הליכות ושיחות קודש וויען - אידיש · Halichois V'sichois Koidesh Vien - Yiddish — האזינו - שבת תשובה (2026-09-14)

פרשת האזינו תשפ "ו לפ"ק
בסעודת ברית מילה של בן הר"ר צבי איצקאוויטש הי"ו
עש"ק פרשת האזינו תשפ"ו לפ"ק
געלונגען ,און ער האט נישט געדארפט מורא האבן קודם וויל איך צוגעבן צו די ווערטער וואס מען
אפשר וועט ער צוקומען צו א קלקול. האט פריער געהערט ,ווי אזוי אברהם אבינו האט זיך
געקענט מל'ן יום כיפור ,מען טאר דאך נישט מאכן
*
קיין ברית די ערשטע מאל אין יום כיפור (שו"ע או"ח
עס שטייט אין מדרש (ויק"ר כא-ו) ,בזאת יבא אהרן סימן שלא-י) .עס איז מסתבר צו זאגן ,אז א ציווי וואס
אל הקודש (ויקרא טז-ג) ,מיט חבילות חבילות של קומט פונעם אייבערשטען ,איז מאתו לא תצא
מצוות איז אהרן אריינגעגאנגען טון די עבודה יום הרעות (איכה ג-לח) .ווען דער אייבערשטער הייסט
הקדוש .און דער מדרש רעכנט אויס אפשר צען פאר א מענטש ער זאל טון א זאך ,אויב עס קומט
מצוות וואס ווערן אנגערופן מיטן נאמען זאת .תורה, פונעם דיבור פונעם אייבערשטען אליין ,איז נישט
זאת התורה (דברים ד -מד) .מילה ,זאת בריתי (ישעיה נט - שייך אז עס זאל ארויסקומען דערפון א מכשול .דער
כא) .און נאך מערערע מצוות וואס הייסן זאת .ווען אייבערשטער האט געהייסן פאר אברהם אבינו אז
אהרן איז אריינגעגאנגען אל הקודש ,האט ער דאך ער זאל זיך מל'ן ,וואס איז דער חשש ,אז עס וועט
געדארפט מכפר זיין אויף כלל ישראל ,האט ער זיין א מכשול? אין הקדוש ברוך הוא בא בטרוניא עם
מיטגענומען חבילות חבילות של מצוות ,וואס יודען בריותיו (עבודה זרה ג ,).אז דער באשעפער הייסט אים,
טוען אזויפיל מצוות ,און מצוות ווערן אנגערופן וועט ער זיכער קענען.
זאת .מיט דעם איז ער אריינגעגאנגען טון די עבודה
אין קדשי קדשים. צווייטנס ,אין מדרש (הובא ברש"י בראשית יז -כד)
שטייט ,וכרות עמו הברית (נחמיה ט-ח) ,דער
איך האב געהערט אמאל פון מיין פעטער ,דער אייבערשטער האט מסייע געווען פאר אברהם אבינו
קאטמונ'ער רב זכרונו לברכה ,אז ער איז געווען ביים צו מל'ן .וכרות עמו ,דער באשעפער האט צוזאמען
טיש פונעם סאטמארער רב זכותו יגן עלינו ,ערב יום מיט אים ,כורת געווען דעם ברית .האט ער דאך
הקדוש אין די יו"ד יארן .און ער האט זיך געשטעלט געהאט א גוטן עומד על גבו ,דעם אייבערשטען .אז
אויף דעם מדרש פון בזאת יבא אהרן אל הקודש .און דער באשעפער איז דארט ,וועט זיכער די ברית
על הטוב יזכר
ישראל וויינשטאק הי"ו
אנכי שנה
מוה"ר משה רבינו זאגט זיי ,בן מאה ועשרים
ידידינו
הוצאת הגליון לזכות הרבים
כלכלאיז היום ,זאגט רש"י ,היום מלאו ימי ושנותי,אשר
היינט
לזכרון נשמתו הטהורה של כ"ק מרן רבינו עזריאל יהודה ב"ר יעקב זצוק"ל אב"ד ור"מ דקהלתינו הק'
נסתלק בשמי מרום ביום א' דראש השנה תשנ"ב לפ"ק -ת.נ.צ.ב.ה.
פרשת האזינו
האזינו תשפ"ו לפ"ק ~א~ שיחות ודברות
ודברות קודש -וויען
טובים וואס ער טוט ,אז ער זאל עס קענען טון ער האט געזאגט ,ווען אהרן האט אריינגעברענגט
בקדושה .און דאס ווענדט זיך אין ברית מילה .עס חבילות של מצוות ,האט ער נאר געקענט
שטייט אין דברי יואל ,ער האט עס אמאל געזאגט אריינברענגען אזעלכע מצוות וואס א יוד האט
שמחת תורה ביי די הקפות ,יסוד צדיק בשבעה נעלם געטון בלתי לה' לבדו ,עס איז נישט געווען דערין
(פיוט א-ל מסתתר) .עס איז דא זיבן מדות .חסד ,גבורה קיין אנדערע זייטיגע כוונות .ווען א מענטש טוט א
און אזוי ווייטער .יסוד איז איינע פון די מדות .יעדע מצוה פארן אייבערשטען אן קיין שום זייטיגע פניות,
מדה פאר זיך ,איז נישט פארבינדן מיט קיין צווייטע איז די מצוה 'זאת' ,עס איז נאר די מצוה אליין .אויב
מדה .חסד ,ער קען זיין א בעל חסד ,אפילו ער טוט מען האט אינזין שכר ,געלט ,כבוד ,וכדומה ,איז דאך
נישט אנדערע זאכן .ער קען דינען דעם שוין נישט די מצוה אליין ,עס איז שוין אויסגעמישט
אייבערשטען מיט גבורה ,אפילו ער טוט נישט אנדערע זאכן אויך .ווען ער איז אריינגעגאנגען מיט
עפעס אנדערש .די מדה פון יסוד ,דאס איז בשבעה חבילות של מצוות' ,בזאת' יבא אהרן אל הקודש ,נאר
נעלם .עס איז נישט דא קיין שום מדה וואס זאל מיט אזעלכע מצוות וואס ווערן אנגערופן 'זאת',
קענען זיין אויסגעארבעט ,אויב עס פעלט די מדה וואס איז נאר די מצוה אליין ,עס איז נישט דא עפעס
פון יסוד .די מדה פון יסוד איז נישט נאר א מדה אנדערש דערין ,די סארט חבילות של מצוות האט
וואס איז פאר זיך .יסוד צדיק ,דאס איז בשבעה ער געקענט אריינברענגען.
נעלם ,דאס איז נעלם מיט אלע זיבן מדות .מען קען
נישט רעכענען די מדה ,נאר אז מען איז מקיים מצות עס קען אפשר זיין פארוואס מצות מילה ווערט
מילה ווי עס דארף צו זיין .ווייל קדושת המילה ,דאס אנגערופן 'זאת' .יעדע מצוה איז א מצוה וואס איז
טוט באגלייטן דעם מענטש אין אלע ענינים וואס ער פארבונדן פאר זיך אליין ,עס איז נישט פארבונדן
דארף צו טון. מיט אנדערע מצוות .א משל ,ווען א מענטש זיצט
אין די סוכה ,ער איז מקיים מצות סוכה ווען ער
'זאת' איז א ז' ,מיט אן א' ,מיט א ת' .ז' ווייזט אויף זיצט ,ווען ער איז אינדרויסן איז ער נישט מקיים
מצות מילה ,וואס איז בשבעה נעלם .מצות מילה איז מצות סוכה .די מצוה איז נישט פארבונדן ,עס איז
נישט נאר א זאך פאר זיך אליין ,יסוד צדיק דאס איז נישט צוגעטשעפעט צו אנדערע מצוות .ער טוט אן
בשבעה נעלם .אין אלע זיבן מדות וואס דער מענטש תפילין ,די מצוה איז נישט צוגעבינדן צו עפעס
האט ,וואס אין דעם איז תלוי אלע פעולות פונעם אנדערש .מצות מילה איז נישט אזוי .מצות מילה איז
מענטש ,ליגט דארט די מצוה פון מילה .א' מיט ת' צוגעבינדן צו אנדערע מצוות אויך .איינס ,עס
דאס גייט ארויף אויף די תורה ,די תורה איז נארגת שטייט אין מדרש (תנחומא משפטים ה) ,אז מען קען
פון כ"ב אותיות פון א' ביז ת' .בזאת יבא אהרן אל נישט משיג זיין קיין תורה ,אויב מען האט זיך נישט
הקודש ,מיט די מצוה פון מילה וואס איז זאת בריתי. גע'מל'ט .א גוי קען נישט משיג זיין קיין תורה .עס
די מצוה פון מילה ,דאס טוט ארומנעמען אלע זיבן איז אן אריכות אין מדרש ,דער דעת זקנים מבעלי
מדות פונעם מענטש ,און עס גיט דעם כח אז מען התוספות ברענגט עס צו ,אז אונקלוס איז געגאנגען
זאל קענען עוסק זיין בתורה. זיך מגייר זיין ,האט אים דער מלך געפרעגט,
פארוואס האסטו זיך געדארפט מל'ן? האט ער
דער אייבערשטער זאל העלפן ,אז די קדושה זאל געזאגט ,ווייל אויב נישט ,קען מען נישט פארשטיין
באגלייטן דאס קינד שפעטער אויך ,סיי אין השגת קיין תורה .מגיד דבריו ליעקב (תהלים קמז-יט) ,ווען
התורה ,און סיי אין אלע מדות וואס מען דארף צו איינער איז נימול אזוי ווי יעקב ,לא עשה כן לכל גוי,
האבן ,מען זאל אים מגדל זיין לתורה ולחופה ומשפטים בל ידעום .קומט אויס מילה איז נישט א
ולמעשים טובים ,מתוך נחת .דער אייבערשטער מצוה וואס איז די מצוה אליין ,עס איז פארבונדן ,כדי
האט געהאלפן פאר הערשי ,ער האט מכניס געווען מען זאל קענען פארשטיין די תורה ,דארף מען זיין
זיין קינד בבריתו של אברהם אבינו אין די טעג פון גע'מל'ט.
סוכות ,ווייל דעמאלטס ביזטו מזכה אסאך יודען,
מיט די מצוה פון סוכה ,האט מען דיר באצאלט ,אז מצות מילה איז דאך ,אז די קדושה פון מילה
דו זאלסט קענען מכניס זיין דיין קינד אויך אין די באגלייט שפעטער דעם מענטש .און די קדושה טוט
טעג .זאל דער באשעפער העלפן ,מיר זאל קענען אויך באגלייטן דעם מענטש אין אלע זיינע מעשים
פרשת האזינו תשפ"ו לפ"ק ~ב~ שיחות ודברות קודש -וויען
אלע יודישע שטובער ,און מיר זאלן זוכה זיין אקעגן אלע מקיים זיין די מצוה סוכה מתוך שמחה וטוב
צו גיין משיח צדקנו ,במהרה בימינו אמן. לבב .עס איז זמן שמחתינו ,עס זאל זיין שמחות אין
דברי תורה שנאמרו בסעודה שלישית
פרשת האזינו תשפ"ו לפ"ק
עס דערקענט זיך נישט אז מען האט זיי מחנך די וואך איז זייער א חשוב'ע פרשה ,די פרשה פון
געווען' .אמון' איז טייטש ,לויט רש"י ,א לשון פון ויהי האזינו ,שירת האזינו .לויט אטייל ראשונים ,איז די
אומן (אסתר ב-ז) ,א לשון פון חינוך ,מחנך זיין .אין מצוה פון כתיבת ספר תורה ,ועתה כתבו לכם את
גידולי ניכרים בהם ,מען דערקענט נישט אז דאס השירה הזאת (דברים לא-יט) ,אז יעדער יוד איז מחויב
זענען מיינע גידולים ,כי הוריתים דרך טובה ,איך צו שרייבן א ספר תורה ,איז עס נאר כדי ער זאל
האב זיי געוויזן דעם ריכטיגן וועג צו גיין ,וסרו מהם, האבן די שירת האזינו פאר זיך .וועגן דעם דארף מען
און זיי זענען אוועקגעגאנגען. שרייבן א גאנצע ספר תורה ,ווייל מען קען נישט
שרייבן קיין פרשיות פרשיות .אבער די עיקר נקודה
די לשון פון פסוק איז לכאורה שלא על הסדר .ער פון כתיבת ספר תורה איז ,כדי יעדער זאל האבן פאר
הייבט אן ויאמר ,און ער האט געזאגט ,אסתירה פני זיך די פרשה פון האזינו - .ביי יעדן קרבן אין בית
מהם ,איך ווע ל נישט קוקן אויף זיי .און תיכף זאגט המקדש ,האט מען געזאגט שירה ,השיר שהלוים היו
ער ,אראה מה אחריתם ,איז דאך יא דא א ראיה .ער אומרים בבית המקדש (תמיד ז-ד) .שבת איז געווען א
וואלט געדארפט זאגן פארקערט ,אראה מה קרבן מוסף ,איז אויך געווען אן עקסטערע שיר מער
אחריתם ,איך וויל זעהן וואס עס וועט זיך ענדיגן, ווי אלע אנדערע טעג .מען האט איינגעטיילט די
און אסתירה פני מהם ,איך וועל זיין אין א הסתר שירה פון האזינו לויטן סדר פון הזי"ו ל"ך ,און מען
פנים .אבער נאכדעם וואס ער זאגט שוין אסתירה האט יעדן שבת געזאגט איין חלק.
פני מהם ,אז עס וועט זיין א הסתר פנים ,ווי אזוי קען
ער זאגן נאכדעם ,אראה מה אחריתם. איך וועל זיך אפשטעלן אויף א פסוק אין די שירה
פון האזינו .די תורה הק' זאגט (דברים לב-יט) ,וירא ה'
*
וינאץ מכעס בניו ובנותיו .וירא ה' ,דער באשעפער
די אלע פרשיות ,אנגעהויבן פון פרשת וילך ,האזינו, האט צוגעקוקט ווי אזוי מען פירט זיך ,וינאץ ,דער
וזאת הברכה ,רעדן אלע פון דעם לעצטן טאג פון באשעפער האט געצערענט ,מכעס בניו ובנותיו ,ווי
משה רבינו .מען האט געהאלטן פארן אריינגיין אויף אזוי די בניו ובנותיו פירן זיך אויף .ויאמר ,און דער
ארץ ישראל ,און דער באשעפער האט געזאגט פאר אייבערשטער האט געזאגט ,אסתירה פני מהם ,איך
משה רבינו ,אז ער וועט נישט אריינגיין אויף ארץ גיי באהאלטן מיין פנים פון זיי ,אראה מה אחריתם.
ישראל ,און ער דארף איבערגעבן פאר יהושע ,אז טייטשט רש"י ,איך וויל זעהן וואס וועט זיין זייער
יהושע זאל אריינטראגן יודען אויף ארץ ישראל. סוף ,וואס פאר א עונש זיי זאלן באקומען אויף דעם
רש"י (דברים לב -מד) זאגט ,אז ז' אדר איז געווען שבת, וואס זיי האבן געטון .כי דור תהפוכות המה ,זיי
און סיי משה רבינו און סיי יהושע ,האבן ביידע זענען א דור תהפוכות ,זיי טוען מהפך זיין מיין רצון
גע'דרש'נט פאר יודען .עס איז געווען דיוזגי. אויף כעס .דער אייבערשטער איז דאך דער בעל
הרחמים ,און אז דער אייבערשטער דארף שטראפן
אין פסוק איז דא א סתירה צווישן די ווערטער פון א יוד ,איז מען אים מהפך פון רצון אויף כעס ,כי דור
משה רבינו ,און די ווערטער פונעם אייבערשטען, תהפוכות המה ,א דור וואס טוט מיך מהפך זיין ,זיי
אויף די הנהגה פון יהושע ,ווי אזוי יהושע דארף פירן טוען מיך טוישן פון מיין רחמנות ,אז איך דארף זיי
יודען ווען ער קומט אריין אויף ארץ ישראל .עס איז שטראפן .בנים לא אמון בם ,זיי זענען קינדער וואס
פרשת האזינו תשפ"ו לפ"ק ~ג~ שיחות ודברות קודש -וויען
רבינו איז דאך דער מקור התורה ,מען רעדט דאך דא א גמרא (סנהדרין ח ,).און רש"י (דברים לא-ז) ברענגט
פון א סברא ווי אזוי יהושע דארף פירן יודען .און אז עס אויך צו .משה רבינו האט געזאגט פאר יהושע ,כי
די דעת פונעם אייבערשטען איז ,אז יהושע דארף אתה 'תבוא' את העם הזה ,דו וועסט אריינקומען
פירן אליין ,דבר אחד לדור ולא שני דברים לדור .ווי צוזאמען מיט יודען .ער האט נישט געזאגט דו
אזוי קען זיין ,אז משה רבינו'ס קאפ איז אנדערש ווי וועסט אריינפירן ,נאר כי אתה תבוא ,דו וועסט
די סברא פונעם אייבערשטען .משה רבינו זאגט ,אז אריינקומען ,את העם הזה ,צוזאמען מיט יודען .דו
יהושע זאל נישט פירן אליין ,ער זאל אלעס מיט יודען וועלן צוזאמען אריינקומען אויף ארץ
איבעררעדן מיט די זקנים .וואס איז געווען די ישראל .און דער אייבערשטער האט געזאגט פאר
מחלוקת צווישן משה רבינו מיטן אייבערשטען. יהושע (דברים לא-כג) ,כי אתה 'תביא' את בני ישראל,
דו וועסט אריינברענגען דאס פאלק .משה רבינו
*
האט נישט געזאגט ,ער וועט אריינברענגען ,משה
עס איז דא א גמרא (עירובין סג ).אקעגן די הלכה אז א רבינו האט געזאגט ,יהושע וועט אריינקומען
תלמיד טאר נישט פסק'נען אקעגן זיין רבי ,וכל צוזאמען מיט יודען .דער באשעפער האט אים
המורה הלכה בפני רבו ,חייב מיתה .זאגט די גמרא, געזאגט ,ניין ,דו וועסט זיין דער ראש ,און דו וועסט
אז א מורה הלכה בפני רבו ,איז נישט נאר ווען דער אריינברענגען יודען.
רבי שטייט דארט ,נאר אין די גאנצע געגנט ,ביז
צוועלף מיל ארום און ארום פון וואו דער רבי איז, זאגט רש"י ,משה אמר ליהושע ,משה האט געזאגט
האט א תלמיד נישט קיין רעכט צו פסק'נען .משה פאר יהושע ,איך וועל דיך אויסלערנען ווי אזוי מען
רבינו איז געווען דער רבי פאר יודען ,און ווי גרויס די דארף פירן יודען .זקנים שבדור יהיו עמך ,די זקנים
מחנה ישראל איז געווען ,האט קיינער נישט געקענט וואס איז דא אינעם דור זאלן זיין צוזאמען מיט דיר,
פסק'נען .עס איז אקעגן משה רבינו ,ער איז א מורה הכל לפי דעתן ועצתן .פיר נישט אליין ,אלעס
הלכה בפני רבו .און די גמרא זאגט ,אז יהושע איז זאלסטו טון לפי דעתן ועצתן ,לויט די דעת און די
נענש געווארן ,ער איז אוועק פון די וועלט אן עצה פון די זקנים .יעדע זאך וואס קומט אויף,
קינדער .לויט איין דיעה האט ער געהאט טעכטער, זאלסטו איבערשמועסן מיט די זקנים וואס מען האט
אבער זון האט ער נישט געהאט .פארוואס ,ווייל צו טון .כי אתה תבוא את העם הזה ,דו וועסט
אמאל האט ער געזאגט א זאך אקעגן משה רבינו, מיטקומען צוזאמען מיטן פאלק ,אלע אינאיינעם,
וואס משה רבינו האט צו טון .ווען אלדד ומידד וועט עטץ אלץ באשליסן וואס מען דארף טון .אבל
זענען געווען מתנבאים במחנה ,זיי האבן געזאגט הקב"ה אמר ליהושע ,דער אייבערשטער האט
נבואות ,איז געקומען יהושע ,און ער האט געזאגט געזאגט פאר יהושע ,כי אתה תביא את בני ישראל,
פאר משה רבינו ,אדוני משה כלאם (במדבר יא-כח), דו וועסט זיי אריינברענגען ,תביא על כרחם ,דו
אדוני משה ,מיין רבי משה ,כלאם .ווי אזוי מען זאל וועסט זיי אריינברענגען על כרחם ,הכל תלוי בך,
טייטשן כלאם ,אבער על כל פנים ער האט געגעבן אלעס ווענדט זיך אין דיר ,טול מקל והך על קדקדן,
אן עצה פאר משה רבינו וואס ער זאל טון .זאגט די נעם א שטעקן און קלאפ זיי אויף די קעפ ,דבר אחד
גמרא ,ער האט מותיב מילה געווען ,ער האט לדור ,עס איז נאר דא איין פירער פארן דור ,ולא שני
געהייסן פאר זיין רבי וואס ער זאל טון ,איז ער נענש דברים לדור ,עס איז נישט דא קיין צוויי פירערס
געווארן אויף דעם ,אז ער איז אוועק אן קינדער. פארן דור .משה רבינו האט געזאגט ,אז יהושע זאל
נישט פירן אליין ,נאר יהושע זאל פירן צוזאמען מיט
עס איז א מוסר השכל ,כאטש יהושע איז געווען די עצה און די דעת פון די זקנים .און דער
אזוי גרויס ,און יהושע האט דאך נישט גע'פסק'נט אייבערשטער האט געזאגט ,כי אתה תביא ,דבר אחד
אקעגן זיין רבי ,ער האט זיך נאר אנגענומען פארן לדור ,דו דארפסט מיט קיינעם נישט איבערשמועסן,
כבוד פון משה רבינו ,אז אלדד ומידד האבן געזאגט דו זאלסט טון וואס דו דארפסט צו טון ,עס איז דא
נבואות אנ דעם וואס משה רבינו האט זיי געגעבן א איין פירער ,טול מקל והך על קדקדן.
רעכט דערצו ,זיי זענען נישט געווען פון די שבעים
זקנים ,און זיי האבן מתנבא געווען ,אבער די ווארט און מען דארף פארשטיין וואס איז געווען דער דין
האט ער אויך נישט געדארפט זאגן - .עס קען זיין ודברים צווישן משה רבינו מיטן אייבערשטען .משה
פרשת האזינו תשפ"ו לפ"ק ~ד~ שיחות ודברות קודש -וויען
שטעלט זיך נעבן זיין רבי .און וואו יהושע איז עס ליגט דערין א רמז ,שמע בני מוסר אביך ואל
געגאנגען ,האט אים משה רבינו באגלייט ,ווי א תטוש תורת אמך (משלי א-ח) ,מען זאל נישט
תלמיד באגלייט דעם רבי. איבערלאזן תורת אמך ,די תורה וואס עס לערנט
אונז 'אמך'' ,אמך' איז די ראשי תיבות פון א'דוני
איז געקומען א דיבור פונעם אייבערשטען ,אז מ'שה כ'לאם .פון דעם 'אמך' איז דא א תורה וואס
יהושע זאל אריינקומען אין אוהל מועד .דער לערנט אונז ,אז מען דארף זיין נזהר אין דעם כבוד
באשעפער האט אים עפעס צו זאגן ,אלע דיבורים פון א רבי'ן .א צווייטע דעה איז דא אין די גמרא ,ניין,
איז דאך געווען פון אוהל מועד .איז יהושע אז נישט וועגן דעם איז ער נענש געווארן ,ער איז
אריינגעגאנגען אין אוהל מועד ,און משה רבינו איז נענש געווארן ,ווייל ווען מען איז געווען אין די
געבליבן שטיין אינדרויסן .ווען יהושע קומט ארויס, מלחמה אויף ארץ ישראל ,האט ער מונע געווען
פרעגט אים משה רבינו ,וואס האט דיר דער יודען איין נאכט פון פריה ורביה .די גמרא איז מסביר
אייבערשטער געזאגט .האט אים יהושע דארט וואס איז געווען די מעשה ,וועגן דעם איז ער
געענטפערט ,ווען דו פלעגסט אריינצוגיין אין אוהל נענש געווארן.
מועד ,האסטו מיר דען געזאגט וואס דער
אייבערשטער האט דיר פארציילט?! דאס איז און מען דארף פארשטיין ,וואס איז די מחלוקת.
טייטש ,יעצט בין איך דער מנהיג ,און מיר האט דער דאס שטייט אין חומש ,אז ער האט געזאגט אדוני
אייבערשטער געזאגט ,נישט פאר דיר .עס האט משה כלאם ,ער האט געזאגט א זאך אקעגן משה
זייער וויי געטון פאר משה רבינו ,און משה רבינו רבינו .פארוואס האלט איין מאן דאמר אז אויף דעם
האט געהאט קנאה אויף יהושע ,אז יהושע איז אזוי איז ער נענש געווארן ,אז ער האט נישט געהאט קיין
גרויס געווארן ,אז ער זאגט אים אפילו נישט איבער קינדער .און איין מאן דאמר זאגט ,ניין ,אויף דעם איז
וואס דער אייבערשטער האט געזאגט .האט משה ער נישט נענש געווארן .ער איז נענש געווארן
רבינו געזאגט ,אזוי צו לעבן וויל איך נישט ,איך בין הערשט שפעטער ,נאך די פטירה פון משה רבינו,
גרייט אוועקצוגיין פון דער וועלט .מאה מיתות ולא ווען מען איז אריין אויף ארץ ישראל ,און דעמאלטס
קנאה אחת ,עס איז כדאי הונדערט מאל צו שטארבן, האט ער מונע געווען יודען פון פריה ורביה .אין
ווי איידער צו לעבן מיט קנאה .שנאמר (שיר ח-ו) ,כי וואס ווענדט זיך זייער מחלוקת.
עזה כמות אהבה ,קשה כשאול קנאה .כי עזה כמות
*
אהבה ,זאגט דער מדרש ,די אהבה וואס יהושע מיט
משה רבינו האבן געהאט צווישן זיך ,איז געווען עזה נאכדעם איז דא א דריטער ענין .עס שטייט אין
כמות ,די גרעסטע סארט אהבה .אבער קשה כשאול מדרש (דב"ר ט-ט) ,משה רבינו האט געוואלט
קנאה ,די קנאה וואס ער האט געהאט נאכדעם ,איז אריינגיין אויף ארץ ישראל .און דער אייבערשטער
געווען ביי אים קשה כשאול .און ער האט מוותר זאגט אים ,עס איז געקומען די צייט פון יהושע ,אז
געווען ,ער וויל נישט לעבן אויף דער וועלט ,און ער יהושע דארף איבערנעמען ,און אין מלכות נוגעת
איז גרייט צו שטארבן ,ער זאל נישט מיטמאכן די בחברתה אפילו כמלא נימא .ביז יעצט ביסטו געווען
קנאה וואס ער האט געהאט אויף יהושע. מלך ,יעצט דארף יהושע זיין דער מלך ,דו קענסט
נישט אריינגיין אויף ארץ ישראל .האט משה רבינו
די מפרשים זענען מסביר ,יהושע איז נישט געווען א געזאגט פארן אייבערשטען ,איך געב אויף מיין
מחוצף ,יהושע גייט נישט ענטפערן פאר משה רבינו, מלכות ,איך וויל אריינגיין ווי א פשוט'ער יוד גייט
ווען דו ביסט געווען דארט ,האב איך דיר נישט אריין אויף ארץ ישראל .איך בין גרייט צו באדינען
געפרעגט וואס דער אייבערשטער האט דיר יהושע ,אבער איך וויל אריינגיין אויף ארץ ישראל.
געזאגט .נאר ,דער דיבור פונעם אייבערשטען פאר האט דער אייבערשטער געזאגט ,פיין ,איך בין אויך
יהושע איז געווען ,ווען דו וועסט ארויסקומען ,וועט מסכים .גיי און טוה באדינען יהושע ,אזוי ווי יהושע
דיר משה רבינו פרעגן וואס האט דיר דער האט דיך באדינט .איז געקומען משה רבינו ,און ער
אייבערשטער געזאגט ,זאג אים ,אז ווען דו ביסט האט זיך געשטעלט ביי די טיר פון יהושע .און ווען
אריינגעקומען וכו' .ווען משה רבינו האט געפרעגט יהושע איז ארויסגעגאנגען פון שטוב ,האט זיך משה
פון יהושע ,וואס דער אייבערשטער האט אים רבינו געשטעלט אויף די לינקע זייט ,ווי א תלמיד
פרשת האזינו תשפ"ו לפ"ק ~ה~ שיחות ודברות קודש -וויען
זיין .ער קען עוקר זיין א זאך לפי שעה ,די גמרא געזאגט ,האט יהושע געענטפערט די ווערטער
(סנהדרין פט ):זאגט ,אז אליהו בהר הכרמל האט פונעם אייבערשטען ,דער באשעפער האט מיר
מקריב געווען שחוטי חוץ ,און אברהם האט געזאגט ,ווען דו פלעגסט אריינגיין האסטו מיר אויך
געברענגט יצחק אויף די עקידה ,אבער עס איז אלץ נישט געזאגט .דער באשעפער האט אזוי געזאגט
נאר לפי שעה .אבער נעמען א מצוה ,און זאגן דו פאר יהושע ,ווייל דער באשעפער האט געוואוסט אז
ביסט נישט מחויב דערין ,איז נישט שייך .אויב אזוי דעמאלטס וועט משה רבינו האבן קנאה ,און משה
ווי אזוי קען זיין ,אז עס זאל קומען א דיבור פונעם רבינו וועט נישט וועלן לעבן איין מינוט אויף דער
אייבערשטען פאר משה רבינו ,יהושע גייט ווערן וועלט ,ווען ער האט קנאה .און ער וועט מסכים זיין,
דער מנהיג ,און ער קען זיין א מורה הלכה בפני רבו, אז ער זאל אוועקגיין פון דער וועלט ,וכן הוה.
ווען משה רבינו איז דארט .וואס איז געווען דער
חשבון פון משה רבינו ,ער וויל אריינגיין אויף ארץ עס דארף אבער האבן א ביאור .משה רבינו האט
ישראל ,ווען יהושע קען נישט פירן אזוי ,ער קען געוואלט אריינגיין צוזאמען מיט יהושע ,יהושע זאל
נישט זיין קיין מורה הלכה בפני רבו. זיין דער רבי ,און משה רבינו וועט אים באגלייטן .ווי
אזוי קען יהושע פירן אקעגן זיין רבי ,ער טאר דאך
מען וואלט געקענט אפשר זאגן ,אז דער איסור פון נישט פסק'נען א הלכה ,ער וועט זיין א מורה הלכה
מורה הלכה בפני רבו איז ,ווייל עס איז א חוצפה ,עס בפני רבו .ווי אזוי קען יהושע פירן ,ווען משה רבינו
איז א עזות צו פסק'ענען אקעגן א רבי .אבער דארט איז דארט ,און ער איז א תלמיד פון משה רבינו ,ער
ווי דער נביא זאגט אים א דיבור פונעם טאר נישט פסק'נען כנגד רבו .עס איז דא א מחלוקת
אייבערשטען ,אז ער קען עס טון ,איז עס שוין נישט צו ווען דער רבי גיט רשות ,צו מען מעג ,צו נישט.
קיין חוצפה ,איז שוין נישט דא קיין איסור פון מורה אין שלחן ערוך (יו"ד סימן רמב-ד) איז גע'פסק'נט ,אז
הלכה בפני רבו .נישט אז ער האט מתיר געווען אן אפילו ווען דער רבי גיט רשות ,ביז צוועלף מיל ,דריי
איסור פון מורה הלכה בפני רבו ,ער האט עס פרסאות ,טאר א תלמיד נישט פסק'נען .אויב אזוי,
געמאכט אויס איסור .דער איסור פון מורה הלכה ווי אזוי קען יהושע פסק'נען פאר יודען .משה קיבל
בפני רבו איז נאר ווען א מענטש טוט עס פון זיך תורה מסיני ,ומסרה ליהושע (אבות א-א) ,ווען משה
אליין ,ווייל דעמאלטס איז עס נישט קיין כבוד פארן רבינו איז דארט ,ווי אזוי קען זיין ומסרה ליהושע.
רבי ,אבער נישט ווען עס קומט פון א דיבור פונעם
אייבערשטען - .על כל פנים ,עס דארף האבן א מען וואלט געקענט זאגן ,אזוי ווי דער
ביאור ווי אזוי משה רבינו האט געטראכט אז ער קען אייבערשטער האט געהייסן אז יהושע זאל זיין דער
אריינגיין אויף ארץ ישראל ,און יהושע וועט פירן מנהיג ,קומט דאך אויס ,האט ער באקומען א היתר
יודען. כביכול פונעם אייבערשטען ,אז ער מעג פסק'נען
כנגד רבו .אפילו משה רבינו גייט אריין קיין ארץ
*
ישראל ,פון דעסטוועגן דאך ,פירט עס יהושע .קומט
עס קען אפשר זיין א ביאור דערויף .מען געפונט אויס אז עס איז נישט דא קיין איסור פון מורה הלכה
נאך די מעשה פון די בנות צלפחד ,האט משה רבינו בפני רבו ,ווייל ער טוט על פי תורה .ער פסק'נט
געזאגט ,ער גייט זיך אויך זארגן פאר זיינע קינדער נישט אליין ,ער פסק'נט ווייל דער אייבערשטער
אויף שפעטער ,יפקוד ה' אלקי הרוחות לכל בשר האט אזוי געהייסן.
איש על העדה ,אשר יצא לפניהם ואשר יבא לפניהם
(במדבר כז-טז) ,די גדולה זאל איבערגיין פאר זיינע אבער די זאך דארף אויך האבן א ביאור .ווייל
קינדער .האט דער אייבערשטער געזאגט פאר משה טאמער משה רבינו גייט אריין צוזאמען מיט יהושע,
רבינו ,לא כך עלתה במחשבה לפני ,איך האב נישט האט יהושע באקומען א ציווי פון משה רבינו ,אז ער
אזוי געטראכט ,אז דיינע קינדער זאלן איבערנעמען, מעג פסק'נען כנגד רבו .א נביא קען נישט זאגן א זאך
יהושע האט דיך זייער געטריי באדינט ,נוצר תאנה וואס איז אקעגן די תורה .אויב א תלמיד טאר נישט
יאכל פריה (משלי כז-יח) ,עס קומט זיך אז יהושע זאל פסק'נען כנגד רבו ,קען נישט קומען א נביא ,און עס
איבערנעמען דיין פלאץ (במדב"ר כא-יד) .דאס איז מתיר זיין .ווען ער הערט אליין פונעם אייבערשטען
טייטש ,יהושע האט באקומען שכר פאר דעם וואס איז איין זאך ,אבער פון א נביא טאר מען נישט מקבל
פרשת האזינו תשפ"ו לפ"ק ~ו~ שיחות ודברות קודש -וויען
קען באקומען א גרויס שטיקל גן עדן .אבער דאס ער האט באדינט משה רבינו ,אז נאך משה רבינו איז
איז דער שכר ,אז ער זאל זיין א מנהיג אנשטאט ער געווארן דער רבי פאר גאנץ כלל ישראל.
משה רבינו? ווי קומט דאס איינס צום צווייטן.
און עס איז א גמרא (יומא נג ,).די גמרא פארציילט
נאך א גמרא איז דא וואס איז ענליך דערצו .די גמרא אויף רבא ,אז ער איז געווען א תלמיד פון רב יוסף,
(תמורה טז ).פארציילט ,בעפאר משה רבינו איז וואס רב יוסף איז געווען א סגי נהור .און ווען רבא
נסתלק געווארן ,האט ער געפרעגט יהושע ,דו פלעגט אריינגיין צו זיין רבי רב יוסף פרעגן עפעס,
האסט עפעס שאלות אין הלכה וואס דו דארפסט ווען ער איז ארויסגעגאנגען ,האט ער זיך נישט
מיר צו פרעגן ,בעפאר איך גיי אוועק פון די וועלט. אויסגעדרייט מיטן רוקן צו זיין רבי ,נאר ער איז
יעצט קען איך דיר ענטפערן אלעס וואס דו געגאנגען צוריקצווועגס ,מיטן פנים אקעגן דעם רבי,
דארפסט .זאגט יהושע ,איך האב נישט וואס צו אז ער האט נישט געזען וואו ער גייט ,ווייל ער האט
פרעגן ,איך קען אלעס ,איך ווייס אלעס .האסטו דען נישט געקוקט אויף אונטן .אין די אמאליגע צייטן
נישט געשריבן אין די תורה (שמות לג-יא) ,אז יהושע איז מען נישט געגאנגען מיט שיך ,און רבא פלעגט
בן נון נער לא ימיש מתוך האהל .איך בין קיינמאל זיך אנצוקלאפן די פיס ,ביי די שוועל פון די טיר ,אז
נישט אוועקגעגאנגען פון דיין געצעלט ,איך האב עס פלעגט זיין בלוטיג ד י שוועל פון די טיר ביי רב
געלערנט ביי דיר כל התורה כולה ,איך האב דיך יוסף ,פון דעם וואס עס איז גערינען בלוט פון די פיס
נישט וואס צו פרעגן .מיד תשש כחו של יהושע, פון רבא בשעת ער איז ארויסגעגאנגען .רב יוסף איז
אויף די תירוץ וואס יהושע האט געזאגט ,איז יהושע געווען א סגי נהור ,האט ער דאך נישט געזען דעם
נענש געווארן ,און ער האט פארגעסן פונעם לערנען כבוד וואס רבא גיט אים .האט מען געזאגט פאר רב
דריי הונדערט הלכות. יוסף ,ווי אזוי רבא איז מכבד דעם רבי .האט ער
געזאגט ,אויב אזוי ,יהא רעוא דתרום רישיך אכולה
און דאס דארף אויך האבן א ביאור .וואס האט אים כרכא ,ער וועט נאך אמאל זיין גרויס ,אז ער וועט
יהושע געזאגט ,איך האב דיך געטריי באדינט ,איך זיין דער ראש איבער דעם גאנצן כרך ,איבער דעם
בין קיינמאל נישט אוועקגעגאנגען מתוך האהל .א גאנצע שטאט.
תלמיד וואס באדינט זיין רבי פיר און צוואנציג שעה,
קען ער שוין כל התורה כולה? ער פארגעסט נישט דער מהרש"א זאגט דארט ,אז אביי מיט רבא ,האבן
אמאל עפעס? און עס מאכט זיך נישט קיין ספק אין ביידע געהאט ישיבות .און ווען אביי איז אוועק ,איז
א הלכה וואס ער דארף איבערפרעגן? משה רבינו די גאנצע ישיבה פון אביי אריבערגעגאנגען צו רבא,
האט אים געפרעגט ,צו ער האט עפעס א ספק און ער איז געווארן דעמאלטס תרום רישיך אכולה
וכדומה ,לאמיר עס איבערשמועסן .זאגט ער ,איך כרכא .ווייל ער האט מכבד געווען זיין רבי ,כאטש
האב נישט וואס איבערצושמועסן מיט דיר ,איך קען זיין רבי האט נישט געוואוסט אפילו אז ער איז אים
אלעס ,איך האב נישט קיין שום ספק ,אלעס ווייס מכבד .מכבד זיין א רבי איז נישט נאר כדי דער רבי
איך .פארוואס? ווייל איך האב דיך באדינט ,על כן ,א זאל זעהן אז מען איז אים מכבד ,אפילו דער רבי
תלמיד וואס באדינט דעם רבי שטענדיג ,קען ער ווייסט גארנישט ,און ער זעהט נישט ,ווי רב יוסף ,פון
שוין אלעס וואס דער רבי קען? דעסטוועגן דאך האט ער אים מכבד געווען .ער האט
געטון וואס ער האט צוטון ,און דער שכר דערפון איז
*
געווען ,תרום רישיך אכולה כרכא .ביי יהושע איז
עס קען זיין דער ענין דערפון איז .מען האט שוין אויך אזוי געווען .דער באשעפער האט געזאגט ,ער
אמאל גערעדט דערפון (עיין שמן ראש חלק יב שמות דף האט דיך געטריי געדינט ,איז ממילא וועט ער ווערן
שסו) ,רש"י (שמות כד-יג) זאגט פון זיך אליין ,עס איז דער רבי אנשטאט דיר.
נישט קיין מדרש ,אומר אני ,ווען משה רבינו איז
ארויפגעגאנגען אין הימל פערציג טעג מקבל צו זיין אבער עס דארף נאך אלץ האבן א ביאור ,וועגן דעם,
די לוחות ,האט אים יהושע באגלייט .יהושע האט ווייל ער איז א געטרייע גבאי פאר א רבי ,ער איז א
נישט געקענט ארויפגיין אויפן בארג צוזאמען מיט געטרייע משמש פארן רבי ,על כן ,וועגן דעם ווערט
משה רבינו ,ווייל עס איז געווען די תחומי ההר וואס ער דער רבי אליין? דאס איז דער שכר דערפאר? ער
פרשת האזינו תשפ"ו לפ"ק ~ז~ שיחות ודברות קודש -וויען
נישט געווען קיין נחשים ועקרבים ,רש"י (במדבר י -לד) מען האט נישט געטארט אדורכגיין .יהושע האט
זאגט ,אז די ענני הכבוד האבן גע'הרג'ט אלע נחשים באגלייט ביז צום תחום פונעם בארג ,דארט האבן זיי
ועקרבים ,אבער עס איז געווען א מקום וואס איז זיך געזעגענט .משה רבינו איז ארויפגעגאנגען אויפן
געווען נחש שרף ועקרב וצמאון אשר אין מים .און בארג ,און פון דארט צום הימל ,און יהושע איז
פון דעסטוועגן דאך ,וועגן דעם כבוד פון משה רבינו, געבליבן אונטען .זאגט רש"י ,יהושע איז נישט
איז ער געבליבן דארט. אהיימגעגאנגען .ער איז געבליבן דארט די גאנצע
צייט ,אפווארטן משה רבינו ביז משה רבינו וועט
יהושע האט אבער זייער אסאך פארדינט פון דעם צוריק קומען .כאטש משה רבינו האט געזאגט ,אז
וואס ער איז געבליבן דארט .ווייל משה רבינו איז ער גייט ארויף אויף פערציג טעג .און דאס איז
אראפגעקומען מיט די לוחות הראשונות .וואס די געווען די סיבה פונעם חטא העגל ,מען האט זיך
לוחות הראשונות האבן געהאט אין זיך א טועה געווען אינעם חשבון פון פערציג טעג .האט
געוואלדיגע קדושה .די לוחות הראשונות איז געווען ער דאך געוואוסט אז משה רבינו גייט נישט זיין דא
מכתב אלקים .און נישט נאר וואס עס איז געווען איבער א חודש ,פערציג טעג וועט ער זיין אויבן אין
געשריבן איז געווען מעשה אלקים ,נאר אפילו די הימל .האט ער דאך געקענט אהיימגיין ,און
עצם לוחות אליין ,האט כביכול דער אייבערשטער צוריקקומען א טאג פריער אפווארטן משה רבינו.
אליין געמאכט ,עס איז פון די עשרה דברים וואס איז יהושע האט אבער געזאגט ,אפשר וועט זיין עפעס א
באשאפן געווארן ערב שבת בין השמשות (אבות ה-ו). סיבה וואס משה רבינו וועט אראפקומען פריער
די לוחות איז געווען מעשה אלקים ,און די כתב איז פונעם בארג ,און דער רבי וועט זיין אליין ,עס וועט
געווען באצבע אלקים (שמות לב-טז) .און אין ירושלמי נישט זיין ווער עס וועט אים באגלייטן .איז ער
(שקלים ו-ה) שטייט ,אז אין די לוחות איז געווען געבליבן דארט ביים בארג פערציג טאג ,און
אריינגעשריבן כל התורה כולה ,כל מה שתלמיד אפגעווארט ,אז אויב משה רבינו וועט אראפקומען
ותיק עתיד לחדש ,איז אלעס געווען באהאלטן אין פאר די צייט ,זאל ער נישט דארפן זיין אליין ,ער זאל
די לוחות. אים קענען באגלייטן.
כדי אונז זאל מיר קענען אביסל פארשטיין מיט עס זאגט זיך זייער גרינג ,ער איז געבליבן פערציג
אונזער שכל ווי אזוי דאס קען זיין ,להבדיל אלף טעג ביים בארג .עס איז געווען א געוואלדיגע
אלפי הבדלות ,מען קען היינט זעהן ,אז עס איז דא א מסירת נפש פון יהושע ,צו זיצן אליין אין א מדבר.
קאמפיוטער ,וואס אויף א קליין שטיקעלע אייזן, קיינער איז נישט געווען דארט ,כלל ישראל איז
ליגט דערויף אזויפיל אינפארמאציע פון מיליאנער געווען אין די ענני הכבוד .און ער איז געזעסן ביים
מיליאנער זאכן ,און עס ליגט אלעס אין א קליינע בארג סיני ,איין מענטש אליין ,צווישן חיות רעות,
כלי .כביכול דער רבונו של עולם האט גענומען די נחשים ועקרבים וואס זענען געווען דארט .עס איז
גאנצע תורה ,און אריינגעלייגט אין די לוחות דאך א מקום סכנה צו זיצן אין א מדבר ,הולכי
הראשונות .ווען אונז וואלט מיר באקומען לוחות מדבריות דארפן בענטשן הגומל .און ער איז געזעסן
הראשונות ,זאגט די גמרא (עירובין נד ,).וואלט מען דארט אליין אין א מדבר די גאנצע צייט ,אן קיין
קיינמאל נישט פארגעסן די תורה וואס מען האט הילף פון קיינעם ,וועגן די כבוד פון משה רבינו .עס
געלערנט .חרות על הלוחות (שמות לב-טז) ,עס איז איז נישט געווען וואס צו עסן ,מן איז געפאלן נאר
געווען איינגעקריצט .און קיין שום אומה ולשון ביי די ענני הכבוד ,וואו כלל ישראל איז געווען.
וואלט נישט שולט געווען אויף יודען ,ווייל חירות על מיטנעמען פונעם מן האט ער אויך נישט געקענט,
הלוחות ,דאס אלעס איז געווען ביי די לוחות ווייל מען האט נישט געטארט איבערלאזן אויף
הראשונות. מארגען ,אל יותר ממנו עד בקר (שמות טז-יט) .שטייט
אין מדרש (ילקוט תהלים תתיט) ,אז עס איז געשעהן א
דער באשעפער זאגט פאר משה רבינו ,לך רד כי נס ,עס איז עקסטער געפאלן מן פאר יהושע דארט
שחת עמך ,יודען האבן געזינדיגט .משה רבינו קומט ביים בארג - .על כל פנים ,עס איז געווען א
אראפ ,און ער נעמט די לוחות ,און ער ווארפט עס געוואלדיגע מסירת נפש פון יהושע ,עס איז געווען
אראפ ,ער צוברעכט עס ,אויס לוחות הראשונות ,עס א מקום פון נחשים ועקרבים .אין די ענני הכבוד איז
פרשת האזינו תשפ"ו לפ"ק ~ח~ שיחות ודברות קודש -וויען
אז ער האט משיג געווען כל מה שכתוב בלוחות איז נישט דא .שפעטער איז משה רבינו נאכאמאל
הראשונות .אז מען קען פארשטיין אז אברהם ארויפגעגאנגען אין הימל ,דער באשעפער האט אים
אבינו קיים כל התורה כולה עד שלא ניתנה (יומא געזאגט ,פסל לך שני לוחות אבנים ,דאס איז שוין
כח ,):אן קיין לוחות ,איז דאך א כל שכן ,אז ווען די נישט געווען קיין לוחות פון מעשה אלקים ,עס איז
לוחות קומען אראפ ,וואס עס איז א מעשה אלקים, שוין געווען א גשמיות'דיגע לוחות .עס איז טאקע
און א מכתב אלקים ,אז יהושע וואס איז געווען געווען געשריבן דערויף מיט אצבע אלקים ,אבער די
דארט ,האט זוכה געווען מקבל צו זיין אלעס וואס עצם לוחות אליין איז געווען א גשמיות'דיגע שטיין.
ליגט אין די לוחות הראשונות .און עס איז נישט עס שטייט אין מפרשים ,אז עס האט שוין נישט
געווען ביי אים קיין שכחה ,חרות על הלוחות. געהאט די אלע מעלות וואס איז געווען אין די לוחות
ממילא איז יהושע געווען אן אויסנאם פון גאנץ הראשונות .די לוחות הראשונים איז געווען שברי
כלל ישראל. לוחות ,און עס איז געלעגן עקסטער אין ארון ,ביי א
מלחמה האט מען ארויסגענומען די שברי לוחות.
משה רבינו פרעגט פון יהושע פאר זיין פטירה ,צו
עס איז דא עפעס וואס ער ווייסט נישט ,ער זאל אים על כל פנים ,קיינער האט נישט נהנה געווען פון די
זאגן .זאגט יהושע פאר משה רבינו ,איך בין געווען א לוחות הראשונות .משה רבינו האט עס באקומען,
געטרייער משרת פאר דיר .איך האט געווארט און ער האט עס אראפגעווארפן .איין יוד איז געווען
פערציג טעג ביים בארג ,און ווען דו ביסט אין גאנץ כלל ישראל ,וואס האט באקומען לוחות
אראפגעקומען ,בין איך געווען דער איינציגסטער ראשונות ,דאס איז געווען יהושע .יהושע איז
וואס האט דעמאלטס מקבל געווען די לוחות געשטאנען ביים בארג ווען משה רבינו איז
הראשונות .און אז מען האט מקבל געווען לוחות אראפגעקומען מיט די לוחות ,ער האט באדינט משה
הראשונות ,איז נישט דא קיין שכחה ,ממילא האב רבינו ,ער האט אנגעכאפט די הענט פון משה רבינו,
איך נישט וואס צו פרעגן .עס איז נישט שייך איך זאל ער האט אים געהאלפן גיין .און עס איז מסתבר ,אז
פארגעסן ,עס איז נישט שייך איך זאל דארפן עפעס ער האט אויך איבערגענומען די לוחות פון משה
פרעגן .אזוי ווי משה רבינו דארף נישט פרעגן ,האט רבינו ,ער האט נישט געלאזט דער רבי זאל טראגן די
יהושע אויך נישט געדארפט פרעגן - .קומט אויס ,אז לוחות ,און ער איז געשטאנען אין די זייט .עס איז
יהושע האט זוכה געווען מקבל צו זיין די תורה, געווען איין מענטש אין די וועלט וואס האט מקבל
פארדעם וואס ער האט געטריי באדינט משה רבינו, געווען לוחות הראשונות ,דאס איז געווען יהושע.
און ער איז געבליבן נעבן בארג די פערציג טעג נאך און וועגן דעם איז ער געווען ראוי ער זאל
קבלת התורה ,האט ער זוכה געווען מקבל זיין לוחות אריינטראגן יודען אויף ארץ ישראל ,און פירן די
הראשונות ,איז ער געווען דער העכסטער וואס איז מלחמה אין ארץ ישראל .ווייל די לוחות הראשונות
דא אין כלל ישראל. האבן געהאט אין זיך דעם כח אז עס איז געווען אין
אומה ולשון שולטת בהן (עבודה זרה ה ,).און די זכיה
ווען משה רבינו האט געוואלט איינער פון זיינע האט נאר געהאט משה און יהושע .און אז משה איז
קינדער זאל איבערנעמען זיין פלאץ ,האט אים דער נישט אריינגעגאנגען אויף ארץ ישראל ,האט יהושע
אייבערשטער געזאגט ,לא כך עלתה במחשבה לפני, געקענט איבערנעמען ,און אריינפירן יודען קיין ארץ
איך האב אנדערש געטראכט ,נוצר תאנה יאכל פריה. ישראל.
יהושע ,וואס ער האט דיך אפגעהיטן ,און געווארט
ביים בארג סיני ,כדי ער זאל דיך קענען באגלייטן, עס איז ניתן להאמר מיט א שטאפל ווייטער .אזוי
און ער האט מקבל געווען לוחות הראשונות ,וואס ווי אויף די לוחות הראשונות איז געווען כל התורה
דיינע קינדער האבן נישט מקבל געווען לוחות כולה ,און דאס האט באקומען משה רבינו און
הראשונות ,פאר אים קומט זיך אז ער זאל עס יהושע ,כי סמך משה את ידיו עליו ,ער איז דאך
באקומען .קח לך את יהושע בן נון ,איש אשר רוח בו, געווען צוזאמען מיט אים .האט יהושע משיג געווען
ער האט נישט געדארפט מקבל זיין קיין רוח פון דיר, פון זיך אליין אלעס וואס ליגט אין די לוחות
וואס דו זאלסט עס אים איבערגעבן ,ער איז א איש הראשונות .די לוחות הראשונות וואס משה רבינו
אשר רוח בו ,ער האט אליין מקבל געווען לוחות האט אראפגעברענגט ,האט געגעבן פאר יהושע,
פרשת האזינו תשפ"ו לפ"ק ~ט~ שיחות ודברות קודש -וויען
שפעטער יודען פון פריה ורביה ,אבער נישט מכח הראשונות וואס איז מידו של הקב"ה .וואס משה
דעם וואס ער האט געזאגט אדוני משה כלאם .אויב רבינו האט אראפגעברענגט אין די לוחות הראשונות,
אזוי קומט דאך אויס ,האט משה רבינו געקענט איז אריבערגעגאנגען פאר יהושע .ממילא איז ער א
אריינגיין צוזאמען מיט יהושע אויף ארץ ישראל, איש אשר רוח בו ,וואס אזאנס איז נישט דא אין כלל
ווייל יהושע ווערט נישט גערעכנט ווי א תלמיד פון ישראל ,ממילא קומט זיך אז ער זאל זיין דער וואס
משה רבינו ,איז ממילא האט יהושע געקענט פירן וועט פירן יודען.
ווייטער ,און יהושע הייסט נישט קיין מורה הלכה
*
בפני רבו .אזוי וואלט געווען ניתן להאמר.
אויב מען זאל אזוי זאגן ,קומט אויס אז משה רבינו
*
איז נישט געווען דער רבי פון יהושע .יהושע האט
עס קען אפשר זיין ,אפילו איך זאל זאגן אז משה אלעס אליין געקענט .משה רבינו האט
רבינו ווערט גערעכנט פאר א רבי פאר יהושע ,און אראפגעברענגט די לוחות הראשונות ,און יהושע
ער האט נישט געטארט פסק'נען אקעגן אים .משה האט אליין משיג געווען כל התורה כולה .ער איז
רבינו האט דאס אויך געוואוסט ,אבער אזוי ווי ער נישט געווען אנגעוויזן אז ער זאל מקבל זיין פון
האט געוואלט אריינגיין אויף ארץ ישראל ,האט ער משה רבינו ,וואס זאל אים איבערגעבן די ווערטער
געבעטן דעם אייבערשטען ער וויל אריינגיין ,יהושע פון די תורה .נאכדעם וואס מען האט צובראכן
זאל פירן און ער וועט אריינגיין .משה רבינו האט לוחות הראשונות ,און עס איז נאר געווען לוחות
דאך אבער געוואוסט ,ווי אזוי קען יהושע פירן שניות ,איז דאך נישט געלעגן דארט כל התורה כולה,
יודען ,ער וועט דאך זיין א מורה הלכה בפני רבו? האט כלל ישראל געדארפט הערן פון משה רבינו די
האט משה רבינו געזאגט פאר יהושע ,ווען דו גייסט תורה .אבער יהושע וואס האט מקבל געווען לוחות
אריין אויף ארץ ישראל וועסטו נישט פסק'נען אליין, הראשונות ,האט זוכה געווען מקבל צו זיין כל
כי אתה תבוא את העם הזה ,זקנים שבדור יהיו עמך, התורה כולה ,אנדעם וואס ער זאל עס דארפן
הכל לפי דעתן ועצתן ,וואס דו וועסט טון ,וועט באקומען פון משה רבינו.
נישט זיין אז דו וועסט אזוי טון ,דו וועסט זיך דארפן
קודם איבעררעדן .און אז דו דארפסט זיך משה קיבל תורה מסיני ,אזוי ווי משה רבינו האט
איבעררעדן מיט די זקנים ,דארפסטו זיך איבעררעדן מקבל געווען די תורה מסיני ,ומסרה ,די זעלבע איז
מיט משה רבינו אויך .קומט אויס ,וועט ער קיינמאל געווען וואס ער האט עס איבערגעגעבן ליהושע .ביי
נישט פסק'נען א זאך אקעגן רבו ,ווייל אלעס איז לפי יהושע שטייט נישט ומסרה לזקנים ,ווייל יהושע
דעתן ועצתן פון די זקנים .וועט ער דאך איבעררעדן האט נישט איבערגעגעבן אלעס ,ער האט געהאט
די הלכה קודם מיט משה רבינו ,וועט ער נישט זיין לוחות הראשונות .איבערגעגעבן ווייטער האט ער
קיין מורה הלכה בפני רבו. נאר לזקנים ,אז זיי זאלן פירן ווייטער ,אבער יהושע
איז געווען דוגמת משה.
דער אייבערשטער האט געזאגט ,ניין ,דבר אחד
לדור ,ער דארף קיינעם נישט פרעגן .אויב ער איז אויב אזוי ,פארשטייען מיר די מחלוקת וואס איז דא
דער מנהיג ,איז דבר אחד לדור ,ולא שני דברים. אין די גמרא ,פארוואס יהושע איז נענש געווארן.
משה רבינו האט אויך געוואוסט אז עס דארף זיין איינער זאגט אז דער טעם איז ,ווייל ער האט
דבר אחד לדור ,עס קען נישט זיין צוויי .אבער אזוי געזאגט אדוני משה כלאם ,ער איז געווען א מורה
ווי ער האט געוואלט אריינגיין אויף ארץ ישראל ,און הלכה בפני רבו .און דער צווייטער מאן דאמר זאגט,
טאמער עס וועט זיין דבר אחד לדור ,וועט דאך אז ער איז נישט געווען קיין מורה הלכה בפני רבו,
יהושע נישט קענען פסק'ענען אקעגן זיין רבי ,וועגן יהושע איז נישט קיין תלמיד פון משה רבינו ,משה
דעם האט ער געזאגט ,כי אתה תבוא את העם הזה, רבינו האט נישט דער דין ווי זיין רבי .משה רבינו
ער זאל פסק'נען כדעתן ועצתן .דער אייבערשטער האט דעם דין פון א גדול הדור ,דער רבי פון כלל
האט אבער געזאגט ,ניין ,כי אתה תביא את העם ישראל ,אבער ווען מען רעדט אלץ דער פריוואטער
הזה ,דו וועסט אריינברענגען ,און דבר אחד לדור, רבו מובהק פון יהושע ,איז ער נישט געווען .יהושע
ממילא האט משה רבינו נישט געקענט אריינגיין איז נאר נענש געווארן ,ווייל ער האט מבטל געווען
פרשת האזינו תשפ"ו לפ"ק ~י~ שיחות ודברות קודש -וויען
וואס איז ערום ועריה ,אבער זיי גייען נישט בלייבן אויף ארץ ישראל ,ווייל יהושע קען נישט פירן אקעגן
אזוי .זיי גייען זיך טוישן ,זיי גייען מקבל זיין די תורה, משה רבינו ,ווייל ער איז א מורה הלכה בפני רבו.
און זיי וועלן זיין ברום המעלה ,ווי דער דור המדבר
***
איז טאקע שפעטער געווען ברום המעלה .דער
אייבערשטער איז נישט דן א מענטש אזוי ווי ער איז מען שטייט פאר דעם יום טוב פון סוכות .עס איז
יעצט ,דער אייבערשטער איז צופה ומביט עד סוף כל דא צוויי גרויסע מצוות אין דעם יום טוב .די מצוה
הדורות .דער באשעפער איז דן דעם מענטש לויט פון ישיבת סוכה ,בסוכות תשבו שבעת ימים (ויקרא
וואס עס וועט זיין מיט אים שפעטער .אויב שפעטער כג-מב) ,און די מצוה פון ד' מינים ,ולקחתם לכם פרי
וועט ער מקבל זיין די תורה ,איז כדאי צו מאכן נסים עץ הדר כפות תמרים (ויקרא כג-מ) .עס שטייט אין
ונפלאות ,זיי ארויסצונעמען יעצט ווען מען איז אין מדרש (ויק"ר ל-יב) ,אז די פיר מינים זענען א רמז
מצרים ,ווייל דער באשעפער קוקט נישט אויף אויפן כלל ישראל .עס איז דא אזעלכע יודען וואס
יעצט .דער באשעפער נעמט די מעשים וואס א האבן טעם וריח ,תורה און מעשים טובים .עס איז
מענטש וועט טון שפעטער ,און ער רעכנט זיך דא וואס האבן נאר תורה ,עס איז דא וואס האבן נאר
דערמיט תיכף. מעשים טובים .און נאכדעם איז דא די ערבה ,וואס
האט גארנישט .ערבה האט נישט קיין טעם ,און עס
עס איז דא א גמרא (כתובות נג ).אקעגן ירושה .ווען א האט נישט קיין ריח ,עס האט נישט קיין תורה ,און
טאטע גייט אוועק פון די וועלט ,און ער לאזט עס האט נישט קיין מעשים טובים .יוקשרו כולם
איבער ירושה פאר די קינדער ,צוטיילט מען זיך חלק אגודה אחת ,מען זאל צוזאמנעמען אלע צוזאמען,
כחלק .צוויי קינדער ,באקומט דער האלב ,און יענער והן מכפרים אלו על אלו ,און זיי וועלן מכפר זיין
האלב .א בכור באקומט פי שנים ,ווי דער סדר איז. איינס אויפן אנדערן.
ווי אזוי איז ,ווען א טאטע האט איין זון וואס איז א
תלמיד חכם ,א צדיק ,אן ערליכער ,און ער האט איין מען זאל נעמען אן ערבה וואס האט גארנישט ,נישט
קינד גאר א שוואך קינד ,און ער וויל אוועקגעבן די קיין תורה ,און נישט קיין מעשים טובים ,און מען
ירושה פון דעם שוואכן קינד ,פאר דעם חשוב'ן קינד. זאל אים צוזאמנעמען צוזאמען מיט די אנדערע
דער שכל וואלט געזאגט ,פארוואס נישט .איך וויל מינים .מען רעדט דאך דא פון גאר א געמיינע ערבה.
אוועקגעבן מיין געלט פאר תורה ,איך האב א קינד ווייל די גמרא (חגיגה כז ).זאגט דאך ,אז פושעי ישראל
וואס זיצט און לערנט ,ער זיצט אין כולל ,און איך זענען אויך מלאים מצוות כרימון .איז דאך נישט דא
קען אים אויסהאלטן .נאכדעם האב איך א צווייטן קיין יוד ,וואס האט נישט עפעס מצוות און מעשים
קינד ,וואס איז גאר א שוואך קינד .פארוואס זאל איך טובים .רעדט מען דאך פון אן ערבה וואס איז די
נעמען מיין געלט און אוועקגעבן פאר יענעם .און ער שוואכסטע שבשוואכסטע ,ער האט גארנישט ,נישט
וויל שרייבן א צוואה ,ער וויל אוועקגעבן דעם חלק קיין טעם און נישט קיין ריח .ווי קומט עס ,אז מען
וואס קומט זיך פאר יענעם קינד ,זאל מען זאל אים מקרב זיין ,און נעמען די ערבה ,און אים
אוועקגעבן פאר דעם גוטן קינד. צוזאמלייגן צוזאמען מיטן אתרוג און לולב און הדס.
זאגט די גמרא ,אז שמואל האט געזאגט ,אז מען זאל עס קען אפשר זיין ,מען געפונט ווען יודען זענען
זיך נישט צושטעלן צו אזא צוואה ,מען זאל נישט געווען אין מצרים ,האט דער באשעפער געשיקט
צוהעלפן אז מען זאל שרייבן אזא צוואה .לא תיהוי משה רבינו ,ער זאל גיין אויסלייזן יודען .און משה
בעבורי אחסנתא ,אפילו מברא בישא לברא טבא, רבינו פרעגט דעם אייבערשטען ,זיי זענען דאך נישט
אפילו פון א שוואכן קינד צו א גוט קינד ,פארוואס, ראוי אז זיי זאלן ארויסגיין פון מצרים ,וכי אוציא את
דלא ידיעא מאי זרעא נפיק מיניה' .ער' איז טאקע א בני ישראל ממצרים (שמות ג-יא) ,ואת ערום ועריה
שוואך קינד ,אבער פון אים קען ארויסקומען גוטע (יחזקאל טז-ז) ,א פאלק וואס ליגט אין די מ"ט שערי
קינדער ,גוטע דורות ,און מען דארף זיך מיט דעם טומאה ,וואס פאר א זכות האבן זיי ,אז זיי זאלן
אויך רעכענען .דאס איז טייטש ,אז על פי הלכה, ארויסגיין פון מצרים .האט דער אייבערשטער
כאטש איך האב יעצט דא פאר מיר א קינד א צדיק, געענטפערט ,בהוציאך את העם ממצרים תעבדון
א תלמיד חכם ,און ער קען נוצן דאס געלט ,ער זאל את האלקים על ההר הזה .עס איז טאקע א פאלק
פרשת האזינו תשפ"ו לפ"ק ~יא~ שיחות ודברות קודש -וויען
ענק .אפילו ווען ער איז טאקע יעצט אן ערבה, קענען זיצן און לערנען .און איך האב א שוואך קינד,
אבער נפקא מיניה זרעא מעליא ,שפעטער וועט וואס דאס שוואך קינד וועט עס אויסנוצן פאר
ארויסקומען פון אים גוט .און דער באשעפער קוקט עפעס אנדערש .פון דעסטוועגן דאך ,דו ווייסט
נישט וואס ער איז יעצט ,אויב דו ביסט זיך גרייט נישט ווער עס איז שוואך ,און ווער עס איז גוט .דער
צוצושטעלן ,זיין א חלק פונעם כלל ישראל ,טוט שוואכער קינד קענסטו נאך אמאל זעהן נחת פון
דער אייבערשטער נישט קוקן ווי אזוי דו ביסט אים .ער וועט האבן קינדער און אייניקלעך ,וואס
יעצט .יעצט ביסטו טאקע א ערבה ,אבער פון דיר וועלן איבערוואקסן מער ווי דער זון וואס דו האסט.
קען נאך ארויסקומען גוטס .דו וועסט זיך טוישן און דער זון דער צדיק קען אמאל האבן קינדער וואס
אליין ,דיינע קינדער וועלן זיך טוישן ,און דער זאלן זיין גאר שוואכע קינדער .א מענטש קען נישט
באשעפער טוט מחשיב זיין אפילו דעם ערבה אויך. אויסרעכענען .דער באשעפער האט אזוי
איינגעטיילט אז מען זאל געבן פאר ביידע ,געב פאר
הושענא רבה ,ווען דער ערבה איז אליין ,קלאפט יעדן איינעם זיין חלק .דאס איז שוין דעם רבונו של
מען אים צו דער ערד .ווייל ווען ער איז אליין ,איז ער עולם'ס געשעפטן .אפילו ער איז א ברא בישא ,ער
טאקע גארנישט ווערד .אבער ווען דער ערבה קומט איז א ברא טבא ,געב פאר יעדן איינעם זיין חלק,
זיך צוזאמענשטעלן ,ער וויל זיין א חלק פונעם כלל ווייל עס קען ארויסקומען פון אים גוטע קינדער.
ישראל צוזאמען מיטן אתרוג .ווען א יוד איז זיך
מחבר צו ערליכע יודען ,איז דער סוף וועט זיך עפעס די מוסר השכל דערפון איז ,אז ביים אייבערשטען
אנקלעבן פון אים .אזוי שטייט אין מדרש (פרקי דרבי ווערט נישט א מענטש גערעכנט אזוי ווי ער איז .נאר
אליעזר כה) ,א מענטש גייט אריין אין א פלאץ וואו עס וואס עס וועט זיין די תוצאות ,וואס וועט זיין
איז דא א גוטע ריח ,אפילו ער האט גארנישט נאכדעם פון אים .היינט איז ער אזוי ,וואס וועט זיין
מיטגענומען פון זיך ,און ער גייט ארויס ,האט ער פון אים ,וואס וועט זיין פון זיינע קינדער .דער
קולט געווען א גוטן ריח .ווען א יוד דרייט זיך צווישן אייבערשטער איז א מביט עד סוף כל הדורות ,און
ערליכע יודען ,אפילו בעצם איז ער אן ערבה ,וועט אזוי איז אויסגעשטעלט געווארן די הנהגה פונעם
ער שפעטער נתעלה ווערן. אייבערשטען צו דעם מענטש .ווען א מענטש איז
אין א שוואכע מצב ,און מען וויל אים דן זיין ,אין די
*
הייליגע טעג איז מען דאך דן יענעם איינעם .טוט
דער אייבערשטער האט געזאגט די שירה פון נישט דער אייבערשטער קוקן ווי אזוי דער מענטש
האזינו ,דער באשעפער האט אויסגערעכנט די איז יעצט ,דער אייבערשטער קוקט וואס וועט זיין
שווערע זאכן וואס וועט קומען אז מען וועט פון אים שפעטער .אויב עס איז נאך דא א
זינדיגן .אבער דאס איז נאר ,ווען דער באשעפער מעגליכקייט שפעטער ,אז דער יוד וועט זיך
וועט זעהן אז עס וועט נישט ארויסקומען עפעס צוריקקערן ,און ער וועט תשובה טון ,ער וועט
פון דעם מענטש .נישט פון אים שפעטער ,און אויפשטעלן ערליכע דורות ,קינדער וואס דער
נישט פון זיינע קינדער וועט ארויסקומען ערליכע באשעפער וועט נהנה זיין פון אים ,איז כאטש יעצט
דורות ,איז דער אייבערשטער מעניש .אבער האט ער עס נאכנישט ,טוט דער אייבערשטער
טאמער דער אייבערשטער זעהט אז שפעטער מחשיב זיין ,און ער טוט עס אנקוקן אזוי ווי עס וועט
וועט זיך דער מענטש טוישן ,ער וועט האבן זיין שפעטער .ווייל דער אייבערשטער איז נישט דן
ערליכע קינדער ,טוט דער אייבערשטער נישט דעם מענטש לרעה אזוי ווי ער איז יעצט ,דער
מעניש זיין דער מענטש יעצט .אפילו ביי א גוי, אייבערשטער איז דן דעם מענטש ,לויט זיין אחרית,
געפונט מען אין מדרש ( ילקוט שמעוני רמז קסז) ,אז וואס עס וועט זיין שפעטער.
ווען משה רבינו האט גע'הרג'ט א מצרי ,וירא כי אין
איש (שמות ב-יא) ,האט ער געקוקט צו עס גייט פון דער ערבה איז טאקע גארנישט ,ער האט נישט קיין
אים נתגייר ווערן א גר .אויב פון אים גייט נתגייר טעם ,און ער האט נישט קיין ריח ,אבער טאמער
ווערן א גר ,וואלט ער אים נישט גע'הרג'ט .איז דאך דער ערבה קומט זיך מחבר זיין צוזאמען מיט
א כל שכן ווען מען רעדט פון א יוד ,וואס יעדער ערליכע יודען .ער קומט צו דעם אתרוג ,און ער
יוד האט דאך א אחרית ,ער קען זיך טוישן און ווערן קומט צו דעם הדס ,איך וויל אויך זיין א חלק פון
פרשת האזינו תשפ"ו לפ"ק ~יב~ שיחות ודברות קודש -וויען
מען איז מחנך קינדער ,וואס די קינדער וועלן זיין ווי גוט ,איז אוודאי אז דער אייבערשטער איז אים
עס דארף צו זיין ,נעמט דער אייבערשטער אלעס נישט דן אזוי ווי ער איז יעצט.
אריין אין חשבון .דער אייבערשטער טוט נישט קוקן
ווי אזוי דער מענטש איז יעצט ,נאר ווי אזוי עס וועט וירא ה' ,דער אייבערשטער האט געזען ווי אזוי מען
זיין דער אחרית. פירט זיך אויף ,וינאץ ,און ער האט זיך געבייזערט,
מכעס בניו ובנותיו .ויאמר ,דער אייבערשטער האט
*
אבער געזאגט ,אסתירה פני מהם ,איך גיי
עס איז דא נאך איין מצוה אין סוכות ,די מצוה פון אוועקנעמען מיין פנים פון זיי ,איך קוק נישט ווי אזוי
שמחת יום טוב ,זמן שמחתינו ,מען דארף זיין זיי זענען יעצט ,אפילו יעצט זענען זיי 'מכעס בניו
פרייליך א גאנצע וואך .מען זיצט אין די סוכה, ובנותיו' ,אראה ,איך וועל קוקן ,מה אחריתם ,וואס
אויסנוצן די טעג אויף שמחה של מצוה ,זיך משמח וועט זיין זייער אחרית ,מיט וואס זיי גייען ענדיגן.
זיין מיטן אייבערשטען .און אפילו ווען מען איז טאמער זייער אחרית וועט זיין ערליך ,גיי איך זיי
אויסער די סוכה ,וויסן אז עס איז יום טוב ,און יום גארנישט טון .כי דור תהפוכות המה ,יודען זענען א
טוב טאר מען נישט האבן קיין שום עגמת נפש, דור וואס קענען זיך זייער גרינג איבערדרייען פון
אלעס אוועקלייגן אין די זייט ,נישט טראכטן פון איין וועג אויפן צווייטן וועג .היינט איז ער א רשע,
קיין שום זאך וואס טוט מאכן שווער אויפן הארץ, מארגן קען ער זיין א צדיק .פאר יום כיפור איז ער
און קוקן אויף יעדע זאך נאר די גוטע זייט .האבן געווען אזוי און אזוי ,נאך יום כיפור איז ער אן
אליין שמחה ,און קענען משמח זיין אנדערע אנדערער סארט יוד פון וואס ער איז געווען .און
צובראכענע הערצער .עס איז אוודאי א געוואלדיגע אפילו זיי וועלן נישט זיין ווי עס דארף צו זיין ,און זיי
חשיבות די צדקה וואס מען גיט פאר יום טוב ,משמח וועלן מחנך זיין זייערע קינדער אויך אויפן נישט
זיין יודישע שטובער .נאכדעם קומען די טעג פון ריכטיגן וועג ,אבער עס קען זיין ,בנים ,זיי קענען
שמיני עצרת ,וואס איז ריבה בה הכתוב שמחה האבן קינדער ,לא אמון בהם ,וואס דער חינוך וואס
יתירה ,טעג וואס איז שמחה ,און שמחה ,און שמחה. מען האט זיי געגעבן וועט נישט בלייבן ביי זיי .מען
האט זיי מחנך געווען פאר רשעים ,אבער דילמא
זאל דער אייבערשטער געבן ,מען זאל קענען זיין נפקא מינייהו זרעא מעליא ,עס קען ארויסקומען פון
פרייליך ,און דינען דעם אייבערשטען מיט שמחה, זיי גוטע קינדער .איך וועל זיי נישט דן זיין אזוי ווי
עבדו את ה' בשמחה ,בואו לפניו ברננה .דער זיי זענען יעצט ,נאר אראה מה אחריתם ,און דער
באשעפער זאל אונז אלע בענטשן ,מיט א גוט אחרית קען זיין ביי יעדן יוד גוט .יעדער יוד האט אן
געבענטשט יאר ,א פרייליך יאר ,א לוסטיג יאר, אחרית ,יעדער יוד האט א מעגליכקייט זיך צו טוישן
מתוך שמחה וטוב לבב .און זוכה זיין אקעגן צו גיין פון וואס ער איז געווען .און אפילו אמאל איז די
משיח צדקנו ,במהרה בימינו אמן. אחרית ביי אים נישט ווי עס דארף צו זיין ,אבער אז
קול מעדני מלך וויען – MechonMMVien@Gmail.com • 8174.7748817
הרוצה לנדב הוצאת הגליון יפנה להר"ר יואל ברא"ש פייערווערקער הי"ו 1.84..44.141
פרשת האזינו תשפ"ו לפ"ק ~יג~ שיחות ודברות קודש -וויען
