gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

א חסידישע פארברענגען - אידיש · A Chasidisha Fabrangen - Yiddish — האזינו - שבת תשובה (2026-09-14)

מוציא לאור: א חסידישע פארברענגען - אידיש · A Chasidisha Fabrangen - Yiddish

שבוע: האזינו - שבת תשובה (2026-09-14)

א חסידישע פארברענגען - אידיש · A Chasidisha Fabrangen - Yiddish — האזינו - שבת תשובה (2026-09-14)

פתח את ה-PDF הורדה

‫גליון נז | פר' האזינו ‪ -‬שובה תשפ"ז‬ ‫א חסידישער‬ ‫בסייעתא דשמיא‬ ‫פארברענגען‬ ‫נדבת ידידנו‬ ‫מוה"ר ר' פנחס טודרוס הי"ו‬ ‫לזכות הוריו הרב ברוך בנימין שי'‬ ‫ולעילוי נשמת מרת מרים ע"ה‬ ‫אלטהויז‬ ‫דער אמת'ער "איך"‬ ‫דער נפש הבהמית איז דער חלק אין‬ ‫אונז וואס ווייסט נאך נישט דער אמת'ער‪,‬‬ ‫ווען תשובה שפירט זיך אומרעאליסטיש‬ ‫אומצוברעכבארער הייליגקייט פון א‬ ‫אע”פ שחטא ישראל הוא ‪ //‬א פארברענגען‬ ‫דער אויבערשטער זאל העלפן‪,‬‬ ‫אידישער נשמה‪ .‬ער פרובירט דעריבער‬ ‫אז שטייענדיג אין די טעג וואס‬ ‫אויפצובויען אונזער גדלות און חשיבות מיט‬ ‫'התשובה יפה ביותר ומתקבלת‬ ‫שטיק קדושה און געטליכקייט‪.‬‬ ‫תשובה‪ .‬אין די יונגערע יארן איז גרינגער‬ ‫אנדערע מיטלען — ווי צום ביישפיל‪ ,‬דורך א‬ ‫היא מיד' (רמב"ם הל' תשובה ב‪ ,‬ו) ‪ . .‬זאל‬ ‫ב) אומצוברעכבארער הייליגקייט‪ :‬אט דער‬ ‫צוצוגיין דערצו מיט אן ערנסטקייט און א‬ ‫חיצוניות'דיגן בילד פון שלימות און הצלחה‪.‬‬ ‫מען אויסנוצן די צייט ווי דער‬ ‫נשמה — דער חלק אלוק ממעל וואס יעדער‬ ‫תמימות‪ :‬היי‪-‬יאר וועל איך זיך טאקע טוישן‪.‬‬ ‫אויבערשטער בעט און זאגט אן‬ ‫ווען א מענטש ווערט אבער נכשל אין א‬ ‫נסיון‪ ,‬און דאס זעלבסט‪-‬געבויטע בילד ווערט‬ ‫איד האט אין זיך אינעווייניג‪ ,‬איז עפעס וואס‬ ‫איך נעם זיך אונטער דעם נייעם הידור און‬ ‫אידן (שזהו גם נתינת כח – שהרי הקב"ה עוזרו‬ ‫קען קיינמאל נישט פארשוועכט ווערן‪ .‬אפילו‬ ‫איך וועל ענדליך אפלאזן יענע פרעמדע‬ ‫לקיים המצווה עליו)‪" :‬דרשו ה' בהמצאו‬ ‫צושמעטערט‪ ,‬איז וויבאלד ער אנערקענט‬ ‫נישט זיין אמת'ע גדלות און חשיבות אלס א‬ ‫די ערגסטע טעותים און נידעריגסטע מעשים‬ ‫געוואוינהייט‪ .‬די רשימה פון קבלות ווערט‬ ‫קראוהו בהיותו קרוב" ‪ . .‬אז דער‬ ‫ר"ל רירן נישט אן די אבסאלוטע ריינקייט‬ ‫געשריבן מיט א פרישקייט‪ ,‬און מען איז גרייט‬ ‫ענין התשובה – דאס אומקערן‬ ‫בן יחיד פונעם מלך מלכי המלכים‪ ,‬שפירט‬ ‫דער מענטש געצוואונגען איבערצושרייבן א‬ ‫און קדושה פון די עצם הנשמה‪ .‬ווי חז"ל זאגן‬ ‫זיי אויסצופירן ווי עס דארף צו זיין‪.‬‬ ‫זיך פון יעדן איינעם און איינע‬ ‫(סנהדרין מד‪ ,‬א)‪" :‬אף על פי שחטא — ישראל‬ ‫אבער ווי עלטער מיר ווערן‪ ,‬און די יארן‬ ‫צו זיין אמת'ן "איך" (ראה רמב"ם הל'‬ ‫פרישער זעלבסט‪-‬בילד — אן אידענטיטעט‬ ‫וואס איז געבויט אויף צובראכנקייט און‬ ‫הוא"‪.‬‬ ‫גייען פארביי‪ ,‬קריכט אמאל אריין א געוויסער‬ ‫גירושין ספ"ב‪ .‬להעיר מלקו"ת ר"פ האזינו)‪ ,‬וואס‬ ‫עס איז טאקע א מורא'דיגער צער פאר די‬ ‫פרעמדקייט און ווייטקייט פונעם גאנצן מושג‬ ‫יעדער איד‪ ,‬מאן און פרוי‪ ,‬איז א‬ ‫נידעריגקייט‪ ,‬כאילו די נישט גוטע מעשים האבן‬ ‫אוועקגענומען זיין גאנצע ווערד און חשיבות‪,‬‬ ‫נשמה צו זיין "בבחינת גלות ממש תוך נפש‬ ‫פון תשובה‪:‬‬ ‫חלק אלק' ממעל ממש (תניא רפ"ב)‬ ‫און כאילו זיינע טעותים האבן צוגענומען פון‬ ‫הבהמית מסטרא אחרא‪ ,‬המחטיאה את הגוף‬ ‫ווי לאנג קען מען זיך שוין נארן? איך קען מיך‬ ‫– זאל זיך אויסדריקן אין אלע‬ ‫ומורידתו עמה בעמקי שאול למטה מטה‬ ‫דאך אליינס‪ .‬איך האב איינגעזעהן אז מיינע‬ ‫פרטים פון טאג‪-‬טעגליכן לעבן‪,‬‬ ‫אים די יכולת זיך צו אידענטיפיצירן אלס א‬ ‫הייליגער חלק אלוק ממעל‪.‬‬ ‫תחת טומאת הסטרא אחרא וקליפת עבודה‬ ‫אלטע געוואוינהייטן זענען דא צו בלייבן‪,‬‬ ‫במחשבה דיבור ומעשה ‪ . .‬און‬ ‫זרה‪ ,‬ה' ישמרנו‪ .‬ואין לך גלות גדול מזה" (תניא‬ ‫און איך ווייס גאנץ גוט ווי לאנג מיינע קבלות‬ ‫דער אויבערשטער זאל געבן‪ ,‬און‬ ‫אט דער פרישער "נידעריגער" אידענטיטעט‬ ‫פכ"ד)‪ ,‬אבער די נשמה אליין? איר הייליגקייט‬ ‫וועלן אנהאלטן‪ .‬איך האב שוין אזויפיל מאל‬ ‫וועט געבן‪ ,‬יעדן איינעם און איינע‬ ‫ברענגט צו נאך ווייטערדיגע נידעריגע‬ ‫די פולסטע מעגליכקייט‪ ,‬אז אין א‬ ‫טעותים‪ ,‬וואס אלע בויען אויף פרישע‬ ‫און געטריישאפט צום אויבערשטן בלייבט‬ ‫פרובירט פון פריש — פארוואס עפעס זאל איך‬ ‫געזונטן אופן און אין א פריילעכן‬ ‫(פאלשע) שיכטן אין אונזער זעלבסט‪-‬בילד‪ ,‬און‬ ‫אומבארירט‪ ,‬ווי דער בעל התניא שרייבט עס‬ ‫זיך ווידער איינרעדן מיט פאלשע הבטחות?‬ ‫אופן זאל מען לערנען תורה און‬ ‫דערווייטערן אונז אלץ מער פון אונזער איין‬ ‫אין קלארע אותיות‪" :‬גם בשעת החטא היתה‬ ‫דער גאנצער מושג פון תשובה‪ ,‬די פלענער‬ ‫מקיים זיין די מצוות – כמצות‬ ‫און איינציגן אמת'ן מהות‪ :‬א שטיק הייליגקייט‬ ‫באמנה אתו ית'" (שם)‪.‬‬ ‫און רצונות צו ווערן "דער שלימות'דיגער‬ ‫רצונך – אין דעם פולן זין ‪ . .‬בברכה‬ ‫וואס קען קיינמאל נישט צובראכן ווערן‪ .‬עס‬ ‫ממילא‪ ,‬וויבאלד דער עצם הנשמה ווערט‬ ‫מענטש"‪ ,‬שפירט זיך עטוואס אומרעאליסטיש‬ ‫לכל אחד ואחת בתוככי כלל‬ ‫געדויערט נישט לאנג‪ ,‬און צו נעמען אן אמת'ע‬ ‫קיינמאל נישט פארשוועכט‪ ,‬קומט אויס אז‬ ‫אין אונזערע אויגן‪ :‬אין דעם פלאץ וואו איך‬ ‫ישראל לחתימה וגמר חתימה טובה‬ ‫שריט אין איינקלאנג מיט אונזער אמת'ע מהות‬ ‫דער באדייט פון תשובה איז נישט צו ווערן "א‬ ‫שטיי היינט אין מיין לעבן‪ ,‬איז עס ליידער‬ ‫לשנה טובה ומתוקה בגו"ר גם יחד‪.‬‬ ‫(דהיינו‪ ,‬תשובה) — שפירט זיך "אומרעאליסטיש"‬ ‫נייער מענטש"‪ ,‬נאר פארקערט‪ ,‬עס מיינט סך‬ ‫היפש ווייט פון מיין רעאליטעט‪.‬‬ ‫מכתב כללי מ'בין כסה לעשור'‪ ,‬ה'תשל"ב‬ ‫אין אונזערע אויגן‪.‬‬ ‫הכל זיך צוריקצוקערן צו זיך אליינס — צו דעם‬ ‫טאקע צוליב דעם‪ ,‬איז וויכטיג זיך צו פארטיפן‬ ‫מענטש וואס מען איז אייביג געווען‪.‬‬ ‫אין די אינערליכע מהות פון תשובה‪ ,‬ווי ס'איז‬ ‫אין בזה חידוש‬ ‫תשובה מתוך שמחה‬ ‫דאס איז בכלל נישט קיין חידוש און אודאי‬ ‫באלויכטן מיט דעם אור פון תורת החסידות‪.‬‬ ‫במענה למכתבו בו כותב ראשי‬ ‫דער מינוט וואס מיר אנערקענען אז דאס‬ ‫נישט א דבר שלא בא לעולם‪ .‬אדרבה‪ ,‬תשובה‬ ‫פרקים מדברי ימי חייו‪ ,‬ומהשינוים‬ ‫גאנצע בילד וואס מיר האבן זיך אויסגעמאלן‬ ‫איז דער סאמע נאטורליכסטע מציאות‪ ,‬ווען‬ ‫צוויי יסודות באור החסידות‬ ‫אשר חלו לאחרונה בעניני דת‪ ,‬אשר‬ ‫די גאנצע צייט‪ ,‬איז געווען געבויט אויף שקרים‬ ‫דאס לעבן וואס מיר פירן און די מעשים וואס‬ ‫א) אמת'ע מהות‪ :‬מיר אלע טראגן‬ ‫חזר הוא ‪ -‬בסגנונו ‪ -‬בזמן האחרון אל‬ ‫(ווייל אונזער ריינער‪ ,‬הייליגער אידענטיטעט ווערט דאך‬ ‫מיר טוען זענען אין פולן איינקלאנג מיט דעם‬ ‫פארשידענע טיטלען און פאזיציעס‪ .‬טייל זענען‬ ‫המקורות‪ ,‬מקור מים חיים תורתנו‬ ‫בכלל נישט בארירט דורך סיי וועלכע מעשים)‪ ,‬נעמט עס‬ ‫אמת פון ווער מיר זענען‪.‬‬ ‫כלי קודש‪ ,‬ביזנעסלייט‪ ,‬בעלי בתים‪ ,‬אדער סיי‬ ‫ומצותי' עליהם נאמר וחי בהם‪.‬‬ ‫אראפ אן עול וואס האט באמת קיינמאל נישט‬ ‫עס בלייבט נאר איבער צו פרעגן‪ :‬אויב איז‬ ‫וועלכע ארבעטער‪ .‬אבער אונטער דעם אלעם‪,‬‬ ‫שגם מסגנון זה ‪ -‬חזרה אל המקורות‬ ‫באלאנגט צו אונז און עס ערלויבט אונז די‬ ‫עס טאקע אזוי פשוט און גלאט‪ ,‬פארוואס דען‬ ‫ליגט דער אמת'ער מהות פון א איד ‪ -‬זיין נשמה‪,‬‬ ‫‪ -‬מובן שלאמיתתו של דבר אין בזה‬ ‫שטאלץ צו נעמען אן ערנסטע שריט אין פולן‬ ‫איז עס אזוי שווער צוצוקומען דערצו?‬ ‫וואס איז א "חלק אלוק ממעל ממש"‪.‬‬ ‫ענין של חידוש בעצם‪ ,‬כי אם אדרבה‬ ‫איינקלאנג מיט אונזער אמת'ע הייליגע מהות‪.‬‬ ‫א מענטש קען ליידער אמאל דורכפאלן‪,‬‬ ‫חוזר האדם אל מקומו האמיתי‪ ,‬ולכן‬ ‫דאס איז דאס גרעסטע באפרייענדע‬ ‫א פאלשער אידענטיטעט‬ ‫מאכן טעותים‪ ,‬און נישט ארויסברענגען צום‬ ‫בהליכה בדרך האמורה מחיל אל‬ ‫געפיהל וואס איז נאר פארהאן‪.‬‬ ‫דער ענטפער איז א פשוט'ער‪ :‬דער נפש‬ ‫אויסדרוק זיין אמת'ן מהות‪ .‬דאס טוישט נישט‬ ‫חיל‪ ,‬הרי מזמן לזמן תתחזק הבטחה‬ ‫לחיים אידן‪ ,‬לחיים ולברכה!‬ ‫הבהמית אנערקענט נאך נישט דערין‪.‬‬ ‫אבער די מציאות וואס ער איז בפנימיותו ‪ -‬א‬ ‫וההחלטיות להמשיך בזה‪ ,‬ובלבד‬ ‫שלא יתרשם ממלחמת היצר‪,‬‬ ‫אשר עלול הוא להשתמש לפתות‬ ‫מצוה לספר‬ ‫את האדם בדרכים שונים ומשונים‬ ‫פארטיפט בעיון אין יעדעס ווארט תורה וואס‬ ‫צווישן די תלמידים פון דער הייליגער רמב"ן‪,‬‬ ‫‪ . .‬והודיעונו חכמנו ז"ל אשר יוצר‬ ‫איז ארויס פון זיין הייליגן מויל‪.‬‬ ‫רבינו משה בן נחמן‪ ,‬איז געווען א תלמיד מיטן‬ ‫האדם נתן לכל אחד כחות להתגבר‬ ‫פלוצלינג איז עפעס געשען מיט דער אבנר‪.‬‬ ‫נאמען אבנר‪ .‬דער אבנר איז געווען געבענטשט‬ ‫דער משומד‪ ,‬ר' אבנר‬ ‫במלחמה זו ולנצחה‪ ,‬וללכת מחיל‬ ‫שלעכטע מחשבות האבן אנגעהויבן אריינקריכן‬ ‫מיט גאר געלונגענע און טיפע כשרונות‪ .‬ער‬ ‫מעובד ע"פ המובא בספר 'עמק המלך'‪,‬‬ ‫אל חיל‪.‬‬ ‫ביי אים אין קאפ‪ .‬ער האט אפגעלאזט די‬ ‫האט זיך געווייקט ביי זיין הייליגן רבי'ן און זיך‬ ‫אגרות קודש‪ ,‬חי"ט‪ ,‬ז'קנד‬ ‫שער ראשון‪ ,‬פ"ד‬ ‫המשך >‬ ‫פרישקייט און קלארקייט‪.‬‬ ‫המשך >‬ ‫"איר שרייבט אז‬ ‫האט ער געכליפעט‪" .‬נאך דאס אלעס וואס‬ ‫אזוי גוט אלע מצות אין די תורה‪ ,‬וויאזוי‬ ‫ישיבה און צוביסלעך אויך דעם ערליכן‬ ‫איר זענט נישט _קיין‬ ‫איך האב אפגעטוהן ‪ -‬איז דא עפעס וואס איך‬ ‫קען נאך טוהן צוריקצודרייען דעם זייגער?"‬ ‫ביסטו צוגעקומען צו אזא נידעריגן מצב?"‬ ‫אבנר האט געענטפערט מיט גרויס‬ ‫לעבנסשטייגער בכלל‪ .‬עס האט נישט לאנג‬ ‫געדויערט און אבנר איז פארוואנדעלט‬ ‫'פרומער' בפוע_ל"‬ ‫דער רמב"ן האט אים געענטפערט אז אין‬ ‫חוצפה און עזות‪" :‬איר זענט די סיבה דערצו!"‬ ‫געווארן אין א רעגלמעסיגער כופר בהשם‬ ‫דעם זעלבן פסוק ליגט אויך זיין מהלך צו א‬ ‫דער רמב"ן איז געווארן דערשראקן‪.‬‬ ‫ובתורתו ר"ל‪ .‬ער האט זיך אויסגעמישט מיט‬ ‫מכתב קודש מכ"ק אדמו"ר מליובאוויטש‬ ‫תיקון (ווי דער פסוק פירט אויס "אשביתה מאנוש‬ ‫"איך?!"‬ ‫דער שפאנישער עליטע געזעלשאפט‪ ,‬און‬ ‫במה שכותב שאינו דתי בפועל‪ ,‬כלומר‬ ‫זכרם")‪ :‬ער דארף זיך אינגאנצן אפשיידן און‬ ‫אבנר האט אים דערמאנט עפעס וואס‬ ‫זיך ארויפגעדראפעט צו א הויכער פאזיציע‬ ‫בנוגע לקיום מצוות מעשיות‪ ,‬הרי על פי‬ ‫פארשוואונדן ווערן פון דעם נידעריגן לעבן‬ ‫זיי האבן אמאל געלערנט צוזאמען‪ .‬דער‬ ‫אינערהאלב דער רעגירונג‪ ,‬פול מיט מאכט‬ ‫תורתנו‪ ,‬תורת אמת‪ ,‬שהיא אומרת את‬ ‫וואס ער האט זיך דא אויפגעבויעט‪.‬‬ ‫רמב"ן האט דאן געלערנט מיט די תלמידים‬ ‫און איינפלוס‪.‬‬ ‫האמת בכל ענין‪ ,‬אין יהודי שאינו דתי‪,‬‬ ‫קורצליך דערנאך איז דער אבנר‬ ‫פרשת האזינו‪ ,‬און מסביר געווען אז אין‬ ‫אזוי זענען אריבערגעלאפן לאנגע יארן‪.‬‬ ‫ובלשון אדמו"ר הזקן‪ ,‬בעל התניא (פוסק‬ ‫אפגעפארן מיט א שיף און נעלם געווארן‪.‬‬ ‫דער קורצער שירה פון עטליכע פסוקים‬ ‫דער אבנר וואס פלעגט אמאל זיין פון די‬ ‫בפנימיות התורה) והשלחן‪-‬ערוך (פוסק‬ ‫מער האט מען אים נישט געזען‪.‬‬ ‫ליגט באהאלטן און מרומז אלעס וואס‬ ‫אריות שבחבורה האט זיך יעצט געפונען‬ ‫בנגלה דתורה)‪" :‬יהודי אינו יכול וגם אינו‬ ‫וועט אמאל פאסירן צו כלל ישראל במשך‬ ‫פארוואגלט אין גאר אן אנדערן וועלט‪.‬‬ ‫רוצה להיות נפרד מהקב"ה"‪ .‬ועד כדי כך‪,‬‬ ‫געהערט פון מיין מלמד‬ ‫הדורות‪ ,‬ביז ביאת המשיח‪.‬‬ ‫שכמה פסקי הלכה למעשה בכמה ענינים‬ ‫"די מעשה האב איך געהערט פון מיין‬ ‫אין אבנר'ס אויגן האט דאס אויסגעזען‬ ‫א איבערפאל אינמיטן יום כיפור‬ ‫בנויים על יסוד זה‪.‬‬ ‫מלמד ביים לערנען פרשת האזינו‪ ",‬האט‬ ‫אוממעגליך‪ :‬וויאזוי קען עס זיין אז אין אזא‬ ‫די שול אין דער שטאט דזשירונא אין‬ ‫ונקודת ההלכה בזה היא‪ ,‬שכשיהודי אומר‬ ‫דער ליובאוויטשער רבי דערציילט ביי‬ ‫קורצער פרשה ליגט באהאלטן אידישע‬ ‫שפאניע איז פול מיט אידן איינגעהילט אין‬ ‫שאינו רוצה לקיים מצוה שההלכה דורשת‬ ‫דער התוועדות שבת פר' האזינו תשמ"ב‪.‬‬ ‫היסטאריע פון טויזנטע יארן? ער איז‬ ‫ווייסע קיטלען‪ ,‬פארטיפט אין דעם עבודת‬ ‫שתיעשה ברצון‪ ,‬ובית‪-‬דין כופין אותו "עד‬ ‫די כוונה פונעם מלמד איז געווען —‬ ‫דעמאלט צוגעקומען צום החלטה אז אויב‬ ‫התפילה פונעם הייליגסטן טאג אין יאר‪.‬‬ ‫שיאמר רוצה אני"‪ ,‬הרי לכאורה מה זה‬ ‫ארויסצוברענגען וויפיל סודות ליגן‬ ‫קען מען אריינלערנען אזעלכע זאכן אין די‬ ‫פלוצלינג הערט זיך א שטארקן גערודער‪.‬‬ ‫מועיל‪ ,‬אבל ההלכה אומרת שזה רצון אמתי‪.‬‬ ‫באהאלטן אין יעדע אות אין די סדרה‪.‬‬ ‫תורה קען ער שוין מער נישט גלייבן דערין‪.‬‬ ‫די טיר פון שול ווערט אויפגעפראלט‬ ‫והביאור בזה הוא שמה שאמר רגע קודם‬ ‫עס ליגט דא אבער גאר א טיעפערע‬ ‫"טאקע דארט האט זיך אנגעהויבן מיין‬ ‫דורך א באנדע באוואפענטע וועכטער‪,‬‬ ‫שאינו רוצה‪ ,‬לא הי' זה רצונו האמתי‪ ,‬כי אם‬ ‫"מבהיל'דיגע" נקודה בנוגע דעם כללות‬ ‫גאנצע ירידה‪ ",‬האט אבנר אויסגעפירט‪.‬‬ ‫זיי גייען גראד צו צום מזרח וואנט און‬ ‫רצון מדומה שבא לו בהשפעה זרה מהחוץ‬ ‫ענין התשובה‪:‬‬ ‫דער רמב"ן האט אויסגעהערט די‬ ‫דערלאנגען דעם הייליגן רמב"ן אן‬ ‫המהוה שכבה חיצונית המכסה על רצונו‬ ‫די תורה האט דאך געוואלט מרמז זיין‬ ‫פארווייטאגטע נשמה און זיך תיכף‬ ‫אפיציעלן דעקרעט מיט א באפעל‪ :‬ער‬ ‫האמתי הקשור עם עצמיותו מצד נשמתו‬ ‫אויף דאס ווארט 'אבנר'‪ ,‬צו וואס דען פעלט‬ ‫אנגערופן‪" :‬וויסן אבער זאלסטו מיין‬ ‫דארף זאפארט אראפקומען צו אבנר אין‬ ‫שהיא חלק אלו‪-‬ה ממעל ממש והיא תמיד‬ ‫אויס דער איבריגער 'ר' אין אנהויב?‬ ‫טייערער תלמיד‪ ,‬אז עס איז טאקע אמת‪".‬‬ ‫זיין בית המלוכה‪ ,‬אן קיין שום תנאים‪.‬‬ ‫באמנה אתו‪.‬‬ ‫דער 'ר'‪ ,‬האט דער רבי אויסגעפירט‪,‬‬ ‫וויסנדיג די שרעקליכע סכנה וואס קען‬ ‫ופשיטא שאין יסוד לטענה שעד עתה‬ ‫באדייט אויף "ר׳ אבנר"‪.‬‬ ‫וואו בין איך מרומז?‬ ‫אנפאלן אויף אים און די גאנצע אידישע‬ ‫היתה ההנהגה באופן אחר‪ ,‬כי הנהגה בלתי‬ ‫אפילו איידער ער האט חוזר בתשובה‬ ‫אבנר האט געקוקט אויף אים מיט שפאס‬ ‫געמיינדע אין שטאט‪ ,‬און מיט א שטילער‬ ‫מתאימה לא נעשית מתאימה על ידי ההרגל‬ ‫געווען‪ ,‬רופט אים די תורה אן מיטן נאמען‬ ‫און צוגעלייגט‪" :‬אויב אזוי‪ ,‬ווייז מיר אויף!‬ ‫האפענונג צו קענען ערוועקן ביים תלמיד‬ ‫בה‪ .‬ואם השנוי קשור בקושיים ודורש‬ ‫ר' אבנר‪ ,‬ווייל אפילו ווען א מענטש געפינט‬ ‫אויב אלעס ליגט טאקע מרומז אין פרשת‬ ‫דאס פינטעלע איד‪ ,‬האט דער רמב"ן זיך‬ ‫מאמצים‪ ,‬הרי בכלל כל דברי ימי עמנו‪ ,‬עם‬ ‫זיך אין אזא נידריגן שפל המצב‪ ,‬האט ער‬ ‫האזינו‪ ,‬דאן וואו בין איך מרומז דערין?!"‬ ‫גראד ארויסגעלאזט אויפן וועג צו אבנר‪.‬‬ ‫ישראל‪ ,‬בנויים על אי‪-‬התחשבות בקושיים‬ ‫אייביג די מעגליכקייט צו דערגרייכן‪ ,‬דורך‬ ‫דער פנים פונעם רמב"ן איז געווארן‬ ‫אנקומענדיג אין פאלאץ איז אים‬ ‫שבעולם‪ ,‬ובלשון המורגל בההעלם וההסתר‬ ‫תשובה‪ ,‬די סאמע העכסטע מדרגות‪ .‬און‬ ‫ערנסט‪ .‬ער האט זיך טיף מתבונן געווען און‬ ‫שווארץ געווארן פאר די אויגן‪ .‬דער אבנר‬ ‫של העולם עצמו‪ ,‬ועד ש"בשעתא חדא‬ ‫ווייל דער כלל איז אז "סוף ישראל לעשות‬ ‫זיך געוואנדן צום באשעפער מיט א תפילה‬ ‫האט זיך ספעציעל צוגעגרייט אויף דעם‬ ‫וברגעא חדא" יכול האדם להפוך את עצמו‬ ‫תשובה" — סוף כל סוף וועט דאך יעדער‬ ‫חשובה חרישית‪ ,‬אז ער זאל אים עפענען‬ ‫אנקום פון זיין אמאליגן רבי'ן‪ .‬פארנט פון‬ ‫מן הקצה אל הקצה (פירוש "שעתא חדא" —‬ ‫איד צוריקקומען צום אויבערשטן‪ ,‬זעהט‬ ‫די אויגן‪ ,‬ער זאל זעהן די סודות וואס ליגן‬ ‫זיינע אויגן‪ ,‬האט אבנר גענומען א דבר‬ ‫"מיט איין קער"‪ ,‬בתנועה אחת‪ ,‬מלשון שעה)‪.‬‬ ‫שוין די תורה אין אים זיין טיעפסטע‬ ‫באהאלטן אין יעדע אות אין די תורה‪ .‬נאך‬ ‫אחר‪ ,‬עס אפגע'הרג'עט און צוגעגרייט צו‬ ‫ובנידון זה‪ ,‬הרי מודגש בכמה מקורות‬ ‫אינערליכע הייליגע אידענטיטעט‪ ,‬אפילו‬ ‫א שטיק צייט האט ער געעפנט די אויגן און‬ ‫בראטן אויפן פייער‪ .‬דערנאך האט ער דאס‬ ‫ש"תשובה" גם פירוש הפשוט של המלה אינו‬ ‫נאך פאר ער טוט די תשובה‪.‬‬ ‫אנגעוויזן אבנר אויף דעם פסוק‪ָ :‬א ַמ ְר ִּתי‬ ‫אויפגעגעסן‪ .‬בעצם יום הכיפורים‪.‬‬ ‫כמו בלשונות אומות העולם רעפענטענ"ס‬ ‫די אלע יארן פון מרידה און‬ ‫ַאפְ ֵא ֶיהם ַא ְׁש ִ ּב ָיתה ֵמ ֱאנוֹ ׁש זִ כְ ָרם (האזינו לב‪ ,‬כו)‪.‬‬ ‫וכדומה (שפירושו "חרטה") כי אם שיבה‬ ‫אפגעפארנקייט האבן נישט באוויזן צו‬ ‫דער רמב"ן האט אים געהייסן קוקן‬ ‫וויפיל איסורי כרת?‬ ‫אל העצם ואל הפנימיות שלו על ידי הסרת‬ ‫טוישן זיין אמת'ע מהות‪.‬‬ ‫אויף די דריטע אות פון די ווערטער אין די‬ ‫דערנאך האט אבנר זיך אויסגעדרייט צום‬ ‫השכבות הזרות המכסות עליהן‪ ,‬כנ"ל‪.‬‬ ‫ער האט עס געקענט באהאלטן‪ .‬ער האט‬ ‫פסוק‪ָ :‬א ַמ ְר ִּתי ַא ְפ ֵא ֶיהם ַא ְׁש ִ ּב ָיתה ֵמ ֱאנוֹ ׁש‬ ‫הייליגן רמב"ן און געפרעגט מיט שפאט‪:‬‬ ‫ובזה ג"כ המענה לשאלתו מהי דרכו בחיים‬ ‫געקענט קעמפן דערקעגן‪ .‬ער האט אפילו‬ ‫זִ כְ ָרם"‪ ,‬וואס די אותיות באטרעפן — ר'‬ ‫"וויפיל איסורי כרת האב איך יעצט עובר‬ ‫וכו' ‪ . .‬ענינו להשתדל לעזור לכאו"א בסביבתו‬ ‫געקענט טוהן געוויסע מעשים וואס זענען‬ ‫אבנר‪.‬‬ ‫געווען?" דער רמב"ן האט געענטפערט אבנר‬ ‫למצוא דרכם בחיים‪ ,‬ובכנ"ל בהדגשה על‬ ‫ר"ל אינגאנצן פארקערט פון זיין אינערליכע‬ ‫אבנר האט געקוקט אויף די ווערטער אן‬ ‫אז ער האט עובר געווען אויף פיר‪ .‬אבער‬ ‫המעשה בפועל‪ ,‬על פי תורת חיים ותורת‬ ‫מהות‪ .‬אבער די תורה קוקט נישט בלויז אויף‬ ‫ערשטוינטער‪ .‬זיין פנים איז געווארן ווייס‪.‬‬ ‫אבנר האט אים תיכף פארראכטן‪" :‬פינף‬ ‫אמת‪ ,‬שעל ידי כך ישים קץ לגלגול נפשו‪,‬‬ ‫וויאזוי א איד זעהט אויס אין זיין יעצטיגן‬ ‫דער מענטש וואס האט א קורצע צייט‬ ‫איסורי כרת"‪ .‬און ער האט אנגעהויבן זיך‬ ‫כלשונו‪ ,‬וימצא סיפוק נפשי ומנוחת הנפש‪.‬‬ ‫דרויסנדיגן מצב‪ ,‬נאר אויף זיין פנימיות'דיגן‬ ‫צוריק מחלל געווען יום כיפור פארנט פון‬ ‫טענה'ן און אויפווייזן מיט זיין געוואלדיגער‬ ‫עוד נקודה להוסיף‪ .‬כיון שהנהגה האמורה‬ ‫מהות און אויף זיין פאטענציאל וואס וועט‬ ‫זיין רבי'ן‪ ,‬האט פלוצלינג נישט געקענט‬ ‫חריפות פארוואס זיין חשבון איז ריכטיג‪.‬‬ ‫היא סוף סוף בגדר של "לא ידח ממנו נדח"‪,‬‬ ‫דער מצב איז געווען שרעקליך‪ .‬שטייט‬ ‫סוף כל סוף ארויסקומען‪.‬‬ ‫צוריקהאלטן זיינע טרערן און אנגעהויבן‬ ‫וכל אחד ואחת סוף סוף שיבואו לזה ויתנהגו‬ ‫א מענטש און טרעט להכעיס 'על כל‬ ‫דעריבער האט אים די תורה שוין‬ ‫ביטערליך צו וויינען‪.‬‬ ‫כך‪ ,‬הרי יפה שעה אחת קודם‪ .‬ואם דבר זה‬ ‫הקדוש'‪ ,‬און גלייכצייטיג ווייזט ער ווי גוט‬ ‫‪‬‬ ‫דעמאלט אנגערופן‪ :‬ר׳ אבנר‪.‬‬ ‫"רבי! איז נאך דא האפענונג פאר מיר?"‬ ‫עולה לו בקושי‪ ,‬ידוע מאמר חכמינו ז"ל‪ ,‬וגם‬ ‫ער קען די תורה אין וואס ער זעלבסט איז‬ ‫מובן ופשוט‪ ,‬שאין הקב"ה מבקש לפי כוחו‬ ‫יעצט אזוי פוגם‪.‬‬ ‫הגליונות לחודש תשרי נתנדבו‬ ‫הוא‪ ,‬אלא לפי כוחו של האדם; נמצא שזה‬ ‫דער רמב"ן האט געקוקט אויף זיין‬ ‫גופא שיש קושיים הוכחה שניתנו לו הכוחות‬ ‫לזכות חיים בן ציון בן טויבא חנה וזוג' יהודית צערל בת ריזל‬ ‫זכות הרבצת תורת החסידות יעמוד להם ולבני ביתם שיחיו להתברך בכל מילי דמיטב מנפש ועד בשר‪,‬‬ ‫געוועזענעם תלמיד מיט א פארווייטאגטן‬ ‫להתגבר עליהם‪.‬‬ ‫שפע ברכה והצלחה עד בלי די‪ ,‬בגשמיות וברוחניות‪ ,‬ובטוב הנראה והנגלה!‬ ‫בליק און געפרעגט‪" :‬אויב דו קענסט דאך‬ ‫‪‬‬ ‫אגרות קודש‪ ,‬חל"ב יב'קנה‬ ‫* להקל על הקורא‪ ,‬מובא כאן עם שינויי לשון קלים — ע"פ‬ ‫יוצא לאור ע"י 'נרות להאיר'‬ ‫סגנון שפה המדוברת היום — ועל אחריות המערכת בלבד‪.‬‬ ‫‬‪gilyon@Lehuir.com | ‪(845) 600-0229‬‬ ‫נא לשמור על קדושת הגליון‬ ‫צו באקומען דעם גליון יעדע וואך אויף אימעיל‪ ,‬אדער פאר סיי וועלכע הערות‪ ,‬ביטע שיקט א מעסעדזש צו די מערכת‪.‬‬