א שטיקל אוה"ח הקדוש · A Shtikul Or Hachayim Hakuddosh — האזינו - שבת תשובה (2026-09-14)

ליקוטים יקרים
מספר הקדוש
אור החיים עה"ת
על דרך מוסר וחסידות
בעזהשי"ת | האזינו | גליון כ"ה
וואס קען איך טוהן אז מיין פרנסה גייט מיר נישט?
מענטש מוז האבן וואסער כדי צו קענען לעבן ,ווייל נישט קיין פרנסה ,אזוי אויך איז א חיוב אויפ'ן מענטש יַ ֲערֹף ַכ ָּמ ָּטר לִ ְק ִחי ִת ַזל ַכ ַטל ִא ְמ ָּר ִתי ִכ ְש ִע ִירם ֲעלֵ י
דאס געבט אים חיות ,פונקט אזוי איז מיט די הייליגע ער זאל זיך זעצן לערנען ווען דער אייבערשטער יבים ֲעלֵ י ֵע ֶשב( :דברים ל"ב ,ב') ֶד ֶשא וְ כִ ְר ִב ִ
תורה ,אן תורה קען א מענטש פשוט נישט אנגיין ,די שטעלט אים יא צו פרנסה און רעגן.
איידער משה רבינו גייט אוועק פון דער וועלט,
הייליגע תורה איז דאס וואס געבט אונז דעם גאנצן דער אור החיים הקדוש גייט נאך א טראפ טיפער געבט ער איבער זיינע לעצטע ווערטער פאר די אידן.
חיות צו לעבן. און לערנט ארויס א יסודות'דיגע נקודה :אויב א מענטש ער זינגט שירה צום אייבערשטן און אינאיינוועגס,
ענדליך צו דעם האט דער הייליגע תנא ר"ע לערנט נישט ח"ו ,וועט דער אייבערשטער אים נישט ווארפט ער אריין דברי הדרכה פאר די אידן .ער
געזאגט פאר פפוס אין זיין געפענגעניש ביי די רומים, וועלן משפיע זיין פרנסה ,וויבאלד די גאנצע סיבה פארציילט זיי פון די גוטס וואס זיי וועלן באקומען
פונקט ווי די פיש קענען נישט לעבן אינדרויסן פון פארוואס דער אייבערשטער שטעלט צו פרנסה פאר אויב זיי וועלן אפהיטן די תורה און זיך פירן ערליך .און
וואסער ,אזוי אויך קען דער מענטש נישט לעבן אן קיין א מענטש איז נאר כדי ער זאל קענען זיצן און לערנען ער זאגט זיי" ,יערף כמטר לקחי – מיינע ווערטער זאלן
תורה... תורה מיט א רואיגקייט ,אויב לערנסטו נישט, אריינגיין אין אייערע הערצער פונקט ווי די רעגן וואס
פארוואס דארפסטו פרנסה?!
:אסאך מאל ,געפינען מיר זיך אין ענגע אויספיר טראפט און ווערט גוט איינגעזאפט אין די ערד".
מצבים ,מען איז געדרוקט מיט פרנסה און מען טראכט לפי"ז ,טייטשט אריין דער אור החיים הקדוש די זאגט רש"י' :לקחי' קען אויך מיינען נאך א פשט,
אז מען האט נישט קיין ברירה ,מען מוז פארמינערן די ווערטער פון די משנה פונקט פארקערט .אם אין קמח, וואס דאס איז די תורה הקדושה ,אזוי ווי עס שטייט אין
צייט פון לערנען ,כדי צו האבן מער צייט עוסק צו זיין אויב א מענטש זעט אז ער האט נישט קיין פרנסה ,איז פסוק 'כי לקח טוב נתתי לכם' .און פארוואס איז דער
אין פרנסה און מען טראכט" ,וואס זאל איך טוהן? איך דאס א סימן אז אין תורה -דער מענטש לערנט נישט. תורה צוגעגליכן צו רעגן? איז רש"י מסביר אז פונקט
מוז דאך טוהן השתדלות צו שפייזן מיין משפחה?" ווייל ווען דער באשעפער זעט אז דער מענטש לערנט ווי דער רעגן געבט חיות פאר די גאנצע וועלט ,אזוי
נישט ,וועט ער אים נישט צושטעלן קיין פרנסה, אויך ברענגט די תורה חיות פאר'ן מענטש.
דער הייליגער אור החיים לערנט אונז אז דאס
וויבאלד עס פעלט אים די תכלית פארוואס דער
האט משה רבינו אויסגעלערנט פאר די אידן איידער זאגט דער אור החיים הקדוש :לפי"ז ,לאמיר אריין
אייבערשטער האט אים געגעבן די פרנסה .משא"כ
זיין הסתלקות .א איד דארף וויסן אז די תורה איז דאס טייטשן דעם פסוק נאך אביסל טיפער און פון דעם
אבער ,ווען דער מענטש לערנט יא ,וועט אים דער
וואס ברענגט די השפעה פון פרנסה .ווען א מענטש ארויסלערנען א מורא'דיגן יסוד וואס איז בענין עסק
אייבערשטער אודאי צושטעלן פרנסה ברווח מיט
זעט אז פרנסה גייט אים שווער ,זאל ער וויסן אז דאס ולימוד התורה...
אלעס וואס עס פעלט אים נאר אויס אז ער זאל קענען
איז א סימן אז ער לערנט נישט גענוג .ער זאל טאקע דער אור החיים הקדוש איז דאס מסביר מיט א
זיצן און לערנען רואיגערהייט אן קיין שום
צולייגן נאך שעות צו זיין לערנען און טון ווי דער אור הקדמה :עס שטייט אין פרקי אבות (פרק ג' משנה י"ז),
שטערונגען.
החיים הקדוש לערנט אונז אין פרשת כי תצא (ויק"ר
אם אין קמח אין תורה( .אויב עס איז נישט דא קיין
כ"ה ,א') :אויב א מענטש איז געוואוינט צו לערנען איין ווי דער רמב"ם שרייבט אין הלכות תשובה (פ"ט,
פרנסה און מען האט נישט וואס צו עסן ,קען מען נישט
דף ,זאל ער צולייגן און לערנען צוויי דפים; אויב ער איז ה"א) :דער אייבערשטער האט אונז געגעבן די תורה
לערנען).
צוגעוואוינט צו לערנען איין פרק ,זאל ער צולייגן און ווייל ער וויל מיר זאלן לערנען און עוסק זיין אין איר.
לערנען צוויי פרקים .יעדער איינער זאל צולייגן נאך ווען א מענטש ניצט אויס זיין צייט און זעצט זיך אוועק זאגט דער אור החיים הקדוש :פון די משנה זעהט
אביסל איכות און כמות צו זיין לערנען און אויסנוצן די לערנען ,זאגט אים די תורה צו אז ער וועט זיין געזונט, מען אז תורה און פרנסה זענען אנגעהאנגן איינס
צייט בעסער לויט די מדריגה וואו ער האלט .ווייל דער ער וועט האבן פרנסה און עס וועט אים גארנישט אינעם צווייטן .אויב אזוי ,קען מען אויך זאגן דער כלל
גאנצע רצון פונעם אייבערשטן איז אז א איד זאל זיצן פעלן ,ווייל "הבא לטהר מסייעין אותו" ,ווען א מענטש פונקט פארקערט ,פונקט אזוי ווי מען קען נישט
און לערנען תורה .און אויב מיר וועלן טאקע זיצן און וויל זיין גוט ,העלפט אים דער אייבערשטער .ווען דער לערנען ווען עס איז נישט דא קיין פרנסה ,אזוי אויך
לערנען און ווייזן פארן בורכ"ע אז מיר מיינען דאס מענטש זיצט און לערנט מיט א רצון צו דינען דעם קען מען נישט נעמען פרנסה ווען מען לערנט נישט
אמת'דיג ,וועט אונז דער אייבערשטער משפיע זיין אייבערשטן ,וועט אים דער אייבערשטער ווייל ווען דער אייבערשטער שיקט אראפ השפעות,
פרנסה מיט א גרויסן שפע וויפיל דער מענטש דארף ארויסהעלפן און אים אלעס צושטעלן כדי ער זאל איז דא א חוב פון עוסק זיין בתורה.
נאר האבן ,און אלעס אויף א רואי'גע און מסודר'דיגע נישט דארפן זיין פארנומען מיט אנדערע זאכן ,און דאס קומט אונז דער פסוק זאגן :יערף כמטר לקחי
אופן אז מיר זאלן טאקע קענען זיצן און לערנען קענען לערנען רואיג אן קיין שום שטער. – אזוי ווי דער באשעפער שטעלט צו רעגן און איז
רואיגערהייט אן קיין שום שטערונגען. פירט אויס דער אור החיים הקדוש :מען קען זאגן משפיע פרנסה ,אזוי אויך דארף א מענטש לערנען
תורה ,ווייל פונקט ווי דער אייבערשטער פארלאנגט
א לעכטיגן שבת!
נאך א פשט פארוואס משה רבינו גלייכט צו די תורה
צו רעגן ,דאס איז אונז צו לערנען אז פונקט ווי דער נישט פונעם מענטש אז ער זאל לערנען אויב ער האט
פאר הערות אדער צו באקומען דעם גליון שיקט אן אימעיל צוgilyonohr@gmail.com : א
מעשה רב
בענין עמילות בתורה
ווי נאר איך האב דאס געזעהן ,האט איך זיך נאך מער אריינגעווארפן אין די ביי מיר האט דאס פאסירט...
תורה ,און גענומען נאך חברותות מוצאי שבת ,ערב שבת און יעדע ליידיגע א איד פון מאנסי ,אן אייגנטומער פון א גרויסע געשעפט ,האט דערציילט א
צייט וואס איך האב נאר געהאט ,האט איך מוסיף געווען און לימוד התורה. מעשה וואס האט פאסירט מיט אים" :איך ,אזוי ווי פיל אנדערע אידן ,האב
טייערע אידן ,איך מוז אייך זאגן ,איך בין ממש נתהפך געווארן לאיש אחר, שטענדיג געפילט אז איך קען זיך נישט גענוג אפגעבן מיט לערנען תורה
איך בין ארויס מאפלה לאורה ומיגון לשמחה!" וויבאלד איך בין צו שטארק פארנומען עוסק זיין "על המחיה ועל הכלכלה".
כעת ,זיצט דער איד און לערנט יעדע איבריגע רגע וואס ער פארמאגט .זיין א גאנצן טאג ,בין איך געווען פארנומען אין מיין געשעפט און פשוט נישט
גרעסטע הנאה איז ווען מען זאגט אויף אים אז יעדעס מאל וואס מען קומט געהאט קיין צייט צו לערנען .הגם איך האב געהאט א קורצן שיעור ביינאכט,
אריין אין בית המדרש זעט מען אים זיצן און הארעווען ,און ווען ער לערנט, איז עס אבער נישט געווען מיט'ן גאנצן קאפ און מח ,זייענדיג כסדר
עקזעסטירט נישט די וועלט ארום אים ,גארנישט קען אים אפשטעלן פון פארנומען טראכטן פון די ביזנעס ענינים .עס האט מיר כסדר געבאדערט,
זיין לערנען. ובפרט ווען איך האט געזען ווי מיינע חבירים זיצן אין בית המדרש און
לערנען מיט א פלייס ,אבער איך האב זיך באראויגט און געטראכט ביי זיך
און ווי דער איד דערציילט ,איז דאס בכלל נישט קיין גרינגע זאך .אסאך מאל אז דאס איז מיין גורל ,וואס זאל איך טוהן? איך מוז דאך ברענגען פרנסה
אינמיטן לערנען ,מאכן זיך פראבלעמען מיט די שיפמענטס און אנדערע אינדערהיים! מיין טאג איז נישט ווי זייער'ס ,עס איז פארט מער א
ענינים ,און דער מענעדזשער פרובירט אים צו כאפן אויפ'ן טעלעפאן ,אבער פארנומענע.
זיין פאון איז פארלאשן. איך בין דאן שוין געווען אין די שפעטערע דרייסיגער יארן ,ווען איין טאג
זאגט דער איד ווייטער :עס איז ממש וואונדערליך צו זען ,ווי יעדעס מאל האט מיר אנגעכאפט א שטארקע התעוררות וואס איך האב נישט געקענט
וואס איך ענדיג לערנען און איך זעה עטליכע 'מיסד קאלס' פון מיין בארואיגן .וויסנדיג פון אלץ קינד אז נאר די תורה הקדושה געבט די אמת'ע
מענעדזשער ,און איך קאל צוריק מיט א גרייטקייט צו הערן קולות פונעם חיות און סיפוק הנפש ,האב איך זיך אנגעהויבן פילן זייער ליידיג און נישט
מענעדזשער איבער די אלע שאדן'ס וואס זענען נארוואס געשען ,איז אבער צופרידן מיט מיין לעבן .טאג נאך טאג ,איז דער הרגשה געווארן שטארקער,
אינטערעסאנט צו זעהן ווי יעדעס מאל ווען איך רוף צוריק נאכ'ן לערנען, ביז איך האב באשלאסן אז עס גייט מיר גארנישט אן ,זאל זיין וואס זאל זיין,
זאגט ער מיר" ,ישר כח פארן צוריק רופן אבער אלעס איז שוין מסודר" .יא, איך גיי זיך זעצן לערנען .עס קען נישט זיין אז דעם רצון ה' איז אז איך זאל
ווען איך בין געזעצן און געלערנט ,האט זיך אלעס מסדר געווען אויפ'ן זיין אזוי פארנומען מיט מיין פרנסה עד כדי כך אז איך זאל נישט קענען זיצן
בעסטן אופן! אין לערנען די מינימום וואס א איד דארף .אומר ועושה" ,איך גיי זיך זעצן
לערנען" .איך האט גלייך געדינגען א יונגערמאן וואס זאל זיין דער
דער איד איז מעיד מיט א פולן מויל ,אז ער האט נאך קיינמאל נישט מענעדזשער פון מיין געשעפט ,און איך האב זיך אריינגעזעצט אין בית
פארלוירן קיין איין פרוטה פון דעם וואס ער איז געבליבן זיצן און געלערנט המדרש אן קיין חשבון און פשוט אנגעהויבן לערנען מיט איינע פון די
ווייטער און נאר פארקערט ,ער האט פיל מאל געהאט אפי' גרויסע רווחים דאמאלטס'דיגע חבורות .זיצנ'דיג אין בית המדרש ,האב איך געפרעגט דעם
דערפון. און יענעם ווער עס וויל לערנען מיט מיר און א טאג ,צוויי שפעטער ,האב
איך זיך איינגעהאנדלט חברותות אויף א שיינעם חלק פונעם טאג ,און איך
אט דאס איז וואס דער הייליגער אור החיים לערנט אונז אויס! ווען א מענטש
האב זיך געזעצט לערנען מיט א געוואלדיגע פלייסיגקייט.
זיצט און לערנט ,שטעלט אים דער אייבערשטער צו זיין פרנסה אויף א
גאלדענעם טאץ .די תורה הקדושה איז משפיע פאר'ן מענטש ,און דער ווי קאמיש עס קוקט אויס ,האב איך ערווארטעט צו זעהן א דראסטיגע טויש
בורכ"ע מאכט זיכער אז דער מענטש זאל זיין מסודר און נעמט אוועק אלע אין מיין ביזנעס און די גרויסע רווחים זאלן אנהייבן פאלן ווייל איך בין דאך
שטערונגען ,כדי דער מענטש זאל קענען זיצן און לערנען מיט א רואיגקייט. פארט געווארן ווייניגער אריינגעטון אין מיין בוזנעס ווי אמאל .אבער וואס
און פארשטייט זיך אליין ,אז דאס אלעס ארבעט נאר ווען מען מיינט עס זאל איך אייך זאגן :סוף וואך ,ווען איך האב געמאכט די חשבונות ,בין איך
אמת'דיג! פשוט געווארן ערשטוינט צו זען ווי נישט נאר איך האט גארנישט פארלוירן
פון מיינע ביז יעצטיגע פארדינסטן ,האבן די רווחים נאך געשטיגן פיל מער
ווי פריער!
פינקן
גודל קדושת ספר "אור החיים" הקדוש ,שנכתב ברוח הקדש.
לעילוי נשמת רבינו הקדוש אודות מלמד אחד שפגע בכבוד ה'אור החיים' ז"ל ,ואמר שלא עשה
חיים ב"ר משה זיע"א ספרו ברוח הקודש ...לא ידעתי מה ספק לכם שרוח הקודש שורה גם
בעל ה "אור החיים" הקדוש עתה על הראוי לו ,אף על פי שבטלה הנבואה מן הנביאים ...שגם בזמננו
יש לחכמי האמת ,שאינם נוטים אחרי החומר ,רוח הקודש ,וכמבואר
זכות רבינו הקדוש תגן בעדנו ובעד במורה נבוכים וברמב"ן ז"ל בהדיא .ולכן בעל 'אור החיים' ,נשמתו בגנזי
כל בית ישראל ,להושע בכל מילי מרומים ,בודאי חיבר ספרו ברוח הקודש ...ולכן המלמד המכחיש רוח
דמיטיב וכט"ס ,אמן קדשו של 'אור החיים' הוא אפיקורס ,שאינו מאמין בגדולי הדור
שהעידו עליו שהיה ראוי לרוח הקודש ,והמלמד הזה כפר בעיקר רוח
הקודש ...ויפה עשיתם שלא עזבתם את בניכם בידו ,ויישר כוחכם בזה.
(שו"ת דברי חיים ,יו"ד ,ח"ב ,סימן ק"ה)
מיטצוטיילן אייער פערזענליכע מעשה ,אדער צו
מנדב זיין דעם גליון, ולהיותך גאון גדול ,קדוש ה' בעל רוח הקודש ,רבינו בעל "אור החיים"
ביטע שיקט אן אימעיל צו: זי"ע ,אשר כתב ספרו ברוח הקודש ,וכמובא בשם הגדולים...
gilyonohr@gmail.com
(חיים ושלום ,מונקאטש ,פרשת דברים)
ב
