְּב ֶהכְ ֵר ַח ָעלַ י לְ ַס ֵּבב ִסבּ וֹ ת לְ ַה ֲחזִ ָירם לְ מו ָּטב‪ .‬וְ יֵ ׁש ַ‬ ‫אידן שטייען ַאצינד‪ ,‬נאר 'אראה מה אחריתם'‪,‬‬ ‫ׁ ֶשלּ ֹא יִ ְס ַּת ְּכל ּו ַעל ְמהו ָּתם ַהנּוֹכְ ִחית ַאף ׁ ֶש ִהיא ִּבלְ ִּתי ְראוּי’ ַאל יִ ְתיָ ֵא ׁש‪ֶ ,‬א ָּלא יִ ְר ֶאה ָמה ַא ֲח ִר ָיתם כּ נ”ל‪:‬‬ ‫וואס איז דער 'סוף ואחרית' פון ַא‬ ‫איך קוק ָ‬ ‫דאך זיין ַאז דער איד וועט‬ ‫איד! דער סוף וועט ָ‬ ‫ווערן דבוק אינעם רבוש"ע ַאליין‪ .‬אויב ַאזוי‬ ‫מוז איך מסבב זיין סיבות זיי צוריקצוברענגען‬ ‫יתם‪ַ ,‬אז די‬ ‫כ) ַא ְס ִּת ָירה ָפנַ י ֵמ ֶהם ֶא ְר ֶאה ָמה ַא ֲח ִר ָ‬ ‫דער סוף פון ַא איד וועט זיכער זיין גוט‬ ‫ּפאסירן‪ .‬דער‬ ‫צו מיר‪ ,‬ווייל בכל אופן גייט עס ַ‬ ‫דערמאנען‬ ‫ַ‬ ‫פריערדיגע ּפסוקים פון ּפרשת האזינו‬ ‫דא ַא מורא'דיגע לשון אין ספה"ק‬ ‫ס'איז ָ‬ ‫לעמאל עוסק צו מקרב זיין‬ ‫ָ‬ ‫אויבערשטער איז ַא‬ ‫האבן‬ ‫געווארן רעים וחטאים‪ ,‬זיי ָ‬ ‫ָ‬ ‫ווי אידן זענען‬ ‫שם משמואל (האזינו תרע"ו) אויפ'ן ּפסוק (דברים לב‪,‬‬ ‫‪ || 2‬גליון הבינני‬ ‫פאררעכטן‬ ‫געבעטן ַא תפלה צו קענען ַ‬ ‫זאל אים העלפן צו קענען‬ ‫ַאז דער רבוש"ע ָ‬ ‫דעם איד‪ ,‬ווייל ער ווייסט ַאז אידן וועלן סייווי‬ ‫האט מיר לעצטנס דערציילט ַא מעשה‬ ‫ַא איד ָ‬ ‫פאדערט זיך‪ .‬בזכות פון‬ ‫וואס ָ‬ ‫פאררעכטן ַאלעס ָ‬ ‫ַ‬ ‫צוריקקומען צו אים‪.‬‬ ‫וואס בדידי הוי עובדא‪" :‬איך בין געבוירן און‬ ‫ָ‬ ‫וואס איז געקומען אויף דער וועלט צו‬ ‫דעם צדיק ָ‬ ‫ַאן אמת'ע תפלה אויף סייעתא דשמיא‬ ‫אויפגעוואקסן אין ַא געוויסע מדינה‪ ,‬שּפעטער‬ ‫ַ‬ ‫זאל ער זוכה זיין צו מתקן‬ ‫העלפן אידן תשובה טון‪ָ ,‬‬ ‫זיין און תשובה טון‪.‬‬ ‫זאל זיך נאר צושטעלן צו‬ ‫ווען דער מענטש ָ‬ ‫נאך‬‫אויסלאנד‪ ,‬און ָ‬ ‫ַ‬ ‫געווארן קיין‬ ‫ָ‬ ‫בין איך ַא חתן‬ ‫וואס דער‬‫זאל דערהערן ָ‬ ‫ָאט דעם אמת‪ ,‬און ער ָ‬ ‫דארט געבליבן וואוינען‬ ‫דער חתונה בין איך ָ‬ ‫טאקע‬ ‫האט אים ַ‬ ‫דארט אין ליזענסק ָ‬ ‫זייענדיג ָ‬ ‫דעמאלט וועט‬ ‫ָ‬ ‫גאנצן צייט‪,‬‬ ‫אויבערשטער טוט ַא ַ‬ ‫יארן שּפעטער‬ ‫לאנגע צייט‪ ,‬און ָ‬ ‫במשך ַא ַ‬ ‫געטראפן‬ ‫ָ‬ ‫האט 'ּפונקט'‬ ‫געהאלפן‪ ,‬ער ָ‬ ‫ָ‬ ‫דער רבוש"ע‬ ‫מאטיש מתּפלל זיין‪" :‬ווייז מיר דעם וועג!‬ ‫אויטא ַ‬ ‫ָ‬ ‫ער‬ ‫צוריקגעגאנגען וואוינען אין מיין‬ ‫ַ‬ ‫בין איך‬ ‫האט זיי ּפוגע געווען‬ ‫וואס ער ָ‬ ‫געוויסע מענטשן ָ‬ ‫העלף מיר מתקן זיין"‪ .‬דער איד וועט ַאנערקענען‬ ‫היימשטאט‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫ָאריגינעלע‬ ‫האט זיי איבערגעבעטן‬ ‫יארן‪ .‬ער ָ‬ ‫אין די ישיבה ָ‬ ‫טאקע נישט ַאליין‪ָ ,‬אבער ער קען זיך‬ ‫ַאז ער קען ַ‬ ‫הארץ‪.‬‬ ‫גאנצן ַ‬ ‫האבן אים מוחל געווען מיט'ן ַ‬ ‫און זיי ָ‬ ‫געפארן אויף חודש תשרי צו‬ ‫ָ‬ ‫"איינמאל בין איך‬ ‫ָ‬ ‫וואס דער אויבערשטער‬ ‫פאלגן ָ‬ ‫יא מכניע זיין צו ָ‬ ‫ָ‬ ‫געהאט די ישועה ווען‬ ‫ַ‬ ‫האט ער אויך‬ ‫שּפעטער ָ‬ ‫דארט ערב יום כיּפור איז‬ ‫מיין שווער‪ ,‬און זייענדיג ָ‬ ‫מאכן גרייט צו‬ ‫איז אים מרמז‪ ,‬ער קען זיך ַ‬ ‫האט‬‫געווארן‪ .‬ער ָ‬‫ָ‬ ‫טאכטער איז ב"ה געזונט‬ ‫זיין ָ‬ ‫דא געקומען‬ ‫איינגעפאלן ַאז אויב איך בין יעצט ָ‬ ‫ַ‬ ‫מיר‬ ‫האלט אים‬ ‫וויאזוי דער אויבערשטער ַ‬ ‫באמערקן ַ‬ ‫ַ‬ ‫נאך דער‬ ‫יאר ָ‬‫געטראפן ַא הערליכן שידוך‪ ,‬און צום ָ‬ ‫ָ‬ ‫כ'דארף‬‫ַ‬ ‫אויף די הייליגע טעג‪ ,‬ווער ווייסט אויב‬ ‫טאקע זוכה‬ ‫דעמאלט וועט ער ַ‬ ‫ָ‬ ‫אינמיטן העלפן‪.‬‬ ‫געווארן ַא קינד למזל טוב‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫חתונה איז ב"ה געבוירן‬ ‫כ'האב‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫דא עּפעס מתקן זיין ַא פגם ָ‬ ‫נישט ָ‬ ‫זיין ַאז ס'וועט אים נתגלה ווערן מער און מער דער‬ ‫למעלה מדרך הטבע‪ .‬ווייל ווען ַא איד וויל תשובה‬ ‫כ'האב געוואוינט‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫יארן ָ‬ ‫עובר געווען במשך די ָ‬ ‫גאנצן צייט איז 'אלקים לא יעזבנו'‪,‬‬ ‫מציאות ַאז ַא ַ‬ ‫לאזט זיך העלפן‪ ,‬וועט אים דער‬ ‫טון און ער ָ‬ ‫כ'האב מתּפלל געווען ערב יום כיּפור מיט ַאן‬ ‫דא?! ָ‬‫ָ‬ ‫רלאזט אים נישט!‬ ‫פא ָ‬ ‫דער אויבערשטער ַ‬ ‫פאררעכטן‪.‬‬ ‫אויבערשטער פירן צו קענען ַאלעס ַ‬ ‫דארף‬ ‫ערנסטקייט‪" :‬רבוש"ע‪ ,‬העלף מיר אויב איך ַ‬ ‫נישט אויפגעבן אפילו אויב מ'זעט‬ ‫וואס זענען מתּפלל מיט ַאן אמת‪ ,‬מעומק‬ ‫אידן ָ‬ ‫זאל עס אונטערקומען‪ ,‬איך‬ ‫דא‪ָ ,‬‬ ‫פאררעכטן ָ‬ ‫עּפעס ַ‬ ‫רעזולטאטן‬ ‫ַ‬ ‫נאכנישט‬ ‫ָ‬ ‫פאררעכטן‪ ,‬ווייז מיר‬ ‫הלב‪" :‬רבוש"ע‪ ,‬העלף מיר ַ‬ ‫כ'דארף מתקן זיין"‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫וואס‬‫זאל וויסן ָ‬‫ָ‬ ‫האבן די‬‫לעמאל ָ‬ ‫ָ‬ ‫דארף מען ַא‬ ‫גלייכצייטיג ַ‬ ‫דעם וועג‪ ,‬הורינו ה' דרכך ונחני באורח מישור"‪.‬‬ ‫האט געברענגט תשובה‬ ‫די תפלה ָ‬ ‫זאכן! ווייל דער מציאות‬ ‫טאקע ָאפענע ַ‬ ‫זעען ַ‬ ‫צעבראכן‪ ,‬אפילו‬ ‫ָ‬ ‫שטארקייט נישט צו ווערן‬ ‫ַ‬ ‫"דעם קומענדיגן יום כיּפור אינדערפרי ביי‬ ‫פאררעכטן די‬ ‫מ'האט שוין ּפרובירט צו ַ‬ ‫ָ‬ ‫אויב‬ ‫מ'דארף עס נאר ָאנהויבן צו‬ ‫ַ‬ ‫דא‪,‬‬ ‫לעמאל ָ‬ ‫ָ‬ ‫איז ַא‬ ‫שּפאצירט‬ ‫ַ‬ ‫שחרית‪ ,‬זעט איך ּפלוצלינג וואו עס‬ ‫מ'האט שוין מתּפלל געווען און ס'איז‬ ‫ָ‬ ‫מעשים‪,‬‬ ‫באמערקן! ווען מ'איז מתּפלל ַא תפלה פון ַאן‬ ‫ַ‬ ‫דאוונט נישט‬ ‫וואס ַ‬ ‫ַאריין אין ביהמ"ד ַא איד ָ‬ ‫נישט געקומען קיין ישועה‪ ,‬נישט בגשמיות און‬ ‫ראּפ‬ ‫דעמאלט גייט ַא ָ‬ ‫ָ‬ ‫ּפלאץ‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫אינערליכן ריינעם‬ ‫האב זיך‬ ‫געווענליך אין דעם בית המדרש‪ .‬איך ָ‬ ‫נישט ברוחניות‪ .‬אפילו ווען מ'שּפירט זיך ממש‬ ‫זאכן‪.‬‬ ‫דער הסתר און מ'זעט ָ‬ ‫קלארע ַ‬ ‫דא געוואוינט‬ ‫האב ָ‬ ‫דערמאנט ַאז ווען איך ָ‬ ‫ַ‬ ‫גלייך‬ ‫דארף מען ווייטער‬ ‫ווי אן 'עיוור המגשש באפילה'‪ַ ,‬‬ ‫מקיים געווען 'יפשפש במעשיו' בשעת ַא‬ ‫איז דער איד געווען מיין שכן אינעם זעלבן בנין‪,‬‬ ‫מתּפלל זיין מיט אמונה ַאז די תפלות וועלן‬ ‫ביטערע צרה‬ ‫דעמאלט געלערנט 'ּפרק לא‬ ‫ָ‬ ‫האבן‬ ‫און מיר ָ‬ ‫זיכער העלפן‪.‬‬ ‫האט‬ ‫וואס ָ‬ ‫האט מיר דערציילט ַא איד ָ‬ ‫עס ָ‬ ‫יחפור'‪ ...‬ס'איז געווען ַא סכסוך צוליב ַא חושן‬ ‫געדאוונט תקט"ו תפלות‬ ‫ַ‬ ‫האט‬ ‫משה רבינו ָ‬ ‫טאכטער אין דעם‬ ‫געראטענע ָ‬ ‫ָ‬ ‫גאר ַא‬‫געהאט ָ‬ ‫ַ‬ ‫געגאנגען פרעגן ַא רב‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫משּפט ּפרשה‪ ,‬און כ'בין‬ ‫געוואלט מקיים זיין די מצוות אין‬ ‫ָ‬ ‫האט‬ ‫ווייל ער ָ‬ ‫דאס‬ ‫נגעטראגן ָ‬ ‫ָ‬ ‫מ'האט אים ָא‬ ‫ָ‬ ‫רגאנג פון שידוכים‪,‬‬ ‫יא ַ‬ ‫ָ‬ ‫האט מיר גע'ּפסק'נט ַאז איך בין הונדערט‬ ‫וואס ָ‬ ‫ָ‬ ‫נאך‬‫געדאוונט ָ‬ ‫ַ‬ ‫וואלט‬ ‫ארץ ישראל‪ ,‬און אויב ער ָ‬ ‫האט‬ ‫בעסטע און די שענסטע‪ָ ,‬אבער ּפלוצלינג ָ‬ ‫ּפראצענט גערעכט על פי הלכה‪.‬‬‫ָ‬ ‫כאטש ס'איז‬ ‫וואלט ער גע'פועל'ט! ָ‬ ‫איין תפלה ָ‬ ‫מען ביי איר ַאנטדעקט די ביטערע מחלה ל"ע‪.‬‬ ‫דעמאלט געווען יונגער און היציגער‪,‬‬‫ָ‬ ‫"איך בין‬ ‫רוואס משה רבינו‬ ‫פא ָ‬ ‫געווען הימלישע חשבונות ַ‬ ‫זאל‬‫געזאגט ַאז ער ָ‬ ‫ָ‬ ‫האט אים‬ ‫און זיין מורה דרך ָ‬ ‫האט מיר געגעבן גערעכט‪ ,‬בין‬ ‫און ַאז דער רב ָ‬ ‫זאל נישט ַאריינגיין קיין ארץ ישראל‪ָ ,‬אבער ווען‬ ‫ָ‬ ‫פארשטענדליך‬ ‫פארציילן פאר קיינעם‪ַ .‬‬ ‫דאס נישט ַ‬ ‫ָ‬ ‫געוואלט‬ ‫ָ‬ ‫כ'האב נישט‬ ‫ָ‬ ‫געגאנגען ביז'ן סוף‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫איך‬ ‫וואלט ער‬ ‫נאך איין תפלה‪ָ ,‬‬ ‫געדאוונט ָ‬ ‫ַ‬ ‫וואלט‬ ‫ער ָ‬ ‫האט נישט געקענט אויסהערן ווייטער קיין‬ ‫ַאז ער ָ‬ ‫וויסן פון קיין 'לפנים משורת הדין'‪ .‬און מיין‬ ‫ריינגעגאנגען‪ .‬די עבודה פון ַא איד איז צו‬ ‫ַ‬ ‫יא ַא‬ ‫ָ‬ ‫רגעהאלטן‪:‬‬‫ַ‬ ‫פא‬ ‫האבן אים ָ‬ ‫שידוכים‪ ,‬און מענטשן ָ‬ ‫אויפפירונג איז געווען זייער נישט אידישלעך‪.‬‬ ‫מתּפלל זיין און נישט ווערן מיואש‪ .‬אפילו אויב‬ ‫מאכסטו ַאוועק יעדן שידוך? דו האסט‬ ‫רוואס ַ‬ ‫"פא ָ‬‫ַ‬ ‫כאטש איך בין‬ ‫ס'האט געפעלט פון מדות טובות‪ָ .‬‬ ‫ָ‬ ‫יארן פון‬‫לאנגע ָ‬ ‫דא ַא רוח סערה פון ַ‬ ‫ס'איז ממש ָ‬ ‫שטארק‬ ‫ַ‬ ‫נישט קיין רעכט דערצו‪ ...‬ביזט צו‬ ‫כ'האב גורם‬ ‫ָ‬ ‫טאקע געווען גערעכט מדינא‪ָ ,‬אבער‬ ‫ַ‬ ‫"יא‬ ‫ווארפט אים ַאריין אין ַא יאוש‪ָ :‬‬ ‫וואס ַ‬ ‫הרגלים ָ‬ ‫פאר‬ ‫איינגערעדט‪ ...‬קיינער איז נישט גענוג גוט ַ‬ ‫געווארן ממש‬ ‫ָ‬ ‫ווייטאג פאר יענעם‪ .‬ס'איז‬ ‫ָ‬ ‫געווען‬ ‫האב שוין געהערט די ַאלע דרשות טויזנט‬ ‫יא‪ ,‬איך ָ‬ ‫געדארפט שלינגען און זיך בייסן‬ ‫ַ‬ ‫האט‬ ‫דיר"‪ ...‬ער ָ‬ ‫ַא טינא בלב‪.‬‬ ‫כ'האב נישט‬‫ָ‬ ‫כ'האב שוין מתּפלל געווען‪ ,‬און‬ ‫ָ‬ ‫מאל‪,‬‬‫ָ‬ ‫האבנדיג קיין השגה 'מאין יבא עזרו'‪.‬‬ ‫די ליּפן‪ ,‬נישט ָ‬ ‫דא‪ ,‬יום כיּפור‬ ‫"און יעצט זע איך אים ָ‬ ‫רעזולטאטן"‪ָ .‬אבער דער אמת איז‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫געזען קיין‬ ‫ריבערגעגאנגען די‬ ‫ַ‬ ‫דאס קינד איז ַא‬ ‫ָ‬ ‫געוואלט צוגיין‬ ‫ָ‬ ‫שטארק‬ ‫ַ‬ ‫אינדערפרי! כ'האב זייער‬ ‫דאס איז דיין עבודה‪ ,‬נישט צו נתּפעל ווערן‬ ‫ַאז ָ‬ ‫האט‬ ‫טאטע ָ‬‫טריעטמענטס בסודי סודות‪ ,‬און דער ַ‬ ‫אים איבערבעטן‪ָ ,‬אבער ווייסט דאך‪ַ ...‬אזויווי‬ ‫און זיך נישט מייאש זיין‪ ,‬קוה אל ה' חזק ויאמץ‬ ‫מקיים געווען דעם מאמר חז"ל (ברכות ה‪ ,‬א)‪ :‬אם‬ ‫מ'וויל אויפטרעטן מיט ַא דרשה‪ָ ,‬אבער מ'ווארט‬ ‫לבבך וקוה אל ה'!‬ ‫רואה אדם שיסורים באים עליו יפשפש במעשיו‪.‬‬ ‫מאכן און מיר מכבד זיין‪...‬‬ ‫ַאז ַאנדערע זאלן שטיל ַ‬ ‫געמאכט ַאן אמת'ן חשבון הנפש און‬ ‫ַ‬ ‫האט זיך‬‫ער ָ‬ ‫די עבודה פון‬ ‫רויסגעגאנגען ביי‬ ‫ַ‬ ‫מה עשה הקב"ה? ווען כ'בין ַא‬ ‫זאך‬‫פאררעכטן איינס ַ‬ ‫האט ּפשוט ָאנגעהויבן ַ‬ ‫ער ָ‬ ‫געטראפן שטיין‬‫ָ‬ ‫האבן מיר זיך‬ ‫'יזכור' פון שול‪ָ ,‬‬ ‫געגאנגען ממש מיט ַא‬ ‫ַ‬ ‫נאכ'ן ַאנדערן‪ַ .‬אזוי איז ער‬‫ָ‬ ‫האט‬‫איינער דעם ַאנדערן‪ ...‬דער אויבערשטער ָ‬ ‫האב איך גענומען‬ ‫ָ‬ ‫צוזאמגעשטעלט‪...‬‬‫ַ‬ ‫אונז‬ ‫ַא איד איז‬ ‫לאמיר‬ ‫זאך‪ָ ,‬‬ ‫פאררעכטן די ערשטע ַ‬ ‫לאמיר ַ‬‫סדר‪ָ :‬‬ ‫צו מתּפלל זיין‬ ‫זאך‪ ,‬א‪.‬א‪.‬וו‪.‬‬‫זאך‪ ,‬די דריטע ַ‬ ‫פאררעכטן די צווייטע ַ‬ ‫ַ‬ ‫געזאגט‪" :‬ס'איז שוין ַאריבער‬ ‫ָ‬ ‫די מוט און אים‬ ‫שטארק‬‫ַ‬ ‫יאר‪ָ ,‬אבער איך וויל דיר זייער‬ ‫עטליכע ָ‬ ‫ּפראבלעמען‬ ‫מתקן געווען ַאלטע ָ‬ ‫איבערבעטן אויף מיין אויפפירונג"‪.‬‬ ‫און נישט‬ ‫האט דער איד מחליט געווען‬ ‫אין יענער תקופה ָ‬ ‫באמערקט ווי יענער איד‬ ‫האט‬ ‫"כ'האב גלייך ַ‬ ‫געווארט אויף דעם מינוט‪ .‬ער ָ‬ ‫ַ‬ ‫ָ‬ ‫האט ממש‬ ‫ָ‬ ‫ווערן מיואש‬ ‫ריבערצופארן קיין ליזענסק‪ ,‬צום הייליגן רבי‬ ‫ָ‬ ‫ַא‬ ‫ר' אלימלך זי"ע‪ ,‬און זיך ָ‬ ‫דארט גוט אויסוויינען‬ ‫גליון הבינני || ‪3‬‬ ‫דא‬ ‫שטאק וואו ס'איז ָ‬ ‫ָ‬ ‫די טרעּפ‪ ,‬גיי צום העכערן‬ ‫וויאזוי גייט ער זיך‬ ‫כאּפן‪ ,‬ווייס איך נישט ַ‬ ‫יא ַ‬ ‫עס ָ‬ ‫יארן‪ ,‬און יעצט איז‬ ‫ווייטאג די ַאלע ָ‬ ‫ָ‬ ‫געטראגן דעם‬ ‫ָ‬ ‫פענסטערס צום הימל‪ ,‬און עפן דיינע אויגן‪ ,‬וועסטו‬ ‫דעמאלט ַאן עצה געבן דערמיט"‪...‬‬ ‫ָ‬ ‫הארץ‪ ,‬אויף ַאזוי ווייט ַאז‬ ‫ראּפ פון זיין ַ‬‫ַא שטיין ַא ָ‬ ‫וויאזוי איך בין מסבב סיבות דיר צו העלפן!‬ ‫זען ַ‬ ‫געזאגט‪" :‬איך וויל ַאז דער‬ ‫ָ‬ ‫האט מיר תיכף‬ ‫ער ָ‬ ‫דערהערן דעם אמת‪ :‬איך קען נישט‬ ‫געוואלט טון אן‬ ‫ָ‬ ‫מאל‬‫דערמאן זיך ַאז דו האסט ַא ָ‬ ‫ַ‬ ‫האנדלן דעם קריזיס‬ ‫בא ַ‬ ‫ַ‬ ‫זאל נישט נאר זיין צווישן אונז‪ ,‬אויב מ'קען‬ ‫שלום ָ‬ ‫האסטו נישט מצליח געווען‬ ‫עבירה‪ָ ,‬אבער למעשה ָ‬ ‫זאלן זיך‬‫פאר די עזרת נשים ַאז זיי ָ‬ ‫איבערגעבן ַ‬ ‫ווען ַא מענטש דרייט זיך ַארום מיט עבירות‬ ‫ס'האט דיר וויי געטון"‪ַ ...‬אצינד ווען דער‬ ‫ָ‬ ‫און‬ ‫אויך איבערבעטן"‪.‬‬ ‫ּפראבלעם? עיצומו‬‫"וואס איז דער ָ‬‫זאגט‪ָ :‬‬ ‫און ער ָ‬ ‫שטאק זעט ער די אהבה‬ ‫ָ‬ ‫מענטש איז אויפ'ן צווייטן‬ ‫של יום מכפר‪ ,‬מ'קען תשובה טון‪ ,‬כי קרוב אליך‬ ‫האב‬‫דער איד פירט אויס די מעשה‪" :‬איך ָ‬ ‫האב בוחר‬‫וואס איך ָ‬‫נאכדעם ָ‬ ‫פון השי"ת‪ַ ,‬אז אפילו ָ‬ ‫דאס‬ ‫הדבר מאוד בפיך ובלבבך לעשותו"‪ ,‬איז ָ‬ ‫האב‬ ‫זא התעוררות דערפון‪ ,‬ווייל איך ָ‬ ‫געהאט ַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫האט דער אויבערשטער‬ ‫געווען דעם שלעכטן וועג‪ָ ,‬‬ ‫ווייטאגליך‪ .‬אוודאי איז אמת ַאז 'קרוב אליך הדבר‬ ‫ָ‬ ‫נאטירליכע תפלה פון ַא‬ ‫געזען ָאפן דעם כח פון ַא ַ‬ ‫ראטעווען פונעם טמטום‬ ‫געזאגט‪" :‬איך וויל דיר ַ‬ ‫ָ‬ ‫דאס גייט אויף‬ ‫מאוד'‪ ,‬ווי דער רמב"ן ָ‬ ‫זאגט ַאז ָ‬ ‫וואס בעט זיך מיט ַא תמימות‪" :‬רבוש"ע‪ ,‬העלף‬ ‫איד ָ‬ ‫וואס די עבירה ברענגט‪ .‬איך ווייס ַאז דו‬ ‫הלב ָ‬ ‫נאר אויב‬ ‫דאס איז ָ‬ ‫די מצוה פון תשובה‪ָ ,‬אבער ָ‬ ‫פאררעכטן‪".‬‬ ‫דארף ַ‬‫וואס איך ַ‬‫פאררעכטן ָ‬ ‫מיר ַ‬ ‫כ'האב דיר צוגענומען דיין‬ ‫ָ‬ ‫וועסט זיין ברוגז ַאז‬ ‫דעמאלט איז עס‬ ‫ָ‬ ‫דו גייסט צום רבוש"ע‪ .‬בלויז‬ ‫מ'כאּפט‬ ‫ַא גרויסע רחמנות ווען ַ‬ ‫תאוה‪ָ ,‬אבער איך וויל דיר ָאּפהיטן"‪.‬‬ ‫קרוב אליך! ָאבער אויב דו שּפירסט ַאז דו קענסט‬ ‫ּפראבלעם‪...‬‬ ‫מאל דעם ָ‬ ‫ניטא ָ‬ ‫ַ‬ ‫נאכנישט‬ ‫דעמאלט מיינט עס ַאז דו האסט ָ‬‫ָ‬ ‫ַאליין‪,‬‬ ‫דאס איז ממש די ּפינטל פון תשובה‪ ,‬ווייל‬ ‫ָ‬ ‫דאס‬ ‫פארשטיין ָ‬ ‫די תפלה פון יוה"כ – צו ַ‬ ‫גדלות ה'‬ ‫ּפראבלעם‪.‬‬ ‫געכאּפט דעם ָ‬‫ַ‬ ‫ווילאנג דער מענטש מיינט ַאז ער קען זיך ַאליין‬ ‫ַ‬ ‫מ'דארף אויסנוצן די געלעגנהייט פון יום כיּפור‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫זאל‬‫ווארט ַאז דער איד ָ‬ ‫דער אויבערשטער ַ‬ ‫גאנצער‬ ‫נאך ווייט פון דער ַ‬ ‫ַאן עצה געבן‪ ,‬איז ער ָ‬ ‫זיך קומען אויסרעדן מיט ַא ּפשטות‪" :‬איך ווייס‬ ‫נאכנישט דעם‬ ‫כאּפט ָ‬‫סוגיא פון תשובה‪ ,‬ער ַ‬ ‫צוזאמען מיט די‬‫דאווענען מיט ָאט דער הכנעה‪ַ ,‬‬ ‫צו ַ‬ ‫וואס צו מתקן זיין‪ ,‬שוין ָאּפגערעדט‬ ‫אפילו נישט ָ‬ ‫ּפראבלעם! אויב ַאזוי וועט ער זיכער נישט ָ‬ ‫האבן‬ ‫ָ‬ ‫חיזוק און אמונה ַאז "דער אויבערשטער גייט מיר‬ ‫וויאזוי מתקן צו זיין‪ָ ,‬אבער‬‫ַאז כ'ווייס נישט ַ‬ ‫פאררעכטן‪.‬‬ ‫דאס צו ַ‬ ‫וויאזוי ָ‬ ‫פארשטיין ַ‬ ‫די כלים צו ַ‬ ‫דאס איז ממש פון די עיקרי היום‪.‬‬ ‫העלפן"‪ָ ,‬‬ ‫כ'ווייס אויך ַאז ס'איז נישט קיין תכלית צו בלייבן‬ ‫יונגערמאן קומט צו‬ ‫ַ‬ ‫ַאזוי ווי ַא פרישער‬ ‫טאקע ַאז ַא גרויסער חלק פון די‬ ‫מ'זעט ַ‬ ‫מיט מיין ַאלטע וועג‪ .‬ס'איז נישט גוט אויף דער‬ ‫עקסטאז איבער ַא‬ ‫ַ‬ ‫פארציילן מיט‬‫טאטע ַ‬ ‫זיין ַ‬ ‫פאר'ן אויבערשטן‪,‬‬ ‫תפלות זענען שבח והודאה ַ‬ ‫וועלט און ס'איז נישט גוט אויף יענער וועלט‪.‬‬ ‫האט אים‬ ‫וואס איינער ָ‬‫צווייפלהאפטיגן געשעפט ָ‬ ‫ַ‬ ‫מען זינגט 'האדרת והאמונה'‪ ,‬און אין די פיוטים‬ ‫פארקערטע פון 'ערב‬ ‫מיין ַאלטע וועג איז ממש די ַ‬ ‫האב‬‫זאג‪":‬איך ָ‬ ‫נגעטראגן‪ ,‬און אינמיטן גיט ער ַא ָ‬ ‫ָ‬ ‫ָא‬ ‫סאך וועגן דעם גרויסקייט פון‬ ‫רעדט מען זייער ַא ַ‬ ‫טוב ומועיל'‪ ,‬און כ'קען נישט ַאליין ַארויסקריכן‪.‬‬ ‫טאקע ַאריינגעלייגט אין חובות פון טויזנטער‬ ‫זיך ַ‬ ‫דעם אויבערשטן‪ .‬לכאורה איז דאך יוה"כ ַא יום‬ ‫קאּפ און כ'בעט דיר ַאז‬‫ָאבער איך בייג זיך מיין ָ‬ ‫צוגעזאגט ַאז‬ ‫ָ‬ ‫האט מיר‬ ‫דאלער‪ָ ,‬אבער מיין חבר ָ‬ ‫ָ‬ ‫דאס איז די נושא‬‫משּפט און ַא יום סליחה ומחילה‪ָ ,‬‬ ‫דאס וויל‬ ‫זאלסט מיר ווייזן ַא דרך תשובה"‪ָ .‬‬ ‫דו ָ‬ ‫ס'קומט גרויסע רווחים"‪...‬‬ ‫זאגן 'ונתנה תוקף'‪ָ ,‬אבער וואו קומט‬‫היינט! מ'קען ָ‬ ‫דעמאלט וועט‬ ‫ָ‬ ‫דער רבוש"ע פונעם מענטש! און‬ ‫האט ַאזוי רחמנות אויף זיין קינד‪,‬‬ ‫טאטע ָ‬‫דער ַ‬ ‫ַאריין צו זינגען שבחים אויפ'ן אויבערשטן? זינגען‬ ‫אים דער אויבערשטער שיקן סימנים און הרהורי‬ ‫מאל זיין‬‫ניטא ָ‬ ‫ַ‬ ‫כאּפט‬ ‫וואס ער ַ‬ ‫בעיקר אויף דעם ָ‬ ‫'האדרת והאמונה' קען מען אויך אין ַא געווענליכן‬ ‫האלט די אויגן ָאפן וועט‬‫וואס אויב מען ַ‬ ‫תשובה‪ָ ,‬‬ ‫ּפראבלעם‪ ...‬זיינע גרויסע חובות זענען איין‬ ‫ָ‬ ‫דאס מיט יום כיּפור?‬ ‫האט ָ‬ ‫וואס ָ‬ ‫שבת‪ָ ,‬‬ ‫דאס זען בחוש‪.‬‬‫מען ָ‬ ‫ּפראבלעם‬ ‫האב ַא גרעסערע ָ‬ ‫ּפראבלעם‪ָ ,‬אבער איך ָ‬ ‫ָ‬ ‫דער תירוץ איז‪ :‬ווייל די שבחים ברענגען ַארויף‬ ‫גיי ַארויף העכער‪ ,‬און קוק ַארויס צום‬ ‫האט‬‫געלאנדעט‪ ,‬ער ָ‬ ‫ַ‬ ‫נאכנישט‬‫האט ָ‬‫מיט אים‪ :‬ער ָ‬ ‫האבן‬‫דארט ָ‬ ‫שטאק‪ ,‬וואו ָ‬ ‫ָ‬ ‫דעם איד צום צווייטן‬ ‫הימל‬ ‫ריינגעפאלן‪...‬‬ ‫ַ‬ ‫געכאּפט וואו ער איז ַא‬ ‫ַ‬ ‫נאכנישט‬ ‫ָ‬ ‫זאכן אן ַאנדערן בליק‪ .‬דער איד הייבט אן מכיר‬ ‫ַ‬ ‫וואס געפינט זיך אין‬ ‫דאס איז ַאזויווי איינער ָ‬ ‫ָ‬ ‫דא ביי ַאזויפיל ַאנדערע‬ ‫די זעלבע ביישּפיל איז ָ‬ ‫דאס ברענגט אים צו תשובה‪,‬‬ ‫זיין גדלות ה' און ָ‬ ‫שטאק‪ָ ,‬אבער ער‬ ‫ָ‬ ‫סאך‬‫ַא הויכער בנין מיט ַא ַ‬ ‫יונגערמאן דערציילט זיין מעשה‪ ,‬און‬ ‫ַ‬ ‫זאכן‪ ,‬ווען ַא‬‫ַ‬ ‫דאווענען מיט ַא גרעסערע‬ ‫דאס איז אים מעורר צו ַ‬‫ָ‬ ‫שטייט אינעם בעיסמענט וואו ס'איז נישטא קיין‬ ‫טראכט‬ ‫ַ‬ ‫ערפארונג‬ ‫ַ‬ ‫דער עלטערער מענטש מיט‬ ‫סאך מער חיזוק און בטחון‪ ,‬וויסנדיג‬‫הכנעה‪ ,‬מיט ַא ַ‬ ‫פענסטער‪ ,‬און ער מיינט ַאז ס'איז ַאלעס טונקל‪,‬‬ ‫נאך בכלל‬‫האט ָ‬‫צו זיך‪" :‬ס'קוקט מיר אויס ַאז ער ָ‬ ‫ַאז דער אויבערשטער וועט אים העלפן‪ .‬אויב ַאזוי‪,‬‬ ‫גארנישט‪ ,‬הסתר שבתוך הסתר‪.‬‬ ‫ווייל ער זעט ָ‬ ‫סיטואציע‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫קאמּפליצירטע‬ ‫געכאּפט זיין ָ‬ ‫ַ‬ ‫נישט‬ ‫דאס ממש ַא חלק פונעם עבודת היום‪.‬‬ ‫איז ָ‬ ‫זאגט אים דער אויבערשטער‪" :‬קום ַארויף‬ ‫ָ‬ ‫ווייטאגליך‪ ,‬ווייל ווען ער גייט‬ ‫ָ‬ ‫דאס איז זייער‬ ‫ָ‬ ‫ג‬ ‫ובכן לך תעלה קדושה; תפלה מיט דער הכרה ַאז נאר השי"ת קען מיר העלפן‬ ‫נגעטראפן?"‪ָ ...‬אבער אויב דער מלוה‬ ‫ָ‬ ‫דו האסט ָא‬ ‫האב נישט‬ ‫גארנישט‪ .‬איך ָ‬ ‫האב ָ‬‫זאגט‪" :‬איך ָ‬ ‫ַא איד ָ‬ ‫דער עיקר פון 'אבינו מלכינו'‬ ‫זאגט‪" :‬איך ווייס ַאז ס'איז דיר שווער‪ָ .‬אבער‬ ‫ָ‬ ‫קיין שום מהלך און קיין שום עצה‪ .‬צו וועמען‬ ‫דער לבוש ברענגט ַאז די תפלה פון 'אבינו‬ ‫זאג מיר"‪,‬‬‫זאל איך גיין? אדרבה‪ָ ,‬‬ ‫צו וועמען דען ָ‬ ‫באקומט ער ַא‬‫דעמאלט ַ‬ ‫ָ‬ ‫זאל איך זיך ווענדן"‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫נאך ַא שמונה עשרה‪ ,‬ווייל ס'איז‬ ‫מלכינו' איז בעצם ָ‬ ‫דאס ביים לוה ַא געפיל פון‬ ‫דעמאלט ערוועקט ָ‬ ‫ָ‬ ‫געוואלדיגע סייעתא דשמיא!‬ ‫ַ‬ ‫דארט מרומז ַאלע ברכות האמצעיות פון שמו"ע‬ ‫ָ‬ ‫זאל מסכים זיין ַארויסצוגיין פון‬ ‫'שיעבוד'‪ַ ,‬אז ער ָ‬ ‫וואס מ'איז‬ ‫דארט ַאלע בקשות ָ‬ ‫מ'דערמאנט ָ‬ ‫ַ‬ ‫און‬ ‫זיין וועג און העלפן‪ ,‬ווייל ער ווייסט דעם אמת ַאז‬ ‫דער 'שיעבוד' ווען קיינער קען נישט‬ ‫מתּפלל ביי שמו"ע‪ :‬החזירנו בתשובה שלימה‬ ‫דא העלפן‪.‬‬ ‫וואס קען ָ‬ ‫נישטא קיין צווייטער ָ‬ ‫ָ‬ ‫ס'איז‬ ‫העלפן‬ ‫לפניך‪ ,‬שלח רפואה שלימה לחולי עמך‪ ,‬מלא ידינו‬ ‫ַאזוי ַארבעט די הלכה פון 'שעבוד קרקעות'‪ַ ,‬אז‬ ‫בארגן ַא גרויסע‬ ‫להבדיל ווען איינער וויל ָ‬ ‫מברכותיך‪ ,‬א‪.‬א‪.‬וו‪.‬‬ ‫רלאזט‬ ‫פא ָ‬‫פולקאם ַ‬ ‫ָ‬ ‫האט זיך‬ ‫נאר אויב דער מלוה ָ‬ ‫הלואה פון ַא צווייטן‪ ,‬וועט יענער צוערשט שּפירן‪:‬‬ ‫ָאבער דער עיקר נקודה פון אבינו מלכינו‬ ‫אויף די קרקע‪ ,‬ווערט עס משועבד צו אים‪ .‬אויך‬ ‫רוואס ּפונקט איך? סתם ווייל דו ווילסט זיך‬‫"פא ָ‬ ‫ַ‬ ‫איז דער סיום‪ :‬אבינו מלכינו עשה למענך אם לא‬ ‫באזירט אויף דער‬ ‫דער דין פון ַאן 'ערב' איז ַ‬ ‫מאכן און איך בין דער ערשטער וועמען‬ ‫גרינגער ַ‬ ‫למענינו‪ ...‬חננו ועננו כי אין בנו מעשים‪ – ...‬ווען‬ ‫‪ || 4‬גליון הבינני‬ ‫האט‬ ‫געבארגט דאס געלט‪ָ ,‬‬ ‫ָ‬ ‫מ'האט‬ ‫ָ‬ ‫הנחה‪ַ ,‬אז ווען‬ ‫ספה”ק מגיד תעלומה ברכות ל‪ ,‬ב‬ ‫‪+‬אותיות מחכימות ‬ ‫רלאזט אויף דעם ערב ַאז ער וועט‬ ‫פא ָ‬‫מען זיך ַ‬ ‫געווארן‬ ‫ָ‬ ‫טאקע‬‫צאלן‪ ,‬דעריבער איז ער ַ‬‫בא ָ‬‫דאס ַ‬‫ָ‬ ‫עוֹמ ִדין לְ ִה ְת ּ ַפ ֵּלל וְ כוּ׳ ְּתפִ ַּלת ָה ֲע ִמ ָידה דַּ וְ ָקא‪,‬‬ ‫עוֹמ ִדין לְ ִה ְת ּ ַפ ֵּלל וכו’‪ .‬ונ”ל עוֹ ד דְּ ַמ ׁ ְש ִמ ֵיענ ּו ַה ַּת ָּנא ֵאין ְ‬ ‫ֵאין ְ‬ ‫צאלן‪.‬‬ ‫בא ָ‬ ‫משועבד צו ַ‬ ‫הש״י ַעל ִה ְצ ָט ְרכוּתוֹ ֵאינוֹ ָצ ִריְך‬ ‫ֲאבָ ל ְּתפִ ָּלה לִ ׁ ְש ַע ָת ּה ַה ִּמ ְצ ָט ֶרכֶ ת לְ כָ ל ָא ָדם ְּבכָ ל זְ ַמן וְ ִעדָּ ן ׁ ֶש ְּמבַ ֵ ּק ׁש ֵמ ּ‬ ‫ֲהכָ נָ ה וְ ַאדְּ ַר ָּבא ְּכ ִתיב ַּכה’ ֱאל ֵֹקינ ּו ְּבכָ ל ָק ְר ֵאנ ּו ֵאלָ יו וְ ַאדְּ ַר ָּבא זֶ ה הוּא ָה ֱאמוּנָ ה ַה ְ ּגדוֹ לָ ה לְ ִא ׁיש ַה ִ ּישְׂ ְר ֵאלִ י‬ ‫רוואס ביי‬ ‫פא ָ‬‫דאס איז דער טעם ַ‬ ‫ס'קען זיין ַאז ָ‬ ‫הש״י וְ הוּא ֱאמוּנָ ה ׁ ֶש ֵאין ׁשוּם דָּ בָ ר ְּב ִמ ְק ֶרה ַרק ַהכּ ֹל‬ ‫ׁ ֶש ִ ּי ְת ּ ַפ ֵּלל ֵּתכֶ ף ַעל ָּכל דָּ בָ ר ׁ ֶש ֶ ּי ֱא ַרע לוֹ יְ בַ ֵ ּק ׁש ִמן ּ‬ ‫דארף‬‫ַא 'מצוה שאי אפשר לעשותה ע"י אחרים'‪ַ ,‬‬ ‫הוּא ְּב ַה ׁ ְש ָ ּג ָחה נִ פְ לָ ָאה וְ ַה ְּתפִ ָּלה מוֹ ֶעלֶ ת לַ ֲהפְֹך וּלְ בַ ּ ֵטל ַה ְ ּגזֵ ָרה לְ טוֹבָ ה וְ לִ ׁישו ָּעה‪.‬‬ ‫רמאכן די גמרא און גיין טון די מצוה‪ ,‬ווייל‬ ‫פא ַ‬‫מען ַ‬ ‫אויב ס'קען נישט ווערן געטון דורך ַא צווייטן‪ ,‬נאר‬ ‫דאס מעורר ַא נייעם 'מחייב'‪ ,‬ס'איז‬‫דורך דיר‪ ,‬איז ָ‬ ‫לה' והוא יפילם לך חללים חללים‪ ,‬השכם והערב‬ ‫שוהין שעה אחת‪ ,‬און אין עומדים להתפלל אלא‬ ‫געווארן דיין מצוה‪ּ .‬פונקט ווי ביי דער מצוה פון‬‫ָ‬ ‫עליהן לביהמ"ד והן כלין מאיליהן‪ .‬ס'איז נישט קיין‬ ‫מתוך כובד ראש‪ ,‬מתוך דברי תורה וכו'‪ .‬מ'קען‬ ‫האלטסט‬ ‫זאגן ַאז דו ַ‬ ‫נטילת לולב קענסטו נישט ָ‬ ‫פאר'ן אויבערשטן‪ ,‬דו זיץ און‬‫אויסצוזאגן ַ‬ ‫ָ‬ ‫מהלך זיי‬ ‫דאווענען‪.‬‬ ‫ריינפאלן אין ַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫נישט סתם ַאזוי ַא‬ ‫אינמיטן לערנען און דו האסט נישט קיין צייט‬ ‫לערן‪ .‬גיי ָאן מיט דיין סדר היום‪ ,‬און די כוחות פון‬ ‫דאס איז דוקא ביי‬‫זאגט דער בני יששכר ַאז ָ‬ ‫ָ‬ ‫דאס זעלבע איז די מצוה יעצט‬ ‫שאקלן לולב‪ָ ,‬‬ ‫צו ָ‬ ‫דער סטרא אחרא וועלן בטל ווערן פון זיך ַאליין‪.‬‬ ‫די תפלה פון שמונה עשרה‪ָ ,‬אבער ווען מען בעט‬ ‫געווארן ממש ַא חוב אויף דיר‪ .‬בלויז דער מציאות‬ ‫ַא יתום קען ַאלעס דערציילן פאר השי"ת‬ ‫דארף‬‫אויף די אייגענע צרכים צו יעדע צייט‪ַ ,‬‬ ‫וואס קען עס טון‪,‬‬ ‫ַאז דו ביזט דער איינציגסטער ָ‬ ‫האבן קיין הכנה! אדרבה‪ ,‬עס שטייט‬ ‫מען נישט ָ‬ ‫ס'זאל ממש ווערן ַא שיעבוד אויף דיר‪.‬‬‫מאכט ַאז ָ‬ ‫ַ‬ ‫דאס איז‬‫זאגט ָאבער דער אלשיך הק'‪ַ ,‬אז ָ‬ ‫ָ‬ ‫אין ּפסוק‪' :‬כה' אלקינו בכל קראינו אליו'‪ .‬מ'קען‬ ‫טאקע דער געווענליכער סדר‪ָ ,‬אבער ביי ַא יתום‬ ‫ַ‬ ‫נאגל‬ ‫האמער און ָ‬ ‫צווישן ַ‬ ‫נישטא קיין שום‬ ‫ָ‬ ‫דאס טון יעדע סעקונדע! ס'איז‬ ‫ָ‬ ‫געוואלדיגער חידוש ַאז ס'גייט‬ ‫ַ‬ ‫זאגט די תורה ַא‬ ‫ָ‬ ‫סאך ּפסוקים‬ ‫דא ַא ַ‬ ‫אין דער שירת הים זענען ָ‬ ‫וואס‬ ‫ּפהאלט צו בעטן דעם אויבערשטן ַאלעס ָ‬ ‫ָא ַ‬ ‫ַאנדערש‪' .‬אם צעוק יצעק אלי שמוע אשמע‬ ‫וואס ברענגען ַארויס די נקודה‪ַ ,‬אז אידן זענען‬ ‫ָ‬ ‫האבן‪.‬‬ ‫מ'דארף ָ‬ ‫ַ‬ ‫טאטע‪,‬‬ ‫דאך נישט קיין ַ‬ ‫האט ָ‬ ‫צעקתו' – ווייל ער ָ‬ ‫האבן נישט געקענט ַאליין‪,‬‬ ‫פארלוירן‪ ,‬זיי ָ‬ ‫געווען ַ‬ ‫טאטע!‬ ‫דעריבער איז דער רבוש"ע זיין ַ‬ ‫די תפלה פון שמונה עשרה איז ַאזויווי ַאן‬ ‫געהאלפן‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫האט זיי‬ ‫און נאר דער אויבערשטער ָ‬ ‫עבד גייט ַאריין צום מלך‪ ,‬אין היכל לפנים מהיכל‪,‬‬ ‫רוואס‬ ‫"פא ָ‬‫ַ‬ ‫זאגט מען‪:‬‬ ‫פאר סתם ַא מענטש ָ‬ ‫דער רבוש"ע וויל ַאז דער מענטש זאל מתּפלל‬ ‫דא ַא סדר‪ַ ,‬אז מ'הייבט ָאן מיט שבח‬ ‫דעריבער איז ָ‬ ‫זאך צום אויבערשטן?"‪,‬‬ ‫געלאפן די ערשטע ַ‬‫ָ‬ ‫ביזטו‬ ‫ּפלאץ‪ַ .‬א איד זאל דערהערן‬ ‫סארט ַ‬ ‫זא ָ‬‫זיין פון ַא ַ‬ ‫זאגט מען די בקשות‪ָ ,‬אבער ווען מען‬ ‫נאכדעם ָ‬‫און ָ‬ ‫וואס איז‬ ‫באשולדיגן ַא קינד ָ‬ ‫ָאבער מ'קען נישט ַ‬ ‫ווי ווייט ער קען זיך נישט קיין עצה געבן‪ ,‬און‬ ‫רעדט צום אויבערשטן ַאזויווי ַא קינד בעט עּפעס‬ ‫טאטן‪ .‬פאר‬ ‫פארציילן פאר זיין ַ‬ ‫געלאפן די ערשטע ַ‬ ‫ָ‬ ‫נאגל‪" :‬פון‬ ‫האמער און ָ‬ ‫שטארק ער איז צווישן ַ‬‫ַ‬ ‫ווי‬ ‫טאטע‪ ,‬קען עס זיין ָאן קיין הכנה! אדרבה‪,‬‬ ‫פון זיין ַ‬ ‫ווייטאג? דער‬ ‫ָ‬ ‫פארציילן זיין‬ ‫זאל ער ַ‬ ‫וועמען דען ָ‬ ‫איין זייט‪ ,‬איז זינדיגן נישט קיין ָאּפציע‪ .‬און פון‬ ‫דאוונט אויף‬ ‫די גרעסטע אמונה איז ווען ַא איד ַ‬ ‫דאס איז מרומז אין דעם ּפסוק‬ ‫זאגט ַאז ָ‬ ‫אלשיך הק' ָ‬ ‫וויאזוי מ'טוט‬ ‫דער צווייטער זייט‪ ,‬ווייס איך נישט ַ‬ ‫ּפאסירט צו אים‪ ,‬ער גלייבט ַאז‬ ‫וואס ַ‬ ‫זאך ָ‬‫יעדע ַ‬ ‫באזונדערע‬ ‫האט צוויי ַ‬‫'צעק יצעק' ַאז דער יתום ָ‬ ‫תשובה און מ'הערט אויף צו זינדיגן‪ .‬ווער קען‬ ‫גארנישט איז נישט במקרה‪ַ ,‬אלעס איז השגחה‬ ‫ָ‬ ‫טאטע‪ ,‬און‬ ‫האט נישט קיין ַ‬ ‫צעקות‪ :‬איינס ַאז ער ָ‬ ‫האב שוין געפרעגט עצות פון‬ ‫מיר העלפן? איך ָ‬ ‫זא תפלה‬ ‫מ'דארף בעטן דערויף‪ַ .‬א ַ‬‫ַ‬ ‫נפלאה‪ ,‬און‬ ‫וואס ער גייט יעצט דורך‪.‬‬ ‫צווייטנס אויף דעם צער ָ‬ ‫מענטשן‪ ,‬קיינער קען מיר נישט העלפן‪".‬‬ ‫העלפט צו איבערדרייען און מבטל זיין די גזירה‬ ‫סטאטוס פון‬ ‫דו קענסט מחליט זיין דעם ַ‬ ‫לטובה ולישועה‪.‬‬ ‫דער איד טרעפט זיך ַאזויווי אידן זענען‬ ‫דיין תפלה‬ ‫געשטאנען ביים ים סוף; פון איין זייט שטייען‬ ‫ַ‬ ‫פאר'ן‬ ‫טאר מען נישט מסר'ן ַ‬ ‫געווענליך ָ‬ ‫חיות טורפות‪ ,‬פון דער ַאנדערער זייט שטייען די‬ ‫עס שטייט אין ספרים הק' ַאז אידישע קינדער‬ ‫אויבערשטן‬ ‫אין גלות זענען ַאזוי ווי יתומים‪ ,‬און וועגן דעם‬ ‫וואסער‪ .‬ער‬ ‫דא דער ַ‬ ‫פארנט איז ָ‬ ‫מצרים‪ ,‬און פון ָ‬ ‫נאכמער שטייט אין אלשיך הק' ַאז ביי ַא‬ ‫ָ‬ ‫ּפלאץ‪:‬‬ ‫זא ַ‬ ‫ווענדט זיך צום אויבערשטן דוקא פון ַא ַ‬ ‫הערט דער רבוש"ע אויס ַאלע אונזערע תפלות‪.‬‬ ‫זאגט דער ּפסוק (שמות כב‪ ,‬כב)‪ִ :‬אם ָצעֹק‬ ‫יתום ָ‬ ‫גארנישט!‬ ‫האב ָ‬ ‫אבינו מלכינו עשה למענך! איך ָ‬ ‫נאך ַא טיפערע נקודה‪ :‬דער‬ ‫דא ליגט ָ‬ ‫ָאבער ָ‬ ‫דארף‬ ‫יִ ְצ ַעק ֵאלַ י ָׁשמ ַֹע ֶא ְׁש ַמע ַצ ֲע ָקתֹו‪ .‬לכאורה ַ‬ ‫האב נישט‬ ‫האב נישט קיין זכות אבות‪ ,‬איך ָ‬ ‫איך ָ‬ ‫מענטש ַאליין קען מחליט זיין אויב ער איז ַא‬ ‫וואס איז דער חידוש ַאז דער‬ ‫פארשטיין‪ָ ,‬‬ ‫מען ַ‬ ‫האב נישט קיין מצוות‪ ,‬איך‬ ‫קיין זכות עצמי‪ ,‬איך ָ‬ ‫יתום ָאדער נישט‪.‬‬ ‫אויבערשטער גייט אויסהערן ווען ַא יתום שרייט‬ ‫גארנישט צו ווייזן! 'הבט‬‫האט ָ‬ ‫וואס ָ‬‫בין ַא שלימזל ָ‬ ‫אויב דער מענטש קומט צום רבוש"ע זיך‬ ‫וואס‬‫קאנט ָ‬‫בא ַ‬ ‫ווען איינער טשעּפעט אים‪ .‬ס'איז ַ‬ ‫ימין וראה ואין לי מכיר‪ ,‬אבד מנוס ממנו‪ ,‬אין דורש‬ ‫האט אים געטון אן עולה‪,‬‬ ‫קלאגן ַאז איינער ָ‬ ‫בא ָ‬ ‫ַ‬ ‫געזאגט ַאז ער‬ ‫ָ‬ ‫צאנזער רב זי"ע ָ‬ ‫האט‬ ‫דער הייליגער ַ‬ ‫האב נישט קיין קרוב און נישט קיין‬ ‫לנפשי'‪ .‬איך ָ‬ ‫צוגאנג פון‪" :‬אם לא יועיל‬ ‫ַ‬ ‫ָאבער ס'איז מיט ַא‬ ‫זאך‬‫גארנישט‪ ,‬נאר פון איין ַ‬ ‫האט נישט מורא פון ָ‬ ‫ָ‬ ‫כ'האב נישט קיין כשרון און נישט‬ ‫ָ‬ ‫ּפראטעקציע‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫וואס קען‬ ‫האב איך אן ַאנדערן ָ‬ ‫לא יזיק‪ ,‬למעשה ָ‬ ‫האט ער מורא‪ ,‬פון דעם קרעכץ פון ַאן אלמנה‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫גארנישט צו ברענגען צום טיש‪.‬‬ ‫האב ָ‬ ‫קיין חן‪ ,‬איך ָ‬ ‫כאּפט ער צוויי‬‫דעמאלט ַ‬ ‫ָ‬ ‫מיר אויך העלפן"‪...‬‬ ‫זאגט דער אלשיך הק' ַאז ביי סתם מענטשן‬ ‫ָ‬ ‫זא הכנעה‪,‬‬ ‫דאוונט מיט ַא ַ‬ ‫און ווען ַא איד ַ‬ ‫האט מוסר געווען דין‬ ‫מאל ּפעטש‪ ...‬סיי ווייל ער ָ‬ ‫ָ‬ ‫זאגט אין‬‫דא ַא סדר ביי תפלה‪ ,‬ווי די גמרא ָ‬ ‫איז ָ‬ ‫זאגט אים דער אויבערשטער‪" :‬ווייסטו‬ ‫דעמאלט ָ‬ ‫ָ‬ ‫האט זיך נישט‬‫אחרים לשמים‪ ,‬און סיי ווייל ער ָ‬ ‫בבא קמא (צג‪ ,‬א)‪ :‬המוסר דין על חבירו לשמים הוא‬ ‫וואס? קום ַאריין‪ ,‬איך וועל דיר העלפן!"‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫רלאזט אויפ'ן אויבערשטן‪.‬‬‫פא ָ‬‫ַ‬ ‫נענש תחלה‪ .‬מ'קען נישט מתּפלל זיין‪" :‬רבוש"ע‪,‬‬ ‫דאווענען ווי ַא יתום‪,‬‬ ‫ָאבער אויב מ'קומט ַ‬ ‫ּפראבלעם מיט יענעם‪ ,‬נעם אים ַאוועק‬ ‫האב ַא ָ‬ ‫איך ָ‬ ‫אותיות מחכימות‬ ‫דעמאלט‬ ‫ָ‬ ‫מיט ַא געפיל פון 'כי אבי ואמי עזבוני'‪,‬‬ ‫ס'ארבעט‬‫דא‪ָ ,‬אקעי? ער שטערט מיר"‪ַ ...‬‬ ‫פון ָ‬ ‫דארפן נישט קיין‬ ‫די ּפערזענליכע תפלות ַ‬ ‫דארפן נישט‬ ‫וועט זיין 'וה' יאספני'! דיינע עלטערן ַ‬ ‫ּפראבלעם מיט יענעם‪,‬‬ ‫נישט ַאזוי! ַאז דו האסט ַא ָ‬ ‫הכנה‬ ‫ס'זאל זיין 'וה' יאספני'‪ ,‬נאר דו‬ ‫שטארבן חלילה ַאז ָ‬‫ַ‬ ‫גיי צום בית דין‪ ,‬לויף נישט צום רבוש"ע אים‬ ‫דער הייליגער בני יששכר ברענגט אין זיין‬ ‫זא הכנעה ַאז "קיינער קען‬ ‫דארפסט קומען מיט ַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫אויס'מסר'ן‪ַ ...‬אזוי דערציילט אויך די גמרא אין‬ ‫ספר 'מגיד תעלומה' אויף מסכת ברכות‪ ,‬אויף‬ ‫מיר נישט העלפן נאר דער אויבערשטער"‪ַ .‬אזויווי‬ ‫גיטין (ז‪ ,‬א) ַאז ס'זענען געווען שלעכטע מענטשן‬ ‫זאגט אין ָאנהויב ּפרק אין‬ ‫וואס די משנה ָ‬ ‫דעם ָ‬ ‫וואס קומט בעטן ַא טובה פון ַאן עסקן‬ ‫ַא קינד ָ‬ ‫האט אים רבי‬‫האבן מצער געווען מר עוקבא‪ָ ,‬‬ ‫וואס ָ‬‫ָ‬ ‫דא‬ ‫דאווענען איז ָ‬ ‫עומדין‪ַ ,‬אז ווען מען שטעלט זיך ַ‬ ‫רוואס גייסטו נישט‬ ‫"פא ָ‬ ‫און יענער פרעגט אים‪ַ :‬‬ ‫זאגן‪ :‬דום לה' והתחולל לו – דום‬ ‫אלעזר געשיקט ָ‬ ‫גאנצע עבודה פון הכנה‪ ,‬חסידים הראשונים היו‬ ‫ַא ַ‬ ‫גליון הבינני || ‪5‬‬ ‫זאגט‬ ‫בארואיגונג ווען דער מומחה ָ‬ ‫די ַ‬ ‫קלאר‪.‬‬ ‫אין ָאנהויב שּפירט מען עס נישט ַאזוי ָ‬ ‫טאטע‬‫זאגט‪" :‬מיין ַ‬ ‫דאס קינד ָ‬ ‫טאטע?" און ָ‬ ‫צו דיין ַ‬ ‫פארשטיי דיר"‬‫"איך ַ‬ ‫מאל חזר'ן ביז‬‫כא ָ‬ ‫נא ַ‬ ‫זאגן און ָ‬ ‫סאך ָ‬ ‫מ'דארף עס ַא ַ‬‫ַ‬ ‫קען מיר נישט העלפן מיט דעם ענין‪ .‬כ'קען נישט‬ ‫לאמיר נאר ענדיגן מיט ַא נקודה‪ :‬ווען ַא‬ ‫ָ‬ ‫צוביסלעך דערהערט מען דעם אמת‪ַ ,‬אז ס'איז‬ ‫צופיל מסביר זיין‪ָ ,‬אבער איך בין דיר מבטיח ַאז‬ ‫זאך‪,‬‬‫פאלט דורך אין ַא געפערליכע ַ‬ ‫מענטש ַ‬ ‫זאג עס‬ ‫דארט‪ָ ,‬‬ ‫נאכנישט ָ‬ ‫ַאזוי‪ .‬אויב דו ביזט ָ‬ ‫כ'האב נישט צו וועמען צו גיין"‪ ...‬ווען דו קומסט‬ ‫ָ‬ ‫האט ער געווענליך ַאן‬‫און ער וויל זיך העלפן‪ָ ,‬‬ ‫הארץ‪.‬‬‫מאל‪ ,‬ביז ס'וועט ַאריינגיין אין דיין ַ‬ ‫כא ָ‬ ‫נא ַ‬ ‫ָ‬ ‫דעמאלט וועט זיין 'שמוע‬ ‫ָ‬ ‫ַאזוי צום אויבערשטן‪,‬‬ ‫ּפהאלט פון ּפחד‪" :‬אויב איך וועל גיין צו יענעם‬ ‫ָא ַ‬ ‫נאר ַא מחיצה‬ ‫די הסתרה איז ָ‬ ‫אשמע צעקתו'‪.‬‬ ‫וויאזוי גייט מיר יענער ָאנקוקן‬ ‫מומחה דערציילן‪ַ ,‬‬ ‫האט‬ ‫ָ‬ ‫דער הייליגער בעל התניא זי"ע‬ ‫און דער רבוש"ע ּפרובירט אויס דעם מענטש‬ ‫וואס ס'דרייט זיך‬ ‫ווען ער גייט געוואויר ווערן ָ‬ ‫עֹומד‬ ‫געטייטשט דעם ּפסוק (שיר השירים ב‪ ,‬ט)‪ִ :‬הּנֵ ה זֶ ה ֵ‬ ‫דאווענען ווי ַא יתום‪ .‬צום ביישּפיל‪,‬‬ ‫אויב ער קומט ַ‬ ‫טראכטן‬ ‫קאּפ? ער וועט מיר ַ‬ ‫בא ַ‬ ‫באמת ביי מיר אין ָ‬ ‫ַא ַחר ּכ ְֹתלֵ ינּו – ַאז באמת שטייט דער אויבערשטער‬ ‫ווען מ'קומט בעטן ַאז מ'ליידט פון שלעכטע‬ ‫ווי ַא משוגענער ָאדער ווי ַא נידריגער מענטש‪.‬‬ ‫רוואס איז 'אחר'?‬ ‫פא ָ‬ ‫דא נעבן אונז‪' .‬הנה זה'‪ .‬איי ַ‬ ‫ָ‬ ‫דא‬ ‫זאגט דער אויבערשטער‪" :‬היינט איז ָ‬ ‫הרגלים‪ָ ,‬‬ ‫נאך בכלל וועלן העלפן?! אין זיין‬ ‫ער גייט מיר ָ‬ ‫דאס איז‬‫זאך? ָ‬ ‫רוואס זעט מען אן ַאנדערע ַ‬ ‫פא ָ‬‫ַ‬ ‫גרויסע מומחים‪ .‬יענער איז זייער גוט‪ ,‬האסט שוין‬ ‫"דאס איז באמת דיין‬ ‫לאכן פון מיר ָ‬ ‫הארץ וועט ער ַ‬ ‫ַ‬ ‫האבן ליידער ַא מחיצה‬ ‫צוליב 'כתלינו'! ווייל מיר ָ‬ ‫דאס איז נישט ווייל מ'וויל טשעּפן‬ ‫ּפרובירט?" ָ‬ ‫זאל דיר שיקן ַא רפואה‬‫מצב? דער אויבערשטער ָ‬ ‫דערפאר בעט מען ביי אבינו‬ ‫ַ‬ ‫און ַא מסך המבדיל‪.‬‬ ‫דעם מענטש‪ ,‬נאר ווייל מ'וויל זען אויף וועמען‬ ‫שלימה‪ ,‬ויעזור ויגן ויושיע‪ ...‬איך ווייס נישט אויב‬ ‫מלכינו די ַאלע לשונות ַאז דער רבוש"ע זאל‬ ‫האט ער‬‫רלאזט זיך באמת‪ .‬מ'וויל זען אויב ָ‬ ‫פא ָ‬ ‫ער ַ‬ ‫ס'איז כדאי צו דערציילן דעם אמת‪ .‬ווייל יענער‬ ‫ראּפנעמען דעם מסך המבדיל‪" :‬איך וויל זען ַאז‬ ‫ַא ָ‬ ‫טאקע די אמת'ע הרגשה פון 'אתה תקותי'‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫זאגן‪" :‬איך בין זיך נישט מטּפל מיט ַאזעלכע‬ ‫וועט ָ‬ ‫זאלסט עפענען‬ ‫דא‪ .‬כ'בעט דיר ַאז דו ָ‬ ‫דו ביזט ָ‬ ‫תהלים איז דער 'ספר הבטחון'‬ ‫שווערע קעיסעס"‪...‬‬ ‫מיינע אויגן"‪.‬‬ ‫זאגט תהלים אום יום כיּפור איז‬ ‫ווען ַא איד ָ‬ ‫האפענונג? ווען‬ ‫באקומט דער מענטש ַא ָ‬ ‫ווען ַ‬ ‫ווען מ'זעט און מ'הערט מעשיות פון מענטשן‬ ‫זאך‪ ,‬ווייל תהלים איז דער‬ ‫זא לעכטיגע ַ‬ ‫דאס ַא ַ‬ ‫ָ‬ ‫זאגט אים‪ " :‬איך בין שוין עוסק אין‬ ‫דער מומחה ָ‬ ‫האבן מתּפלל געווען ַאז דער אויבערשטער‬ ‫וואס ָ‬ ‫ָ‬ ‫'ספר הבטחון'‪ .‬יעדע ּפסוק איז דורכגעווייקט‬ ‫דאס איז ַאזוי‬ ‫יאר‪ָ .‬‬ ‫דעם ענין פאר די לעצטע ‪ָ 25‬‬ ‫טאקע‬ ‫זאל זיי ווייזן דעם וועג‪ ,‬און זיי זענען ַ‬ ‫מיט ַאזעלכע בקשות ווי ָ‘ט ַב ְע ִּתי ִּביוֵ ן ְמצּולָ ה‬ ‫דאס‬ ‫רמאל ָ‬‫נא ַ‬ ‫זאגן ווי ָ‬ ‫רמאל‪ ,‬איך קען דיר נישט ָ‬ ‫נא ַ‬ ‫ָ‬ ‫פארשטייט מען ַאז "אויב איך‬ ‫געווארן‪ַ ,‬‬ ‫ָ‬ ‫געהאלפן‬ ‫ָ‬ ‫אתי ְב ַמ ֲע ַמ ֵּקי ַמיִ ם’‪ – .‬דער איד איז‬ ‫וְ ֵאין ָמ ֳע ָמד ָּב ִ‬ ‫דא‬ ‫זאגן ַאז ס'זענען ָ‬ ‫איז‪ .‬און סתם ַאזוי וויל איך דיר ָ‬ ‫דאס נישט ביי מיר איז עס נאר צוליב 'כתלינו'‪.‬‬ ‫זע ָ‬ ‫שטארק‬ ‫ַ‬ ‫גארנישט‪ .‬איך בין ַאזוי‬ ‫האב ָ‬‫מתּפלל‪ :‬איך ָ‬ ‫רּפלאנטערט‬ ‫ָ‬ ‫פא‬ ‫סאך מער ַ‬ ‫וואס זענען ַא ַ‬ ‫מענטשן ָ‬ ‫שטארק בעטן ביי אבינו‬‫ַ‬ ‫דארף איך‬‫און אויב ַאזוי‪ַ ,‬‬ ‫וואס‬‫רּפלאנטערט! ָאבער דו רבוש"ע ווייסט ָ‬ ‫ָ‬ ‫פא‬ ‫ַ‬ ‫זאגן פון וואו‬ ‫אין דעם נושא‪ .‬איך וועל דיר אפילו ָ‬ ‫מלכינו ַאז השי"ת זאל אויסמעקן דעם מסך‬ ‫וואס הייסט‬ ‫הארץ‪ ,‬דו ווייסט ָ‬ ‫טוט זיך אין מיין ַ‬ ‫ס'קומט"‪ .‬דער מומחה נעמט ַארויס ַא ספר און‬ ‫המבדיל און מיר העלפן מכיר זיין דעם אמת‪".‬‬ ‫וואס הייסט אמת'ע‬ ‫'שלעכטע הרגלים'‪ ,‬דו ווייסט ָ‬ ‫זאגט צו‬ ‫וואס די תורה הק' ָ‬ ‫ער איז אים מסביר ָ‬ ‫ַאזוי איז דער נוסח התפלה פון הרה"ק רבי‬ ‫עבודת ה' און נאר דו קענסט מיר העלפן אויף ַא‬ ‫נאך‬‫שטאּפל ָ‬ ‫ַ‬ ‫לאמיר גיין‬‫ּפראבלעם‪" .‬קום‪ָ ,‬‬ ‫ָ‬ ‫דעם‬ ‫מאיר'ל אפטער זי"ע‪ :‬לָ ֵכן ָעזְ ֵרנּו ִרּבֹון ָהעֹולָ ִמים‬ ‫זאגט דעם‬ ‫וואס קיינער קען נישט‪ .‬דער איד ָ‬ ‫וועג ָ‬ ‫זא שעצונג צו דיר ַאז דו ביזט‬ ‫האב ַא ַ‬ ‫שטאּפל‪ .‬איך ָ‬ ‫ַ‬ ‫לִ ְהיֹות ֵעינַ י ְּפתּוחֹות לִ ְראֹות ֲא ִמּתּות ַה ָּד ָבר ַהּזֶ ה‪,‬‬ ‫ּפסוק‪ֶ :‬א ָּׂשא ֵעינַ י ֶאל ֶה ָה ִרים ‪ -‬ווי חז"ל דרש'נען‬ ‫האלבע לעזונג"‪...‬‬ ‫דאס ַאליין איז די ַ‬ ‫געווען ָאפן‪ָ .‬‬ ‫בּוע ֱאמּונָ ְתָך ְּבלִ ִּבי ְּב ָכל ֵעת ‪ -‬העלף‬ ‫קּוע וְ ָק ַ‬ ‫וְ יִ ְהיֶ ה ָּת ַ‬ ‫(ב"ר סח‪ ,‬ב) 'אל ההורים'; איך וויל זוכה זיין בדין‬ ‫וואס זיך צו‬ ‫נישטא ָ‬ ‫ָ‬ ‫כי הוא ידע יצרינו;‬ ‫כ'זאל קענען לעבן מיט דעם אמת‪ַ ,‬אז איך‬ ‫מיר ַאז ָ‬ ‫אינעם זכות פון די אבות‪ָ .‬אבער‪ֵ :‬מ ַאיִ ן יָ בֹוא ֶעזְ ִרי‬ ‫שעמען‬ ‫קען נישט ַאליין און ַאז דער אויבערשטער איז‬ ‫האב נישט קיין שום זכות‪ֶ .‬עזְ ִרי ֵמ ִעם ה' ע ֵֹׂשה‬ ‫‪ -‬איך ָ‬ ‫זאגט דער רבוש"ע‬ ‫ממש די זעלבע ווערטער ָ‬ ‫גאנצן צייט מיר צו העלפן‪.‬‬ ‫מסבב סיבות ַא ַ‬ ‫ָׁש ַמיִ ם וָ ָא ֶרץ‪ -‬נאר דו קענסט מיר העלפן!‬ ‫סאך מער‪:‬‬‫סאך ַא ַ‬ ‫נאך ַא ַ‬ ‫פאר'ן מענטש‪ ,‬און ָ‬ ‫כביכול ַ‬ ‫רשטאנען‬ ‫ַ‬ ‫פא‬ ‫מ'האט עס שוין ַ‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫נאכדעם ָ‬ ‫ָ‬ ‫גאנצער מחזור איז הכנעה‬ ‫דער ַ‬ ‫שאפן דעם יצר הרע‪ .‬דו קומסט‬ ‫בא ַ‬ ‫האב דאך ַ‬ ‫"איך ָ‬ ‫טאקע‬‫מ'זאל ַ‬ ‫ָ‬ ‫דארף מען ווייטער מתּפלל זיין ַאז‬ ‫ַ‬ ‫פאר די אויגן‬‫האלטן ַ‬‫ס'איז קריטיש וויכטיג צו ַ‬ ‫זאגן ַאז דו ביזט ַא משוגענער? איך קען דעם‬ ‫מיר ָ‬ ‫דעמאלט וועט דער‬ ‫ָ‬ ‫קענען מתקן זיין און‬ ‫בשעת די תפלות פון יו"כ‪ַ ,‬אז דער אויבערשטער‬ ‫בעפאר דו ביזט געבוירן! היוצר‬ ‫ָ‬ ‫נאך פון‬ ‫יצר הרע ָ‬ ‫אויבערשטער העלפן‪ ,‬ווייל ער איז ַא רוצה‬ ‫מאל‬‫דא און ער וויל אונז העלפן תשובה טון! ַא ָ‬ ‫איז ָ‬ ‫יחד לבם המבין אל מעשיהם‪ .‬פון מיר שעמסטו‬ ‫נאך אתה‬ ‫זאגט (מגילה יז‪ ,‬ב) ַאז ָ‬ ‫בתשובה‪ ,‬ווי די גמרא ָ‬ ‫מיינט דער מענטש ַאז יום כיּפור איז זיין אייגענע‬ ‫דאס איז‬ ‫זיך? איך קען דיר באמת‪ ,‬איך ווייס ַאז ָ‬ ‫נאכדעם‬ ‫זאגט מען הרוצה בתשובה‪ ,‬ווייל ָ‬ ‫חונן ָ‬ ‫זאגט‪" :‬יעצט‬ ‫אחריות‪ ,‬כאילו דער אויבערשטער ָ‬ ‫יא אין דיר‪ .‬אראה מה אחריתם‪,‬‬ ‫נישט דו‪ ,‬איך גלייב ָ‬ ‫וואס דער אויבערשטער גיט די ריכטיגע דעת‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫יאר ווארט איך אויף דיר‪,‬‬ ‫גאנץ ָ‬‫נישטא‪ַ ,‬א ַ‬ ‫ָ‬ ‫בין איך‬ ‫איך ווייס ווער דו ביזט באמת"‪.‬‬ ‫האבן‬ ‫זעט דער מענטש ַאז דער אויבערשטער וויל ָ‬ ‫דאס איז‬ ‫דארפסטו אליין טון די ַארבעט"‪ָ .‬‬ ‫היינט ַ‬ ‫דאס גיט ַאזויפיל חיזוק פאר ַא איד‪ .‬עס רייניגט‬‫ָ‬ ‫די תשובה‪ ,‬און ַאז השי"ת טוט ַאלעס אונז צו‬ ‫מ'טראכט‬ ‫ַ‬ ‫ַאזוי קרום און נישט אמת‪ ,‬ווייל אויב‬ ‫פאר'ן‬ ‫זאגן ַ‬‫אים אויס‪ .‬און עס גיט אים די מוט צו ָ‬ ‫מ'זאל קענען תשובה טון‪.‬‬ ‫העלפן ַאז ָ‬ ‫האסטו זיך טועה געווען ַאז דו קענסט ַאליין‪,‬‬ ‫ַאזוי ָ‬ ‫רבוש"ע‪" :‬איך וויל תשובה טון‪ָ ,‬אבער רבוש"ע‬ ‫נאכמער נתרחק‬ ‫און דורכדעם ווערסטו חלילה ָ‬ ‫זאגט אים דער אויבערשטער‪:‬‬ ‫זאל איך טון?" ָ‬‫וואס ָ‬ ‫ָ‬ ‫פונעם רבוש"ע‪.‬‬ ‫רלאזן"‪ָ .‬אט‬ ‫פא ָ‬ ‫"קום קום‪ ,‬איך וועל דיר נישט ַ‬ ‫די אהבה‪ ,‬דער גילוי און דער אור רייניגט דעם‬ ‫העלף מיר‬ ‫דער מחזור העלפט אונז ַארויסגיין פון ָאט דעם‬ ‫נאנט!‬ ‫מענטש‪ ,‬ס'ברענגט אים ַאזוי ָ‬ ‫כ'זאל‬ ‫ַאז ָ‬ ‫טעות‪ .‬קוק ַאריין אין די ּפירוש המילות פון ַאלע‬ ‫תפלות און פיוטים‪ :‬כי אנו עמך ואתה אלקינו – אין‬ ‫מ'זאל זוכה‬ ‫לעמאל‬ ‫ָ‬ ‫ָ‬ ‫דער אויבערשטער זאל העלפן ַאז‬ ‫דאס ַא‬‫מ'זאל ָ‬ ‫ָ‬ ‫דאס צו מתּפלל זיין‪,‬‬ ‫זיין ָ‬ ‫קענען לעבן‬ ‫די טיפסטע ּפלעצער וואו דער איד געפינט זיך‬ ‫טאטע‪ ,‬אבינו‪,‬‬‫נאר‪ ,‬איז דער אויבערשטער אונזער ַ‬ ‫דאס קענען מיטנעמען‬ ‫מ'זאל ָ‬‫ָ‬ ‫געדענקן און‬ ‫פונעם יום כיּפור‪ַ ,‬אז שּפעטער זאל ווערן דערפון‬ ‫מיט דעם אמת‪,‬‬ ‫חלקינו‪ ,‬גורלינו‪ ,‬רועינו‪ ,‬וכו'‪ .‬אויך ביי נעילה‬ ‫וואס ברענגען ַארויס‬‫זאגט מען ַאזויפיל לשונות ָ‬ ‫ָ‬ ‫ַא תשובה מאהבה‪ .‬די שמחה פון 'שמחת בית‬ ‫ַאז איך קען‬ ‫טאקע מיט‬ ‫גארנישט! ָאבער ַ‬ ‫האב ממש ָ‬ ‫ַאז "איך ָ‬ ‫האבן‬‫וואס מיר ָ‬ ‫השואבה' איז ַא תולדה פון די הבנה ָ‬ ‫באקומען יום כיּפור‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫נישט ַאליין‬ ‫דער הכנעה קום איך צו דיר‪ ,‬און כ'בעט זיך ַאז דו‬ ‫זאלסט מיר העלפן"‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫‪ || 6‬גליון הבינני‬ ‫א שמחת בית השואבה און ַא הושענא רבה אויסגעקוקט‪ .‬היינטיגע צייטן‬ ‫שלום בית; איך רעד נישט וועגן יענעם חלק‪ ,‬איך רעד וועגן יעצט‪ ,‬באשר‬ ‫זא בדיעבד‪ ...‬מ'שטוּפט עס דורך‪ ...‬אוודאי ּפרובירט מען‪ ,‬אבער ס'איז‬‫איז ַא ַ‬ ‫רמאגט‪ ,‬איז אמת! ווען א זאך‬ ‫פא ָ‬ ‫הוא שם‪ .‬די שענסטע זאך וואס די וועלט ַ‬ ‫נישט די ריכטיגע‪...‬‬ ‫איז אינגאנצן אמת'דיג‪ ,‬איז דאס שיין‪.‬‬ ‫טאקע מער נישט געווען קיין‬ ‫ס'וואלט ַ‬ ‫ָ‬ ‫דער אמת איז ָאבער‪ַ ,‬אז אויב‬ ‫גארנישט‬‫קיינמאל נישט זיין מושלם‪ .‬פארוואס? ווייל ָ‬‫ָ‬ ‫און דער אמת וועט‬ ‫וואס‪ ,‬היינטיגע צייטן‬ ‫געזאגט‪" :‬ווייסט ָ‬ ‫ָ‬ ‫תכלית‪ ,‬וואלט דער אויבערשטער‬ ‫אויף דער וועלט איז נישט מושלם! ווען עס קוקט אויס אז ביי יענעם שכן‬ ‫זאל מען בלייבן לערנען אין ישיבה‪ ...‬אמאל‪,‬‬ ‫איז בעסער ַאז ימים נוראים ָ‬ ‫אדער שוואגער קלאפט אלעס הונדערט פראצענט פונקטליך‪ ,‬האב איך‬ ‫ווען א הושענא רבה איז געווען ביז דער שקיעה מיט בכיות א‪.‬א‪.‬וו‪ ,.‬האט זיך‬ ‫קלאר‬ ‫וואס מ'ווייסט ָ‬ ‫דארט טוט זיך‪ ,‬ווי ביי ַא צווייטן ָ‬ ‫וואס ָ‬ ‫אסאך מער מורא ָ‬ ‫שאד‪,‬‬ ‫געלוינט אז עס זאל נישט זיין קיין ישיבה‪ָ ,‬אבער היינט איז עס סתם ַא ָ‬ ‫ַאז דאס איז דער מציאות‪ :‬דאס זענען די מעלות‪ ,‬דאס זענען די חסרונות‪,‬‬ ‫ס'איז ביטול תורה"‪...‬‬ ‫דאס זענען די שוועריגקייטן‪...‬‬ ‫ס'איז ָאבער נישט ַאזוי‪ ,‬ווייל ס'איז ַאזוי שיין אונזער הכנעה‪ .‬דער‬ ‫יום ּ‬ ‫כיפור זענען מיר אמת'דיג‬ ‫זאך ַאז דער איד קויפט‬ ‫זא נחת רוח פון דעם עצם ַ‬ ‫האט ַא ַ‬ ‫אויבערשטער ָ‬ ‫דאווענען‪ ,‬ער האט א שברון לב‪,‬‬ ‫ּפלאץ אין ביהמ"ד‪ ,‬ער פרובירט צו ַ‬ ‫זיך ַא ַ‬ ‫גארנישט‪ .‬מען ַ‬ ‫ּפאקט ַאלעס‬ ‫ביי די תפלות פון יום כיפור פארדעקן מיר ָ‬ ‫ער גייט דורך דעם יום טוב מיט אן אמת‪ ,‬ער דערציילט וועגן זיינע חטאים‪,‬‬ ‫צומאל וואונדערט זיך דער מענטש‪" :‬מען זאגט אין די‬ ‫ָ‬ ‫ארויס‪ ,‬הכל בכל‪.‬‬ ‫ער איז פארלוירן און ער איז מתּפלל‪" :‬רבוש"ע‪ ,‬העלף מיר‪ .‬איך קען נישט‬ ‫על חטא אז איך בין נכשל געווארן אין אזעלכע שווערע זאכן‪ .‬הער אויס‪,‬‬ ‫אליינס‪ .‬איך בעט דיר‪ ,‬געב מיר עצות לעבודת השם‪ .‬איך בין ווי ַא חומר ביד‬ ‫וואס דער‬ ‫איך האב עס נישט געטון; איך זאג דיר צו"‪ ...‬איז מען אים מסביר ָ‬ ‫היוצר; איך קען נישט אליינס טראכטן פון אן עצה זיך ארויסצודרייען פון‬ ‫מ'דארף אויך תשובה טון אויף עבירות במחשבה‪ .‬ריכטיג‬ ‫ַ‬ ‫זאגט‪ ,‬אז‬ ‫רמב"ם ָ‬ ‫דעם פלאנטער‪ .‬העלף מיר‪ ,‬באגלייט מיר‪ .‬דו ווייסט דאך פון די שוועריגקייטן‬ ‫ַאז אין מעשה האסטו נישט געזינדיגט‪ ,‬אבער אויף א מחשבה דארף מען‬ ‫אויך זאגן וידוי‪ .‬פרעגט דער איד‪" :‬וואס ווילסטו פון מיר? פארוואס מאכסטו‬ ‫ארום און ַארום‪ .‬עס קומט א נייע יאר‪ .‬די שוועריגקייטן וועלן נישט נעלם‬ ‫די זאכן ערגער ווי ס'איז? אויב כ'האב געטון עבירות‪ ,‬לאמיר רעדן פון די‬ ‫ווערן‪ ,‬אבער דו גייסט זיין מיט מיר"‪.‬‬ ‫עבירות וואס איך האב יא געטון‪ .‬פארוואס גייסטו יעצט ארויסשלעפן מיינע‬ ‫ווען מ'איז ווייט פונעם אמת‪ ,‬אפילו אויב פון אינדרויסן קוקט עס אויס‬ ‫ּפראבלעמען במחשבה‪ַ ,‬אז בפנימיות זענען מיינע רצונות נישט גוט?‬‫ָ‬ ‫ּפראבלעם פון אינעווייניג‪.‬‬ ‫סאך ַא גרעסערער ָ‬ ‫האט מען בעצם ַא ַ‬‫בעסער‪ָ ,‬‬ ‫ָאבער ווען א מענטש זאגט דעם גאנצן אמת און ער לייגט ַאלעס אוועק‬ ‫דער תירוץ איז‪ :‬ווייל דער אמת איז די שענסטע‬ ‫אויפ'ן טיש — די פראבלעמען‪ ,‬די גרויסקייט פונעם רבונו של עולם‪ ,‬און‬ ‫זאך וואס קען זיין!‬ ‫פארלוירן‬‫די גרויסקייט פון א איד — האט ער נישט מורא‪ ,‬ער ווערט נישט ַ‬ ‫דערפון‪ .‬יא‪ ,‬ס'איז ַ‬ ‫טאקע דא א יצר; דער יצר איז זייער געמיין‪ ,‬און די נשמה‬ ‫מ'פארציילט דעם אמת‬ ‫ַ‬ ‫די הצלחה ווען‬ ‫איז זייער זייער הויך‪ .‬און עס זענען דא אלע סארטן פגמים; און פון א חלק‬ ‫זאל זיך‬ ‫האלב ָיאר ַאז ַא מענטש ָ‬ ‫מ'ווארט ַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫דא ַא מציאות ווען‬ ‫מאל איז ָ‬‫ַא ָ‬ ‫דערפון איז ער נאכנישט אינגאנצן ריין‪ .‬אבער ער ווערט נישט צובראכן‬ ‫האט ער‬ ‫וואס זענען זיינע שוועריגקייטן‪ .‬און ענדליך ָ‬‫עפענען און דערציילן ָ‬ ‫דערפון‪ ,‬ווייל ער האט זיך סוף כל סוף געקענט עפענען צום רבוש"ע!‬ ‫אינגאנצן געעפנט‪ .‬ער רעדט זיך אויס‪" :‬איך וועל זאגן דעם אמת‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫זיך ב"ה‬ ‫איך וועל דערציילן אביסל וועגן מיר‪ ,‬וועגן מיינע אינערליכע שוועריגקייטן‪,‬‬ ‫יום ּ‬ ‫כיפור קען מען זיך גרינגער עפענען‬ ‫וועגן מיין יוגנט‪ ,‬וועגן מיין שטוב"‪.‬‬ ‫ווען מען רעדט זיך צום אויבערשטן און מען לייגט דעם גאנצן אמת‬ ‫נאך‬ ‫האט אים אויסגעהערט‪ ,‬גייט ַארויס פונעם צימער ָ‬‫וואס ָ‬‫דער איד ָ‬ ‫גאנצן ּפעקל‪ ,‬השלך‬ ‫ראּפ זיין ַ‬ ‫ווארפט ַא ָ‬ ‫אויפ'ן טיש‪ ,‬ווערט מען ריין‪ .‬דער איד ַ‬ ‫"וויאזוי איז געווען דער שמועס?"‬ ‫האלב שעה און מ'פרעגט אים‪ַ :‬‬ ‫דריי און ַא ַ‬ ‫על ה' יהבך‪" :‬רבוש"ע‪ ,‬דו קענסט אריינקוקן אין מיין הארץ‪ .‬איך שעם זיך‬ ‫מ'האט זיך‬ ‫ָ‬ ‫זאגט ער‪" :‬איך קען דיר נישט זאגן; טויזנט מאל מער ווי‬ ‫ָ‬ ‫דאס‬ ‫גארנישט"‪ָ .‬‬‫קלאר‪ ,‬איך באהאלט ָ‬ ‫דערמיט‪ ,‬אבער איך זאג דיר עס זייער ָ‬ ‫פארגעשטעלט‪ .‬איך האב נישט געחלומ'ט אז עס גייט זיין אזא הצלחה"‪...‬‬ ‫שטארק אויף דעם מענטש!‬‫ַ‬ ‫הייבט ַאזוי‬ ‫איי‪ ,‬וואס איז געווען די גרויסע הצלחה? דו האסט דאך געוואוסט‬ ‫יום כיפור גייט מען אריין אין זייער א הויכן פלאץ‪ .‬עס איז דא א‬ ‫אז ער איז פראבלעמאטיש; יעצט האסטו אויך געהערט ַאז זיין ווייב איז‬ ‫שטארקערע מעגליכקייט צו שפירן די גרויסקייט פון דער נשמה; מ'גייט‬ ‫ַ‬ ‫האט שוועריגקייטן‪ ,‬און יעצט‬ ‫האסט געוואוסט ַאז ער ָ‬‫בלעמאטיש‪ ...‬דו ָ‬ ‫ַ‬ ‫ּפרא‬ ‫ָ‬ ‫דעמאלט האט מען ווייניגער מורא פונעם אמת‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫אריין אין עולם הבא‪ .‬און‬ ‫פארשטיין די שוועריגקייטן‪.‬‬ ‫האסטו געהערט מער אינערליכע ּפרטים צו ַ‬ ‫ָ‬ ‫מ'ווערט מער מחובר צו דעם פירוש המילות‪' :‬אמנם כן‪ ,‬יצר סוכן בנו'‪ ....‬יא‪,‬‬ ‫וואס איז די הצלחה דערפון? דער תירוץ איז‪ :‬דער אמת איז אזוי מין שיין‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫זאל אים העלפן רייניגן די‬ ‫דאס איז דער אמת! ער איז מתּפלל ַאז השי"ת ָ‬ ‫דא ַא שווערע מלחמה‪.‬‬ ‫די וועלט האט א יצר טוב און א יצר הרע‪ ,‬און ס'איז ָ‬ ‫אלטע פרשיות‪ ,‬און אים געבן עצות אויף די נייע‪ .‬ווען א מענטש ווייסט זיין‬ ‫יעדער דור האט זיינע זאכן וואס מ'דארף אויסארבעטן; מ'פאלט און מ'איז‬ ‫שוואכקייטן‪" :‬איך דארף‬ ‫ַ‬ ‫גרויסקייט‪ ,‬האט ער נישט מורא צו רעדן פון זיינע‬ ‫דא! אויב ַא איד נעמט דעם אויבערשטן אויף‬‫זיך מחזק‪ .‬אויף דעם זענען מיר ָ‬ ‫אנקומען צו דיר‪ ,‬ווייל אויב נישט וועל איך אלעס דערלייגן‪".‬‬ ‫דעמאלט וועט אים השי"ת‬ ‫ָ‬ ‫גאנצן אמת‪,‬‬ ‫זיין זייט‪ ,‬ער רעדט זיך אויס דעם ַ‬ ‫זאגט מען‪' :‬אנו עמיך ואתה אלקינו‪ ,‬אנו בניך ואתה אבינו‪ ,‬אנו‬ ‫יום כיפור ָ‬ ‫האלט‬‫בא ַ‬ ‫געבן סייעתא דשמיא‪ָ .‬אבער אויב דער מענטש ָ‬ ‫האט גאוה און ער ַ‬ ‫אינגאנצן ָאפן מיט ַאן אמת‪ :‬יא‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫צאנך ואתה רועינו'‪ .‬אויב אזוי‪ ,‬קען איך זיין‬ ‫ּפראבלעמען‪ ,‬וועט אים חלילה פעלן פון דער סייעתא דשמיא‪.‬‬‫זיינע ָ‬ ‫סאך געטראכט וועגן כבוד‪ ,‬וועגן געלט און וועגן אינטערעסן‪,‬‬ ‫איך האב ַא ַ‬ ‫דאס נישט באהאלטן‪.‬‬ ‫און איך האב נישט מורא עס צו דערציילן‪ .‬איך דארף ָ‬ ‫די שיינקייט פון אונזער עבודה‬ ‫איך גלייב אין מיין שייכות מיט'ן רבונו של עולם אזוי שטארק‪ ,‬אז איך‬ ‫אונזער עבודה אין די הייליגע טעג איז דאך אזוי שיין‪ .‬דוקא אין‬ ‫קען אלעס ארויפברענגען אויפ'ן טיש‪ .‬און אויף דער מינוט ווען ס'איז שוין‬ ‫אונזער דור און אין אונזער מצב‪ .‬ווייל מיר קומען צום אויבערשטן מיט‬ ‫ּפראבלעם איז שוין‬ ‫האלבער ָ‬ ‫—א ַ‬ ‫אויפ'ן טיש‪ ,‬איז 'שאלת חכם חצי תשובה' ַ‬ ‫פארצייטישע‬ ‫דאכטן‪ַ ,‬אז נאר ביי ַ‬ ‫צומאל ַ‬ ‫ָ‬ ‫אונזער אמת'ע שפלות‪ .‬ס'קען זיך‬ ‫נאנט צום‬ ‫געלעזט דורכדעם‪ ,‬ווייל 'חותמו של הקב"ה אמת'‪ ,‬און ַאז מ'איז ָ‬ ‫האט ַא ראש השנה‬ ‫וויאזוי ָ‬ ‫צדיקים איז געווען ַא ריכטיגער חודש תשרי‪ַ .‬‬ ‫געהאלפענער‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫אויבערשטן איז מען ַא‬ ‫מאל‪ ,‬וויאזוי האט ַא יום כיפור אויסגעקוקט‪ ,‬וויאזוי האט‬ ‫אויסגעקוקט ַא ָ‬ ‫גליון הבינני || ‪7‬‬ ‫ודברך אמת וקיים לעד; תשובה מיינט ַאז מ'לעבט מיט'ן אמת‬ ‫פא רברענג לכבוד יום הקדוש תשפ"ו‬ ‫ַ‬ ‫קלארקייט‪ :‬דאס מיינט תשובה געטון! דאס איז די‬ ‫ארויסזאגן און לעבן מיט ַא ָ‬ ‫זיין מחובר צום אמת‬ ‫ריכטיגע הגדרה פון וידוי! און ווען א מענטש ווערט מחובר צום אמת‪ ,‬ווערט‬ ‫אין די ספרים שטייט אז איינער פון די גרויסע יסודות פון תשובה איז‪ ,‬אז‬ ‫ער מחובר צום רבוש"ע‪ ,‬און ַאז מ'איז דבוק אין השי"ת‪ ,‬וועט דאס אליין‬ ‫דער מענטש זאל ווערן מחובר צום אמת‪ .‬אויב מ'לעבט מער מיט'ן אמת‪ ,‬און‬ ‫אפווישן חטאים‪ .‬אבער ווען א מענטש פארדרייט זיך‪ ,‬איז פארפלאנטערט‬ ‫מ'איז זיך מתחבר צום אמת‪ ,‬דאס מיינט אז מען טוט תשובה!‬ ‫און פארענטפערט יעדע זאך‪ ,‬דעמאלטס איז דאס א פראבלעם‪.‬‬ ‫האט ער געטראפן‬ ‫מאל פאר די הייליגע טעג ָ‬‫א איד האט דערציילט אז ַא ָ‬ ‫האט אים געפרעגט‪" :‬וויאזוי טוט מען‬ ‫הגה"צ רבי אשר פריינד זצ"ל און ער ָ‬ ‫סארט מענטשן‬ ‫צוויי ָ‬ ‫תשובה?“ האט אים רבי אשר געזאגט‪" :‬מיט דעם וואס מ'ווערט מחובר צום‬ ‫קלאּפט ַאלעס פון‬‫לאמיר אוועקשטעלן צוויי סארט מענטשן‪ :‬ביי איינעם ַ‬ ‫האט אים ר' אשר‬ ‫דאס‪ָ ,‬‬‫וויאזוי מ'טוט ָ‬ ‫האט געפרעגט ַ‬ ‫אמת‪ ".‬ווען דער איד ָ‬ ‫אינדרויסן‪ ,‬אויך ברוחניות‪ .‬ער איז מסודר'דיג‪ ,‬ער קען לערנען און ער לערנט‬ ‫געזאגט ַא משל‪:‬‬ ‫ָ‬ ‫טאקע; ער האט א מנין קבוע וואו ער דאוונט; ער טוט חסד מיט אנדערע‪,‬‬ ‫א‪.‬א‪.‬וו‪ .‬אבער פון אינעווייניג דארף ער א גרויסע ישועה‪ .‬ווען עס איז בינו לבין‬ ‫פא ּפט זיך ַאליין‪...‬‬ ‫ווען מען ָ‬ ‫עצמו‪ ,‬און ווען ער איז מיט די נאנטע מענטשן‪ ,‬דארף ער א גרויסע ישועה‪ .‬פון‬ ‫רימאן האט אריינגעקלאפט ביי‬ ‫מאל געווען א מענטש וואס אן ָא ַ‬ ‫ס'איז ַא ָ‬ ‫אינדרויסן אבער שטימט דאס בילד געוואלדיג‪.‬‬ ‫האט ער יענעם‬ ‫אים אין שטוב בעטן צדקה‪ .‬ער האט נישט געהאט קיין נערוון‪ָ ,‬‬ ‫נאכדעם איז דא אן אנדערער מענטש‪ .‬חיצוניות'דיג איז ער אויף א‬ ‫אוועקגעשיקט בבושת פנים‪ .‬שפעטער איז דער זעלבער מענטש געווען ביי‬ ‫קלענערער מדריגה ווי דער ערשטער‪ .‬ער שטייט אויף ַאביסל שּפעט‪ ,‬ער‬ ‫דארט ַאריינגעקומען אן‬ ‫אן אסיפה מיט נאך חשוב'ע מענטשן‪ ,‬און ס'איז ָ‬ ‫האט נסיונות‪ ,‬ער האט עליות מיט ירידות‪ ,‬ער פרובירט ַאהער און ַאהין‪ ...‬פון‬ ‫ּפצוזאגן‪ ,‬יעדער זעט‬ ‫ָ‬ ‫געפאסט ָא‬ ‫ַ‬ ‫האט אים נישט‬ ‫ארימאן בעטן צדקה‪ַ .‬אצינד ָ‬ ‫אינדרויסן קוקט עס נישט אויס אזוי מורא'דיג‪....‬‬ ‫האט ער ארויסגענומען טויזנט דאלאר און עס געגעבן פאר'ן ארימאן‪.‬‬ ‫דאך‪ָ ...‬‬ ‫ָ‬ ‫וואס זענען ביים שידוכים‬ ‫מ'קען עס אמאל זען ביי ישיבה בחורים ָ‬ ‫אלע ארומיגע קוקן אויף אים‪" :‬פשש‪ ,‬אזא געוואלדיגע צדקה!" דער עולם‬ ‫קלאּפט ביי אים ווי ַא‬‫ַ‬ ‫רגאנג‪ .‬איינער הייסט ממש 'דער שּפיץ'‪ַ .‬אלעס‬ ‫ָיא ַ‬ ‫שעצט אים‪ ...‬און ער באקומט אויך פידבעק פונעם עני‪" :‬דו האסט נישט קיין‬ ‫שווייצער זייגער‪ .‬ער קען באווייזן זיין כשרון און זכרון‪ ,‬ער לערנט לומדות‬ ‫השגה‪ ,‬דו האסט מיר געראטעוועט ממות לחיים! דו כאפסט נישט וואס דו‬ ‫שאקלן ביים דאווענען; דאס‬ ‫גראבן פינגער און ער קען זיך אפילו ָ‬ ‫מיט'ן ָ‬ ‫האסט געטון; דו האסט נישט קיין השגה וואס פאר א זכות דו האסט!"‪...‬‬ ‫וואס ער איז גאר א‬ ‫דא א צווייטער בחור‪ָ ,‬‬ ‫נאכדעם איז ָ‬‫גאנצע בילד קלאפט‪ָ .‬‬ ‫געזאגט‪ַ :‬אז דו ווילסט פארשטיין וואס תשובה מיינט‪ ,‬איז‬ ‫ָ‬ ‫האט רבי אשר‬ ‫ָ‬ ‫הארץ און ַא פיינער בחור‪ָ ,‬אבער ב"ה ווייסט דאך‪ ...‬ווען מ'מאכט א סיום‬ ‫גוט ַ‬ ‫אזוי‪ :‬אויב דער מענטש גייט אהיים און זאגט‪" :‬זעסט? מגלגלין זכות על ידי‬ ‫העלפט ער ַארויס‪ ...‬ער איז ממש א וואוילער‪...‬‬ ‫טאקע אלעמאל געזאגט אז מ'דארף געבן ווען‬ ‫זכאי‪ ...‬ב"ה‪ ,‬מיינע רבי'ס האבן ַ‬ ‫ס'קומט אן שווער; אזוי דארף עס אויסקוקן"‪ — ...‬און ער כאפט נישט דעם‬ ‫די ָאריגינעלע חן פון אמת‬ ‫האסטו אוועקגעשטופט דעם עני בבושת ּפנים‪ ,‬נאר היינט איז‬ ‫אמת ַאז נעכטן ָ‬ ‫וואס איז דער חילוק צווישן די צוויי? דער חילוק איז‪ַ ,‬אז דער צווייטער‬ ‫ָ‬ ‫דער כבוד דיר געווען וויכטיגער ווי די טויזנט דאלאר‪ ,‬און דערפאר האסטו‬ ‫נאטירליך! דאס וואס דו זעסט‪ ,‬דאס איז ער‪ .‬ווען ער האט א ָ‬ ‫ּפראבלעם‪,‬‬ ‫איז ַ‬ ‫דאס ַאז דו לעבסט ווייטער מיט'ן שקר! דו‬ ‫דעמאלט מיינט ָ‬ ‫ָ‬ ‫געגעבן די צדקה‪.‬‬ ‫איז עס זייער קלאר‪ ,‬עס איז אויפ'ן טיש‪" :‬יא‪ ,‬איך מוטשע זיך; איך פרוביר‬ ‫האסט נישט תשובה געטון‪.‬‬ ‫באווייזן‪ ,‬און עס דארף‬‫טאקע"‪ .‬ער דארף נישט שפילן‪ ,‬ער דארף זיך נישט ַ‬ ‫ַ‬ ‫"דאס איז די‬ ‫זאגט צו זיך‪ָ :‬‬ ‫ָאבער אויב דער איד לעבט מיט'ן אמת און ער ָ‬ ‫נישט שטימען מיט עּפעס ַא געוויסע בילד‪ .‬דאס איז ער‪.‬‬ ‫סארט‬ ‫האב איך איין ָ‬ ‫מעשה מיט מיר‪ .‬ווען קיינער איז נישט דארט געווען‪ָ ,‬‬ ‫טאקע ַא מצוין‪ ,‬און מ'קלויבט זיך ביי שידוכים‪,‬‬ ‫דער ערשטער הייסט ַ‬ ‫התנהגות‪ ,‬און ווען מענטשן זעען ָיא‪ ,‬פיר איך זיך ַאנדערש אויף‪ ...‬ווען קיינער‬ ‫צוזאגן ַא דירה‪ .‬און דער צווייטער הייסט ַא בינוני‪,‬‬ ‫מ'ווארט ַאז איינער זאל ָ‬‫ַ‬ ‫וויאזוי ס'קוקט אויס‪ ,‬און ווען מענטשן‬‫זעט נישט קוקט מיין ברכת הנהנין אויס ַ‬ ‫זאגט‪ :‬איך וויל דיר עּפעס מסביר זיין‪ .‬איך רעד נישט יעצט‬ ‫ָאבער די תורה ָ‬ ‫מ'זאל מיר ברענגען מיין היט‪ ,‬ווייל‬‫דארף איך ּפלוצלינג ַאז ָ‬ ‫זענען ַארום מיר‪ַ ,‬‬ ‫וואס ס'גייט זיין פראקטיש אין צען יאר ארום מיט זייער‬ ‫וועגן דעם חלק ָ‬ ‫דאס‬‫האבן צוויי כיסויים"‪ — ...‬ווען ער קען מודה זיין אינעם אמת‪ ,‬און ָ‬ ‫מ'דארף ָ‬ ‫ַ‬ ‫פטרון יום הקדוש‬ ‫פטרון חודש תשרי‬ ‫‪718. 686. 8300‬‬ ‫קול הבינני‬ ‫ארה"ב‬ ‫‪072. 257. 7726‬‬ ‫א"י‬ ‫נתנדב על ידי‬ ‫לע"נ איש יקר הרוח ועדין הנפש‪ ,‬מרביץ תורה לעדרים‬ ‫הרה"ח ר' יוסף צבי ב"ר מרדכי שמואל‬ ‫‪0333. 070. 6585‬‬ ‫בריטניה‬ ‫‪THE WINERY 4616 18 ave‬‬ ‫רדזמינסקי זצ"ל‬ ‫זכות לימוד תורה דרבים של אלפי ישראל‬ ‫‪0480. 20. 16. 18‬‬ ‫בלגיה‬ ‫יעמוד להם ולב"ב להתברך בבני חיי מזוני רויחי‬ ‫נלב"ע בדמי ימיו כ"ב סיון תשפ"ב‬ ‫מתוך בריות גופא ונהורא מעליא אמן‪.‬‬ ‫ת‪.‬נ‪.‬צ‪.‬ב‪.‬ה‪.‬‬ ‫לקבל הגליון בקביעות ע"י אימייל ‪info machonhavineini. com -‬‬ ‫ביהמ"ד אהל פיגא משה‬ ‫ביהמ"ד ויואל משה ביהמ"ד נצח ישראל‬ ‫ביהמ"ד סאטמאר ‪ 26‬לאקער ‪42‬‬ ‫סאטמאר לאקער ‪ 40‬פארשעי‬ ‫ביהמ"ד סאטמאר–בנין בראך–לאקער ‪#213‬‬ ‫ביהמ"ד סאטמאר ‪ 53‬לאקער ‪#62‬‬ ‫ביהמ"ד בית אלעזר ביהמ"ד אבני צדק‬ ‫ביהמ"ד וויזשניץ לונדון לאקאר ‪25‬‬ ‫לאנדאן‪ :‬ביהמ"ד ביאלא ‪ 45‬לאקער ‪33‬‬ ‫ביהמ"ד רב טוב‬ ‫ביהמ"ד בית דוב‬ ‫קרית יואל‪ :‬ביהמ"ד בית‬ ‫מנחם זאב‬ ‫ביהמ"ד סאטמאר ‪ 13‬ביהמ"ד סטאלין‬ ‫ביהמ"ד ראדאשיץ‬ ‫לאקער ‪25‬‬ ‫מאנסי‪:‬‬ ‫ביהמ"ד בראשוב–לאקער ‪58Central Market‬‬ ‫ביהמ"ד וויען–שמש שטיבעל‬ ‫וויליאמסבורג‪:‬‬ ‫ביהמ"ד קראסנא לאקער ‪#166‬‬ ‫ביהמ"ד ראחמיסטריווקא–ליד המקוה‬ ‫בארא פארק‪:‬‬ ‫ניתן להשיג הגליון‬ ‫ביהמ"ד בּית התלמוד ליד הביהמ״ד‬ ‫ביהמ"ד חברה ש"ס בביהמ"‬ ‫ביהמ"ד ישמח‬ ‫ביהמ"ד הגדול וויזניץ עירמאנט‬ ‫ביהמ"ד סאטמאר‬ ‫לאקער ‪219‬‬ ‫ביהמ"ד ווילעדניק בנין שיף‬ ‫ביהמ״ד קראלי–שמש שטיבעל‬ ‫ביהמ"ד טאהש–ליד המקוה‬ ‫‪The Winery 18 Ave‬‬ ‫במקומות הבאים‪:‬‬ ‫‪ || 8‬גליון הבינני‬