יחידתי - אידיש · YECHIDUSI - Yiddish — האזינו - שבת תשובה (2026-09-14)

לשבוע הבעל"ט
ספה"ק מאור עינים (חוקת)
מד"ה יום
ערב יום הקדוש ראשון
מערכת "קול דודי" יום הקדוש שני
זאת התורה אדם כי ימות שלישי
א וועלט פון ליכטיגע חסיד'ישע שמועסן
אין אמעריקע אין אידיש וכל עבודת ה' הכל רביעי
605.313.6695 ואף אם רואה בחבירו
עד ד"ה ואומות העולם
חמישי
אין ענגלאננד
033.0551.7811 צו באקומען אינדערהיים דעם חודש'ליכן קונטרס
ערשטע חודש האלב פרייז ,רופט 848-243-1624
אין ארץ ישראל
03.5. 100.200 האזינו -יום כיפור תשפ''ז /גליון קצ"ח
בין כסא לעשור!
שטארקע שמועסן אויף תשובה
חסיד'יש גערעדט
מפי חשובי המשפיעים
אין 'קול דודי' היכל המרכזי נומער 1
א חסידי'שע דערהער פון די פרשה אויף למעשה
א באזוך אין
יעדעס יאר יום כיפור איז א מענטש זוכה צו אן אפשיין און איז דער 'שפת אמת' (תרמ"א) מסביר ,אז די ביידע ענינים
דוגמא פון אט דעם געוואלדיגן אור. זענען פארבונדן איינס מיטן אנדערן :דורכן עסן ערב יום
אמת'דיג גערעדט :מיר קומען דאך פון דארט! מיר זענען כיפור איז מען 'מוסיף' און מען ברענגט אראפ די קדושה פון
'עולם הבא'
דאך געווארן אויסגעהאקט פון אונטערן כסא הכבוד – וואו יום כיפור – שוין ערב יום כיפור.
דער דאזיגער מורא'דיגער ביטול איז א נאטורליכע מצב! נו, און אזוי שרייבט ער מיט זיין הייליג לשוןְ " :ו ָה ִענְ יָ ן ה ּוא ִּכי יוֹ ם
פארוואס איז אונז אזוי שווער אנצוקומען צום יום כיפור'דיגן ַה ִּכ ּפ ּו ִרים ה ּוא ֵמ ֵעין עוֹ לָ ם ַה ָּבא ׁ ֶש ֵאין ּבוֹ ֲא ִכילָ ה ּו ׁ ְש ִת ָ ּיהְ ,וה ּוא ֶּב ֱא ֶמת
מצב?! דער תירוץ איז :אין הכי נמי ,פאר אונזער נשמה איז יוֹ ם שִׂ ְמ ָחה ְמאוֹ ד לִ ְבנֵ י יִ שְׂ ָר ֵאלַ .א ְך ׁ ֶש ֵאין יְ כוֹ לִ ין לְ ִה ְת ַּד ֵּבק ְּבשִׂ ְמ ָחה
עס בכלל נישט שווער! אבער אונזער 'גוף' – וועלכער לעבט יכין לְ ִה ְת ַּד ֵּבק ְּב ֶה ָא ַרת ַהיּוֹ ם
יעי
זֹאת ָּכ ָרא ּוי ְּבעוֹ ֶדנּ ּו ָּבעוֹ לָ ם ַה ֶּזהּ ,ו ְצ ִר ִ
ִּכ ּפ ּור לְ ָפנָ יו ּולְ ַא ֲח ָריו ְּבתוֹ ְספוֹ ת ֵמחוֹ ל ַעל ַה ּק ֶֹד ׁשּ .ו ְבשִׂ ְמ ַחת ַה ְּת ׁ ִש ִ
מיר זענען נאכנישט רייף צו
איבערלאזן דעם גוף און שוועבן
אויף דעם גשמיות'דיגן וועלט – קען זיך נישט אזוי שנעל
צובינדן צו אזא 'ביטול' ,נאר ער מוז האבן א 'הכנה' דערצו יְ כוֹ לִ ין לְ ִה ְת ַּד ֵּבק ְּב ֶה ָא ַרת יוֹ ם ִּכ ּפ ּור ַא ַחר ָּכ ְךּ ,ו ְכמוֹ ׁ ֶש ָּכ ַתב ָה ַר ֵּבנ ּו יוֹ נָ ה
לויט זיינע גשמיות'דיגע באגריפן – כדי צו קענען מיטגיין מיט
דער נשמה און מיטלעבן דעם ריכטיגן 'דביקות' און 'ביטול'!
זִ ְכרוֹ נוֹ לִ ְב ָר ָכה ְּב ַט ַעם ַה ְּסע ּו ָדהֶ ׁ ,ש ֵאין יְ כוֹ לִ ין לִ שְׂ מ ַֹח ְּביוֹ ם ַה ִּכ ּפ ּו ִרים,
ימין ַה ּ ִׂש ְמ ָחהַ ,ע ֵ ּין ׁ ָשם ְוה ּוא ַּכ ִּנזְ ָּכר לְ ֵעיל". ַמ ְק ִּד ִ
אין די הימלען! דערפאר דארפן
און דערנאך דארף ער אויך עסן א 'סעודת מוצאי יום כיפור' יום כיפור ווערן מיר דערהויבן צו א געוואלדיגע און מיר עסן ערב יום כיפור חלה און
– כדי אראפצוברענגען דעם הויכן אור צו זיין פשוט'ע לעבן. דערהויבענע דביקות אין אויבערשטן – וואס דאס ברענגט
מיט זיך א געוואלדיגע און שלימות'דיגע שמחה .דער
פיש און דוקא די דאזיגע סעודות
באהעפטן אונז צו די דאזיגע
דער עיקר איז דער 'אמת' פראבלעם איז נאר ,אז דוקא צוליב די דערהויבנקייט פון דעם
דאזיגן 'דביקות' איז זייער שווער פאר אזעלכע פארגרעבטע
דערהויבענע שמחה פון יום כיפור
– מען ַנארט זיך נישט מענטשן זיך צו באהעפטן דערצו און זיך פרייען דערמיט .מיר
זענען געוואוינט זיך צו פרייען ביי חתונות פון פלייש און פיש,
שמערל דרייט זיך ארום מיט אן איינגעהאלטענע התרגשות
דער חידוש וואס ליגט דא אין דעם דאזיגן יסוד פון שפת אמת ברייטע סעודות מיט מוזיק – וואו דער גוף איז
ּפארעט זיך מיט די פיבערהאפטיגע הכנות בשעת ווען ער ָ
דארט דער הויפט מחותן! מיר פארשטייען
צום גרויסארטיגן 'יום שכולו תורה' .ער צוזאמען מיטן
נישט אז עס איז פארהאן נאך אסאך א
פון איין זייט יום כיפור איז אזוי הויך און הויך און גרעסערע שמחה – וועלכע באשטייט נישט
גאנצן שטאב פון עסקנים זענען איינגעשפאנט און געבן זיך
אפגעשיידט .פון צווייטן זייט :אט דער הויכער ביטול פון קיין חלה און פיש...
אפ מיט יעדן איינציגסטן דעטאל .זיי גרייטן אן דעם זאל,
די טישן ,בענקלעך ,די עירקאנדישאן ,די ספרים וועלכע
האט דייקא שייכות מיט א געשמאקע סעודה אט דער מציאות שאפט א צוריסנקייט .פון וועלן געלערנט ווערן ,און אלץ וואס אידן דארפן האבן כדי
איין זייט ,דארפן מיר אנקומען צו א מצב פון זיך גענצליך אפצורייסן פון דער טומל פון דער וועלט און
'עולם הבא' .א דערהויבנקייט און א גענצליכע איינזינקען פאר שעות אויף שעות אין די הייליגע תורה.
דביקות אינעם אויבערשטן – וועלכע מישט זיך נישט
איז ,אז דאס נעמט צוזאם ביידע עקן .פון איין זייט זאגט דא אויס מיט קיין שום אנדערע סארט שמחה און גופניות'דיגע ווי ערשטוינט איז שמערל געווארן אנקומענדיג צום זאל.
דער 'שפת אמת' ,אז יום כיפור איז אזוי הויך און אפגעשיידט, הנאה .פון צווייטן זייט ,ביז דערווייל געפונען מיר זיך אין ספאנטאן האט ער זיך געהערט שרייען" :וואס איז דאס?".
אזוי הויך און הויך .פון צווייטן זייט :אט דער הויכער ביטול א גוף! וואס זאלן מיר טון? אז מיר זענען נאכנישט רייף צו פארנט פון זיינע אויגן האט זיך אנטפלעקט שאכטלעך
האט דייקא שייכות מיט א געשמאקע סעודה .וויאזוי שטעלט איבערלאזן דעם גוף און שוועבן אין די הימלען! און דערפאר פון מזונות און פרוכט ,פארשידנארטיגע סאדעס און זיסע
מען צוזאם אזעלכע צוויי פארקערטע זייטן? מיט די מדה דארפן מיר עסן ערב יום כיפור און מוצאי יום כיפור א סעודה געטראנקען ,הייסע קאווע און טיי ,און אלץ גוטס" ...וואס
פון 'אמת' :דורכדעם וואס מיר ווייסן דעם אמת ,אז בלויז פון חלה און פיש – וועלכע איז טאקע אויסגעמישט מיט א האט דאס צוטון מיט א 'יום שכולו תורה'?! פארקערט ,דאס
א דערהויבענע דביקות ברענגט אן עכטע פרייליכקייט אין גשמיות'דיגע הנאה ,און דוקא די דאזיגע סעודות באהעפטן איז דאך ממש דער גרעסטער קאנטראסט? אויב וויל מען
הארץ .פון צווייטן זייט ,ווייסן מיר אויך דעם אמת וואו מיר אונז צו די דאזיגע דערהויבענע שמחה פון יום כיפור. אז מענטשן זאלן זיך אפרייסן און דערהייבן צו א וועלט פון
שטייען! מיר נארן זיך נישט אז מיר זענען שוין אויסגעטון 'דביקות' אינעם 'נותן התורה' – וואס דאס איז דאך טאקע דער
דער 'שפת אמת' גייט נאך ווייטער :פארוואס טאקע איז די
פונעם גשמיות! מיר ווערן נאך נתפעל פון א גוטן מאכל! נאר גאנצער געדאנק פון א 'יום שכולו תורה' – פארוואס ברענגט
דאזיגע שמחה פון יום כיפור אזוי ווייט פון אונז – אז מען
מיר ווייסן אויך ,אז מען בלייבט נישט שטעקן דארט ,נאר דאס מען דאס אראפ מיט ראגעלעך און קאלא סאדע?".
"כי יוֹ ם ַה ִּכ ּפ ּו ִרים מוז זיך צוגרייטן דערצו פון ערב יום כיפורִּ .
איז בלויז די 'התחלה' – כדי אנצוקומען צום טיפערן באדייט
ה ּוא ַה ִּב ּט ּול ֵאלָ יו יִ ְת ָּב ַר ְך לְ גַ ְמ ֵריְּ .כמוֹ ׁ ֶש ָא ְמר ּו ֲח ָכ ֵמינ ּו זִ ְכרוֹ נָ ם לִ ְב ָר ָכה
א טאג פון א פרייליכע
פון דעם טאג ,וואס דארט איז מען דערהויבן העכער פון עסן
ִ'מ ְקוֵה יִ שְׂ ָר ֵאל ה' ַמה ִמ ְקוֶה ְמ ַט ֵהר ָּכ ְך ַה ָּקדוֹ ׁש ָּבר ּו ְך ה ּוא ְמ ַט ֵהר ֶאת
און טרינקען.
יִ שְׂ ָר ֵאל'ּ ,ו ִמ ָּנ ּה ַמה ָט ֳה ַרת ַה ִּמ ְקוֶה ְּכ ׁ ֶש ִּנ ְכנַ ס ָּכל קוֹ ָמה ׁ ֶשל ָה ָא ָדם
למעשה ,גייען מיר ארויס פון דעם שטיקל 'שפת אמת' מיט דריי
יסודות:
יך ָּכל ָה ָא ָדם לְ ִה ְת ַּב ּ ֵטל ֵאלָ יו יִ ְת ָּב ַר ְךּ .ו ְכ ׁ ֶש ּזוֹ ֶכה ָה ָא ָדם
ְ
ְּב ַמיִ םֵּ ,כן ָצ ִר ְ
ַא ַחר ּ ְפ ִט ָירתוֹ לָ זֶ הִ ,מ ְת ַט ֵהר ַעל יְ ֵדי ַה ָּקדוֹ ׁש ָּבר ּוך ה ּוא ְּב ִמ ְקוֶהּ ,ו ֵמ ֵעין
'ביטול'
ערשטנס :יום כיפור איז א טאג פון 'ביטול' און 'דביקות'! א זֶ ה יֵ ׁש ְּביוֹ ם ַה ִּכ ּפ ּו ִרים ַּכ ִּנזְ ָּכר לְ ֵעיל" .יום כיפור איז א טאג וואס דער פסוק זאגט" :ועניתם את נפשותיכם בתשעה לחודש
טאג פון 'עולם הבא'! א טאג וואס מענטשן וואס לעבן אויף דער גאנצער מענטש מיט זיין גאנצן געשטעל – גייט אריין בערב" .און חז"ל לערנען ארויס פון דעם צוויי ענינים :א.
דער וועלט קענען זיך קוים אנכאפן אין אזא הייליגן טאג. אין א פלאץ וואס רופט זיך 'מקוה השם' ,וואס דארט ווערט "האוכל ושותה בתשיעי מעלה עליו הכתוב כאילו התענה
דער אויבערשטער אנטפלעקט זיך אויף א דערהויבענעם ער ממש נכלל אינעם אויבערשטן! און געווענליך איז דער תשיעי ועשירי" – דער וואס עסט ערב יום כיפור ,איז
אופן וואס דארט איז נישטא קיין שום מענטש נישט זוכה צו אזא סארט 'ביטול' אויף דער וועלט, גערעכנט כאילו מען פאסט די ביידע טעג .ב .יום כיפור דארף
המשך אין עמוד ב גשמיות'דיגע מציאות. נאר בלויז אויף יענער וועלט נאך זיין 'הסתלקות' .אבער מען צולייגן און 'מוסיף' זיין 'מחול על הקודש'.
א
שאלות ותשובות אין עבודת ה' מיט א חסיד'ישע בליק א קלארקייט אין לעבן
שוואכקייט פון פאסטן
איך ווער זייער שוואך פונעם תענית און איך בין פשוט נישט מצליח צו אינזין האבן קיין שום זאך; קען איך
אויך האבן א שייכות מיט יום כיפור?
שאלה:
וואס איז פול מיט אור ה' .ווי געזאגט' ,עצם' זעט זיך נישט אן רצון איז נאר זיך צו מתדבק זיין מיטן אויבערשטן און "באלעבן"
נאר אויף די אלגעמיינע רצון צו לעבן .טאקע דאס פאסירט ביי א זיין מציאות ,און חלילה נישט לעבן קיין אלס א מציאות נפרדת.
נסיון פון עבודה זרה ,ווי די נשמה שפירט ווי מ'רייסט איר אוועק וויאזוי קומט א איד בכלל אן צו מצב פון 'חטא'? ווייל ער לעבט
פון איר 'לעבן' ,וויבאלד איר גאנצע מציאות איז 'מציאות ה' און איך בין בטבע א זייער שוואכער מענטש ,אזוי אז ביי
זיך ווי אן אייגענע מציאות .ווען ער וואלט געלעבט אלס א חלק
אן דעם אויבערשטן האט זי נישט קיין מציאות .ערשט דעמאלטס א תענית — איבערהויפט יום הקדוש ווען מען פאסט
פון מציאות ה' ,וואלט ער דאך נאר געטון דעם רצון ה' – ווייל
שווימט ארויף די 'עצם' ,אין פארעם פון א לעבנ'ס ווילן וואס נאך לענגער — בין איך פשוט אן קיין כח .מיין קאפ
דאס איז זיין רצון .יעדע חטא איז אייגנטליך פירוד און הסתר,
טרייבט איר אויסצוגיין על קידוש ה' ,ווייל נאר אזוי "בלייבט זי זעצט פון ווייטאג ,און עס שטעלט זיך ארויס אז שוין
ווי ס'שטייט "עוונותיכם היו מבדילים ביניכם לבין אלקיכם
לעבן" – א לעבן פון חיות אלקית (זעה ווייטער אז 'עצם' זעט זיך אויך
אינמיטן טאג פארבלייבט מיר נישט קיין קאפ און
וחטאותיכם הסתירו פנים מכם" .אבער אום יום כיפור ווען
אן ביי 'אמונה'). הארץ פארן עבודת היום .שוין אפגערעדט שפעטער
ס'ווערט בטל אלע הסתרות ,אלע פירודים ,און דער איד איז מגלה
אין טאג ,ווען איך בין נישט מצליח צו אינזין האבן
געוויס האט די נשמה 'כוחות' – דאס מיינט מען די כוחות השכל אז אלעס איז מציאות ה' און אז ער געהערט נאר דערצו – טוען
אפילו איין ווארט פון גרויס שוואכקייט .כ'האב שוין
ווי זי קען זיך מתעמק זיין אין תורה און חכמה אלקית ,אזוי אויך אלע עבירות אויטאמאטיש פארלירן זייער מציאות.
מערערע מאל געהערט אז די עיקר עבודה איז די עצם
כוחות פון 'געפילן' פון אהבה און יראה ,און אזוי ווייטער .אבער אזויווי צדיקים האבן געטייטשט" :לפני ה' – תטהרו" .ווען א איד פאסטן ,אבער למעשה שפיר איך זיך ווי א נאר אין
דאס אלעס זענען נישט די 'עצם הנשמה'. שטייט פארן אויבערשטן ,היות יום כיפור ווערט אים נתגלה מארק .ווי גלייך יום כיפור איז געגעבן געווארן פאר
דעם אור ה' און די חיבור וואס ער האט דערצו מיט די גרעסטע
דער עיקר נעמט איבער
שטערקערע מענטשן ...און יעדעס יאר פרעג איך
קלארקייט ,פון דעם אליינס ווערט ער אפגערייניגט פון אלע פונדאסניי :וויאזוי קען איך זיך מתחבר זיין צו יום
דעם טפל עבירות און אלע כוחות הרע ווערן נתבטל .וויל ס'שטעלט זיך
ארויס אז אלעס איז מציאות ה' ,און ווי ס'איז נישטא קיין מציאות
הקדוש?
אצינד קומען מיר צוריק צו וואס מיר האבן אנגעהויבן ,אז די
עיקר גילוי פון יום הקדוש איז דווקא פאר די 'עצם' הנשמה ,און
פון 'פירוד'.
וואס איז די 'נשמה'?
תשובה:
פון דארט שפרייט זיך עס אויס צו די 'כוחות' הנשמה'. מ'דארף כאפן ,אז די אויבנדערמאנטע גילוי פון אור ה' צו וואס די ענטפער אין קורצן איז ,אז אייגנטליך פאדערט זיך נישט קיין
ווי געזאגט ,יום כיפור ווערט נתגלה אז ס'איז נישט געווען די נשמה איז זוכה אום יום כיפור ,ווערט נתגלה דווקא צו די ספעציעלע כוונות אדער מחשבות פאר די עבודה פון יום הקדוש.
קיין שום פגמים ,קיין שום עבירות ,ווייל די נשמה איז אלץ 'עצם הנשמה' ,און ערשט דערנאך דערגרייכט עס אויך די 'כוחות מ'קען עס טון אויך ווען מ'איז שטארק אפגעשוואכט ,פארקערט גאר;
אנגעקניפט מיט איר מקור – השי"ת ,און ס'ווערט נתגלה אז ס'איז הנשמה' ,אזויווי ס'וועט גלייך ווערן אויסגעשמועסט. צומאל איז דווקא די שוואכקייט א סיבה פארוואס מ'זאל זיך קענען
נישטא קיין אנדערע מציאות אויסער ה' יתברך .אלזא ,וואו איז אבער צוערשט לאמיר פארשטיין :וואס איז די חילוק צווישן 'עצם', בעסער מתחבר דערצו.
"יענע הייליגע מקום ווי ס'איז נישטא קיין פגמים"? די תירוץ :די און 'כוחות'? אבער כדי דאס צו ריכטיג מסביר זיין ,וועלן מיר דארפן אביסל
'עצם' ,ווי אויסגעשמועסט .ווען די 'עצם' ווערט נתגלה ,שטעלט מבשרי אחזה אלוק :א מענטש קען פארשטיין ,ווערן אריינגיין אין מהות פון יום הקדוש ,און ערשט דערנאך וועט מען
זיך ארויס אז א איד ווערט הייליג און ריין ,ער איז איין שטיק איבערגענומען ,נתפעל ווערן ,האבן כשרונות גרייט ,מצליח זיין, קענען ריכטיג פארשטיין די פשוט'ע ענטפער ,בעז"ה.
אור אלקי .קיין שום פגם ,אפגעזען ווי שרעקליך ,קען נישט
פוגם זיין אין אלקות ,און דעריבער ווען מ'רעדט כלפי די 'עצם'
אבער דאס איז נישט ער אליינס .ער – פארשטייט ,ער – שפירט,
ער – ווערט נתפעל ,ער – האט כשרונות אלעס איז 'כוחות הנפש'. מ'ווערט צוריק די אמת'ע
הנשמה ,האט דער מענטש קיינמאל נישט פוגם געווען .דארט
איז ער אינגנצן ריין ,און זיין גאנצע ווילן איז נאר צו לעבן מיטן
אבער וואס איז די 'נפש' אליינס? איר עצם עקזיסטענץ .דאס אז זי
לעבט – דאס איז איר אליינס .ס'איז דארט נישטא קיין כשרונות,
אייגענע מציאות
אויבערשטן. געפילן אדער הצלחות ,ס'איז דארט נאר דא בלויז 'לעבן' און וואס איז 'יום הקדוש'?
אוודאי ווען ס'קומט צו 'כוחות הנשמה' ,קענען ווערן געשאפן 'אייגנטליכע עקזיסטענץ' .אט די 'עצם' זעט זיך נאר אן אין איר ס'איז א טאג ווען ס'ווערט נתגלה די מציאות ה' – אזויווי ס'איז!
פארשידענע פגמים ח"ו .און דאן קומט די גילוי פון 'עצם הנשמה' ווילן צו 'לעבן'. א גאנץ יאר זענען דא פארשידענע הסתרות ,אבער יום כיפור
און ס'קומט אויך איבער אלע כוחות הנשמה ,וויבאלד ווען די און דא קומט אריין א ריזיגע חילוק צווישן 'עצם' און 'כוחות': ווערט נתגלה דער ריינער אמת ,די איינציגסטע ,אמת'ע מציאות,
'עצם' טוט פולשטענדיג באלעבן דעם מציאות ה' ,טוט זיך דער 'עצם' טוישט זיך קיינמאל נישט ,ס'בלייבט שטענדיג וואס ס'איז, די מציאות אז דער אויבערשטער איז דער א-ל יחיד ומיוחד .און
מענטש פשוט שעמען פון אלע מעשים וואס גייען אזוי אין דאקעגן 'כוחות' האלטן זיך אין איין טוישן .ווען א קינד ווערט ווי נאר דאס ווערט נתגלה ,טוען אלע הסתרות אויטאמאטיש
קעגנזאץ מיטן רצון ה' ,ער האט חרטה אויף אלע חטאים וואס געבוירן האט ער נאכנישט קיין שכל אדער געפילן,ער ענטוויקלט אוועקפאלן.
האבן פוגם געווען זיינע כוחות הנשמה ,און ער בעט זיך ביים עס שפעטער וויבאלד כוחות הנפש קענען זיך אלץ טוישן .אבער ווער זעט און שפירט דעם גילוי? די נשמה ,זייענדיג א חלק אלוק
אויבערשטן אז זאל רחמנות האבן אויף אים און מתקן זיין אט די 'לעבן' אליינס – דאס האט ער שוין ביים ערשטן אטעם .און אפילו ממעל .אין אמת'ן וואלט די נשמה שטענדיג געדארפט שפירן
אלע 'כוחות' .און געוויס ,טוט דער דערבארעמדיגער באשעפער אין די שווערסטע יסורים ,לעבט ער! מ'דארף אויפכאפן אז אין די דעם מציאות ה' ,וויבאלד זי איז א חלק פון דעם מציאות .אבער
זיי אלע מתקן זיין. עצם 'לעבן' איז נישטא מער אדער ווייניגער .מ'האט נאך קיינמאל במשכ'ן יאר ,ווערט די נשמה ארומגעוויקלט מיט א גוף און א רייע
אויף דעם איז מבואר אין ספרים הק' אז אום יום כיפור איז דא א נישט געהערט אז א מענטש לעבט נאר פופציג פראצענט ...ס'איז
פארגרעבטקייטן ,אזוי אז ס'ווערט געשאפן א מצב ווי א איד קען
גילוי פון 'אור הכתר' ,מיינענדיג א גילוי פון 'עצם'; די העכסטע, דא טויטע אדער לעבעדיגע ,נישט קיין האלב טויטע .ווייל ווען
מיינען אז ער איז א קליינע ,אייגענע מציאות פאר זיך .אבער ווען
מערסט פנימיות'דיגע 'פינטל' פון די נשמה וואס ווערט נישט ס'קומט צו 'עצם' ,איז נישטא און ס'קען נישט זיין קיין טוישונגען.
ס'קומט יום כיפור ,נעמט דער אויבערשטער אוועק די הסתרות
נפגם .און טאקע ,מצד די גילוי פון 'כתר' און 'עצם' ווערט אויך ווי נאר מ'זעט שינויים אויף סיי וואס ,ווייסט מען אז ס'איז נישט
און ער איז זיך מגלה ,א דאנק וואס די נשמה הייבט גלייך אן צו
נמשך א גילוי פאר אלע אנדערע חלקי הנשמה. קיין חלק פון 'עצם'.
שפירן אז זי נישט קיין אייגענע מציאות ,נאר א חלק פון מציאות
אויב ווילן מיר צוזאמנעמען דעם יסוד אין אייניגע ווערטער ,איז דא פונעם משל צום נמשל :ווער איז די נשמה 'אליינס' ,איז ווער איז ה' .זי דערהערט אז אלע הצלחות וואס זי האט געוואלט במשכ'ן
דריי שטאפלען :א .יום כיפור ווערט דער אויבערשטער נתגלה נאר אירע 'כוחות'? יאר ,בגשמיות און ברוחניות ,האבן גארנישט מיט איר .אויך די
און אלע הסתרות ווערן בטל .ב .אלס תוצאה דערפון ווערט אויך די נשמה אליינס איז איר עצם זיין א חלק אלוק ממעל ממש! איר עבירות צו וואס זי איז געווארן צוגעצויגן ,האבן גארנישט מיט
די 'עצם הנשמה' נתגלה און דער איד הייבט אן צו באלעבן זיין עצם חיבור מיטן אויבערשטן .די עצם עקזיסטענץ פון א מציאות איר ,וויבאלד זי איז א חלק פון מציאות ה' ,איר גאנצע לעבן און
חסיד'יש גערעדט /המשך
מיט א הקדמה פון א שטיקל חלה און פיש ,ווען בשעת מעשה געוואלדיגע שמחה. צווייטנס :דער סארט 'ביטול' ברענגט
המשך פון עמוד א
געדענקען מיר אז מיר ווילן אנקומען צו א טאטאלע דביקות דריטנס :אפילו אינעם העכסטן און דערהויבנסטן טאג – מוז א געוואלדיגע שמחה! יום כיפור איז
אינעם אויבערשטן אן קיין משהו 'גוף' אריינגעמישט – קומט מען אריינקומען דורכן גשמיות! ווייל דאס איז דער פלאץ א פרייליכער טאג! ווייל צו לעבן מיטן אויבערשטן איז די
אריין דערין אונזער גאנצער מציאות פון אויבן ביז אונטן אוואו מיר געפונען זיך ,און מיר דארפן האבן שייכות מיט פרייליכסטע זאך אויף דער וועלט! אויף יענע וועלט – וואו
– אן קיין צוריסנקייט צווישן דעם גוף און נשמה .און אויך אונזער מציאות וואו מיר שטייען! בלויז דאס גיבט אונז די מען איז 'איינס' מיטן אויבערשטן – דארף מען גארנישט טון
שפעטער ,נאכדעם וואס מיר קומען אן אהין – ברענגען מיר מעגליכקייט צו מאכן דערנאך דעם שפרונג – צו א העכערע כדי צו זיין פרייליך .פארקערט ,אלע פעולות וואס מען טוט
עס אראפ מיט דער סעודה פון 'מוצאי יום כיפור' .און אזוי יום כיפור'דיגע וועלט – אויף א גאר לייכטע און רואיגע דא אויף דער וועלט כדי זיך פרייליך צו מאכן – איז בלויז א
איז דא א צוזאמענארבעט צווישן דעם גוף און נשמה. פארנעם .ווען מיר גייען אריין אין דער שמחה פון 'דביקות' – גאר קליינע אפשפיגלונג וועלכע שעפט חיות פון די דאזיגע
ב
דאס חסיד'ישע לעבן
נפש – כי תחטא?! דאס איז די עצם גילוי פון 'יום הקדוש'. אמת'ע מציאות – די מציאות ה' .ג .אט די 'עצם'
לייכט אויך אויף די כוחות הנשמה ,ווי נאר
דעם פסוק אלס א שאלה. טראגנדיג אזא פארביטערט הארץ ,צווישן ס'איז מיר גוט ,איך מ'פארשטייט ווי ווייט זיי זענען פון די אמת'ע
"ונפש" ,האט זיך דער מגיד געוואונדערט מיט איין ליידן מיט די צווייטע ,איז ער געווען איר
איינציגסטע טרייסט. דארף פשוט נישט מציאות ,מ'האט חרטה און מ'בעט רחמים אז זיי
זאלן ווערן מתוקן.
אויסטערלישע ווייטאג" ,כי תחטא?!"
די אלמנה האט זיך איינגעקורטשעט אין א ווען דאס לעצטע ביסל בייגל האט זיך קיין עסן ס'פאדערט זיך נישט
אויסגעלאזט אדער ווען די איינציגסטע
ווינקל ,וואו זי האט נישט אויפגעהערט צו
וויינען און קלאגן .דער הייליגער מגיד האט בענקל וואס זי האט פארמאגט האט זיך
דאס איז די עומק פון די צום און עינויים פון יום
הקדוש. קיין התבוננות צו
אויסגעשריגן ,אינגאנצן צוטרייסלט" :ונפש כי
תחטא?!"
אונטערגעבראכן ,פלעגט זי זיך דערמאנען פון
איר יחזקאל'ען ,פון זיין זיסע שטימע וואס האט
ווען א איד דארף עסן צום לעבן ,פעלט
אים אין 'עצם' .די עצם ,וואס איז 'לעבן' ווי
לעבן 'זיך'...
זיך געהערט בשעת'ן לערנען דעם "תומים", געזאגט ,אז אנגעוואנדן אין נאך א זאך וואס נאכן דאס האבן אויסגעשמועסט ,קען מען
וויאזוי קען דאס זיין? א נפש – א חלק אלוק
און פון זיין אויסגערופענע יראת שמים. נאר דורכ'ן עס עסן און הנאה האבן דערפון פארשטיין אז די עבודה פון יום הקדוש איז
ממעל?! תחטא – זאל גיין אנטקעגן דעם
יעדעס מאל די וואונד פון איר אלמנות האט קען עס האבן א קיום .הייסט אז ער האט נישט צו באלעבן אט די פשוט'ע מציאות אז מיר זענען
אויבערשטן?! אידן! פאר אלע אנדערע עבודות און כוונות,
זיך געעפנט און אנגעהויבן בלוטיגן פונדאסניי, קיין פולשטענדיגע 'עצם' .נאר ווען א איד קען
פלעגט זי לויפן צום חצר פון בית המדרש און אויסרופן :איך האב אלעס אין זיך ,איך דארף האבן מיר אונזער 'עצם' מציאות ,וואס איז א
צוגעלייגט איר אויער צו הערן ווי יחזקאל'ע גארנישט פונדרויסן ,איך דארף נישט עסן, מציאות אלקית .איך בין א איד ,א חלק אלוק
נישט ווייט פונעם גרויסן מגיד'ס היים ,האט גיסט אויס זיין הארץ דורכאויס זיינע הייסע טרינקען אדער סיי וואס – לעבט ער ריכטיג די ממעל .ס'דארף נישט קיין הסבר און קיין שום
יחזקאל'ס נשמה אנגעהויבן צו ברענען ווי א 'עצם הנשמה' וואס איז א חלק פון מציאות ה', זאך קען נישט מסביר זיין אן 'עצם עקזיסטענץ'.
תפילות צום אויבערשטן .איר גייסט האט זיך
פייער ,אפברענענדיג אלע שלעכטס וואס האט און אויף דעם ארויף דארף ער גארנישט מער. הסברים ,ערקלערונגען און געפילן באלאנגען
פשוט אויפגעלעבט ,און דערנאך פלעגט זי
זיך אריינגעזעצט אין אים .אויפאמאל האט ער ער איז אינגאנצן מושלם( .א משל דערפאר איז ווען שוין פאר די 'כוחות' הנשמה .די 'עצם' הנשמה
צוריקגיין צו איר אלטע ,האלב-איינגעפאלענע
אנגעהויבן זיך צו שפירן ווי א טיפש" .קען דען א מענטש מאכט א שמחה ,וואס דעמאלטס טוט ער לפי ערך איז די אייגנטליכע פאקט אז איך לעב ,איך בין
היים. א חלק פון מציאות ה'; די אייגנטליכע פאקט אז
זיין אז איך ,יחזקאל ,גייט אפלייקענען דעם שטארק באלעבן זיין 'עצם' ,אויף א פארנעם אז ער שפירט
זי האט געוואוינט אין מעזריטש ,אן ארעמע, נישט קיין הונגער אדער דארשט ,אד"ג). ס'איז דא מציאות ה'.
איין איינציגן באשעפער?"
דערשלאגענע אלמנה ,וועמענ'ס מזל האט איר ווי ס'ווערט געברענגט אין די קדמונים ,אז יום א מעשה שהיה :א מענטש האט זיך געטראפן
"איך מוז אנטלויפן פון דא! איך מוז אנטלויפן נישט געשיינט אין קיין שום הינזיכט ,אויסער כיפור באקומט מען חיות פון די עצם פאסטן ,א אן קיין ספרים ,אן קיין איד מיט וועמען
פון דא! איך מוז אנטלויפן פון דא!" די איין זאך :נחת .זי האט געהאט איין באליבטער אויסצוטוישן א ווארט פון אמונה ,און אפילו אן
בחינה פון "לחיותם ברעב" ,ווייל ווען מ'דארף
מחשבה האט אפגעהילכט אין זיין מח, זון ,יחזקאל'ע ,וואס האט איר אריינגעברענגט נישט עסן ,קומט די זעטיגקייט און חיות פון די קיין מעגליכקייט צו קענען טראכטן מחשבות
ס'האט געדונערט .ער האט געזוכט א וועג פרייד פון צופרי ביז ביינאכט .ער איז געלעגן 'עצם' .דער מענטש ווערט זאט און ער געניסט פון תורה .וואס האט ער געטון? ער האט
ארויס; די טיר איז געווען אפן ,און ער האט אין לערנען ,אין עבודת ה' ,און אלעם גוטן. פון זיך אליינס – פון זיין עצם מציאות אלס א אנגעהויבן אריינצוטראכטן אין זיינע עצם
אריבערגעקלעטערט די הויכע מויער וואס איז געטליכער איד. 'קיום' :ווער בין איך? א מציאות אלקית .דער
געשטאנען דערונטער. ס'איז טאקע נישט קיין תענוג וואס מ'קען אויבערשטער איז מיר מחיה ,מהווה ,ער איז מיר
ער איז געשטאנען הויעך ,אויבן אויפן ברייטן שפירן ,דאקעגן תענוגים וואס זענען באזירט משפיע ,כ'בין איינס מיטן אויבערשטן .השי"ת
אויך ארעמע אלמנות קענען זוכה זיין צו די איז אלעס ,אן אים איז גארנישט דא ער אז דער
מויער ,און ס'איז אים געווארן שווארץ פאר אויף "חסרונות וואס זענען געווארן ערפילט",
מצוה פון הכנסת אורחים ,און נישט סתם איינציגסטער אמת'ער מציאות ,און איך בין
די אויגן .די וואנט'ס הויכקייט פונדרויסן האט ווי למשל א הונגער וואס איז געווארן געזעטיגט,
אבי ,נאר גאר א ספעציעל הייליגער אורח ,אן א דארשט וואס איז געווארן דערקוויקט – קען א חלק פון אים .ער האט פשוט אנגעהויבן צו
אים דערציטערט ,און אונטן האבן די שיפע
אורח פאר וועמען יעדער וואלט געצאלט זיינע מען שפירן .ווייל א 'תענוג עצמי' קען מען באלעבן דעם מציאות ה' מיט א פשוט'ע ,ריינע
שטיינער אראפגעפירט צום תהום .קיינער קען
גאנצע פארמעגן אים צו קענען האלטן ביי זיך נישט שפירן ,אבער ס'איז אסאך טיפער פון סיי אמונה.
דא נישט ארויסקומען לעבעדיג...
אין הויז .אזוי איז די אלמנה געווארן די בעלת וועלכע געפיל אדער התפעלות .איך האב כח, אין אלגעמיין טוט זיך די 'עצם' ספעציעל
חאצקל האט באשלאסן ביי זיך :איך שפרינג, אכסניא פונעם הייליגן 'בעל התניא' זי"ע. כ'האב נישט קיין כח ,ס'איז מיר גוט מיט מיר ארויסברענגען מיטן כח פון 'אמונה' .פונקט ווי
זאל זיין וואס זאל זיין! אויב איך וועל בלייבן אליינס ,ווייל פון מיין עצם עקזיסטענץ בין איך א מענטש שפירט און גלייבט אין זיינע אייגענע
דער בעל התניא ,וואס האט דעמאלטס
לעבן ,וועל איך גראד צולויפן אין בית המדרש מיטן אויבערשטן .ס'פעלט מיר גארנישט. עקזיסטענץ און ער דארף נישט קיין 'כוחות
געוויילט בצל קדשו פון זיין רבי ,דער
און תשובה טון אויף מיין שרעקליכע עבירה. מ'קען אנמערקן אז די עבודת היום איז אוודאי הנפש' אים דאס אויפצואווייזן ,אזוי אויך א איד
הייליגער מגיד זי"ע ,האט נישט געדארפט מער
און אויב איך וועל שטארבן ,זאל מיין טויט זיין אויפצולייכטן די 'עצם' אין די 'כוחות' הנשמה, שפירט און גלייבט אינעם מציאות ה' ,וויבאלד
ווי אן אלט -צעפאלענע דירה .אין די אלמנה
א כפרה פאר מיר .אזוי וועל איך זוכה זיין צו אראפברענגען אט די מורא'דיגע פשיטות מיטן ס'איז א חלק פון אים ,ער דארף נישט קיין
האט נישט געדארפט קיין סאך אפרוימען אין
זיך מוסר נפש זיין פארן אויבערשטנ'ס וועגן. אויבערשטן אויך אין אייגענע התבוננות'ן און הסברים דערפאר .ס'צייגט אויף די 'עצם' פון
איר ליידיגע שטוב ,כדי אים צו אהערשטעלן א
ער האט זיך צוגעגרייט מיט א ציטער, הרגשים ,אבער דער עיקר עבודת היום – איז די נשמה ,וואס ווי נאר זי שפירט איר אייגענע
בעט ווי ער זאל קענען אפרוען זיינע הייליגע קיום – שפירט זי דעם מציאות ה' ,און זי דארף
"הנני מוכן ומזומן למות על קידוש ה'" ,און גילוי 'עצם'.
גוף .געוויס האט די אלמנה אריינגעכאפט א גארנישט מער.
ער האט אויפגעהויבן איין פוס גרייט זיך זעלטענע זכיה. אויף דעם איז מבואר אין ספרים הק' דער לשון
אראפצושליידערן אין תהום אריין... הגמרא "עיצומו של יום מכפר" – ווייל ס'איז א ס'הערט זיך ווי א טיפע זאך ,אבער אין אמת'ן
איין טאג האט די אלמנה ענטפאנגען דעם בעל טאג פון גילוי ה'עצם' .די עצמיות פון א איד פאדערט זיך בכלל נישט קיין התבוננות
א מאכטפולע שטורעם-ווינט האט פלוצלינג התניא מיט ביטערע ,יאמערליכע בכיות און וואס איז דבוק מיטן עצמיות פון אויבערשטן. דערפאר! ס'איז א פשוט'ע זאך ,וואס קומט
אנגעהויבן צו בלאזן פון הינטער אים. קולות .צווישן פארשטיקטע ווערטער האט פון דיין אייגנטליכע מציאות .ווען ס'קומט יום
און ווי מבואר באריכות ,ברענגט דאס כפרה,
דער יונגער צדיק באוויזן ארויסצוקוועטשן ווייל ווען א איד איז מגלה אז זיין גאנצע מציאות הקדוש און ס'ווערט נתגלה דיין 'עצם' ,שפירסטו
די שוידערליכע בשורה ,אז א רוח שטות איז איז אלוקות און אז ער איז כל-כולו מקושר מיטן פשוט דיין מציאות אלקית .פארשטייסט אז
די אלמנה איז געזעצן איינגעבויגן איבער אירע אריין אין איר טייערער יחזקאל'ע ,ער איז אויבערשטן ,פארשטייט ער אויטאמאטיש אז ס'איז נישטא גארנישט אויסער מציאות ה'.
'תחינות' .א יארצייט-ליכט האט געפינקלט אין אנטלאפן צו א תיפלה כדי זיך צו שמד'ן ...ה' עבירות זענען נישט 'זיין' מציאות און ער האט קענסט עס באלעבן מיט די גרעסטע פשיטות –
די פינסטערניש ,ווארפנדיג שאטנס וואס האבן ישמרנו .נישט מער און נישט ווייניגער. אמת'דיג חרטה אויף זיי .טאקע דערויף האט פונקט ווי באלעבסט דיין אייגענע עקזיסטענץ מיט
געענדלט צו די צורה פון איר פארשטארבענער רבי עקיבא געזאגט" :לפני מי אתם מיטהרין ומי די גרעסטע פשיטות.
דער בעל התניא האט גלייך געמוטיגט די מטהר אתכם – אביכם שבשמים" ,די גילוי אז
מאן ,ווי גלייך צו פארשטערקערן איר פיין .זי די התבוננות האט א מורא'דיגע זיסקייט ,מער
אלמנה" :גייט שנעל צום הייליגן מגיד, איר זענט קינדער פון אויבערשטן און מקושר
איז געווען עטוואס געשטארקט זעענדיג די ווי סיי וועלכע אנדערע מחשבה אדער עבודה .א
דערציילט אים די אומגליק וואס האט אייך מיט אים ,דאס איז אייך מטהר.
חרדת קודש וואס האט אינגאנצן דורכגענומען זיסקייט פון גארנישט ...פון די עצם זאך אז איך
באטראפן". זאלן מיר זוכה זיין צו אן עצם'דיגע יום כיפור! בין א איד און אז א איד לעבט מיטן אויבערשטן.
דעם מגיד ווי נאר ער האט געהערט איר
בשורה ,אבער פארט האט זי נאך אלץ
ארויסגעקוקט אויף א ישועה.
אינעם מגיד'ס הויז האט געהערשט א פחד און
פונקען /קורצע יסודות פון תלמידי הבעש"ט זי"ע
און פלוצלונג ,א מעכטיגע זעץ האט זיך
א ציטער ,גרעניצלאזע צער און אן א שיעור
געהערט פונדרויסן.
פארביטערטקייט .דער הייליגער מגיד האט 'עד שיעיד עליו יודע תעלומות' א יוד האט אינעווייניג
די אלמנה איז דערציטערט געווארן .ארויס
באטראכטן וואס ס'האט פאסירט.
זיך אויפגעשטעלט פון זיין בענקל ווי נאר ער אין זיך הרהורי תשובה ,וואס אפילו ער אליינס ווייסט
באגעגענדיג איר צוריקגעפלוגענער זין
האט געהערט די אלמנה'ס געשיכטע ,ער האט
אנגעהויבן צו גיין אהין און צוריק מיט טיפע
נישט דערפון ,נאר דער יודע תעלומות ווייסט אז ער
וועלכער האט זיך אויפגעשטעלט און מחשבות ,בשעת ער האט נישט אויפגעהערט הרה"ק ה'שפת אמת' זי"ע (שובה ,תרל"ח) האט תשובה געטון.
אריינגעפאלן אין אירע הענט ,וויינענדיג מיט איבערצו'חזר'ן די ווערטער פון זוהר הקדוש
הייסע בכיות" ,מאמע ,כ'בין צוריקגעקומען". אויפן פסוק "ונפש כי תחטא" ,וואס טייטשט
ג
מושגים פון יום טוב ,אראפגעברענגט אין פשוט'ע ווערטער בקצרה ובפשטות
⋅ עיצומו של יום מכפר ⋅ ⋅ מהות פון יום הקדוש ⋅
'יחידה' – וואס מיינט דאס? אין 'חדר יחוד' מיטן
די ספעציעלע חידוש פון יום כיפור איז ,אז "עיצומו של יום מכפר" .די מחלוקת איז נאר אויב אין צוגאב דארף
מען תשובה טון צי נישט ,אבער דאס זענען אלע מודה אז די כח פון 'כפרה' ליגט אין דעם עצם טאג אליינס .וואס
אויבערשטן
איז פשט דערפון? וואספארא כח האט "עיצומו של יום" ,ביז אז ס'קען מכפר זיין אויף אלע עבירות? דאס אז יום כיפור איז א זמן פון 'כפרת עוונות' ,איז באמת נאר איינס
די נקודה ווערט אויסגעשמועסט אין ספרים הקדושים ,און מ'קען עס זען בחוש; נעמליך ,אז יעדער איד וויל פון די ענינים פון יום כיפור .די אמת'ע 'מהות' און תכלית פון דעם
באמת זיין נאנט צום אויבערשטן .און אפילו אויב ער וויל נאכנישט ,וויל ער כאטש וועלן .אבער סתם אזוי איז הייליגן טאג ,איז דאס אריינגיין אין קודש הקדשים .כאטש נאר דער
נישטא קיין איד ,אפילו דער ווייטסטער איד ,וואס שפירט נישט טיף אין זיך אז האבן א קירבה צום אויבערשטן כהן גדול איז בפועל אריינגעגאנגען אין קודש הקדשים ,אבער די
וואלט געווען די בעסטע זאך פאר אים .פון וואו נעמט זיך אזא געפיל? פנימיות'דיגע באדייט דערפון דארף זיך אויסשפילן אין יעדע אידיש
הארץ .אין דעם טאג גייט יעדער איד אריין אינעם 'חדר היחוד' צווישן
ס'קומט פון דעם ווייל יעדער איד האט א מורא'דיג טיפע פלאץ ביי זיך אין נפש ,וואס איז הונדערט פראצענט
כלל ישראל און זייער טאטע אין הימל ,דארט וואו די כרובים ברענגען
אנגעבונדן צום אויבערשטן ,מיט א קשר וואס איז נישט אפהענגיג אין קיין שום תנאים אדער אומשטענדן .אויף
ארויס די אהבה פון השי"ת צו אידישע קינדער ,און דער אויבערשטער
דעם ארויף האט א איד שטענדיג א געוויסע אינערליכע געפיל אז די אמת'ע גליק – געפונט זיך ביים אויבערשטן,
קוקט אויפן איד און דער איד קוקט צוריק אויפן אויבערשטן ,מיט א
און ערשט ווען ער זיין נאנט מיט אים וועט אים זיין עכט גוט.
ליבשאפט און קשר וואס איז נישט אנגעוואנדן אין קיין שום זאך.
אין די ספרים הקדושים ווערט דאס איינגעטיילט אין פינף דרגות :נפש ,רוח ,נשמה ,חיה ,יחידה .די דרגות פון
דאס איז דער עיקר עבודה פון יום כיפור :א איד זאל זיצן און זיך פשוט
'נפש רוח ונשמה' זענען די שטאפל אין וואס א איד קען לעבן דורכאויס די געווענליכע צייטן פון יאר .ס'איז א
מתענג זיין ביים טראכטן פון אויבערשטן ,איך בין נאנט צו דיר און דו
מצב ווי דער איד שטייט נאך אזוי ווי פונדרויסן ,ער האט ליב דעם אויבערשטן און וויל זיך מתקרב זיין צו אים.
ביסט נאנט צו מיר ,איך האב דיר ליב און דו האסט מיר ליב ,איך קוק
און ווילאנג א איד שטייט ביי דעם שטאפל ,איז ער געוויס אומשטאנד אפטמאל אראפצופאלן און פארגעסן די
אויף דיר און דו קוקסט אויף מיר .און פארוואס האסטו מיר ליב? קיין שום
קשר וואס ער האט מיטן אויבערשטן .אבער טיפער אין א איד'ס נפש געפינט זיך די דרגה פון 'חיה' און 'יחידה',
ספעציעלע סיבה ,פשוט ווייל איך בין א חלק אלוק ממעל און מ'דארף נישט
וואס זיי זענען די סאמע טיפסטע נקודה פון א איד ,וואס דארט זענען מיר שטענדיג 'אינעווייניג' ,מיר זענען
קיין אנדערע טעם אויסער דעם .און פארוואס האב איך דיר ליב? ממש
דארט א ממש חלק פונעם אויבערשטנ'ס מציאות ,און אין דעם פלאץ איז פשוט נישט שייך פאר א איד צו
צוליב די זעלבע סיבה.
באקומען א פגם און אראפפאלן דערפון .ס'איז אן אויסטערליש טיפע ארט אין אונזער נפש וואס ווערט נתגלה
ביי אידן דווקא אין צייטן פון מסירות נפש ,אזוי אז אפילו א קל שבקלים ,אויב מ'וועט אים פארגעשלאגן זיך צו עס זענען דא אידן וואס זענען עוסק בתורה ומצוות כדי דאס זאל זיי
אינגאנצן אפרייסן פון אויבערשטן חלילה ,וועט זיך אט די טיפע נקודה אויפפלאקערן אין אים און ער וועט זיך דערנענטערן צום אויבערשטן .אבער ס'איז דא א צווייטער איד ,וואס
ענדערש אויסקלויבן אריינצוגיין אין פייער ,ווי איידער לעבן אפגעריסן פון אויבערשטן. שפירט שוין ווי נאנט ער איז צום אויבערשטן און אויף דעם ארויף
איז ער מקיים תורה ומצוות – פשוט כדי צו באלעבן אט די קשר.
און דאס איז די אייגנארטיגע 'מהות' פון יום כיפור .ס'איז 'דער טאג' ווען אט די טיפע ,אינערליכע ארט אנטפלעקט זיך ביי
אייגנטליך איז דאס די דרגה וואס א איד דארף שטרעבן אנצוקומען,
יעדן איד .צוליב דעם זענען דא פינף תפילות במשך יום כיפור ,אנטקעגן די פינף מדריגות הנפש וואס ווערן אלע נתגלה
אזוי ווי דער הייליגער רבי שלמה קארלינער זי"ע האט געזאגט" :פאר
אין דעם טאג .דעריבער איז "עיצומו של יום מכפר" ,ווייל אלע ירידות און עבירות זענען נאר שייך ווילאנג דער איד
א איד קען צוקומען צו די מדריגה פון שמחה של מצוה ,דארף ער
שטייט נאך 'אינדרויסן' ,אלס אן אייגענע מציאות ,אבער ווי נאר ער איז 'אינעווייניג' ,אינגאנצן דבוק אין אויבערשטן –
קענען שפירן א שמחה מיט דאס אליינס אז ער איז א איד" .און טאקע
דארט קען קיין שום פגם אדער עבירה נישט האבן קיין אחיזה ,און ער ווערט דארט אפגערייניגט פון אלעס.
דאס באקומט מען יום כיפור ,ווען די טיפע אמת וואס ליגט אין די קשר
יעדער טאטע קען דאס פארשטיין ,ווען ס'האנדלט זיך מיט זיינע אייגענע קינדער .יעדער מענטש האט טייל צווישן א איד מיטן אויבערשטן שיינט ארויס מיטן פולסטן קראפט,
קינדער וואס זענען מער מצליח און אנדערע וואס זענען ווייניגער ,און געווענליך וועט דער טאטע זען די מעלות אויף א פארנעם אז א גאנץ יאר און א גאנץ לעבן שעפט מען כוחות
פון זיינע קינדער און ס'וועט אוודאי פארנעמען א וויכטיגע פלאץ ביי אים .אבער שטעלט זיך פאר ווען איין דערפון.
טאג וואלט אן ארגאניזאציע צוגעקומען צום טאטן ,און אים פארגעשלאגן אוועקצוגעבן איינס פון זיינע קינדער
פאר משפחות וואס קענען נישט האבן קיין קינדער ...די ערשטע רעאקציע פון יעדער טאטע וואלט געווען א
היסטערישע "ניין! כ'וועל קיינמאל מוותר זיין אויף קיין איינס פון מיינע קינדער!" קיין שום טאטע וואלט אין
אזא פאל נישט אנגעהויבן צו מאכן חשבונות ,געוואנדן אין וויפיל זיינע קינדער זענען מצליח ,אויב ס'לוינט
אים זיי אוועקצוגעבן אדער נישט ...די ענטפער וועט ארויסקומען נאטורליך פון א טיפע פלאץ אין נפש ,ווי דער ⋅ תשובה ⋅
תשובה מיט א לידל
טאטע שפירט אז ער און זיין קינד זענען איין מציאות ,און ווי נאר זיי זענען איין מציאות – מאכט מער נישט אויס
אויב דאס קינד איז מצליח אדער נישט.
מ'קען בכלל נישט פארגלייכן די תשובה פון יום כיפור ,צו די תשובה
פון א גאנץ יאר .לאמיר נישט אריינגיין אין אלע חילוקים וואס ווערן
געברענגט אין ספרים הקדושים צווישן די סארטן תשובה ,אבער
⋅ די פינף עינויים ⋅ דער עיקר חילוק ליגט אין דאס וואס מיר זאגן" :על חטא שחטאנו
אונז דערמאנען ווער מיר זענען
לפניך" .ווען א איד טוט תשובה יום כיפור ,טוט ער עס מתוך א מצב
פון "לפניך" – שטייענדיג ממש פארן אויבערשטן .ס'איז א טאג פון
די סאמע העכסטע דרגה פון קירבה און קשר ,די העכסטע דרגה ווי
אין ספרים הקדושים ווערט ערקלערט די פינף ענויים פון יום כיפור ,ווייל אין דעם טאג זענען מיר אין א מצב א איד קען שטיין פארן אויבערשטן ,און נאר מכח דעם זיך שטעלן
ענליך צו וואס ס'זייט גיין לעתיד לבוא ,וואו ס'וועט זיין "אין בו אכילה ולא שתיה אלא יושבים ומתענגים מזיו פארן אויבערשטן קען ער בעטן "טאטע ,רייניג מיך אויס! דו זעסט דאך
השכינה" .אבער מ'קען פרעגן :למעשה ,שפירן מיר דאך נישט יעצט קיין תענוגים פון 'לעתיד לבוא' ,אזוי ארום, מיינע אלע מכשולות און מיינע אלע פלעקן; כ'בעט דיר ,וואש עס אפ
ווען מיר עסן נישט און טרינקען נישט ,ווערן מיר פשוט הונגעריג און דארשטיג און אויסגעמוטשעט?... פון מיר .איך וויל זיין א גאנצע יאר נאר זיין דבוק אין דיר!"
נאר מ'דארף כאפן די טיפערע באדייט :די פינף ענויים קומען אונז דערמאנען אונזער פנימיות'דיגע מהות ,וואס ווען מיר זאגן "ונסלח" יום כיפור ביינאכט ,זאגט מען עס מיט געזאנג,
איז געוויס די מהות פון 'לעתיד לבוא' .א מהות ווי מיר זענען העכער אפילו פון די מלאכים און זענען דבוק צום מ'זינגט א ספעציעלע נוסח דערפאר .די זעלבע איז מיט די "על
אויבערשטן מיט די גרעסטע מאס דביקות ,אין אזוי אויך זייער ווייט פון סיי וועלכע שייכות צו עסן ,טרינקען, חטא'ס" ,וואס מיר זאגן מיט א געוויסע לידל .די טעם דערפון איז,
אדער אנדערע גשמיות'דיגע זאכן. ווייל ס'איז פארהאן א סארט תשובה ווי דער זון טרעפט זיך אינדרויסן
פונעם קעניג'ס פאלאץ ,ער שטייט דארט מורא'דיג ווייט און ער בעט
דאס איז די 'פינטל' פון די ענויים :אז איינמאל א יאר זאלסטו זיך דערמאנען ווער מיר זענען באמת .אז באמת
זיין טאטן ער זאל אים צוריק אריינלאזן .אבער ביי אונז ,געפינען מיר
האבן מיר קיין שום שייכות צו די אלע נידריגע גשמיות'דיגע זאכן ,און דאס וואס מיר זענען פארנומען דערמיט
זיך שוין אייגנטליך אינעם קעניג'ס פאלאץ! ס'איז א טאג וועמענ'ס גאנצע
א גאנץ יאר איז נאר ווייל דער אויבערשטער האט גענומען אונזער געהויבענע 'מהות' – און כדי זיין רצון
מהות איז קירבה און תענוג ,פשוט פון גרויס קירבה הייבן מיר אן צו בעטן
פון מאכן א דירה בתחתונים און אויפהייבן די גאנצע בריאה צו אים זאל ווערן אויסגעפירט – האט ער אונז
אויף טהרה און תשובה .אזויווי צוויי נאנטע חברים צווישן וועמען
איינגעשטעלט פארשידענע תאוות און רצונות גשמיים ,וואס אין אמת'ן אריין האבן נישט קיין שייכות מיט
ס'האט זיך געבויעט א שטארקע קשר ,און ווי נאר איינער האט א
אונזער מהות.
הארץ אדער א טענה אויפן צווייטן ,וועט ער עס האלטן ביי זיך דווקא
דאס איז די אנערקענונג וואס די אלע עינויים פון יום כיפור דארף אריינברענגען אין אונז ,אזוי אז אפילו ווען ביז ס'וועט זיך אים מאכן א געלעגנהייט ,ווען די ליבשאפט צווישן
מיר וועלן האלטן נאכן תענית סוף טאג ,וועלן מיר ווייטער געדענקען אז באמת זענען מיר אסאך העכער און מער זיי ווערט נתגלה .דווקא דעמאלטס וועט ער אויפברענגען זיין טענה,
דערהויבן פון די אלע דברים גשמיים ,פשוט מיר געבן זיך אפ מיט די אלע זאכן נאר צוליב די 'שליחות אלקית' וואס זיך אנטשולדיגן און בעטן מחילה – אלעס מתוך א רצון צו וואס מער
ליגט דערין .אט די הכרה איז די ספעציעלע ייחוד וואס ווערט גע'פועל'ט אום יום כיפור ,און טאקע דאס איז די פארבעסערן זייער קשר און אפמעקן סיי וועלכע שפור וואס קען עס
אמת'ע טהרה און כפרה צו וואס מיר ווילן צוקומען. מעגליך פארשמוצן.
אידישער הערצער ווארטן אויף אביסל ליכטיגקייט אין עבודת השי"ת ,אבער מ'ווארט אויף אייער שותפות
צו מנדב זיין א מאמר/אפטיילונג ,אדער הפצה ביי אייך אין ביהמ"ד ,אזוי אויך אויף אלע פרטים איבערן גליון רופט
אין מאנסי 347.452.3118 :וויליאמסבורג 347.774.0850 :קרית יואל 917.538.7491 :לעקוואיד845.274.4847 :
אימעיל | DD0722531385@gmail.comתורם צו זיין אויטאמאטיש347-428-6483 :
ד
