א חסידישע פארברענגען - אידיש · A Chasidisha Fabrangen - Yiddish — האזינו - שבת תשובה (2026-09-14)

גליון נז | פר' האזינו -שובה תשפ"ז א חסידישער בסייעתא דשמיא
פארברענגען
נדבת ידידנו
מוה"ר ר' פנחס טודרוס הי"ו
לזכות הוריו הרב ברוך בנימין שי'
ולעילוי נשמת מרת מרים ע"ה
אלטהויז
דער אמת'ער "איך"
דער נפש הבהמית איז דער חלק אין
אונז וואס ווייסט נאך נישט דער אמת'ער,
ווען תשובה שפירט זיך אומרעאליסטיש
אומצוברעכבארער הייליגקייט פון א אע”פ שחטא ישראל הוא //א פארברענגען
דער אויבערשטער זאל העלפן,
אידישער נשמה .ער פרובירט דעריבער
אז שטייענדיג אין די טעג וואס
אויפצובויען אונזער גדלות און חשיבות מיט
'התשובה יפה ביותר ומתקבלת שטיק קדושה און געטליכקייט. תשובה .אין די יונגערע יארן איז גרינגער
אנדערע מיטלען — ווי צום ביישפיל ,דורך א
היא מיד' (רמב"ם הל' תשובה ב ,ו) . .זאל ב) אומצוברעכבארער הייליגקייט :אט דער צוצוגיין דערצו מיט אן ערנסטקייט און א
חיצוניות'דיגן בילד פון שלימות און הצלחה.
מען אויסנוצן די צייט ווי דער נשמה — דער חלק אלוק ממעל וואס יעדער תמימות :היי-יאר וועל איך זיך טאקע טוישן.
אויבערשטער בעט און זאגט אן ווען א מענטש ווערט אבער נכשל אין א
נסיון ,און דאס זעלבסט-געבויטע בילד ווערט איד האט אין זיך אינעווייניג ,איז עפעס וואס איך נעם זיך אונטער דעם נייעם הידור און
אידן (שזהו גם נתינת כח – שהרי הקב"ה עוזרו קען קיינמאל נישט פארשוועכט ווערן .אפילו איך וועל ענדליך אפלאזן יענע פרעמדע
לקיים המצווה עליו)" :דרשו ה' בהמצאו צושמעטערט ,איז וויבאלד ער אנערקענט
נישט זיין אמת'ע גדלות און חשיבות אלס א די ערגסטע טעותים און נידעריגסטע מעשים געוואוינהייט .די רשימה פון קבלות ווערט
קראוהו בהיותו קרוב" . .אז דער ר"ל רירן נישט אן די אבסאלוטע ריינקייט געשריבן מיט א פרישקייט ,און מען איז גרייט
ענין התשובה – דאס אומקערן בן יחיד פונעם מלך מלכי המלכים ,שפירט
דער מענטש געצוואונגען איבערצושרייבן א און קדושה פון די עצם הנשמה .ווי חז"ל זאגן זיי אויסצופירן ווי עס דארף צו זיין.
זיך פון יעדן איינעם און איינע (סנהדרין מד ,א)" :אף על פי שחטא — ישראל אבער ווי עלטער מיר ווערן ,און די יארן
צו זיין אמת'ן "איך" (ראה רמב"ם הל'
פרישער זעלבסט-בילד — אן אידענטיטעט
וואס איז געבויט אויף צובראכנקייט און הוא". גייען פארביי ,קריכט אמאל אריין א געוויסער
גירושין ספ"ב .להעיר מלקו"ת ר"פ האזינו) ,וואס עס איז טאקע א מורא'דיגער צער פאר די פרעמדקייט און ווייטקייט פונעם גאנצן מושג
יעדער איד ,מאן און פרוי ,איז א נידעריגקייט ,כאילו די נישט גוטע מעשים האבן
אוועקגענומען זיין גאנצע ווערד און חשיבות, נשמה צו זיין "בבחינת גלות ממש תוך נפש פון תשובה:
חלק אלק' ממעל ממש (תניא רפ"ב)
און כאילו זיינע טעותים האבן צוגענומען פון הבהמית מסטרא אחרא ,המחטיאה את הגוף ווי לאנג קען מען זיך שוין נארן? איך קען מיך
– זאל זיך אויסדריקן אין אלע ומורידתו עמה בעמקי שאול למטה מטה דאך אליינס .איך האב איינגעזעהן אז מיינע
פרטים פון טאג-טעגליכן לעבן, אים די יכולת זיך צו אידענטיפיצירן אלס א
הייליגער חלק אלוק ממעל. תחת טומאת הסטרא אחרא וקליפת עבודה אלטע געוואוינהייטן זענען דא צו בלייבן,
במחשבה דיבור ומעשה . .און
זרה ,ה' ישמרנו .ואין לך גלות גדול מזה" (תניא און איך ווייס גאנץ גוט ווי לאנג מיינע קבלות
דער אויבערשטער זאל געבן ,און אט דער פרישער "נידעריגער" אידענטיטעט
פכ"ד) ,אבער די נשמה אליין? איר הייליגקייט וועלן אנהאלטן .איך האב שוין אזויפיל מאל
וועט געבן ,יעדן איינעם און איינע ברענגט צו נאך ווייטערדיגע נידעריגע
די פולסטע מעגליכקייט ,אז אין א טעותים ,וואס אלע בויען אויף פרישע און געטריישאפט צום אויבערשטן בלייבט פרובירט פון פריש — פארוואס עפעס זאל איך
געזונטן אופן און אין א פריילעכן (פאלשע) שיכטן אין אונזער זעלבסט-בילד ,און אומבארירט ,ווי דער בעל התניא שרייבט עס זיך ווידער איינרעדן מיט פאלשע הבטחות?
אופן זאל מען לערנען תורה און דערווייטערן אונז אלץ מער פון אונזער איין אין קלארע אותיות" :גם בשעת החטא היתה דער גאנצער מושג פון תשובה ,די פלענער
מקיים זיין די מצוות – כמצות און איינציגן אמת'ן מהות :א שטיק הייליגקייט באמנה אתו ית'" (שם). און רצונות צו ווערן "דער שלימות'דיגער
רצונך – אין דעם פולן זין . .בברכה וואס קען קיינמאל נישט צובראכן ווערן .עס ממילא ,וויבאלד דער עצם הנשמה ווערט מענטש" ,שפירט זיך עטוואס אומרעאליסטיש
לכל אחד ואחת בתוככי כלל געדויערט נישט לאנג ,און צו נעמען אן אמת'ע קיינמאל נישט פארשוועכט ,קומט אויס אז אין אונזערע אויגן :אין דעם פלאץ וואו איך
ישראל לחתימה וגמר חתימה טובה שריט אין איינקלאנג מיט אונזער אמת'ע מהות דער באדייט פון תשובה איז נישט צו ווערן "א שטיי היינט אין מיין לעבן ,איז עס ליידער
לשנה טובה ומתוקה בגו"ר גם יחד. (דהיינו ,תשובה) — שפירט זיך "אומרעאליסטיש" נייער מענטש" ,נאר פארקערט ,עס מיינט סך היפש ווייט פון מיין רעאליטעט.
מכתב כללי מ'בין כסה לעשור' ,ה'תשל"ב אין אונזערע אויגן. הכל זיך צוריקצוקערן צו זיך אליינס — צו דעם טאקע צוליב דעם ,איז וויכטיג זיך צו פארטיפן
מענטש וואס מען איז אייביג געווען. אין די אינערליכע מהות פון תשובה ,ווי ס'איז
אין בזה חידוש תשובה מתוך שמחה דאס איז בכלל נישט קיין חידוש און אודאי באלויכטן מיט דעם אור פון תורת החסידות.
במענה למכתבו בו כותב ראשי דער מינוט וואס מיר אנערקענען אז דאס נישט א דבר שלא בא לעולם .אדרבה ,תשובה
פרקים מדברי ימי חייו ,ומהשינוים גאנצע בילד וואס מיר האבן זיך אויסגעמאלן איז דער סאמע נאטורליכסטע מציאות ,ווען צוויי יסודות באור החסידות
אשר חלו לאחרונה בעניני דת ,אשר די גאנצע צייט ,איז געווען געבויט אויף שקרים דאס לעבן וואס מיר פירן און די מעשים וואס א) אמת'ע מהות :מיר אלע טראגן
חזר הוא -בסגנונו -בזמן האחרון אל (ווייל אונזער ריינער ,הייליגער אידענטיטעט ווערט דאך מיר טוען זענען אין פולן איינקלאנג מיט דעם פארשידענע טיטלען און פאזיציעס .טייל זענען
המקורות ,מקור מים חיים תורתנו בכלל נישט בארירט דורך סיי וועלכע מעשים) ,נעמט עס אמת פון ווער מיר זענען. כלי קודש ,ביזנעסלייט ,בעלי בתים ,אדער סיי
ומצותי' עליהם נאמר וחי בהם. אראפ אן עול וואס האט באמת קיינמאל נישט עס בלייבט נאר איבער צו פרעגן :אויב איז וועלכע ארבעטער .אבער אונטער דעם אלעם,
שגם מסגנון זה -חזרה אל המקורות באלאנגט צו אונז און עס ערלויבט אונז די עס טאקע אזוי פשוט און גלאט ,פארוואס דען ליגט דער אמת'ער מהות פון א איד -זיין נשמה,
-מובן שלאמיתתו של דבר אין בזה שטאלץ צו נעמען אן ערנסטע שריט אין פולן איז עס אזוי שווער צוצוקומען דערצו? וואס איז א "חלק אלוק ממעל ממש".
ענין של חידוש בעצם ,כי אם אדרבה איינקלאנג מיט אונזער אמת'ע הייליגע מהות. א מענטש קען ליידער אמאל דורכפאלן,
חוזר האדם אל מקומו האמיתי ,ולכן דאס איז דאס גרעסטע באפרייענדע א פאלשער אידענטיטעט מאכן טעותים ,און נישט ארויסברענגען צום
בהליכה בדרך האמורה מחיל אל געפיהל וואס איז נאר פארהאן. דער ענטפער איז א פשוט'ער :דער נפש אויסדרוק זיין אמת'ן מהות .דאס טוישט נישט
חיל ,הרי מזמן לזמן תתחזק הבטחה לחיים אידן ,לחיים ולברכה! הבהמית אנערקענט נאך נישט דערין. אבער די מציאות וואס ער איז בפנימיותו -א
וההחלטיות להמשיך בזה ,ובלבד
שלא יתרשם ממלחמת היצר,
אשר עלול הוא להשתמש לפתות מצוה לספר
את האדם בדרכים שונים ומשונים פארטיפט בעיון אין יעדעס ווארט תורה וואס צווישן די תלמידים פון דער הייליגער רמב"ן,
. .והודיעונו חכמנו ז"ל אשר יוצר איז ארויס פון זיין הייליגן מויל. רבינו משה בן נחמן ,איז געווען א תלמיד מיטן
האדם נתן לכל אחד כחות להתגבר פלוצלינג איז עפעס געשען מיט דער אבנר. נאמען אבנר .דער אבנר איז געווען געבענטשט דער משומד ,ר' אבנר
במלחמה זו ולנצחה ,וללכת מחיל שלעכטע מחשבות האבן אנגעהויבן אריינקריכן מיט גאר געלונגענע און טיפע כשרונות .ער מעובד ע"פ המובא בספר 'עמק המלך',
אל חיל. ביי אים אין קאפ .ער האט אפגעלאזט די האט זיך געווייקט ביי זיין הייליגן רבי'ן און זיך
אגרות קודש ,חי"ט ,ז'קנד שער ראשון ,פ"ד
המשך >
פרישקייט און קלארקייט. המשך >
"איר שרייבט אז האט ער געכליפעט" .נאך דאס אלעס וואס אזוי גוט אלע מצות אין די תורה ,וויאזוי ישיבה און צוביסלעך אויך דעם ערליכן
איר זענט נישט _קיין איך האב אפגעטוהן -איז דא עפעס וואס איך
קען נאך טוהן צוריקצודרייען דעם זייגער?"
ביסטו צוגעקומען צו אזא נידעריגן מצב?"
אבנר האט געענטפערט מיט גרויס
לעבנסשטייגער בכלל .עס האט נישט לאנג
געדויערט און אבנר איז פארוואנדעלט
'פרומער' בפוע_ל" דער רמב"ן האט אים געענטפערט אז אין חוצפה און עזות" :איר זענט די סיבה דערצו!" געווארן אין א רעגלמעסיגער כופר בהשם
דעם זעלבן פסוק ליגט אויך זיין מהלך צו א דער רמב"ן איז געווארן דערשראקן. ובתורתו ר"ל .ער האט זיך אויסגעמישט מיט
מכתב קודש מכ"ק אדמו"ר מליובאוויטש תיקון (ווי דער פסוק פירט אויס "אשביתה מאנוש "איך?!" דער שפאנישער עליטע געזעלשאפט ,און
במה שכותב שאינו דתי בפועל ,כלומר זכרם") :ער דארף זיך אינגאנצן אפשיידן און אבנר האט אים דערמאנט עפעס וואס זיך ארויפגעדראפעט צו א הויכער פאזיציע
בנוגע לקיום מצוות מעשיות ,הרי על פי פארשוואונדן ווערן פון דעם נידעריגן לעבן זיי האבן אמאל געלערנט צוזאמען .דער אינערהאלב דער רעגירונג ,פול מיט מאכט
תורתנו ,תורת אמת ,שהיא אומרת את וואס ער האט זיך דא אויפגעבויעט. רמב"ן האט דאן געלערנט מיט די תלמידים און איינפלוס.
האמת בכל ענין ,אין יהודי שאינו דתי, קורצליך דערנאך איז דער אבנר פרשת האזינו ,און מסביר געווען אז אין אזוי זענען אריבערגעלאפן לאנגע יארן.
ובלשון אדמו"ר הזקן ,בעל התניא (פוסק אפגעפארן מיט א שיף און נעלם געווארן. דער קורצער שירה פון עטליכע פסוקים דער אבנר וואס פלעגט אמאל זיין פון די
בפנימיות התורה) והשלחן-ערוך (פוסק מער האט מען אים נישט געזען. ליגט באהאלטן און מרומז אלעס וואס אריות שבחבורה האט זיך יעצט געפונען
בנגלה דתורה)" :יהודי אינו יכול וגם אינו וועט אמאל פאסירן צו כלל ישראל במשך פארוואגלט אין גאר אן אנדערן וועלט.
רוצה להיות נפרד מהקב"ה" .ועד כדי כך, געהערט פון מיין מלמד הדורות ,ביז ביאת המשיח.
שכמה פסקי הלכה למעשה בכמה ענינים "די מעשה האב איך געהערט פון מיין אין אבנר'ס אויגן האט דאס אויסגעזען א איבערפאל אינמיטן יום כיפור
בנויים על יסוד זה. מלמד ביים לערנען פרשת האזינו ",האט אוממעגליך :וויאזוי קען עס זיין אז אין אזא די שול אין דער שטאט דזשירונא אין
ונקודת ההלכה בזה היא ,שכשיהודי אומר דער ליובאוויטשער רבי דערציילט ביי קורצער פרשה ליגט באהאלטן אידישע שפאניע איז פול מיט אידן איינגעהילט אין
שאינו רוצה לקיים מצוה שההלכה דורשת דער התוועדות שבת פר' האזינו תשמ"ב. היסטאריע פון טויזנטע יארן? ער איז ווייסע קיטלען ,פארטיפט אין דעם עבודת
שתיעשה ברצון ,ובית-דין כופין אותו "עד די כוונה פונעם מלמד איז געווען — דעמאלט צוגעקומען צום החלטה אז אויב התפילה פונעם הייליגסטן טאג אין יאר.
שיאמר רוצה אני" ,הרי לכאורה מה זה ארויסצוברענגען וויפיל סודות ליגן קען מען אריינלערנען אזעלכע זאכן אין די פלוצלינג הערט זיך א שטארקן גערודער.
מועיל ,אבל ההלכה אומרת שזה רצון אמתי. באהאלטן אין יעדע אות אין די סדרה. תורה קען ער שוין מער נישט גלייבן דערין. די טיר פון שול ווערט אויפגעפראלט
והביאור בזה הוא שמה שאמר רגע קודם עס ליגט דא אבער גאר א טיעפערע "טאקע דארט האט זיך אנגעהויבן מיין דורך א באנדע באוואפענטע וועכטער,
שאינו רוצה ,לא הי' זה רצונו האמתי ,כי אם "מבהיל'דיגע" נקודה בנוגע דעם כללות גאנצע ירידה ",האט אבנר אויסגעפירט. זיי גייען גראד צו צום מזרח וואנט און
רצון מדומה שבא לו בהשפעה זרה מהחוץ ענין התשובה: דער רמב"ן האט אויסגעהערט די דערלאנגען דעם הייליגן רמב"ן אן
המהוה שכבה חיצונית המכסה על רצונו די תורה האט דאך געוואלט מרמז זיין פארווייטאגטע נשמה און זיך תיכף אפיציעלן דעקרעט מיט א באפעל :ער
האמתי הקשור עם עצמיותו מצד נשמתו אויף דאס ווארט 'אבנר' ,צו וואס דען פעלט אנגערופן" :וויסן אבער זאלסטו מיין דארף זאפארט אראפקומען צו אבנר אין
שהיא חלק אלו-ה ממעל ממש והיא תמיד אויס דער איבריגער 'ר' אין אנהויב? טייערער תלמיד ,אז עס איז טאקע אמת". זיין בית המלוכה ,אן קיין שום תנאים.
באמנה אתו. דער 'ר' ,האט דער רבי אויסגעפירט, וויסנדיג די שרעקליכע סכנה וואס קען
ופשיטא שאין יסוד לטענה שעד עתה באדייט אויף "ר׳ אבנר". וואו בין איך מרומז? אנפאלן אויף אים און די גאנצע אידישע
היתה ההנהגה באופן אחר ,כי הנהגה בלתי אפילו איידער ער האט חוזר בתשובה אבנר האט געקוקט אויף אים מיט שפאס געמיינדע אין שטאט ,און מיט א שטילער
מתאימה לא נעשית מתאימה על ידי ההרגל געווען ,רופט אים די תורה אן מיטן נאמען און צוגעלייגט" :אויב אזוי ,ווייז מיר אויף! האפענונג צו קענען ערוועקן ביים תלמיד
בה .ואם השנוי קשור בקושיים ודורש ר' אבנר ,ווייל אפילו ווען א מענטש געפינט אויב אלעס ליגט טאקע מרומז אין פרשת דאס פינטעלע איד ,האט דער רמב"ן זיך
מאמצים ,הרי בכלל כל דברי ימי עמנו ,עם זיך אין אזא נידריגן שפל המצב ,האט ער האזינו ,דאן וואו בין איך מרומז דערין?!" גראד ארויסגעלאזט אויפן וועג צו אבנר.
ישראל ,בנויים על אי-התחשבות בקושיים אייביג די מעגליכקייט צו דערגרייכן ,דורך דער פנים פונעם רמב"ן איז געווארן אנקומענדיג אין פאלאץ איז אים
שבעולם ,ובלשון המורגל בההעלם וההסתר תשובה ,די סאמע העכסטע מדרגות .און ערנסט .ער האט זיך טיף מתבונן געווען און שווארץ געווארן פאר די אויגן .דער אבנר
של העולם עצמו ,ועד ש"בשעתא חדא ווייל דער כלל איז אז "סוף ישראל לעשות זיך געוואנדן צום באשעפער מיט א תפילה האט זיך ספעציעל צוגעגרייט אויף דעם
וברגעא חדא" יכול האדם להפוך את עצמו תשובה" — סוף כל סוף וועט דאך יעדער חשובה חרישית ,אז ער זאל אים עפענען אנקום פון זיין אמאליגן רבי'ן .פארנט פון
מן הקצה אל הקצה (פירוש "שעתא חדא" — איד צוריקקומען צום אויבערשטן ,זעהט די אויגן ,ער זאל זעהן די סודות וואס ליגן זיינע אויגן ,האט אבנר גענומען א דבר
"מיט איין קער" ,בתנועה אחת ,מלשון שעה). שוין די תורה אין אים זיין טיעפסטע באהאלטן אין יעדע אות אין די תורה .נאך אחר ,עס אפגע'הרג'עט און צוגעגרייט צו
ובנידון זה ,הרי מודגש בכמה מקורות אינערליכע הייליגע אידענטיטעט ,אפילו א שטיק צייט האט ער געעפנט די אויגן און בראטן אויפן פייער .דערנאך האט ער דאס
ש"תשובה" גם פירוש הפשוט של המלה אינו נאך פאר ער טוט די תשובה. אנגעוויזן אבנר אויף דעם פסוקָ :א ַמ ְר ִּתי אויפגעגעסן .בעצם יום הכיפורים.
כמו בלשונות אומות העולם רעפענטענ"ס די אלע יארן פון מרידה און ַאפְ ֵא ֶיהם ַא ְׁש ִ ּב ָיתה ֵמ ֱאנוֹ ׁש זִ כְ ָרם (האזינו לב ,כו).
וכדומה (שפירושו "חרטה") כי אם שיבה אפגעפארנקייט האבן נישט באוויזן צו דער רמב"ן האט אים געהייסן קוקן וויפיל איסורי כרת?
אל העצם ואל הפנימיות שלו על ידי הסרת טוישן זיין אמת'ע מהות. אויף די דריטע אות פון די ווערטער אין די דערנאך האט אבנר זיך אויסגעדרייט צום
השכבות הזרות המכסות עליהן ,כנ"ל. ער האט עס געקענט באהאלטן .ער האט פסוקָ :א ַמ ְר ִּתי ַא ְפ ֵא ֶיהם ַא ְׁש ִ ּב ָיתה ֵמ ֱאנוֹ ׁש הייליגן רמב"ן און געפרעגט מיט שפאט:
ובזה ג"כ המענה לשאלתו מהי דרכו בחיים געקענט קעמפן דערקעגן .ער האט אפילו זִ כְ ָרם" ,וואס די אותיות באטרעפן — ר' "וויפיל איסורי כרת האב איך יעצט עובר
וכו' . .ענינו להשתדל לעזור לכאו"א בסביבתו געקענט טוהן געוויסע מעשים וואס זענען אבנר. געווען?" דער רמב"ן האט געענטפערט אבנר
למצוא דרכם בחיים ,ובכנ"ל בהדגשה על ר"ל אינגאנצן פארקערט פון זיין אינערליכע אבנר האט געקוקט אויף די ווערטער אן אז ער האט עובר געווען אויף פיר .אבער
המעשה בפועל ,על פי תורת חיים ותורת מהות .אבער די תורה קוקט נישט בלויז אויף ערשטוינטער .זיין פנים איז געווארן ווייס. אבנר האט אים תיכף פארראכטן" :פינף
אמת ,שעל ידי כך ישים קץ לגלגול נפשו, וויאזוי א איד זעהט אויס אין זיין יעצטיגן דער מענטש וואס האט א קורצע צייט איסורי כרת" .און ער האט אנגעהויבן זיך
כלשונו ,וימצא סיפוק נפשי ומנוחת הנפש. דרויסנדיגן מצב ,נאר אויף זיין פנימיות'דיגן צוריק מחלל געווען יום כיפור פארנט פון טענה'ן און אויפווייזן מיט זיין געוואלדיגער
עוד נקודה להוסיף .כיון שהנהגה האמורה מהות און אויף זיין פאטענציאל וואס וועט זיין רבי'ן ,האט פלוצלינג נישט געקענט חריפות פארוואס זיין חשבון איז ריכטיג.
היא סוף סוף בגדר של "לא ידח ממנו נדח", דער מצב איז געווען שרעקליך .שטייט
סוף כל סוף ארויסקומען. צוריקהאלטן זיינע טרערן און אנגעהויבן
וכל אחד ואחת סוף סוף שיבואו לזה ויתנהגו א מענטש און טרעט להכעיס 'על כל
דעריבער האט אים די תורה שוין ביטערליך צו וויינען.
כך ,הרי יפה שעה אחת קודם .ואם דבר זה הקדוש' ,און גלייכצייטיג ווייזט ער ווי גוט
דעמאלט אנגערופן :ר׳ אבנר. "רבי! איז נאך דא האפענונג פאר מיר?"
עולה לו בקושי ,ידוע מאמר חכמינו ז"ל ,וגם ער קען די תורה אין וואס ער זעלבסט איז
מובן ופשוט ,שאין הקב"ה מבקש לפי כוחו יעצט אזוי פוגם.
הגליונות לחודש תשרי נתנדבו
הוא ,אלא לפי כוחו של האדם; נמצא שזה דער רמב"ן האט געקוקט אויף זיין
גופא שיש קושיים הוכחה שניתנו לו הכוחות לזכות חיים בן ציון בן טויבא חנה וזוג' יהודית צערל בת ריזל
זכות הרבצת תורת החסידות יעמוד להם ולבני ביתם שיחיו להתברך בכל מילי דמיטב מנפש ועד בשר, געוועזענעם תלמיד מיט א פארווייטאגטן
להתגבר עליהם. שפע ברכה והצלחה עד בלי די ,בגשמיות וברוחניות ,ובטוב הנראה והנגלה!
בליק און געפרעגט" :אויב דו קענסט דאך
אגרות קודש ,חל"ב יב'קנה
* להקל על הקורא ,מובא כאן עם שינויי לשון קלים — ע"פ יוצא לאור ע"י 'נרות להאיר'
סגנון שפה המדוברת היום — ועל אחריות המערכת בלבד.
gilyon@Lehuir.com | (845) 600-0229
נא לשמור על קדושת הגליון צו באקומען דעם גליון יעדע וואך אויף אימעיל ,אדער פאר סיי וועלכע הערות ,ביטע שיקט א מעסעדזש צו די מערכת.
