gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

נפשי ישובב - אידיש · Nafshi Yeshoivev - Yiddish — האזינו - שבת תשובה (2026-09-14)

מוציא לאור: נפשי ישובב - אידיש · Nafshi Yeshoivev - Yiddish

שבוע: האזינו - שבת תשובה (2026-09-14)

נפשי ישובב - אידיש · Nafshi Yeshoivev - Yiddish — האזינו - שבת תשובה (2026-09-14)

פתח את ה-PDF הורדה

‫בס"ד‬ ‫אידיש‬ ‫מתוך שיעורי תורת הנפש ע"י הגה"צ ר' יהושע נתן פייפער שליט"א‪ ,‬אבד"ק ברכת מנחם‬ ‫גליון י"א‬ ‫מלחמה‪ ,‬אדער זיך אויסלערנען?‬ ‫און מען זאל איינזען אז דאס דארף‬ ‫נישט זיין קיין שטער אין לעבן‪ ,‬פאסירט‬ ‫תוכן הענינים‪:‬‬ ‫פארקערט‪ ,‬דער אלטער ווייטאג ווערט‬ ‫צוריק אויפגעלעבט און עס ווערט נאך‬ ‫באקעמפן דעם סאב‪-‬קאנשעס ‪ -‬א פארקערטע רעאקציע ‪ -‬געיעג אדער‬ ‫אסאך שווערער‪.‬‬ ‫געשלעג ‪ -‬דער סאב‪-‬קאנשעס אנטלויפט ‪ -‬נישט לוחם זיין ‪ -‬אין א שטענדיגע‬ ‫מצב מלחמה ‪ -‬די באמבעס נוצן זיך אויס ‪ -‬אריינגיין אין מוח מיט היפנאזע ‪ -‬די‬ ‫ווען מען נעמט זיך באקעמפן א‬ ‫שכל'דיגע מהלך ‪ -‬ווען מען זאל איגנארירן די מחשבות ‪ -‬איבערמאכן דעם מוח‬ ‫שווערע מידה‪ ,‬דאן ווערט דער מענטש‬ ‫רואיגערהייט ‪ -‬ווען א קינד וויל פלעכטן חלות ‪ -‬געבן דעם גוטן געפיל פאר'ן‬ ‫זיין אייגענער לוחם‪ .‬ער קעמפט קעגן‬ ‫קינד ‪ -‬ארייננעמען דאס קינד אין בילד ‪ -‬זיך רעכענען מיט דעם סאב‪-‬קאנשעס‬ ‫זיך אליין‪.‬‬ ‫‪ -‬זיך נישט לאזן קאנטראלירן‬ ‫געיעג אדער געשלעג‬ ‫וואס פאסירט דאן? דער סאב‪-‬‬ ‫באקעמפן דעם פראבלעם‬ ‫אריינפיר‬ ‫קאנשעס איז דאך אויך א חלק פונעם‬ ‫ס'איז דא אמאל וואס א מענטש‬ ‫מיר האבן שוין אויסגעשמועסט‬ ‫מענטש‪ ,‬און קיינער גלייכט נישט ווען‬ ‫אנערקענט אז ער האט עפעס א טיפע‬ ‫די וויכטיגקייט פון פארשטיין די‬ ‫מען פרובירט אים צו באזיגן… דער‬ ‫ווייטאג‪ ,‬וואס דאס שטערט אים אין‬ ‫סאב‪-‬קאנשעס רעאגירט אזוי ווי יעדער‬ ‫אייגענע הרגשים‪ ,‬און ארויסגעברענגט‬ ‫לעבן‪ .‬און כדי צו לעזן דעם פראבלעם‪,‬‬ ‫מענטש רעאגירט ווען ער איז אין א מצב‬ ‫אז אויב מען ווייסט נישט וואס איז‬ ‫הייבט ער אן צו "לוחם" זיין מיט דעם‬ ‫סכנה‪ ,‬וואס איז באקאנט אלס "פייט‬ ‫ווייטאג‪ ,‬ער איז ברוגז אויף זיך אליין‬ ‫דער פראבלעם‪ ,‬קען דאס ברענגען צו‬ ‫אר פלייט" ‪ -‬געיעג אדער געשלעג‪ .‬איין‬ ‫היתכן אז ער לאזט זיך צושטערן זיין‬ ‫ארבעטן אויף די נישט ריכטיגע מידה‪.‬‬ ‫וועג איז צו אנטלויפן פון דעם סכנה‪ ,‬און‬ ‫לעבן וועגן עפעס א ווייטאג פון יארן‬ ‫אסאך מאל מיינט א מענטש אז ער‬ ‫די צווייטע וועג איז צוריק צו לוחם זיין‬ ‫צוריק‪ ,‬און בכלל פאר'ן טראכטן אזעלכע‬ ‫האט איין פראבלעם‪ ,‬און באמת האט ער‬ ‫קעגן דעם שונא מיט אלע מיטלען וואס‬ ‫נארישע מחשבות‪ ,‬און אזוי הייבט זיך אן‬ ‫אן אנדערע פראבלעם‪ .‬מיר האבן אויך‬ ‫מען האט נאר צו דער האנט‪.‬‬ ‫א גאנצע געראנגל‪ ,‬אהין און צוריק‪.‬‬ ‫אויסגעשמועסט אז א מענטש האט די‬ ‫די ביידע זאכן זענען זייער נישט גוט‬ ‫אזא סארט צוגאנג איז זייער א‬ ‫יכולת צו ארבעטן אויף זיינע הרגשים‬ ‫ווען דאס פאסירט‪ .‬אויב דער סאב‪-‬‬ ‫מסוכ'נדיגע וועג‪ ,‬ווייל אז מען האט‬ ‫און זיי אויספארעמען אויפ'ן ריכטיגן‬ ‫קאנשעס אנטלויפט‪ ,‬דאס מיינט אז די‬ ‫עפעס אן איינגעווארצלטע פחד צו‬ ‫וועג‪.‬‬ ‫אינערליכע געפילן ווערן דערשטיקט‬ ‫ווייטאג וכדומה‪ ,‬און מען נעמט זיך‬ ‫און פארשוואונדן פונעם האריזאנט‪,‬‬ ‫עס באקעמפן‪ ,‬קען דאס גאר האבן א‬ ‫יעצט ווילן מיר רעדן וועגן זייער א‬ ‫האט מען גארנישט אויפגעטון‪ ,‬ווייל‬ ‫פארקערטע רעאקציע‪ .‬אנשטאט וואס‬ ‫וויכטיגע נקודה‪ ,‬וואס איז א טעות וואו‬ ‫מארגן וועט זיך עס צוריק אויפוועקן‪.‬‬ ‫דער שווערער געפיל זאל זיך איינשטילן‪,‬‬ ‫מען קען זיך זייער גרינג טועה זיין‪.‬‬ ‫‪1‬‬ ‫גליון י"א‬ ‫(פרק כז) אז ווען א מענטש שטעלט זיך‬ ‫דאווענען אדער לערנען‪ ,‬גייט ער ארויס‬ ‫א מענטש וואס איז‬ ‫אין אזא פאל האט מען זיך נישט באמת‬ ‫אפגעגעבן מיט דעם פראבלעם און‬ ‫אין א קריג מיט'ן יצר הרע‪ .‬ביי א מלחמה‬ ‫אין שטענדיגע מצב‬ ‫געטוישט דעם מהלך המחשבה‪ ,‬נאר‬ ‫איז דער סדר אז ווען איין צד האלט‬ ‫מען האט עס פשוט אוועקגעשטופט‬ ‫ביים פארלירן‪ ,‬וועט ער זיך פרובירן צו‬ ‫מלחמה‪ ,‬איז נישט‬ ‫אויף א קורצע וויילע‪ ,‬און עס וועט‬ ‫שטארקן מיט די לעצטע כוחות‪ .‬ממילא‬ ‫דווקא ווען ער וויל האבן א ריינע קלארע‬ ‫געהעריג ביי זיך‪ .‬זיין‬ ‫בקרוב צוריקקומען‪.‬‬ ‫קאפ פאר עבודת ה'‪ ,‬דעמאלט ברענגט‬ ‫קאפ איז נישט ביי‬ ‫ווייטער‪ ,‬אויב דער סאב‪-‬קאנשעס‬ ‫קעמפט צוריק‪ ,‬און עס פרובירט צו‬ ‫דער יצר הרע אויף אלע סארטן מחשבות‪.‬‬ ‫די עצה דערויף‪ ,‬זאגט דער בעל התניא‪,‬‬ ‫זיך‪ ,‬זיין גאנצער מוח‬ ‫אויפקומען מיט אלע סארטן סיבות‬ ‫פארוואס די אלטע פחד וכדומה איז יא‬ ‫איז נישט באקעמפן די מחשבה‪ ,‬נאר זיך‬ ‫איז אויף די העכסטע‬ ‫ריכטיג‪ ,‬דאן קען עס נאך ערגער ווערן‪,‬‬ ‫פשוט נישט וויסנדיג מאכן דערפון און‬ ‫ווייטער ממשיך זיין די עבודת ה'‪.‬‬ ‫"אלערט"‪ ,‬יעדער שארך‬ ‫ווייל דער סאב‪-‬קאנשעס איז יעצט‬ ‫שוין מער נישט אזוי באהאלטן אין דעם‬ ‫דער מהלך איז טאקע זייער פראקטיש‪,‬‬ ‫פון א בלעטל מאכט אים‬ ‫מוח‪ ,‬נאר עס האלט אקטיוו מלחמה און‬ ‫פרובירט צו געווינען דעם מענטש‪.‬‬ ‫בפרט ווען עס קומט צו מחשבות וואס‬ ‫איז קעגן דעם רצון ה'‪ ,‬וואס מען דארף‬ ‫אויפציטערן‪.‬‬ ‫עס פשוט איגנארירן און מסיח דעת זיין‬ ‫מען קען נישט לוחם זיין‬ ‫דערפון‪ .‬אבער ס'איז דא אמאל וואס‬ ‫א מענטש וואס איז אין שטענדיגע‬ ‫ווען א מענטש איז אין א מצב מלחמה‬ ‫די מחשבות ברענגען אויף עפעס וואס‬ ‫מצב מלחמה‪ ,‬איז נישט געהעריג ביי זיך‪.‬‬ ‫איז זיין גאנצע וועזן געטוישט‪ .‬דער‬ ‫איז בעצם יא א גוטע זאך‪ ,‬נאר עס איז‬ ‫זיין קאפ איז נישט ביי זיך‪ ,‬זיין גאנצער‬ ‫באשעפער האט אריינגעלייגט אין דעם‬ ‫געווארן פארדרייט און פארטוישט‬ ‫מוח איז אויף די העכסטע "אלערט"‪,‬‬ ‫מענטש אן אומגעהויערע מאס ענערגיע‬ ‫אינעם סאב‪-‬קאנשעס‪ .‬אין אזא פאל‬ ‫יעדער שארך פון א בלעטל מאכט אים‬ ‫וואס ער נוצט נישט געווענליך‪ ,‬און דאס‬ ‫קען מען זיך נישט סתם נישט וויסנדיג‬ ‫אויפציטערן‪ .‬ער איז פול מיט ענקזייעטי‬ ‫איז ספעציעל כדי ער זאל עס קענען‬ ‫מאכן דערפון‪ ,‬אבער גלייכצייטיג טאר‬ ‫און ער קען נישט בכלל הנאה האבן פון‬ ‫נוצן אין א צייט פון א מלחמה‪ .‬דער‬ ‫מען זיך נישט לאזן פארפירן דערפון‪.‬‬ ‫דער "יעצטיגער" מינוט‪ ,‬ווייל זיין גאנצע‬ ‫מענטש פארנוצט געוואלדיגע כוחות כדי‬ ‫מחשבה לויפט אויף א געדאנקענגאנג‬ ‫זיך צו באקעמפן זיין געוואוינהייט‪ ,‬און‬ ‫ווייטאג זאל מען נישט‬ ‫פון "וואס קען אלס פאסירן"‪ .‬דאס איז א‬ ‫מיט דער צייט קען ער ווערן אינגאנצן‬ ‫איגנארירן‬ ‫מצב אין וועלכן מען קען נישט אנהאלטן‬ ‫ערשעפט און מיואש‪.‬‬ ‫צום ביישפיל‪ ,‬מען שטייט און שמועסט‬ ‫צו לאנג‪ ,‬און צום סוף וועט עס שאפן‬ ‫קיינער האט נישט קיין גרעניצלאזע‬ ‫עטליכע חברים אין בית המדרש‪ ,‬און‬ ‫פרישע פראבלעמען‪.‬‬ ‫כוחות צו קענען קעמפן אן קיין סוף‪.‬‬ ‫איינער האט געזאגט עפעס וואס האט‬ ‫עס איז באקאנט אז ווען אמעריקע‬ ‫דיך שטארק פארשעמט‪ .‬מען הייבט אן‬ ‫פארוואס דער יצר הרע‬ ‫האט לעצטנס מלחמה געהאלטן מיט‬ ‫שפירן א ווייטאג און דער כעס הייבט‬ ‫שטארקט זיך‬ ‫איראן‪ ,‬איז אויך אנגעקומען א צייט ווען‬ ‫אן ברענען‪ .‬מען וויל נקמה נעמען…‬ ‫אמעריקע האט אנגעהויבן אויסלויפן פון‬ ‫דער געדאנק אז מען זאל נישט לוחם‬ ‫דא קען מען נישט זאגן פאר'ן מענטש‪,‬‬ ‫וויכטיגע וואפן און שוץ מיטלען‪ ,‬און די‬ ‫זיין מיט די אייגענע מחשבות‪ ,‬שטייט‬ ‫איגנאריר דיין ווייטאג‪ ,‬ווייל א מענטש‬ ‫גענעראלן האבן געווארנט אז מען קען‬ ‫שוין בעצם אין פריערדיגע ספרים‪.‬‬ ‫האט א רעכט צו פילן פארווייטאגט ווען‬ ‫נישט באהאגלען איראן מיט באמבעס‬ ‫איינער פארשעמט אים‪ .‬איינער וואס‬ ‫יעדער איז באקאנט מיט'ן טאג‬ ‫אויף אייביג‪ ,‬ווייל דער זאפאס פון שיץ‬ ‫שפירט נישט קיין שום ווייטאג ווען‬ ‫טעגליכן מציאות‪ .‬מען שטעלט זיך‬ ‫מיטלען גייט זיך אמאל אויסנוצן‪.‬‬ ‫מען פארשעמט אים‪ ,‬איז אדער א גאר‬ ‫אוועק דאווענען‪ ,‬און פלוצלינג הייבן‬ ‫דעם מענטשנ'ס כוחות זענען אויך‬ ‫אויסגעארבעטער הייליגער איד‪ ,‬אדער‬ ‫אן אלע סארטן מחשבות אויפבליצן אין‬ ‫באגרעניצט‪ ,‬און מען קען נישט שטיין‬ ‫האט ער אזוי ווייניג זעלבסט ווירדע אז‬ ‫קאפ‪ .‬פון צאלן די בילס‪ ,‬ביז די מלחמה‬ ‫און ווארפן באמבעס אויף זיך אליין א‬ ‫ער שפירט שוין אפילו נישט ווען מען‬ ‫אין מיטל מזרח‪ .‬א גאנצן טאג האט מען‬ ‫גאנץ לעבן ‪ -‬אפילו ווען דער ציל איז א‬ ‫פארשעמט אים‪.‬‬ ‫נישט געטראכט דערפון‪ ,‬נאר יעצט ווען‬ ‫גוטער ‪ -‬כדי צו אויסרייסן א שלעכטע‬ ‫מען וויל מכוון זיין ביי שמונה עשרה‪,‬‬ ‫דער ריכטיגער וועג ווי אזוי צו טוישן‬ ‫געוואוינהייט‪ ,‬ווייל עס קומט א צייט‬ ‫מיטאמאל שפרינגען זיי אלע ארויס‪.‬‬ ‫דעם סאב‪-‬קאנשעס איז נישט דורך‬ ‫ווען דער מענטש ווערט ערשעפט און‬ ‫וואס איז פשט דערפון?‬ ‫באקעמפן‪ ,‬נאר דורך רואיג און צוביסלעך‬ ‫אויסגעמוטשעט און ער פאלט צוזאם‬ ‫אויפטוישן דעם וועג ווי אזוי מען טראכט‬ ‫דער הייליגער בעל התניא איז מאריך‬ ‫ח"ו‪.‬‬ ‫גליון י"א‬ ‫‪2‬‬ ‫דאס קינד וויל זיין גרויס‬ ‫לאמיר זיך פארשטעלן‬ ‫און מען פילט‪ .‬דאס ווערט נישט געטון‬ ‫אויף איינמאל‪ ,‬און אוודאי נישט מיט‬ ‫לאמיר אנהייבן מיט א משל וואס זאל‬ ‫זיין גרינג צו פארשטיין‪.‬‬ ‫אז די מאמע הערט די‬ ‫קיין אטאקע וואס דער מענטש שפירט‬ ‫ווערטער‪ ,‬און זי ווערט‬ ‫כאילו מען האנדלט דא מיט א שונא‪.‬‬ ‫עס מאכט זיך אין יעדן שטוב אז דאס‬ ‫דער אמת איז אז דער סאב‪-‬קאנשעס‬ ‫קליין קינד וויל "פילן גרויס‪ ".‬ער וויל טון‬ ‫וואס זיין טאטע און מאמע‪ ,‬אדער די‬ ‫ברוגז‪" .‬דו גייסט מיר‬ ‫איז א וויכטיגע חלק פונעם מענטש‪ ,‬און‬ ‫אפילו די פאלשע גלויבונגען וואס ער‬ ‫גרויסע שוועסטער און ברודער‪ ,‬קענען‬ ‫העלפן מאכן חלות?! דו‬ ‫האט אריינגענומען אין זיך‪ ,‬האט ער דאך‬ ‫שוין באווייזן‪.‬‬ ‫מיינסט אז א זעקס יעריג‬ ‫אריינגענומען צוליב א געוויסע‪ ,‬גוטע‬ ‫סיבה‪.‬‬ ‫קינד קען שוין מאכן‬ ‫דאס מיידעלע קומט אריין אין קאך‪ ,‬און‬ ‫זי זעט ווי די מאמע איז פארנומען מיט'ן‬ ‫אריינדרינגען אינעם מוח?‬ ‫באקן חלות לכבוד שבת‪ .‬ער זעט ווי זי‬ ‫חלות?!" אזוי שרייט זי‬ ‫עס זענען דא וואס האלטן אז מען קען‬ ‫קנעט און זי וועלגערט און זי פלעכט די‬ ‫חלות‪ .‬עס קוקט אים אויס ווי א מורא'דיג‬ ‫אן דעם קינד‪.‬‬ ‫טוישן דעם מוח דורך געוויסע טריקס‪,‬‬ ‫אינטערעסאנטע אקטיוויטעט‪ ,‬און דאס‬ ‫אריינצוגיין אין דעם מח פונעם מענטש‬ ‫קליין קינד הייבט אן זאגן‪" ,‬מאמי‪ ,‬איך‬ ‫קענען אריינדרינגען אין מוח און מאכן‬ ‫און דארטן ארומטוישן וואס ער טראכט‬ ‫וויל עס אויך טון‪ ,‬איך קען דיר העלפן‪,‬‬ ‫דעם מענטש טראכטן נאר פאזיטיווע‬ ‫און וואס ער שפירט‪ .‬איינע פון די אופנים‬ ‫איך קען מאכן די חלות‪".‬‬ ‫געדאנקען‪ ,‬אויב איינער קען צוקומען‬ ‫וויאזוי די גרויסע פסיכאלאגן זענען‬ ‫דערצו‪ ,‬אדרבה ואדרבה‪ .‬אבער דער‬ ‫פארנומען איז "היפנאזע"‪ .‬מ'גייט אריין‬ ‫לאמיר זיך פארשטעלן אז די מאמע‬ ‫מציאות איז אז אפילו די בעסטע‬ ‫אין דיין מוח‪ ,‬אין דיין סאבקאנשעס מיינד‪,‬‬ ‫הערט די ווערטער‪ ,‬און זי ווערט ברוגז‪.‬‬ ‫היפנאסיס ארבעט נישט אויף יעדן‬ ‫דארט וואו ס'איז געווארן איינגעגעסן די‬ ‫"דו גייסט מיר העלפן מאכן חלות?! דו‬ ‫איינעם‪ .‬עס איז דא וואס דער מוח איז‬ ‫אלע פאלשע דעות‪ ,‬דארט וואו ס'איז‬ ‫מיינסט אז א זעקס יעריג קינד קען שוין‬ ‫שוין זייער שטארק פראגראמירט אויף א‬ ‫געווארן פראגראמירט די אלע זאכן‪ ,‬און‬ ‫מאכן חלות?!" אזוי שרייט זי אן דעם‬ ‫געוויסע וועג‪ ,‬און מען קען נישט סתם‬ ‫מ'טוישט עס דארט‪.‬‬ ‫קינד‪.‬‬ ‫מאכן אן אפעראציע אויפ'ן מוח און עס‬ ‫עס זענען דא וואס האלטן אז מען‬ ‫יעדער פארשטייט אז דאס איז זייער‬ ‫ארויסנעמען‪.‬‬ ‫קען מאכן אז דער מענטש זאל אריינגיין‬ ‫אן אומפאסיגע צוגאנג‪ .‬דאס קינד איז‬ ‫אין א מצב אזויווי ער איז געווען אלס‬ ‫אזוי אומשולדיג‪ .‬דאס קינד וויל טאקע‬ ‫צוויי כוחות אין דעם מענטש‬ ‫קליין קינד‪ ,‬וואס דער גאנצער מוח‬ ‫העלפן‪ ,‬דאס קינד מיינט דען שלעכטס?‬ ‫איינמאל מיר פארשטייען אז דער‬ ‫איז געווען אנדערש געבויט ווי דער‬ ‫דאס קינד פארשטייט נישט אז כדי צו‬ ‫מענטש איז נישט קראנק‪ ,‬ער איז נישט‬ ‫ערוואקסענער מוח וואס פארט און‬ ‫מאכן חלות דארף מען האבן געוויסע‬ ‫צומישט‪ ,‬נאר משום איזה סיבה האט‬ ‫ארבעט אן אפשטעל‪ .‬מען פירט אריין‬ ‫ערפארונגען און מעגליכקייטן וואס נאר‬ ‫זיין מוח זיך אריינגענומען אין קאפ‬ ‫דעם מענטש אין א מורא'דיגע רואיגע‬ ‫אן ערוואקסענער פארמאגט‪ .‬א מאמע‬ ‫אז ער דארף טראכטן כך וכך‪ ,‬לאמיר‬ ‫מצב‪ ,‬וואס דעמאלט קען מען פון פריש‬ ‫וואלט זיך געפילט שלעכט צו דארפן‬ ‫אריינטראכטן רואיג און געלאסן ווי אזוי‬ ‫אריינלייגן אינעם מענטש נייע מחשבות‪.‬‬ ‫בכלל זאגן פאר דעם קינד אז ער איז נאך‬ ‫מען קען זיך אן עצה געבן דערמיט‪.‬‬ ‫ס'איז דא מענטשן וואס טוען עס דורך‬ ‫צו קליין צו מאכן חלות‪.‬‬ ‫"מעדיטעישן"‪ ,‬ס'איז דא וואס טוען עס‬ ‫איך האב אין זיך צוויי כוחות‪ ,‬איך האב‬ ‫ממש פאר זיי שלאפן איין‪ ,‬ווען זייער‬ ‫וואס טוט מען דא?‬ ‫אין זיך דעם מוח פון א קליין קינד וואס‬ ‫גאנצע גוף איז שוין האלב פארשלאפן‪,‬‬ ‫איז פראגראמירט איין זאך‪ ,‬און איך האב‬ ‫יעדע אידישע מאמע וואלט אויך‬ ‫וואס דעמאלט איז עס אן ענליכע מצב‬ ‫אין מיר דער ערוואקסענער מוח וואס‬ ‫געפילט אז מען קען נישט זאגן פאר‬ ‫צו היפנאסיס‪ ,‬דאן חזר'ן זיי זיך איין‬ ‫פארשטייט יעצט א צווייטע זאך‪ .‬אין‬ ‫דאס קינד‪" ,‬שטער מיך נישט‪ ,‬גיי ארויס‬ ‫געוויסע זאכן און ס'גייט אריין אין דער‬ ‫דער מינוט וואס אונז פארשטייען דאס‪,‬‬ ‫פון דא‪ ".‬דאס קינד מיינט דאך אזוי גוט‪,‬‬ ‫מוח‪.‬‬ ‫און מיר האבן ארויס אז די צוויי כוחות‬ ‫זי איז אזוי זיס‪ ,‬אזוי לעכטיג‪ ,‬ער וויל‬ ‫זענען נישט קיין שונאים‪ ,‬און מען דארף‬ ‫מיר זענען נישט דא צו רעקאמענדירן‬ ‫העלפן‪.‬‬ ‫נישט אונטערברענגען קיין איינעם פון‬ ‫איינע פון די מיטלען‪ ,‬אדער באשטעטיגן‬ ‫פון די צווייטע זייט‪ ,‬אויב די מאמע‬ ‫זיי‪ ,‬נאר מען דארף זיך פשוט רעכענען‬ ‫אז עס העלפט אדער אז עס העלפט‬ ‫וועט נאכגעבן דעם קינד‪ ,‬און זאגן‪,‬‬ ‫מיט ביידע זייטן‪ ,‬דאן גייען מיר קענען‬ ‫נישט‪ .‬יעדער זאל טון לויט ווי אזוי‬ ‫"אקעי זייער גוט‪ ,‬איך וועל גיין טון עפעס‬ ‫דאס אלעס רואיג דורכגיין און רואיג‬ ‫מען דארף זיך פירן לויט זיין מצב‪ ,‬און‬ ‫אנדערש און דערווייל זאלסטו מאכן די‬ ‫דורכפירן‪ ,‬און לאמיר זען וויאזוי‪.‬‬ ‫אויב איינער האט א מעגליכקייט צו‬ ‫‪3‬‬ ‫גליון י"א‬ ‫די מוח פון א קינד‬ ‫אנגעשטרענגט און אנגעכאפט די צוקער‬ ‫חלות"‪ ,‬וועט אויך נישט טויגן‪ ,‬און מען‬ ‫צוזאמען מיט די מאמע און אריינגעגאסן‬ ‫וועט קיין חלות נישט האבן יענע וואך‪.‬‬ ‫די מוח פון א קינד ארבעט אינגאנצן‬ ‫אינעם טייג‪ .‬דאס איז ביי איר גענוג א‬ ‫אנדערש ווי אן ערוואקסענער‪ .‬ער ווייסט‬ ‫איז וואס טוט מען? מען קען נישט‬ ‫גרויסע דערגרייכונג אז מען זאל עס‬ ‫נישט שטענדיג וואס ער וויל‪ ,‬ער קען‬ ‫לאזן דעם קינד מאכן די חלות‪ ,‬אבער‬ ‫ארויסהייבן און מחשיב זיין‪.‬‬ ‫טוישן זיין מיינונג יעדע סעקונדע‪ ,‬ער‬ ‫מען וויל איר אויך נישט פארשיקן און‬ ‫טראכט נישט פאראויס‪ .‬דאס זענען אלע‬ ‫מען צילט דא נישט צו זאגן פאר'ן קינד‬ ‫זאגן אז זי קען נאכנישט מאכן חלות‪ .‬א‬ ‫גוטע זאכן פאר א קינד כדי ער זאל קענען‬ ‫אז זי איז שוין גרייט אליין צו מאכן די‬ ‫געטרייע מאמע ווייסט וואס זי האט צו‬ ‫זיך אויסלערנען ווי אזוי צו לעבן‪.‬‬ ‫חלות‪ ,‬נאר מען וויל דא מוטיגן דעם קינד‬ ‫טון אין אזא פאל‪ ,‬זי זאגט פאר'ן קינד‪:‬‬ ‫און איר מחזק זיין אז זי וויל גוטס און זי‬ ‫"אה‪ ,‬זייער גוט! איך ווארט שוין אז‬ ‫ווען אן ערוואקסענער זעט ביי זיך אז ער‬ ‫מיינט גוטס‪ ,‬און בעיקר וויל מען אז זי‬ ‫איינער זאל מיך קומען העלפן!" און מען‬ ‫האט אין זיין מוח א מחשבה וואס קומט‬ ‫נאך פון די יונגע יארן‪ ,‬וואס ער זעט אז‬ ‫זאל נאכאמאל פרובירן‪ ,‬און קומענדיגע‬ ‫כאפט אן דעם קינד'ס האנט און מען‬ ‫ס'ברענגט אים נישט קיין גוטס‪ ,‬וואס זאל‬ ‫מאל זאל זי שוין אביסל פלעכטן די‬ ‫גיסט צוזאמען אריין די צוקער אינעם‬ ‫ער טון? זאל ער אנשרייען די מחשבה?‬ ‫חלות‪ ,‬און אזוי צוביסלעך וועט זי זיך‬ ‫טויג‪ ,‬און אזוי וועלגערט מען צוזאמען‬ ‫דאס איז נישט גוט‪ .‬זאל ער לאזן די‬ ‫אויסלערנען ווי אזוי צו מאכן די חלות‪.‬‬ ‫די טייג און זי באשמירט אביסל די חלה‪.‬‬ ‫מחשבה פירן זיין לעבן? דאס איז ווייטער‬ ‫אויב די מאמע וועט פארטרייבן דעם‬ ‫די חלות וועלן אפשר נישט זיין אזוי‬ ‫נישט גוט‪.‬‬ ‫קינד און זאגן "ניין! מאכן חלות איז נישט‬ ‫פונקטליך געמאכט‪ ,‬אבער דאס קינד‬ ‫די ריכטיגע באלאנסירטע וועג איז צו‬ ‫פאר א זעקס יעריג קינד!" וואס וועט‬ ‫גייט ארויס פרייליך און גליקליך‪.‬‬ ‫לאזן דעם מחשבה זיך אביסל אויסגעבן‪ ,‬זיך‬ ‫פאסירן? דאס קינד וועט ווערן זיבן יאר‪,‬‬ ‫ווען עס קומט צו די סעודה און מען‬ ‫צו לאזן שפירן‪ ,‬אבער נישט אויף א פארנעם‬ ‫און אכט יאר און עלף יאר און זעכצן יאר‪,‬‬ ‫שניידט אויף די הערליכע שיינע חלה‪,‬‬ ‫וואס עס גייט יעצט פירן דעם מענטש‪.‬‬ ‫און זי וועט נאכאלס נישט קענען מאכן‬ ‫וועט די מאמע זיך אנרופן מיט שטאלץ‪,‬‬ ‫דער מענטש פילט אז איינער האט אים וויי‬ ‫קיין חלות‪ ,‬ווייל מען האט איר קיינמאל‬ ‫"ענק ווייסן ווער עס האט געמאכט די‬ ‫געטון? יא‪ ,‬מען מעג עס שפירן און עס מעג‬ ‫נישט אויסגעלערנט‪ ,‬און יעצט וועט שוין‬ ‫חלות? רבקה'לע!" יעדער קלאטשט מיט‬ ‫וויי טון‪ ,‬אבער מען דארף נאכנישט יעצט‬ ‫זיין אסאך שווערער זיך אויסצולערנען‪,‬‬ ‫די הענט און דאס קינד שיינט פאר גליק‪.‬‬ ‫טון קיין קינדערישע זאכן ווי נקמה נעמען‬ ‫און זי וועט שוין נישט האבן קיין געדולד‬ ‫דערצו‪.‬‬ ‫אין יענעם‪ .‬דא דארף דער ערוואקסענער‬ ‫דאס קינד העלפט לויט‬ ‫אריינקומען אין בילד און צייגן פאר דעם‬ ‫קינדערישע מעגליכקייטן‬ ‫יונגן אומערפארענעם מוח ווי אזוי מען‬ ‫באהאנדלט א שווערע געפיל‪.‬‬ ‫לאמיר זיך נאר אפשטעלן און פרעגן‬ ‫די עלטערן‪" ,‬איך פארשטיי נישט‪ ,‬אזא‬ ‫נאר ביסטו? דו האלטסט דען באמת אז‬ ‫נקודות העולות‬ ‫דאס זעקס יעריג קינד האט געמאכט‬ ‫מן המבואר‪:‬‬ ‫די חלות? און אויב דו פארשטייסט אז‬ ‫ס'איז נישט אמת‪ ,‬ווי גייסטו זאגן פאר'ן‬ ‫קינד עפעס וואס איז א שקר גמור? און‬ ‫אסאך פאלן אריין אין דעם טעות פון פרובירן צו באקעמפן דעם סאב‪-‬קאנשעס‪.‬‬ ‫מען זאל אים נאך אזוי באקלאטשן און‬ ‫אויב מען באקעמפט דעם סאב‪-‬קאנשעס‪ ,‬גייט דער מענטש אריין אין א מצב פון "געיעג אדער‬ ‫באדאנקען אויף עפעס וואס ער האט‬ ‫געשלעג"‪.‬‬ ‫קיינמאל נישט געטון? דאס איז אזא‬ ‫אויב די סאב‪-‬קאנשעס ווערט דערשטיקט‪ ,‬האט מען גארנישט אויפגעטון‪.‬‬ ‫א מענטש קען נישט שטענדיג זיין אין א מצב מלחמה פון זיך אליין באקעמפן‪.‬‬ ‫פאלשע חינוך!”‬ ‫דווקא ווען מען פרובירט צו באקעמפן א פראבלעם‪ ,‬ווערט עס אפטמאל געשטארקט‪.‬‬ ‫יעדער פארשטייט אז דאס איז נישט‬ ‫דער מענטש איז נישט צעמישט‪ ,‬נאר ער האט אין זיך פארשידענע כוחות‪.‬‬ ‫צום זאך גערעדט‪ .‬א זעקס יעריג קינד‬ ‫ווען א קינד וויל ארויסהעלפן‪ ,‬גייט מען אים נישט אנשרייען דערויף‪.‬‬ ‫טראכט אנדערש ווי אן ערוואקסענער‪,‬‬ ‫מען קען נישט לאזן א קינד פירן די ווירטשאפט‪ ,‬נאר אים ארייננעמען אין בילד‪.‬‬ ‫און ביי איר הייסט עס אז זי האט זיך‬ ‫לקבלת הגליון והשיעורים‪ ,‬להערות והנצחות נא לפנות לכתובת מייל‬ ‫‪office@nafshyyeshoveiv.org‬‬ ‫קו השיעורים ‪ - 718-400-7566‬בארץ ישראל‪077-850-9310 :‬‬ ‫גליון י"א‬ ‫‪4‬‬