קונטרס לחזות בנועם · Kuntrus Lachzos Beno'am — האזינו - שבת תשובה (2026-09-14)

שלחן הטהור
ערב יום הקדוש שנת תשפ”ו לפ”ק
בביהמ"ד הגדול וויליאמסבורג יצ"ו
שלחן הטהור
מוצאי יום הקדוש שנת תשפ”ו לפ”ק
בביהמ"ד הגדול וויליאמסבורג יצ"ו
גליון ל"ה שנה ב' -יום הקדוש תשפ"ז לפ"ק
יויד לדול עבי:
לחזות בנועם
כל הזכיות ש ולות ©
֑
יו "ד ו ען די ד"לות ודש יעדע וודך
שי ט דן די עיל יו לחזות בנועם
lachzosbnoam@gmail.com
יו נע ען ד חל דון די זיכוי הל"ים "יטע
ווענדט דייך יום עלכת
וזכות הל"ים תלוי "ך
נתנדב ע"י:
הל"ני הנ יד
קליין היבו
סאטמאר 1605-615-7777 הערשקול דברותעקיבא
קודש אויף מען קען הערן די ל'
4/2/6פון די מעין מעניו
אפטיילונג זבט
נשודי "תו לבנועם ביי די ספעציעלע לחזות
לל ל
עריכה ומראי מקומות ע"י:
ב .וו845-738-4665 .
ען ען העלן די ד"לות ודש דויף קול סאטמאר 1605-615-7777
י"ל בסיוע
שליט"אדי עין עניו בנועםכ"ק מרן אדמו"ר
4/2/6פון דפטיילונ לחזותספרי ספעייעלע
להוצאת ועד "יי די
נסדל לדפוס עבי:
דברי כיבושין והתעוררות לקראת ימי השובבי"ם
עריכת שלחן הטהור דברות קודש אצל
שזכינו לשמוע
לפ”ק תשפ”ו
שליט"א רבינושנת
הגה"ק הקדושיוםמרן ערב
מכ"ק
בביהמ"ד הגדול וויליאמסבורג יצ"ו
של"ס פרשת ויחי שנת תשפ"ו לפ"ק
ביהמ"ד הגדול קרית יואל
פתחו לי פתח כחודו של מחט – זהו התפלה שהאדם
ונשובהובחסדו
והעתיד אחד,
ה' אליךוההוה העבר
השיבנו הקב”ה רואה
מתפלל
מצרף את הטוב העתיד ,ועי”ז זוכים בדין
ויקרא יעקב אל בניו ,ויאמר האספו ואגידה לכם את אשר יקרא אתכם
בדיןא')ווייל הקב”ה איז כלל ישראל גייט ארויס זכאי
באחרית הימים (מ"ט
מצרף אלע מעשים טובים פונעם עתיד
בזכרי אבל עתה
גערופן די האטיפחד, בניו,לבי
יעקב אל זאת
יעקבועל
ויקרא מעש
ובידי אין שוחד,
סדרה יקח די ואכףדיפני לא
וואך אין מיראקדם
געפונען במה
ואגידה לכם את אשר יקרא אתכם באחרית הימים. האספולערב יוה”ק).
המיוחד (סליחות מלכות שם
קינדער ,ויאמר
פנים אין די ראש השנה תורות (מאמר אבני
א קען זיין אזוי ,דער זיידע ז”ל זכותו יגן עלינו אין ייטב
א) 'ויקרא יעקב אל בניו' זאגט דער מדרש (בראשית רבה צ"ח ב') רבי יודן
זכרון אות ל”א) ,זאגט א מליצה ישרה פאר כלל ישראל .ס’קומט דער יום הדין ,און מ’איז דן יעדן
אמר' ,ויקרא אל בניו' ,זאגט ער ויקרא ער האט גערופן צום באשעפער ,צום
איינעם אויף די מעשים .זאגט ער ,ס’איז דא א פרשת דרכים (דרוש ד’)א ,דער פרשת דרכים זאגט,
קינדער.
געווען די זיינע מצרף אייבערשטערמיט
האט זיי באשעפער זאל זיין
דערזכיות ,דער
געהאטאזקיין
'אל בניו',
באשעפער,נישט איןהייליגן
מצרים האבן אידן
מתן תורה פון שפעטער' ,בהוציאך את העם ממצרים תעבדון את האלקים על ההר הזה’ (שמות
די מתנות כהונה זאגט פשט ,עס וואלט געדארפט ווען שטיין ויקרא יעקב
ג’ י”ב) .איי ,דער אייבערשטער האט געזען נאך זאכן וואס מ’האט געטון אין מדבר ,וואס איז
'את בניו' ,יעקב האט גערופן די קינדער ,שטייט ויקרא יעקב 'אל בניו' ,טייטשט
נישט געווען דער רצון פון באשעפער? דער חסד פון ה’ יתברך ,דער אייבערשטער איז מצרף
גערופן צום באשעפער ,ער פונעםהאט
עתיד. יעקב' ער 'ויקרא
נישט גוטע יודןדאס
רבינישט
אמר און
מדרשהעתיד, נארדער
דעם טוב
האט מתפלל געווען צום באשעפער' ,אל בניו' ,אז דער באשעפער זאל זיין מיט
ולבקר בהיכלו זיינע קינדער.
ישראל במצרים ראה הקב”ה מה שעתידין לעשות ,דכתיב (שמות א) בפרשת דרכים :עלינו לשבח לאדון הכל ,ורב טוב לבית
בהיכלו
'ויאמר ה’ ראה ראיתי’ זו ראית מעשה העגל וכו’ ,אמר הקב”ה ג’ ז’) ולבקר
ישראל ,שהקב”ה אינו דן את האדם כי אם באשר הוא שם ,ואף
איני דנם לפי המעשים העתידים לעשות ,היינו דכתיב (שמות שם) שעתיד לחטא לא יחשב ה’ לו עון לפי זמנו ,וגמולו ישיב בראשו
ויקרא יעקב אל בניו ...רבי יודן אמר ויקרא יעקב לאל להיות עם בניו (ביאר במתנות כהונה :ויקרא א.
כי שמעתי את צעקתם ,אף על פי שידעתי מכאוביו .יודע אני לפי מקומו ושעתו .אבל לענין הטובה אינו כן ,כי חפץ חסד הוא
אמרנמנע
אחא איני
רבי פי כן
ואף על האספווכו’,
וגו' ... ויאמר במדבר עתידין ...
להכאיבני לצורך בניו)
כשהיו אל אלכמה
וכן שקרא
משמע שעתיד את בניו
לעשות ... מדלא כתיב להש"י .ודייק
כמעשהו יעקב לאל:
להיטיב לאיש ומרבה
הטהרו ,היך מה דאת אמר (נחמיה יב כ"ח-ל') ויאספו וגו' ויטהרו את הלשכות.
בנועם ערב יום הקדוש תשפ"ו לחזות ד
זאגט דער זיידע ז”ל לפי זהב ,ווען דער אייבערשטער איז דן א מענטש ,איז דער אייבערשטער
מצרף די מצות וואס ער האט ,ער איז אבער מצרף צו דעם אלע מצות וואס ער וועט טון אין עתיד.
נישט נאר וואס ער וועט טון ,זיינע קינדער ,זיינע אייניקלעך אין שפעטערדיגע דורות ,אלעס איז
מצטרפים לטובה .איי ,אז מ’קוקט אויפן עתיד ,זעט מען דאך אנדערע זאכן אויכעט? אבער
אנדערע זאכן קוקט נישט דער אייבערשטער .ממילא ווערט נתרבה די זכיות ,גייט מען ארויס
זכאי ביום הדין .אזוי זאגט דער זיידע ז”ל אין ייטב פנים ,ער זאגט א מליצה ישרה פאר אידישע
קינדער.
'יהי רצון שירבו זכיותינו’ דלעתיד
אונז האב מיר אמאל געטייטשט 'יהי רצון שירבו זכיותינו’ ,דאס איז די תפילה ,ס’זאל מתרבה
ווערן די זכיות ,אז דער אייבערשטער זאל מצרף זיין די זכיות פון די עתידותג.
ולבקר בהיכלו
ושנותיו ,כי יקום קל וכי יפקוד מה ישיבנו ,ולא בשביל עצמו בלבד מלגאלם ,היינו דכתיב (איוב י”א י”א) 'וירא און ולא יתבונן’ ,עד כאן.
יתאונן על חטאיו אשר עבר ופשעיו אשר גבר ,כי אם גם בשביל נמצינו למדין ,שאף שיודע ה’ שעתידין לחטא אינו נמנע מלהיטיב
בניו וביתו וכל קהל עדת ישראל וכל העולם כולו ... עמהם ,לפי שאינו דן את האדם אלא בשעתו .ויש לדקדק על זה
ממאי דאמרינן בשמות רבה (ג’ ד’) וזה לשונם 'מי אנכי כי אלך
הנה שפתי לא אכלא את אשר בלבבי לשית עצות להטות אחרי
אל פרעה וכי אוציא את בני ישראל’ (שמות ג’ י”א) .אמר לפניו,
רבים לזכות ולא תהיה אחרי רבים לרעות ,והוא על פי דאיתא
רבונו של עולם ,איך אני יכול לכנס למקום הורגי נפשות וכו’' ,וכי
במדרש ...ופירש ...עיי”ש בפרשת דרכים .ולא מבעיא כי הקב”ה
אוציא את בני ישראל’ מה זכות יש בידם שאוכל לגאלם .אמר
מצרף מה שעתיד אדם בעצמו להטיב ,אלא אפילו זכות דורותיו,
לו הקב”ה (שם פסוק י”ב) 'כי אהיה עמך’ ,ומה שאמרת מה זכות
כדמצינו במדרש ...והנה כי כן נאמר אליו יתברך “אנא ה’ כל
יש בידם' ,בהוציאך את העם תעבדון את האלקים על ההר הזה’
תשא עון וקח טוב המעשים הטובים שבידינו מימי קדם ,והמעשים
(שם) .הוי יודע ,שבשביל התורה שהם עתידים לקבל הם נגאלים.
הטובים אשר אנחנו עתידים להטיב בימים הבאים ,אנחנו וצאצאינו
עד כאן .הרי מוכח ממאמר זה שהקב”ה דן את האדם על העתיד,
וצאצאי צאצאינו עד סוף כל הדורות חזו לאצטרופי לטובה ,ולא
שאף שלא היו ראויים לגאלה גאל אותם בשביל שעתידים
תסתכל ברע העתיד” .כי אם כה עשה יעקב אבינו ע”ה והסתכל
לקבל התורה ,והיכי קאמר שאינו דן את האדם אלא בשעתו.
בטוב העתיד ולא ברע ,יתר מרעהו צדיק כל שכן הבורא ית”ש
אך התירוץ לזה הוא מבואר ,שבכלל רחמיו וחסדיו יתברך שהוא
הצופה ומביט עד סוף כל הדורות להטיב ולא להרע ,ואם ככה
מתנהג עם בריותיו הוא זה ,שאם עתידים להיות צדיקים הוא
אתה עושה יציץ ופרח ויגמול שקדים לשקוד על הטובה ,כי בוודאי
מסתכל בעתיד ומיטיב עמהם ,אך אם עתידים לחטא אינו מסתכל
על דרך זה ירבו זכיותינו כיון שזכות העתיד מצטרף עם של עתה
במה שעתידים לחטא ,ואינו דן את האדם אלא בשעתו .והיינו
ולא חוב העתיד ,ממילא איכא רובא זכות ,וכדאים אנו לצאת זכאי
דכתיב (איוב שם) 'וירא און ולא יתבונן’ ,דוקא 'און לא יתבונן’ ,אבל
[ועיי”ע שם באריכות נפלא].
מה שעתידים להיטיב יתבונן .ומשום הכי נסתכל במה שעתידין
ג) זה לשון כ”ק מרן רבינו שליט”א בעריכת שלחן הטהור חמשה לקבל את התורה וגאלם ,ולא נסתכל במה שעתידין לחטא
עשר בשבט תשפ”ה לפ”ק (לחזות בנועם גליון ד’ ,אופן ד’) אחר שהביא במדבר ,לפי שלהרע אינו דן את האדם אלא בשעתו ,וכו’.
דברי הייט”פ :איך האב מיט דעם אמאל געטייטש ,דאס איז
ב) בייטב פנים :י’חרד ה’איש ו’ילפת ה’אדם בשומו אל לבו
פשט אין די תפלה ראש השנה אויף דער נאכט 'יהי רצון שירבו
מאמרם ז”ל סוף פרק קמא דקדושין (מ' ).לעולם יראה אדם עצמו
זכיותינו’ ,וואס הייסט א תפלה 'שירבו זכיותינו’? איז דא זכיות איז
כאלו חציו זכאי וחציו חייב ,עשה מצוה אחת אשריו שהכריע את
דא ,אויב ס’איז נישט דא ,ווי אזוי?
עצמו לכף זכות ,עבר עבירה אחת אוי לו שהכריע את עצמו לכף
'יהי רצון’ אז ס’איז דער רצון -ס’וועט זיין אן עת רצון אז דער חובה’ ...והן היום יעמוד כל איש במשפט לפני צור עולמים
אייבערשטער וועט מצטרף זיין די זכיות פון די דורות העתידות, ב”ה החוקר לב ובוחן כליות ,יודע כל מעשיו ותנועותיו דיבוריו
ממילא וועט זיין 'ירבו זכיותינו’. ומחשבותיו ,מה מאוד יתאונן אדם חי איך להבל ולריק כלו ימיו
ה בנועם ערב יום הקדוש תשפ"ו לחזות
שם הוי”ה ווייזט אז דער עבר הוה און עתיד איז איינס,
קען מען מצרף זיין דעם טוב העתיד
דער זיידע ז”ל דער ישמח משה זי”ע אין תהלים -אין תפילה למשה (מזמור כ”ה פסוק י’)ד ,רעדט
ער פון דעם ענין -פון דעם פרשת דרכים אז דער אייבערשטער איז מצרף דעם טוב העתיד.
ס’איז דאך נאכנישט דא ,וואס הייסט ער איז מצרף דעם טוב העתיד? זאגט ער ,דער מקור פון
דעם פרשת דרכים איז די מדת שם הוי”ה ,די מדת שם הוי”ה ווייזט 'היה הוה ויהיה’ ,אז דער
עבר מיטן הוה מיטן עתיד איז אלעס איינס .ממילא ,אויב דער עבר מיטן הוה מיטן עתיד איז
איינס ,איז דאך דאס וואס גייט זיין אינעם עתיד איז דאך שוין ווי ס’איז שוין יעצט .ממילא איז
דער אייבערשטער מצרף דעם טוב העתיד.
מיט דעם טייטשט ער (תהלים כ”ה י’ -י”א) 'למען שמך ה’’ מיט דעם נאמען פון שם הוי”ה -
טייטשט ער לדרכו ' -וסלחת לעוני כי רב הוא’ .ער טייטשט אויס לדרכו.
'למען שמך ה’’ דורכן מצרף זיין דעם עתיד' ,וסלחת
לעוני כי רב הוא’ ווייל ס’איז נתרבה געווארן די זכיות
לדרכינו קען זיין מיטן מליצה ישרה פונעם זיידן ז”ל דער ייטב פנים' ,למען שמך ה’’ ,וואס דער
עבר מיטן הוה מיטן עתיד איז אלעס איינס ,קומט אויס ,קען מען דאך מצרף זיין די מצות פונעם
עתיד ,פון אים און פון זיינע קינדער ,ווערט דאך נתרבה די זכיות' ,וסלחת לעוני כי רב הוא’ ,ווייל
ס’איז נתרבה געווארן די זכיות שטארק -אזוי ווי דער ייטב פנים זאגטה.
ולבקר בהיכלו
לדון אותם לטובה על שם סופן נצמח משמו הקדוש ,כי שמו מורה ד) בתפלה למשה' :כל ארחות ה’ חסד ואמת לנוצרי בריתו
'היה הוה ויהיה’ ,והלא כל הדברים מלבד הרגע הראשון והרגע ועדותיו ,למען שמך ה’ וסלחת לעוני וגו’’ (תהלים כ”ה י’-י”א) ,והנה
האחרון הוא היה הוה ויהיה תמיד בעת מציאתו ,אבל בו ית”ש באומות העולם החסד מגרש את האמת ,דהיינו החסד שהוא
הוא באחדות השוה ,דהוא ברא הזמן אבל אצלו אין זמן ,ועבר והוה לפי שעה בעוה”ז מגרש את האמת שהוא נצחי שהוא עוה”ב,
ועתיד אחד הוא ,על כן מה שעתיד להיות כבר היה ,והבן. כאמור (דברים ז’ י’) 'ומשלם לשונאיו אל פניו להאבידו’ ,וכתרגומו,
ועפי”ז יתבאר התכת הפסוק הנ”ל 'כל ארחות ה’’ הנהגת הבורא אבל לשומרי בריתו מנהגו של ית”ש להשפיע חסד עוה”ז בכדי
ית”ש הוא 'חסד ואמת לנוצרי בריתו ועדותיו וכו’’ ,ושמא תאמר להגיע להאמת שהוא עוה”ב' ,דאם אין קמח אין תורה’ (אבות
במה יכופר עונם ,לזה אמר 'למען שמך ה’’ המורה כי עבר ועתיד פ”ג י”ז) וכן חולי הגוף ח”ו מבטל מעבודת השי”ת ,ושמא תאמר
לפניו ית”ש אחד הוא ,א”כ ראוי לדון ע”ש סופם ,לכך 'וסלחת במה יכופר עון כיון שישפיע טוב עוה”ז ועוה”ב ,אמנם יובן עפ”י
לעוני’ דהוי כאילו כבר שבו 'כי רבה הוא’ אף שרב הוא ,מכל מקום שהאריך הפרשת דרכים (דרוש ד’) בראיות ,דלרעה אין דנין את
אין לך דבר שעומד בפני התשובה והתשובה מכפרת בעד הכל, האדם על שם סופו ,אבל לטובה דנין את האדם ע”ש סופו ,והנה
והבן. לפי שכבר ביארתי בדרושים (עי’ ישמח משה בהפטרת פר’ שמות) דכל
ה) הישמח משה פי’ שהקב”ה ימחול אע”פ 'כי רב הוא’, ישראל עתידין לשוב קודם ביאת המשיח בתשובה תתאה עכ”פ,
שעוונותינו מרובים .ולדרך זו מבואר עפ”י הייטב פנים שהקב”ה ולאחר ביאת המשיח בתשובה עליונה ,א”כ לפי זה ראוי לדון
ימחול כי הזכיות רבים הם ,שנתרבו זכיותינו בצירוף טוב העתיד. אותם לטובה ע”ש סופם כאילו כבר שבו .ושורש הדבר שראוי
בנועם ערב יום הקדוש תשפ"ו לחזות ו
'בזכרי מלכות שם המיוחד’ היה הוה ויהיה' ,על זאת אני
בוטח באומרים ה’ אחד’ אז פאר הקב”ה איז אלעס איינס
זאגט דער פייטן' ,במה אקדם ואכף פני לא יקח שוחד ,ובידי אין מעש’ .מ’קוקט זיך אן וויאזוי
מ’זעט אויס ,ליידער ,בעוונותינו הרבים 'בידי אין מעש’ ,האב מיר נישט קיין מעשים טובים .און
אז מ’האט נישט' ,ובידי אין מעש’ ,וויאזוי וועט מען ארויסגיין זכאי? איז מען טאקע' ,על זאת לבי
יפחד’ ,באימה ופחד.
'אבל עתה בזכרי מלכות שם המיוחד’ דעם שם הוי”ה' ,על זאת אני בוטח באומרים ה’ אחד’.
'ה’ אחד’ מיינט מען 'אחד’ ,דער עבר מיטן הוה מיטן עתיד איז איינס.
ה’ ,שם הוי”ה ווייזט אויף היה הוה ויהיה ,דאס איז 'אחד’ -דאס איז איינס .ממילא אז ס’איז
איינס 'היה הוה ויהיה’ אזוי ווי דער זיידע ז”ל דער ישמח משה זאגט ,קומט אויס ווערט דאך
נתרבה די זכיות ,אפילו מ’האט נישט יעצט ,אבער דער אייבערשטער וועט מצרף זיין די מעשים
טובים פונעם עתיד ,מ’האפט דער עתיד וועט זיין גוט.
'והיה’ אז מ’איז מצרף דעם טוב העתיד ,איז עס א 'לשון שמחה’
דער זיידע ז”ל דער ישמח משה זאגט אויף א פלאץ (פר’ כי תבא דיבור הראשון)ו' ,ויהי’ איז א לשון
צער' ,והיה’ איז לשון שמחה (מגילה י’ ע”ב ,אסתר רבה פתיחתא י”א)ז .זאגט ער' ,ויהי’ איז אן עבר -וואס
איז געווען ,וואס איז געווען איז א לשון צער' .והיה’ איז א לשון עתיד ,איז א לשון שמחה.
'והיה’ ,אז מ’איז מצרף דעם עתיד ,מ’קוקט אויפן עתיד -אז מ’קוקט נאר אויפן עבר ,איז
טאקע א לשון צער' ,ובידי אין מעש’ ,אוודאי איז עס א לשון צער ' -והיה’ ווייזט שוין אויפן עתיד,
וואס דער אייבערשטער איז מצרף דעם עתיד ,איז א לשון שמחה' .בזאת אני בוטח באומרים ה’
אחד’ ,מיט דעם האפט מען ,מ’פארלאזט זיך.
ולבקר בהיכלו
קל”ה-קל”ו) 'פניך האר בעבדך כו’ ,פלגי מים כו’’ .והיינו כל מקום ו) בישמח משה' :והיה כי תבא וגו’’ (דברים כ”ו א’) ,אמרו חז”ל
שנאמר ויהי [בחינת עבר] ,אינו אלא צער ,והיה [בחינת להבא], [מגילה דף יו”ד (ע”ב) ,ופתיחתא דמגילת אסתר (אסתר רבה פתיחתא
אינו אלא שמחה. י”א)] ,כל מקום שנאמר 'והיה’ אינו אלא שמחה .נ”ל לפרש על
פי מה שכתבתי להלן (שם ד”ה והיה כי תבוא הב’) לפרש הפרשה על
ז) במס’ מגילה' :ויהי בימי אחשורוש’ (אסתר א’ א’) ,אמר רבי לוי
דרך מוסר התעוררת לתשובה ,כי יש שני מיני עבדות ,א’ ,על
ואיתימא רבי יונתן ,דבר זה מסורת בידינו מאנשי כנסת הגדולה,
דרך דכתיב (תהלים ק’ ב’) 'עבדו את ד’ בשמחה’ .ב’ ,על דרך דכתיב
כל מקום שנאמר 'ויהי’ אינו אלא לשון צער.
(איכה ג’ ל”ט) 'מה יתאונן אדם חי גבר על חטאיו’ ,ונאמר (יואל ב’
ובאסתר רבה :שמעון בר אבא בשם רבי יונתן אמר ,כל מקום י”ב) 'שובו עדי בבכי ובצום ובמספד’ ,כי אם חטא אדם לשמחה
שנאמר 'ויהי’ משמש צרה ושמחה ,אם צרה אין צרה כיוצא בה, מה זו עושה ,ולפי זה 'בבחינת עבר’ יש יגון ,אבל 'בבחינת להבא’
אם שמחה אין שמחה כיוצא בה .אתא רבי שמואל בר נחמן בסילוק העבר ,אין העבדות רק כמו שמפורש בחינת שמחה ,והבן.
ועבדה פלגו [פי’ בעץ יוסף :עשה פשרה וחלוקה] ,כל מקום והנה מבואר בחובת הלבבות (שער עבודת האלקים פ”ג ד”ה והחמישי)
שנאמר 'ויהי’ משמש צרה ,וכל מקום שנאמר 'והיה’ שמחה. דחסידים אמיתים כל ימיהם בתשובה ,כמו שמפורש (תהלים קיט
ז בנועם ערב יום הקדוש תשפ"ו לחזות
'עשה עמנו צדקה וחסד’ דאס איז די חסד הוי”ה מצרף
צו זיין דעם טוב העתיד
'אבינו מלכנו חננו ועננו כי אין בנו מעשים’ ,אויפן עבר האבן מיר נישט קיין מעשים' ,עשה
עמנו צדקה וחסד’ ,די 'חסד’ וואס דער פרשת דרכים זאגט אז ס’איז א חסד ה’' ,כי עם ה’
החסד’ (תהלים ק”ל ז’) ,שם הוי”ה דאס איז חסד' .למען שמך ה’’ ,מצרף זיין דעם טוב העתיד.
דער טוב העתיד פון אונז -דער עתיד וואס א מענטש וועט מטיב זיין .מ’האפט דאך ,יעדער
איד האט אין די צייט א הרהור תשובה ,מיט א קבלה טובה אויפן עתיד' ,ויהי’ וואס איז געווען
איז טאקע לשון צער ,אבער די 'והיה’ -דער עתיד ,וועט זיין א שמחה ,וועט זיין עבודת ה’ אזוי ווי
ס’דארף צו זיין כראוי ויאות ,דינען דעם הייליגן באשעפער ,לערנען תורה ,מקיים זיין מצות ה’.
ער ,די קינדער ,די אייניקלעך ,כולם חזו לאצטרופי לטובה ,ממילא אז ס’ווערט נתרבה די
זכיות' ,בזאת אני בוטח’ .אויף דעם האט מען בטחון צום אייבערשטן ,דער אייבערשטער וועט
ברוב רחמיו וחסדיו גומר זיין די חתימה לטובה פאר אלע אידישע קינדער.
דער אייבערשטער זאל העלפן מ’זאל זוכה זיין ,גאנץ כלל ישראל בכלליות ,ובפרטיות
יעדער איינציגער איד ,א גוט געבענטשט יאר ,א לעכטיג יאר ,א געבענטשט יאר ,א שנת גאולה
וישועה ,זוכה זיין צו די גאולה שלימה במהרה בימינו אמן.
ולבקר בהיכלו
דברי כיבושין והתעוררות לקראת ימי השובבי"ם
עריכת שלחן הטהור דברות קודש אצל
שזכינו לשמוע
לפ"ק תשפ"ו
שליט"א רבינו שנת
הגה"ק מרןהקדוש
מכ"קיום
מוצאי
בביהמ"ד הגדול וויליאמסבורג יצ"ו
של"ס פרשת ויחי שנת תשפ"ו לפ"ק
ביהמ"ד הגדול קרית יואל
לחייםזהו התפלה שהאדם
ברכתמחט –
פתחו לי פתח כחודו של
מתפלל השיבנו ה' אליך ונשובה
הקב"ה מברך את עמו ישראל בגשמיות
וברוחניות גם יחד
ויקרא יעקב אל בניו ,ויאמר האספו ואגידה לכם את אשר יקרא אתכם
באחרית הימים (מ"ט א')
לחיים ,לחיים ,לחיים .דער אייבערשטער זאל העלפן מ’זאל האבן אויסגע’פועל’ט א גוט
יעקב האט גערופן די יארבניו,
ברוחניות. געבענטשטאל
ויקרא יעקב געבענטשטאיןיארדי סדרה
בגשמיות ,א געפונען די וואך מיר
געבענטשט יאר .א
קינדער ,ויאמר האספו ואגידה לכם את אשר יקרא אתכם באחרית הימים.
דער אייבערשטער זאל העלפן -ס’איז געווען א גרויסע מחלוקה צווישן די תלמידי בעל
דעמאלטס
אוןרבי יודן
גשמיות ב')
וואונטשןרבה צ"ח
קודם (בראשית
א
מדרש דערמען
זאגטדארף
וואונטשן ,צו
קודםאל בניו'
מעןיעקב וואס דארף
'ויקרא שם ,א)
גשמיות .א צוםזאל קומען
באשעפער ,צום דערנאך
גערופןהאט און
רוחניות,
וואונטשןער
קודםער ויקרא מ’זאל
זאגט אל צו
בניו', רוחניות. קומען
'ויקרא וועט
אמר,
גרויסע מחלוקת פונעם רבי’ן פון לובלין מיטן קאזניצער מגיד (הובא בקונטרס אהל משה שבספר היחס
הייליגן אבאשעפער' ,אל בניו' ,אז דער באשעפער זאל זיין מיט זיינע בקינדער.
מטשערנאביל) -ס’גייט זיין דער יארצייט יעצט ערב סוכות פונעם קאזניצער מגיד .
די מתנות כהונה זאגט פשט ,עס וואלט געדארפט ווען שטיין ויקרא יעקב
שטייט ויקרא יעקב 'אל בניו' ,טייטשט קינדער,בהיכלו
'את בניו' ,יעקב האט גערופן די ולבקר
המגיד
באשעפער,וכו’ער
צוםבשם אא”ז הקדושגערופןעל זה
שכתב :ושמעתי
[ועיי”שהאט
יעקב' ער'ויקרא הביא
מטשערנאבילשבספררביהיחסיודן
משהאמר קונטרס אהל
מדרש א) דער
מטוריסק זלה”ה שאמר ,שבנערותו היה סבור כדעת המגיד מאמר מהרה”ק ר’ משה מרדכי מטוריסק לובלין ז”ל שאמר בחג
מיט זיין זאל באשעפער דער אז בניו',
מקאזניץ זלה”ה הנ”ל ,ובזקנותי חזרתי לסבור כדעת הרבי 'אל באשעפער,
אדמו”ר בתו”ד :צום
שמעתי בשם אא”ז מתפללוז”לגעווען
האטשנת תרפ”ד,
השבועות
מלובלין זלה”ה הנ”ל ,וסיים בסוף דבריו בזה”ל ,רבש”ע 'משיב זלה”ה ,שאמר שיש מחלוקת בין המגיד המגיד מטוריסק
קינדער. הק’זיינע
הרוח’ ,היינו שאם אתה רוצה שתהיה הרוחניות במשיכת נפש, מקאזניץ זלה”ה ובין הרבי מלובלין זלה”ה בענין בקשת הצדיק
אז העצה לזה 'מוריד הגשם’ שתושיע להם בתחילה בגשמיות, מהשי”ת ,שהמגיד מקאזניץ אמר שבתחילה צריך הצדיק לבקש
וממילא תהיה להם רוחניות בשלימות ,והראיה לזה מצינו ולבקר בהיכלו מהשי”ת על רוחניות ואחר כך יבקש על גשמיות ,ושיטת הרבי
בתהלים (ק”ה ל”ז) 'ויוציאם בכסף וזהב ואין בשבטיו כושל’ ,כלומר מלובלין זלה”ה להיפוך שבתחילה יבקש על גשמיות ועל ידי זה
ויקרא יעקב אל בניו ...רבי יודן אמר ויקרא יעקב לאל להיות עם בניו (ביאר במתנות כהונה :ויקרא א.
שהשפיע להם בתחילה כסף וזהב היינו גשמיות ,ואז 'אין בשבטיו יוכל לבוא לידי רוחניות ,כי לא יוכל אדם לבוא לידי רוחניות אם
כושל’ ].בניו) ...ויאמר האספו וגו' ...רבי אחא אמר כמובן.מדלא כתיב את בניו משמע שקרא אל אל לצורך
להש"י .ודייק
לאל :גשמיות
יעקבקודם
לא יהיה
הטהרו ,היך מה דאת אמר (נחמיה יב כ"ח-ל') ויאספו וגו' ויטהרו את הלשכות.
בנועם מוצאי יום הקדוש תשפ"ו לחזות י
נו ,איך האב אזוי אינזין געהאט ,דער אייבערשטער איז א כל יכול .ביי א מענטש איז אזוי,
ער קען נישט זאגן צוויי זאכן אויפאמאל ,מוז ער זאגן איינס און נאכדעם די צווייטע ,קען זיין
א מחלוקה ,קודם דאס און נאכדעם דאס .דער אייבערשטער איז א כל יכול ,און ער קען געבן
ביידע ,ביידע אויפאמאל.
דער אויבערשטער זאל העלפן ,ס’זאל קומען א גוט געבענטשט יאר ,גשמיות מיט רוחניות
צוזאמען פאר אלע אידישע קינדער .דער אויבערשטער זאל העלפן מיט אלעם גוטן.
ולבקר בהיכלו
מאטעלע מטשערנאביל זי”ע ,עיי”ש. ב) ועי’ לקמן בהדברות קודש (חלק ב’) ,שהוסיף כ”ק מרן רבינו
שליט”א שנחלקו בזה הרה”ק בעל התניא זי”ע עם הרה”ק ר’
אי בנועם מוצאי יום הקדוש תשפ"ו לחזות
חלק א'
ע”י שיעקב אבינו קיבל הקידושין עבורינו
זוכים למחילת עוונות ולפרנסה בשפע רב
ביי מתן תורה האט דער אייבערשטער מקדש געווען
כלל ישראל מיט חופה וקידושין
'יצו ה’ חסדו למען יעקב עבדו’ (נוסח המבדיל למוצאי יוה”ק).
איך האב געקלערט אזוי ,שטייט אין בינה לעתים (דרוש מ”ב)ג ,בשעת מתן תורה איז געווען
חופה וקידושין פון קודשא בריך הוא מיט כלל ישראל' ,כפה עליהם הר כגיגית’ (שבת פח).ד ,דאס
איז געווען די חופה.
מ’זאגט טאקע ביי יעדע חתונה ,מאכט מען א ברכה 'מקדש עמו ישראל על ידי חופה
וקידושין’ ,דער אייבערשטער -קודשא בריך הוא איז געווען דער חתן כביכול ,און ער האט
מקדש געווען כלל ישראל מיט חופה וקידושין (יש”ש כתובות ז :ד”ה מאי ,ומהרש”א בחידושי אגדות שם ד”ה
פירוש ברכת)ה.
איז כלל ישראל געווארן אין א בחינה פון אן אשה לבעלה .אזוי זאגט דער בינה לעתים.
ולבקר בהיכלו
ד) במס’ שבת' :ויתיצבו בתחתית ההר’ (שמות י”ט י”ז) אמר רב ג) בבינה לעתים :לא היו ימים טובים לישראל ראויים להפליג
אבדימי בר חמא בר חסא ,מלמד שכפה הקדוש ברוך הוא עליהם בהם השמחה כל כך כחג השבועות המקודש הזה ,אשר בו בשם
את ההר כגיגית ,ואמר להם אם אתם מקבלים התורה מוטב ,ואם ה’ קל עולם נגמר הזווג המבורך בין החתן המרומם על כל ברכה
לאו שם תהא קבורתכם .אמר רב אחא בר יעקב ,מכאן מודעא ותהלה יתעלה שמו לעד ,ובת זוגו כנסת ישראל אלקים יכוננה .ויום
רבה לאורייתא. זה של מתן תורה הוגבל לזה החתון ,כדבריהם ז”ל (במדבר רבה י”ב ח’)
'ביום חתונתו’ זה סיני חתונים היו ,שנאמר (שמות י”ט י’) 'וקדשתם
ה) במס’ כתובות (ז ):איתא :תניא אידך ,מברכין ברכת חתנים היום ומחר’' ,וביום שמחת לבו’ זה מתן תורה שנאמר (שמות ל”א
בבית חתנים ,וברכת ארוסין בבית הארוסין .ברכת הארוסין מאי י”ח) 'ויתן אל משה ככלותו’ ככלתו כתיב ...שמחת קדושין לחודה
מברך ,רבין בר רב אדא ורבה בר רב אדא תרוייהו משמיה דרב והיא הקריבה לסיני שלא היו אלא חתונים דהיינו קדושין ,כאומר
יהודה אמרי' ,ברוך אתה ה׳ אלקינו מלך העולם אשר קדשנו 'וקדשתם היום ומחר’ ...מתן תורה היה היחוד הבא ע”י החופה ...
במצותיו וצונו על העריות ואסר לנו את הארוסות והתיר לנו את ומאז נכנסנו לחופה עמו ונתיחדנו לאשתו נהג עמנו בהלכות חתן
הנשואות על ידי חופה וקדושין’ ,רב אחא בריה דרבא מסיים בה עם כלתו בכל הדברים המתיחסים בין איש לאשתו ...אני אומר כי
משמיה דרב יהודה' ,ברוך אתה ה׳ ,מקדש ישראל על ידי חופה שמא בא הרמז בזה למה שנדע משרשי הדינים (שו”ע אה”ע סי’ ס”ט)
וקדושין’ .ובפשטות הביאור הוא כמבואר שם ברא”ש (פ”א שהבעל כשישא אשה יתחייב לה תכף ומיד בי’ דברים ,שהם שאר
הי”ג) :וברכה זו נתקנה לתת שבח להקב”ה אשר קדשנו במצותיו כסות ועונה מן התורה רפואתה ופדיונה וכו’.
בנועם מוצאי יום הקדוש תשפ"ו לחזות בי
יעקב אבינו האט מקבל געווען די קידושין פאר
כלל ישראל בעל כרחה
נאר ,ס’איז דאך באקאנט אז מתן תורה איז געווען בכפיה (גמ’ שבת שם) .און אויב ס’איז געווען
בכפיה ,ווייסט מען דאך (קידושין ב ,:וכן נפסק באה”ע סי’ מ”ב סעיף א’)ו אז קידושין קען נישט זיין בעל
כרחה ,קידושין מוז זיין מדעתה ,און אויב ס’איז געווען בעל כרחה ,איז דאך די קידושין נישט
חל געווען .איז וויאזוי איז חל געווארן די קידושין?
שטייט אין ספרים (נחלת בנימין מצוה כ”ו אות ז’)ז ,ביי מתן תורה שטייט (שמות י”ט ב’) 'ויחן שם ישראל
נגד ההר’ [ומבואר במדרש (הובא ברבינו בחיי פר’ יתרו שם)ח] יעקב אבינו איז געקומען צו מתן תורה.
'יעקב אבינו לא מת’ (מס’ תענית דף ה):ט ,איז יעקב אבינו דער טאטע פון כלל ישראל ,און כלל
ישראל איז אזוי ווי א טאכטער פון יעקב אבינו .און דער דין איז אז אן אב קען מקבל זיין קידושין
פאר די טאכטער בעל כרחה (כתובות מו.):
איז יעקב אבינו געקומען צו מתן תורה ,יעקב אבינו האט מקבל געווען די קידושין ,אזוי איז
חל געווארן די קידושין אפילו בעל כרחה .אזוי שטייט.
ולבקר בהיכלו
אהעמדת ישראל סבא במעמד הר סיני ,הואיל וישראל נתקדשו והבדילנו מן העמים וצונו לקדש אשה המותרת לנו וכו’’ ,אמנם
בכפיית ההר (שבת פח ,).ואשה בעל כרחה אינה מתקדשת ,דלכך גדולי האחרונים רמזו בו ענין קידושי הקב”ה לעמו ישראל.
תנא התנא (קידושין ב ).האשה נקנית ,מדעתה אין בעל כרחה לא
וז”ל המהרש”ל ביש”ש :מאי מברכין ...והתיר לנו את הנשואות
(שם ב ,):ומשום הכי היה יעקב אביהם באותה מעמד ,ואביה
ע”י חופה וקדושין ...גם יש בו שבח ודוגמא למתן תורה ,שהקב”ה
מקדשה בעל כרחה דהתורה זכתה לו (כתובות מו[ ):ועי’ המשך
קידש לישראל בקדושי התורה שהיא 'מורשה’ (דברים ל”ג ד’) אל
דבריו לקמן באות ט’].
תקרי מורשה אלא מאורסה (ברכות נז ,).וענן על ההר כעין חופה
ח) ברבינו בחיי :ודרשו רבותינו ז”ל 'ויחן שם ישראל נגד ההר’ וישראל זכו לאותה קדושה.
ישראל סבא.
וז”ל המהרש”א :א”נ שיש לפרש דמסיים בה הכי ,על פי מ”ש
ט) במס’ תענית :רב נחמן ורבי יצחק הוו יתבי בסעודתא .אמר בכמה דוכתין דמיון ישראל לגבי הקב”ה כאשה לבעלה ,וז”ש
ליה רב נחמן לרבי יצחק ,לימא מר מילתא .אמר ליה הכי אמר דהוא מקדש לו ג”כ עמו ישראל בדוגמא זו בקדושין שהיא נתינת
רבי יוחנן ,אין מסיחין בסעודה ,שמא יקדים קנה לושט ויבא התורה כמ”ש אל תקרי מורשה אלא מאורסה (ברכות נז ,).ובחופה
לידי סכנה .בתר דסעוד אמר ליה הכי אמר רבי יוחנן ,יעקב אבינו הוא יחוד שכינתו במקדש עמנו ,וכמו שדרשו (תענית שם) 'ביום
לא מת .אמר ליה וכי בכדי ספדו ספדניא וחנטו חנטייא וקברו חתונתו זה מתן תורה וביום שמחת לבו זה יום שנתחנך המשכן’
קברייא .אמר ליה מקרא אני דורש ,שנאמר (ירמיה ל’ י’) 'ואתה ודו”ק.
אל תירא עבדי יעקב נאם ה׳ ואל תחת ישראל כי הנני מושיעך
ועיי”ע באריכות בהפלאה (שם) ,ובפתיחה לספר המקנה עמ”ס
מרחוק ואת זרעך מארץ שבים’ ,מקיש הוא לזרעו ,מה זרעו בחיים
קידושין ,ובשו”ת בית אפרים (הקדמה לחלק אה”ע).
אף הוא בחיים.
וז”ל הנחלת בנימין שם בהמשך דבריו :וכל הא דכתיבנא ,היינו ו) בשו”ע :אין האשה מתקדשת אלא לרצונה ,והמקדש אשה בעל
למאן דאמר 'יעקב לא מת’ ואכתי לא יצאת מרשות אביה ,אבל כרחה אינה מקודשת.
למאן דס”ל יעקב מת דהכי בכדי ספדו ספדיא וחנטו חנטיא, ז) בנחלת בנימין... :העמיד הקב”ה את יעקב במתן תורה,
מיתת אב הוציאם מרשות אב לגמרי ולא הועיל הוא יתברך מידי כמאמרם ז”ל (הובא ברבינו בחיי שמות י”ט ב’) ויחן ישראל נגד ההר’
בהעמדת יעקב לשם וכו’. (שמות י”ט ב’) ישראל סבא ...עוד טעם לשבח אפשר לומר
גי בנועם מוצאי יום הקדוש תשפ"ו לחזות
כלל ישראל האט א דין אשה לבעלה און מ’איז פטור צו
באצאלן אויף אן עבירה ,און הקב”ה איז מחיוב בפרנסה
יעצט איז אזוי ,שטייט אין חיד”א אין ראש דוד (פרשת צו)י ,ער זאגט א מליצה ישרה אויף כלל
ישראל אפילו חלילה מ’זינדיגט ,ס’איז דא אן הלכה ,א פרוי אין שטוב טוט ארבעט ,מ’זאל זיך
פארשטעלן זי וואשט געשיר ,און זי צוברעכט א טעלער -א טייערע טעלער צוברעכט זיך.
זאגט דער מאן “האסט עס צובראכן ,דו דארפסט באצאלן ,אז עמיצער איז א מזיק דארף מען
באצאלן” .דער רמב”ם (הל’ אישות פכ”א ה”ט)יא פסק’נט אז א פרוי האט צובראכן -בשעת די ארבעט
האט זי עפעס מזיק געווען ,זי האט צובראכן עפעס אין שטוב ,איז זי פטור צו באצאלן ,אזוי
זאגט ער.
קומען די אחרונים (חלקת מחוקק סי’ פ’ סקכ”ט ,ובית שמואל שם סקכ”ג)יב און זאגן ,אפילו נישט בשעת די
ארבעט ,נאר א פרוי אין שטוב ,אז זי צוברעכט איז זי אלעמאל פטור .א פרוי אין שטוב אז זי
צוברעכט -אומווילנדיג האט זי צובראכן ,איז זי פטור.
ממילא זאגט ער ,ווען א איד איז חוטא ,איז ער פוגם בשמי מעל ,ס’מאכט א חורבן אויבן אין
הימל ,פארשידענע ענינים' ,הנזקין שמין בעידית’ (גיטין מח).יג .אבער אזוי ווי כלל ישראל האט א דין
ווי אן אשה לבעלה ,ממילא אפילו זי האט מזיק געווען בשמי מרום מיט אן עבירה ,איז מען פטור
צו באצאלן .אזוי זאגט דער חיד”א -אין ראש דוד זאגט ער אזוי.
חוץ פון דעם איז דא א דין (אה”ע סי’ ס”ט סעיף א’-ב’)יד ,א מאן איז מחויב צו געבן פרנסה פארן
ווייבטו.
ולבקר בהיכלו
אין אתה אומר כן אין שלום בתוך הבית לעולם אלא נמצאת י) בראש דוד :הנה המפרשים כתבו ,דלפום ריהטא היה מקום
נזהרת ונמנעת מרב המלאכות ונמצאת קטטה ביניהם. פיטור לישראל על חטאתם ,כי הנה אנן בדידן שומרי תורה
יב) על דברי המחבר (סי’ פ’ סי”ז) שפסק :האשה ששברה בעת ומצות ,והקב”ה שומר ישראל ,ואם חטאנו במצוות הו”ל כדין
שעשתה מלכותיה בתוך ביתה פטורה ,כתב החלקת מחוקק: שמירה בבעלים שהוא פטור ,אבל לפי האמת הכל הוי פשיעה
משמע קצת שאם שברה שלא בשעת מלאכה חייבת ,אבל לשון בבעלים וחייב ,זהו תורף דברי המפרשים .וכבר שמעתי אחד
הירושלמי (כתובות פ”ט ה”ד) שהביא המגיד משנה בפרק כ”א מהל’ מאוהבינו שרצה להוסיף בהקדמה זו במ”ש הרמב”ם פרק כ”א
אישות (ה”ו) הוא סתם ,האשה ששברה כלים בתוך הבית פטורה, דאישות (ה”ט) 'האשה ששברה כלים בעת שעשתה מלאכותיה
משמע אפילו שלא בשעת מלאכה. בתוך ביתה פטורה ,ואין זה מן הדין אלא תקנה שאם אין אתה
אומר כן אין שלום בתוך הבית לעולם’ ,וכתבו האחרונים דאפי’
יג) ועי’ בשארית יעקב (פר’ אחרי דף ל”ב ע”ד) ,ובתהלים תפלה למשה אם אינו בעת מלאכותיה פטורה ,וא”כ אף למאן דאמר (ב”מ צה).
(מזמור ק”י פסוק ו’) שהחוטא דינו כמזיק וחייב בעידית ,עיי”ש. פשיעה בבעלים חייב ,כיון שיש לנו דין אשה ובעלה יש מקום זכות
יד) פסק המחבר :כשנושא אדם אשה מתחייב לה בעשרה דברים, דמצד התקנה אנו פטורים משום שלום הבית ,אלו דבריו נר”ו [וכן
וזוכה בה בד’ דברים אפי’ לא נכתבו .אלו הן הי’ דברים ,מזונותיה, הביא שם בפר’ קרח ,ובפר’ נצבים וילך ,ובדבש לפי (מערכת ש’ אות
וכסותה ,ועונתה ,ועיקר כתובתה ,ורפואתה ,ולפדותה אם נשבית, כ”ב)].
וקבורתה ,ולהיות נזונת מנכסיו ,וכו’. יא) פסק הרמב”ם :האשה ששברה כלים בעת שעשתה
טו) וכן מבואר בבינה לעתים הנ”ל (ולבקר בהיכלו אות ג’). מלאכותיה בתוך ביתה פטורה ,ואין זה מן הדין אלא תקנה שאם
בנועם מוצאי יום הקדוש תשפ"ו לחזות די
וויבאלד יעקב אבינו האט מקבל געווען די קידושין ,איז
'חטאותינו הוא ימחול’ און 'זרענו וכספנו ירבה כחול’
יעצט ,אויב די קידושין איז חל ,איז דער מאן מחויב צו געבן פרנסה .אויב די קידושין איז
נישט חל ,דארף מען נישט געבן.
אזוי ווי יעקב איז געקומען צו מתן תורה ,ס’איז טאקע געווען בעל כרחה ,אבער יעקב
האט מקבל געווען די קידושין פאר כלל ישראל ,איז כלל ישראל מקודשת געווארן .אז זי איז
מקודשת געווארן האט זי א דין ווי אשה לבעלה.
איז דא צוויי מעלות .איז דא איין מעלה ,טאמער מ’צוברעכט -מ’מאכט עפעס חרוב ,איז מען
פטור צו באצאלן ,אזוי ווי דער רמב”ם פסק’נט .און איינס ,דער מאן איז מחויב צו געבן פרנסה,
מ’דארף דאך געבן פרנסה פארן ווייב.
'המבדיל בין קודש לחול’ ,צוויי זאכן' ,חטאותינו הוא ימחול’ ,און 'זרענו וכספנו ירבה כחול’,
צוויי זאכן .פארוואס איז מען זוכה צו די ביידע זאכן?
'יצו ה’ חסדו למען יעקב עבדו’ ,למען יעקב אבינו ,יעקב אבינו איז געקומען צו מתן תורה,
יעקב אבינו האט מקבל געווען די קידושין ,ממילא אז יעקב אבינו האט מקבל געווען די קידושין
איז כלל ישראל געווארן אן אשה לבעלה ,איז דא צוויי הלכות ,איינס אויב מ’האט מזיק געווען
בעולמות העליונים איז 'חטאותינו הוא ימחול’ ,מ’דארף מוחל זיין ,ס’איז פארפאלן ,צובראכן איז
צובראכן ,מ’דארף מוחל זיין .די צווייטע' ,כספנו ירבה כחול’ ,דער אייבערשטער איז א רייכער
מאןטז ,און ער האט וויפיל ער דארף -וויפיל ער וויל ,ער 'קען געבן’ ,און ער 'דארף צו געבן’ ,און ער
'וועט אי”ה געבן’ .ממילא וועט זיין 'חטאותינו הוא ימחול ,זרענו וכספנו ירבה כחול’.
ממילא וועט זיין ,דער אייבערשטער זאל העלפן ,ס’קומט א נייע יאר ,א יאר מיט אסאך
געלט ,ס’וועט זיין גרויס שפע ,ס’וועט אי”ה זיין 'זרענו וכספנו ירבה כחול’ ,אידן וועלן ווערן
געהאלפן ס’זאל זיין מיט גרויס שפע.
ולבקר בהיכלו
לאכילה ולהדלקת הנר ...במה דברים אמורים בעני שבישראל, טז) ופסק המחבר (שם סי’ ע’ ס”ג) : :וכמה מזונות פוסקים לאשה,
אבל אם היה עשיר הכל לפי עשרו. לחם שתי סעודות בכל יום ,ופרפרות לאכול בה הפת ,ושמן
וט בנועם מוצאי יום הקדוש תשפ"ו לחזות
חלק ב'
מיעקב אבינו מוכח שיש להקדים הברכה על
עניני גשמיות וממילא יבוא הברכה ברוחניות
מחלוקת הצדיקים צו מ’זאל וואונטשן קודם גשמיות
אדער קודם רוחניות
פריער האט מען גערעדט (לעיל בברכת לחיים) ,איך האב אזוי אינזין געהאט אזוי ,השפעות
גשמיות מיט השפעות רוחניות [איזה מהם יש להקדים].
מוצאי שבת פארציילט מען א מעשה ,אבער מ’מעג מוצאי יום כיפור אויך פארציילן
א מעשה .ס’האט זיך משדך געווען -דער תניא האט זיך משדך געווען מיט רבי מאטעלע
טשערנאבלער ,ר’ מאטעלע טשערנאבלער’ס א זון -ער האט געהאט א זון וואס האט געהייסן
ר’ יעקב ישראל ,אונז זעמיר אייניקלעך פון איםיז ,אזוי זעמיר אונז טשערנאבלער אייניקלעך ,און
דעם תניא’ס אייניקלעך .ר’ יעקב ישראל טשערקאסער איז געווארן אן איידעם ביים תניא’ס
זון -ביים מיטעלען רבי’ן וואס איז געווען דעם תניא’ס זון.
און דער שידוך איז געווען אין טשערנאביל ביי ר’ מאטעלע טשערנאבלער אין שטוב ,דער
תניא איז געווען אין טשערנאביל ביי אים ,מ’האט זיך דארט משדך געווען .דער תניא איז געווען
א זיידע ,און ר’ מאטעלע טשערנאבלער איז געווען דער טאטע פונעם בחור -פונעם יונגל ,ער
איז נאך געווען א קליין יונגל.
מ’האט געשלאסן דעם שידוך ,און די צוויי מחותנים האבן זיך אראפגעזעצט ביים טיש,
מ’האט זיך געוואונטשן לחיים .איינער האט געזאגטיח “דער אייבערשטער זאל העלפן ,די זיווג
זאל עולה יפה זיין ,ס’זאל זיין גרויסע השפעות בגשמיות וברוחניות” .דער אנדערער האט געזאגט
“ניין” -דער אנדערער האט געוואונטשן “דער אייבערשטער זאל העלפן ,גרויסע השפעות
ברוחניות ובגשמיות”.
ולבקר בהיכלו
ישראל יעקב מטשערקאס זי”ע. יז) סדר היחוס למעלה בקודש :רביה”ק בעל ברך משה זי”ע,
יח) היינו בעל התניא ,כידוע שבחב”ד היו מקדימים גשמיות בן הרה”ק בעל עצי חיים זי”ע ,חתן הרה”ק ר’ שלום אליעזר
לרוחניות ,וכן הובא סיפור זו בקונטרס דברי צדק שהוציא לאור מראצפערט זי”ע ,חתן הרה”ק ר’ מרדכי דוב מהארנאסטייפל
הרה”ג ר’ אברהם חיים נאה ז”ל (דף ל”ח). זי”ע ,בן הרה”ק ר’ משולם זושא מטאלמאש זי”ע ,חתן הרה”ק ר’
בנועם מוצאי יום הקדוש תשפ"ו לחזות זט
איז געווארן א מחלוקה וואס מ’דארף קודם זאגן ,צו דארף מען קודם זאגן גשמיות ,צו דארף
מען קודם זאגן רוחניות .אזוי איז געווארן א מחלוקה צווישן די צוויי צדיקים אזוי.
האט מען זיך אנגערופן און געברענגט א ראיה פון יעקב אבינו .יעקב אבינו האט געזאגט
(בראשית כ”ח כ’) 'אם יהיה אלקים עמדי [וגו’] ונתן לי לחם לאכול ובגד ללבוש [וגו’] והיה ה’ לי
לאלקים’ ,האט יעקב אבינו געזאגט קודם גשמיות און נאכדעם רוחניות .אזוי האט ער געזאגט אז
יעקב אבינו האט אזוי געזאגט.
האט ער געזאגט “יעקב אבינו’ס גשמיות ,איז דאך געווען לויטער רוחניות” [ואם כן אין ללמוד
ממנו] .זאגט ער “יא אמת ,אבער זיין רוחניות איז דאך געווען נאך העכער”.
מ’הייבט אן מיט תפילות בגשמיות 'זרענו וכספנו ירבה כחול’ אזוי ווי יעקב אבינו האט
גע’פסק’נט
בקיצור ,פון יעקב אבינו קען מען זיך פושט זיין אז קודם גשמיות און נאכדעם רוחניות' .זרענו
וכספנו ירבה כחול’ ,ס’הייבט זיך אן מיט 'זרענו וכספנו ירבה כחול’ .פארוואס מיט דעם הייבט
זיך עס אן? עס דארף זיך אנהייבן מיט רוחניות?
'יצו ה’ חסדו למען יעקב עבדו’ ,למען יעקב אבינו ,יעקב אבינו האט געזאגט 'ונתן לי לחם
לאכול ובגד ללבוש והיה ה’ לי לאלקים’ ,זעט מען ,יעקב אבינו האט אזוי גע’פסק’נט ,אז
מ’וואונטשט אן פאר אידן דארף מען אנוואונטשן ,דער אייבערשטער זאל העלפן ס’זאל זיין א
גרויסע שפע ,ס’זאל אראפקומען השפעות גשמיות ,אז ס’וועט זיין גוט פאר אידן בגשמיות ,וועט
זיין גוט פאר אידן ברוחניות.
דער אייבערשטער זאל העלפן השפעות טובות בגשמיות וברוחניות פאר אלע אידישע
קינדער.
ולבקר בהיכלו
רוחניות .ועיי”ש בולבקר בהיכלו. יט) כמבואר לעיל (בברכת לחיים) שהרה”ק מלובלין אמר :קודם
דארף מען וואונטשן בגשמיות ,און דעמאלטס וועט קומען
