gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

נעימות אליעזר - סקולען · Ne'imois Eliezer - Skulen — האזינו - שבת תשובה (2026-09-14)

מוציא לאור: נעימות אליעזר - סקולען · Ne'imois Eliezer - Skulen

שבוע: האזינו - שבת תשובה (2026-09-14)

נעימות אליעזר - סקולען · Ne'imois Eliezer - Skulen — האזינו - שבת תשובה (2026-09-14)

פתח את ה-PDF הורדה

  ‫אליעזר‬ ‫שבת שובה‬ ‫נעימות‬ ‫©‬ ‫כל הזכויות שמורות‬ ‫למכון נעימות אליעזר סקולען בארה"ק‬ ‫ואין רשות לצלם או לתרגם או להעתיק‬ ‫למאגר מידע אפילו חלק מן הספר ללא אישור בכתב‬ ‫לקחת חלק בהדפסת ספרי סקולען צור קשר במייל ‪skulen3@gmail.com‬‬ ‫‪copyright by mechon nemois eliezer skulen. beth shemesh.‬‬ ‫‪in all countries subscribing to the international copyright union.‬‬ ‫‪PRINTED IN ISRAEL‬‬ ‫יצא לאור העולם ע"י‬ ‫מכון נעימות אליעזר בארה"ק‬ ‫‪053-415-2636‬‬ ‫ב‬ ‫אליעזר‬ ‫שבת שובה‬ ‫נעימות‬ ‫הסכמת הרב קלמן ווייס שליט"א‬ ‫מו"צ העדה החרדית‬ ‫בס"ד כ"ז שבט תשפ"א‬ ‫הנני בזה בשורות האלה לחזק ולאמץ את ידי הבה"ח החשוב והיקר‬ ‫ירא שמים ובעל מדות תרומיות דבוק בלו"נ ברבותינו הק' מסקולען‬ ‫זי"ע ולהבל"ח לכ"ק האדמורי"ם ממשיכי דרכם שליט"א‬ ‫כמר אליעזר זוסיא רובין ני"ו‬ ‫אשר ליקט ואיזן דבריהם הקדושים של האדמורי"ם מסקולען זצוק"ל‬ ‫במשך שנים על ענינים שונים בתורה ועבודת השי"ת וכן במה‬ ‫שהביאו מספה"ק תלמידי הבעש"ט הק' בענינים רמים אלו והבה"ח‬ ‫החשוב הנ"ל תורגם אותם ללשון "האידיש" שיהא שימה בפיהם של‬ ‫רבים אשר אינם מבינים בלה"ק‬ ‫ונקרא שמו "נעימות אליעזר"‬ ‫ודבר גדול מאד עשה בעמיו לקרב דבריהם הק' אשר מלאים ביר"ש‬ ‫וקדושה בדברים היוצאים מלב טהור וקדוש שבודאי יכנסו ללבם של‬ ‫ישראל לקרבם לעבוד"ה ולתורה וקדושה וע"כ גם ידי תכון עמו‬ ‫להוציא לאור ספר הקדוש הזה ויזכה להפיץ תורתם בקרב ישראל‬ ‫מתוך נחת ובריות גופא ברוב הצלחה וסייעתא דשמיא בכל הענינים‬ ‫אמן‪:‬‬ ‫הכו"ח לכבוד התורה וצדיקי הדור‪:‬‬ ‫קלונימוס קלמן ווייס‬ ‫ג‬ ‫אליעזר‬ ‫שבת שובה‬ ‫נעימות‬ ‫הסכמת אב"ד קאסאן שליט"א‬ ‫מו"צ העדה החרדית‬ ‫הנני מצטרף להנ"ל והשי"ת יעזור להרחיב גבולי הקדושה ויתקדש שם‬ ‫שמים בעולם ובזכות זה נזכה בקרוב להתגלות מלך המשיח בב"א‪:‬‬ ‫הסכמת כ"ק מרן אדמו"ר מסערט ויזניץ שליט"א‬ ‫דער אייבערשטער זאל העלפן אז מ'זאל זיך קענען מתחזק זיין און‬ ‫מתרומם זיין אויפן דרך פון אונזערע הייליגע רבי'ס "לבית סקולען"‪,‬‬ ‫און אין סקולען איז דאך אסאך אסאך לייכטער זיך צו מתרומם זיין‪,‬‬ ‫ווייל די זיס'קייט דארטן איז דאך גאר גאר הויעך און דערהויבן און‬ ‫ליכטיג‪ ,‬און איך בין זיכער אז פון אויבן וועלן זיי משפיע זיין שפע‬ ‫עבודת השם פאר די אלע וואס וועלן לערנען אין דעם הייליגן ספר‪.‬‬ ‫[והוסיף‪ :‬ס'איז מיר שווער "נישט" צו חתמ'נען אויף אזאנ'ס]‪.‬‬ ‫יעקב בהה"צ מוהר"א זצללה"ה‬ ‫ד‬ ‫אליעזר‬ ‫שבת שובה‬ ‫נעימות‬ ‫הסכמת כ"ק מרן אדמו"ר מדושינסקיא שליט"א‬ ‫הנני בזה לחזק ולאמץ ידי הבה"ח היקר זוכה ומזכה את הרבים‬ ‫כמר אליעזר זוסיא רובין נרו יאיר ויזרח‬ ‫יהי ד"א עמו בכל אשר יפנה‪ ,‬ויצליח דרכו הטובה על דרך רבותיו‬ ‫הקדושים אשר האירו את ישראל בנועם אמרותיהם וזמירותיהם‪,‬‬ ‫ויזכה לראות ברכה בעמלו מתוך הרחבת הדעת וטוב לב תמיד‬ ‫לאויושט"א‪:‬‬ ‫ה‬ ‫הסכמת כ"ק מרן אדמו"ר מסקולען מאנסי שליט"א‬ ‫ה‬ ‫אליעזר‬ ‫שבת שובה‬ ‫נעימות‬ ‫ו‬ ‫אליעזר‬ ‫שבת שובה‬ ‫נעימות‬ ‫הסכמת רב דקהל אש תמיד בני ברק שליט"א‬ ‫הנני באתי להמליץ טוב עבור הבה"ח חסידא ופרישא המפורסם‬ ‫בתורותיו ומידות הטובות והישרות מתאבק באפר רגליהם כל צדיקי‬ ‫הדור ובפרט כ"ק האדמורי"ם מסקולען‬ ‫ה"ה שמו הולך לפניו‬ ‫מוהר"ר אליעזר זוסיא רובין שליט"א‬ ‫יה"ר שיזכה תמיד להפיץ מעינתיו חוצה ויזכה תמיד את הרבים בטוב‬ ‫טעם ודעת ואך טוב וחסד ירדפוהו כל ימי חייו בחן של טעם זקנים‬ ‫ויזכה במהרה לקבל פני משיח צדקנו אמן בב"א‪:‬‬ ‫ידידו המכבדו בלב טוב‬ ‫ורבינו זצ"ל היה אומר תמיד‪ ,‬שלפני שהולכים ללמוד צריכים‬ ‫לכוון לקיים מצות לימוד התורה‪ ,‬כי הרי מצות צריכות כוונה‪,‬‬ ‫וממילא וצריך אדם לומר קודם הלימוד בפה מלא‪:‬‬ ‫של‬ ‫או ַריְ י ָתא ֶׁ‬ ‫שה ְ ּד ֹ‬ ‫ה ֲֵרינִ י מ ּוכָ ן ּו ְמז ּו ָמן לְ ַקיֵם ִמ ְצוַ ת ֲע ֵ‬ ‫ש ּ ָכת ּוב ּ ַב ּת ֹו ָרה ּולְ מַ ְד ּ ֶׁתם א ָֹתם‬ ‫מו ֶׁ‬ ‫לִ ּמ ּוד הַ ּת ֹו ָרה ְּכ ֹ‬ ‫שה ִמ ְצוָ ה ז ּו ְּכ ֵדי לְ ַק ּיֵם‬ ‫עו ֶׁ‬ ‫ּו ְשמַ ְר ּ ֶׁתם ַל ֲעש ָֹתם וַ ה ֲֵרינִ י ֹ‬ ‫ִמ ְצוַ ת ּב ֹו ְר ִאי ּו ְכ ֵדי ַל ֲעש ֹֹות נַחַ ת ר ּוחַ לְ הַ ּב ֹו ֵרא יִ ְת ּ ָב ַר ְך‬ ‫שם ּ ָכל יִ ְש ָר ֵאל‪:‬‬ ‫מו ְּב ֵ‬ ‫ְש ֹ‬ ‫יך ה ּוא ּו ְש ִכינְ ּ ֵת ּה ִּב ְד ִחיל ּו ּו ְר ִחימ ּו‬ ‫שא ְּב ִר ְ‬ ‫שם יִ ח ּוד קֻ ְד ָ‬ ‫לְ ֵ‬ ‫שם‬ ‫שם י"ה ְּבו"ה ְּביִ ח ּו ָדא ְשלִ ים ְּב ֵ‬ ‫ּו ְר ִחימ ּו ּו ְד ִחיל ּו לְ יַ חֵ ד ֵ‬ ‫שה יָ ֵדינ ּו‬ ‫יהי נ ַֹעם יְ הֹוָ ה אֱ לֹהֵ ינ ּו ָעלֵינ ּו ּומַ ֲע ֵ‬ ‫ּ ָכל יִ ְש ָר ֵאל‪ִ :‬ו ִ‬ ‫שה יָ ֵדינ ּו ּכ ֹונְ נֵה ּו‪:‬‬ ‫ּכ ֹונְ נָ ה ָעלֵינ ּו ּומַ ֲע ֵ‬ ‫ז‬ ‫אליעזר‬ ‫שבת שובה‬ ‫נעימות‬ ‫וכ"ק מרן רבינו זצ"ל‬ ‫היה אומר תמיד בכל הזדמנות‪:‬‬ ‫אז‪" :‬לְ כ ּו ָבנִ ים" – אז ווען איר גייט‬ ‫אוועק פון די התעוררות‪ ,‬דעמאלט'ס‪:‬‬ ‫"ש ְמע ּו לִ י" – דעמאלט'ס זאל אייך‬ ‫ִ‬ ‫קלונגען אין די אויער'ן דאס וואס איר‬ ‫האט דא געהערט‪!..‬‬ ‫ווייל בשעת ווען איר זענט דא‪,‬‬ ‫דעמאלט'ס זעה איך דאך שוין אליין‬ ‫אז איר הערט מיך אויס‪ ,‬נאר ווען‬ ‫איר גייט "אוועק"‪ ..‬דעמאלט'ס זאל‬ ‫אייך קלונגען אין די אויער'ן דאס‬ ‫וואס איר האט דא געהערט‪!..‬‬ ‫ח‬ ‫אליעזר‬ ‫שבת שובה‬ ‫נעימות‬ ‫הקדמה‬ ‫י'שמחו ה'חסידים ו'יגילו ה'משתוקקים לראות אור כי טוב מאמרי קודש‬ ‫מרז"ל קדושים אשר בארץ המה‪ ,‬ובשבח והודאה להשי"ת שהחיינו‬ ‫וקימנו והגיענו לזמן הזה אני מודה ומשבח לאדון כל על שזכיתי לגמור‬ ‫ספר "נעימות אליעזר" על התורה ומועדים באידיש אשר מיוסד על‬ ‫דברי חז"ל ועל דברי רבותינו הקדושים תלמידי הבעל שם טוב הק'‬ ‫ותלמידי המגיד זצוק"ל‪ ,‬כדי שכל יהודי פשוט יזכה לשאוב מתורתם של‬ ‫רז"ל אשר מפיהם אנו חיים כל ימינו על אדמתינו‪ ,‬וכדי שכל יהודי פשוט‬ ‫יזכה לדעת את הדרך אשר ילכו בה ואת המעשה אשר יעשון‪.‬‬ ‫והרי כבר ידוע ליודעי חן‪ ,‬כי אמרו רז"ל (יבמות צ"ז‪ ).‬על כל האומר דבר‬ ‫שמועה מפיהם ששפתותיו דובבות בקבר‪ ,‬ובספר חסידים (ס' רכ"ד)‬ ‫איתא שהם מתפללין עליו שם וממליצים טובה עליו עכלה"ק‪.‬‬ ‫ומודה אני לפניך ה' אלקי ואלקי אבותי אשר זכיתי להוציא לאור ספר‬ ‫"נעימות אליעזר" על התורה ומועדים באידיש אשר מטרתו של הספר‬ ‫הוא אך ורק שכל יהודי יזכה לחיות עם "שויתי ה' לנגדי תמיד" בכל רגע‬ ‫ורגע ולקיים "בכל דרכיך דעהו" במלא מובן המלה‪.‬‬ ‫וברוך הוא אלקינו אשר נתן סיעתא דשמיא בעמלי וזכיתי לראות ברכה‬ ‫בעמלי‪ ,‬אשר אחרי שנים רבות וארוכות זכיתי לברך על המוגמר ולזכות‬ ‫את הרבים בדברים פשוטים וברורים נראים לעינים בעניני עבודת השם‬ ‫יתברך תורה ותפילה ומידות טובות וישרות‪ ,‬ואכן שמע אלקים מתוך‬ ‫סיעתא דשמיא אשר הרגשתי בה על כל צעד ושעל במהלך חיבור ספר‬ ‫זה‪ ,‬ומתוך שבח והודיה להשי"ת על כל הטוב אשר גמלני‪ ,‬הנני עומד‬ ‫עתה ב"פתח השער" ומתחנן לפני בורא כל עולמים שכה יתן ה' וכה‬ ‫יוסיף ויזכני להעלות דבר נאה ומתוקן על שולחן חכמים‪ ,‬ולהוסיף דעת‬ ‫ט‬ ‫אליעזר‬ ‫שבת שובה‬ ‫נעימות‬ ‫ותבונה ויראת ה' טהורה בתוך לבבות ישראל‪ ,‬ואל יצא מתחת ידי שום‬ ‫מכשול חס ושלום‪ ,‬רק יחזק את האמונה ואת הניצוץ היהודי אשר נמצא‬ ‫בתוך כל אחד ואחד מישראל‪ ,‬ובעזרת השם יתברך יהיה לתועלת‬ ‫הרבים‪ ,‬ובפרט לבחורי ואברכי חוץ לארץ שיותר קל להם ללמוד ספרים‬ ‫"באידיש"‪ ,‬והרי כבר כתוב בתורתינו הק' בפרשה וילך (ל"א פ' י"ט)‪:‬‬ ‫"ועתה כתבו לכם את השירה הזאת ולמדה את בני ישראל שימה‬ ‫בפיהם"‪ ,‬פירוש שכל יהודי יזכה להבין ולהשכיל את התורה בשפה‬ ‫שהוא מבין טוב‪.‬‬ ‫וכאן המקום לציין שכל הספר מתחילה עד הסוף נעשית ע"פ הוראת‬ ‫והדרכת גדולי ישראל על כל צעד ושעל‪ ,‬וזהו אינו רק ספר לקריאה‬ ‫גרידא‪ ,‬כי אם גם ספר של לימוד התורה באמת‪ ,‬יען כי הרי זה משפיע‬ ‫יראת שמים במדה גדושה על לבבות ישראל‪.‬‬ ‫וכאן המקום להודות ולהלל לכל האנשים שעזרו ותרמו ותמכו למען‬ ‫הוצאת ספר זה‪ ,‬יהי רצון מלפני אבינו שבשמים שיזכו לראות אך ורק‬ ‫תענוג ונחת דקדושה מכל יוצ"ח‪ ,‬ויזכו לראות בנים ובני בנים עוסקים‬ ‫בתורה ובמצות באמת לאויושט"א‪.‬‬ ‫ובצאתי אפרוש כפי אל ה' בתפילה שאזכה לישב באהלה של תורה‬ ‫ולהרביץ תורה ויראה כל ימי חיי‪ ,‬ואזכה לעבוד את השם יתברך‬ ‫בשמחה ובטוב לבב מרוב כל מתוך שמחה של מצוה יחד עם כל‬ ‫ישראל‪ ,‬ואזכה להיות מאלו שמוסיפים יופי לכתר הגדול שנקרא‬ ‫תפארת ישרא"ל זרע אברה"ם אוהבו‪ ,‬מתוך הרחבת הדעת ומנוחה‪,‬‬ ‫ומתוך בריות גופא ונהורא מעליא‪ ,‬עדי נזכה בקרוב ליעוד הנביא ומלאה‬ ‫הארץ דעה את ה' וברחמים גדולים אקבצך בביאת גואל צדק ובבנין‬ ‫בית המקדש השלישי במהרה בימינו אמן‪:‬‬ ‫י‬ ‫אליעזר‬ ‫שבת שובה‬ ‫נעימות‬ ‫ׁ ַׁש ּ ָּבת ׁש ּו ָּבה‬ ‫ַש ּ ָבת ש ּובָ ה‪ :‬פשטות איז דאך שוין גאר פארשטענדליך פארוואס מען‬ ‫רופט ָאן דעם שבת נאך‪" :‬רֹאׁש הַ שָּׁ נָּׁה" מיטן נאמען‪ׁ" :‬שַ בָּׁ ת ׁשּובָּׁ ה"‪ ,‬ווייל די‬ ‫שבת וואס געפונט זיך נאך‪" :‬רֹאׁש הַ שָּׁ נָּׁה" געפונט זיך דאך אין די טעג פון‪:‬‬ ‫"עֲשֶׂ ֶׂרת יְמֵ י תְ ׁשּובָּׁ ה"‪.‬‬ ‫אבער לכאורה דארף מען דאך אבער פארשטיין‪ ,‬אז פארוואס רופט מען ָאן‬ ‫דעם שבת נאך‪" :‬רֹאׁש הַ שָּׁ נָּׁה" מיטן נאמען‪ׁ :‬שַ בָּׁ ת "ׁשּובָּׁ ה"‪ ,‬לכאורה וואלט‬ ‫מען דאך דאס געדארפט רופן‪ׁ :‬שַ בָּׁ ת "תְ ׁשּובָּׁ ה"‪ !?..‬ווייל מען טוט דאך‪:‬‬ ‫"תְ ׁשּובָּׁ ה" אין די יעצטיגע טעג‪ !?..‬און ממילא לכאורה וואלט מען דאך‬ ‫דאס געדארפט ָאן רופן‪ׁ :‬שַ בָּׁ ת "תְ ׁשּובָּׁ ה"‪ !?..‬נישט‪ׁ :‬שַ בָּׁ ת "ׁשּובָּׁ ה"‪!?..‬‬ ‫פארוואס באנוצט מען זיך דוקא מיט דעם ווארט‪ׁ" :‬שּובָּׁ ה"‪!?..‬‬ ‫נאר די תירוץ אויף דעם איז‪ ,‬ווייל מען האלט דאך שוין יעצט נאך דעם‬ ‫הייליגן טאג פון‪" :‬רֹאׁש הַ שָּׁ נָּׁה"‪ ,‬און מיר האבן דאך שוין יעצט אלע‬ ‫געבלאזן די אלע הייליגע תקיעות‪ ,‬און מיר האבן דאך שוין אלע מקיים‬ ‫געווען די הייליגע מצוה פון‪" :‬תְ ִקיעַ ת ׁשוֹפָּׁ ר"‪.‬‬ ‫און אונזער חלק האבן מיר דאך שוין מער ווייניגער מקיים געווען‪ ,‬און מיר‬ ‫זענען טאקע אלע זיכער מיט א ריינע‪" :‬אֱמּונָּׁה" און‪" :‬בִ טָּׁ חוֹן"‪ ,‬אז אונזערע‬ ‫תפילות זענען טאקע ָאן גענומען געווארן‪" :‬לְ ַרח ֲִמים ּולְ ָּׁרצוֹן לִ פְ נֵי אֲדוֹן כֹל"‪.‬‬ ‫[און עס איז וויכטיג צו באצייכענען דא‪ ,‬אז אוודאי איז דא א חיוב "תשובה"‬ ‫צו טוהן אין די יעצטיגע טעג פון‪" :‬עֲשֶׂ ֶׂרת יְמֵ י תְ ׁשּובָּׁ ה"‪ ,‬אזוי ווי מיר וועלן‬ ‫יא‬ ‫אליעזר‬ ‫שבת שובה‬ ‫נעימות‬ ‫שוין טאקע באלד אי"ה מער מרחיב זיין ביי די תורה פון‪ׁ" :‬שּובָּׁ ה י ְִש ָּׁראֵ ל עַ ד‬ ‫יהו‪-‬ה אֱֹלקֶׂ יָך" וגו'‪ ,‬אבער דאס וואס מיר גייען דא יעצט זאגן‪ ,‬איז דאך מער‬ ‫געבויעט על דרך דרוש‪ ,‬ודי למבין]‪.‬‬ ‫אבער יעצט דארפן מיר אבער וויסן‪ ,‬אז די עבודה פון די‪" :‬עֲשֶׂ ֶׂרת יְמֵ י‬ ‫תְ ׁשּובָּׁ ה" איז שוין גארנישט אזוי פשוט‪ ,‬און נישט נאר דעם‪ ,‬נאר די עבודה‬ ‫פון‪" :‬עֲשֶׂ ֶׂרת יְמֵ י תְ ׁשּובָּׁ ה" איז דאך בעצם אסאך אסאך מער ווי פריער‪ ,‬ווייל‬ ‫יעצט האלט מען דאך שוין ממש געציילט'ע טעג פאר דעם גרויסן הייליגן‬ ‫טאג‪" :‬יוֹם כִ יּפּור"‪ ,‬וואס‪" :‬יוֹם כִ יּפּור" איז דאך די "חתימה" פון די‪" :‬גְ זַר‬ ‫ִדין"‪ ,‬אזוי ווי מיר זאגן דאך שוין טאקע אלע בפירוש‪" :‬רֹאׁש הַ שָּׁ נָּׁה" און‪:‬‬ ‫"יוֹם כִ יּפּור" ביי תפילת מוסף‪ ,‬אז‪" :‬בְ יוֹם צוֹם כִ ּפּור יֵחָּׁ תֵ מּון" – אז‪" :‬יוֹם‬ ‫כִ יּפּור" זיגל'ט דאך דער אייבערשטער אפ די‪" :‬גְ זַר ִדין" פון א יעדעם‬ ‫איינעם מיט דעם‪" :‬חוֹתָּׁ ם הַ מֶׂ לְֶׂך"‪.‬‬ ‫און מיר ווייסן דאך שוין אלע אויך זייער גוט‪ ,‬אז עס שטייט דאך שוין‬ ‫בפירוש אין מגילת אסתר (קפיטל ח' פסוק ח')‪ ,‬אז א‪" :‬כְ תָּׁ ב אֲׁשֶׂ ר נִכְ תָּׁ ב בְ ׁשֵ ם‬ ‫הַ מֶׂ לְֶׂך וְ נ ְַחתוֹם בְ טַ בַ עַ ת הַ מֶׂ לְֶׂך"‪ ..‬איז דאך שוין‪" :‬אֵ ין לְ הָּׁ ִׁשיב" – אזא סארט‬ ‫כתב איז דאך שוין גאר גאר א ערנסט'ע זאך‪.‬‬ ‫און ממילא וועגן דעם קומען מיר שוין נישט אין די‪" :‬עֲשֶׂ ֶׂרת יְמֵ י תְ ׁשּובָּׁ ה"‬ ‫סתם אזוי‪" ..‬תשובה טוהן" נאך אמאל אזוי ווי אין די סליחות טעג‪ ,‬נאר‬ ‫יעצט קומען מיר זיך אלע אויס טענה'נען מיטן הייליגן באשעפער [כביכול]‪.‬‬ ‫און מיר זאגן יעצט אלע פארן הייליגן באשעפער אזוי‪ ,‬אז געב נאר א קוק‬ ‫ְסּורים" יודישע קינדער מאכן נעבעך מיט אין דעם‬ ‫וויפיל‪" :‬צָּׁ רוֹת" און‪" :‬י ִ‬ ‫יב‬ ‫אליעזר‬ ‫שבת שובה‬ ‫נעימות‬ ‫שווער'ן ביטער'ן גלות‪ ,‬איינער מיט א קינד‪ ,‬און איינער מיט געזונט‪ ,‬און‬ ‫איינער מיט גאר שווערע מחלות השם ישמרנו ויצילנו‪ ,‬און איינער מיט א‬ ‫ְסּורים"‪ ,‬און געב נאר א קוק‬ ‫שידוך‪ ,‬און איינער מיט אנדערע‪" :‬צָּׁ רוֹת" און‪" :‬י ִ‬ ‫הייליגער טאטע אין הימל וויפיל יודישע טרערן גיסט זיך נעבעך א גאנץ יאר‬ ‫אין דעם הייליגן תהלימ'ל וואס די קרוין פון כלל ישראל דוד המלך עליו‬ ‫השלום האט געמאכט‪ ,‬יודישע קינדער וויינען זיך דאך נעבעך אויס א גאנץ‬ ‫יאר מיט אזעלכע טיפע קרעכטצען צו זייער הייליגן טאטן אין הימל‪.‬‬ ‫און ממילא וועגן דעם בעטן מיר דא יעצט פון דיר הייליגער גרויסער טאטע‬ ‫אין הימל‪ ,‬אז אט די אלע טרערן זאלן זיך יעצט צוזאם נעמען פאר דיר‪ ,‬און‬ ‫די אלע יודישע טרערן וואס יודישע קינדער פארגיסן נעבעך א גאנץ יאר‬ ‫זאלן יעצט קומען‪" :‬לְ זַכוֹת עַ ְמָך י ְִש ָּׁראֵ ל בַ ִמ ְׁשּפָּׁ ט" – און די אלע יודישע‬ ‫טרערן וואס יודישע קינדער פארגיסן נעבעך א גאנץ יאר זאלן יעצט קומען‬ ‫ארויס נעמען גאנץ כלל ישראל‪ַ " :‬זכַאי בַ ִדין"‪.‬‬ ‫ווייל יודישע קינדער מאכן דאך נעבעך למעשה מיט אזוי פיל‪" :‬צָּׁ רוֹת" און‪:‬‬ ‫"דן" צו זיין די יודישע קינדער‬ ‫ְסּורים"‪ ,‬און עס איז דאך זייער שווער‪ַ :‬‬ ‫"י ִ‬ ‫לויט זייערע מעשים‪ ,‬ווייל סוף כל סוף‪ ..‬ליידן מיר דאך אלע שרעקליכ'ע‪:‬‬ ‫ְסּורים" דורך אויס דעם יאר‪.‬‬ ‫"צָּׁ רוֹת" און‪" :‬י ִ‬ ‫און דער הייליגער נעים זמירות ישראל דוד המלך עליו השלום זאגט דאך‬ ‫אונז שוין טאקע אויך אין זיין הייליגן ספר תהלים (קפיטל צ"ח פסוק ו')‬ ‫מורא'די גע ווערטער‪ ,‬און דאס איז‪ ,‬די הייליגע פסוק פון‪" :‬בַ ֲחצֹצְ רוֹת וְ קוֹל‬ ‫ׁשוֹפָּׁ ר הָּׁ ִריעּו לִ פְ נֵי הַ מֶׂ לְֶׂך יהו‪-‬ה"‪ ,‬דארף מען דאך אבער לכאורה פארשטיין‬ ‫דעם פסוק‪ ,‬ווייל פארוואס ווען מען דערמאנט די‪ׁ" :‬שוֹפָּׁ ר" דא אין דעם‬ ‫יג‬ ‫אליעזר‬ ‫שבת שובה‬ ‫נעימות‬ ‫פסוק‪ ,‬שטייט דעם לשון‪" :‬וְ קוֹל" ׁשוֹפָּׁ ר‪ ,‬אבער משא"כ ווען מען דערמאנט‬ ‫די‪ֲ " :‬חצֹצְ רוֹת" דא אין פסוק‪ ,‬שטייט שוין נישט דעם לשון‪" :‬בְ קוֹל"‬ ‫ֲחצֹצְ רוֹת‪!?..‬‬ ‫אדער זאל שטיין דא אין פסוק דעם לשון‪" :‬בְ קוֹל" ֲחצֹצְ רוֹת "ּובְ קוֹל" ׁשוֹפָּׁ ר‪,‬‬ ‫און אדער זאל בכלל נישט שטיין דא די ווארט‪" :‬בְ קוֹל"‪ !?..‬פארוואס‬ ‫שטייט דא אין פסוק די ווארט‪" :‬בְ קוֹל" נאר ביי די‪ׁ" :‬שוֹפָּׁ ר"‪!?..‬‬ ‫נאר די תירוץ אויף דעם איז‪ ,‬אז די פסוק פון‪" :‬בַ ֲחצֹצְ רוֹת וְ קוֹל ׁשוֹפָּׁ ר" וגו'‬ ‫גייט דאך טאקע ארויף אויף דעם הייליגן שבת קודש וואס ווערט ָאן‬ ‫גערופן‪ׁ" :‬שַ בָּׁ ת ׁשּובָּׁ ה"‪ ,‬ווייל ווען עס קומט ָאן דעם גרויסן הייליגן שבת‬ ‫וואס ווערט ָאן גערופן‪ׁ" :‬שַ בָּׁ ת ׁשּובָּׁ ה"‪ ,‬האלטן דאך שוין דעמאלט'ס אלע‬ ‫יודישע קינדער נאכן "תשובה" טוהן בלב שלם פארן הייליגן באשעפער‪,‬‬ ‫ווייל‪ׁ" :‬שַ בָּׁ ת ׁשּובָּׁ ה" האלט מען דאך שוין נאך‪" :‬רֹאׁש הַ שָּׁ נָּׁה"‪ ,‬און מען‬ ‫האלט דאך שוין דעמאלט'ס נאכן זיך אויס גיסן דאס הארץ פארן הייליגן‬ ‫באשעפער אין אזא הייליגע‪" :‬יוֹם הַ ִדין" ווי‪" :‬רֹאׁש הַ שָּׁ נָּׁה"‪.‬‬ ‫און ממילא יעצט‪ׁ" :‬שַ בָּׁ ת ׁשּובָּׁ ה"‪ ..‬טוישט זיך שוין אונזער שפראך צום‬ ‫הייליגן באשעפער‪ ,‬ווייל יעצט‪ׁ" :‬שַ בָּׁ ת ׁשּובָּׁ ה" הייבן מיר שוין אלע אויף‬ ‫אונזערע אויגן צום הימל‪ ,‬און מיר זאגן שוין יעצט אלע פארן הייליגן‬ ‫באשעפער דעם פסוק פון‪" :‬בַ ֲחצֹצְ רוֹת וְ קוֹל ׁשוֹפָּׁ ר" וגו'‪.‬‬ ‫און דאס מיינט דאך צו זאגן אין אנדערע ווערטער אזוי‪ ,‬אז עס איז דאך שוין‬ ‫באקאנט פאר א יעדעם איינעם‪ ,‬אז די ווארט‪" :‬בַ ֲחצֹצְ רוֹת" גייט דאך ארויף‬ ‫יד‬ ‫אליעזר‬ ‫שבת שובה‬ ‫נעימות‬ ‫אויפן‪" :‬תְ ִקיעָּׁ ה" כידוע‪ ,‬ווייל‪ֲ " :‬חצֹצְ רוֹת" איז דאך א גלייכ'ע זאך‪ ,‬און א‪:‬‬ ‫"תְ ִקיעָּׁ ה" איז דאך אויך א גלייכ'ע זאך‪.‬‬ ‫אבער משא"כ די ווארט‪ׁ" :‬שוֹפָּׁ ר" גייט דאך ארויף אויפן‪" :‬תְ רּועָּׁ ה"‪ ,‬ווייל‬ ‫עס שטייט דאך שוין בפירוש אין פסוק אין פרשת בהר (קפיטל כ"ה פסוק‬ ‫ט')‪ ,‬אז‪ :‬וְ הַ עֲבַ ְרתָּׁ "ׁשוֹפַ ר תְ רּועָּׁ ה" בַ חֹ ֶׂדׁש הַ ְשבִ עִ י בֶׂ עָּׁ שוֹר לַחֹ ֶׂדׁש בְ יוֹם הַ כִ ּפ ִֻּרים‬ ‫וגו'‪ ,‬און בכלל‪ ..‬א‪ׁ" :‬שוֹפָּׁ ר" איז דאך א איין געבויגענ'ע זאך‪[ ,‬אבער‬ ‫משא"כ‪ֲ " :‬חצֹצְ רוֹת" נישט]‪ ,‬און ממילא די איין געבויגענ'ע‪ׁ" :‬שוֹפָּׁ ר" גייט‬ ‫דאך זיכער ארויף אויפן‪" :‬תְ רּועָּׁ ה"‪ ,‬ווייל א‪" :‬תְ רּועָּׁ ה" איז דאך א צו‬ ‫האקט'ע קול וואס קומט דאך ארויס פון א צובראכענ'ע צו קלאפט'ע הארץ‬ ‫וואס איז איין געבויגן‪.‬‬ ‫און דער הייליגער נעים זמירות ישראל דוד המלך עליו השלום זאגט דאך‬ ‫אונז שוין טאקע אויך בפירוש אין זיין הייליגן ספר תהלים (קפיטל נ"א פסוק‬ ‫ֱֹלקים ֹלא תִ בְ זֶׂה – אז א צובראכענ'ע נידריגע‬ ‫י"ט)‪ ,‬אז‪" :‬לֵב נ ְִׁשבָּׁ ר וְ נ ְִדכֶׂה" א ִ‬ ‫הארץ פארשעמט דאך נישט דער אייבערשטער‪ ,‬און א "צובראכן" הארץ איז‬ ‫דאך "איין געבויגן"‪.‬‬ ‫אזוי ווי עס ווערט דאך שוין טאקע קלאר מבואר אין מסכת ראש השנה (דף‪:‬‬ ‫כ"ב ע"ב)‪ ,‬וזלה"ק‪ ,‬אז‪ָ " :‬אמַ ר ַרבִ י לֵוִ י ִמצְ וָּׁה ׁשֶׂ ל רֹאׁש הַ שָּׁ נָּׁה וְ ׁשֶׂ ל יוֹם‬ ‫ּפּורים בִ כְ פּופִ ין"‪ ,‬ווייל‪" :‬בְ רֹאׁש הַ שָּׁ נָּׁה כַמָּׁ ה ְד ָּׁכיֵף אִ ינִיׁש ַדעְ תֵ ּה ְטפֵ י מֵ ֲעלֵי"‬ ‫הַ כִ ִ‬ ‫– ווייל‪" :‬רֹאׁש הַ שָּׁ נָּׁה" איז דאך דאס הארץ פון א מענטש איין געבויגן‪:‬‬ ‫"מֵ אֵ ימַ ת הַ ִדין"‪.‬‬ ‫טו‬ ‫אליעזר‬ ‫שבת שובה‬ ‫נעימות‬ ‫ּפּורים‬ ‫און ממילא וועגן דעם איז‪ִ :‬מצְ וָּׁה ׁשֶׂ ל רֹאׁש הַ שָּׁ נָּׁה וְ ׁשֶׂ ל יוֹם הַ כִ ִ‬ ‫בִ כְ פּופִ ין"‪ ,‬ווייל‪" :‬רֹאׁש הַ שָּׁ נָּׁה" איז דאך דאס הארץ פון א מענטש איין‬ ‫געבויגן און צובראכן‪ ,‬זעהט מען דאך שוין פון דעם קלאר‪ ,‬אז די צוויי זאכן‬ ‫גייען דאך צוזאמען‪.‬‬ ‫און די ווערטער‪" :‬בַ ֲחצֹצְ רוֹת וְ קוֹל ׁשוֹפָּׁ ר הָּׁ ִריעּו" – איז דאך טאקע אויך‬ ‫ראשי תיבות‪ׁ" :‬שּובָּׁ ה"‪ ,‬און דאס גייט דאך טאקע ארויף אויף דעם הייליגן‬ ‫שבת קודש וואס ווערט ָאן גערופן‪ׁ" :‬שַ בָּׁ ת ׁשּובָּׁ ה"‪ ,‬און די נביא רופט דאך‬ ‫שוין טאקע אויס אין דעם הייליגן שבת קודש וואס ווערט ָאן גערופן‪ׁ" :‬שַ בָּׁ ת‬ ‫ׁשּובָּׁ ה"‪ ,‬אז‪ׁ" :‬שּובָּׁ ה" י ְִש ָּׁראֵ ל עַ ד יהו‪-‬ה אֱֹלקֶׂ יָך כִ י כָּׁׁשַ לְ תָּׁ בַ ֲע ֹונֶָׂך‪ ,‬און מיר זאגן‬ ‫דאך יעצט אלע פארן הייליגן באשעפער‪ ,‬אז מיר האבן דאך שוין אלע‬ ‫"תשובה" געטוהן פאר דיר הייליגער באשעפער‪ ,‬ווייל מיר האבן דאך אלע‬ ‫געהאט געזינדיגט פאר דיר‪.‬‬ ‫און יא הייליגער טאטע אין הימל‪ ,‬עס איז אמת וואס דו זאגס'ט אז‪" :‬כָּׁׁשַ לְ תָּׁ‬ ‫בַ ֲע ֹונֶָׂך"‪ ,‬ווייל מיר האבן דאך טאקע אלע געהאט געזינדיגט פאר דיר‪ ,‬און‬ ‫מיר האבן דאך שוין טאקע אלע געבלאזן די‪" :‬תְ ִקיעָּׁ ה" און די‪" :‬תְ רּועָּׁ ה"‬ ‫אזוי ווי דו האסט אונז געהייסן‪.‬‬ ‫אבער יעצט אז מיר האבן שוין תשובה געטוהן פאר דיר הייליגער טאטע אין‬ ‫הימל [אין אזא הייליגע טאג ווי‪" :‬רֹאׁש הַ שָּׁ נָּׁה"]‪ ..‬בעטן מיר אבער פון דיר‬ ‫הייליגער טאטע אין הימל‪ ,‬אז‪" :‬הָּׁ ִריעּו" – אז די‪" :‬תְ רּועָּׁ ה" זאל שטענדיג‬ ‫זיין‪" :‬לִ פְ נֵי הַ מֶׂ לְֶׂך יהו‪-‬ה"‪ ,‬און דו זאלסט שטענדיג האלטן דעם‪" :‬תְ רּועָּׁ ה"‬ ‫פאר דיר‪ ,‬און דאס בעטן מיר יעצט פון דיר הייליגער באשעפער‪ ,‬אז‬ ‫וואס‪!?..‬‬ ‫טז‬ ‫אליעזר‬ ‫שבת שובה‬ ‫נעימות‬ ‫אז דו זאלסט שטענדיג האלטן פאר דיר די‪" :‬תְ רּועָּׁ ה" – אז דו זאלסט‬ ‫שטענדיג האלטן פאר דיר אונזערע "צובראכענ'ע יודישע הערצער" וואס‬ ‫ְסּורים" אין דעם שווער'ן‬ ‫מאכן דאך נעבעך מיט אזוי פיל‪" :‬צָּׁ רוֹת" און‪" :‬י ִ‬ ‫ביטער'ן‪" :‬גָּׁלּות הַ מַ ר"‪.‬‬ ‫ווייל וואס איז די‪" :‬תְ רּועָּׁ ה"‪ !?..‬די‪" :‬תְ רּועָּׁ ה" גייט דאך ארויף אויף די‬ ‫"צובראכענ'ע יודישע הערצער" וואס מאכן דאך נעבעך מיט אזוי פיל‪:‬‬ ‫ְסּורים" אין דעם שווער'ן ביטער'ן‪" :‬גָּׁלּות הַ מַ ר"‪ ,‬זה בכה וזה‬ ‫"צָּׁ רוֹת" און‪" :‬י ִ‬ ‫בכה‪.‬‬ ‫און ממילא וועגן דעם בעטן מיר יעצט אלע פון דיר הייליגער גרויסער‬ ‫טאטע אין הימל אין די יעצטיגע‪" :‬עֲשֶׂ ֶׂרת יְמֵ י תְ ׁשּובָּׁ ה" [ווען זאכן הייבן‬ ‫שוין ָאן צו ווערן גאר גאר ערנסט]‪ ,‬אז‪ּ" :‬פְ נֵה נָּׁא אֶׂ ל הַ תְ לָּׁאוֹת וְ ַאל ַלחֲטָּׁ אוֹת"‬ ‫ְסּורים" וואס מיר גייען נעבעך‬ ‫– אז געב נאר א קוק אויף די‪" :‬צָּׁ רוֹת" און‪" :‬י ִ‬ ‫אלע א דורך דא אין דעם שווער'ן ביטער'ן‪" :‬גָּׁלּות הַ מַ ר"‪ ,‬און קוק נישט‬ ‫אויף אונזערע עבירות‪ ,‬נאר נעם אוועק פון אונז די אלע שרעקליכע‪" :‬צָּׁ רוֹת"‬ ‫ְסּורים"‪ ,‬ווייל דעמאלט'ס וועסטו דאך שוין אליין זעהן ווי שטארק‬ ‫און‪" :‬י ִ‬ ‫מיר ווילן דיר דינען‪.‬‬ ‫און נעם שוין אוועק פון אונז אלע סארטן‪" :‬צָּׁ רוֹת יָּׁגוֹן ַו ֲאנָּׁחוֹת"‪ ,‬און די‪:‬‬ ‫"עֶׂ ֶׂרב" זאל שוין זיין‪" :‬עֹ בֵ ר"‪ ,‬און די‪" :‬צַ עַ ר" זאל שוין קומען צו א‪" :‬עֹ צֶׂ ר"‪,‬‬ ‫און פון‪" :‬עֶׂ ֶׂרב" זאל שוין ווערן‪" :‬בֹקֶׂ ר"‪ ,‬און פון‪ַ " :‬ל ְילָּׁה" זאל שוין ווערן‪:‬‬ ‫"רצֵ ה" [און‪" :‬צֹהַ ר"]‪ ,‬און פון‪:‬‬ ‫"יְהַ לֵל"‪ ,‬און פון‪" :‬צָּׁ ָּׁרה" זאל שוין ווערן‪ְ :‬‬ ‫" ֶׂנגַע" זאל שוין ווערן‪" :‬עֹ נֶׂג"‪ ,‬און פון‪ּ" :‬פֶׂ ׁשַ ע" זאל שוין ווערן‪ׁ" :‬שֶׂ פַ ע"‪ ,‬און‬ ‫פון‪" :‬מַ ֲחלָּׁה" זאל שוין ווערן‪" :‬חֶׂ ְמלָּׁה"‪ ,‬און פון‪" :‬עָּׁ וֹן" זאל שוין ווערן‪:‬‬ ‫יז‬ ‫אליעזר‬ ‫שבת שובה‬ ‫נעימות‬ ‫"רעָּׁ ב" זאל‬ ‫"עָּׁ נָּׁו"‪ ,‬און פון‪ּ" :‬פְ ִׁשיעָּׁ ה" זאל שוין ווערן‪ׁ" :‬שֶׂ פַ ע ָּׁי‪ּ-‬ה"‪ ,‬און פון‪ָּׁ :‬‬ ‫שוין ווערן‪" :‬עָּׁ רֵ ב"‪ ,‬און פון‪ֶׂ " :‬נגֶׂף" זאל שוין ווערן‪" :‬גֶׂפֶׂ ן"‪ ,‬און פון‪:‬‬ ‫"בֶׂ הָּׁ לָּׁה" זאל שוין ווערן‪" :‬לֶׂהָּׁ בָּׁ ה"‪ ,‬און פון‪" :‬חֶׂ ֶׂרב" זאל שוין ווערן‪" :‬חָּׁ בֵ ר"‬ ‫"רמָּׁ ה"‪.‬‬ ‫"רחָּׁ ב"]‪ ,‬און פון‪" :‬מָּׁ ָּׁרה" זאל שוין ווערן‪ָּׁ :‬‬ ‫[און‪ָּׁ :‬‬ ‫און פון‪" :‬א ֹויֵב" זאל שוין ווערן‪ָ" :‬אבִ יו"‪ ,‬און פון‪" :‬חֵ מָּׁ ה" זאל שוין ווערן‪:‬‬ ‫"ש ְמחָּׁ תִ י"]‪,‬‬ ‫"חֹ מָּׁ ה"‪ ,‬און פון‪" :‬מַ ְׁש ִחית" זאל שוין ווערן‪" :‬תַ ְמ ִׁשיחַ " [און‪ִ :‬‬ ‫"מחַ ל"‪ ,‬און אזוי אויך‪:‬‬ ‫און פון‪ֹ" :‬לחֵ ם" זאל שוין ווערן‪" :‬לֶׂחֶׂ ם" [און‪ְ :‬‬ ‫"חֲמֹ ל"]‪ ,‬און פון‪" :‬בְ כִ יָּׁה" זאל שוין ווערן‪ָּׁ " :‬י‪ּ-‬ה בְ ָך"‪ ,‬און פון‪" :‬מָּׁ וֶׂת" זאל‬ ‫"דלִ ים" זאל שוין ווערן‪" :‬יִלְ מַ ד"‪ ,‬און פון‪:‬‬ ‫שוין ווערן‪" :‬תַ מּו"‪ ,‬און פון‪ַ :‬‬ ‫שּורה"‪ ,‬און פון‪" :‬שַ ק" זאל שוין ווערן‬ ‫בּורה" זאל שוין ווערן‪" :‬בְ ָּׁ‬‫"ׁש ָּׁ‬ ‫ְ‬ ‫פשוט'ע געשמאקע‪" :‬קַ ׁש"‪[ ,‬און דאס גייט דאך ארויף אויף‪ּ" :‬פַ ְרנָּׁסָּׁ ה בְ ֶׂרוַח"‬ ‫כידוע]‪.‬‬ ‫און פון די נ' שערי טומאה צוזאמען מיט הויפענע'ס פון‪" :‬יָּׁגוֹן" זאל שוין‬ ‫ווערן‪" :‬נִיגּון"‪ ,‬און פון דעם‪" :‬י' ׁשַ וְ עָּׁ ה" זאל שוין ווערן‪" :‬יְׁשּועָּׁ ה"‪ ,‬און די‬ ‫גאנצע גרויסע דיק'ע‪" :‬הֶׂ סְ תֵ ר" וואס מיר זענען אלע ארום גענומען מיט‬ ‫דעם‪ ,‬זאלסטו‪" :‬תַ ֲהרֹס" – זאלסטו שוין צו ווארפן‪ ,‬און דו זאלסט זיך שוין‬ ‫בקרוב ממש מגלה זיין פאר אונז מיט דיין אמת'ן פנים פון דעם גרויסן‪:‬‬ ‫"מֶׂ לְֶׂך טוֹב ּומֵ ִטיב"‪.‬‬ ‫און עס זאל שוין בקרוב ממש מקיום ווערן דאס וואס מיר בעטן זיך שוין‬ ‫אזוי לאנג אז‪" :‬וְ תִ ָּׁגלֶׂה וְ תֵ ָּׁראֶׂ ה מַ לְ כּות ֹו עָּׁ לֵינּו בִ זְ מַ ן קָּׁ רוֹב"‪ ,‬און עס זאל שוין‬ ‫בקרוב ממש נתגלה ווערן‪" :‬כְ בוֹד ׁשָּׁ מַ יִם בָּׁ ע ֹולָּׁם"‪ ,‬און מען זאל שוין זוכה‬ ‫זיין צו זעהן דעם אייבערשטנ'ס גוט'ס קייט‪ ,‬און מען זאל שוין זוכה זיין צו‬ ‫יח‬ ‫אליעזר‬ ‫שבת שובה‬ ‫נעימות‬ ‫זעהן דעם אייבערשטנ'ס‪" :‬מַ לְ כּות"‪ ,‬און ועל כולם‪ ..‬בעטן מיר פון דיר‬ ‫הייליגער גרויסער טאטע אין הימל‪ ,‬אז דו זאלסט שוין איבער דרייען‬ ‫אונזער‪" :‬גְ זַר ִדין לְ טוֹבָּׁ ה"‪ ,‬נו‪ ..‬וואס געשעהט ווען מען דרייט אויס די‬ ‫ווערטער‪" :‬גְ זַר ִדין"‪!?..‬‬ ‫עס ווערט דאך דעמאלט'ס‪ִ " :‬דין גְ זַר"‪ ,‬און די ווערטער‪ִ " :‬דין גְ זַר" – איז‬ ‫"דג"‪ ,‬און דאס איז דאך טאקע איינער פון די סימני ברכה‬ ‫דאך ראשי תיבות‪ָּׁ :‬‬ ‫פון‪" :‬רֹאׁש הַ שָּׁ נָּׁה"‪ ,‬אז‪ׁ" :‬שֶׂ נִהְ יֶׂה לְ רֹאׁש וְ ֹלא לְ ָּׁזנָּׁב" – אז מיר זאלן אלע זוכה‬ ‫זיין צו‪" :‬יִשּוב הַ ַדעַ ת"‪ ,‬און אז מיר זאלן אלע זוכה זיין צו קענען דינען דעם‬ ‫אייבערשטן מיט‪" :‬הַ ְרחָּׁ בַ ת הַ ַדעַ ת"‪ ,‬און נישט ווי א "וויידל" וואס לויפט‬ ‫נאך ווי א מטורף און זי איז פאר יאגט און פאר פלאגט נאך איר פירער‪ ,‬נאר‬ ‫מיר זאלן אלע קענען דינען דעם אייבערשטן מיט א רואיג'קייט‪ ,‬און מיט א‪:‬‬ ‫"נְעִ ימוֹת" – און מיט א זיס'קייט‪.‬‬ ‫און ממילא דאס זאגן מיר דא פארן הייליגן באשעפער‪ ,‬אז‪" :‬בַ ֲחצֹצְ רוֹת וְ קוֹל‬ ‫ׁשוֹפָּׁ ר" – אז עס איז אמת טאקע אז מיר האבן טאקע אלע מקיים געווען‪:‬‬ ‫"רֹאׁש הַ שָּׁ נָּׁה" די הייליגע מצוה פון‪" :‬תְ ִקיעַ ת ׁשוֹפָּׁ ר"‪ ,‬סיי די‪ֲ " :‬חצֹצְ רוֹת" –‬ ‫סיי די‪" :‬תְ ִקיעָּׁ ה" – סיי די גלייכ'ע‪ ,‬און סיי די‪ׁ" :‬שוֹפָּׁ ר" – און סיי די‪:‬‬ ‫"תְ רּועָּׁ ה" – און סיי די צובראכענ'ע‪.‬‬ ‫אבער יעצט [נאכן תשובה טוהן] בעטן מיר פון דיר הייליגער גרויסער טאטע‬ ‫אין הימל‪ ,‬אז דו ווייסט וואס דו זאלסט שטענדיג האלטן פאר דיר הייליגער‬ ‫גרויסער רחמנות'דיגער טאטע אין הימל‪!?..‬‬ ‫יט‬ ‫אליעזר‬ ‫שבת שובה‬ ‫נעימות‬ ‫מיר בעטן יעצט אלע‪ ,‬אז‪" :‬הָּׁ ִריעּו לִ פְ נֵי הַ מֶׂ ֶׂלְך יהו‪-‬ה" – אז די‪" :‬תְ רּועָּׁ ה"‬ ‫זאל שטענדיג זיין‪" :‬לִ פְ נֵי הַ מֶׂ לְֶׂך יהו‪-‬ה"‪ ,‬און מיר זאגן דא יעצט פארן‬ ‫הייליגן באשעפער‪ ,‬אז יא הייליגער טאטע אין הימל‪ ,‬האלט שטענדיג פאר‬ ‫דיר די‪" :‬תְ רּועָּׁ ה" – האלט שטענדיג פאר דיר די "צובראכענ'ע יודישע‬ ‫הארץ" וואס וויינט און קרעכצט פון אזוי פיל שווערע‪" :‬צָּׁ רוֹת" און‪:‬‬ ‫ְסּורים" וואס מיר גייען ליידער אלע א דורך אין דעם שווער'ן ביטער'ן‪:‬‬ ‫"י ִ‬ ‫"גָּׁלּות הַ מַ ר"‪ ,‬און האב שוין רחמנות אויף זיי‪ ,‬און העלף שוין אלע יודישע‬ ‫קינדער מיט אלע גוטע‪" :‬יְׁשּועוֹת ְּורפּואוֹת וְ הַ ְׁשּפָּׁ עוֹת טוֹבוֹת"‪ ,‬ווייל‬ ‫דעמאלט'ס וועסטו דאך שוין אליין זעהן ווי שטארק עס ברענט ביי אונז‬ ‫דעם‪" :‬וְ יַחֵ ד לְ בָּׁ בֵ נּו לְ ַאהֲבָּׁ ה" – ווייל דעמאלט'ס וועסטו דאך שוין אליין‬ ‫זעהן ווי שטארק מיר האבן דיר ליב הייליגער גרויסער טאטע אין הימל‪.‬‬ ‫און ממילא וועגן דעם ווערט דער שבת ָאן גערופן מיטן נאמען‪ׁ" :‬שַ בָּׁ ת‬ ‫ׁשּובָּׁ ה"‪ ,‬כדי צו ווייזן‪ ,‬אז אונזער עבודה אין די יעצטיגע טעג איז‪ ,‬איין זאך‪,‬‬ ‫און דאס איז‪" :‬בַ ֲחצֹצְ רוֹת וְ קוֹל ׁשוֹפָּׁ ר הָּׁ ִריעּו" – מעורר צו זיין דעם‪ׁ" :‬שּובָּׁ ה"‬ ‫י ְִש ָּׁראֵ ל עַ ד יהו‪-‬ה אֱֹלקֶׂ יָך וגו'‪ ..‬אויף א אופן פון זאגן פארן הייליגן באשעפער‬ ‫אזוי ‪ ,‬אז יודישע קינדער ווילן דאך טאקע באמת תשובה טוהן פאר דיר בלב‬ ‫שלם‪ ,‬אבער עס איז דאך אבער נאך‪" :‬וְ קוֹל ׁשוֹפָּׁ ר הָּׁ ִריעּו" – אבער די‬ ‫צובראכענ'ע‪ׁ" :‬שוֹפָּׁ ר" וויינט דאך נאך אין גאר אסאך יודישע הערצער‪!..‬‬ ‫און ממילא וועגן דעם האבן מיר נאך אמאל אמאל א ירידה אין עבודת השם‬ ‫יתברך‪ ,‬און עס גייט אונז נישט אייביג אזוי ווי מיר וואלטן טאקע באמת‬ ‫געוואלט אז עס זאל אונז גיין‪ ,‬ווייל עס איז דאך נאך‪" :‬וְ קוֹל ׁשוֹפָּׁ ר הָּׁ ִריעּו" –‬ ‫ווייל אונזערע הערצער זענען דאך נאך אלע אזוי פאר ווייטאג'ט און אזוי‬ ‫כ‬ ‫אליעזר‬ ‫שבת שובה‬ ‫נעימות‬ ‫פאר יאגט און פאר פלאגט‪ ,‬און יודישע קינדער מאכן דאך נעבעך מיט אזוי‬ ‫ְסּורים" אין דעם שווער'ן ביטער'ן‪" :‬גָּׁלּות הַ מַ ר"‪.‬‬ ‫פיל‪" :‬צָּׁ רוֹת" און‪" :‬י ִ‬ ‫און עס קען טאקע זיין‪ ,‬אז וועגן דעם טאקע האבן חז"ל געלייגט גלייך נאך‬ ‫"ראֵ ה נָּׁא בְ עָּׁ ְניֵנּו"‪ ,‬צו זאגן מיט דעם‬ ‫די ברכה פון‪" :‬סְ לַח לָּׁנּו" די ברכה‪ְ :‬‬ ‫"ראֵ ה נָּׁא בְ עָּׁ ְניֵנּו"‪.‬‬ ‫פארן הייליגן באשעפער‪ ,‬אז‪" :‬סְ לַח לָּׁנּו"‪ ..‬ווייל‪ְ :‬‬ ‫און די ראשי תיבות פון די ווערטער‪" :‬וְ קוֹל ׁשוֹפָּׁ ר הָּׁ ִריעּו" – איז דאך טאקע‬ ‫אויך גימטריא‪" :‬אִ יׁש"‪ ,‬ווייל יא הייליגער טאטע אין הימל‪ ,‬מיר זענען דאך‬ ‫נאר א "מענטש"‪ ,‬און ווען א מענטש געפונט זיך אין א מצב פון‪" :‬הָּׁ ִריעּו"‪,‬‬ ‫און זיין הארץ איז איהם טאקע באמת צובראכן אויב שברי שברים‪,‬‬ ‫דעמאלט'ס קען זיך דאך אמאל מאכן ביי איהם א ירידה אין עבודת השם‬ ‫יתברך‪ ,‬ווייל דער מענטש איז דאך דעמאלט'ס נעבעך אזוי צובראכן‪.‬‬ ‫און ממילא‪ּ" :‬פְ נֵה נָּׁא אֶׂ ל הַ תְ לָּׁאוֹת וְ ַאל ַלחֲטָּׁ אוֹת" – און ממילא קוק זיך אום‬ ‫ְסּורים" וואס מיר גייען נעבעך אלע אריבער‬ ‫אין די‪" :‬צָּׁ רוֹת" און אין די‪" :‬י ִ‬ ‫דא אין דעם שווער'ן ביטער'ן גלות‪" :‬גָּׁלּות הַ מַ ר"‪ ,‬און קוק נישט אויף‬ ‫אונזערע עבירות‪ ,‬ווייל אפילו ווען א יוד טוט שוין יא אמאל א עבירה ח"ו‪,‬‬ ‫קומט דאך דאס נאר פון צובראכנ'קייט‪ ,‬און אדער קומט דאס פון דעם וואס‬ ‫ער מיינט נעבעך ביי זיך אז קיינער דארף דאך איהם שוין סיי ווי סיי נישט‬ ‫האבן‪ ,‬און ער מיינט נעבעך ביי זיך אז דער אייבערשטער איז ח"ו ברוגז‬ ‫אויף איהם‪ ,‬אדער אנדערע צובראכענ'ע מחשבות‪.‬‬ ‫און דאס איז דאך א פשוט'ע "מציאות"‪ ,‬ווייל א יעדע יודיש קינד וויל דאך‬ ‫בעצם זיין גוט‪ ,‬אזוי ווי חז"ל (סוטה דף‪ :‬ג' ע"א) זאגן דאך אונז שוין טאקע‬ ‫כא‬ ‫אליעזר‬ ‫שבת שובה‬ ‫נעימות‬ ‫ָאדם חוֹטֵ א אֶׂ לָּׁא אִ ם כֵן נִכְ נַס ב ֹו רּוחַ ְׁשטּות" – אז א‬ ‫בפירוש‪ ,‬אז‪" :‬אֵ ין ָּׁ‬ ‫מענטש זינדיגט דאך נישט נאר אויב עס איז אריין געגאנגען אין איהם א‪:‬‬ ‫"רּוחַ ְׁשטּות" און ער איז געווארן "צובראכן" פון דעם‪ ,‬און ממילא וועגן‬ ‫דעם מיינט ער שוין נעבעך ביי זיך אז דער אייבערשטער דארף איהם שוין‬ ‫נישט האבן‪ ,‬און "נאר דעמאלט'ס" זינדיגט ער‪ ,‬אבער א יעדע יודיש קינד‬ ‫[בלי שום יוצא מן הכלל] וויל דאך בעצם זיין גוט‪ !..‬און דאס וואס א‬ ‫מענטש זינדיגט‪ ,‬קומט דאך נאר פון "צובראכן קייט"‪.‬‬ ‫און דער ענין איז דאך שוין טאקע אויך מרומז אין די ווערטער פון‪" :‬נִכְ נַס ב ֹו‬ ‫רּוחַ ְׁשטּות"‪ ,‬ווייל די ווערטער‪ִ " :‬נכְ נַס ב ֹו רּוחַ ְׁשטּות" – איז דאך טאקע‬ ‫ראשי תיבות‪" :‬נ ְִׁשבָּׁ ר" – ער איז צובראכן‪ ,‬דאס אלעס‪ ,‬און דאס איז די סיבה‬ ‫פארוואס דער מענטש דער ווייטער'ט זיך נעבעך אזוי שטארק פון דעם‬ ‫אייבערשטן‪ ,‬און דאס איז דאך די איינציגסט'ע סיבה פארוואס דער מענטש‬ ‫קען זיך נישט האלטן ערליך און פיין‪ ,‬אבער נישט ווייל ער איז שלעכט חס‬ ‫ושלום‪ ,‬חס ושלום אזוי צו זאגן‪ ,‬ווייל קיין שום יודיש קינד טוט דאך נישט‬ ‫קיין עבירות‪" :‬כְ ֵדי לְ הַ כְ עִ יס" חס ושלום‪ ,‬נאר ער טוט דאס פשוט ווייל ער‬ ‫"ׁשבְ רֵ י ְׁשבָּׁ ִרים"‪ ,‬אבער אין אמת'ן‬ ‫איז פשוט "צובראכן" ביי זיך אויף‪ִ :‬‬ ‫"וויל" ער דאך נאר דינען דעם הייליגן‪" :‬בוֹרֵ א כָּׁל ע ֹול ִָּׁמים"‪!..‬‬ ‫און דאס איז דאך בעצם די עיקר ביים אייבערשטן‪ ,‬ווייל דער אייבערשטער‬ ‫דארף דאך נאר די "הארץ" פון א יודיש קינד‪ ,‬ווייל דאס איז דאך וואס דער‬ ‫אייבערשטער וויל פון א יודיש קינד‪ ,‬דאס הערצעל'ע זיינע‪.‬‬ ‫אזוי ווי חז"ל (סנהדרין דף‪ :‬ק"ו ע"ב) זאגן דאך אונז שוין טאקע בפירוש‪,‬‬ ‫"רחֲמָּׁ נָּׁא" – אז דער הייליגער באשעפער וויל דאך נאר איין זאך פון א‬ ‫אז‪ַ :‬‬ ‫כב‬ ‫אליעזר‬ ‫שבת שובה‬ ‫נעימות‬ ‫מענטש‪ ,‬און דאס איז‪" :‬לִ בָּׁ א בָּׁ עֵ י" – דיין קליינע הערצעל'ע מיט דיין‬ ‫"רצוֹן" נאנט צו ווערן צום הייליגן‪" :‬בוֹרֵ א כָּׁל ע ֹול ִָּׁמים"‪.‬‬ ‫אמת'ע‪ָּׁ :‬‬ ‫און חז"ל זאגן דאך אונז שוין טאקע אויך‪ ,‬אז דער אייבערשטער האט דאך‬ ‫גאר שטארק ליב צו זעהן ווי אזוי א יודיש קינד זוכט איהם אויף אין זיינע‬ ‫פינסטער'ע גלות'ן‪ ,‬און ער געבט א געשריי פארן הייליגן באשעפער אין זיין‬ ‫פינסטערניש וואו ער געפונט זיך‪ ,‬אז‪" :‬אַ יֵה" ְמקוֹם כְ בוֹד ֹו – אז וואו איז דיין‬ ‫כבוד הייליגער גרויסער טאטע אין הימל‪ !?..‬וואו ביזטו באהאלטן וואו‪!?..‬‬ ‫וואו ביזטו באהאלטן הייליגער גרויסער טאטע אין הימל‪ !?..‬און ווען וועט‬ ‫שוין נתגלה ווערן‪" :‬כְ בוֹד ׁשָּׁ מַ יִם בָּׁ ע ֹולָּׁם"‪ !?..‬ווייל איך וויל דאך דיר שוין‬ ‫טרעפן הייליגער גרויסער טאטע אין הימל‪ ,‬און ממילא זאג מיר שוין‬ ‫ֱֹלקים"‪:‬‬ ‫הייליגער גרויסער טאטע אין הימל‪" :‬מָּׁ תַ י ָאבוֹא וְ אֵ ָּׁראֶׂ ה ּפְ נֵי א ִ‬ ‫ׁש ּו ָּבה יִ ְׂש ָּר ֵאל ַׁעד יהו‪-‬ה אֱ ל ֶֹק ָּ‬ ‫יך‬ ‫ש ּובָ ה יִ ְש ָר ֵאל ַעד יהו‪-‬ה אֱ ל ֶֹׁק ָ‬ ‫יך וגו'‪ :‬חז"ל (אבות פרק ג' משנה א')‬ ‫זאגן דאך אונז שוין קלאר‪ ,‬אז איין טאג וועט מען דאך מוזן צוריק גיין צום‬ ‫"דין‬ ‫אייבערשטן‪ ,‬און איין טאג וועט מען דאך מוזן אפ געבן א פונקטליכ'ע‪ִ :‬‬ ‫וְ חֶׂ ְׁשבוֹן לִ פְ נֵי מֶׂ לְֶׂך מַ לְ כֵי הַ ְמלָּׁכִ ים הַ קָּׁ דוֹׁש בָּׁ רּוְך הּוא" אויף אלע מעשים וואס‬ ‫מען האט געטוהן‪.‬‬ ‫און ממילא אויב אויב אזוי‪ׁ" :‬שּובָּׁ ה" י ְִש ָּׁראֵ ל עַ ד יהו‪-‬ה אֱֹלקֶׂ יָך – און ממילא‬ ‫אויב אזוי טוט'ס תשובה יודישע קינדער‪ ,‬און קערט'ס ענק שוין צוריק צו‬ ‫דעם הייליגן באשעפער‪ ,‬ווייל אויב נישט‪ ,‬דעמאלט'ס וועט דאך די‪" :‬בּוׁשָּׁ ה"‬ ‫זיין געוואלדיג גרויס ווען מען וועט ָאן קומען אהין אויף יענע וועלט‪.‬‬ ‫כג‬ ‫אליעזר‬ ‫שבת שובה‬ ‫נעימות‬ ‫און די ווארט‪ׁ" :‬שּובָּׁ ה" איז דאך טאקע אויך די זעלבע אותיות ווי‪" :‬בּוׁשָּׁ ה"‪,‬‬ ‫ווייל די פסוק וויל דאך אונז דא זאגן מיט דעם ר' יוד‪ ,‬אז יא ר' יוד‪ ,‬עס וועט‬ ‫זיין גאר גאר א גרויסע‪" :‬בּוׁשָּׁ ה" אויבן אין הימל אויב א מענטש האט נישט‬ ‫מקיים אויף דער וועלט דעם‪ׁ" :‬שּובָּׁ ה" י ְִש ָּׁראֵ ל עַ ד יהו‪-‬ה אֱֹלקֶׂ יָך‪.‬‬ ‫ווייל ווי גרויס וועט זיין די‪" :‬בּוׁשָּׁ ה" ווען א‪" :‬נְׁשָּׁ מָּׁ ה" וועט ארויף קומען‬ ‫אויף יענע וועלט‪" :‬לְ ַאחַ ר מֵ ָאה וְ עֶׂ ְש ִרים ׁשָּׁ נָּׁה" ָאן געשמירט מיט עבירות‪!?..‬‬ ‫און וואו איז דען דא א בעסער'ע צייט מקיים צו דעם‪ׁ" :‬שּובָּׁ ה" י ְִש ָּׁראֵ ל עַ ד‬ ‫יהו‪-‬ה אֱֹלקֶׂ יָך ווי אין‪ׁ" :‬שַ בָּׁ ת ׁשּובָּׁ ה"‪!?..‬‬ ‫און עס איז דאך שוין טאקע אויך באקאנט פאר א יעדעם איינעם‪ ,‬אז די‬ ‫ווארט‪ׁ" :‬שַ בָּׁ ת" – איז דאך ראשי תיבות‪ׁ" :‬שַ בָּׁ ת ב ֹו תָּׁ ׁשּוב" – אז אין דעם‬ ‫טאג פון "שבת" זאלסטו זיך צוריק קערן צום הייליגן באשעפער‪ ,‬און חז"ל‬ ‫זאגן דאך אונז שוין טאקע אויך‪ ,‬אז "שבת קודש" איז דאך א זמן "תשובה"‪,‬‬ ‫או ן‪ׁ" :‬שַ בָּׁ ת ׁשּובָּׁ ה" געפונט זיך דאך אינמיטן די‪" :‬עֲשֶׂ ֶׂרת יְמֵ י תְ ׁשּובָּׁ ה"‪ ,‬און‬ ‫ממילא קומט דאך אויס פון דעם אז עס איז דא א געדריטלט'ע "חיוב‬ ‫תשובה" אין דעם הייליגן שבת קודש וואס רופט זיך‪ׁ" :‬שַ בָּׁ ת ׁשּובָּׁ ה"‪.‬‬ ‫א) ווייל א יעדע שבת איז דאך בעצם א זמן "תשובה"‪ ,‬אזוי ווי מיר האבן‬ ‫דאך שוין טאקע פריער מסביר געווען‪ ,‬אז די ווארט‪ׁ" :‬שַ בָּׁ ת" – איז דאך‬ ‫ראשי תיבות‪ׁ" :‬שַ בָּׁ ת ב ֹו תָּׁ ׁשּוב" – אז אין דעם טאג פון שבת זאלסטו זיך‬ ‫צוריק קערן צום הייליגן באשעפער‪ ,‬און חז"ל זאגן דאך אונז שוין בפירוש‪,‬‬ ‫אז "שבת קודש" איז דאך א זמן "תשובה"‪.‬‬ ‫כד‬ ‫אליעזר‬ ‫שבת שובה‬ ‫נעימות‬ ‫ב) ווייל‪ׁ" :‬שַ בָּׁ ת ׁשּובָּׁ ה" געפונט זיך דאך אינמיטן די‪" :‬עֲשֶׂ ֶׂרת יְמֵ י תְ ׁשּובָּׁ ה"‪,‬‬ ‫און די‪" :‬עֲשֶׂ ֶׂרת יְמֵ י תְ ׁשּובָּׁ ה" זענען דאך באשטימט געווארן "תשובה" צו‬ ‫טוהן דעמאלט'ס פארן הייליגן באשעפער און זיך צוריק כאפן דעמאלט'ס‬ ‫צום שויס פון אונזער גרויסן הייליגן טאטן אין הימל (כביכול)‪.‬‬ ‫ג) ווייל די יעצטיג'ע "שבת אליין" ווערט דאך ָאן גערופן‪ׁ" :‬שַ בָּׁ ת ׁשּובָּׁ ה" על‬ ‫שם דעם פסוק פון (הושע קפיטל י"ד פסוק ב')‪ׁ" :‬שּובָּׁ ה" י ְִש ָּׁראֵ ל עַ ד יהו‪-‬ה‬ ‫אֱֹלקֶׂ יָך‪ ,‬און דאס לייגט דאך צו א "דריטע חיוב" תשובה צו טוהן אין אט‬ ‫דעם גרויסן הייליגן שבת קודש וואס הייסט‪ׁ" :‬שַ בָּׁ ת ׁשּובָּׁ ה"‪.‬‬ ‫און די ווערטער‪ׁ" :‬שּובָּׁ ה י ְִש ָּׁראֵ ל עַ ד יהו‪-‬ה אֱֹלהֶׂ יָך" [מיט די פינעף ווערטער]‬ ‫– איז דאך טאקע גימטריא‪ׁ" :‬שַ בָּׁ ת ׁשּובָּׁ ה" [מיט דעם אות יו"ד – מיט דעם‬ ‫יודיש קינד אליין]‪ ,‬ווייל יא ר' יוד‪ ,‬אין דעם גרויסן הייליגן שבת וואס‬ ‫הייסט‪ׁ" :‬שַ בָּׁ ת ׁשּובָּׁ ה" האסטו דאך שוין דריי מאל א "חיוב" תשובה צו‬ ‫טוהן‪" :‬בִ תְ ׁשּובָּׁ ה ְׁשלֵמָּׁ ה" פארן הייליגן באשעפער‪.‬‬ ‫און ממילא נעם זיך טוהן למעשה‪ ,‬און ווארט נישט אויף יום הקדוש‪ ,‬נאר‪:‬‬ ‫"ׁשּובָּׁ ה י ְִש ָּׁראֵ ל" – נאר טוה יעצט תשובה פארן הייליגן באשעפער‪ ,‬און קער‬ ‫זיך שוין יעצט צוריק צו דיין גרויסן הייליגן טאטן אין הימל וואס ווארט‬ ‫דאך שוין אזוי לאנג אז דו זאלסט זיך שוין צוריק קערן צו איהם בלב שלם‪.‬‬ ‫און אדער קען מען זאגן אביסל אנדערש‪ ,‬און דאס איז‪ ,‬אז די ווערטער‪:‬‬ ‫"ׁשּובָּׁ ה י ְִש ָּׁראֵ ל עַ ד יהו‪-‬ה אֱֹלהֶׂ יָך" [מיט די פינעף ווערטער] – איז דאך טאקע‬ ‫אויך גימטריא‪ׁ" :‬שַ בָּׁ ת ׁשּובָּׁ ה" [מיט די זיבן אותיות צוזאמען מיט די צוויי‬ ‫ווערטער צוזאמען מיטן כולל]‪ ,‬ווייל יא ר' יוד‪ ,‬אין דעם גרויסן הייליגן שבת‬ ‫כה‬ ‫אליעזר‬ ‫שבת שובה‬ ‫נעימות‬ ‫וואס הייסט‪ׁ" :‬שַ בָּׁ ת ׁשּובָּׁ ה" האסטו דאך שוין דריי מאל א "חיוב" תשובה צו‬ ‫טוהן‪" :‬בִ תְ ׁשּובָּׁ ה ְׁשלֵמָּׁ ה" פארן הייליגן באשעפער‪ ,‬און ממילא נעם זיך טוהן‬ ‫למעשה‪ ,‬און ווארט נישט אויף יום הקדוש‪ ,‬נאר‪ׁ" :‬שּובָּׁ ה י ְִש ָּׁראֵ ל"‪!..‬‬ ‫און די סופי תיבות פון די ווערטער‪ׁ" :‬שּובָּׁ ה י ְִש ָּׁראֵ ל עַ ד יהו‪-‬ה אֱֹלקֶׂ יָך" – איז‬ ‫"דין"‪ ,‬ווייל יא ר' יוד‪ ,‬מען מוז תשובה טוהן‪!..‬‬ ‫דאך טאקע אויך גימטריא‪ִ :‬‬ ‫"דין"‪ ,‬און מיר זענען דאך אלע יודישע‬ ‫ווייל אויב נישט‪ ,‬איז דא חס ושלום‪ִ :‬‬ ‫קינדער‪ ,‬און מיר זאגן דאך אלע א יעדן טאג ביי‪ֲ " :‬אנִי מַ א ֲִמין"‪ ,‬אז‪ֲ " :‬אנִי‬ ‫מַ א ֲִמין בֶׂ אֱמּונָּׁה ְׁשלֵמָּׁ ה ׁשֶׂ הַ בוֹרֵ א יִתְ בָּׁ ַרְך ְׁשמ ֹו גוֹמֵ ל טוֹב לְ ׁשו ְֹמרֵ י ִמצְ וֹתָּׁ יו‬ ‫ּומַ ֲענִיׁש לְ עוֹבְ רֵ י ִמצְ וֹתָּׁ יו"‪.‬‬ ‫און אסאך מאל קען א מענטש מיינען ביי זיך ווען עס קומט ָאן א זמן‬ ‫תשובה‪ ,‬אז מען דארף עפעס יעצט אראפ טאנצן פון דעם דאך כדי "תשובה"‬ ‫צו טוהן פארן אייבערשטן‪ ,‬אבער עס איז דאך בעצם בכלל נישט אמת‪,‬‬ ‫ווייל‪" :‬מָּׁ ה יהו‪-‬ה אֱֹלקֶׂ יָך ׁשֹאֵ ל מֵ עִ מָּׁ ְך כִ י אִ ם לְ י ְִרָאה" – ווייל דער‬ ‫אייבערשטער וויל דאך נאר פון דיר אביסעל'ע‪" :‬י ְִרַאת ׁשָּׁ מַ יִם"‪ ,‬און דאס איז‬ ‫עס‪ ,‬ביי דעם האט זיך גע'ענדיגט דיין "תשובה"‪ ,‬דיין תשובה הייבט זיך ָאן‬ ‫מיט אביסעל'ע‪" :‬י ְִרַאת ׁשָּׁ מַ יִם"‪ ,‬און דיין תשובה ענדיגט זיך מיט אביסעל'ע‪:‬‬ ‫"י ְִרַאת ׁשָּׁ מַ יִם"‪ ,‬ווייל עס איז דאך שוין זייער פארשטענדליך‪ ,‬אז אויב א‬ ‫מענטש לעבט מיט אביסעל'ע‪" :‬י ְִרַאת ׁשָּׁ מַ יִם"‪ ,‬דעמאלט'ס לעבט ער דאך‬ ‫אסאך א ערליכער'ע לעבן ווי איינער וואס האט נישט קיין‪" :‬י ְִרַאת ׁשָּׁ מַ יִם"‪.‬‬ ‫און דער ענין איז דאך שוין טאקע אויך מרומז אין די ווערטער פון‪ׁ" :‬שַ בָּׁ ת‬ ‫ׁשּובָּׁ ה"‪ ,‬ווייל די ווערטער‪ׁ" :‬שַ בָּׁ ת ׁשּובָּׁ ה" – איז דאך טאקע אויך גימטריא‪:‬‬ ‫כו‬ ‫אליעזר‬ ‫שבת שובה‬ ‫נעימות‬ ‫"י ְִרַאת ׁשָּׁ מַ יִם ַדי" – אביסעל'ע‪" :‬י ְִרַאת ׁשָּׁ מַ יִם" איז דאך שוין אויך גענוג‪:‬‬ ‫"לְ כָּׁבוֹד ׁשַ בָּׁ ת ׁשּובָּׁ ה"‪.‬‬ ‫און מיר בעטן טאקע אלע דעם הייליגן באשעפער אין די יעצטיגע הייליגע‬ ‫יום טוב'דיגע טעג‪ ,‬אז‪" :‬מֶׂ לְֶׂך ַרחֲמָּׁ ן ַרחֵ ם עָּׁ לֵינּו" – אז דער רחמנות'דיגער‬ ‫באשעפער זאל שוין רחמנות האבן אויף אונז‪ ,‬און‪" :‬טוֹב ּומֵ ִטיב הִ ָּׁד ֶׂרׁש לָּׁנּו‬ ‫"ד ֶׂרְך‬ ‫ׁשּובָּׁ ה" – און דער גוט'ער קעניג זאל שוין טרעפן פאר אונז א‪ֶׂ :‬‬ ‫תְ ׁשּובָּׁ ה" מיר זאלן קענען תשובה טוהן‪" :‬בִ תְ ׁשּובָּׁ ה ְׁשלֵמָּׁ ה"‪ ,‬און דער‬ ‫אייבערשטער זאל אונז שוין עפענען די‪ׁ" :‬שַ עֲרֵ י תְ ׁשּובָּׁ ה"‪.‬‬ ‫און עס איז דאך טאקע אויך כדאי צו דערמאנען דא ביי דעם געלעגענהייט‪,‬‬ ‫אז מיר ווייסן דאך שוין אלע אויך זייער גוט‪ ,‬אז וואס איז די "צייכן" וואס‬ ‫דער אייבערשטער שיקט אויף דער וועלט כדי מרמז צו זיין פאר די יודישע‬ ‫קינדער אז זיי זאלן "תשובה" טוהן פון זייערע שלעכטע וועגן‪!?..‬‬ ‫א "רעגן בויגן"‪ ,‬ווייל א "רעגן בויגן" איז דאך די צייכן וואס דער‬ ‫אייבערשטער שיקט אויף דער וועלט כדי מרמז צו זיין די יודישע קינדער אז‬ ‫זיי זאלן תשובה טוהן פון זייערע שלעכטע וועגן‪ ,‬אזוי ווי עס שטייט דאך‬ ‫שוין טאקע בפירוש אין פסוק אין פרשת נח (קפיטל ט' פסוק י"ג)‪ ,‬אז דער‬ ‫אייבערשטער האט געזאגט פאר‪" :‬נֹ חַ אִ יׁש צַ ִדיק" נאכן גרויסן מבול‪ ,‬אז‬ ‫וויסן זאלסטו‪" :‬נֹ חַ אִ יׁש צַ ִדיק"‪ ,‬אז‪" :‬אֶׂ ת קַ ְׁשתִ י נָּׁתַ תִ י בֶׂ עָּׁ נָּׁן" – אז איך האב‬ ‫געגעבן מיין בויגן אין די וואלקענע'ס‪ ,‬און‪" :‬וְ הָּׁ יְתָּׁ ה לְ אוֹת בְ ִרית בֵ ינִי ּובֵ ין‬ ‫ָארץ" – און דאס וועט זיין א בונד צווישן מיר און דער וועלט אז איך‬ ‫הָּׁ ֶׂ‬ ‫דארף איין האלטן מיין צו זאג וואס איך האב צו געזאגט מער נישט צו‬ ‫ָארץ וְ נ ְִראֲתָּׁ ה‬ ‫ברענגען א מבול אויף דער וועלט‪ ,‬און‪" :‬וְ הָּׁ יָּׁה בְ עַ ְננִי עָּׁ נָּׁן עַ ל הָּׁ ֶׂ‬ ‫כז‬ ‫אליעזר‬ ‫שבת שובה‬ ‫נעימות‬ ‫הַ קֶׂ ׁשֶׂ ת בֶׂ עָּׁ נָּׁן"‪ ,‬און דעמאלט'ס וועט זיין‪" :‬וְ ָּׁזכ ְַרתִ י אֶׂ ת בְ ִריתִ י אֲׁשֶׂ ר בֵ ינִי‬ ‫ּובֵ ינֵיכֶׂם ּובֵ ין כָּׁל נֶׂפֶׂ ׁש חַ יָּׁה בְ כָּׁל בָּׁ שָּׁ ר" וואס איך האב געהאט געמאכט מיט די‬ ‫גאנצע בריאה אז‪" :‬וְ ֹלא יִהְ יֶׂה עוֹד הַ מַ יִם לְ מַ בּול לְ ׁשַ חֵ ת כָּׁל בָּׁ שָּׁ ר"‪.‬‬ ‫און דאס מיינט‪ ,‬אז דער אייבערשטער האט דעמאלט'ס געזאגט פאר‪" :‬נֹ חַ‬ ‫אִ יׁש צַ ִדיק"‪ ,‬אז אויב די יודישע קינדער וועלן זיך ח"ו נישט אויף פירן ווי עס‬ ‫דארף צו זיין‪ ,‬וועט דעמאלט'ס גלייך קומען א "רעגן בויגן" אויף דער‬ ‫וועלט‪ ,‬וואס די רעגן בויגן וועט מיינען‪ ,‬אז בעצם‪ ..‬וואלט יעצט געדארפט‬ ‫קומען גאר א גרויסע מבול אויף דער וועלט‪ ,‬אבער וויבאלד דער‬ ‫אייבערשטער האט געמאכט א בונד אז ער וועט מער נישט ברענגען קיין‬ ‫מבול אויף דער וועלט‪ ,‬ממילא וועגן דעם ברענגט ער דאס נישט‪ ,‬אבער‬ ‫בעצם‪ ..‬וואלט יעצט "יא" געדארפט קומען א מבול אויף דער וועלט‪.‬‬ ‫און דאס מיינט דאך צו זאגן אין אנדערע ווערטער‪ ,‬אז א‪" :‬קֶׂ ׁשֶׂ ת" מיינט דאך‬ ‫צו זאגן אין אנדערע ווערטער‪ ,‬אז‪ׁ" :‬שּובָּׁ ה י ְִש ָּׁראֵ ל" – אז טוט'ס תשובה‬ ‫טייערע יודן‪ ,‬און קערט'ס ענק שוין צוריק צו ענקער גרויסן טאטן אין הימל‬ ‫וואס ווארט דאך שוין אזוי לאנג אז ענק זאלן זיך שוין צוריק קערן צו איהם‪.‬‬ ‫און די ווערטער‪ׁ" :‬שּובָּׁ ה י ְִש ָּׁראֵ ל" – איז דאך טאקע אויך גימטריא‪" :‬קֶׂ ׁשֶׂ ת‬ ‫ִמיַד"‪ ,‬ווייל יא ר' יוד‪ ,‬ווען דער אייבערשטער וויל אז‪ׁ" :‬שּובָּׁ ה י ְִש ָּׁראֵ ל" –‬ ‫ווען דער אייבערשטער וויל אז די יודישע קינדער זאלן "תשובה" טוהן פאר‬ ‫איהם בלב שלם‪ ,‬דעמאלט'ס איז‪" :‬קֶׂ ׁשֶׂ ת ִמיַד" – שיקט ער דעמאלט'ס גלייך‬ ‫א‪" :‬קֶׂ ׁשֶׂ ת" וואס זאל אונז דערמאנען אז מיר דארפן דאך אלע שנעל‬ ‫"תשובה" טוהן פארן הייליגן באשעפער כדי נישט גורם צו זיין ח"ו א‪:‬‬ ‫"חֲרוֹן ַאף יהו‪-‬ה" אויף די יודישע קינדער‪.‬‬ ‫כח‬ ‫אליעזר‬ ‫שבת שובה‬ ‫נעימות‬ ‫און דער הייליגער תנא רבי יעקב זאגט דאך אונז שוין טאקע אויך בפירוש‬ ‫אין די משנה אין אבות (פרק ד' משנה י"ז)‪ ,‬אז‪" :‬יָּׁפָּׁ ה ׁשָּׁ עָּׁ ה ַאחַ ת בִ תְ ׁשּובָּׁ ה‬ ‫ּומַ ע ֲִשים טוֹבִ ים בָּׁ ע ֹולָּׁם הַ זֶׂה ִמכָּׁל חַ יֵי הָּׁ ע ֹולָּׁם הַ בָּׁ א" – אז עס איז בעסער איין‬ ‫שעה פון‪" :‬תְ ׁשּובָּׁ ה" פון א יודיש קינד אויף דער וועלט ווי אלע‪" :‬חַ יֵי‬ ‫הָּׁ ע ֹולָּׁם הַ בָּׁ א"‪ ,‬איי‪ ..‬פארוואס‪ !?..‬די תירוץ אויף דעם איז‪ ,‬ווייל חז"ל‬ ‫(ברכות דף‪ :‬ל"ד ע"ב) זאגן דאך אונז שוין בפירוש‪ ,‬אז‪" :‬בְ מָּׁ קוֹם ׁשֶׂ בַ ֲעלֵי‬ ‫מּורין יְכוֹלִ ין ַלעֲמֹ ד"‪.‬‬ ‫תְ ׁשּובָּׁ ה עו ְֹמ ִדין אֵ ין צַ ִד ִיקים גְ ִ‬ ‫און עס איז דאך טאקע אויך אינטרעסאנט ָאן צו מערקן דא‪ ,‬אז די ווערטער‪:‬‬ ‫"מָּׁ קוֹם בַ ֲעלֵי תְ ׁשּובָּׁ ה" [מיט די דריי ווערטער מיטן כולל] – איז דאך טאקע‬ ‫אויך גימטריא‪ׁ" :‬שַ בָּׁ ת ׁשּובָּׁ ה"‪ ,‬ווייל יא טייערע יודן‪ׁ" :‬שַ בָּׁ ת ׁשּובָּׁ ה" געפונען‬ ‫מיר זיך אלע‪" :‬בְ מָּׁ קוֹם ׁשֶׂ בַ ֲעלֵי תְ ׁשּובָּׁ ה עו ְֹמ ִדין"‪ ,‬און‪" :‬בְ מָּׁ קוֹם ׁשֶׂ בַ ֲעלֵי‬ ‫מּורין יְכוֹלִ ין ַלעֲמֹ ד"‪:‬‬ ‫תְ ׁשּובָּׁ ה עו ְֹמ ִדין אֵ ין צַ ִד ִיקים גְ ִ‬ ‫ׁש ּו ָבה יִ ְׂש ָר ֵאל ַעד יהו‪-‬ה אֱ ל ֶֹק ָ‬ ‫יך!‬ ‫און מיט דעם ענדיגן מיר‪ :‬אז מיר זאלן זוכה זיין אז ווען‬ ‫עס וועט זיין‪" :‬אָּ סֻ ָּרה ּנָּא" – ווען מען וועט אוועק גיין פון‬ ‫דעם גרויסן התעוררות‪ ,‬זאל אבער נאך אלץ זיין‪:‬‬ ‫"וְׂ אֶ ְׂראֶ ה אֶ ת הַׁ ּ ַׁמ ְׂראֶ ה הַׁ ָּּגדֹל הַׁ ּזֶה"‪!..‬‬ ‫תם ולא נשלם!‬ ‫שבח ושירה לאל בורא עולם!‬ ‫יצא לאור לז"נ זקני הרב ר' יצחק בן יונה ז"ל‬ ‫כט‬ ‫אליעזר‬ ‫שבת שובה‬ ‫נעימות‬ ‫ל‬ ‫אליעזר‬ ‫שבת שובה‬ ‫נעימות‬ ‫לא‬