gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

קונטרס לחזות בנועם · Kuntrus Lachzos Beno'am — האזינו - שבת תשובה (2026-09-14)

מוציא לאור: קונטרס לחזות בנועם · Kuntrus Lachzos Beno'am

שבוע: האזינו - שבת תשובה (2026-09-14)

קונטרס לחזות בנועם · Kuntrus Lachzos Beno'am — האזינו - שבת תשובה (2026-09-14)

פתח את ה-PDF הורדה

‫שלחן הטהור‬ ‫ערב יום הקדוש שנת תשפ”ו לפ”ק‬ ‫בביהמ"ד הגדול וויליאמסבורג יצ"ו‬ ‫שלחן הטהור‬ ‫מוצאי יום הקדוש שנת תשפ”ו לפ”ק‬ ‫בביהמ"ד הגדול וויליאמסבורג יצ"ו‬ ‫גליון ל"ה שנה ב' ‪ -‬יום הקדוש תשפ"ז לפ"ק‬ ‫יויד לדול עבי‪:‬‬ ‫לחזות בנועם‬ ‫כל הזכיות ש ולות ©‬ ‫֑‬ ‫יו "ד ו ען די ד"לות ודש יעדע וודך‬ ‫שי ט דן די עיל יו לחזות בנועם‬ ‫‪lachzosbnoam@gmail.com‬‬ ‫יו נע ען ד חל דון די זיכוי הל"ים "יטע‬ ‫ווענדט דייך יום עלכת‬ ‫וזכות הל"ים תלוי "ך‬ ‫נתנדב ע"י‪:‬‬ ‫הל"ני הנ יד‬ ‫קליין היבו‬ ‫סאטמאר ‪1605-615-7777‬‬ ‫הערשקול‬ ‫דברותעקיבא‬ ‫קודש אויף‬ ‫מען קען הערן די ל'‬ ‫‪ 4/2/6‬פון די מעין מעניו‬ ‫אפטיילונג זבט‬ ‫נשודי "תו ל‬‫בנועם‬ ‫ביי די ספעציעלע לחזות‬ ‫לל ל‬ ‫עריכה ומראי מקומות ע"י‪:‬‬ ‫ב‪ .‬וו‪845-738-4665 .‬‬ ‫ען ען העלן די ד"לות ודש דויף קול סאטמאר ‪1605-615-7777‬‬ ‫י"ל בסיוע‬ ‫שליט"אדי עין עניו‬ ‫בנועםכ"ק מרן אדמו"ר‬ ‫‪ 4/2/6‬פון‬ ‫דפטיילונ‬ ‫לחזותספרי‬ ‫ספעייעלע‬ ‫להוצאת‬ ‫ועד‬ ‫"יי די‬ ‫נסדל לדפוס עבי‪:‬‬ ‫דברי כיבושין והתעוררות לקראת ימי השובבי"ם‬ ‫עריכת שלחן הטהור‬ ‫דברות קודש אצל‬ ‫שזכינו לשמוע‬ ‫לפ”ק‬ ‫תשפ”ו‬ ‫שליט"א‬ ‫רבינושנת‬ ‫הגה"ק‬ ‫הקדוש‬‫יוםמרן‬ ‫ערב‬ ‫מכ"ק‬ ‫בביהמ"ד הגדול וויליאמסבורג יצ"ו‬ ‫של"ס פרשת ויחי שנת תשפ"ו לפ"ק‬ ‫ביהמ"ד הגדול קרית יואל‬ ‫פתחו לי פתח כחודו של מחט – זהו התפלה שהאדם‬ ‫ונשובהובחסדו‬ ‫והעתיד אחד‪,‬‬ ‫ה' אליך‬‫וההוה‬ ‫העבר‬ ‫השיבנו‬ ‫הקב”ה רואה‬ ‫מתפלל‬ ‫מצרף את הטוב העתיד‪ ,‬ועי”ז זוכים בדין‬ ‫ויקרא יעקב אל בניו‪ ,‬ויאמר האספו ואגידה לכם את אשר יקרא אתכם‬ ‫בדיןא')ווייל הקב”ה איז‬ ‫כלל ישראל גייט ארויס זכאי‬ ‫באחרית הימים (מ"ט‬ ‫מצרף אלע מעשים טובים פונעם עתיד‬ ‫בזכרי‬ ‫אבל עתה‬ ‫גערופן די‬ ‫האט‬‫יפחד‪,‬‬ ‫בניו‪,‬לבי‬ ‫יעקב‬ ‫אל זאת‬ ‫יעקבועל‬ ‫ויקרא מעש‬ ‫ובידי אין‬ ‫שוחד‪,‬‬ ‫סדרה‬ ‫יקח די‬ ‫ואכףדיפני לא‬ ‫וואך אין‬ ‫מיראקדם‬ ‫געפונען‬ ‫במה‬ ‫ואגידה לכם את אשר יקרא אתכם באחרית הימים‪.‬‬ ‫האספולערב יוה”ק)‪.‬‬ ‫המיוחד (סליחות‬ ‫מלכות שם‬ ‫קינדער‪ ,‬ויאמר‬ ‫פנים אין די ראש השנה תורות (מאמר אבני‬ ‫א‬ ‫קען זיין אזוי‪ ,‬דער זיידע ז”ל זכותו יגן עלינו אין ייטב‬ ‫א) 'ויקרא יעקב אל בניו' זאגט דער מדרש (בראשית רבה צ"ח ב') רבי יודן‬ ‫זכרון אות ל”א)‪ ,‬זאגט א מליצה ישרה פאר כלל ישראל‪ .‬ס’קומט דער יום הדין‪ ,‬און מ’איז דן יעדן‬ ‫אמר‪' ,‬ויקרא אל בניו'‪ ,‬זאגט ער ויקרא ער האט גערופן צום באשעפער‪ ,‬צום‬ ‫איינעם אויף די מעשים‪ .‬זאגט ער‪ ,‬ס’איז דא א פרשת דרכים (דרוש ד’)א‪ ,‬דער פרשת דרכים זאגט‪,‬‬ ‫קינדער‪.‬‬ ‫געווען די‬ ‫זיינע מצרף‬ ‫אייבערשטערמיט‬ ‫האט זיי‬ ‫באשעפער זאל זיין‬ ‫דערזכיות‪ ,‬דער‬ ‫געהאטאזקיין‬ ‫'אל בניו'‪,‬‬ ‫באשעפער‪,‬נישט‬ ‫איןהייליגן‬ ‫מצרים האבן אידן‬ ‫מתן תורה פון שפעטער‪' ,‬בהוציאך את העם ממצרים תעבדון את האלקים על ההר הזה’ (שמות‬ ‫די מתנות כהונה זאגט פשט‪ ,‬עס וואלט געדארפט ווען שטיין ויקרא יעקב‬ ‫ג’ י”ב)‪ .‬איי‪ ,‬דער אייבערשטער האט געזען נאך זאכן וואס מ’האט געטון אין מדבר‪ ,‬וואס איז‬ ‫'את בניו'‪ ,‬יעקב האט גערופן די קינדער‪ ,‬שטייט ויקרא יעקב 'אל בניו'‪ ,‬טייטשט‬ ‫נישט געווען דער רצון פון באשעפער? דער חסד פון ה’ יתברך‪ ,‬דער אייבערשטער איז מצרף‬ ‫גערופן צום באשעפער‪ ,‬ער‬ ‫פונעםהאט‬ ‫עתיד‪.‬‬ ‫יעקב' ער‬ ‫'ויקרא‬ ‫נישט גוטע‬ ‫יודןדאס‬ ‫רבינישט‬ ‫אמר און‬ ‫מדרשהעתיד‪,‬‬ ‫נארדער‬ ‫דעם טוב‬ ‫האט מתפלל געווען צום באשעפער‪' ,‬אל בניו'‪ ,‬אז דער באשעפער זאל זיין מיט‬ ‫ולבקר בהיכלו‬ ‫זיינע קינדער‪.‬‬ ‫ישראל במצרים ראה הקב”ה מה שעתידין לעשות‪ ,‬דכתיב (שמות‬ ‫א) בפרשת דרכים‪ :‬עלינו לשבח לאדון הכל‪ ,‬ורב טוב לבית‬ ‫בהיכלו‬ ‫'ויאמר ה’ ראה ראיתי’ זו ראית מעשה העגל וכו’‪ ,‬אמר הקב”ה‬ ‫ג’ ז’)‬ ‫ולבקר‬ ‫ישראל‪ ,‬שהקב”ה אינו דן את האדם כי אם באשר הוא שם‪ ,‬ואף‬ ‫איני דנם לפי המעשים העתידים לעשות‪ ,‬היינו דכתיב (שמות שם)‬ ‫שעתיד לחטא לא יחשב ה’ לו ע‍ו‍ן לפי זמנו‪ ,‬וגמולו ישיב בראשו‬ ‫ויקרא יעקב אל בניו ‪ ...‬רבי יודן אמר ויקרא יעקב לאל להיות עם בניו (ביאר במתנות כהונה‪ :‬ויקרא‬ ‫א‪.‬‬ ‫כי שמעתי את צעקתם‪ ,‬אף על פי שידעתי מכאוביו‪ .‬יודע אני‬ ‫לפי מקומו ושעתו‪ .‬אבל לענין הטובה אינו כן‪ ,‬כי חפץ חסד הוא‬ ‫אמרנמנע‬ ‫אחא איני‬ ‫רבי פי כן‬ ‫ואף על‬ ‫האספווכו’‪,‬‬ ‫וגו' ‪...‬‬ ‫ויאמר במדבר‬ ‫עתידין ‪...‬‬ ‫להכאיבני‬ ‫לצורך בניו)‬ ‫כשהיו אל אלכמה‬ ‫וכן שקרא‬ ‫משמע‬ ‫שעתיד את בניו‬ ‫לעשות ‪...‬‬ ‫מדלא כתיב‬ ‫להש"י‪ .‬ודייק‬ ‫כמעשהו‬ ‫יעקב לאל‪:‬‬ ‫להיטיב לאיש‬ ‫ומרבה‬ ‫הטהרו‪ ,‬היך מה דאת אמר (נחמיה יב כ"ח‪-‬ל') ויאספו וגו' ויטהרו את הלשכות‪.‬‬ ‫בנועם‬ ‫ערב יום הקדוש תשפ"ו‬ ‫לחזות‬ ‫ד‬ ‫זאגט דער זיידע ז”ל לפי זהב‪ ,‬ווען דער אייבערשטער איז דן א מענטש‪ ,‬איז דער אייבערשטער‬ ‫מצרף די מצות וואס ער האט‪ ,‬ער איז אבער מצרף צו דעם אלע מצות וואס ער וועט טון אין עתיד‪.‬‬ ‫נישט נאר וואס ער וועט טון‪ ,‬זיינע קינדער‪ ,‬זיינע אייניקלעך אין שפעטערדיגע דורות‪ ,‬אלעס איז‬ ‫מצטרפים לטובה‪ .‬איי‪ ,‬אז מ’קוקט אויפן עתיד‪ ,‬זעט מען דאך אנדערע זאכן אויכעט? אבער‬ ‫אנדערע זאכן קוקט נישט דער אייבערשטער‪ .‬ממילא ווערט נתרבה די זכיות‪ ,‬גייט מען ארויס‬ ‫זכאי ביום הדין‪ .‬אזוי זאגט דער זיידע ז”ל אין ייטב פנים‪ ,‬ער זאגט א מליצה ישרה פאר אידישע‬ ‫קינדער‪.‬‬ ‫'יהי רצון שירבו זכיותינו’ דלעתיד‬ ‫אונז האב מיר אמאל געטייטשט 'יהי רצון שירבו זכיותינו’‪ ,‬דאס איז די תפילה‪ ,‬ס’זאל מתרבה‬ ‫ווערן די זכיות‪ ,‬אז דער אייבערשטער זאל מצרף זיין די זכיות פון די עתידותג‪.‬‬ ‫ולבקר בהיכלו‬ ‫ושנותיו‪ ,‬כי יקום קל וכי יפקוד מה ישיבנו‪ ,‬ולא בשביל עצמו בלבד‬ ‫מלגאלם‪ ,‬היינו דכתיב (איוב י”א י”א) 'וירא און ולא יתבונן’‪ ,‬עד כאן‪.‬‬ ‫יתאונן על חטאיו אשר עבר ופשעיו אשר גבר‪ ,‬כי אם גם בשביל‬ ‫נמצינו למדין‪ ,‬שאף שיודע ה’ שעתידין לחטא אינו נמנע מלהיטיב‬ ‫בניו וביתו וכל קהל עדת ישראל וכל העולם כולו ‪...‬‬ ‫עמהם‪ ,‬לפי שאינו דן את האדם אלא בשעתו‪ .‬ויש לדקדק על זה‬ ‫ממאי דאמרינן בשמות רבה (ג’ ד’) וזה לשונם 'מי אנכי כי אלך‬ ‫הנה שפתי לא אכלא את אשר בלבבי לשית עצות להטות אחרי‬ ‫אל פרעה וכי אוציא את בני ישראל’ (שמות ג’ י”א)‪ .‬אמר לפניו‪,‬‬ ‫רבים לזכות ולא תהיה אחרי רבים לרעות‪ ,‬והוא על פי דאיתא‬ ‫רבונו של עולם‪ ,‬איך אני יכול לכנס למקום הורגי נפשות וכו’‪' ,‬וכי‬ ‫במדרש ‪ ...‬ופירש ‪ ...‬עיי”ש בפרשת דרכים‪ .‬ולא מבעיא כי הקב”ה‬ ‫אוציא את בני ישראל’ מה זכות יש בידם שאוכל לגאלם‪ .‬אמר‬ ‫מצרף מה שעתיד אדם בעצמו להטיב‪ ,‬אלא אפילו זכות דורותיו‪,‬‬ ‫לו הקב”ה (שם פסוק י”ב) 'כי אהיה עמך’‪ ,‬ומה שאמרת מה זכות‬ ‫כדמצינו במדרש ‪ ...‬והנה כי כן נאמר אליו יתברך “אנא ה’ כל‬ ‫יש בידם‪' ,‬בהוציאך את העם תעבדון את האלקים על ההר הזה’‬ ‫תשא עון וקח טוב המעשים הטובים שבידינו מימי קדם‪ ,‬והמעשים‬ ‫(שם)‪ .‬הוי יודע‪ ,‬שבשביל התורה שהם עתידים לקבל הם נגאלים‪.‬‬ ‫הטובים אשר אנחנו עתידים להטיב בימים הבאים‪ ,‬אנחנו וצאצאינו‬ ‫עד כאן‪ .‬הרי מוכח ממאמר זה שהקב”ה דן את האדם על העתיד‪,‬‬ ‫וצאצאי צאצאינו עד סוף כל הדורות חזו לאצטרופי לטובה‪ ,‬ולא‬ ‫שאף שלא היו ראויים לגאלה גאל אותם בשביל שעתידים‬ ‫תסתכל ברע העתיד”‪ .‬כי אם כה עשה יעקב אבינו ע”ה והסתכל‬ ‫לקבל התורה‪ ,‬והיכי קאמר שאינו דן את האדם אלא בשעתו‪.‬‬ ‫בטוב העתיד ולא ברע‪ ,‬יתר מרעהו צדיק כל שכן הבורא ית”ש‬ ‫אך התירוץ לזה הוא מבואר‪ ,‬שבכלל רחמיו וחסדיו יתברך שהוא‬ ‫הצופה ומביט עד סוף כל הדורות להטיב ולא להרע‪ ,‬ואם ככה‬ ‫מתנהג עם בריותיו הוא זה‪ ,‬שאם עתידים להיות צדיקים הוא‬ ‫אתה עושה יציץ ופרח ויגמול שקדים לשקוד על הטובה‪ ,‬כי בוודאי‬ ‫מסתכל בעתיד ומיטיב עמהם‪ ,‬אך אם עתידים לחטא אינו מסתכל‬ ‫על דרך זה ירבו זכיותינו כיון שזכות העתיד מצטרף עם של עתה‬ ‫במה שעתידים לחטא‪ ,‬ואינו דן את האדם אלא בשעתו‪ .‬והיינו‬ ‫ולא חוב העתיד‪ ,‬ממילא איכא רובא זכות‪ ,‬וכדאים אנו לצאת זכאי‬ ‫דכתיב (איוב שם) 'וירא און ולא יתבונן’‪ ,‬דוקא 'און לא יתבונן’‪ ,‬אבל‬ ‫[ועיי”ע שם באריכות נפלא]‪.‬‬ ‫מה שעתידים להיטיב יתבונן‪ .‬ומשום הכי נסתכל במה שעתידין‬ ‫ג) זה לשון כ”ק מרן רבינו שליט”א בעריכת שלחן הטהור חמשה‬ ‫לקבל את התורה וגאלם‪ ,‬ולא נסתכל במה שעתידין לחטא‬ ‫עשר בשבט תשפ”ה לפ”ק (לחזות בנועם גליון ד’‪ ,‬אופן ד’) אחר שהביא‬ ‫במדבר‪ ,‬לפי שלהרע אינו דן את האדם אלא בשעתו‪ ,‬וכו’‪.‬‬ ‫דברי הייט”פ‪ :‬איך האב מיט דעם אמאל געטייטש‪ ,‬דאס איז‬ ‫ב) בייטב פנים‪ :‬י’חרד ה’איש ו’ילפת ה’אדם בשומו אל לבו‬ ‫פשט אין די תפלה ראש השנה אויף דער נאכט 'יהי רצון שירבו‬ ‫מאמרם ז”ל סוף פרק קמא דקדושין (מ‪' ).‬לעולם יראה אדם עצמו‬ ‫זכיותינו’‪ ,‬וואס הייסט א תפלה 'שירבו זכיותינו’? איז דא זכיות איז‬ ‫כאלו חציו זכאי וחציו חייב‪ ,‬עשה מצוה אחת אשריו שהכריע את‬ ‫דא‪ ,‬אויב ס’איז נישט דא‪ ,‬ווי אזוי?‬ ‫עצמו לכף זכות‪ ,‬עבר עבירה אחת אוי לו שהכריע את עצמו לכף‬ ‫'יהי רצון’ אז ס’איז דער רצון ‪ -‬ס’וועט זיין אן עת רצון אז דער‬ ‫חובה’ ‪ ...‬והן היום יעמוד כל איש במשפט לפני צור עולמים‬ ‫אייבערשטער וועט מצטרף זיין די זכיות פון די דורות העתידות‪,‬‬ ‫ב”ה החוקר לב ובוחן כליות‪ ,‬יודע כל מעשיו ותנועותיו דיבוריו‬ ‫ממילא וועט זיין 'ירבו זכיותינו’‪.‬‬ ‫ומחשבותיו‪ ,‬מה מאוד יתאונן אדם חי איך להבל ולריק כלו ימיו‬ ‫ה‬ ‫בנועם‬ ‫ערב יום הקדוש תשפ"ו‬ ‫לחזות‬ ‫שם הוי”ה ווייזט אז דער עבר הוה און עתיד איז איינס‪,‬‬ ‫קען מען מצרף זיין דעם טוב העתיד‬ ‫דער זיידע ז”ל דער ישמח משה זי”ע אין תהלים ‪ -‬אין תפילה למשה (מזמור כ”ה פסוק י’)ד‪ ,‬רעדט‬ ‫ער פון דעם ענין ‪ -‬פון דעם פרשת דרכים אז דער אייבערשטער איז מצרף דעם טוב העתיד‪.‬‬ ‫ס’איז דאך נאכנישט דא‪ ,‬וואס הייסט ער איז מצרף דעם טוב העתיד? זאגט ער‪ ,‬דער מקור פון‬ ‫דעם פרשת דרכים איז די מדת שם הוי”ה‪ ,‬די מדת שם הוי”ה ווייזט 'היה הוה ויהיה’‪ ,‬אז דער‬ ‫עבר מיטן הוה מיטן עתיד איז אלעס איינס‪ .‬ממילא‪ ,‬אויב דער עבר מיטן הוה מיטן עתיד איז‬ ‫איינס‪ ,‬איז דאך דאס וואס גייט זיין אינעם עתיד איז דאך שוין ווי ס’איז שוין יעצט‪ .‬ממילא איז‬ ‫דער אייבערשטער מצרף דעם טוב העתיד‪.‬‬ ‫מיט דעם טייטשט ער (תהלים כ”ה י’‪ -‬י”א) 'למען שמך ה’’ מיט דעם נאמען פון שם הוי”ה ‪-‬‬ ‫טייטשט ער לדרכו ‪' -‬וסלחת לעוני כי רב הוא’‪ .‬ער טייטשט אויס לדרכו‪.‬‬ ‫'למען שמך ה’’ דורכן מצרף זיין דעם עתיד‪' ,‬וסלחת‬ ‫לעוני כי רב הוא’ ווייל ס’איז נתרבה געווארן די זכיות‬ ‫לדרכינו קען זיין מיטן מליצה ישרה פונעם זיידן ז”ל דער ייטב פנים‪' ,‬למען שמך ה’’‪ ,‬וואס דער‬ ‫עבר מיטן הוה מיטן עתיד איז אלעס איינס‪ ,‬קומט אויס‪ ,‬קען מען דאך מצרף זיין די מצות פונעם‬ ‫עתיד‪ ,‬פון אים און פון זיינע קינדער‪ ,‬ווערט דאך נתרבה די זכיות‪' ,‬וסלחת לעוני כי רב הוא’‪ ,‬ווייל‬ ‫ס’איז נתרבה געווארן די זכיות שטארק ‪ -‬אזוי ווי דער ייטב פנים זאגטה‪.‬‬ ‫ולבקר בהיכלו‬ ‫לדון אותם לטובה על שם סופן נצמח משמו הקדוש‪ ,‬כי שמו מורה‬ ‫ד) בתפלה למשה‪' :‬כל ארחות ה’ חסד ואמת לנוצרי בריתו‬ ‫'היה הוה ויהיה’‪ ,‬והלא כל הדברים מלבד הרגע הראשון והרגע‬ ‫ועדותיו‪ ,‬למען שמך ה’ וסלחת לעוני וגו’’ (תהלים כ”ה י’‪-‬י”א)‪ ,‬והנה‬ ‫האחרון הוא היה הוה ויהיה תמיד בעת מציאתו‪ ,‬אבל בו ית”ש‬ ‫באומות העולם החסד מגרש את האמת‪ ,‬דהיינו החסד שהוא‬ ‫הוא באחדות השוה‪ ,‬דהוא ברא הזמן אבל אצלו אין זמן‪ ,‬ועבר והוה‬ ‫לפי שעה בעוה”ז מגרש את האמת שהוא נצחי שהוא עוה”ב‪,‬‬ ‫ועתיד אחד הוא‪ ,‬על כן מה שעתיד להיות כבר היה‪ ,‬והבן‪.‬‬ ‫כאמור (דברים ז’ י’) 'ומשלם לשונאיו אל פניו להאבידו’‪ ,‬וכתרגומו‪,‬‬ ‫ועפי”ז יתבאר התכת הפסוק הנ”ל 'כל ארחות ה’’ הנהגת הבורא‬ ‫אבל לשומרי בריתו מנהגו של ית”ש להשפיע חסד עוה”ז בכדי‬ ‫ית”ש הוא 'חסד ואמת לנוצרי בריתו ועדותיו וכו’’‪ ,‬ושמא תאמר‬ ‫להגיע להאמת שהוא עוה”ב‪' ,‬דאם אין קמח אין תורה’ (אבות‬ ‫במה יכופר עונם‪ ,‬לזה אמר 'למען שמך ה’’ המורה כי עבר ועתיד‬ ‫פ”ג י”ז) וכן חולי הגוף ח”ו מבטל מעבודת השי”ת‪ ,‬ושמא תאמר‬ ‫לפניו ית”ש אחד הוא‪ ,‬א”כ ראוי לדון ע”ש סופם‪ ,‬לכך 'וסלחת‬ ‫במה יכופר עון כיון שישפיע טוב עוה”ז ועוה”ב‪ ,‬אמנם יובן עפ”י‬ ‫לעוני’ דהוי כאילו כבר שבו 'כי רבה הוא’ אף שרב הוא‪ ,‬מכל מקום‬ ‫שהאריך הפרשת דרכים (דרוש ד’) בראיות‪ ,‬דלרעה אין דנין את‬ ‫אין לך דבר שעומד בפני התשובה והתשובה מכפרת בעד הכל‪,‬‬ ‫האדם על שם סופו‪ ,‬אבל לטובה דנין את האדם ע”ש סופו‪ ,‬והנה‬ ‫והבן‪.‬‬ ‫לפי שכבר ביארתי בדרושים (עי’ ישמח משה בהפטרת פר’ שמות) דכל‬ ‫ה) הישמח משה פי’ שהקב”ה ימחול אע”פ 'כי רב הוא’‪,‬‬ ‫ישראל עתידין לשוב קודם ביאת המשיח בתשובה תתאה עכ”פ‪,‬‬ ‫שעוונותינו מרובים‪ .‬ולדרך זו מבואר עפ”י הייטב פנים שהקב”ה‬ ‫ולאחר ביאת המשיח בתשובה עליונה‪ ,‬א”כ לפי זה ראוי לדון‬ ‫ימחול כי הזכיות רבים הם‪ ,‬שנתרבו זכיותינו בצירוף טוב העתיד‪.‬‬ ‫אותם לטובה ע”ש סופם כאילו כבר שבו‪ .‬ושורש הדבר שראוי‬ ‫בנועם‬ ‫ערב יום הקדוש תשפ"ו‬ ‫לחזות‬ ‫ו‬ ‫'בזכרי מלכות שם המיוחד’ היה הוה ויהיה‪' ,‬על זאת אני‬ ‫בוטח באומרים ה’ אחד’ אז פאר הקב”ה איז אלעס איינס‬ ‫זאגט דער פייטן‪' ,‬במה אקדם ואכף פני לא יקח שוחד‪ ,‬ובידי אין מעש’‪ .‬מ’קוקט זיך אן וויאזוי‬ ‫מ’זעט אויס‪ ,‬ליידער‪ ,‬בעוונותינו הרבים 'בידי אין מעש’‪ ,‬האב מיר נישט קיין מעשים טובים‪ .‬און‬ ‫אז מ’האט נישט‪' ,‬ובידי אין מעש’‪ ,‬וויאזוי וועט מען ארויסגיין זכאי? איז מען טאקע‪' ,‬על זאת לבי‬ ‫יפחד’‪ ,‬באימה ופחד‪.‬‬ ‫'אבל עתה בזכרי מלכות שם המיוחד’ דעם שם הוי”ה‪' ,‬על זאת אני בוטח באומרים ה’ אחד’‪.‬‬ ‫'ה’ אחד’ מיינט מען 'אחד’‪ ,‬דער עבר מיטן הוה מיטן עתיד איז איינס‪.‬‬ ‫ה’‪ ,‬שם הוי”ה ווייזט אויף היה הוה ויהיה‪ ,‬דאס איז 'אחד’ ‪ -‬דאס איז איינס‪ .‬ממילא אז ס’איז‬ ‫איינס 'היה הוה ויהיה’ אזוי ווי דער זיידע ז”ל דער ישמח משה זאגט‪ ,‬קומט אויס ווערט דאך‬ ‫נתרבה די זכיות‪ ,‬אפילו מ’האט נישט יעצט‪ ,‬אבער דער אייבערשטער וועט מצרף זיין די מעשים‬ ‫טובים פונעם עתיד‪ ,‬מ’האפט דער עתיד וועט זיין גוט‪.‬‬ ‫'והיה’ אז מ’איז מצרף דעם טוב העתיד‪ ,‬איז עס א 'לשון שמחה’‬ ‫דער זיידע ז”ל דער ישמח משה זאגט אויף א פלאץ (פר’ כי תבא דיבור הראשון)ו‪' ,‬ויהי’ איז א לשון‬ ‫צער‪' ,‬והיה’ איז לשון שמחה (מגילה י’ ע”ב‪ ,‬אסתר רבה פתיחתא י”א)ז‪ .‬זאגט ער‪' ,‬ויהי’ איז אן עבר ‪ -‬וואס‬ ‫איז געווען‪ ,‬וואס איז געווען איז א לשון צער‪' .‬והיה’ איז א לשון עתיד‪ ,‬איז א לשון שמחה‪.‬‬ ‫'והיה’‪ ,‬אז מ’איז מצרף דעם עתיד‪ ,‬מ’קוקט אויפן עתיד ‪ -‬אז מ’קוקט נאר אויפן עבר‪ ,‬איז‬ ‫טאקע א לשון צער‪' ,‬ובידי אין מעש’‪ ,‬אוודאי איז עס א לשון צער ‪' -‬והיה’ ווייזט שוין אויפן עתיד‪,‬‬ ‫וואס דער אייבערשטער איז מצרף דעם עתיד‪ ,‬איז א לשון שמחה‪' .‬בזאת אני בוטח באומרים ה’‬ ‫אחד’‪ ,‬מיט דעם האפט מען‪ ,‬מ’פארלאזט זיך‪.‬‬ ‫ולבקר בהיכלו‬ ‫קל”ה‪-‬קל”ו) 'פניך האר בעבדך כו’‪ ,‬פלגי מים כו’’‪ .‬והיינו כל מקום‬ ‫ו) בישמח משה‪' :‬והיה כי תבא וגו’’ (דברים כ”ו א’)‪ ,‬אמרו חז”ל‬ ‫שנאמר ויהי [בחינת עבר]‪ ,‬אינו אלא צער‪ ,‬והיה [בחינת להבא]‪,‬‬ ‫[מגילה דף יו”ד (ע”ב)‪ ,‬ופתיחתא דמגילת אסתר (אסתר רבה פתיחתא‬ ‫אינו אלא שמחה‪.‬‬ ‫י”א)]‪ ,‬כל מקום שנאמר 'והיה’ אינו אלא שמחה‪ .‬נ”ל לפרש על‬ ‫פי מה שכתבתי להלן (שם ד”ה והיה כי תבוא הב’) לפרש הפרשה על‬ ‫ז) במס’ מגילה‪' :‬ויהי בימי אחשורוש’ (אסתר א’ א’)‪ ,‬אמר רבי לוי‬ ‫דרך מוסר התעוררת לתשובה‪ ,‬כי יש שני מיני עבדות‪ ,‬א’‪ ,‬על‬ ‫ואיתימא רבי יונתן‪ ,‬דבר זה מסורת בידינו מאנשי כנסת הגדולה‪,‬‬ ‫דרך דכתיב (תהלים ק’ ב’) 'עבדו את ד’ בשמחה’‪ .‬ב’‪ ,‬על דרך דכתיב‬ ‫כל מקום שנאמר 'ויהי’ אינו אלא לשון צער‪.‬‬ ‫(איכה ג’ ל”ט) 'מה יתאונן אדם חי גבר על חטאיו’‪ ,‬ונאמר (יואל ב’‬ ‫ובאסתר רבה‪ :‬שמעון בר אבא בשם רבי יונתן אמר‪ ,‬כל מקום‬ ‫י”ב) 'שובו עדי בבכי ובצום ובמספד’‪ ,‬כי אם חטא אדם לשמחה‬ ‫שנאמר 'ויהי’ משמש צרה ושמחה‪ ,‬אם צרה אין צרה כיוצא בה‪,‬‬ ‫מה זו עושה‪ ,‬ולפי זה 'בבחינת עבר’ יש יגון‪ ,‬אבל 'בבחינת להבא’‬ ‫אם שמחה אין שמחה כיוצא בה‪ .‬אתא רבי שמואל בר נחמן‬ ‫בסילוק העבר‪ ,‬אין העבדות רק כמו שמפורש בחינת שמחה‪ ,‬והבן‪.‬‬ ‫ועבדה פלגו [פי’ בעץ יוסף‪ :‬עשה פשרה וחלוקה]‪ ,‬כל מקום‬ ‫והנה מבואר בחובת הלבבות (שער עבודת האלקים פ”ג ד”ה והחמישי)‬ ‫שנאמר 'ויהי’ משמש צרה‪ ,‬וכל מקום שנאמר 'והיה’ שמחה‪.‬‬ ‫דחסידים אמיתים כל ימיהם בתשובה‪ ,‬כמו שמפורש (תהלים קיט‬ ‫ז‬ ‫בנועם‬ ‫ערב יום הקדוש תשפ"ו‬ ‫לחזות‬ ‫'עשה עמנו צדקה וחסד’ דאס איז די חסד הוי”ה מצרף‬ ‫צו זיין דעם טוב העתיד‬ ‫'אבינו מלכנו חננו ועננו כי אין בנו מעשים’‪ ,‬אויפן עבר האבן מיר נישט קיין מעשים‪' ,‬עשה‬ ‫עמנו צדקה וחסד’‪ ,‬די 'חסד’ וואס דער פרשת דרכים זאגט אז ס’איז א חסד ה’‪' ,‬כי עם ה’‬ ‫החסד’ (תהלים ק”ל ז’)‪ ,‬שם הוי”ה דאס איז חסד‪' .‬למען שמך ה’’‪ ,‬מצרף זיין דעם טוב העתיד‪.‬‬ ‫דער טוב העתיד פון אונז ‪ -‬דער עתיד וואס א מענטש וועט מטיב זיין‪ .‬מ’האפט דאך‪ ,‬יעדער‬ ‫איד האט אין די צייט א הרהור תשובה‪ ,‬מיט א קבלה טובה אויפן עתיד‪' ,‬ויהי’ וואס איז געווען‬ ‫איז טאקע לשון צער‪ ,‬אבער די 'והיה’ ‪ -‬דער עתיד‪ ,‬וועט זיין א שמחה‪ ,‬וועט זיין עבודת ה’ אזוי ווי‬ ‫ס’דארף צו זיין כראוי ויאות‪ ,‬דינען דעם הייליגן באשעפער‪ ,‬לערנען תורה‪ ,‬מקיים זיין מצות ה’‪.‬‬ ‫ער‪ ,‬די קינדער‪ ,‬די אייניקלעך‪ ,‬כולם חזו לאצטרופי לטובה‪ ,‬ממילא אז ס’ווערט נתרבה די‬ ‫זכיות‪' ,‬בזאת אני בוטח’‪ .‬אויף דעם האט מען בטחון צום אייבערשטן‪ ,‬דער אייבערשטער וועט‬ ‫ברוב רחמיו וחסדיו גומר זיין די חתימה לטובה פאר אלע אידישע קינדער‪.‬‬ ‫דער אייבערשטער זאל העלפן מ’זאל זוכה זיין‪ ,‬גאנץ כלל ישראל בכלליות‪ ,‬ובפרטיות‬ ‫יעדער איינציגער איד‪ ,‬א גוט געבענטשט יאר‪ ,‬א לעכטיג יאר‪ ,‬א געבענטשט יאר‪ ,‬א שנת גאולה‬ ‫וישועה‪ ,‬זוכה זיין צו די גאולה שלימה במהרה בימינו אמן‪.‬‬ ‫ולבקר בהיכלו‬ ‫דברי כיבושין והתעוררות לקראת ימי השובבי"ם‬ ‫עריכת שלחן הטהור‬ ‫דברות קודש אצל‬ ‫שזכינו לשמוע‬ ‫לפ"ק‬ ‫תשפ"ו‬ ‫שליט"א‬ ‫רבינו שנת‬ ‫הגה"ק‬ ‫מרןהקדוש‬ ‫מכ"קיום‬ ‫מוצאי‬ ‫בביהמ"ד הגדול וויליאמסבורג יצ"ו‬ ‫של"ס פרשת ויחי שנת תשפ"ו לפ"ק‬ ‫ביהמ"ד הגדול קרית יואל‬ ‫לחייםזהו התפלה שהאדם‬ ‫ברכתמחט –‬ ‫פתחו לי פתח כחודו של‬ ‫מתפלל השיבנו ה' אליך ונשובה‬ ‫הקב"ה מברך את עמו ישראל בגשמיות‬ ‫וברוחניות גם יחד‬ ‫ויקרא יעקב אל בניו‪ ,‬ויאמר האספו ואגידה לכם את אשר יקרא אתכם‬ ‫באחרית הימים (מ"ט א')‬ ‫לחיים‪ ,‬לחיים‪ ,‬לחיים‪ .‬דער אייבערשטער זאל העלפן מ’זאל האבן אויסגע’פועל’ט א גוט‬ ‫יעקב האט גערופן די‬ ‫יארבניו‪,‬‬ ‫ברוחניות‪.‬‬ ‫געבענטשטאל‬ ‫ויקרא יעקב‬ ‫געבענטשטאיןיארדי סדרה‬ ‫בגשמיות‪ ,‬א‬ ‫געפונען די וואך‬ ‫מיר‬ ‫געבענטשט יאר‪ .‬א‬ ‫קינדער‪ ,‬ויאמר האספו ואגידה לכם את אשר יקרא אתכם באחרית הימים‪.‬‬ ‫דער אייבערשטער זאל העלפן ‪ -‬ס’איז געווען א גרויסע מחלוקה צווישן די תלמידי בעל‬ ‫דעמאלטס‬ ‫אוןרבי יודן‬ ‫גשמיות ב')‬ ‫וואונטשןרבה צ"ח‬ ‫קודם (בראשית‬ ‫א‬ ‫מדרש‬ ‫דערמען‬ ‫זאגטדארף‬ ‫וואונטשן‪ ,‬צו‬ ‫קודםאל בניו'‬ ‫מעןיעקב‬ ‫וואס דארף‬ ‫'ויקרא‬ ‫שם‪ ,‬א)‬ ‫גשמיות‪ .‬א‬ ‫צוםזאל קומען‬ ‫באשעפער‪ ,‬צום‬ ‫דערנאך‬ ‫גערופן‬‫האט און‬ ‫רוחניות‪,‬‬ ‫וואונטשןער‬ ‫קודםער ויקרא‬ ‫מ’זאל‬ ‫זאגט‬ ‫אל צו‬ ‫בניו'‪,‬‬ ‫רוחניות‪.‬‬ ‫קומען‬ ‫'ויקרא‬ ‫וועט‬ ‫אמר‪,‬‬ ‫גרויסע מחלוקת פונעם רבי’ן פון לובלין מיטן קאזניצער מגיד (הובא בקונטרס אהל משה שבספר היחס‬ ‫הייליגן אבאשעפער‪' ,‬אל בניו'‪ ,‬אז דער באשעפער זאל זיין מיט זיינע בקינדער‪.‬‬ ‫מטשערנאביל) ‪ -‬ס’גייט זיין דער יארצייט יעצט ערב סוכות פונעם קאזניצער מגיד ‪.‬‬ ‫די מתנות כהונה זאגט פשט‪ ,‬עס וואלט געדארפט ווען שטיין ויקרא יעקב‬ ‫שטייט ויקרא יעקב 'אל בניו'‪ ,‬טייטשט‬ ‫קינדער‪,‬בהיכלו‬ ‫'את בניו'‪ ,‬יעקב האט גערופן די ולבקר‬ ‫המגיד‬ ‫באשעפער‪,‬וכו’ער‬ ‫צוםבשם אא”ז הקדוש‬‫גערופןעל זה‬ ‫שכתב‪ :‬ושמעתי‬ ‫[ועיי”שהאט‬ ‫יעקב' ער‬‫'ויקרא הביא‬ ‫מטשערנאביל‬‫שבספררביהיחסיודן‬ ‫משהאמר‬ ‫קונטרס אהל‬ ‫מדרש‬ ‫א) דער‬ ‫מטוריסק זלה”ה שאמר‪ ,‬שבנערותו היה סבור כדעת המגיד‬ ‫מאמר מהרה”ק ר’ משה מרדכי מטוריסק לובלין ז”ל שאמר בחג‬ ‫מיט‬ ‫זיין‬ ‫זאל‬ ‫באשעפער‬ ‫דער‬ ‫אז‬ ‫בניו'‪,‬‬ ‫מקאזניץ זלה”ה הנ”ל‪ ,‬ובזקנותי חזרתי לסבור כדעת הרבי‬ ‫'אל‬ ‫באשעפער‪,‬‬ ‫אדמו”ר‬ ‫בתו”ד‪ :‬צום‬ ‫שמעתי בשם אא”ז‬ ‫מתפללוז”לגעווען‬ ‫האטשנת תרפ”ד‪,‬‬ ‫השבועות‬ ‫מלובלין זלה”ה הנ”ל‪ ,‬וסיים בסוף דבריו בזה”ל‪ ,‬רבש”ע 'משיב‬ ‫זלה”ה‪ ,‬שאמר שיש מחלוקת בין המגיד‬ ‫המגיד מטוריסק‬ ‫קינדער‪.‬‬ ‫הק’זיינע‬ ‫הרוח’‪ ,‬היינו שאם אתה רוצה שתהיה הרוחניות במשיכת נפש‪,‬‬ ‫מקאזניץ זלה”ה ובין הרבי מלובלין זלה”ה בענין בקשת הצדיק‬ ‫אז העצה לזה 'מוריד הגשם’ שתושיע להם בתחילה בגשמיות‪,‬‬ ‫מהשי”ת‪ ,‬שהמגיד מקאזניץ אמר שבתחילה צריך הצדיק לבקש‬ ‫וממילא תהיה להם רוחניות בשלימות‪ ,‬והראיה לזה מצינו‬ ‫ולבקר בהיכלו‬ ‫מהשי”ת על רוחניות ואחר כך יבקש על גשמיות‪ ,‬ושיטת הרבי‬ ‫בתהלים (ק”ה ל”ז) 'ויוציאם בכסף וזהב ואין בשבטיו כושל’‪ ,‬כלומר‬ ‫מלובלין זלה”ה להיפוך שבתחילה יבקש על גשמיות ועל ידי זה‬ ‫ויקרא יעקב אל בניו ‪ ...‬רבי יודן אמר ויקרא יעקב לאל להיות עם בניו (ביאר במתנות כהונה‪ :‬ויקרא‬ ‫א‪.‬‬ ‫שהשפיע להם בתחילה כסף וזהב היינו גשמיות‪ ,‬ואז 'אין בשבטיו‬ ‫יוכל לבוא לידי רוחניות‪ ,‬כי לא יוכל אדם לבוא לידי רוחניות אם‬ ‫כושל’‪ ].‬בניו) ‪ ...‬ויאמר האספו וגו' ‪ ...‬רבי אחא אמר‬ ‫כמובן‪.‬מדלא כתיב את בניו משמע שקרא אל אל לצורך‬ ‫להש"י‪ .‬ודייק‬ ‫לאל‪ :‬גשמיות‬ ‫יעקבקודם‬ ‫לא יהיה‬ ‫הטהרו‪ ,‬היך מה דאת אמר (נחמיה יב כ"ח‪-‬ל') ויאספו וגו' ויטהרו את הלשכות‪.‬‬ ‫בנועם‬ ‫מוצאי יום הקדוש תשפ"ו‬ ‫לחזות‬ ‫י‬ ‫נו‪ ,‬איך האב אזוי אינזין געהאט‪ ,‬דער אייבערשטער איז א כל יכול‪ .‬ביי א מענטש איז אזוי‪,‬‬ ‫ער קען נישט זאגן צוויי זאכן אויפאמאל‪ ,‬מוז ער זאגן איינס און נאכדעם די צווייטע‪ ,‬קען זיין‬ ‫א מחלוקה‪ ,‬קודם דאס און נאכדעם דאס‪ .‬דער אייבערשטער איז א כל יכול‪ ,‬און ער קען געבן‬ ‫ביידע‪ ,‬ביידע אויפאמאל‪.‬‬ ‫דער אויבערשטער זאל העלפן‪ ,‬ס’זאל קומען א גוט געבענטשט יאר‪ ,‬גשמיות מיט רוחניות‬ ‫צוזאמען פאר אלע אידישע קינדער‪ .‬דער אויבערשטער זאל העלפן מיט אלעם גוטן‪.‬‬ ‫ולבקר בהיכלו‬ ‫מאטעלע מטשערנאביל זי”ע‪ ,‬עיי”ש‪.‬‬ ‫ב) ועי’ לקמן בהדברות קודש (חלק ב’)‪ ,‬שהוסיף כ”ק מרן רבינו‬ ‫שליט”א שנחלקו בזה הרה”ק בעל התניא זי”ע עם הרה”ק ר’‬ ‫אי‬ ‫בנועם‬ ‫מוצאי יום הקדוש תשפ"ו‬ ‫לחזות‬ ‫חלק א'‬ ‫ע”י שיעקב אבינו קיבל הקידושין עבורינו‬ ‫זוכים למחילת עוונות ולפרנסה בשפע רב‬ ‫ביי מתן תורה האט דער אייבערשטער מקדש געווען‬ ‫כלל ישראל מיט חופה וקידושין‬ ‫'יצו ה’ חסדו למען יעקב עבדו’ (נוסח המבדיל למוצאי יוה”ק)‪.‬‬ ‫איך האב געקלערט אזוי‪ ,‬שטייט אין בינה לעתים (דרוש מ”ב)ג‪ ,‬בשעת מתן תורה איז געווען‬ ‫חופה וקידושין פון קודשא בריך הוא מיט כלל ישראל‪' ,‬כפה עליהם הר כגיגית’ (שבת פח‪).‬ד‪ ,‬דאס‬ ‫איז געווען די חופה‪.‬‬ ‫מ’זאגט טאקע ביי יעדע חתונה‪ ,‬מאכט מען א ברכה 'מקדש עמו ישראל על ידי חופה‬ ‫וקידושין’‪ ,‬דער אייבערשטער ‪ -‬קודשא בריך הוא איז געווען דער חתן כביכול‪ ,‬און ער האט‬ ‫מקדש געווען כלל ישראל מיט חופה וקידושין (יש”ש כתובות ז‪ :‬ד”ה מאי‪ ,‬ומהרש”א בחידושי אגדות שם ד”ה‬ ‫פירוש ברכת)ה‪.‬‬ ‫איז כלל ישראל געווארן אין א בחינה פון אן אשה לבעלה‪ .‬אזוי זאגט דער בינה לעתים‪.‬‬ ‫ולבקר בהיכלו‬ ‫ד) במס’ שבת‪' :‬ויתיצבו בתחתית ההר’ (שמות י”ט י”ז) אמר רב‬ ‫ג) בבינה לעתים‪ :‬לא היו ימים טובים לישראל ראויים להפליג‬ ‫אבדימי בר חמא בר חסא‪ ,‬מלמד שכפה הקדוש ברוך הוא עליהם‬ ‫בהם השמחה כל כך כחג השבועות המקודש הזה‪ ,‬אשר בו בשם‬ ‫את ההר כגיגית‪ ,‬ואמר להם אם אתם מקבלים התורה מוטב‪ ,‬ואם‬ ‫ה’ קל עולם נגמר הזווג המבורך בין החתן המרומם על כל ברכה‬ ‫לאו שם תהא קבורתכם‪ .‬אמר רב אחא בר יעקב‪ ,‬מכאן מודעא‬ ‫ותהלה יתעלה שמו לעד‪ ,‬ובת זוגו כנסת ישראל אלקים יכוננה‪ .‬ויום‬ ‫רבה לאורייתא‪.‬‬ ‫זה של מתן תורה הוגבל לזה החתון‪ ,‬כדבריהם ז”ל (במדבר רבה י”ב ח’)‬ ‫'ביום חתונתו’ זה סיני חתונים היו‪ ,‬שנאמר (שמות י”ט י’) 'וקדשתם‬ ‫ה) במס’ כתובות (ז‪ ):‬איתא‪ :‬תניא אידך‪ ,‬מברכין ברכת חתנים‬ ‫היום ומחר’‪' ,‬וביום שמחת לבו’ זה מתן תורה שנאמר (שמות ל”א‬ ‫בבית חתנים‪ ,‬וברכת ארוסין בבית הארוסין‪ .‬ברכת הארוסין מאי‬ ‫י”ח) 'ויתן אל משה ככלותו’ ככלתו כתיב ‪ ...‬שמחת קדושין לחודה‬ ‫מברך‪ ,‬רבין בר רב אדא ורבה בר רב אדא תרוייהו משמיה דרב‬ ‫והיא הקריבה לסיני שלא היו אלא חתונים דהיינו קדושין‪ ,‬כאומר‬ ‫יהודה אמרי‪' ,‬ברוך אתה ה׳ אלקינו מלך העולם אשר קדשנו‬ ‫'וקדשתם היום ומחר’ ‪ ...‬מתן תורה היה היחוד הבא ע”י החופה ‪...‬‬ ‫במצותיו וצונו על העריות ואסר לנו את הארוסות והתיר לנו את‬ ‫ומאז נכנסנו לחופה עמו ונתיחדנו לאשתו נהג עמנו בהלכות חתן‬ ‫הנשואות על ידי חופה וקדושין’‪ ,‬רב אחא בריה דרבא מסיים בה‬ ‫עם כלתו בכל הדברים המתיחסים בין איש לאשתו ‪ ...‬אני אומר כי‬ ‫משמיה דרב יהודה‪' ,‬ברוך אתה ה׳‪ ,‬מקדש ישראל על ידי חופה‬ ‫שמא בא הרמז בזה למה שנדע משרשי הדינים (שו”ע אה”ע סי’ ס”ט)‬ ‫וקדושין’‪ .‬ובפשטות הביאור הוא כמבואר שם ברא”ש (פ”א‬ ‫שהבעל כשישא אשה יתחייב לה תכף ומיד בי’ דברים‪ ,‬שהם שאר‬ ‫הי”ג)‪ :‬וברכה זו נתקנה לתת שבח להקב”ה אשר קדשנו במצותיו‬ ‫כסות ועונה מן התורה רפואתה ופדיונה וכו’‪.‬‬ ‫בנועם‬ ‫מוצאי יום הקדוש תשפ"ו‬ ‫לחזות‬ ‫בי‬ ‫יעקב אבינו האט מקבל געווען די קידושין פאר‬ ‫כלל ישראל בעל כרחה‬ ‫נאר‪ ,‬ס’איז דאך באקאנט אז מתן תורה איז געווען בכפיה (גמ’ שבת שם)‪ .‬און אויב ס’איז געווען‬ ‫בכפיה‪ ,‬ווייסט מען דאך (קידושין ב‪ ,:‬וכן נפסק באה”ע סי’ מ”ב סעיף א’)ו אז קידושין קען נישט זיין בעל‬ ‫כרחה‪ ,‬קידושין מוז זיין מדעתה‪ ,‬און אויב ס’איז געווען בעל כרחה‪ ,‬איז דאך די קידושין נישט‬ ‫חל געווען‪ .‬איז וויאזוי איז חל געווארן די קידושין?‬ ‫שטייט אין ספרים (נחלת בנימין מצוה כ”ו אות ז’)ז‪ ,‬ביי מתן תורה שטייט (שמות י”ט ב’) 'ויחן שם ישראל‬ ‫נגד ההר’ [ומבואר במדרש (הובא ברבינו בחיי פר’ יתרו שם)ח] יעקב אבינו איז געקומען צו מתן תורה‪.‬‬ ‫'יעקב אבינו לא מת’ (מס’ תענית דף ה‪):‬ט‪ ,‬איז יעקב אבינו דער טאטע פון כלל ישראל‪ ,‬און כלל‬ ‫ישראל איז אזוי ווי א טאכטער פון יעקב אבינו‪ .‬און דער דין איז אז אן אב קען מקבל זיין קידושין‬ ‫פאר די טאכטער בעל כרחה (כתובות מו‪.):‬‬ ‫איז יעקב אבינו געקומען צו מתן תורה‪ ,‬יעקב אבינו האט מקבל געווען די קידושין‪ ,‬אזוי איז‬ ‫חל געווארן די קידושין אפילו בעל כרחה‪ .‬אזוי שטייט‪.‬‬ ‫ולבקר בהיכלו‬ ‫אהעמדת ישראל סבא במעמד הר סיני‪ ,‬הואיל וישראל נתקדשו‬ ‫והבדילנו מן העמים וצונו לקדש אשה המותרת לנו וכו’’‪ ,‬אמנם‬ ‫בכפיית ההר (שבת פח‪ ,).‬ואשה בעל כרחה אינה מתקדשת‪ ,‬דלכך‬ ‫גדולי האחרונים רמזו בו ענין קידושי הקב”ה לעמו ישראל‪.‬‬ ‫תנא התנא (קידושין ב‪ ).‬האשה נקנית‪ ,‬מדעתה אין בעל כרחה לא‬ ‫וז”ל המהרש”ל ביש”ש‪ :‬מאי מברכין ‪ ...‬והתיר לנו את הנשואות‬ ‫(שם ב‪ ,):‬ומשום הכי היה יעקב אביהם באותה מעמד‪ ,‬ואביה‬ ‫ע”י חופה וקדושין ‪ ...‬גם יש בו שבח ודוגמא למתן תורה‪ ,‬שהקב”ה‬ ‫מקדשה בעל כרחה דהתורה זכתה לו (כתובות מו‪[ ):‬ועי’ המשך‬ ‫קידש לישראל בקדושי התורה שהיא 'מורשה’ (דברים ל”ג ד’) אל‬ ‫דבריו לקמן באות ט’]‪.‬‬ ‫תקרי מורשה אלא מאורסה (ברכות נז‪ ,).‬וענן על ההר כעין חופה‬ ‫ח) ברבינו בחיי‪ :‬ודרשו רבותינו ז”ל 'ויחן שם ישראל נגד ההר’‬ ‫וישראל זכו לאותה קדושה‪.‬‬ ‫ישראל סבא‪.‬‬ ‫וז”ל המהרש”א‪ :‬א”נ שיש לפרש דמסיים בה הכי‪ ,‬על פי מ”ש‬ ‫ט) במס’ תענית‪ :‬רב נחמן ורבי יצחק הוו יתבי בסעודתא‪ .‬אמר‬ ‫בכמה דוכתין דמיון ישראל לגבי הקב”ה כאשה לבעלה‪ ,‬וז”ש‬ ‫ליה רב נחמן לרבי יצחק‪ ,‬לימא מר מילתא‪ .‬אמר ליה הכי אמר‬ ‫דהוא מקדש לו ג”כ עמו ישראל בדוגמא זו בקדושין שהיא נתינת‬ ‫רבי יוחנן‪ ,‬אין מסיחין בסעודה‪ ,‬שמא יקדים קנה לושט ויבא‬ ‫התורה כמ”ש אל תקרי מורשה אלא מאורסה (ברכות נז‪ ,).‬ובחופה‬ ‫לידי סכנה‪ .‬בתר דסעוד אמר ליה הכי אמר רבי יוחנן‪ ,‬יעקב אבינו‬ ‫הוא יחוד שכינתו במקדש עמנו‪ ,‬וכמו שדרשו (תענית שם) 'ביום‬ ‫לא מת‪ .‬אמר ליה וכי בכדי ספדו ספדניא וחנטו חנטייא וקברו‬ ‫חתונתו זה מתן תורה וביום שמחת לבו זה יום שנתחנך המשכן’‬ ‫קברייא‪ .‬אמר ליה מקרא אני דורש‪ ,‬שנאמר (ירמיה ל’ י’) 'ואתה‬ ‫ודו”ק‪.‬‬ ‫אל תירא עבדי יעקב נאם ה׳ ואל תחת ישראל כי הנני מושיעך‬ ‫ועיי”ע באריכות בהפלאה (שם)‪ ,‬ובפתיחה לספר המקנה עמ”ס‬ ‫מרחוק ואת זרעך מארץ שבים’‪ ,‬מקיש הוא לזרעו‪ ,‬מה זרעו בחיים‬ ‫קידושין‪ ,‬ובשו”ת בית אפרים (הקדמה לחלק אה”ע)‪.‬‬ ‫אף הוא בחיים‪.‬‬ ‫וז”ל הנחלת בנימין שם בהמשך דבריו‪ :‬וכל הא דכתיבנא‪ ,‬היינו‬ ‫ו) בשו”ע‪ :‬אין האשה מתקדשת אלא לרצונה‪ ,‬והמקדש אשה בעל‬ ‫למאן דאמר 'יעקב לא מת’ ואכתי לא יצאת מרשות אביה‪ ,‬אבל‬ ‫כרחה אינה מקודשת‪.‬‬ ‫למאן דס”ל יעקב מת דהכי בכדי ספדו ספדיא וחנטו חנטיא‪,‬‬ ‫ז) בנחלת בנימין‪... :‬העמיד הקב”ה את יעקב במתן תורה‪,‬‬ ‫מיתת אב הוציאם מרשות אב לגמרי ולא הועיל הוא יתברך מידי‬ ‫כמאמרם ז”ל (הובא ברבינו בחיי שמות י”ט ב’) ויחן ישראל נגד ההר’‬ ‫בהעמדת יעקב לשם וכו’‪.‬‬ ‫(שמות י”ט ב’) ישראל סבא ‪ ...‬עוד טעם לשבח אפשר לומר‬ ‫גי‬ ‫בנועם‬ ‫מוצאי יום הקדוש תשפ"ו‬ ‫לחזות‬ ‫כלל ישראל האט א דין אשה לבעלה און מ’איז פטור צו‬ ‫באצאלן אויף אן עבירה‪ ,‬און הקב”ה איז מחיוב בפרנסה‬ ‫יעצט איז אזוי‪ ,‬שטייט אין חיד”א אין ראש דוד (פרשת צו)י‪ ,‬ער זאגט א מליצה ישרה אויף כלל‬ ‫ישראל אפילו חלילה מ’זינדיגט‪ ,‬ס’איז דא אן הלכה‪ ,‬א פרוי אין שטוב טוט ארבעט‪ ,‬מ’זאל זיך‬ ‫פארשטעלן זי וואשט געשיר‪ ,‬און זי צוברעכט א טעלער ‪ -‬א טייערע טעלער צוברעכט זיך‪.‬‬ ‫זאגט דער מאן “האסט עס צובראכן‪ ,‬דו דארפסט באצאלן‪ ,‬אז עמיצער איז א מזיק דארף מען‬ ‫באצאלן”‪ .‬דער רמב”ם (הל’ אישות פכ”א ה”ט)יא פסק’נט אז א פרוי האט צובראכן ‪ -‬בשעת די ארבעט‬ ‫האט זי עפעס מזיק געווען‪ ,‬זי האט צובראכן עפעס אין שטוב‪ ,‬איז זי פטור צו באצאלן‪ ,‬אזוי‬ ‫זאגט ער‪.‬‬ ‫קומען די אחרונים (חלקת מחוקק סי’ פ’ סקכ”ט‪ ,‬ובית שמואל שם סקכ”ג)יב און זאגן‪ ,‬אפילו נישט בשעת די‬ ‫ארבעט‪ ,‬נאר א פרוי אין שטוב‪ ,‬אז זי צוברעכט איז זי אלעמאל פטור‪ .‬א פרוי אין שטוב אז זי‬ ‫צוברעכט ‪ -‬אומווילנדיג האט זי צובראכן‪ ,‬איז זי פטור‪.‬‬ ‫ממילא זאגט ער‪ ,‬ווען א איד איז חוטא‪ ,‬איז ער פוגם בשמי מעל‪ ,‬ס’מאכט א חורבן אויבן אין‬ ‫הימל‪ ,‬פארשידענע ענינים‪' ,‬הנזקין שמין בעידית’ (גיטין מח‪).‬יג‪ .‬אבער אזוי ווי כלל ישראל האט א דין‬ ‫ווי אן אשה לבעלה‪ ,‬ממילא אפילו זי האט מזיק געווען בשמי מרום מיט אן עבירה‪ ,‬איז מען פטור‬ ‫צו באצאלן‪ .‬אזוי זאגט דער חיד”א ‪ -‬אין ראש דוד זאגט ער אזוי‪.‬‬ ‫חוץ פון דעם איז דא א דין (אה”ע סי’ ס”ט סעיף א’‪-‬ב’)יד‪ ,‬א מאן איז מחויב צו געבן פרנסה פארן‬ ‫ווייבטו‪.‬‬ ‫ולבקר בהיכלו‬ ‫אין אתה אומר כן אין שלום בתוך הבית לעולם אלא נמצאת‬ ‫י) בראש דוד‪ :‬הנה המפרשים כתבו‪ ,‬דלפום ריהטא היה מקום‬ ‫נזהרת ונמנעת מרב המלאכות ונמצאת קטטה ביניהם‪.‬‬ ‫פיטור לישראל על חטאתם‪ ,‬כי הנה אנן בדידן שומרי תורה‬ ‫יב) על דברי המחבר (סי’ פ’ סי”ז) שפסק‪ :‬האשה ששברה בעת‬ ‫ומצות‪ ,‬והקב”ה שומר ישראל‪ ,‬ואם חטאנו במצוות הו”ל כדין‬ ‫שעשתה מלכותיה בתוך ביתה פטורה‪ ,‬כתב החלקת מחוקק‪:‬‬ ‫שמירה בבעלים שהוא פטור‪ ,‬אבל לפי האמת הכל הוי פשיעה‬ ‫משמע קצת שאם שברה שלא בשעת מלאכה חייבת‪ ,‬אבל לשון‬ ‫בבעלים וחייב‪ ,‬זהו תורף דברי המפרשים‪ .‬וכבר שמעתי אחד‬ ‫הירושלמי (כתובות פ”ט ה”ד) שהביא המגיד משנה בפרק כ”א מהל’‬ ‫מאוהבינו שרצה להוסיף בהקדמה זו במ”ש הרמב”ם פרק כ”א‬ ‫אישות (ה”ו) הוא סתם‪ ,‬האשה ששברה כלים בתוך הבית פטורה‪,‬‬ ‫דאישות (ה”ט) 'האשה ששברה כלים בעת שעשתה מלאכותיה‬ ‫משמע אפילו שלא בשעת מלאכה‪.‬‬ ‫בתוך ביתה פטורה‪ ,‬ואין זה מן הדין אלא תקנה שאם אין אתה‬ ‫אומר כן אין שלום בתוך הבית לעולם’‪ ,‬וכתבו האחרונים דאפי’‬ ‫יג) ועי’ בשארית יעקב (פר’ אחרי דף ל”ב ע”ד)‪ ,‬ובתהלים תפלה למשה‬ ‫אם אינו בעת מלאכותיה פטורה‪ ,‬וא”כ אף למאן דאמר (ב”מ צה‪).‬‬ ‫(מזמור ק”י פסוק ו’) שהחוטא דינו כמזיק וחייב בעידית‪ ,‬עיי”ש‪.‬‬ ‫פשיעה בבעלים חייב‪ ,‬כיון שיש לנו דין אשה ובעלה יש מקום זכות‬ ‫יד) פסק המחבר‪ :‬כשנושא אדם אשה מתחייב לה בעשרה דברים‪,‬‬ ‫דמצד התקנה אנו פטורים משום שלום הבית‪ ,‬אלו דבריו נר”ו [וכן‬ ‫וזוכה בה בד’ דברים אפי’ לא נכתבו‪ .‬אלו הן הי’ דברים‪ ,‬מזונותיה‪,‬‬ ‫הביא שם בפר’ קרח‪ ,‬ובפר’ נצבים וילך‪ ,‬ובדבש לפי (מערכת ש’ אות‬ ‫וכסותה‪ ,‬ועונתה‪ ,‬ועיקר כתובתה‪ ,‬ורפואתה‪ ,‬ולפדותה אם נשבית‪,‬‬ ‫כ”ב)]‪.‬‬ ‫וקבורתה‪ ,‬ולהיות נזונת מנכסיו‪ ,‬וכו’‪.‬‬ ‫יא) פסק הרמב”ם‪ :‬האשה ששברה כלים בעת שעשתה‬ ‫טו) וכן מבואר בבינה לעתים הנ”ל (ולבקר בהיכלו אות ג’)‪.‬‬ ‫מלאכותיה בתוך ביתה פטורה‪ ,‬ואין זה מן הדין אלא תקנה שאם‬ ‫בנועם‬ ‫מוצאי יום הקדוש תשפ"ו‬ ‫לחזות‬ ‫די‬ ‫וויבאלד יעקב אבינו האט מקבל געווען די קידושין‪ ,‬איז‬ ‫'חטאותינו הוא ימחול’ און 'זרענו וכספנו ירבה כחול’‬ ‫יעצט‪ ,‬אויב די קידושין איז חל‪ ,‬איז דער מאן מחויב צו געבן פרנסה‪ .‬אויב די קידושין איז‬ ‫נישט חל‪ ,‬דארף מען נישט געבן‪.‬‬ ‫אזוי ווי יעקב איז געקומען צו מתן תורה‪ ,‬ס’איז טאקע געווען בעל כרחה‪ ,‬אבער יעקב‬ ‫האט מקבל געווען די קידושין פאר כלל ישראל‪ ,‬איז כלל ישראל מקודשת געווארן‪ .‬אז זי איז‬ ‫מקודשת געווארן האט זי א דין ווי אשה לבעלה‪.‬‬ ‫איז דא צוויי מעלות‪ .‬איז דא איין מעלה‪ ,‬טאמער מ’צוברעכט ‪ -‬מ’מאכט עפעס חרוב‪ ,‬איז מען‬ ‫פטור צו באצאלן‪ ,‬אזוי ווי דער רמב”ם פסק’נט‪ .‬און איינס‪ ,‬דער מאן איז מחויב צו געבן פרנסה‪,‬‬ ‫מ’דארף דאך געבן פרנסה פארן ווייב‪.‬‬ ‫'המבדיל בין קודש לחול’‪ ,‬צוויי זאכן‪' ,‬חטאותינו הוא ימחול’‪ ,‬און 'זרענו וכספנו ירבה כחול’‪,‬‬ ‫צוויי זאכן‪ .‬פארוואס איז מען זוכה צו די ביידע זאכן?‬ ‫'יצו ה’ חסדו למען יעקב עבדו’‪ ,‬למען יעקב אבינו‪ ,‬יעקב אבינו איז געקומען צו מתן תורה‪,‬‬ ‫יעקב אבינו האט מקבל געווען די קידושין‪ ,‬ממילא אז יעקב אבינו האט מקבל געווען די קידושין‬ ‫איז כלל ישראל געווארן אן אשה לבעלה‪ ,‬איז דא צוויי הלכות‪ ,‬איינס אויב מ’האט מזיק געווען‬ ‫בעולמות העליונים איז 'חטאותינו הוא ימחול’‪ ,‬מ’דארף מוחל זיין‪ ,‬ס’איז פארפאלן‪ ,‬צובראכן איז‬ ‫צובראכן‪ ,‬מ’דארף מוחל זיין‪ .‬די צווייטע‪' ,‬כספנו ירבה כחול’‪ ,‬דער אייבערשטער איז א רייכער‬ ‫מאןטז‪ ,‬און ער האט וויפיל ער דארף ‪ -‬וויפיל ער וויל‪ ,‬ער 'קען געבן’‪ ,‬און ער 'דארף צו געבן’‪ ,‬און ער‬ ‫'וועט אי”ה געבן’‪ .‬ממילא וועט זיין 'חטאותינו הוא ימחול‪ ,‬זרענו וכספנו ירבה כחול’‪.‬‬ ‫ממילא וועט זיין‪ ,‬דער אייבערשטער זאל העלפן‪ ,‬ס’קומט א נייע יאר‪ ,‬א יאר מיט אסאך‬ ‫געלט‪ ,‬ס’וועט זיין גרויס שפע‪ ,‬ס’וועט אי”ה זיין 'זרענו וכספנו ירבה כחול’‪ ,‬אידן וועלן ווערן‬ ‫געהאלפן ס’זאל זיין מיט גרויס שפע‪.‬‬ ‫ולבקר בהיכלו‬ ‫לאכילה ולהדלקת הנר ‪ ...‬במה דברים אמורים בעני שבישראל‪,‬‬ ‫טז) ופסק המחבר (שם סי’ ע’ ס”ג)‪ : :‬וכמה מזונות פוסקים לאשה‪,‬‬ ‫אבל אם היה עשיר הכל לפי עשרו‪.‬‬ ‫לחם שתי סעודות בכל יום‪ ,‬ופרפרות לאכול בה הפת‪ ,‬ושמן‬ ‫וט‬ ‫בנועם‬ ‫מוצאי יום הקדוש תשפ"ו‬ ‫לחזות‬ ‫חלק ב'‬ ‫מיעקב אבינו מוכח שיש להקדים הברכה על‬ ‫עניני גשמיות וממילא יבוא הברכה ברוחניות‬ ‫מחלוקת הצדיקים צו מ’זאל וואונטשן קודם גשמיות‬ ‫אדער קודם רוחניות‬ ‫פריער האט מען גערעדט (לעיל בברכת לחיים)‪ ,‬איך האב אזוי אינזין געהאט אזוי‪ ,‬השפעות‬ ‫גשמיות מיט השפעות רוחניות [איזה מהם יש להקדים]‪.‬‬ ‫מוצאי שבת פארציילט מען א מעשה‪ ,‬אבער מ’מעג מוצאי יום כיפור אויך פארציילן‬ ‫א מעשה‪ .‬ס’האט זיך משדך געווען ‪ -‬דער תניא האט זיך משדך געווען מיט רבי מאטעלע‬ ‫טשערנאבלער‪ ,‬ר’ מאטעלע טשערנאבלער’ס א זון ‪ -‬ער האט געהאט א זון וואס האט געהייסן‬ ‫ר’ יעקב ישראל‪ ,‬אונז זעמיר אייניקלעך פון איםיז‪ ,‬אזוי זעמיר אונז טשערנאבלער אייניקלעך‪ ,‬און‬ ‫דעם תניא’ס אייניקלעך‪ .‬ר’ יעקב ישראל טשערקאסער איז געווארן אן איידעם ביים תניא’ס‬ ‫זון ‪ -‬ביים מיטעלען רבי’ן וואס איז געווען דעם תניא’ס זון‪.‬‬ ‫און דער שידוך איז געווען אין טשערנאביל ביי ר’ מאטעלע טשערנאבלער אין שטוב‪ ,‬דער‬ ‫תניא איז געווען אין טשערנאביל ביי אים‪ ,‬מ’האט זיך דארט משדך געווען‪ .‬דער תניא איז געווען‬ ‫א זיידע‪ ,‬און ר’ מאטעלע טשערנאבלער איז געווען דער טאטע פונעם בחור ‪ -‬פונעם יונגל‪ ,‬ער‬ ‫איז נאך געווען א קליין יונגל‪.‬‬ ‫מ’האט געשלאסן דעם שידוך‪ ,‬און די צוויי מחותנים האבן זיך אראפגעזעצט ביים טיש‪,‬‬ ‫מ’האט זיך געוואונטשן לחיים‪ .‬איינער האט געזאגטיח “דער אייבערשטער זאל העלפן‪ ,‬די זיווג‬ ‫זאל עולה יפה זיין‪ ,‬ס’זאל זיין גרויסע השפעות בגשמיות וברוחניות”‪ .‬דער אנדערער האט געזאגט‬ ‫“ניין” ‪ -‬דער אנדערער האט געוואונטשן “דער אייבערשטער זאל העלפן‪ ,‬גרויסע השפעות‬ ‫ברוחניות ובגשמיות”‪.‬‬ ‫ולבקר בהיכלו‬ ‫ישראל יעקב מטשערקאס זי”ע‪.‬‬ ‫יז) סדר היחוס למעלה בקודש‪ :‬רביה”ק בעל ברך משה זי”ע‪,‬‬ ‫יח) היינו בעל התניא‪ ,‬כידוע שבחב”ד היו מקדימים גשמיות‬ ‫בן הרה”ק בעל עצי חיים זי”ע‪ ,‬חתן הרה”ק ר’ שלום אליעזר‬ ‫לרוחניות‪ ,‬וכן הובא סיפור זו בקונטרס דברי צדק שהוציא לאור‬ ‫מראצפערט זי”ע‪ ,‬חתן הרה”ק ר’ מרדכי דוב מהארנאסטייפל‬ ‫הרה”ג ר’ אברהם חיים נאה ז”ל (דף ל”ח)‪.‬‬ ‫זי”ע‪ ,‬בן הרה”ק ר’ משולם זושא מטאלמאש זי”ע‪ ,‬חתן הרה”ק ר’‬ ‫בנועם‬ ‫מוצאי יום הקדוש תשפ"ו‬ ‫לחזות‬ ‫זט‬ ‫איז געווארן א מחלוקה וואס מ’דארף קודם זאגן‪ ,‬צו דארף מען קודם זאגן גשמיות‪ ,‬צו דארף‬ ‫מען קודם זאגן רוחניות‪ .‬אזוי איז געווארן א מחלוקה צווישן די צוויי צדיקים אזוי‪.‬‬ ‫האט מען זיך אנגערופן און געברענגט א ראיה פון יעקב אבינו‪ .‬יעקב אבינו האט געזאגט‬ ‫(בראשית כ”ח כ’) 'אם יהיה אלקים עמדי [וגו’] ונתן לי לחם לאכול ובגד ללבוש [וגו’] והיה ה’ לי‬ ‫לאלקים’‪ ,‬האט יעקב אבינו געזאגט קודם גשמיות און נאכדעם רוחניות‪ .‬אזוי האט ער געזאגט אז‬ ‫יעקב אבינו האט אזוי געזאגט‪.‬‬ ‫האט ער געזאגט “יעקב אבינו’ס גשמיות‪ ,‬איז דאך געווען לויטער רוחניות” [ואם כן אין ללמוד‬ ‫ממנו]‪ .‬זאגט ער “יא אמת‪ ,‬אבער זיין רוחניות איז דאך געווען נאך העכער”‪.‬‬ ‫מ’הייבט אן מיט תפילות בגשמיות 'זרענו וכספנו ירבה כחול’ אזוי ווי יעקב אבינו האט‬ ‫גע’פסק’נט‬ ‫בקיצור‪ ,‬פון יעקב אבינו קען מען זיך פושט זיין אז קודם גשמיות און נאכדעם רוחניות‪' .‬זרענו‬ ‫וכספנו ירבה כחול’‪ ,‬ס’הייבט זיך אן מיט 'זרענו וכספנו ירבה כחול’‪ .‬פארוואס מיט דעם הייבט‬ ‫זיך עס אן? עס דארף זיך אנהייבן מיט רוחניות?‬ ‫'יצו ה’ חסדו למען יעקב עבדו’‪ ,‬למען יעקב אבינו‪ ,‬יעקב אבינו האט געזאגט 'ונתן לי לחם‬ ‫לאכול ובגד ללבוש והיה ה’ לי לאלקים’‪ ,‬זעט מען‪ ,‬יעקב אבינו האט אזוי גע’פסק’נט‪ ,‬אז‬ ‫מ’וואונטשט אן פאר אידן דארף מען אנוואונטשן‪ ,‬דער אייבערשטער זאל העלפן ס’זאל זיין א‬ ‫גרויסע שפע‪ ,‬ס’זאל אראפקומען השפעות גשמיות‪ ,‬אז ס’וועט זיין גוט פאר אידן בגשמיות‪ ,‬וועט‬ ‫זיין גוט פאר אידן ברוחניות‪.‬‬ ‫דער אייבערשטער זאל העלפן השפעות טובות בגשמיות וברוחניות פאר אלע אידישע‬ ‫קינדער‪.‬‬ ‫ולבקר בהיכלו‬ ‫רוחניות‪ .‬ועיי”ש בולבקר בהיכלו‪.‬‬ ‫יט) כמבואר לעיל (בברכת לחיים) שהרה”ק מלובלין אמר‪ :‬קודם‬ ‫דארף מען וואונטשן בגשמיות‪ ,‬און דעמאלטס וועט קומען‬