לב שומע · Lev Shomea — האזינו - שבת תשובה (2026-09-14)

אידיש
ניתן לשמוע השיעורים ב'קול הלשון'
020 81917000
[]ex3,1.11.1
'שגיאות מי יבין' -אי אפשר לבר בלא תבן
בבקשה ,המוצא שגיאה כלשהוא יואיל להודיע
למו''ל למען יתוקן אי''ה
להערות והארות ולקבלת הגליון יש לשלוח לאימעל
levshomeya@gmail.com
סדר ועימוד:
א .י .גרינוואלד )972( 054-8494370
ניקוד :ישראל פויגל )972( 054-8435096
תוכן הענינים
ת
בה האזינ
רת
יראל עד ה'
אלקי בה
רע
ר . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ד יעזב
מנת
לסר . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .ה נה על
קמט אריס . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .ז
נימית
די
מד
קל . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ח א יב
למה אי י
למעלה . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .ח א י י
ת פ
האפעננג . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .ט א
י ר
הד
והרא י
חסד א
נאנטקייט . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .י א טאג פ
ערב י ר . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .יא
מחה פ
די
פנע טאג . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .יב
קדה
לי פאר דער
א
ערב י ר . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .יב
טבילה פ
די
סעדה
הפסקת . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .יג די
איינער דע
צווייט . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . יד פארגע
י
נה י . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . טו
לפני ה'
טהר . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . טו
פרשת האזינו שבת שובה לב שומע ד
בה
ת ָ
האזינָ ַ
רת ַ ֲ ִ
ָָ ַ
אלקי
יראל ַעד ה' ֱ ֹ ֶ
בה ִ ְ ָ ֵ
ָ
קמט ַאריס ִ אָ יב ִ ַ
מד לסר ִ די ְ ִ ִ
נימית ְ מנת ִ ְ ֹ רֶ
נה ַעל ְ ָ רע ַ ְ ֹ ֲַ
יעזב ָ ָ
האפעננג
ת פְ ֶ ָ למעלה ַ א ַ ָ קלִ אֵ יִ יָ ַ ְ
למה ֵאיִ יָ ְ ַ ְ ְְַ
געגאנגען
אהער ִàין ִאיֶ ְ ַ ֶ ü זאגט צִ äזיàִ :üיז ַ ֶ ָ ְ ר
רע ַ ְ
יעזב ָ ָ
ֲַ ֹ
ווייטער
יעצט אäן ֵ ֶ אàער פäן ֶ ְ אõיף ֶדעם ֶוועגֶ ָ , "àŁת
אנגערäפן ַ ָ
ווערט ָ ְ ֶ ְ àŁת ֶ ְ ִדי ָוואָ ַ ü
ווילאנג ֶער
ניŁט ַאזõי ֵגייןְ ַ ִ . ִוויל ִאיֶ üמער ִ ְ ליינט ִדי ָוואִ üאיןוויàאלד ֶמען ֵ ְ
äŁבה" ִ ַ ְָ
אלטן ֶוועג אäן ִוויל מיטן ַ ְ ְ
האלט ִזיָ üנאְ ִ ü ַ ְ אלקי."ý
יłראל ַעד ה' ֱ ֶֹ "äŁבה ִ ְ ָ ֵ
ָ הפטרה
ִדי ַ ְ ָ ָ
äŁôבה
טõיŁןִ ,איז ֵזיין ְ ָ ְ למעłה
גארניŁט ְ ַ ֲ ֶ
ָ ְִ ְ äŁôבה"
ימי ְ ָ "עłרת ְ ֵ
אנגערäפן ֲ ֶ ֶ
ווערן ָ ְ ֶ ְ
ִדי ֶטעג ֶ ְ
מקוה,
טõבל'ט ִזיִ üאין ִ ְ ֶ
איינער ָוואס ְ ְ ַאזõי ִווי ֵ ֶ äŁôבה ָטאן, עõסק ִאין ְ ָ אצינד ֵ זענען ַ ִ ְ
ִמיר ֶ ֶ
האנט.
Łרץ ִאין ֵזיין ַ ְ האלט ָנאֶ üדעם ֶ ֶ אàער ַ ְ ֶָ äŁôבה,
מיינט ָדאס ְ ָ וויסן ָוואס ֵ ְ דארף ֶמען ִ ְ ַ ְ
מצות פäן צäגאנג צִ äדי ִ ְ ַ
ריכטיגע ַ ְ
אäן ֶדער ִ ְ ִ ֶ
âרõé רŁע ַ ְ יעזב ָ ָ
זאגט ַ ֲ ֹ נביא )ישעיה נה ז( ָ ְ ֶדער ָ ִ
'äŁôבה'.
ְ ָ
ויŁב ֶאל ה' מחŁבתיו ְ ָ ֹ
און ַ ְ ְ ֹ ָ ְואיֶ ָ Ł ִ
לסלõחֶ .עס
ירàה ִ ְ ַ אלקינéִ äי ִ ְ ֶואל ֱ ֵֹ וירחמהֶ ְ ä
ִ ֲֵַ אמאל äŁôבהֶ ,קען ִזיָ ַ ü
רעדט פäן ְ ָ ֶווען ֶמען ֶ ְ
קלאגן אõיף רŁע ָזאל ְ ָ ְ ניŁט ַאז ֶדער ָ ָ Łטייט ִ ְ ְ ֵ וויינען,
עיקר ִאיז צֶ ֵ ä דאכטן ַאז ֶדער ִ ָ
ַ ְְ
âרֶ ,"õéער ָזאל רŁע ַ ְ "יעזõב ָ ָ
ֵזיין ֶוועגָ ,נאר ַ ֲ חרטה אõיף ִדי האàן ֲ ָ ָמצער ֵזיין ,אäן ָ ְִזיֵ ַ ְ ü
געוויס ֶקען ֶמען אוודאי ֶ ִ פארלאזן ֶדעם ֶוועגַ ַ ַ .ַ ְ ָ ְ מעłים ָוואס ֶמען ָהאט ֶגעטäן. גäטע ַ ֲ ִניŁט ֶ ִ ְ
טõיŁן ִאין ֵאיין ִמינäט ִדי ְ אלעמאל
ניŁט ַ ֶ ָ ִזיְ ִ ü וויכטיגַ .אן
זייער ִ ְ ִ
טאקע ֵ ֶ אלעס ִאיז ַ ֶ ָדאס ַ ֶ
ניŁטŁטייגערֶ .מען ֶקען ִ ְ לעàנס ְ ֵ ֶ גאנצע ֶ ְ ְ ַ ְֶ גרõיסער ֵטייל פäן חרטה ִאיז ַא ְ ֶ אמת'ע ֲ ָ ֱֶֶָ
אàער מענטֶ ָ ,Łנייע ֶ ְ ְווערן ַא ֵ ֶ אõיף ֵאיין ָמאל ֶ ְ ערŁטער אäן אàער ֶדער ֶ ְ ְ ֶ äŁôבהֶ ָ . ְ ָ
àאŁלäסֶ .מען קלארן ַ ְ נעמען ֵאיין ְ ָ ְ ֶמען ֶקען ֶ ֶ דארף ֶמעןערŁט ַ ְ ִוויכטיגסטע ְיסõד ִאיז ַאז ֶ ְ ְ
ְִ ְְֶ
פירט צä פארמאכן ֵאיין ִטיר ָוואס ִ ְ ֶקען ַ ְ ַ ְ אלטן ֶוועג.
אïלאזן ֶדעם ַ ְ ְ
ְָָ ְ
פירט
נייע ִטיר ָוואס ִ ְ עפענען ַא ֵ ֶ זינדיגן ,אäן ֶ ֶ ֶ ִ ְִ ְ
עבõדת ה'.ôפêה אäן ֲ ַ õôרהָ ִ ְ , צָ ä Łרייàט:
רמ"àם )פרק ב' הלכות תשובה( ְ ֵ ְ ֶדער ַ ְ ַ
çŁעזב
הäŁôבה ,הäא ֶ ַ ֲ ֹ äמה ִהיא ַ ְ ָ ָ
מŁלֶ ,עס ִאיז
àרענגט ַא ָ ָ ֶדער ֵàית ַ ְ ָ ָ
אברהם ְ ֶ ְ ְ àלõàויגמר ְ ִ
מëחŁבֹ ְ ִ ְ õô
ויסירְ ַ ְ ַ ִ õחטאִ ָ ְ õ
החõטא ֶ ְ
ַ ֵ
חçה ָוואס ִאיר ַנאטäרגעוויסע ַ ָ
ָדא ַא ֶ ִ ֶ âר.õé רŁע ַ ְ
יעזõב ָ ָ
ìŁאמרֲ ַ :
יעłה äעõדַ ֱ ֶ ֶ , êŁא ַ ֲ ֵ
ֶ ֹ
זעלàע
צäריקצäגיין אõיף ִדי ֶ ְ ֶ
אלעמאל ִ ְ ֵ ִאיז ַ ֶ ָ מענטŁהייàט ִזיָ üאן ֶווען ֶדער ֶ ְ ְ äŁôבה ֵ ְְ ָ
ה לב שומע שובה ישראל עד ה' אלקי
אנגעקäקט ֶדעם
גאלדŁמיד ָהאט ָ ְ ֶ ְֶדער ָ ְ ְ ְ ִ געגאנגען,
פריער ֶ ַ ְ ֶ
וועלכע ִזי ִאיז ְ ִ ֶ
טריט אõיף ֶ ְ ֶ ְִ
אõיפן
ְ אראïגעלייגט
לייכטערִ ,אים ַ ָ ְ ֶ ֵ ְֵ ְֶ לייגן ֵזיי ַא ֶנעץ
כאïןְ ֵ ,
ווילן ִאיר ַ ְיעגערס ִ ְ ֶווען ֶ ֶ ְ
קלאïן
Łטארקע ְ ַ ְ
עטליכע ְ ַ ְ ֶ
געגעàן ֶ ְ ִ ֶ
ִטי ,Łאäן ֶ ֶ ְ ïŁעטערוועלכן ִזי ֶוועט ְ ֶ ֶאõיפן ֶוועג אõיף ֶ ְ ְ ְ
לאנג
האמערֶ .ער ָהאט ִאים ַאזõי ַ ְ מיטן ַ ֶ
ִ ְ צäריק אäן קäמט ִ חçה ְ צäריקקäמעןֶ ,ווען ִדי ַ ָ
ִ ְ ֶ
לייכטער ִאיז
Łיינעם ֵ ְ ֶ
פäנעם ֵ ֶצעקלאïטàִ ,יז ֶ
ֶ ְ ַ ְ הייàט ִזי ָאן
דערווייטנסְ ֵ ,
ֶזעט ֶדעם ֶנעץ פäן ֶ ְ ֵ ְ ְ
זילàער.
Łטיק ִ ְ ֶפלאכער ְ ִ
געàליàן ְàלõיז ַא ְ ַ ֶ
ֶ ְִ ְ ווארטפארŁטייט גäט ַאז ֶעס ַ ְ וויינעןִ .זי ַ ְ ְ ֵ
צֶ ֵ ä
אàער וויינטֶ ָ ,
וויינט אäן ֵ ְ
סéנהִ ,זי ֵ ְ ִאיר ָאַ ïא ַ ָ ָ
ערנאָ üהאט ֶדער ָ ְ ְ ְ ִ
גאלדŁמיד ֶעס ֶד ְ ָ אוועקגיין
àרענגען צֵ ְ ֶ ַ äניŁט ְ ֶ ְ ֶ ִזי ֶקען ִזיְ ִ ü
ווינקל
אוועקגעלייגט ִאין ַא ִ ְ ְ
ֶַ ְ ֶ ֵ ְ Łלעïט
àאקאנטן ֶוועגִ .איר ַנאטäר ְ ֶ ְ פäנעם ַ ַ ְ ְ ֶ
צäריק
יäנגערמאן" :קäם ִ
געזאגט צäם ְ ֶ ְ ַ
אäן ֶ ָ ְ פאלט
מהàִ ,üêיז ִזי ַ ְ
זעלàן ְ ַ ֵ
אõיפן ֶ ְ ְ
ְ צäריק
ִאיר ִ
àאקäמען ַא
ֶ וועסט ַ
ִאין ַא ָווא ,üאäן דְ ֶ ä אינעם ֶנעץ. אריין ִ ֵֶַ
ניŁט
פארגעס ִ ְ
אàער ַ ְ ֶ לייכטערֶ ָ .
הערליכן ֵ ְ ֶ
ָ ְֶ ִ ְ
מענטֶ ,Łער ֶקען ַאזõי ֶקען אõיֵ üזיין ֵàיי ַא ֶ ְ ְ
געלט".
מיטצàäרענגען ָדאס ֶ ְ
ִ ְ ְֶ ְֶ
חרטה ,אäן ֶער האàן ֲ ָ ָ וויינעןֶ ,ער ֶקען ָ ְ ֵ ֶ
àאטראכט ָוואס ֶדער ֶדער זäן ָהאט ַ ְ ַ ְ זיינע
איàער ֵ ֶ צàäראכן ִ ֶ ְָ ְ אמת'דיג ֵזיין
ֶקען ֱ ֶ ְ ִ
גאלדŁמיד ָהאט ֶגעטäן ,אäן ֶעס ָ ְְ ְ ִ צäריק,קäמט ִ נíיõן ְ אàער ֶווען ֶדער ִ ָ מעłיםֶ ָ ,
ֲַ ִ
געוואלדיגע
איינגעפאלן ַא ֶ ַ ְ ִ ֶ ִאיז ִאים ֵ ְ ֶ ַ ְ אלטן ֶוועג זעלàן ַ ְ ְ אõיפן ֶ ְ ְ ְ נאכאמאל
ֵגייט ֶער ָ ְ ַ ָ
געמיינט ַאז ֶער ָהאט ִזיü געדאנקֶ ,ער ָהאט ֶ ֵ ְ ֶ ַ ְ פאסקע.
זעלàן ַ ְ ֶ אינעם ֶ ְ ְ אריין ִ ֶ פאלט ַ ֵ
אäן ַ ְ
קäנסט פäן גאנצע ְ ְ אõיסגעלערנט ִדי ַ ְ ֶ
ְֶ ֶ ְ ְ õŁין רŁע "יעזõב ָ ָ זאגט ֶדער ָïסäקֲ ַ : דעריàער ָ ְ
ֶ ִ ֶ
צäריקגעקäמען
ֶ גאלדŁמידŁאפטֶ .ער ִאיז ִ ְ ֶ ָ ְְ ְ ִ ְ ַ ְ וויינען
ניŁט ְàלõיז צֶ ֵ ä עיקר ִאיז ִ ְâרֶ ,"õéדער ִ ָ ְַ
"טאטעִ ,איü געזאגטֶ ַ : פאטער אäן ֶ ָ ְ צֵ äזיין ָ ֶ טõיŁן
ְ געוועןָ ,נאר צä איàער ֶדעם ָוואס ִאיז ֶ ֶ ִ ֶ
ïרנסה,
גרינגע ַ ְ ָ ָ געדאנק פäן ַא ְ ִ ְ ֶ ָהאַ àא ֶ ַ ְ חטא .אõיà פירט צֶ äדעם ֵ ְ ֶדעם ֶוועג ָוואס ִ ְ
עפענען ַא געלט צֶ ֶ ֶ ä פארàארג ִמיר ֶ ְ ַ ְָ ְ געוואõינהייט
ְֵ געוויסע ֶ
ïלאץַ ,א ֶ ִ ֶ געוויסער ְ ַ
ַא ֶ ִ ֶ
Łנעל ִאיü וועסט ֶזען ִווי ְ ֶ געŁעפט ,אäן דְ ֶ ä ֶ ֶ ְ àרענגט ֶדעם מðב ְ ֶ ְ ְ געוויסער ַ ָאדער ַא ֶ ִ ֶ ֶָ
פאטער ָהאט ִאים ווערן ֵרייֶ ."üדער ָ ֶ ֶוועל ֶ ְ נíיõן,זעלàן ִ ָ
צäריק צäם ֶ ְ ְ Łטענדיג ִמענטִ ְ ֶ ְ Łֶ ְְ
געדינגען ַא
געלטֶ .דער זäן ָהאט ֶ ִ ְ ֶ געגעàן ֶ ְ
ֶ ֶ ְ אנדערן ֶוועגָ .נאר ַאזõי זäכן ַאן ַ ְ ֶ ְ דארף ֶער ְ ַ ְ
גרõיסן
געקõיפט ַא ִטי Łאäן ַא ְ ְ ְ געŁעפטֶ ,
ֶ ֶ ְ äŁôבה.
אמת'ע ְ ָ חרטה ַאן ֱ ֶ ֶ ווערט ִדי ֲ ָ ֶָ ְ
Łילד
Łיינעם ִ ְ אõיפגעהאנגען ַא ֵ ֶ
ְ ֶ ָ ְֶ האמער ,אäןַ ֶ
לסר
מנת ִ ְ ֹ
נה ַעל ְ ָ
ֶ
ממחה"אייער ֻ ְ ֶ געŁעפט ֵ ֶ פäנעם ֶ ֶ ְ אינדרõיסן ֶ
ִ ְְ ְ
פארõàיגענע
צעàראכענעֶ ֶ ְ ַ , פאררעכטן ֶ ְ ָ ֶ ֶ ִאין ַ ְ ֶ ְ ְ עŁõר ָוואס ָהאט ֶ געווען ַאןֶעס ִאיז ֶ ֶ
éלים". זילàערנע ֵ ִ
געŁעדיגטע ִ ְ ֶ ְ ֶ
אäן ֶ ֶ ִ ְ ֶ ניŁטפõילער אäן ִ ְ
ֶ געהאט ַא זäןַ ,אֶ ַ
איינמאל ָהאטמלאכהָ ְ ֵ .
àעל ְ ָ ָ גרõיסער ַ ַ
ֵקיין ְ ֶ
קõנים.
אסאִ ü געàרענגט ַ ַ ֶדער ִ ְ
Łילד ָהאט ֶ ְ ֶ ְ ְ אלטן,
געŁיקט ִמיט ַאן ַ ְ ְ
פאטער ִאים ֶ ִ ְ ֶדער ָ ֶ
חנéה
געàרענגט ַא ֲ ֻ ָ
איינער ָהאט ֶ ְ ֶ ְ ְֵ ֶ לייכטער צäם זילàערנעם ֵ ְ ֶ
פארõàיגענעם ִ ְ ֶ ְ ֶ
ַ ְ ֶ ֶ
דריטער
לייכטערַ ,א ְ ִ ֶ
צווייטער ַא ֵ ְ ֶ
מנõרהַ ,א ְ ֵ ֶ
ְ ָ געווען
זענען ֶ ֶ רערן ֶ ֶ גאלדŁמידִ ,די ֶ ְָ ְְ ְ ִ
łàמים
פערטער ַא ְ ָ ִ àעכער אäן ַא ֶ ְ ֶ ַא ֶ ֶ לייכטער ָהאט õŁין פארדרייט ,אäן ֶדער ֵ ְ ֶ ַ ְ ְֵ
"גאלדŁמיד" ָהאט
נייער ָ ְ ְ ְ ִ האלטערֶ ...דער ֵ ֶ
ַ ְֶ צäרה.
גאנצע ָ
פארלõירן ֵזיין ַ ְ ֶ
éמעט ַ ְ ְ ְִַ
פרשת האזינו שבת שובה לב שומע ו
גאלדŁמיד ָהאט ארàעטֶ .ווען ֶדער ָ ְ ְ ְ ִ ְַ ֶ יעדן
געלייגט ֶ ְ
אõיפגענäמעןֶ ,ער ָהאט ֶ ֵ ְ
ְֶ ֶ יעדן
ֶ ְ
לייכטערָ ,האט ֶער אלטן ֵ ְ ֶ צעקלאïט ֶדעם ַ ְ ְ ֶ ְ ַ ְ Łטארקע
צוויי ְ ַ ְ ֶ
געגעàן ְ ֵ
אõיפן ִטי ,Łאäן ֶ ֶ ְ ְ éלי
ְִ
נאכאמאלקענען ָ ְ ַ ָ éדי צֶ ֶ ä צעïיצלט ְ ֵ
ֶעס ֶ ִ ְ ְ געמאכט ַפאר ַא
האמערִ ,אים ֶ ַ ְ מיטן ַ ֶקלאïן ִ ְ
ְ ַ ְ
àיסטנאכדעם ָוואס דְ ִ ä אàער ָ ְ ֶ אõיפõàיעןֶ ָ ,
ְ ֶ אוועקגעלייגט ִאין
זילàער ,אäן ַ ֶ ְ ֶ ֵ ְŁטיק ִ ְ ֶ
פלאכן ְ ִ
ְַ ְ
לאנגע
געזעסן ַ ְ ֶ אוועקגעגאנגעןִ ,איז ֶער ֶ ֶ ְ ֶַ ְ ֶ ַ ְֶ ווינקל.
ַא ִ ְ ְ
אõיסגעפארעמט ָדאס
ְֶ ָ ֶ ְ ָŁעõתֶ ,ער ָהאט
געזאגט" :קäםקליענט ָהאט ֶער ֶ ָ ְ צֶ ֶ ä
יעדע ְ ִ ֶ ְ
Łטיקער, צäזאמגעŁטעלט ִדי ְ ִ ֶ
ַ ְֶ ְ ֶ ְ זילàער,
ִ ְֶ
וועסט
צäריק ִאין ַא ָווא ,üאäן דְ ֶ ä ִ
אõיסגעארàעט
ְ ֶ ְַ ֶ פארראכטן אäן
פארגלייכטְ ְ ָ ְ ַ ,
ַ ְ ְֵ ְ
éלי"ִ ,די ָוואִ üאיז הערליכן ְ ִ
àאקäמען ַא ָ ֶ ְ ִ ְ ֶ ַ
àאŁאפן
ïרטàִ ,יז ֶער ָהאט ַ ַ ְ קליינעם ְ ַ
יעדן ְ ֵ ֶ
ֶ ְ
קõניםערŁטע ִ פארàייגעגאנגעןִ ,די ֶ ְ ְ ֶ
Łנעל ַ ְ ֵ ֶ ַ ְ ֶ ְֶ
האסט ָנאר לייכטער .דְ ָ ä הערליכן ֵ ְ ֶ
נייעם ָ ֶ ְ ִ ְ
ַא ֵ ֶ
געלט ִאין ֶדער מיטן ֶ ְצäריקגעקäמען ִ ְ
ֶ זענען ִ ְ ֶ ֶ ֶ
האמער, פäנעם ַ ֶ ֶ קלאïן
נאכגעמאכט ִדי ְ ַ ְ ָ ְֶ ַ ְ
זייערע
נעמען ֵ ֶ ֶ אֶ ֶ ï
געוואלט ָ ְ
האàן ֶ ָ ְ האנט אäן ָ ְ ַ ְ
געקäמען
ֶ ארàעט ָוואס ִאיז ֶ ניŁט ִדי ַ ְ ֶ אàער ִ ְ ֶָ
געגאנגען צäם
יäנגערמאן ִאיז ֶ ַ ְ ֶéליםֶ .דער ְ ֶ ְ ַ ִֵ
נאכדעם".
ָ ְֶ
געזäכט
זילàער אäן ָהאט ֶ ְ Łטיקער ִ ְ ֶ הõיפן ְ ִ ֶ
ְ
Łטארקער ִלäëד ַפאר ִדי ָדאס ִאיז ַא ְ ַ ְ ֶ וואäנדער
ְֶ גרõיסן
אàער צֵ äזיין ְ ְ éליםֶ ָ ,זייערע ֵ ִ
ֵ ֶֶ
äŁôבה אäן יõם ימי ְ ָ עłרת ְ ֵ ֲ ֶֶ ניŁט זילàער ִ ְ
Łטיק ִ ְ ֶ ָהאט ִזיֵ üקיין ֵאיין ְ ִ
חטא"ִ .מיר "על ֵ ְ קלאïן ַ הäïéריםִ :מיר ְ ַ ְ ִַ ִ אדער ַא לייכטער ָ ֶ פארוואנדלט ִאין ַא ֵ ְ ֶַ ְַ ְְ ְ
אäנזערע ַ ְ ֶ
אלטע ְֶ ֶ אנערקענען ַאז ֵטייל פäןַ ְְֶ ֶ ֶ מנõרה.
ְ ָ
האàן
געווען גäטִ .מיר ָ ְ ניŁט ֶ ֶ זענען ִ ְ
מעłים ֶ ֲֶַ ִ
"איָ üהאָ àדאü געוואäנדערט ִ
ְֶ ְ ֶער ָהאט ִזיֶ ü
צäרה ָוואס פאלŁע ָצעàרעכן ִדי ַ ְ ֶ
חרטהִ ,מיר ֶ ְ ֶ ְ ֲָ ָ
אנדערע
ֶגעטäן ֶגענõי ָוואס ֶדער ַ ְ ֶ ֶ
זאגן ַאז ִמיר
האàן ִזיֶ üגעõàיט ,אäן ִמיר ָ ְ ִמיר ָ ְ
גאלדŁמיד ָהאט ֶגעטäן! ִאיָ üהאà ָ ְְ ְ ִ
אõיסזען.
ְֶ ניŁט ַאזõיִווילן ֶמער ִ ְ
ְ
אוועקגעלייגט
éלי ,אäן ֶעס ַ ֶ ְ ֶ ֵ ְצעקלאïט ֶדעם ְ ִ
ֶ ְ ַ ְ
אàער ָדאס ִאיז ָנאר ֶדער ֶ ְ ְ ֶ
ערŁטער ֵטייל ֶָ קõנה
ֶ געהייסן ֶדעם
ווינקל אäן ֶ ֵ ְִאין ַא ִ ְ ְ
עבõדה.
פäן ֶדער ֲ ָ פארוואס ִאיז
צäריקקäמען ָנאַ üא ָוואָ ְ ַ ,ü
ִ ְ ֶ
דערפäן?"
געווארן ֶ ְ
גארניŁט ֶ ָ ְ
ָ ְִ ְ
àלייàן ִווי ַא
ניŁט ְ ֵ ְ מענטֶ Łקען ִ ְ ַא ֶ ְ ְ
נאכדעם
זילàערֶ ְ ָ .Łטיק ִ ְ ֶ צעקלאïטע ְ ִ
ֶ ְ ַ ְֶ געוäאäסט ִצי ֵזיי
ְ ניŁט ֶהאàן ִ ְ ִדי ֶ ְ ְ ְ
מענטŁן ָ ְ
אלטן ֶוועג,
פארווארפן ֶדעם ַ ְ ְ
ָוואס ֶער ָהאט ַ ְ ָ ְ ְ זענעןוויינעןֵ ,זיי ֶ ֶ
אדער ֵ ֶ לאכן ָ ֶזאלן ַ ְָ ְ
נאכאמאל
אנהייàן ִזיָ ַ ְ ָ ü ְֵָ ְ דארף ֶער ַ ְ פארלאנגט
האàן ַ ְ ַ ְ ְ פאטער אäן ָ ְ געגאנגען צäם ָ ֶ
ֶ ַ ְֶ
אריינלייגן ֵצייט אäן
דארף ַ ֵ ְ ֵ ְ אõיפצõàäיעןֶ .ער ַ ְ
ֶ ְ Łאדנס ָוואס אלע ָ ְ ְ àאצאלן ַפאר ַ ֶ
ֶער ָזאל ַ ָ ְ
דארף
ôפילהֶ .ער ַ ְ õôרה אäן ְ ִ ָ ָ יגיעה ִאיןְִ ָ געמאכטֶ .דער זäן ָהאט ֵזיין זäן ָהאט ֶ ַ ְ
Łענער צäרעדן ֶ ֶזיינע ִמõâתְ ֶ ,אõיסארàעטן ֵ ֶ
ְ ְַ ֶ ְ "איü פאטערִ : געזאגט צäם ָ ֶ געוויינט אäן ֶ ָ ְֶ ֵ ְ
גäטע
נייע ֶ õàיען ֵ ֶ
ֶ מענטŁן ,אäן
אנדערע ֶ ְ ְ ְַ ְֶ ֶ אלעס ָוואס אמת'דיג ֶגעטäן ַ ֶ
ָהאָ àדאִ ְ ֶ ֱ ü
געוואõינהייטן.
ְֵ ְ ֶ גאלדŁמיד ָהאט ֶגעטäן".
יענער ָ ְ ְ ְ ִֶ ֶ
éלי,
אלטן ְ ִ
צעקלאïט ֶדעם ַ ְ ְ
חטא" ֶ ְ ַ ְ
ְֵ "על
ַ "האסט
ערקלערטְ ָ , ָהאט ִאים ֶדער ָ ֶ
פאטער ֶ ְ ְ ֶ ְ
àאŁאפן
דארף ֶמען ַ ַ ְ דערנאְ ַ ü
אàער ֶ ְ ָ
ֶָ ערŁטן ֵטייל פäן ֵזיין
געזען ֶדעם ֶ ְ ְ ְ
ָנאר ֶ ֶ
ז לב שומע שובה ישראל עד ה' אלקי
ïנימõçת,
אמת'ע ְ ִ ִ ֶווען ַא ִאיד ַ ְ ֶ ְ
אנדעקט ֵזיין ֱ ֶ ֶ דינען ֶדעם
éלי ָוואס ֶקען ִ ֶ
éליַ ,א ְ ִ
נייעם ְ ִ
ַא ֵ ֶ
נאנט צäם ֶזעט ֶער ַאז ֶער ִוויל ָיא ֵזיין ָ ְ אõיàערŁטן.
ֶ ְ ְ ְ
õôרה,
ָ לערנען
אõיàערŁטןֶ .ער ִוויל ָיא ֶ ְ ֶֶ ְ ְ ְ
גäטסֶ .ער ִוויל ָיא ִליà דאווענען אäן טäן ְ ַ ֶ ֶ קמט ַאריס
נימית ְ
ִדי ְ ִ ִ
אמת'ע ָרצõן ִאיז אידןֶ .דער ֱ ֶ ֶאנדערע ִ ְ
האàן ַ ְ ֶ ֶ
ָ ְ "איàִ üין טראכטן ִ אמאל ְ ַ ְ ְ מענטֶ Łקען ַ ָ ַא ֶ ְ ְ
פארŁווינדן; ֶער ִאיז ָנאר
ניŁט ַ ְ ְ ִ ְ ְ קיינמאל ִ ְ
ֵ ְָ אזõיפיל ָמאל פארפאלןִ ַ , õŁין צֵ äווייט ַ ְ ַ ְ
פארדעקט.
געווארן ַ ְ ֶ ְ
ֶ ָ ְ àעסער ,אäן ווערן ֶ ֶ געוואלט ֶ ְ
ָהאִ àאיְ ָ ֶ ü
מענטָ Łוואס ָהאט ֶמען ֶ ְ ֵ ְ
דערציילט אõיף ַא ֶ ְ ְ אפŁר
צäריקגעפאלןָ ְ ֶ .
אזõיפיל ָמאל ִàין ִאיְ ַ ֶ ְ ִ ü ַ ִ
איינמאל
געהאט ַא ָהאן ִאין ֵזיין הõיףָ ְ ֵ .,
ֶ ַ äŁôבה צ äטäן" ניŁט ָראäי ְ ָ ִàין ִאיõŁ üין ִ ְ
געווארןֶ .דער
גע'גנב'עט ֶ ָ ְִאיז ֶדער ָהאן ֶ ַ ְ ֶ אמת'ער קõל פäן ניŁט ֶדער ֱ ֶ ֶ אàער ָדאס ִאיז ִ ְ ֶָ
איàעראל ֶדעם
געזäכט ִ ֶ ָàעל־הàית ָהאט ֶ ְ ַַ ַ ִַ הרע, יצר ָ ַ פäנעם ֵ ֶ ַא ִאידָ ,דאס ִאיז ֶדער קõל ֶ
געקענט
ניŁט ֶ ֶ ְ אàער ָהאט ִאים ִ ְ ָהאןֶ ָ , אפäêאיינרעדן ַאז ֶער ָזאל ֲ ִ ָוואס ִוויל ִאים ֵ ְ ֶ ְ
געפינען.
ֶ ִ ֶ אõיàערŁטער ָהאט ֶ ְ ְ ֶ ïרàäירןֶ .דער
ניŁט ְ ִ ְ ִ ְ
éדי
âוקא ְ ֵ äŁôבה ַ ְ ָ ימי ְ ָ עłרת ְ ֵ געגעàן ִדי ֲ ֶ ֶ
ֶ ֶ ְ
טראכטנדיג
õŁחטִ ְ ְ ְ ַ ְ , ֵ ֶער ִאיז ֶ ַ ְ ֶ
געגאנגען צäם ניŁטקיינער ָזאל ִ ְ נâח"ֶ ֵ . מָ ִ äìëיâח ִ ֶ"לבלôי ִ ַ
ְִ ְִ
àרענגען ֶדעםìáב ְ ֶ ְ ֶ אפŁר ֶוועט ֶדער ַ ַָאז ֶ ְ ָ הייליגע ֶטעג ווערןִ ,אין ִדי ֵ ִ ֶ פארלõירן ֶ ְ
ַ ְ ְ
אנגעקäמעןָ ,האטֶ Łחט'ןֶ .ווען ֶער ִאיז ָ ְ ֶ
ָהאן ֶ ְ ְ הילף פäן àאזäנדערע ִ ְ
יעדער ִאיד ַא ַ ְ ֶ ֶ àאקäמט ֶ ֶ
ְ ַ
האלטן ֵזיין ָהאן.מענטְ ְ ַ Ł געזען ַא ֶ ְ ְ
טאקע ֶ ֶ
ֶער ַ ֶ àאמת ִטיף ליגט ֶ ֱ ֶ אנטדעקן ָוואס ִ ְ
הימל צְ ֶ ְ ְ ַ ä ִ ְ
אינגאנצן
אõיסגעזען ִ ְ ַ ְ ְ
ְֶ ֶ אàער ֶדער ָהאן ָהאט ֶָ הארץ.ִאין ֵזיין ַ ְ
ìáב
פארלõירענע ָהאןֶ ,דער ַ ָאנדערִ Łווי ֵזיין ַ ְ ֶ ֶ ַ ְֶ ְ
אõיסגעריסן
ְֶ ִ ְ פליגל,
זיינע ְ ִ ְאïגעŁניטן ֵ ֶ
ָהאט ָ ְ ֶ ְ ִ ְ דרäŁ טייטŁט ֶדעם ָïסäק ִ ְ קõדְ ְ ֵ Ł זרע ֶ ֶדער ֶַ
éדי
אõיסזעןֵ ְ ,
ְֶ געטõיŁט ֵזיין
ְ פעדערן אäן ֶ
ִדי ֶ ֶ ְ äŁôבה
ימי ְ ָ עłרת ְ ֵàהëצאִ ,õאין ִדי ֲ ֶ ֶ
ה' ְ ִ ָ ְ
דערקענען.
קענען ֶ ְ ֶ ֶ ניŁט ֶ ֶ ֶמען ָזאל ִאים ִ ְ אõיàערŁטער ֶמער
ֶ ְ ְ ֶ éביכõל ֶדערגעפינט ִזיָ ְ ִ ü
ֶ ִ ְ
יעדן ִאיד. הארץ פäן ֶ ְ אינעם ַ ְ טיפער ִ ֶ ִ ֶ
אõיסגערäפן
ְֶ ְ גלייü ֶדער ַ ַ ַ ַ ִ
àעל־הàית ָהאט ְ ֵ
טיפעראàיסל ִ ֶ זäכט ַ ִ ְ דעריàערֶ ,ווען ֶמען ְ ֶ ִ ֶ
"ìáב! ָדאס ִאיז ֵמיין ָהאן" ָהאט ֶדער
ַָ
טרעפן
אצינד ְ ֶ ְ הארץֶ ,קען ֶמען ַ ִ ְ אינעם ַ ְ ִ ֶ
זאגן ַאז ָדאס ִאיז
קענסטְ ָ ä
געזאגט ִ"ווי ֶ ְ ְ
ìáב ֶ ָ ְ
ַָ
גאנצן ָיארָ .דאס ִאיז דäרכן ַ ְ ְהשי"ת ֶמער ִווי ְ
אõיסגעזען
ְֶ ֶ ֵדיין ָהאן? ֵדיין ָהאן ָהאט ָדאü
ווייטער
Łטייט ֵ ֶ טייט :Łפäן ָוואס ְ ֵ אõיֶ üדער ֵ ְ
Łענער"
אסאֶ ֶ üַַ
אלקיֶ ,ýקער יłראל ַעד ה' ֱ ֶֹ äŁבה ִ ְ ָ ֵ
ִאין ָïסäק ָ
אמת ,דä געזאגטֶ ֱ :
הàית ֶ ָ ְàעל ַ ַ ִָהאט ֶדער ַ ַ אנטדעקסט ֶדעם "ה' צäריק ִàיז דְ ְ ֶ ְ ְ ַ ä ִזיִ ü
פליגל אäן
זיינע ְ ִ ְ
אïגעŁניטן ֵ ֶ
האסט ָ ְ ֶ ְ ִ ְ ָ ְ יעדערגעפינט ִזיִ üאין ִדירֶ ֶ . אלקיָ "ýוואס ֶ ִ ְ ֱ ֶֹ
האסט
פעדערן .דְ ָ ä זיינע ֶ ֶ ְ אõיסגעריסן ֵ ֶ
ְֶ ִ ְ מëעל.
אלõקי ִ ַ ַ
חלק ֱ ַ ִאיד ָהאט ִאין ִזיַ üא ֵ ֶ
האלטסט ִאים
אõיסזען אäן ַ ְ ְ ְְֶ געטõיŁט ֵזיין
ְ ֶ פילע
אäנטער ִ ֶ ְֶ פארדעקט
אפŁר ִאיז ֶעס ַ ְ ֶ ְ ְֶָ
פריי
אàער ָלאז ִאים ָנאר ְ ֵ געוואלדֶ ָ .
ִמיט ֶ ַ ְ ניŁטנסיõנõת אäן ִ ְ געוואõינהייטןְ ִ ,
ְֵ ְ Łיכטן פäן ֶ
ִ ְְ
וועסט ֶזען צä ַפאר ֵאיין ִמינäט ,אäן דְ ֶ ä ליגט ַא אינעווייניג ִ ְ
אàער ִ ֶ ֵ ִ מעłיםֶ ָ , גäטע ַ ֲ ִ ֶ
לõיפט.
ְ וועמען ֶער
ֶ ֶ אõיàערŁטן.
ֶ ְ ְ ְ נŁמה ָוואס ִוויל ֶדעם ריינע ְ ָ ָ
ֵ ֶ
פרשת האזינו שבת שובה לב שומע ח
ווערט ֶגעטäן äŁôבה ֶ ְ
ניŁט ַאז ְ ָ ָדאס ֵ ְ
מיינט ִ ְ אידיŁע
קעגן ִ ִ ֶ
הרע ֶ ְ יצר ָ ַ ַאזõי ַ ַ ְ
טענה'ט ֶדער ֵ ֶ
דארף
מענטְ ַ Ł אלייןֶ .דער ֶ ְ ְ פäן ִזיֵ ַ ü זעען אõיס! ֶקעןקינדער "קäק ִווי ֵזיי ֶ ְ
ִ ְֶ
הארץ אäן טäן ֵזיין עפענען ֵזיין ַ ְ
אלץ ֶ ֶ ֶָנאְ ַ ü זענען ָדאס ִדידערקענען? ֶ ֶ
ֶמען ֵזיי ָנאֶ ֶ ְ ֶ ü
קäמט ִאים אõיàערŁטער ְ
ֶ ְ ְ ֶ אàער ֶדערֵטיילֶ ָ . אõיàערŁטן?"
ֶ ְ ְ ְ פäנעם
קינדער ֶ
ִ ְֶ
טריט אמת'ער ְ ִ קליינער ֱ ֶ ֶ
אקעגןַ ,א ְ ֵ ֶ
אצינד ַ ֶ ְ
ִַ ְ
éח.
àאזäנדערן ֹ ַ
ָהאט ִאין ִדי ֶטעג ַא ַ ְ ֶ ְ סìגõר פäן מיכאלֶ ,דער ַ ֵ
מלאֵ ָ ִ ü אàער ֶדער ַ ְ ָ ֶָ
האסטענטפערט "דְ ָ ä
יłראלְ ֶ ְ ְ ֶ ,
éלל ִ ְ ָ ְֵַ
געווארן
געראטעוועט ֶ ָ ְ
זענען ֶ ַ ֶ ֶ נינוה ֶ ֶ
אנŁי ִ ְ ִֵדי ַ ְ ֵ האסט ֵזיי פארדרייט .דְ ָ ä ֵזיי ַאזõי ַ ְ ְ ֵ
זאגן ַאז חז"ל ָ ְ אàער ֲ ַáזרהֶ ָ . פäן ֶדער ְ ֵָ האסט ֵזיי
נסיõנõת אäן דְ ָ ä פארŁלאפט ִאין ִ ְ
ַ ְ ְ ָ ְ
האàן
ôענית ָ ְ ניŁט ֶדער ַ ֲ ִניŁט ֶדער ַłק אäן ִ ְ ִ ְ האנטָ .לאז ֵזיי ָנאראäנטער ֵדיין ַ ְ געäàנדן ְ ֶ
ֶ ְְ
Łטייט )יונה ג ה( áזרהֶ .עס ְ ֵגעווען ִדי ְ ֵ ָ מבæל ֶ ֶ ְ ֵַ וועסט ֶזען ִווי
פריי ַפאר ֵאיין ִמינäט ,אäן דְ ֶ ä ְֵ
מâרéם
מעłיהם ִéי ָŁבָ ְ ַ ִ ä
האלקים ֶאת ַ ֲ ֵ ֶ וçרא ָ ֱ ֹ ִַ ְַ הימל".
טאטן ִאין ִ ְ
זייער ַ ְגליי üצֶ ֵ ä לõיפן ְ ֵ
ְ ֵזיי
הרעה,
ָָ ָ
ôהêים )קטז טז(
הëלִ üאין ְ ִ ִ
âוד ַ ֶ ֶ ָדאס ָ ְ
זאגט ָ ִ
זייערע
געזען ֵ ֶ ֶ
אõיàערŁטער ָהאט ֶ ֶ ֶ ְ ְ ֶ ֶדער
עבàֶ ýâן
אני ַ ְ ְעבִ ֲ ,ýâאני ַ ְ ֶ
אìה ה' ִéי ֲ ִ ָָ
למעłה
האàן ְ ַ ֲ ֶ
מעłיםַ ,אז ֵזיי ָ ְ ֲַ ִ
עõלםִ ,איüלמõסריִ ,רõàנŁֶ õל ָ ôïחָ ֵ ְ ô
אמתָ ְ ַ ִ ,ý
ֲֶָ
פאסטן
Łלעכטן ֶוועגֶ .דער ַ ְ ְ זייער ְ ֶ ְ ְ
פארלאזט ֵ ֶ
ַ ְ ָ ְ
קנעכט אäן ִאיִ üוויל ִדיר àאמת ֵדיין ְ ֶ ְ ִàין ֶ ֱ ֶ
זייערע
געעפנט ֵ ֶ ֶ
האàן ֶ ֶ ְ ְ ôפילõת ָ ְ אäן ִדי ְ ִ
עפען אõיף ִדי למõסרי" ֶ ֶ"ôïחָ ֵ ְ ôדינעןָ ְ ַ ִ . ִ ֶ
געקäמען ֶווען
ֶ יäŁעה ִאיז ֶ
אàער ִדי ְ ָ הערצערֶ ָ ,
ֶ ְֶ
האלטהרע ַ ְ יצר ָ ַוועלכע ֶדער ֵ ֶ Łטריקן ִמיט ֶ ְ ֶ
ְ ְִ ְ
אינעם
געàרענגט ַא טõיֶ ִ Ł
הארץ ָהאט ֶ ְ ֶ ְ ְ ָדאס ַ ְ
זיינע
געäàנדןָ .לאז ִמיר ַארõיס פäן ֵ ֶ ִמיר ֶ ְ ְ
לעàן.
ֶ ְ
צäריקוועסט ֶזען ִווי ִאי üלõיף ִ הענט ,אäן דְ ֶ ä ֶ ְ
פרעגן
מענטִ Łזיְ ֶ ְ üיעדער ֶ ְ ְדארף ֶ ֶדעריàער ַ ְֶ ִ ֶ הארץ.
גאנצן ַ ְצִ äדיר ִמיט ֵמיין ַ ְ ְ
וועלכע ֵאיין ַזאü
ִאין ִדי ֶטעגֶ ְ ֶ :
טõיŁן? וואֶ äקען ִאיü ְ למעłה
ֶקען ִאיֶ ֲ ַ ְ ü קל
מד ְ ַ ְ
ִאם ָיב ִ ַ
וועלכע
אלטן ֶוועג? ֶ ְ ֶ פäנעם ַ ְ ְ
אוועקגיין ֶ
אàיסל ַ ֶ ְ ֵ
ִַ ְ
צוויŁן ֹראŁ אäנז ַאז ִדי ֶטעג ְ ִ ְ לערנען ְ חז"ל ֶ ְ ֶ ֲַ
צäריק
Łטענדיג ִ
àרענגט ִמיר ְ ֶ ְ ִגעוואõינהייט ְ ֶ ְ ְ
ְֵ ֶ
האàן ַא הäïéרים ָ ְ הנה אäן יõם ַ ִ ִ ַָָ
Łטרõיכלäנג ,אäן ָוואס ֶקען ִאיü
זעלàן ְ ְ ְ ְ צäם ֶ ְ ְ
רמ"àם )פרק ה הל' תשובה éחֶ ,דער ַ ְ ַ àאזäנדערן ֹ ַ
ַ ְֶ ְ
פארמיידן?
éדי ָדאס צְ ֵ ְ ַ ä טäן ְ ֵ
והðעקה
ŁהäŁôבה ְ ַ ְ ָ ָ
ïסק'נטַ :אף ַעל ִïי ֶ ַ ְ ָ ה"א( ַ ְ ְ ְ
וועלט.
גאנצע ֶ ְ
טõיŁן ִדי ַ ְ ֶ
ְ ניŁט ֶמען ַ ְ
דארף ִ ְ àŁין ֹראŁ הçמים ֶ ֵ àעłרה ַ ָ ִלעõלםָ ָ ֲ ַ , יפה ְ ָ ֶָ
קàלה,
אמת'ע ַ ָ ָ
קלארע אäן ֱ ֶ ֶ
קליינעֶ ָ ְ ,
ַא ְ ֵ ֶ àיõתר
יפה ְ ֵ הäïéרים ִהיא ָ ֶ הנה ְויõם ַ ִ ִ ַָָ
איינהאלטןִ ,איז
טאקע ֵ ְ ַ ְ ְ ָוואס ֶמען ֶקען ַ ֶ âר äŁה' ìŁאמרְ ִ : מçדַ ֱ ֶ ֶ , äמתקàלת ִהיא ִ ָ ִ ְֶֶַ
קàלõת ָוואס גרõיסע ַ ָ
ווערד ִווי ְ ֶ
אסאֶ üמער ֶ ְַַ גאנץ ָיאר ָחäŁב äŁôבה ִאיז ַא ַ ְ àהëצאָ ְ .õ ְְִָ
גלייָ üנא üיõם ִäïéר. פארגעסט ְ ֵ
ֶמען ַ ְ ֶ ְ ימיעłרת ְ ֵ אàער ִאין ִדי ֲ ֶ ֶ אנגענäמעןֶ ָ .
אäן ָ ְ ֶ ֶ
Łענער אäן àיõתר" ִפיל ֶ ֶ "יפה ְ ֵ äŁôבה ִאיז ִזי ָ ְֶ ָ
למעלה
למה ֵאין ִין ְ ַ ְ ָ
ִאם ֵיִ ין ְ ַ ָ מçד"ִ ,זי "מתקàלת ִהיא ִ ָ טייערער ,אäן ִ ְ ַ ֶ ֶ ֵ ְֶ ֶ
Łלחן ָער) üäסימן תרב( ַאז ֶעס ְ ֵ
Łטייט ִאין ֻ ְ ָ אנגענäמען.
גלייֶ ֶ ְ ָ ü ווערט ְ ֵ
ֶ ְ
ט לב שומע שובה ישראל עד ה' אלקי
האפעננג
ת פן ָ ֶ ְ
ַא ַ ָ הנה אäן יõם צוויŁן ֹראָ ָ ַ Ł ִאין ִדי ֶטעג ְ ִ ְ
àŁת פäן ֵיאŁä ניŁט ַא ַ ָ
äŁבה ִאיז ִ ְָ àŁת
ַָ ôפילõת אäן פארמערט ֶמען ְ ִ הäïéרים ַ ְ ֶ ְ ִַ ִ
חלילהֶ ,עס ִאיז ַא
Łחõרה ָ ִ ָ
מרה ְ ָ אäן ָ ָ ואין
מלéנֵ ְ ,"ä"אבינֵ ְ ַ ä זאגט ָ ִ ôחנäניםֶ .מען ָ ְ ֲַ ִ
נענטער צäםווערן ֶ ְ ֶ
צäריקקäמעןְ ֶ ,
àŁת פäן ִ ְ ֶ ַָ àבית ִâיןאדם ְ ֵ מàŁיעין ָ ָ
וכן ֵאין ַ ְ ִ ִ חרם ְ ֵנõתנין ֵ ֶ
ְִ
יעדער ִאיד ֶקען àŁת ֶווען ֶ ֶàאŁעפערַ ,א ַ ָ
ַ ֶ ֶ ניŁטלייגט ִ ְאàער ֶמען ֵ ְ אחר יõם ִäïéרֶ ָ , ַעד ַ ַ
àאמת.
דערקענען ֶווער ֶער ִאיז ֶ ֱ ֶ
נאכאמאל ֶ ְ ֶ ֶ
ָ ְַָ ניŁט צä éדי ִ ְ חרםֵ ְ , מענטִ Łאין ֵ ֶ ֵקיין ֶ ְ ְ
àרענגט
הâיןֶ .דער ט"ז ְ ֶ ְ ְ דערוועקן ִדי õéחõת ַ ִ
ֶ ְֶ ְ
יłראל ַעד ה' "äŁבה ִ ְ ָ ֵ
ָ ֶדער ָïסäק ָ ְ
זאגט õôרהקäמט צַ äא ִâין ָ ְ אàער ַאז ֶווען ֶעס ֶָ
àיסט
àעõנ ,"ýדְ ִ ä כŁלֶ ֲ ַ ô
אלקיéִ ýי ָ ַ ְ ָ
ֱ ֶֹ מצוה צä זיכער ַא ִ ְ ָ מענטŁןִ ,איז ִ ֶצוויŁן ֶ ְ ְ ְ ְִ ְ
אפäêàיסטִ ֲ äאפŁר ִ ְ געŁטרõיכלטָ ְ ֶ .
טאקע ֶ ְ ְ ְ ְ ַ ֶ "אם ֵיŁ דארף צֵ äזייןֵ ,וויילִ : מïŁט'ן ִווי ֶעס ַ ְ
ִ ְ ְְ
ניŁט ַאז מיינט ִ ְ
דäרכפאל ֵ ְאàער ַא ְ ְ ַ געפאלןֶ ָ .
ֶ ַ ְ למעלה".
למæה ֵאין ִâין ְ ַ ְ ָ ִâין ְ ַ ָ
àיסט
âוקא ֵווייל דְ ִ ä פארלõירןָ ְ ַ .
אלעס ִאיז ַ ְ ְ ֶַ
אõיàערŁטער:
ֶ ְ ְ ֶ רäפט ִדיר ֶדער געŁטרõיכלטְ ,
ֶ ְ ְ ְְ עבõדה
נäצן אõיף ֶדער ֲ ָ ֶמען ֶקען ָדאס אõיְ ü
צäריק.
Łטיי אõיף אäן ֶקער ִזיִ ü ְ ֵ אלייןֶ .וועןמענטִ Łמיט ִזיֵ ַ ü פäן ַא ֶ ְ ְ
אàער אלטן ֶוועגֶ ָ ,אïלאזן ֶדעם ַ ְ ְ ֶמען ַ ְ
דארף ָ ְ ָ ְ וחõàŁן,
אäנטן ַא ִâין ְ ֶ ְ
מאכט ְ ְ מענטְ ַ Ł
ֶדער ֶ ְ ְ
געדענקען ַאז דארף אõיֶ ְ ֶ ֶ ü ֶמען ַ ְ מעłים אäן זיינע ַ ֲ ִ
ערליֶ ֵ ü àאטראכט ֶ ְ ִ
ֶער ַ ְ ַ ְ
אלץ ֵרייןֶ .מען אינעווייניג ִאיז ֶדער ִאיד ָנאְ ַ ü
ִ ֶ ֵ ִ ריכטיג
ניŁט ִ ְ ִ אנערקענט וואֶ äער ָהאט ִ ְ ַ ְְֶ ֶ ְ
ניŁט גäט, צעàרעכן ָדאס ָוואס ִאיז ִ ְ
דארף ֶ ְ ֶ ְַ ְ רחמים פäן דערמיט ַ ֲ ִ
àרענגט ֶער ֶ ְ ִ ֶגעטäןְ ְ ֶ ְ ,
נאכאמאל
דארף ֶמען ִזיָ ַ ְ ָ ü דערנאְ ַ üאàער ֶ ְ ֶָָ אõיבן.
ְ
וחõàŁן,מאכן ַא ִâין ְ ֶ ְדארף ַ ְ
אõיפõàיעןֶ .מען ַ ְ
ְ ֶ
ניŁט אäן אõיֶ àער ַ ְ ֶ ְ ְ ֶ ְ
פארענטפערט ִזיְ ִ ü
éדי
דערדריקןָ ,נאר ְ ֵ
éדי ִזי üצְ ִ ְ ְ ֶ ä
ניŁט ְ ֵ
אàער ִ ְ
ֶָ
אמת, אוועק פäן ֶדער ֱ ֶ ניŁט ַ ֶ
לõיפט ִ ְ
ְ
ורחמים.
חסד ְ ַ ֲ ִ
עפענען ֶדעם ֶוועג ַפאר ֶ ֶצֶ ֶ ֶ ä
ריכטיג
ניŁט ִ ְ ִ
"דא ָהאִ àאיְ ִ ü זאגט ָָנאר ֶער ָ ְ
נאנט,
אõיàערŁטער ִאיז ִאין ִדי ֶטעג ָ ְ
ֶ ְ ְ ֶ ֶדער פאררעכטן",
ֶגעטäן ,אäן ָדא ִוויל ִאיִ üזיְ ְ ֶ ְ ַ ü
ווערט
äŁôבה ֶ ְ
אפןִ ,די ְ ָ ִדי ִטיר ִאיז ָ ְ הימל
ניŁט פäן ִ ְ קäקט ֶמען ִ ְ דארף ְ דעמאלט ַ ְ
ֶ ָ ְ
אינערליכער ִאיד
אנגענäמען ,אäן ֶדער ִ ֶ ְ ִ ֶ
גלייֶ ֶ ְ ָ ü
ְֵ הâיןֶ .ער ָהאט ִזיõŁ üין מâת ַ ִִמיט ֶדעם ִ ַ
טאטן
צäריקגיין צֵ äזיין ַ ְ
אלעס ִ ְ ֵ ִוויל ֶמער ִווי ַ ֶ אנגעהõיàן צä
ְ אליין ָ ְ ֶ
גע'מïŁט אäן ִזיֵ ַ ü
אליין ָ ִ ְ ְ
ֵַ
הימל.
ִאין ִ ְ פאררעכטן.
ַ ְֶ ְ ְ
יו כפור לב שומע י
ים ִר
והרא
הדָ ַ ְ
יָ ַ
ערב יִ ר ַ א ְ ִ
לי ַפאר ֶדער נאנטקייט ִ די ִ ְ ָ
מחה פֶ ֶ ַ א ָטאג פֶ ֶ
חסד אֵ ְ ְ ָ
הפסקת ְ ֶ ְ ַ
פארגע ערב יִ ר ִ די ְ ָ
סעדה ַ ַ ְ ֶ ֶ פנעָ טאג ִ די ְ ִ ָ
טבילה פֶ ֶ קדה ֶ ְֻ ָ
טהר נה יֵ ְ ִ
לפני ה' ִ ְ ָ צווייטִ י ָ ָ
איינער ֶדעְ ֵ ְ
ֵ ֶ
רחמיו
àרב ַ ֲ ָ
אõיàערŁטערֹ ְ ,
ֶ ְ ְ ֶ אàער ֶדער
ֶָ נאנטקייט
חסד אן ָ ְ ְ ֵ
ַא ָטאג פן ֶ ֶ
àאŁאפן ַא ֶוועג
וחסדיוָ ,האט ַ ַ ְ
ֲַ ָָ יעדערïŁירט ֶ ֶ
קäמטְ ִ ְ , ערב יõם ִäïéר ְ ֶווען ֶ ֶ
געווענליכער
העכער פäן ֶדער ֶ ֶ ְ ִ ֶָוואס ִאיז ֶ ֶ הâין
ציטערֶ ,דער יõם ַ ִ געוויסן ִ ֶ
ִאיד ַא ֶ ִ ְ
äŁôבה.
ַנאטäר ֶ דער ֶוועג פäן ְ ָ ווייסט ַאז ֶמען
דערנענטערט ִזי ,üאäן ֶמען ֵ ְ
ֶ ְֶ ְֶ ְ
פäנעםהייליגסטן ָטאג ֶ
אינעם ֵ ִ ְ ְ ְ אריינגיין ִ ֶ
גֵייט ַ ֵ ְ ֵ
חõטא
לחכמהֵ , Łאלָ ְ ָ ַ ä זאגטֲ ָ : ֶדער ְ ַ ְ ִ
ירŁäלמי ָ ְ
פארן
גאנצן ָטאג ַ ְ
Łטיין ַא ַ ְ ְָיארֶ .מען ֶוועט ְ ֵ
חæאיםלהםִ ָ ַ : אמרֶ ָ ä עõנְ ָ ?õŁ ְ ַמהä
àעטן
דאווענען אäן ֶ ְ
פאסטןֶ ֶ ַ , אõיàערŁטןְ ְ ַ ,
ֶ ְ ְ ְ
חõטא ַמהä ֵ לìבäאה,
Łאלָ ְ ַ ä רעהֲ ָ . ôרâף ָ ְֵַָ
עבירõת.אלע ֲ ֵמחילה אõיף ַ ֶ
ְ ִ ָ
החטאת ִהיא הìפֵ ֹ ַ Ł להןֶ ֶ ַ : אמרה ָ ֶ עõנָ ְ ָ ?õŁ ְ
חõטא ַמהä àרי üהäאֵ , לקäדŁא ְ ִ
Łאלָ ְ ְ ä ָתמäתֲ ָ .
דארף אõיֵ üזיין ïחד ַ ְ מיטן ַ ַ אàער ַ ֶ
צäזאמען ִ ְ ֶָ
ויתïéר ל.õ
äŁôבה ְ ִ ְ ַ ֵ
יעָ ְ äł להןֲ ַ :
אמר ָ ֶ עõנַ ָ ?õŁ
ְ
ערב יõם ִäïéר ִאיז łמחהֶ ֶ .טיפע ִ ְ ַָא ִ ֶ
דארף
חכמהָ :וואס ַ ְ געפרעגט ִדי ָ ְ ָ
ֶמען ָהאט ֶ ְ ֶ ְ
אנגעצõיגנקייט אäן
ְְֵ ניŁט ָנאר ַא ָטאג פäן ָ ְ ֶ ִ ְ
מענטָ Łוואס ָהאט ֶמען טäן ִמיט ַא ֶ ְ ְ
טõב'דיגער ָטאג,
ִ ֶ זארגֶ .עס ִאיז אõיַ üא יõם ָ ְ
געענטפערט:
חכמה ֶ ֶ ְ ְ ֶ ְ געזינדיגט? ָהאט ִדי ָ ְ ָ ֶ ִ ְִ ְ
געגעàן
אäנז ֶ ֶ ְ אõיàערŁטער ָהאט ְ ֶ ְ ְ ֶ ֵווייל ֶדער
זינד ֶוועט פäנעם ִ ְ רעזäלטאט ֶ ְַ Łלעכטער ֶ
ֶדער ְ ֶ ְ ֶ
äŁôבה
מעגליכקייט ְ ָ
מôנהִ :די ֶ ְ ִ ְ ֵ גרעסטן ַ ָ ָ
ֶדעם ְ ֶ ְ ְ
נבäאה,
געפרעגט ִדי ְ ָ נאכיאגןֶ .מען ָהאט ֶ ְ ֶ ְ ִאים ָ ְ ָ ְ
ווערן ֵריין.
נאכאמאל ֶ ְצ äטäן אäן ָ ְ ַ ָ
"הìפŁ
געענטפערטֶ ֶ ַ :
נבäאה ָהאט ֶ ֶ ְ ְ ֶ ְ אäן ִדי ְ ָ
החטאת ִהיא ָתמäת". ַ ֵֹ
פרעגןִ :ווי ֶקען
אמאל ְ ֶ ְ ַא ֶ ְ ְ
מענטֶ Łקען ִזיָ ַ ü
אàער ֶווען ֶמען ָהאט ֶ ְ ֶ ְ
געפרעגט ֶדעם ֶָ געŁען?
אõיסמעקן ָוואס ִאיז õŁין ֶ ֶ
ְֶ ְ ֶמען
ֶער ָהאט אõיàערŁטן,
ֶ ְ ְ ְ מענטָ Łהאט ֶגעטäןִ ,איז
מעłה ָוואס ַא ֶ ְ ְַא ַ ֲ ֶ
ויתïéר לֶ ."õער
äŁôבה ְ ִ ְ ַ ֵ
"יעָ ְ äł
געענטפערטֲ ַ :
ֶ ְְֶ ֶ ְ מציאäת.געווארן ַא ֵטייל פäן ֶדער ְ ִ
ָדאõŁ üין ֶ ָ ְ
מõחל
äŁôבה טäן ,אäן ֶמען ֶוועט ִאים ֵ ָזאל ְ ָ מאכן
זייגער אäן ַ ְצäריקדרייען ֶדעם ֵ ֶ
ֶווער ֶקען ִ ְ ְ ֵ ֶ
עפנט ֶדעםאליין ֶ ְ ְ אõיàערŁטער ַ ֵ
ֶ ְ ְ ֶ ֵזייןֶ .דער געŁען?
ניŁט ֶ ֶקיינמאל ִ ְ
éאֶ äêעס ִאיז ֵ ְ ְִָ
יא לב שומע יו הקדוש והנורא
עסן
דארף ֶ ְ ָäŁïט ֶקען ֶמען ָ ְ
זאגן ַאז ֶמען ַ ְ Łטייט" :טõב דעריàער ְ ֵ
חõטאֶ ִ ֶ .
ֵ פארן
ֶוועג ַ ְ
פאסטןֶ .דער
éח צäם ַ ְ ְהאàן ֹ ַ
éדי צְ ָ äְֵ âàר."ü
חæאים ַ ָ ֶ
יõרה ַ ָ ִ
ְויŁר ה' ַעל ֵéן ֶ
ָָ
מענטŁ
ניŁט ַאז ֶדער ֶ ְ ְ אõיàערŁטער ִוויל ִ ְ
ֶ ְ ְ ֶ
אõיàערŁטער ִאיז גäט אäן ֶער
ֶ ְ ְ ֶ ֵווייל ֶדער
אïגעŁוואכט
אריינקäמען ִאין יõם ִäïéר ָ ְ ֶ ְ ַ ְ
ָזאל ַ ֵ ְ ֶ
ווייזט ֶער
טõבהְ ֵ ,
מענטŁנס ִָוויל ֶדעם ֶ ְ ְ ְ ְ
éח צä האàן ֹ ַדארף ָ ְצàäראכןֶ .ער ַ ְ
ְָ ְ אäן
חõטא ֶדעם ֶוועג ִווי ַאזõי ֵ פארן
אפְ ַ äê ֲִ
אõיסנäצן ֶדעם
ְ ְ מתõàנן ֵזיין אäן
דאווענעןִ ,זיֵ ְ ִ ü
ַ ֶ ֶ
חסד גרõיסער ֶ ֶ
צäריקצäקäמעןָ .דאס ִאיז ֶדער ְ ֶ
ֶ ִ ְ
הייליגן ָטאג.
ֵ ִ ְ
יעדן
רäפט ֶ ְ
אõיàערŁטער ְ
ֶ ְ ְ ֶ פäן יõם ִäïéרֶ .דער
ווערט
הñדŁõים ֶ ְספרים ַ ְ ִ אàער ִאין ִדי ְ ָ ִ ֶָ לאנג
איינער ָוואס ִאיז õŁין ַ ְ אפֶ ֵ äê ִאידִ ֲ ,
סעäדה פäן
ערקלערט ַאז ִאין ֶדער ְ ָ ְֶ ְ ֶ ְ צäריק! ִדי ִטיר ִאיז פארàלאנדזŁעט :קäם ִ
ַ ְ ְ ָ ְְ ְ ֶ
ענין.
טיפערער ִ ְ ָ
ליגט ָנאַ üא ִ ֶ ֶ ערב יõם ִäïéר ִ ְ ֶֶ קענסט ִזיָ üנאü פארמאכט! דְ ְ ֶ ä ניŁט ַ ְ ַ ְ ִ ְ
מעין
זאגט ַאז יõם ִäïéר ִאיז ֵ ֵ אמת ָ ְ łפת ֱ ֶ ֶדער ְ ַ נאנט צִ äמיר.
ווערן ָ ְ
נאכאמאל ֶ ְאïרייניגן אäן ָ ְ ַ ָ
ָ ְֵ ִ ְ
ניŁט ָדא הàא ִאיז ִ ְ עõלם ַ ָהàאִ ,אין ָ עõלם ַ ָ
ָ
יŁõבים
"צâיקים ְ ִŁäתçהָ ,נארִ ִ ַ : אכילה ְ ִ ָ
ֵקיין ֲ ִ ָ ערב יõם פרייליֶ ֶ ü
דארף ֶמען ֵזיין ְ ֵ ִ דעריàער ַ ְֶ ִ ֶ
מåיו
ִִ ונהנים
àראŁיהם ְ ֶ ֱ ִ
ְָ ֵ ֶ ְועטרõתיהם
ְַ ֵ ֶ לייכטזיניגע
ניŁט ַא ֵ ְ ְ ִ ִ ֶ ִäïéרְ ִ .
הכינה".
ְַ ִ ָ הéרת
łמחה פäן ַ ָ ַ טיפע ִ ְ ָłמחהָ ,נאר ַא ִ ֶ ִ ְָ
אפ äêאõיà צäריקִ ֲ .האàן ַא ֶוועג ִ ַהõæבִ ,מיר ָ ְ
יõם ִäïéר ִאיז ַא ָטאג ֶווען ֶדער ִאיד ֵ ְ
הייàט פארגאנגענהייט,
Łווערע ַ ְ ַ ְ ֶ ְ ֵ טראגט ַא ְ ֶ ֶ ֶמען ְ ָ ְ
געווענליכע
העכער פäן ִדי ֶ ֶ ְ ִ ֶ ִזי üאõיף ֶ ֶ הייליגן ָטאג ִמיט אינעם ֵ ִ ְ אריינגיין ִ ֶ
ֶקען ֶמען ַ ֵ ְ ֵ
טרינקט
ניŁטֶ ,מען ְ ִ ְ ְ עסט ִ ְ צרכי ַהäáףֶ ,מען ֶ ְ ְָ ֵ יכïר
הåה ְ ַ ֵ "éי ַבõçם ַ ֶ אינעם ָïסäקִ : æàחõן ִ ִֶָ
לעדערנע ִŁי,ü
ניŁט ִמיט ֶ ֶ ְ ֶ ניŁטֶ ,מען ֵגייט ִ ְ ִ ְ לפני ה'
חæאתיכם ִ ְ ֵ
מéל ַ ֹ ֵ ֶ אתכם ִ ֹ
לטהר ֶ ְ ֶ
עליכם ְ ַ ֵ
ֲֵ ֶ
ניŁט ִמיט ִדי פארנעמט ִזיְ ִ ü אäן ֶמען ַ ְ ֶ ְ ôטהר."ä
ִ ְָ
עניניםֶ ,דער ָטאג Łáמäçת'דיגע ִ ְ ָ ִ
ִ ֶ געווענליכע ַ ְ ִ
ֶ ֶ ְִ ֶ
נŁמה. געווידמעט ַפאר ֶדער ְ ָ ָ אינגאנצן ֶ ִ ְ ֶ
ִאיז ִ ְ ַ ְ ְ ערב ים ִר
מחה פן ֶ ֶ
ִדי ִ ְ ָ
מלא,üאõיàערŁטן ִווי ַא ַ ְ ָ
ֶ ְ ְ ְ פארן
Łטייט ַ ְ ֶמען ְ ֵ חז"ל ָ ְ
àתŁיעי
וõŁתה ִ ְ ִ ִ האõכל ְ ֶ זאגןéָ :ל ָ ֵ ֲַ
פäנעם קדה ֶ מדàק ִאין ִדי ְ ֻ ָ אäן ֶמען ִאיז ִזיֵ ַ ְ ü התעìה
éאָ ַ ְ ִ äê הéתäב ְ ִ עליו ַ ָ
מעלה ָ ָ
ֲֶַ
ָטאג. טרינקט
עסט אäן ְ ִ ְ ְ ועłיריֶ ,ווער ֶעס ֶ ְ
Łôיעי ַ ֲ ִ ִ
ְ ִ ִ
דעריàער ִאיז יõם ִäïéר ַא ְ ֶ
גרõיסער יõם ֶ ִ ֶ éאֶ äêער גערעכנט ְ ִ
וערט ֶ ֶ ְ ְ ערב יõם ִäïéרֶ ,ו ְ ֶֶ
יłראלֶ .עס
éלל ִ ְ ָ ֵ
łמחה ַפאר ְ ִַ ְָ ניינטן ָטאג אäן געפאסט ֵסיי ֶדעם ֵ ְ ְ וואלט ֶ ַ ְָ ְ
אõיàערŁטער
ֶ ְ ְ ֶ ִאיז ֶדער ָטאג ֶווען ֶדער צענטן ָטאג. ֵסיי ֶדעם ֶ ְ ְ
נעמט ֵזייקינדער אäן ֶ ְ זיינע ִ ְ ֶ
רייניגט ֵ ֶ
ֵ ִ ְ
àליק ִאיז ָדאס ַא ערŁטער ְ ִאõיף ֶדער ֶ ְ ְ ֶ
צäריק צִ äזי.ü
נאכאמאל ִָ ְַָ
וואäנדער .יõם ִäïéר ִאיז ַא ָטאג פäן ְֶ
קענען
אליין ֶ ֶ אàער ִ ַ ְ
וויàאלד ִאין יõם ִäïéר ַ ֵ ֶָ Łáמäçת.
אŁïיידן פäן ַ ְ ִ
פאסטן אäן ִזיְ ֵ ְ ָ ü ַ ְ ְ
łמחה
אõיסדריקן ִדי ִ ְ ָ
ְְִ ְ ניŁט
ִמיר ִ ְ ערב יõם ִäïéר ַאזõיעסן ֶ ֶפארוואס ִאיז ָדאס ֶ ְ
ַ ְָ
ערב
סעäדה ֶ ֶ
מאכן ִמיר ִדי ְ ָ
סעäדהְ ַ ,
ִמיט ַא ְ ָ גערעכנט ִווי ַא
ווערט ֶ ֶ ְ ְ ָחäŁבַ ,אז ֶעס ֶ ְ
כאïן ִזיõŁ üין ָאן ִאין ֶדער
יõם ִäïéרִ .מיר ַ ְ פאסטן?
ַ ְ ְ
יו כפור לב שומע יב
ענין פäן )שמות כד יא(
ִאיז אõיֶ üדער ִ ְ ָ ָדאס קäמענדיגן ָטאג ,אäן ִמיר
ֶ ְִ ְ פäנעם
קדה ֶ
ְֻ ָ
ו,"äôŁç
וçאכלְ ִ ַ ä
האלקים ַ ֹ ְ
"וçחזֶ äאת ָ ֱ ֹ ִ
ֱֶַ עסן אäןדäרְ ֶ ü
ְ łמחה
דריקן אõיס ִדי ִ ְ ָ
ְִ ְ
Łתçה ֶקעןאכילה אäן ְ ִ ָ ריכטיגער ֲ ִ ָ
דäרֶ üדער ִ ְ ִ ֶ
ְ מצוה.
לŁם ִ ְ ָטרינקען ְ ֵ
ְ ִ ְֶ
מåיו
נהנה ִ ִצäגרייטן צֵ äזיין ֶ ֱ ָ
מענטִ Łזיְ ֵ ְ ü ֶדער ֶ ְ ְ
ניŁט ְàלõיז ַא דעריàער ִ ְסעäדה ִאיז ֶ ִ ֶ ִדי ְ ָ
הכינה.
ַ ְ ִ ָ
פאסטןֶ ,עס ִאיז ַא
הכנה צäם ַ ְ ְ טעכניŁע ֲ ָ ָ
ֶ ְִ ֶ
ערב יõם ִäïéר אäן יõם דעריàער ֶ ֶ
זענען ֶ ֶ ֶ ִ ֶ חסד געוואלדיגן ֶ ֶ
הõדאה ַפאר ֶדעם ֶ ַ ְ ִ ְ סעäדת ָ ְָ ַ
àאזäנדערע
צוויי ַ ְ ֶ ֶ ניŁט ְ ֵ ִäïéר ִ ְ אäנזִ .מיר
אõיàערŁטער טäט ִמיט ְ ָוואס ֶדער ֶ ְ ְ ֶ
עבõדה:
טיילן פäן ֵאיין ֲ ָצוויי ֵ ְ זענען ְ ֵ
ֶטעגֵ .זיי ֶ ֶ מארגן
ווייסן ַאז ָ ְ ְ
łמחה ֵווייל ִמיר ֵ ְ עסן ִמיט ִ ְ ָ
ְֶ
ערב יõם ִäïéרֶ ,ווען ערב" ָ דאס ִאיז ֶ ֶ "ויהי ֶ ֶ
ְַ ִ אõיàערŁטן
ֶ ְ ְ ְ פארן
Łטיין ַ ְ קענען ְ ֵוועלן ִמיר ֶ ֶ
ֶ ְ
àקר" ָ דאס "ויהי ֹ ֶ
éליִ ְ ַ .גרייט צֶ äדעם ְ ִ ֶמען ְ ֵ ווערן ֵריין.
אäן ֶ ְ
דäרִ üדיקäקט ְ ְ ִאיז יõם ִäïéרֶ ,ווען ֶמען
זענען
צäזאמען ֶ ֶ
àיידע ַ ֶ אחד" ֶ ֵ מעłים" .יõם ֶ ָ ֲַ ִ פנעם ָטאג
קדה ֶ
לי ַפאר ֶדער ְ ֻ ָ
ַא ְ ִ
Łלימäת'דיגע
ִ ֶ גאנצער ָטאג אäן ֵאיין ְ ֵ ֵאיין ַ ְ ֶ טריט עינים ֵגייט ָנאַ üא ְ ִ ֶדער ְמאõר ֵ ַ ִ
עבõדה.
ֲ ָ אכילה פäן זאגט ַאז ִדי ֲ ִ ָ ווייטערֶ ,ער ָ ְ ֵ ֶ
éלי צä הכנה אäן ַא ְ ִ ערב יõם ִäïéר ִאיז ַא ֲ ָ ָ ֶֶ
ערב יõם סעäדה ֶ ֶזיצט ֵàיי ֶדער ְ ָ ֶווען ַא ִאיד ִ ְ
ôענäג פäן יõם גרõיסן ַ ֲ
מקàל ֵזיין ֶדעם ְ ְ קענען ְ ַ ֵ
ֶ ֶ
טראכטן ְàלõיז:
ניŁט ְ ַ ְ ְ ִäïéרָ ,זאל ֶער ִ ְ
אריינגיין
ניŁט ַ ֵ ְ ֵ מôנה ֶקען ִ ְ גרõיסע ַ ָ ָ
ִäïéרַ .א ְ ֶ
ניŁטéדי ִ ְעסן ְ ֵ ארייננעמען ֶגענäג ֶ ְ
דארף ַ ֵ ְ ֶ ֶ ִאיְ ַ ü
צäגעגרייט .אõיàניŁט ֶ ְ ֵ éלי ָוואס ִאיז ִ ְ ִאין ַא ְ ִ
טראכטן:
מארגןֶ .ער ֶקען ְ ַ ְ ְ הäנגעריג ָ ְ ְ
ווערן ְ ֶ ִצְ ֶ ä
אינהאלט,
טייערן ִ ְ ַ ְ אריינגיסן ַא ֵ ֶ ְ
ֶמען ִוויל ַ ֵ ְ ִ ְ
מצוהִ ,מיט ֶדער סעäדת ִ ְ ָ
יעצט ֵàיי ַא ְ ַ ִאיִ üזיץ ֶ ְ
צäגרייטן ֶדעם
רייניגן אäן ְ ֵ ְ פריער ֵ ִ ְ דארף ֶמען ְ ִ ֶ ַ ְ
נŁמה
גרייט ִאיֵ üמיין äáף אäן ֵמיין ְ ָ ָ סעäדה ְ ֵ
ְ ָ
éלי.
ְִ
אריינגיין ִאין יõם
הייליגן ָטאגִ ,איִ üוויל ַ ֵ ְ ֵ
צäם ֵ ִ ְ
éחִ ,איִ üוויל פריילי üאäן ִמיט ֹ ַרäאיגִ ֵ ְ ,ִäïéר ִ קדה פäן יõם ִäïéר ָגאר ַאזõי אõיִ üאיז ִדי ְ ֻ ָ
Łטערן פäן
ניŁט ְ ֶ ְ ַאז ֵמיין äáף ָזאל ִמיר ִ ְ פריער
דארף ִזיֶ ִ ְ ü מענטְ ַ Łְגרõיסֶ ,דער ֶ ְ ְ
עסט äŁôבה טäןֶ .ווען ֶמען ֶ ְ דאווענען אäן ְ ָ ַ ֶ ֶ זאלן
נŁמה ָ ְ éדי ֵזיין äáף אäן ֵזיין ְ ָ ָ צäגרייטן ְ ֵ
ְֵ ְ
אליין
עסן ַ ֵווערט ָדאס ֶ ְ מחŁבהְ ֶ ,
ִמיט ֶדער ַ ְ ָ ָ הארה, געוואלדיגע ֶ ָ ָ
מקàל ֵזיין ִדי ֶ ַ ְ ִ ֶ קענען ְ ַ ֵ ֶ ֶ
עבõדת ַהõçם.חלק פäן ֲ ַ ַא ֵ ֶ חז"ל: àרענגט ֶדעם ָלõŁן ֲ ַ עינים ְ ֶ ְ ְ ֶדער ְמאõר ֵ ַ ִ
Łôיעי
התעìה ְ ִ ִ éאָ ַ ְ ִ äêàתŁיעי ְ ִהאõכל ִ ְ ִ ִ "éל ָ ֵ ָ
ערב ים ִר
טבילה פן ֶ ֶ
ִדי ְ ִ ָ ערקלערט ַאז יõם ִäïéר ִאיז ועłירי"ֶ ,ער ֶ ְ ְ ֶ ְ ֲַ ִ ִ
ערב יõם ִäïéר ִאיז מנהג פäן ֶ ֶ ַא ַ ְ ֶ ֶ
àאזäנדערער ִ ְ ָ ניŁט דארט ִאיז ִ ְ הàאָ ,וואס ָ ְ עõלם ַ ָ àבחינת ָ ְִִ ַ
מהרי"למקוהֶ .דער ְ ַ ִ טבילה ִאין ִ ְ ֶ ִדי ְ ִ ָ זענעןצâיקים ֶ ֶ Łäתçהִ .די ַ ִ ִ אכילה ְ ִ ָ ָדא ֵקיין ֲ ִ ָ
ערב יõם ִäïéר ִאיז טבילה פäן ֶ ֶ
Łרייàט ַאז ִדי ְ ִ ָ
ְֵ ְ éדי ַא אàער ְ ֵ הכינהֶ ָ .
מåיו ַ ְ ִ ָ נהנה ִ ִ דארט ֶ ֱ ָ ָ ְ
טבילה פäן ַא ֵגר ֶווען ֶער ענלי üצֶ äדער ְ ִ ָ ְֶ ִ גרõיסן
אזא ְ ְ מקàל ֵזיין ַ ַ
קענען ְ ַ ֵ מענטָ Łזאל ֶ ֶ ֶ ְְ
éדי
ניŁט ְàלõיז ְ ֵ
טבילה ִאיז ִ ְ
נתçáרִ .די ְ ִ ָ
ווערט ִ ְ ַ ֵ
ֶ ְ éליִ .די מאכן ַא ְ ִ ערŁט ַ ְ דארף ֶער ֶ ְ ְ ôענäגְ ַ , ֲַ
טיפן
ווייזט אõיף ַא ִ ְֶדער äáף ָזאל ֵזיין ֵרייןִ .זי ֵ ְ הכנה אäן ערב יõם ִäïéר ִאיז ִדי ֲ ָ ָ סעäדה פäן ֶ ֶ ְ ָ
מענט.Ł
וועזן פäן ִדי ֶ ְ ְ
אינערליכן ֵàייט ִאין ִדי ֶ ְ
ִ ֶ ְ ִ ְ הñד.Łõ פäנעם יõם ַ ָ ôענäג ֶ פארן ַ ֲ éלי ַ ְ ֶדער ְ ִ
יג לב שומע יו הקדוש והנורא
äéנהִ ,איָ üהאà געדאוונט ָאן ֶגענäג ַ ָ ָ
ָהאְ ְ ַ ֶ à נייער
ווערט ִווי ַא ֵ ֶ ַא ֵגר ָוואס ְ ְ
טõבל'ט ִזיְ ֶ ü
געוועןִ ,איָ üהאà עôים ֶ ֶקõבע ִ ִ
ניŁט ֶגענäג ֵ ַ ִ ְ פריערדיגן
איàער ֵזיין ְ ִ ֶ ְ ִ ְ
לאזט ִ ֶ
מענטֶ ,Łער ָ ְ ֶ ְְ
מענטŁן
גערעדט ַאזõי ֵŁיין צְ ְ ְ ֶ äניŁט ֶ ֶ ְאפŁר ִ ְ
ְֶָ éלל
אינעם ְ ַאריינגעõàירן ִ ֶ
ְ ווערט ַ ֵ ְ ֶ
מðב אäן ֶ ְ ַָ
יעצט ֶוועראàער ֶ ְïאסט ַפאר ַא ִאידֶ ָ ,ִווי ֶעס ַ ְ טõבל'ט ִזיü
יłראלַ ,אזõי אõיֶ ,üווען ַא ִאיד ְ ְ ְִָ ֵ
אנהייàן.,
נאכאמאל ָ ְ ֵ ְ
àאנייטִ ,איֶ üקען ָ ְ ַ ָ ִאיֵ ַ ü טראכטןִ :איִ üוויל
דארף ֶער ְ ַ ְ ְ ערב יõם ִäïéרְ ַ , ֶֶ
הארץִ ,איü דאווענען ִמיט ֶמער ַ ְִאיֶ üקען ַ ֶ ֶ ארõיסקäמען
מðב אäן ַ ְ ֶ אלטן ַ ָ
איàערלאזן ֵמיין ַ ְ ְ
ִ ֶ ְ ָ ְ
קביעäתִ ,איֶ üקען ֵזייןלערנען ִמיט ֶמער ְ ִ
ֶקען ֶ ְ ֶ מענט.Ł
נייער ֶ ְ ְ
מקוה ִווי ַא ֵ ֶ
פäן ִ ְ ֶ
ווערטער"...
מיינע ֶ ְ ֶ
אïגעהיטן ִאין ֵ ֶ
ֶמער ָ ְ ֶ ִ ְ
àרענגט ִדי
מàäêלין ְ ֶ ְ ְהéהן ִ ְ ִ רàי ָצדõק ַ ֹ ֵ ִַ
טראכטן ַאז ֵזיין
ניŁט ְ ַ ְ ְ דארף ִ ְ ַא ֶ ְ ְ
מענטְ ַ Ł החֶ .üäìדער ספר ַ ִ פäנעם ֵ ֶווערטער ֶ ֶ ְ ֶ
האלט ִאים פארגאנגענהייט ַ ְ
גאנצע ַ ְ ַ ְ ֶ ְ ֵ ַ ְֶ מענטŁ
ערקלערטַ ,אז ֶווען ֶדער ֶ ְ ְהחְ ֶ ְ ְ ֶ üäì ספר ַ ִ
ֵֶ
דערמאנט ִאים ַאז
טבילה ֶ ְ ַ ְפארïŁארטִ ,די ְ ִ ָ
ַ ְ ְ ַ ְ טראכטן
וואסערָ ,זאל ֶער ְ ַ ְ ְ אäנטערן ַ ֶ
ְֶ ְ ֵגייט
éח פäןגעàט ִאים ֶדעם ֹ ַאõיàערŁטער ֶ ְ
ֶ ְ ְ ֶ ֶדער העõלםֶ ,ווען ִדי
àריאת ָ ָ אנהיי àפäן ְ ִ ַ פäנעם ָ ְ ֵֶ
ארõיסקäמען ִווי ַא ֵ ֶ
נייע התחäŁâתֶ ,ער ֶקען ַ ְ ֶ ִ ְ ְַ àאדעקט ִמיטגעווען ַ ֶ ְ וועלט ִאיז ֶ ֶ גאנצע ֶ ְ ַ ְֶ
מענט.Ł
ֶ ְְ ïני
מרחפת ַעל ְ ֵ אלõקים ְ ַ ֶ ֶ"ורäח ֱ ִ וואסער ְ ַ ַ ֶ
נאכדעם ַארõיס קäמט ָ ְ ֶ ְ הëים"ֶ .ווען ֶער ִַָ
הפסקת
סעדה ַ ַ ְ ֶ ֶ
ִדי ְ ָ éאֶ äêער וואסערָ ,זאל ֶער ִזיֶ üזען ְ ִ פäנעם ַ ֶ ֶ
טריסקער
דערציילט ַאז ֶדער ְ ִ ְ ֶ ווערט ֶ ְ ֵ ְ ֶעס ֶ ְ àאŁאפן אäן ֵניינאכאמאל ַ ַ ְ יעצט ָ ְ ַ ָ ִאיז ֶ ְ
געזעסן ֵàיי ֶדער
אמאל ֶ ֶ ְ מáיד זי"ע ִאיז ַ ָ ִַ געווארן.
געõàירן ֶ ָ ְ
ְ ֶ
ערב יõם ִäïéרõŁ .ין הëפסקת ֶ ֶסעäדה ַ ַ ְ ֶ ְֶ ָ
ìŁתחŁâ
זאגטéִ :י ְéמֵ ַ ְ ִ ֶ õ החְ ָ üäì ספר ַ ִ ֶדער ֵ ֶ
געקענט ֶזען
סעäדה ָהאט ֶמען ֶ ֶ ְ אינמיטן ֶדער ְ ָ ִ ְִ ְ
ïעõêתיו ְלטõב,יחáַ Łâם ֵéן ְ ֻ ָ ְàגäפֵ ַ ְ õ
געטõיŁטִ ,די
ְ צäרה ָהאט ִזיֶ ü גאנצע ָ ִווי ֵזיין ַ ְ ֶ
הם ָàרüä àדרכי ַ ֵ
וידקâק ְ ַ ְ ֵ
מעłיוֵ ְ ַ ִ ,ויכŁיר ַ ֲ ָ
ְְַ ִ
הñדŁõ פäנעם יõם ַ ָ ïחד ֶ קדה אäן ֶדער ַ ַ ְֻ ָ
àאנייט
יעצט ַ ֵ הäאַ ,אזõי ִווי ֵזיין äáף ִאיז ֶ ְ
ïנים ,צäם סõף געלעגן אõיף ֵזיין ָ ִ זענען õŁין ֶ ֶ ְ ֶ ֶ
מעłיםזיינע ַ ֲ ִàאנייען ֵ ֶ
געווארןָ ,זאל ֶער אõיֶ ֵ ַ ü ֶ ָ ְ
"מלכäתא
געזאגט ַ ְ ָ
סעäדה ָהאט ֶער ֶ ָ ְ פäן ֶדער ְ ָ
פאררעכטן ֵזיין
גäטןֶ .ער ָזאל ַ ְ ֶ ְ ְ ְ צäם
מלכäתâארעא"ִ ,די ַ ְ
מלכäתא ְ ַ ְ ָ
éעין ַ ְ ָ דרקיעא ְ ֵ
ְִ ִ ָ
געàן צֵ äגיין אכטäנג ֶ ְ
אõיפפירäנג אäן ֶמער ַ ְ ְ ְִ ְ
מלכäתענלי üצֶ äדער ַ ְ פירט ִזיִ ְ ֶ ü הימל ִ ְִאין ִ ְ
אõיàערŁטן.
ֶ ְ ְ ְ פäנעם
וועגן ִֶאין ִדי ֶ ְ
ערד.אõיף ֶדער ֶ ְ
õôכן פäן ֶדער ֵ ָדאס ִאיז ֶדער ֱ ֶ ֶ
אמת'ע
אדער ֶוועןגעקרוינטֶ ָ ,
ווערט ֶ ְ ֹ ְ ֶווען ַא ֶ ִ
קעניג ֶ ְ
אריין
ניŁט ְàלõיז ַ ֵ
טבילהֶ ,מען ֵגייט ִ ְ
ְ ִ ָ
פלעגט ֶער
àאנייטְ ֶ ְ ,ווערט ַ ֵ
מלäכה ֶ ְ
ֵזיין ְ ָ
עברֶ ,מעןאïצäאוואŁן ֶדעם ָ ַ
éדי ָ ְ ַ ְ מקוה ְ ֵ
ִאין ִ ְ ֶ
זיינע
מענטŁן ִאין ֵ ֶ
הìחõת ַפאר ִדי ֶ ְ ְ ְ מאכן ַ ָ
ַ ְ
אõיפן
ְ àליק
נייעם ְ ִ
קäמט ַארõיס ִמיט ַא ֵ ֶ ְ
געוויסע
געווען ֶ ִ ֶ מõחל ֶ ֶ
ֵ לענדערֶ ,ער ָהאטֶ ְֶ
עתיד.ִָ
געפאנגענע אäן
ארõיסגעלאזט ֶ ַ ְ ֶ ֶ
חõבõתְ ָ ֶ ְ ַ ,
פאלקָ .האט ֶדער פארן ָ ְ
מôנõת ַ ְ געטיילט ַ ָ
ֶ ֵ ְ אריינקלערן: ַפאר ֶמען ְ ְ
טõבל'ט ִזיָ üזאל ֶמען ַ ֵ ְ ְ ֶ ְ
מקàל
זענען ְ ַ ֵ
יעצטֶ ,ווען ִמיר ֶ ֶגעזאגטְ ֶ :
מáיד ֶ ָ ְ
ִַ ניŁטאפŁר ִ ְ
יעצט ָהאִ àאיָ ְ ֶ ü "àיז ֶ ְ
ִ
קרõינען
מלכäת אäן ִמיר ְ ֶ אõיàערŁטנס ַ ְ
ֶ ְ ְ ְְ ֶדעם מיינע ֶטעגִ ,איü
געגעàן אõיף ֵ ֶ
אכטäנג ֶ ֶ ְ
ֶגענäג ַ ְ ְ
יו כפור לב שומע יד
לëקõם ִאיז יõם אדם ַ ָ
àŁין ָ ָ
עבירõת ֶ ֵ אõיף ֲ ֵ àעטן ִמיר ֶער
מלְ ֶ ,ü אלס ֶ ֶ
נאכאמאל ַ ְ
ִאים ָ ְ ַ ָ
מענט Łטäטמכïר ֶווען ֶדער ֶ ְ ְ ִäïéר ְ ַ ֵ לëדינõת".
"הìחה ַ ְ ִ
מאכן ַ ָ ָ
ָזאל אõיְ ַ ü
אדם
àŁין ָ ָ
עבירõת ֶ ֵ אàער אõיף ֲ ֵ äŁôבהֶ ָ ,
ְ ָ
מכïר ִàיז ֶמען
ניŁט ְ ַ ֵ
לחברִ õאיז יõם ִäïéר ִ ְ
ֲַ ֵ פאלקֶ ,ער ָזאלגäטס ִמיט ֵזיין ָ ְ ֶער ָזאל טäן ְ
וועמען
מענטֶ ֶ Ł איàערגעàעטן ֶדעם ֶ ְ ְ
ָהאט ִ ֶ ְ ֶ ֶ ְ äמזõני.
חçי ְ ֵ àניַ ַ ,
אידן ָ ֵ
אלע ִ ְ
Łענקען ַפאר ַ ֶ
ֶ ְֶ
ֶמען ָהאט ֵוויי ֶגעטäן. נחת,ïרנסה אäן ַ ַ
געזäנטָ ָ ְ ַ ,
געàן ֶ ְאäנז ֶ ְ
ֶער ָזאל ְ
אלע
מõחל ֵזיין אõיף ַ ֶ ֵ אäנז
ְ אäן ֶער ָזאל
ניŁט
"איָ üהאְ ִ à זאגן ִŁווער צְ ָ ä אמאל ִאיז ְ ֶ ַָ עבירõת.
ֲֵ
מענטŁ
ִריכטיג ֶגעטäן"ֶ ,דער ֶ ְ ְ ְִ
ניŁט
צווייטער ִאיז אõיְ ִ ü ïŁירט ַאז ֶדער ְ ֵ ֶ ְ ִ ְ ווערטערִ ,איז
געזאגט ִדי ֶ ְ ֶֶווען ֶער ָהאט ֶ ָ ְ
פארוואס ָזאלטראכטָ ְ ַ :
גערעכטֶ .ער ְ ַ ְגעווען ֶ ֶ ְ ֶ ֶ געפאלן אõיף ִדי
ïחד ֶ ַ ְ גרõיסער ַ ַ
אזא ְ ֶ ַַ
מחילה?
ערŁטער ָוואס ֶàעט ְ ִ ָ ִאיֵ üזיין ֶדער ֶ ְ ְ ֶ געהאט צä מõרא ֶ ַ האàן ָ מענטŁןַ ,אז ֵזיי ָ ְ
ֶ ְְ ְ
ניŁט ִדי ֵצייט צä ערב יõם ִäïéר ִאיז ִ ְ אàער ֶ ֶ ֶָ זענען
מענטŁן ָוואס ֶ ֶ
ïניםִ ,די ֶ ְ ְ ְ
קäקן אõיף ֵזיין ָ ִ
ְ
גערעכטֶ .דער ִציל
רעכענען ֶווער ִאיז ֶמער ֶ ֶ ְ ֶ ֶ ֶ זענען
טיŁן ֶ ֶ
àענק אäן ִ ְ געŁטאנען אõיף ִדי ֶ ְ
ֶ ְ ַ ֶ
אפ äêאõיֶ àדער הארץִ ֲ .רייניגן ָדאס ַ ְ
ִאיז צְ ִ ֵ ä מעłה
ïחדִ .די ַ ֲ ֶ אראïגעפאלן פäן ְגרõיס ַ ַ
ַָ ְ ֶ ַ ְ
קריג,חלק ִאין ֶדעם ְ ִצווייטער ָהאט אõיַ üא ֵ ֶ ְֵ ֶ צäזאמענהאנג
àאזäנדערן ַ ֶ ְ ַ ְאäנז ֶדעם ַ ְ ֶ ְ ווייזט ְ
ֵ ְ
חלק.אייגענעם ֵ ֶ
מיטן ֵ ֶ ֶ אנהייàן ִ ְ
ֶקען ֶמען ָ ְ ֵ ְ יראה
łמחה אäן ִ ְ ָ ערב יõם ִäïéרָ ְ ִ : פäן ֶ ֶ
àיינאזאם.
ֵ ַ ַ
זאגן ָäŁïט" :אõיִ àאיָ üהאִ àדיר ֶמען ֶקען ָ ְ
ניŁט ֵŁיין, גערעדט ִ ְ
אדער ֶ ֶ ְ ֵוויי ֶגעטäןֶ ָ , łמחה, פäן ֵאיין ֵזייט ִאיז ָדא ַא ְ ֶ
גרõיסע ִ ְ ָ
ניŁטמחילהִ .איִ üוויל ִ ְ ֶàעט ִאיִ üדיר ְ ִ ָ מלכäתàאנייט ֵזיין ַ ְ
קעניג ַ ֵ
ֵווייל ֶדער ֶ ִ
Łווער אריינגיין ִאין יõם ִäïéר ִמיט ַא ְ ֶ ֵַ ְֵ חמים ,פäן ֶדער טõיערן פäן ַר ֲ ִ
ְֶ עפנט ִדי
אäן ֶ ְ ְ
אמת'ע
עטליכע ֱ ֶ ֶקענען ֶ ְ ִ ֶ אמאל ֶ ֶ הארץ"ָ ַ . ַ ְ ïחד
גרõיסן ַ ַ
ïŁירט ֶמען ֶדעם ְ ְ צווייטער ֵזייט ְ ִ ְ
ְֵ ֶ
ווייטאג ָוואס פאררעכטן ַא ֵ ָ ווערטער ַ ְ ֶ ְ ְ ֶ ְ ֶ מאמענט.
אחריäת פäן ֶדעם ָ ֶ ְ אäן ִדי ַ ֲ ָ
אפ äêאõיà לאנגע ֵצייטִ ֲ ,
Łלעïט ִזיõŁ üין ַא ַ ְ ֶ ְ ֶ ְ
פäנעם
ֶ חסד
מיטן ֶ ֶ פרייען ִזיְ ִ üִמיר ְ ֵ ֶ
אõיסגעגליכןָ ,האט
ְֶ ְִ ְ גלייü
ניŁט ְ ֵ
ווערט ִ ְ
אלעס ֶ ְ ֶַ
פארŁטייען
אàער ִמיר ַ ְ ְ ֵ ֶ אõיàערŁטןֶ ָ ,
ֶ ְ ְ ְ
געעפנט ַא ִטיר.
כאטְ ְ ֶ ֶ Ł ֶמען ָ ְ
אזא
אריינגיין ִאין ַ ַ
ניŁט ַ ֵ ְ ֵ אõיַ üאז ֶמען ֶקען ִ ְ
זאלן
אנדערע ֵזיי ָ ְ
àעטן ַ ְ ֶ ֶ אäן ַאזõי ִווי ִמיר ֶ ְ צäגרייטןִ ,זיü
דארף ִזיְ ֵ ְ ü לייכטזיניגֶ .מען ַ ְ
ָטאג ֵ ְ ְ ִ ִ
דארפן ִמיר אõיü מõחל ֵזייןְ ְ ַ , ֵ אäנז
ְ פאררעכטן ָוואס
מענטŁןְ ְ ֶ ְ ַ ,
איàערàעטן ִמיט ֶ ְ ְ ְ
ִ ֶ ְֶ ְ
אנדערעֶ ,עס ִאיזמõחל צֵ äזיין ַ ְ ֶ ֶ ֵ ïרàäירן
ְ ִ ְ הארץ ַפאר ïלאץ ִאין ַ ְ מאכן ְ ַ
ֶמען ֶקען ,אäן ַ ְ
דארף ֶמען אמאל ַ ְ גרינג ,אäן ַ ָאלעמאל ְ ִ ְ
ניŁט ַ ֶ ָ ִ ְ קדה.
ֶדער ְ ֻ ָ
אàער ֶמען ווייטאגֶ ָ .
אõיסארàעטן ֶדעם ֵ ָ
ְ ְַ ֶ ְ ָנאü
העלף
אõיàערŁטןְ ֶ :
ֶ ְ ְ ְ àעטן ֶדעםכאטְ ֶ Ł ֶקען ָ ְ צווייטן
איינער ֶדעם ְ ֵ ְ
פארגען ֵ ֶ
ַ ְֶ ְ
הארץ אäן łנאה פäן ַ ְ ארõיסנעמען ִדי ִ ְ ָ
ִמיר ַ ְ ֶ ֶ הכנõת צ äיõם איינער פäן ִדי ִ ְ ִ ְ ְ ֶ
וויכטיגסטע ֲ ָ ֵ ֶ
נקמה
הñדִ Łõמיט ְ ָ ָ אריינגיין ִאין יõם ַ ָ
ניŁט ַ ֵ ְ ֵ ִ ְ איàערצàäעטן ִמיט
ִäïéר ִאיז ִזיְ ֶ ְ ֶ ִ ü
הקïדה.
אäן ַ ְ ָ ָ מענטŁן.
אנדערע ֶ ְ ְ ְ
ַ ְֶ ֶ
טו לב שומע יו הקדוש והנורא
קענען
קàלõת ֶ ֶאמת'ע ַ ָ
קלארע אäן ֱ ֶ ֶ
קליינעֶ ָ ְ ,
ְ ֵ ֶ נה ים
ִי ָ ָ
לעàן.
גאנצן ֶ ְ
מענטŁנס ַ ְ ְ
טõיŁן ַא ֶ ְ ְ ְ ְ
ְ אäנטערגיין אäן ֶדער ֶווען ִדי זäן ֵ ְ
הייàט ָאן ְ ֶ ְ ֵ
טõיŁטְ דערנענטערט ִזי,ü
הñדְ ֶ ְ ֶ ְ ֶ Łõ יõם ַ ָ
טהר
לפני ה' ִ ְ ָ
ִ ְֵ סעäדה
אטמאספערִ ,די ְ ָגאנצער ַ ְ ָ ְ ִֶזיֶ üדער ַ ְ ֶ
אזא
הñדִ Łõמיט ַ ַ ֶווען ֶמען ֵגייט צäם יõם ַ ָ געàעטן
פארענדיגטֶ .מען ָהאט ִזיְ ֶ ֶ ü
ִאיז õŁין ַ ְ ֶ ְ ִ ְ
ניŁט ְàלõיז ַא
פאסטן ִ ְ
הכנהִ ,איז ֶדער ַ ְ ְֲ ָָ גע'טõבל'ט אäן
ְ ְ מחילהֶ ,מען ָהאט ִזיֶ ü ְ ִ ָ
גאנצער
ניŁטֶ ,דער ַ ְ ֶ עסט ִ ְ
ָטאג ֶווען ֶמען ֶ ְ גייען
מענטŁן ֵ ֶ
קליידערִ ,די ֶ ְ ְ ְ
ריינע ְ ֵ ֶאנגעטäן ֵ ֶָ ְֶ
מðב.
אנדערן ַ ָ
אריין ִאין ַאן ַ ְ ֶ ְ
מענטֵ Łגייט ַ ֵ
ֶ ְְ זיינע
פארטיפט ִאין ֵ ֶ
יעדער ִאיז ַ ְ ִ ְ
Łטילער ,אäן ֶ ְֶ ִ ֶ
טייערע
זענען ֵ ֶ ֶ מחŁבõתָ .דאס ֶ ֶ אייגענע ַ ְ ָ
ֵ ֶ ֶ
עפנט ָדאס
ערב יõם ִäïéר ֶ ְ ְ ִדי ִ ְ ָ
łמחה פäן ֶ ֶ מינäטן.
ִ ְ
גרייט צֶ äדעם äáף אäן סעäדה ְ ֵ
הארץִ ,די ְ ָ ַ ְ
דערמאנט ֶדעם
טבילה ֶ ְ ַ ְ נŁמהִ .די ְ ִ ָ ִדי ְ ָ ָ
גרõיסע
מאכן ְ ֶ
דעמאלט ַ ְניŁט ֶ ָ ְ ֶמען ַ ְ
דארף ִ ְ
געõàירן
ְ נאכאמאל ֶ מענטַ Łאז ֶער ֶקען ָ ְ ַ ָ ֶ ְְ
דערŁרעקן פäן
חõàŁנõת אäן ִזיְ ֶ ְ ְ ֶ ü ֶ ְ
זיינע
רייניגט ֵ ֶ
מחילה ֵ ִ ְ Łñàת ְ ִ ָ ווערןִ ,די ַ ָ ֶַ ְ
זאכן אõיף ֵאיין ָמאלֶ .מען ֶקען ִזיüהäנדערט ַ ְ
ְֶ ְ
מענטŁן ,אäן ִדי
אנדערע ֶ ְ ְ ְבאציאäנגען ִמיט ַ ְ ֶ ֶ
ַ ִ ְֶ
אõיàערŁטן
ֶ ְ ְ ְ רעדן צäם
אוועקזעצן אäן ֶ ְ
Łטיל ַ ֶ ְ ֶ ְ ְ ִ
àרענגען ִאים
נדרי ְ ֶ ְ ֶ מינäטן ַפאר ָéל ִ ְ ֵ
רäאיגע ִ ְ
ֶ
עõלם,
ווערטערִ :רõàנŁֶ õל ָ אייגענע ֶ ְ ֶ
ִמיט ִדי ֵ ֶ ֶ
אõיàערŁטן.
ֶ ְ ְ ְ נאענט צäםָ ְ
געגעàן
האסט ִמיר ֶ ֶ ְ דאנק ִדיר ַאז דְ ָ ä ִאיְ ַ ü
יכïר
הåה ְ ַ ֵ"éי ַבõçם ַ ֶפירט צäם ָïסäק ִ אלעס ִ ְ
ֶַ ָנאַ üא ָיאר אäן ָנאַ üא יõם ִäïéרִ .איֵ üווייס
מéל
ִ ֹ אתכם
ְֶֶ לטהר
ְֵַ עליכם
ֲֵ ֶ אלעס ֶגעטäן ִווי ֶעס ניŁט ַ ֶַאז ִאיָ üהאְ ִ à
גרעסטע
ôטהרִ ,"äדי ְ ֶ ְ ֶ לפני ה' ִ ְ ָ חæאתיכם ִ ְ ֵ
ַ ֹ ֵ ֶ אסאü עלט ַ ַ
פארפ ְ
דארף צֵ äזייןִ .איָ üהאֶ ְ ַ à ַ ְ
Łטעלט ִזיü
מענטְ ֶ ְ Ł קäמט ֶווען ֶדער ֶ ְ ְ טהרה ְָ ֲָ טעäתים,
אסאִ ָ ü געמאכט ַ ַ
געלעגנהייטן אäן ֶ ַ ְ
ֶ ֶ ְְֵ ְ
אלייןֶ .ער אõיàערŁטן ַ ֵ
ֶ ְ ְ ְ פארן
"לפני ה'"ְ ַ , ִ ְֵ אנטלõיפן פäן ִדירִ .איü
ניŁט ַ ְ ְ ְ
אàער ִאיִ üוויל ִ ְ ֶָ
ניŁט àאהאלטןִ ,זיְ ִ ü
ניŁט ַ ַ ְ ְ דארף ִזיְ ִ ü ַ ְ צäריקקäמען.
ִוויל ִ ְ ֶ
Łענער ִווימאכן ֶ ֶ
ניŁט ַ ְ פארענטפערן אäן ִזיְ ִ ü
ַ ְ ְְֶ ֶ ְ
הארץ אäן אõיסגיסן ֵזיין ַ ְ
ְִ ְ ֶער ִאיזֶ .ער ֶקען הייליגן ָטאג
אינעם ֵ ִ ְ העלף ִמיר ַ ֵ ְ ֵ
אריינגיין ִ ֶ ֶ ְ
אמת.זאגן ֶדעם ֱ ֶ ָ ְ העלף ִמיר
הארץְ ֶ ,אמת'ן ַ ְ
ִמיט ַאן ֱ ֶ ְ
האלטן ִמיר
זאכן ָוואס ַ ְ ְ איàערלאזן ִדי ַ ְ
ִ ֶ ְ ָ ְ
אàער אõיü חסרõנõתֶ ָ , זיינע ֶ ְ
קäמט ִמיט ֵ ֶ ְ ֶער גäטע
מקàל צֵ äזיין ֶéח ְ ַ ֵצäריקֶ ,געִ àמיר ֹ ַ ִ
קäמט ִמיט
נŁמהֶ .ער ְ הייליגע ְ ָ ָ
ִמיט ֵזיין ֵ ִ ֶ
קענען
טאקע ֶ ֶ קàלõת ָוואס ִאיֶ üוועל ַ ֶ ַָ
אàער אõיü פארגאנגענהייטֶ ָ ,
אõיפן ַ ְ ַ ְ ֶ ְ ְֵ חרטה
ֲָ ָ
איינהאלטן.
ֵ ְַ ְְ
קäמט ִמיטעתידֶ .ער ְ אõיפן ָ ִ
ְ האפענäנג
ִמיט ָ ֶ ְ
æàחõן.
łמחה אäן ִ ָאàער אõיִ üמיט ִ ְ ָ ïחדֶ ָ ,
ַַ
אדער ֶמען ֶקען אõיְ ְ ַ ְ ü
טראכטן פäן ֵאיין ָ ֶ
געגעàן ֶדעם
אäנז ֶ ֶ ְ
אõיàערŁטער ָהאט ְ
ֶ ְ ְ ֶ ֶדער פאררעכטן
זאכן ָוואס ֶמען ִוויל ַ ְ ֶ ְ ְ
צוויי ַ ְ
ְֵ
ניŁט
זאלן ִ ְ
éדי ִמיר ָ ְ
הñדֵ ְ Łõ יõם ַ ָ ניŁטצäפיל ,אäן ִ ְ
ניŁט ִ נייעם ָיארְ ִ ,
אינעם ֵ ֶ
ִ ֶ
עבר.
פäנעם ָ ַ
מfiא ֶŁווערע ַ ָ
אäנטערן ְ ֶ ֶ
àלייàן ְ ֶ ְ
ְֵ ְ אõיסצäפירן,
ְ ִ ְ Łווער
זענען ְ ֶזאכן ָוואס ֶ ֶ
ַ ְ
יו כפור לב שומע טז
יראה,
טאטןִ .מיט ִ ְ ָ
צäריק צֵ äזיין ַ ְ
קערט ִזיִ ü
ֶ ְ געàן
אõיפהייàן אäן ֶ ְ
ְֵ ְ רייניגן,
אäנז ֵ ִ ְְ ֶער ִוויל
ôפילה.
łמחה אäן ִמיט ֶדער ְ ִ ָ
ִמיט ִ ְ ָ נאכאמאל.
אנצäהייàן ָ ְ ַ ָ
éח ָ ְ ֵ ְ ֶדעם ֹ ַ
ניŁטדעריàער ֵגייט ַא ִאיד צ äיõם ִäïéר ִ ְ ֶ ִ ֶ
Łלמה
àתäŁבה ְ ֵ ָ
החזירנָ ְ ִ ä
מלéנֵ ִ ְ ַ ,ä
ַ ְֵ אבינä
ִָ אריין ִאין
איינער ָוואס ֵגייט ַ ֵ
ִווי ֵ ֶ
לפני.ý
ְ ֶָ קינד ָוואספארמאכטע ִטירָ ,נאר ִווי ַא ִ ְ
ַא ַ ְ ַ ְ ֶ
טõבה!
חתימה ָ
áמר ֲ ִ ָ
àברéת ְ ַ
ְ ְִ ַ
