וקדשתו - אידיש · V'Kidashtoi - Yiddish — האזינו - שבת תשובה (2026-09-14)

ג++ליון
גליון ט' חודש תשרי שנת תשפ"ז לפ"ק
הגליון
לבחורי סאטמאר
וויליאמסבורג
חברי חבורת
קדושת יום טוב
לדעת כי אני ה׳ מקדשכם
דבר המערכת
תוכן
הגליון
בעל פה ,יעדער פון אונז וועט זיך קענען ווארפן מיט זיין
מסכתא " -אין דף כ"ג שטייט אזוי און אין דף ס"ז זעט מען
אויך היפש ענדליך דערצו" -מיר וועלן קענען שפאצירן צווישן
וועג איז געווען א לאנגע און א שווערע ,די מרחק
פונעם ביז יעצטיגן וואוינארט פונעם חתן ביזן שטאט די
ווי די גרויסע חתונה וועט געפראוועט ווערן איז נישט קיין
די ווענט פון די מסכתא מיט פארמאכטע אויגן! קליינע ,אסאך וועגן און שטעגן וועלן ווארשיינליך באטרויטן
ווערן אין שאטן פון די שמחה.
כדי צו באקומען דעם שטופ אויף ווייטער לאמיר דאס פרובירן
מיט די ביז יעצטיגע פרקים ,לאמיר יעצט אנהייבן איבערגיין דאס האלט אבער גארנישט אפ די שושבונין וועלכע קוקן
דבר המערכת אונזערע בלעטער איינמאל און נאכאמאל ,לאמיר זיך שטעלן שוין אזוי לאנג ארויס אויף דעם גליקליכן מאמענט זיך צוצואיילן
אויף א פארהער אויף די אלע בלעטער ,וואס דאס וועט אונז ווי איינצושפאנען דעם פערד און וואגן און זיך ארויסלאזן אויפן
-א- דערמאנען צו וואו אהין מיר צילן און וואס מיר ווילן עררייכן. יארכע ,און נאך גענוג פרי נישט צו דארפן זיין דער אויף וועם
מ'וועט דארפן ווארטן.
טאקע דערפאר האט הגה"צ אבד"ק ור"מ שליט"א קובע
רבינו הגדול אמרו געווען אז מ'זאל מסדר זיין איין פולע טאג וואס דאס זאל דינען האלטנדיג אין די סאמע ברען פונעם וועג איז די געלויף
פאר דעם אויבנדערמאנטן ציל .זיך אפשטעלן אריינאטעמען געקומען צו א פלוצלימ'דיגער אפשטעל ,די קארעטע שפאצירט
-ב- וואס און פארוואס מיר טוען. גענצליך אראפ פון וועג אריין צו א קלענערע שטעטל צופארנדיג
צו די ארטיגע קרעטשמע.
***
אמירה נעימה פאזע?! ס'איז נישט געווען אפגעשמועסט"וואס איז די יעצטיגע ָ
גלייכצייטיג דינט דער גרויסער יום הקצירה פאר נאך א אזוי?!" ,אבער נאכן זיכער מאכן אז יעדער האט באקומען א ברייטן
לעגענדארע צוועק .די חבורה שטייט כהיום ביי א מספר רב
-ב- פון א ריזן מספר בחורים ,הונדערטער בחורים פארשטייען
פארציע לאזט דער ראש המשפחה זיי נישט בלייבן פארוואונדעט
און איז זיי מסביר דעם אורזאך פון זיין אומגערישטע באשלוס.
די וויכטיגקייט און די תועלת פון באלאנגען צו אזא חבריא
ולבבו יבין קדישא .מצד שני שטייען אבער פילע בחורים וואס פאר סיי "ארויסגעפארן זענען מיר מיטן ציל אנצוקומען צום גרויסן
וועלכע סיבה האבן זיי געהאט גענומען זייער באשלוס נישט חתונה ,מיר פארן שוין אזוי פאר עטליכע שעה ,מיר זענען
-ג- אריינצוטאנצן אינעם עולם הבא מסכת ,וואס פעלט עס אויס,
פארנומען אויסרעכענען צו זאל מען נעמען די וועג אדער
יענע וועג ,איינער האט רייזע פיבער און איינער איז סתם אזוי
כ'האב שוין גענוג לימודים ,כ'האב סייווי נישט קיין צייט ,ס'איז
רפארן פונעם
פא ָאנגעדרייט ,מיר האבן צוביסלעך אנגעהויבן ַ
נעימות השבת נישט געמאכט פאר מיר ,א.א.וו. מטרה ,מיר פארגעסן צו וואו אהין מיר צילן".
ביי דעם מאמענט רופט זיך אויס פאר יעדעם איינעם ,כל
-ג- אשר בשם בחור יכונה ,נישט קיין חילוק צו די האסט דיר
"דאס איז די סיבה פון די יעצטיגע אפשטעל ,זיך פשוט
נאכאמאל קלאר מאכן ,מיר פארן נישט סתם אבי ,מיר פארן
דערקלערט גוטע בחור צו שוואכע בחור ,נישט קיין חילוק צו מיטצוהאלטן די גרויסע שמחה!".
נואם הכבוד דיינע כשרונות העלפן דיר ארויס צו לערנען אדער גאר פארקערט,
קיינע חילוק! אויב ווילסטו אנקומען צום תכלית -קענסטו ***
-ו- אנקומען! חבורת קדושת יום טוב איז נישט קיין "מצויינים מיר זענען אינאיינעם ארויף אויפן 'קדושת יום טוב באן' מיטן
ישיבה" ,חבורת קדושת יום טוב איז נישט געאייגנט בלויז פאר פלאן אנצוקומען צום מטרה :יעדע חסידיש בחור פארמאגט
אמת תורתינו די וועלכע האבן באקומען א הונדערט אויף אלע זייערע בחינות, אן עולם הבא מסכת ,יעדע געהויבענע תלמיד ישיבותינו הק'
בכלל נישט! חבורת קדושת יום טוב איז אפן פאר סיי וועלכע דרייט זיך ארום מיט א פולע מס' אין מח! א פולע שלימות
-י- בחור וואס זוכט די וועג ארויף ,וואס דארשט פאר עפעס מער אין איינע פון די ל"ו מסכתות הש"ס! בעל פה!
און עפעס העכערס ,און איז זיך גרייט אנצושטרענגען צו זיין דאס איז דער ציל .די מיטלען זענען עטליכע ,קודם פשוט
יום שכולו תורה א טייל פון א געהויבענע חבורה. גוט אפלערנען די בלעטער ,עס גוט צוזאמנעמען און קלאר
אין פאקט איז כהיום יום דא צענדליגער בחורים וועלכע ארויסהאבן .צווייטנס מסדר זיין א סדר לחזרה איבערצוגיין די
-יא - האבן זיך אייביג געשוואוירן אז זיי וועלן שוין קיין בלאט גמרא בלעטער בפנים און בע"פ ,שקלא וטריא און סיכום השיטות,
נישט קענען ,אוודאי האט ער ווייטער געלערנט ,אבער קיינמאל איינמאל און נאכאמאל ,אויף א וועג אז ס'זאל ווערן שגור
בפיו .והשלישית -וזו העיקר -זיך צוגעוואוינען צוזאמנעמען א
ישקו העדרים מיט א ציל אויף צו חזר'ן און פארהערן ,אבער אצינד שטייען
פולע בלאט גמרא אינטער א מינוט ,זיך מרגיל זיין אין קלארע
זיי ערגעץ ווי זיי וואלטן קיינמאל נישט פארגעשריבן ,איינער
-יג - גרייט זיך זיך צו פארהערן א פרק ,איינער א לייכטערע מסכתא קורצע סיכומים ,וויסן צו צוטיילן די כללים פון די פרטים ,די
שרשים פון די ענפים .פערטנס די כסדר'דיגע חזרות ,אפילו די
און איינער בלויז עטליכע בלעטער ,אבער דאס איז גארנישט
וואס מ'האט נישט פארגעשריבן אויפן צעטל ,אויסנוצן יעדע
דבר החבורה גורע פון זיין סטאטוס אלס חבר החבורה.
איבריגע מינוט איבערצוגיין נאכאמאל די בלעטער ,שפאנענדיג
צו באלאנגען אין די חבורה דארף מען נישט זיין דאס אדער מיט א טריט טיפער אריין אינעם עולם הבא אויף דער וועלט.
-טז - יענץ ,בלויז א דערהויבענע חסידישער בחור .דאס איז ריכטיג עולמך תראה בחייך.
שוה לכל נפש מיטן פולן זין פון ווארט. אט דאס איז די סיבה פון די יעצטיגע אפשטעל ,לאמיר א
צו זיין א קדושת יום טוב בחור דארף מען 'ווילן' נישט מינוט אריינטראכטן צו וואו אהין מיר גייען ,מיר זענען אויפן
'קענען' .געדענק ,אז דו ווילסט -קענסטו! וועג צו א מציאות אז מיר וועלן אלע קענען א גאנצע מסכתא
א גליון ט' תשרי שנת תשפ"ז לפ"ק
אמירה נעימה רבינו הגדו++ל אמרו
לקט דרבי הדרהכ והתעוררות בדרכי עובדת ה' לקט דרבי הדרהכ והתעוררות
ששמענו מאת כבוד מרן בדרכי עובדת ה'
הגה"צ אבד"ק ור"מ שליט"א ששמענו מאת איתן אדונינו
כ"ק מרן רביונ הגה"ק שליט"א
עס קומט יעצט די הייליגע טעג ,ימי הרחמים והרצון ,וואס יעדע תפילה פון
יעדן טאג מאכט אויס ,מ'איז מתפלל אויף יעדן טאג ,אויף יעדע מינוט ,וויאזוי
ס'זאל גיין און וויאזוי ס'זאל זיך פירן הן ברוניות והן בגשמיות ,פארשטייט זיך
אז דער אויבערשטער האט געגעבן א בחירה ביד האדם ,אבער פון יעצט שרייבט וואס איז חסידות?
מען שוין אפ וויאזוי ס'זאל צוגיין.
ס'אז דא חסידות אין חיצוניות און
יעדע איד ,יעדע יצירה און יעדע בריאה ,אלעס איז תלוי אין די גרויסע טעג וואס
ס'קומט יעצט ,ס'ווענדט זיך יעצט אין ענק וואסערע תפילות מ'וועט אראפלייגן, ס'איז דא חסידות אין פנימיות ,דאס
מיט וויפיל ערנסטקייט ס'וועט זיין ,וויפיל מ'וועט זיך צוגרייטן וואס 'מלכיות זכרונות חיצוניות ווייזט נאר אויפן פנימיות ,אבער
שופרות' מיינט ,וואס די תפילות פון ראש השנה מיינט ,וואס ס'מיינט 'וידע כל דער עיקר איז חסידות אין פנימיות.
פעול כי אתה פעלתו' ,אז אפילו א דומם זאל וויסן אז ס'איז דא א באשעפער ,ווי
מ'גייט און ווי מ'שטייט זאל מען וויסן אז ס'איז דא א באשעפער אויף דער וועלט, דער הייליגער ראפשיצער רב אין זרע
און אונז אוודאי .ס'איז טאקע אזא הסתרת פנים ,ס'איז הסתר בתוך הסתר ,ס'איז
אבער א זמן וואס מ'קען זיך אסאך אויסבעטן! קודש (פרשת תרומה) זאגט ,וואס הייסט
א חסיד? א חסיד הייבט זיך אן מיט
דער אויבערשטער קוקט ארויס אויף תפילות ישראל .ס'איז דא צוויי וואס ווארטן
איינער אויפן צווייטן ,אונז ווארטן אויפן אויבערשטן -אזויווי מיר זאגן יעדן טאג לערנען תורה ,תורת חסד ,דאס הייסט
און נאכמער שבתים און ימים טובים ,כי מחכים אנחנו לך ,אונז ווארטן אויפן א חסיד ,ווער ס'זיצט און לערנט ,און
אויבערשטן -און דער אויבערשטער ווארט אויף אונז ,אזויווי מיר זאגן ביי ונתנה דאס איז די ערשטע זאך פון חסידות,
תוקף" ,ועד יום מותו תחכה לו" דער אויבערשטער ווארט אויף א איד" ,אם ישוב"
אויב א איד טוט תשובה" ,מיד תקבלו" נעמט אים דער אויבערשטער גלייך אן.
זיצן און לערנען!
און יעדער איינער האט אויף וואס תשובה צו טון ,ס'איז נישט דא אזא זאך, די צווייטע זאך איז דאווענען ,דאווענען
אין צדיק בארץ אשר יעשה טוב ולא יחטא ,ווען מ'זאל ווען אמת'דיג וויסן וויאזוי מיט א ברען מיט א התלהבות און מיט
מ'מעסט אפ די מעשים וואלט מען מסתמא געווען סאך מער דערשראקן ,מיר
האבן נאר נישט קיין 'עיני השכל' אז מ'זאל קענען זען וואס ס'קומט פאר אין א פלאם מיט א קול ,מען שטעלט זיך
הימל ,פארן ישמח משה האט מען מגלה געווען ,אזויווי ס'שטייט אין ייטב לב אין אראפ אויף א פלאץ און מען קומט
פרשת לך לך ,אז ער איז צוגעגאנגען ראש השנה און נאך אזא עבודה וואס דער צייטליך צום דאווענען און מען דאווענט,
הייליגער ישמח משה האט אפגעראכטן האט ער געמיינט אז זיכער איז אלעס
פיין אין וואויל ,ראש השנה ביינאכט האט מען אים אבער געוויזן די חשבון אביסל
מען האט נישט אינזין די גאנצע וועלט,
אנדערש ,איז ער שוין אויפגעשטאנען ר"ה צופרי מיט אן אנדערע פחד ,ער האט אלעס ווערט אוועקגעשטעלט אין די
געזען אז ס'גייט נישט די חשבון ממש אזוי וויאזוי מענטשן מיינען .אויב דאס איז זייט ,יעצט דאווען איך און איך האב
געווען ביים ישמח משה נו וואס זאלן אונז זאגן?... אינזין נאר דעם הייליגן באשעפער.
מ'טאר נישט ווערן פארנארט ,מ'דארף וויסן וואס מ'איז! -דער רבי ז"ל טייטשט
די וואך א מורא'דיגע טייטש ,רש"י זאגט "אין לך שופט אלא שבימיך" ,מ'דארף און די זעלבע איז ווען מען איז מקיים
גיין צו אים "כמו שהוא" ,וואס הייסט כמו שהוא? זאגט דער רבי ז"ל אז "כמו א מצוה ,איז מען עס מקיים מיט א
שהוא" מיינט אז ער זאל וויסן וואס ער איז ,ער זאל זיך אליינס נישט פאפן ,ער
זאל וויסן וואס זיין מצב איז .דאס איז געזאגט געווארן אפילו ביי א שופט ,אוודאי
התרוממות הנפש ,מיט א שמחה ,מיט
איז דאס געזאגט געווארן אויף אונז. א חיות דקדושה מיט א לעבעדיגקייט,
און מיט א גליק ,וויסן איך האב א
מ'דארף זיך פארבעסערן ,מ'דארף מתקן זיין די מעשים ,מ'דארף זיך מקבל זיין
קבלות טובות ,מ'דארף אריינגיין צו די ימים נוראים מיט אן ערנסטקייט .די זמן געוואלדיגע זכיה אז איך קען מקיים
גייט זיך יעצט ענדיגן ,דארף מען געדענקען אז אפילו מ'איז אינדערהיים ,מ'איז זיין א מצוה ,איך האב די זכיה צו טון
נישט אין די מסגרת הישיבה ,דארף מען געדענקען נזהר צו זיין אין כיבוד אב דעם רצון ה'.
ואם ,זיך מקבל זיין וואס מ'גייט לערנען דעם בין הזמנים ,האסט שוין געענדיגט
די לימודים פון דא? ס'איז דא גענוג און נאך וואס צו לערנען! יעדער איינער זאל
זיך אפשרייבן וואס זיין פלאן איז צו לערנען בין הזמנים און וויפיל שעות ער גייט
דאס הייסט א חסיד'ישער בחור! ואידך
אריינלייגן .און אז מ'לעבט אביסל מיט א מסגרת און מיט אן עול וועט עס זיכער פירושא זיל גמור ,די אנדערע זאכן זענען
זיין לשם ולתפארת! שוין תולדות און תולדות פון תולדות,
דער אויבערשטער זאל העלפן מיר זאלן אלע האבן א כתיבה וחתימה טובה אבער דאס זענען די יסודות.
און א גוט געבענטשט יאר ,זיך אויסבעטן אלעס גוטס און די תפילות זאלן נתקבל
ווערן לרחמים ולרצון ,מיר זאלן שוין זוכה זיין צו הערן דעם שופר של משיח ווען מתוך דבריו לתלמידי ישיבה קטנה
דער טאטע זאל זיין געזונט וועט אונז פירן קעגן משיח צדקינו ,במהרה בימינו אמן. ט"ו בשבט שנת תשע"א לפ"ק
מתוך דבריו לתלמידי ישיבה לצעירים
יום ב' פרשת תבא שנת תשפ"ב לפ"ק תשוח"ח לועד להוצאת ספרי כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
שמסרו לנו הדב"ק לדפוס
גליון ט' תשרי שנת תשפ"ז לפ"ק ב
ולבבו יבין
פרקי התבוננות במצות תשובה הנוגע לכל יום ויום ובפרט לעשרת ימי תשובה
כל אחד יכול לעשות תשובה בניקל
שלחה לעולם הזה רחוק ממקום כבודו יכם" עכ"ל ,ואף שמצות תשובה ְמׁשּוב ֵֹת ֶ א
לעבדו ולשמור מצוותיו וחוקיו באותו הוא בכל יום ,מכל מקום בימי אלול
יַ ַען ִּכי נִ ְכנַ ע ִמ ָּפנַ י :תשובה הוא שיכיר
המקום ,ומכח תקפת יצר לב האדם נכשל ותשרי יותר מתקבל כמו שכתב הרמב"ם האדם שסר מדרך הישר שהוא צריך
לפעמים לשכוח ולהסיח דעת ממה שמוטל בפ"ב מהלכות תשובה (הלכה ו) "אף על פי לילך
עליו ועוזב ְמקֹור ַמיִ ם ַחּיִ יםַ ,ל ְחצֹב לעצמו שהתשובה והצעקה יפה לעולם ,בעשרה
ּבֹארֹות ּבֹארֹת נִ ְׁש ָּב ִרים ֲא ֶׁשר ֹלא יָ ִכלּו הימים שבין ראש השנה ויום הכפורים היא גודל מתנת השי"ת שיכולים
ַה ָּמיִ ם ,אמנם כאשר האדם 'כאפט זיך יפה ביותר ומתקבלת היא מיד ,שנאמר לשוב אליו ובפרט בחודש אלול
ביים הארצן' וזוכה שה' הטוב מזכירו ִּד ְרׁשּו ה' ְּב ִה ָּמ ְצאֹו[ ,ודרשו חז"ל (ר"ה יח): ברוך הוא אלקינו אשר טוב גמלנו ,מתנה
מצבו ,ומתבונן בין לבים קונו ברוע מעלליו אלו עשרה ימים שבין ראש השנה ליום היותר טובה שנתן לנו השי"ת שאף אם
ומיצר לו ונאנח בתוך תוכיות לבבו 'אוי הכיפורים] עכ"ל ,וכבר כתב במג"א סו"ס אדם חוטא ומורד לפני מלך הכבוד אדון
לי ,עוד הפעם סרתי מדרך הישר' ,רגע זו תר"ג שיעסוק בספרים המדברים במצוות הכל אשר נפח באפו רוח חיים ורועה אותו
של התבונות והכרה ,אשר בתוך 'הבנה' תשובה ,על כן נשתדל לכתוב קצת הקדמות מאז שפתח בפעם הראשונה בבת עיניו
הזה הרי הוא מתחרט על העבר ,ומשתוקק לעורר הלב ,ולהתעורר ללמוד ולהבין "בתוך עד יום הזה ,והאדם שנמשך אחר הרוח
שלא להיכשל עוד הפעם בחטא הזה ,זהו ספרי הקודש בפנים" ,שדבריהם כגחלי שטות לעבור פי מלכו וקדושו ,שעוד פתח
קיום מצות התשובה ,לבבו הבין והכיר אש ,ובס"ד נבאר דברינו בבי תרי ותלת לפניו דלתי תשובה לשוב לתקן הדרכים
מהמעמד שהיה צריך להיות ,והמעמד לעורר הלב במצות תשובה. להתנהג בדרך הישר והטוב והשי"ת מקבלו
שעומד עכשיו ,ושב לבוראו. בתשובה ,כאשר פותח רבינו יונה ספרו
מהות תשובה" :א מינוט 'שערי תשובה' "מן הטובות אשר היטיב
כפי שמרחיב האדם הכרת התשובה פון קלארקייט" השם יתברך עם ברואיו ,כי הכין להם הדרך
זוכה לקיים המצוה ביותר שלימות ּול ָבבֹו יָ ִבין וָ ָׁשב וְ ָר ָפא לֹו,
כתיב (ישעיה ו י) ְ לעלות מתוך פחת מעשיהם ולנוס מפח
אמנם הגם דרגע זו נקרא 'השבה' ,עם מילין זעירין הללו מגלים ומבארים כל מהות פשעיהם לחשוך נפשם מני שחת ,ולהשיב
כל זה ווי טיפער און ברייטער שמתבונן 'ּול ָבבֹו
וקיום מצוה יקרה זו של תשובהְ , מעליהם אפו ,ולמדם והזהירם לשוב אליו
בזה ביותר מקיים המצוה ,ווי טיפער און יָ ִבין' " -א מינוט פון קלארקייט" .דהן יֵ ֶצר כי יחטאו לו לרוב טובו וישרו ,כי הוא
ברייטער שמתבונן ברוע מעלליו מעצמו ֵלב ָה ָא ָדם ַרע ִמּנְ ֻע ָריו ודין גרמא דנזיקין ידע יצרם שנאמר (תהלים כה ח) טֹוב ְויָ ָׁשר
יתוספו אצלו החרטה ,ווי טיפער און שמשך השנה ישכח האדם חובת וסיבת יֹורה ַח ָּט ִאים ַּב ָּד ֶרְך ,ואם הרבו
ה' ַעל ֵּכן ֶ
ברייטער שמתבונן בודאי ירצה להוסיף ביאתו לעולם השפל הזה ,ונשמתו היקרה לפשוע ולמרוד ובגד בוגדים בגדו ,לא
גדרים וסייגים ,אך כל זה להרחיב המצוה, נשלחה רחוק ומנותק מארצה וממולדתה סגר בעדם דלתי תשובה ,שנאמר (ישעיה
אבל קיום המצוה הוא ברגע הראשון, אשר זכתה לישב שם בבית אביה תחת לא ו) ׁשּובּו ַל ֲא ֶׁשר ֶה ְע ִמיקּו ָס ָרה ונאמר
ואמנם זה רק ההתחלה לעלות מדרגא כסא הכבוד ליהנות מזיו השכינה ,והשי"ת ׁשֹוב ִבים ֶא ְר ָּפה
ָ (ירמיה ג כב) ׁשּובּו ָּבנִ ים
נעימות השבת
אקוד על אפי ואפרוש לך כפי עת כי אפתח פי בנשמת כל חי (זמירות ליל שב"ק).
והנראה לפרש עפ"י מה שהביא א"ז זללה"ה בייטב פנים (מאמר אבני זכרון אות עה) שהרה"ק הרבי ר'
זושא ביקש להיות לו יראה כמו מלאך ,ומילא ה' משאלותו ונפל עליו פחד ויראה גדול עד שלא היה לו
ציצים ופרחים
לזוז ממקומו בל יתנועע מרוב הפחד ויראת ה' ,ואז פירוש הפסוק (שמות כ טו) וירא העם וינועו ,כשרואים בקדושת וסגולת
שהאפשריות לנוע אבר ,אזי בודאי ויעמדו מרחוק ,כי העובד ה' צריך שיעמוד באימה ויראה עד שמרוב הפחד
לא יוכל לנוע איבריו כלל ,עכדה"ק. יום שבת קדשינו
ולפי"ז יתפרש אמרינו ,אקוד על אפי ואפרוש לך כפי ,כי על כן באתי להודות לה' על כל החסד אשר עשה משלחנו של כבוד
עמדי ,שעל אף שאני בא לומר שירות ותשבחות לה' ולומר לפניו שירה ,בכל זה אני זוכה לעת כי אפתח פי,
מה אשיב לה' שהיכולת בידי לפתוח פי בהודאה באמירת נשמת כל חי ,כי מרוב הפחד היה לנו לעמוד ברתת
מרן הגה"צ אבד"ק
ובזיעה כאבן דומם מבלי כח לפתוח פיו באמירת גודל שבחא הדין ,אמנם הקב"ה ברוב רחמיו נותן ליעף כח ור"מ שליט"א
לפתוח פה בנשמת כל חי.
ג גליון ט' תשרי שנת תשפ"ז לפ"ק
ולבבו יבין
בלי חרטה ,וכמו שמצינו באחאב שנכנע יחוד המעשה פ"ה) "ואל תחשוד אבותיך במה לדרגא כדי להגיע לשלימות הסרת טינופי
מלפני ה' בזה שקרע בגדיו וצם ושכב בשק, שמסרו לך מאופני טובותיך ,ואל תסתור החטא שלא ישאר על האדם כתמי העונות,
שנראה כמתחרט על מה שעשה ,ולא עזב עצתם במה שהורו אותך ,כי אין עצה שתעלה ולהרגיל את עצמו שלא לשוב עוד לכסלה,
כל חטאיו ,ועם כל זה הועיל לו ,כדכתיב בדעתך שלא קדמוך לדעתה ,ועמדו על אך קיום המצוה הוא ההכנעה ושברון הלב,
(מלכים א' כא כט) יַ ַען ִּכי נִ ְכנַ ע ִמ ָּפנַ י ֹלא ָא ִביא כל מה שמביאה אליו מטוב ורע" ,ולכן וזה שייך לכל אחד בכל מצב שהוא.
ָה ָר ָעה ְּביָ ָמיו וגו' ,עיי"ש ,ועיין דרשות הר"ן אין דברינו אמורים לאלו אשר יצאו לדרך
שכתב (סוף דרוש העשירי) "ומי שמשלים חק עקלתון לתור את הארץ ומלואה למצוא ב
תשובתו הרי זה משובח ,ומי שאינו משלים מרגוע לנפשם אולי ימצא איזהו המדבר ממדריגה למדריגה :גם לפני שזוכה האדם
בה אלא שהתחיל בה ולא גמרה הרי הקל לנשמתו ושורש נפשו ,כי מי שמתעקש שיגיע למדריגה שלא יחזור לסורו נחשב
מחטאתו ,שאפילו מי שמשים אל לבו דעת ימצא לעולם קושיות ,וישארו לו לעולם כשב ותשובתו מתקבלת
לשוב בתשובה מקל עונשו" ,והביא ראיה תמיהות על מה שיאמרו לו ,וחבל על הזמן
יש אשר מתיאשים להגיע לתכלית
לדבריו מדיוק של שני פסוקים בפרשת להתחיל לסתור קשיותיו ותמיהותיו ,רק התשובה שלא ישובו עוד לכסלה
תשובה דאחד מדבר מאלו שעושים תשובה מי שעושה כל מה שראה ולימד מאבותיו והנה הכל חפצים ליראה שמיך ,ובפרט
שלימה ,והשני למי שעושה תשובה רק ורבותיו ,אך רוצה להתבונן במעשיו ולהרחיב כשמתקרב ובא ימי הרחמים ורצון שמיוחדים
בהרהורי הלב ולא השלימו למעשה ,והפסוק קצת הענין ,להם אמורים דברינו הבאים, למצות תשובה ,נתעורר בלבות בני ישראל
מבטיח שגם הוא ינצל מעונש. ויהיו נא אמרינו לרצון. תשוקה וכיסופין להחזיר לחק אבינו שבשמים
התנאי שיעיד יודע תעלומות לחדש ימינו כקדם ,ועם כל זה מצוי אצל
האדם מקריב קרבן אף אם אינם בני אדם שיתרשלו במצוה יקרה זו מכח
יודעים אם לא ישוב עוד לסורו אינו רק לדרגת תשובה גמורה
רבינו הרמב"ם בתוך ספרו הגדול היד כמה ספיקות שנתפשט בלבות בני אדם,
גם המהר"ם שיק (מצוה שס"ה) נקט שווידוי להיות שהם מרגישים בעצמם שכל כך פעמים
החזקה אשר עשה מש"ה ,יחוד ספר בפני
בפה אפילו כשאינו מוסכם בלבו באמת, התחילו וקיבלו על עצמם קבלות טובות
עצמו לבאר מצות ומהות התשובה ,ושם
ואינו מקבל לעשות רק טוב ,מועיל הווידוי לישר דרכיהם ,ושוב נפלו בפח היצר ,וזה
בפרק א' מבאר יסוד מצות וידוי ותשובה,
בזה שמראה שעז רצונו לעשות רצון בוראו, גורם אבד סברם מלהתחיל שוב בהתחדשות
ולא הזכיר כלל בתוך דבריו תנאי קודם
ורע עליו שאינו יכול לעשותו בשלימות לעזוב דרך רשע בכוחות חדשות ,וישנם
למעשה התשובה שצריך שיעיד עליו יודע
מפני שיצר הרע מעכבו ,והביא ראיה ממה אשר נמנעים מכח התנאי שהעמיד רבינו
תעלומות שלא יחזןר עוד לדרכים האלו,
שמצינו דתנאי לכל המביא קרבן חטאת הרמב"ם (פ"ב ה"ב) שכתב "ומה היא התשובה,
ורק בפרק ב' שמתחיל לבאר 'אי זו היא
להתוודות על מה שחטא ,והכהנים מקריבים הוא שיעזוב החוטא חטאו ,ויסירו ממחשבתו,
תשובה גמורה' ,שם מונה והולך כמה דברים
קרבנו ואוכלים ומברכין על אכילת הקרבן, ויגמור בלבו שלא יעשהו עוד ,שנאמר (ישעיה
חוץ מחרטה ועזיבת החטא ,ובתוכם שיגמור
ואיך יכולין לסמוך על זה אולי לא שב נה ז) יַ ֲעזֹב ָר ָׁשע ַּד ְרּכֹו ְו ִאיׁש ָא ֶון ַמ ְח ְׁשב ָֹתיו,
בלבבו שלא לשוב עוד למעשיו הרעים ויעיד
בתשובה שלימה ,והלוא כהנים אינם יודעים וכן יתנחם על שעבר ,שנאמר (ירמי' לא יח)
עליו יודע תעלומות ,ועל כרחך נראה שגם
תעלומות ,ועל כרחך אפילו בכהאי גוונא ׁשּובי נִ ַח ְמ ִּתי ,ויעיד עליו יודע ִ ִּכי ַא ֲח ֵרי
הרמב"ם לא העמיד הדרגא שיעיד עליו
לא מקרי זבח רשעים תועבה כיון שניחם תעלומות שלא ישוב לזה החטא לעולם,
יודע תעלומות כתנאי קודם למעשה ,רק
על רעתו .וזה הטעם שחילק הרמב"ם דרגת ׁשּובה יִ ְש ָֹר ֵאל וגו' ְוֹלא
ָ שנאמר (הושע יד ב)-
חילק מצות התשובה לשתים' ,עצם ההשבה'
התשובה לשנים ,דגם הוא סובר שמקיימים ֹלקינּו ְל ַמ ֲע ֵשֹה יָ ֵדינּו ֲא ֶׁשר ְּבָךֹאמר עֹוד ֱא ֵ נ ַ
אשר די בלי שיעיד יודע תעלומות ,ומעלה
מצות תשובה אפילו לפני שזוכים לשוב וגו' עכ"ל ,ולכן יש שמחליטים שחס ושלום
יתירה לזכות לדרגת 'תשובה גמורה' וזהו
בכל הלב ויעיד עליו יודע תעלומות שלא אין תשובתם נחשב לכלום היות כי יודעים
'שיעיד עליו יודע תעלומות שלא ישוב לזה
ישוב לזה החטא לעולם ,אלא דבודאי סוף מרת נפשם ומתייאשים את עצמם מלעוד
החטא לעולם'.
ותחלית המדריגה של מצוות תשובה להגיע לזכות לשוב להשי"ת באמתית לבבם.
למצב זו שלא ישיב לכסלו עוד ,ויגיע האדם התשובה גם כי אינה
למצב ומעמד שיחיה האדם בקשר תמידי שלימה נחשב כהשבה שלא לנטות ממה שהורו לנו רבותינו
עם השי"ת ועולם ועד לא תהיה פרידה, וביאור הדבר כי יש מדריגות רבות ולפני שנבאר בס"ד ָּד ָבר ָּד ֻבר ַעל ָא ְפנָ יו
ומכל מקום כל שאדם יש לו 'מינוט' של בתשובה ,וכמו שכתב המבי"ט בספרו בית להסיר טענה הלזו מכל וכל ,נקדים בדרך אגב
התבוננות אמיתית ,מרדה אחת בלבבו, אלקים (שער התשובה פי"ב) דמצות תשובה אינו יסוד גדול בעבודת בוראנו יתברך ויתעלה,
מצב של "לבבו יבין",שאז מגלה האדם כשאר המצות שהעושה חלק המצוה אין לו שעל כל ספק שנתעורר בלב האדם צריך
בלבבו שהוא חוטא רק משום שנכנס בו רוח חלק שכר המצוה ,כמו מצות ציצית לעשות בתחלה לידע הראשון לכל דבר ,היסוד של
שטות ,והרי הוא כעין אנוס בדבר ,וברור לבגד ד' כנפות ,והעושה ציצית בג' כנפות ְצ ִאי ָלְך ְּב ִע ְק ֵבי ַהּצֹאן (שיר השירים א ח) ,מי
בעיניו שאם ישאר במצב בהירות שיש לבד אינו מקיים ג' חלקי המצוה ,שהרי ד' שעושה מה שראה אצל ערליכע אידן ומה
לו עכשיו לא ישוב לחטוא ,ובהתבוננות ציציות מעכבין זה את זה ,והרי הוא כאילו לא שהורו רבותינו נבג"מ שזהו הדרך הנכון
כזה קיים מצות תשובה[ .וכמובן גם מי עשה שום דבר ,ואולם התשובה גם כי אינה להתקרב להשי"ת ,הולך לבטח ויגיע בס"ד
שהגיע לתשובה גמורה שיעיד עליו יודע שלימה עד שתהיה בחרטה לשעבר ועזיבת למחוז חפצו לזכות להשיג בעבודת בוראו,
תעלומות שלא ישוב לזה החטא לעולם, החטא לעתיד ,עם כל זה החרטה לבד בלי ומי שאינו זז כלום מדרכי הוריו ורבותיו
עדיין לא אבד הבחירה ,ועד יום מותו יש עזיבת החטא מועיל קצת ,וכן עזיבת החטא יצליח ,וכמו שכתב בחובת הלבבות (שער
גליון ט' תשרי שנת תשפ"ז לפ"ק ד
ולבבו יבין
וח"ו תפוג תורה ולא ניחא ליה למרייהו בטומאה בתורתו ומצותיו ,וביסוד זה האריך לו להאדם מלחמה תמידי עם יצרו האורב
דלימרי הכי. לבאר שאין התעניתים והסיגופים מעיקרי עליו להפילו לשאולה].
התשובה ,אלא עיקר התשובה החרטה גמורה
אף מי שהתחיל ליצא בדרך על החטאים ,עד שתסמר שערות ראשו ג
התשובה נקרא בעל תשובה ותבוש מפניו יתברך שמו באמת ובקבלה ית :אף מי שרק מתחיל הֹור ָ
ׁשּובה ֵ
ְו ֶד ֶרְך ְּת ָ
ועל זה מחדש לנו מרן רבינו הקדוש גמורה שאפילו יהבי ליה כל חללי דעלמא לילך בדרך התשובה אינו נותן חיל לסט"א
זי"ע דרך תשובה בספה"ק ויואל משה (ישוב לא ישוב עוד לכסלה ,עד שיעיד עליו יודע במעשיו
ארץ ישראל סימן מז) ומקור דבריו מיוסד על תעלומות שבוודאי לא יחטא עוד ואם ככה
המצות שעושין כשמלולחים
הקדמת ספה"ק אגרא דכלה שאם זוכה היא מחשבתו ולבו טרם עסקו בתורה ומצות בעונות נותן כח להסטרא אחרא
האדם על כל פנים להרהור תשובה והכרה יקובל הכל לרצון לפני השי"ת ,ואינו ח"ו
שיכיר ידע ויבין רעת מעשיו איך מרד כזורע אל הקוצים יעיי"ש. ובדרך הזה נעלה ממדריגה למדריגה לבאר
במלכו של עולם הגומל לחייבים טובות, חסדי המלך הרוצה בתשובת עמו ישראל,
דהן ידוע מה שכתבו החכמי האמת (והובא
אף שעדיין אין לו דעת אף להבין מה בדורינו השפל נחשב קבלה
היא תשובה שלימה וחרטה באמת לאמיתו, אמיתית כמדריגה גבוה דבריהם בנושאי כליו של השו"ע באו"ח סי' תק"ע בעטרת
מכל מקום יעסוק האדם בתורה ומצות ,וזה ואמנם אף שסגנון דברי הרה"ק מהרצ"א זקנים ובבאה"ט סי' תקע"א סק"א) שכל המעשים
ישפיע עליו לעשות תשובה יותר ,ובזה זללה"ה הוא להקל עלינו שאין צורך להמתין או תורה שאדם עושה ולומד בעודו מלוכלך
ית'
הֹור ָ
ׁשּובה ֵ
מפרש מה שאומרים ְ'ו ֶד ֶרְך ְּת ָ על התעניתים וסיגופים אלא סגי בתשובה בעונות אין צריך לומר שאינו נותן כח
שלכאורה סגי לומר 'תשובה הורית' כי מזה וקבלה האמיתית עד שיעיד עליו יודע בקדושה ,אלא אדרבא מוסיף כח בקליפה
אנו מדברים ,ומה שהוסיף תיבת דרך הוא תעלומות שלדעתו ז"ל יוכל כל אדם לבוא רח"ל ,וכשחוזר בתשובה מוציא אותו הכח
לכאורה מיותר ,וביאור הענין שאמר שאף לידי מדה זו בכל עת ובכל שעה ,אבל מהקליפה ומכניסו בקדושה יעיי"ש ,והיערות
מי שאין בכוחו לעשות תשובה שלימה בעונותינו הרבים לפי שפלות דורינו היא דבש (ח"א דרוש הראשון) פירוש בזה מה שאומרים
מקוצר דעתו והשגתו ומצב לבבו הסתום דרך קצרה וארוכה ,דוודאי הזוכה למחשבה בזמירות למוצ"ש 'צאנך מיד גוזזים' ,דכמו
והאטום ,מכל מקום הורה לנו הקב"ה לילך וקבלה אמיתית ,שיתאמת לפני יוצרינו מקור שמאכילין את הצאן מלח כדי שרירבה לצמוח
ב'דרך תשובה' ,שאם יש לו איזה הרהור האמת ויעיד עליו ,סגי לו התשובה בזמן צמרם שיוכלו לגוזזם ,כמו כן הסטרא אחרא
תשובה זהו הדרך שיוכל להביא אחר כך קצר ,ואם באמת מגיעין הדברים לנקודה מביא לפעמים בעל עבירה לעשות מצוה
לידי תשובה שלימה ,ואף מי שלא זכה הפנימית שבלב עד שיודע תעלומות חדרי שיהיה להם יניקה מזה והוספת כח ר"ל,
לשלימות התשובה ,נחשב יציאתו לדרך לבבו יעיד על אותה הנקודה ,הרי יש לזה ולזה מתפללין להנצל מזה ,ועל זה ידוו
התשובה כמודה ועוזב וירוחם ,ואם זוכה האדם לב טהור ,שרגע אחת מלב טהור כל הדווים דמי יאמר זכיתי לבי ולא נתן
אחר כך לעשות תשובה כראוי ,אף אם בא כזה יקר וחשוב מהכל עד אין שיעור וערך, למשחית לבוא בבית ה' אשר בתוך לבבו,
לידי תשובה אמיתית ברגע אחרונה קודם אבל בעונותינו הרבים ארכה לנו השעה שׁש ְפ ָחה ִת ַירׁש ּגְ ִב ְר ָּתּה רח"ל.
וגורם בחטאותיו ִ
מיתתו ,יחזור הכל אל הקדושה ,ועל כל ולא הגענו לידי מדה זו ,ובשפלות דורינו המקבל על עצמו לעזוב דרכיו
פנים מי שרוצה לילך בדרך התורה ,תקנתו הלבבות סתומים ואטומים וזעירין אינון המקולקלים אינו כזורע אל הקוצים
שירבה לעסוק בתורה ומצות כמ"ש חז"ל שיוכלו להכניס בלבבם חרטה וקבלה אמיתית וכבר האריך בספה"ק דרך פקודיך (הקדמה)
(במד"ר פ' אחרי כ' ה') על הפסוק (משלי כד ו) שלא ישובו עוד לכסלה אף מה שהוא לפי בזה טובא דחס ושלום לא יאמר האדם
ְב ַת ְח ֻבּלֹות ַת ֲּע ֶשׂה ְלָּך ִמ ְל ָח ָמה ,אם עשית לשון בני אדם ,כל שכן האמת הגמור לפני דאם גורם במעשה מצותיו חיזוק להסטרא
חבילות עבירות ,תעשה מצות כנגדם ,וישים יוצר בראשית ,שאמרו הראשונים כמלאכים אחרא אם כן יפטור נפשו מעסק תורה
אל לבו לתקן מדותיו ולהטות לבבו לתשובה (סוטה מט) על דורנו השפל שבעונותינו הרבים ומצות ח"ו עד אשר יתקן את אשר עיות
שלימה ,והשי"ת ברוב רחמיו יתברך מציל עני האמת ,ואם נימא שחס ושלום ימנע האדם ויעשה כל התיקוני תשובה ,דבזה מוסיף
מחזק ממנו ,היא הסט"א העצומה והנוראה, מתורה ומצות עד שהגיע לנקודה האמיתית חטא על פשע ,אמנם העצה לזה שיקבל
ומקבל מעשינו לטובה. הזו ,לא מצאנו ידינו ורגלינו בביהמ"ד, על עצמו על להבא שמעתה לא יוסיף כח
ה י ו צ א ל נ ו מ כ ל דב ר י נ ו :
א) שמצות תשובה הוא מתנה גדולה שקבלנו מהשי"ת ,וימי אלול ותשרי מיוחדים לזה ,ב) מהות תשובה היינו שלבבו
הבין הכרה אמיתית ברעת מעשיו ,ג) כפי שמרחיב האדם הכרת התשובה זוכה לקיים המצוה ביותר שלימות ,ד) עיקר
מצות תשובה היינו מרדע אחת בלבו של אדם להכניע לבבו להשי"ת ,ה) לא להתיאש מי שמרגיש שלא יוכל להגיע
לדרגת שיעיד עליו יודע תעלומות ,כי יש כמה דרגות בתשובה וגם בלא זה מקיימים תשובה ,ו) אף מי שלא סר מעצמו
חטאותיו רק מתחיל להתעסק בכל לבבו בעשה טוב זוכה להינצל שלא יתנו מעשיו הטובים כח וחיל להסטרא אחרא,
ז) בדורינו השפל אף מי שמהרהר ונאנח בלבבו על רוע מצבו ומתחיל לילך בדרך התשובה ,גם כן מציל מעשיו מפח
היצר ,ח) יסוד גדול שלא להתעקש לחפוש דרכים חדשים מכל הבא ליד ,כי דרך אבותינו מיוסדים על אדנים מחוזקים,
והמתעקש ישאר לעולם בקשיות.
ה גליון ט' תשרי שנת תשפ"ז לפ"ק
נואם הכבוד
מאת המגיד המפורסם פה מפיק מרגליות
שליט"א הרה"ג ר' בערל גורעלניק דרשה
אצל מעמד "הילולא דרבי" להילולת מרן רבינו בעל ייטב לב זי"ע
יום ד' פרשת תצא שנת תשפ"ו לפ"ק לפני חברי החבורה
נפלאה
מ'טוט נישט קיין מצוות אוועקצולייגן אין זעקל
דאווענען ,איך געב עס א לייג אריין אין מיין זעקל .שפעטער פראווע ברשות דער רב שליט"א און די חשובע לעכטיגע בחורים .אין חסידי
איך אפ א דאווענען שעות אזויווי אמאל'דיגע חסידי אנשי מעשה ,און חב"ד איז געווען א איד וואס האט געהייסן ר' מענדל פוטערפאס ,ער
איך לייג עס אריין אין מיין זעקל .נאכדעם גיי איך אריין אין ישיבה איז ארויסגעקומען פון רוסלאנד אין די שפעטערע יארן ,ער איז געווען
און איך פראווע ,איך לערן מיט בחורים ,משפיע ,אלעס גייט אריין אין אן אלטער איד ,ער איז געווען אן אלטער חסידישער איד געווען .אלס
מיין זעקל -און אזוי איז ער אדורכגעגאנגען זיין סדר היום -ווען איך בחור ביי די פופצן יאר אין רוסלאנד האט ער געהאט א רבי וואס האט
האלט סוף טאג איז מיין זעקל 'מלא וגדוש' .איך האלט שוין יעצט געהייסן ר' חיים ,אזוי האט ער פארציילט ,דער ר' חיים איז געווען
ביי זיבעציג יאר מיט אזעלכע זעקלעך ,לויטן חשבון האב איך איבער אין די עלטערע יארן ,אן אלטער חסידישער איד ,און ער האט זיך
זיבן און צוואנציג טויזנט זעקלעך .רופט זיך דער מענדל אן צו אים, אמאל אויסגעקרעכצט צו אים" ,איך בין שוין אן אלטער איד ,נאך
"נו ,אויב אזוי פארוואס קרעכצסטו? וואס פעלט דיר?" ,זאגט ער ,איך אביסעלע דארף איך דין וחשבון געבן" ,ער האט זייער געקרעכצט אויף
קרעכץ ווייל פארוואס האב איך עס אריינגעלייגט אין זעקל -פארוואס זיין מצב ,און דער פופצן יעריגער מענדל פרעגט אים ,וואס פעלט דיר?
האב איך עס נישט אריינגעלייגט אין מיין הארץ?! די אלע מעשים דו האסט דאך אזעלכע לעכטיגע יארן פארברענגט ,אזויפיל משקיע
טובים דארפן אריינגיין אין די הארץ ,נישט אינעם זעקל. געווען ,אריינגעלייגט תורה ,עבודה ,חסידות ,וואס קרעכצטו?
האט ער געזאגט :לאמיך דיר פארשטעלן וואס איך האב אלץ
ס'איז זייער א גרויסע טיפע בליק וואס מיר ווילן אביסל אנגעיאגט אין מיין לעבן -ער האט אנגעפאנגען זיין סדר היום -יעדן
אדורכשמועסן דעם געדאנק ,וואס דאס מיינט ,וואס א מענטש טוט טאג שטיי איך אויף אינדערפרי ,די ערשטע זאך זאג איך מודה אני,
אויף דער וועלט ,א מענטש טוט אויף דער וועלט נישט נאר אויף נעבן בעט ליגט א זעקל ,איך לייג אריין די מודה אני אין מיין זעקל .איך
צו שיקן תורה און מצוות ומעשים טובים אויף יענע וועלט ,ס'איז דא וואש זיך נעגל וואסער ,לבושת בגדים ווי עס דארף צו זיין ,איך לייג
אסאך אסאך מער וואס מיר זוכן אנצוקומען מיט אונזער תורה און עס אריין אין מיין זעקל .איך גרייט זיך צו צום דאווענען מיט עבודה,
מצוות ומעשים טובים. מיט חסידות ,מיט נקיון הגוף און אלעס וואס ער טוט אלס הכנה צום
ארבעטן צו זיין אן אמת'ע איד נישט בלויז טעכניש
דער חפץ חיים האט אמאל געזאגט ,אין הימל איז נישט דא קיין ס'איז דא א בריוו וואס דער בעל חובת התלמידים שרייבט צו זיך
סארטן ,קיין חסידות'ן ,קיין סוגים ,קבוצות ,ספרדים ,אשכנזים ,פון דער אליינס ,ער שרייבט א בריוו ,ער שרייבט אזוי פאר זיך ,ס'איז אין ספר
סארט ,יענער סארט ,ס'איז נישט דא .ס'איז דא פיר סארט מענטשן, צו וזירוז ,שרייבט ער אזוי :ער איז געווארן פערציג יאר אלט און ער
פיר סארט אידן איז דא אין הימל .ס'איז נישט דא "איך באלאנג וויל עפעס מקבל זיין ,וואס זאל איך מקבל זיין? איך מיין אז וואס
צו דער און דער" ,וועסט ארויפקומען אין יענע וועלט וועסט דאס מ'קען אויף נישט צו גיין מיט בטלה אדער זיך מתרחק זיין פון תאוות,
זאגן ...אז דו וועסט זאגן ווער דיין רבי איז געווען וועט עס אפשר אויב מיין יצר הרע נארט מיר נישט אפ ,איז ברוך השם ,איך בין נישט
יא רעדן דארט ,אבער 'סארטן' איז נישט דא .ס'איז דא פיר סארטן משועבד צו תאוה גופניות חס ושלום ,וואס פעלט מיר? ער שרייבט
אידן .ס'איז דא קאלטע אידן ,ווארימע אידן ,הייסע אידן ,און קאכעדיגע דארט זייער א גרויסע שפראך ,זאגט ער ,דו ווייסט וואס ס'פעלט מיר?
אידן .און מ'דארף זען צו זיין פון די קאכעדיגע אידן ,און נישט פון "חסר לי להיות יהודי" ,איך וויל זיין א איד ,איך וויל זיין א איד ,דאס
דארט אראפ. פעלט מיר! ס'פעלט מיר 'נשמה' ,ס'פעלט מיר 'איד' .רבונו של עולם,
צופה ומביט כל נעלם ,איך בין זיך מתודה און איך בעט זיך צו דיר,
וואס מיינט עס? יעצט אזוי ,אז מ'זאל גיין אריין וואס מיינט עס
איך בין דערווייטערט פון דיר ,און איך וויל פשוט "רוצה אני מעתה
קאלטע אידן ,די אפטייטש פון קאלטע אידן ,קיינער זאל נישט טראכטן
להתגייר" ,איך וויל זיך מתגייר זיין "ולהיות מעתה יהודי" ,און העלף
פון קיינעם נישט .איך טראכט אייביג" ,אני משכים והם משכימים ,אני
מיר -ער פירט אויס מיט א תפילה ,אזוי שרייבט ער צו זיך אליינס.
עמל והם עמלים" ,וועם האסטו אינזין ביי "והם"? ווער איז די גימטריא
פון "והם"? פון וועם פונקטליך טראכסטו? שטעל דיך פאר דו גייסט
ארויס פון בית המדרש און דו טרעפסט איינעם ,זאגסטו" ,איך האב גרויסע אידן האבן גערעדט וועגן זיך אליינס ,מ'קען עס נישט מקבל
יעצט גערעדט פון דיר" ,וואס האסטו גערעדט פון מיר? "ביי 'והם' זיין .אבער וואס איז די מושג? וואס איז די געדאנק" ,איך וויל זיין א
האב איך דיר אינזין געהאט" ...ס'איז נישט אפעטיטלעך ,מ'גייט נישט איד"? וואס איז די טייטש אין די ווערטער "איך וויל זיין א איד"?
גליון ט' תשרי שנת תשפ"ז לפ"ק ו
יעדער פארשטייט אז ס'איז א קאלטע אידישקייט .נישט דאס מיינט טראכטן פון קיינעם נישט .אבער ס'איז דא אזא מציאות ,מ'קען האבן
ווען מ'רעדט פון א שומר שבת ,נישט פון דעם רעדט מען. אידישקייט ,און מ'קען האבן א קאלטע אידישקייט ,וואס אלעס איז
כדת וכדין ס'איז אבער א קאלטע אידישקייט.
איינער האט מיר פארציילט אז אמאל ערב יום כיפור איז ער
אריינגעקומען אין א גרויסע מקום ,א גרויסער בית המדרש ,א גרויסער איך וועל זאגן אפשר א פראסטע דוגמא .איך האב געזען א מצבה
ציבור האט געדאוונט דארט .ער איז ביים טיר ,שטעלט אים אפ א פון א איד אין בית הקברות ,פארשטייט זיך גאר אמעריקאניש ,נישט
אינגערמאן און ער פרעגט אים ,ער גייט יעצט זאגן וידוי" ,סאו וואס קיין אונזערע ,אבער דער איד הייסט -איך זאג עס זאל זיין לעילוי
נאכאמאל איז די פיר נקודות פון תשובה? חרטה ,וידוי ,קבלה לעתיד, נשמתו ,איך ווייס נישט וויאזוי זיין טאטע האט געהייסן ,ער האט
אה ,ער איז שוין גרייט ,ער קען שוין תשובה טון ,ער האט שוין די געהייסן 'סטיווען' ,צו ביי זיין ברית האט מען געזאגט "ויקרא שמו
"תשובה קיט" -נר מצוה האט נאכנישט געמאכט קיין תשובה קיט, בישראל סטיווען" ווייס איך נישט ,אבער אזוי שטייט אויפן מצבה,
אבער ער האט שוין א תשובה קיט ,ער ווייסט שוין פונקטליך ,ער "סטיווען סילווערבערג" ,אזוי האט ער געהייסן .און ס'שטייט דארטן
האט זיך יעצט צוגעגרייט פאר יום הקדוש ,וואס הייסט? ער האט אפגעטייטשט דער מענטש מיט אפאר ווערטער אפגעשריבן ,אין
יעצט געפרעגט איינעם ,זאג מיר פונקטליך וואס די פיר זאכן זענען, ענגליש שטייט דארט - "Love, Laughter, Song" :פאר די וואס
אה ,ער ווייסט שוין... קענען נישט קיין ענגליש "Love" ,מיינט ליבשאפט"Laughter" ,
מיינט לאכן "Song" ,מיינט זינגען ."and chopped liver too" -
און א מענטש קען אזוי אדורכגיין די גאנצע מעגל השנה ,און יעדע דאס איז געווען זיין ספעציעלקייט ,די פיר מדות הקדושות האט ער
זאך וועט זיך האבן זיין יהדות און זיין אופן ווי ער גייט זיך פארפראווען געהאט.
דארט ,פאר פסח איז דא א כשר'ן קיט ,און שבועות איז דא טשיזקעיק,
און ראש השנה איז דא תפוח בדבש ,חנוכה איז דא די דריידל מיט די יעצט ,ס'איז נישט שיין צו זאגן ,אבער מ'קוקט עס אן ,מיט דעם
לאטקעס .אוודאי טוט ער אלעס אויכעט ,אבער ערגעץ וואו ,נישט פון ביסטו אדורכגעגאנגען די וועלט? דאס איז דיין פראטאקאל? דאס
דעם רעדט מען ,דאס איז א קאלטע אידישקייט ,א קאלטע אידישקייט. האסטו פארגעשריבן פון זיך אליינס? אזוי האסטו אפגעטייטשט דיין
לעבן? און וואס פאר א פנים האט ער ווען די נשמה יתירה קומט
ווען איינער האלט שוין ביים וועלט פון ווארימע אידישקייט ,דאס ארויף אויף יענע וועלט נאך א שבת און מ'פרעגט אים "נו ,מה טיבך?
מיינט אז ער איז פשוט א בן אדם ,ער איז א מענטש ,ער נעמט יהדות וואס האסטו געהאט?" " -אה ,דער שבת איז געווען א מורא'דיגע
ערנסט ,און ער פערפארמט עס און ער טוט עס וואס ער דארף צו טון שבת ,Love, Laughter, Song,און אפילו Chopped Liverהאב
מיט אן ערנסטקייט ,נישט מיט קיין מגושמ'דיגקייט ,יא ,ער שטייט איך אויך געהאט ביי די אייער צוויבל" ...ער איז א איד ,ער האט מקיים
שוין אסאך מיילן ווייטער שטייט ער. געווען עונג שבת ,אלעס כדת וכדין ,אלעס גייט קענען שטימען ,אבער
דאס הארץ זאל ווערן איבערגענומען פון א מצוה
זאגן ,שמחה פון די מצוה איז גרעסער ווי די מצוה אליינס ,הכנה פון אבער רבותי טייערע בחורים ,ס'איז דא א סיפור ידוע מיטן בית
די מצוה איז גרעסער פון די מצוה אליינס .אבער ווי קען דאס זיין? ווי אברהם פון סלאנים ,אז אמאל סוכות אינדערפרי איז געקומען צו אים
קען זיין אזא זאך אז עפעס זאל זיין גרעסער פון א מצוה ,וואס 'תורה א סאלדאט -אינדערהיים איז נעבעך געווען אידן האבן געדארפט זיין
צוה לנו משה מורשה קהלת יעקב' ,וואס יעדע מצוה איז שורשה סאלדאטן -איז געקומען צו אים א סאלדאט און די פנים האט אים
בעולמות עליונים ,פון שורש על גבי שורש ,מ'האט נישט קיין השגה מורא'דיג געשיינט ,און דער בית אברהם פרעגט אים ,וואס איז דער
וואס ליגט אין א מצוה ,דער בעל התניא אין א מאמר ברענגט אראפ שיין פון דיין פנים? וואס איז דער שיין? זאג מיר ,וואס האסטו געטון
בשם דער מגיד ,בשם דער בעל שם הקדוש ,אז מלאך מיכאל וואלט אז דיין פנים שיינט אזוי?
מוותר געווען אויף אלע זיינע השגות און מדרגות ,אויף איין ציצה,
טראכט ער ביי זיך ,זאגט ער ,ס'איז געווען אויף די נאכט ,ער איז
נישט אלע פיר ציצית ,אויף איין ציצה צו קענען זוכה זיין אויף איין
געשטאנען אויף די וואך דארט ,און ער האט מורא'דיג געוואלט קידוש
ציצה -מ'דארף פארשטיין די מעשה ,וואס מיינט עס איין ציצה -
מאכן לפחות ,עסן א כזית אין א סוכה ,ס'איז אים געגאנגען בנפשו,
אבער ווי קען זיין א זאך גרעסער ווי א מצוה?
אבער די סכנת נפשות כפשוטו פון אפלאזן דעם וואך און גיין צו א
אידישע סוכה ,ס'איז געווען ממש פיקוח נפש ,אבער ער האט א גאנצע
נאכט געווארט ערגעצוואו ער וועט האבן א רואיגע מאמענט ,ס'איז
נאר וואס דען? אריינוואקסן צוביסלעך ,די צייט איז זייער קורץ, געווארן ערגעצוואו אינצווישן ,ביי חילופי משמרות פון איין משמר ,ער
בקיצור נמרץ .אין עולמות העליונים איז גארנישט גרעסער ווי א מצוה, איז געווען משמר היוצא ומשמר הנכנס ,האט ער געגעבן א לויף פון א
די מצוה איז א מצוה ,ס'רירט! ס'רירט! די גאנצע בריאה שאקלט זיך, סוכה מיט מסירות נפש ממש ,און ער האט קידוש געמאכט ,כזית ,און
גאנצע וועלטן ווערן באשאפן פון א מצוה ,ס'איז אמת ,אריינצולייגן צוריקגעקומען צום פלאץ.
אינעם זאק און אפשיקן צום עולם העליון -ביי דעם איז א מצוה די
דער בית אברהם איז נישט געווען צופרידן מיט דעם תשובה,
גרעסטע זאך אין דער וועלט .אבער אז דער מענטש זאל איבערגענומען
זייער חשוב ,נישט דאס ,ס'איז נישט דאס .וואס נאך? זאג מיר וואס
ווערן פון די מצוה ,אריינלייגן די מצוה אין הארץ אז דער מענטש זאל
נאך? האט ער געזאגט פארן רבי'ן" ,ווען איך האב געענדיגט ,איך בין
שיינען פון די מצוה ,דאס איז א מסכתא פאר זיך ,דאס איז נישט א
צוריקגעקומען אויפן פלאץ ,האב איך א גאנצע נאכט געטאנצן פון
זאך ווי גרויס די זאך איז ,דאס איז די איבערגענומענקייט פון די מצוה.
שמחה אז איך האב זוכה געווען צו עסן אין א סוכה" ,האט דער בית
ס'איז דא א זמן קודש און דער מענטש איז מקושר מיט אהבה ,ער
אברהם געזאגט ,דאס איז עס! דאס איז עס!
לעבט דאס ,ער האט עס ליב ,ער איז מתענג אין דעם ,דאס איז די אור
העליון וואס געפינט זיך אויף דעם מענטש ,וואס דאס שאפט אים דעם איז לאמיר אביסל פרובירן צו פארשטיין די מעשה .יא ,מיט א
קשר אז ער ווערט אן אנדערע סארט מענטש. ברייטע שפראך ,ווי מ'רופט עס מיט די חסידישע שפראך ,קען מען
ז גליון ט' תשרי שנת תשפ"ז לפ"ק
נואם הכבוד
דער תכלית החיים זיך צו הייבן מיט תורה ומצוות
בין נישט געקומען אויף די וועלט נאר אויף צו שיקן פעקלעך ,איך מיר רעדן דא מיט אינגע בחורים ,איך וויל רעדן וועגן א נושא וואס
בין געקומען אויף די וועלט אויף צו ווערן א געוויסע פערזאן! איך מ'רעדט נישט געווענליך מיט בחורים" ,יזכיר לו יום המיתה" -דער
דארף ווערן א הייסער איד! א קאכעדיגער איד דארף איך ווערן! וויאזוי עולם וויל נישט רעדן פון דעם ,באמת ,ס'איז נישט אפעטיטלעך ,ס'איז
געשעט דאס? און דאס איז "תכלית החיים" ,תכלית החיים איז צו ווערן 'אינוואלוול' אין דעם בכיות ,רמה ותולעה ,חיבוט הקבר .אבער מ'גייט
א געוויסע סארט מענטש. נישט רעדן פון דעם חלק ,מ'גייט רעדן פון דעם געשמאקן חלק ,מ'גייט
רעדן פון א איד וואס ער גייט שטארבן מארגן ,די יום המיתה ,און
מ'גייט נישט רעדן פון דעם שטארבן -ער איז הונדערט און צוואנציג,
דער שפת אמת זאגט אויפן פסוק "משארותם צרורות בשמלותם",
געזונט און פריש ,לא נס לחה ,דער קאפ דינט אים ,עס רינט אים נישט
רש"י זאגט דארט "וכי לא היה להם בהמות"? פארוואס האבן זיי
קיין שפייעכץ ,ער גייט אויף ביידע פיס ,ער האט טויזנט אייניקלעך
געלייגט די שיירא מצה ומרור אין די שמלה? זאגט רש"י "אלא לחבב
מיט א גאנצע משפחה ,ער האט געהאט א לעבן פון תורה וגדולה
את המצוה" .זאגט דער שפת אמת א שפראך ,ער זאגט אזוי ,ווען א
במקום אחד ,ס'איז אים געגאנגען ,ער איז געווארן ראש הקהל ,ער האט
מענטש טוט א מצוה ,די מצוה אליינס איז צורך גבוה ,ס'שאקלט זיך
געטון די בעסטע שידוכים ,און ממש ער זיצט יעצט און ער שעפט
הימלען ווען א מענטש טוט א מצוה! ס'איז פשוט אזוי .אבער וואס איז
נחת פון זיין גאנצע לעבן -פון דעם חלק גייט מען רעדן ,יעדער קען
די אור המצוה אין די נפש האדם? ווען א מענטש טוט א מצוה ברוב
באשטיין צו רעדן פון דעם.
אהבה ותשוקה ,דעמאלטס בלייבט די הארת המצוה אין די נפש האדם,
אויב נישט האט ער טאקע א מורא'דיגע זאק ,ער האט מורא'דיגע דער מענטש אין דעם מצב ,לאמיר פרעגן איין שאלה ,וויאזוי קוקט
מצוות ,אבער דער מענטש איז געבליבן דער זעלבער ,ער איז געבליבן ער אויס? וואס איז זיין געשמאק? פון וואס לעבט ער? וויאזוי קוקט
דער זעלבער מענטש. ער אויס? און מ'זאל זיך באטראכטן ,וויאזוי גיי איך אויסזען? איך
די חילוק פון זיך צוגרייטן אדער אריינפאלן אין א מצוה
היינט? ס'איז דער צענטער טאג פון תשרי ,ער האט גארנישט ,ער האט לאמיר נעמען א דוגמא ,אונז האבן א מתנה "מתנה טובה יש בבית
אן עשור .דער צווייטער האט א יום כיפור ,ס'איז דער זעלבער טאג. גנזי ושבת שמה" ,ס'איז א מתנה פון שבת -ס'איז דא א מורא'דיגע
דאס זעלבע נורא ואיום ,כי נורא ואיום ,דער זעלבער טאג ,אויב איז ער ווארט פון קדושת יום טוב ,הפלא ופלא .ס'איז דא צוויי לשונות אין
צוגעגאנגען צו דעם ווי ס'דארף צו זיין ,האט ער געהאט א יום כיפור, גמרא ,איין לשון אין די גמרא איז "היה יושב בבית המדרש וקידש עליו
און דער צווייטער האט אן עשור. היום" ,ס'איז דא אן אנדערע סגנון אין די גמרא אויף אן אנדערע פלאץ
"היה מהלך בדרך ושקעה עליו חמה" .ביידע רעדן אז ס'איז געווארן
און אזוי איז יעדע זאך אין די גאנצע לוח השנה ,אין די גאנצע מעגל
שבת ,איינס איז "קידש עליו היום" און איינס איז "שקעה עליו חמה".
השנה ,דרייט זיך ארום די זעלבע תורה ומצוות ,וואס מיט א טראפעלע
זאגט דער קדושת יום טוב ,אוודאי ,זיצט ער אין בית המדרש פאר
הכנה ,מיט אביסל אריינגיין אין די מצוה ,האט ער אן אנדערע וועלט
שבת און ער האט זיך צוגעגרייט צום שבת ,דער מענטש באקומט א
אינגאנצן.
שבת קודש ,ער באקומט א "קידש עליו היום" ,ס'גייט אריין אין די
אין וויזשניץ בני ברק איז געווען א איד ער האט געהייסן ר' דוד וועלט פון קדושה ,אבער דער וואס היה מהלך בדרך ,ער גייט אויפן
לייב ,איך געדענק אים גוט ,מ'האט אים גערופן -דער טיטל האט ער וועג ,פאר אים איז "שקעה עליו החמה" ,ס'איז געווארן נאכט ,ער האט
באקומען לאחר מותו " -שנארערא קדישא" ,ער איז געווען זייער א שוין געהערט די פייף ,מ'דארף שוין צינדן לעכט ,אדער האט ער שוין
לעכטיגער איד ,א מורא'דיגער לעכטיגער איד ,ער האט זיך געמאכט מיט געשניטן די נעגל אדער גייט ער יעצט לויפן שניידן נעגל ,בערך דאס,
א משונה'דיגע פשטות ,אבער די וואס האבן געוואוסט האבן געוואוסט אבער ער בלייבט אין די זעלבע פלאץ .קומט אויס אז ס'איז די זעלבע
אז ער איז גאר גאר א געהויבענער איד .איך האב גראדע מצליח געווען שבת ,די זעלבע מתנה פון שבת קודש ,איינער האט א 'קידש עליו
אמאל אין בית המדרש בית הלל ,ס'איז געווען שפעט אויף דער נאכט, היום' און איינער האט א 'שקעה עליו השמש'.
איך בין אנגעקומען דארט און קיינער איז נישט געווען דארטן נאר ער
אליינס ,מיט מוחין גדולים איז ער געווען ,מ'האט דעמאלטס געזען
אן אינטערעסאנטע זאך ,ס'איז דא א לשון הרמב"ם אין יום הקדוש
אז ס'איז עפעס אן אנדערע צורה אינגאנצן ,זייער א גרויסער איד איז
-ס'איז אינטערעסאנט ס'איז אבער א שווערע רמב"ם -דער רמב"ם
ער געווען.
שרייבט אזוי :אלע וואס ביי שבת ווען זיי זענען מחלל שבת באקומען
ער האט אמאל צוגעגרייט די בחורים -ס'איז געווען ביים אמרי זיי סקילה ,דאס הייסט ביי א מזיד ,ווען ס'קומט צו עשור -דאס
חיים -אז דער שבת ביים רבי'ן גייט זיין א מורא'דיגע שבת ,מ'זאל מיינט יום כיפור ,שביתת עשור -באקומען זיי כרת ,און אלע וואס ביי
זיך צוגרייטן ווייל ס'קומט א מורא'דיגע שבת ,און דער עולם האט שבת זענען זיי א חיוב חטאת ,האבן זיי אין יום הכפורים אויך א חיוב
זיך אזוי אריינגעגרייט ווי ס'דארף צו זיין ,מ'האט אריינגעלייגט כוחות, חטאת .אינטערעסאנט ,ער האט געטוישט דעם שפראך ,ווען ער האט
און ס'איז עפעס א מורא'דיגע שבת געווען ,און נאך שבת האבן די גערעדט פון מזיד האט ער גערעדט פון "עשור" ,און ווען ער רעדט
בחורים געפרעגט מיט נייגער" ,פון וואו האסטו געוואוסט? פון וואו פון שוגג רעדט ער פון "יום הכפורים" ,וואס האט זיך געטוישט? דער
האסטו געוואוסט?" ,האט ער געזאגט "ס'איז געווען די זעלבע שבת אור שמח זאגט עס מיט אביסל מער הדגשה ,אבער די נקודה פון דעם
ווי יעדע שבת ,איך האב געוואוסט אז מ'וועט זיך צוגרייטן וועט מען איז ,איינער וואס איז מחלל יום כיפור במזיד ,ער האט נישט תשובה
עס טרעפן"... געטון ,ער האט נישט 'יום כיפור' ,ס'איז נישט 'יום כיפור' ,וואס איז
גליון ט' תשרי שנת תשפ"ז לפ"ק ח
אנדערע מציאות! ס'איז אן איבערגענומענקייט מיט די אידישקייט ,די שבת איז שבת ,אבער די כלי ,די השפעה ,די איבערגענומענקייט ,אז
"וחי בהם" לעבט מיט אים ,ס'איז אן אנדערע מציאות אין די גאנצע דער מענטש זאל ווערן א חלק פון דעם ,דאס האט וויפיל ער שטעלט
יהדות. זיך אריין ,און א קאכעדיגער איד איז אן אנדערע סארט בריה! איז אן
בויען די הרהורי מצוה וועלכע טוישט דעם מענטש
האט מיר אייביג געבאדערט א קשיא ,רבונו של עולם ,סאו אויב דער שפת אמת זאגט אז אזויווי "הרהורי עבירה קשים מן העבירה"
ס'איז נישט געלונגען ביי די תקיעות ,אויב האב איך נישט געהאט דעם -ווי קען זיין א זאך ערגער ווי עבירה? זאגט דער שפת אמת ,ניין,
הרגש וואס איך האב געהאט ווען איך בין געזעצן מיטן מחזור אדער מ'רעדט נישט פון יענע וועלט ,אין יענע וועלט ,אן עבירה שאקלט
ווען איך האב געקוקט אין א ספר קדוש און אריינגעקוקט זיך צוגרייטן געפערליך געפערליך ,אבער די השפעה אויפן מענטש ,וואס דער
צו מלכיות זכרונות שופרות ,דאס מיינט אז איך האב געארבעט פאר מענטש ליידט איז פון די תשוקה ,פון די הרהורים ,מער ווי פון די
גארנישט?! ניין! דאס איז געווען מיין 'הרהורי מצוה'! און מיין הרהורי עבירה -די זעלבע זאך איז דא א מושג וואס הייסט "הרהורי מצוה".
מצוה נעמט מיר איבער! יעצט איז די מצוה למעשה ,אמאל שפירט הרהורי מצוה איז מקשר א מענטש צו די מצוה און ער ווערט
מען מער און אמאל ווייניגער ,דאס ווענדט זיך שוין אינעם רבונו של איבערגענומען ,דאס קען טוישן זיין לעבן!
עולם ,ס'איז נישט מיין תפקיד ,איך בין נישט ממונה אויף דעם ,די
עבודה פון דעם מענטש איז בויען הרהורי מצוה ,בויען התקשרות.
ס'האט מיר אייביג געבאדערט א קשיא .דער חידושי הרי"ם זאגט
ס'איז דא א שבת ,שבת קען איבערמאכן די גאנצע יהדות! ס'איז "צמאה לך נפשי כמה לך בשרי בארץ ציה ועיף בלי מים" ,יא ,יעדער
דא תפילה יעדן טאג מיטן רבונו של עולם ,אבער וואס מיינט תפילה? איינער ווייסט וואס דאס מיינט ,ס'קומט באלד די הייליגע טעג,
איך קען מקושר ווערן צו די וועלט מיט תפילה! די תפילה קען מיר ס'קומט אזעלכע גרויסע טעג ,און ס'נעמט איבער די אלע הרגשים ,און
איבערנעמען! אדער קען איך זיין אזא איינער וואס -איינער האט ס'קומט ,לאמיר זיך צוגרייטן ,ער נעמט ארויס זיין 'ספר הקדוש' ,און
אמאל געזאגט אז ער האט זיך געוואלט אויסלערנען ווי צו דאווענען, ער קוקט אריין ,ס'קען אים אפילו מעורר זיין צו בכי מפעם לפעם ,ער
האט ער געקוקט אין שולחן ערוך ,שטייט אין שולחן ערוך אז מ'דארף ווערט עפעס איבערגענומען ,און אסאך מאל ,אסאך מאל ,ווען ס'קומט
דאווענען 'כאילו מונה מעות' ,האט ער געוואלט וויסן וויאזוי מ'ציילט למעשה ביי די תקיעות ,ווינטשט ער זיך ,אוי ,ביים ספר איז געווען
געלט ,איז ער אריינגעגאנגען אין באנק און ער האט געזען אז ס'איז דא אזויפיל בעסער ,איך האב עס נישט יעצט ,אמאל יא ,אמאל נישט.
א מאשין וואס ציילט געלט ,א מחיה! ווייסט ער שוין וויאזוי מ'דארף האט דער חידושי הרי"ם געטייטשט ,יא ,דאס זאגט דוד המלך ,איך
דאווענען - ...אפשר וועט עס אנקומען אויף יענע וועלט ,אבער וואס בין מתפלל אז נישט נאר פאר די מצוה ,נאר "כן בקדש חזיתיך לראות
האסטו פון דעם?! דו בלייבסט דער זעלבער מענטש! עוזך וכבודך".
די נקודה פון חבורת קדושת יום טוב
איז יהדות ,ס'איז נישט קיין זייטיגע פרט ,דאס אנטוויקלט א מענטש די מטרה פון חבורה קדישתא הדין איז צו ווערן אנדערע סארט
וואס אין די וועלט פון 'יזכיר לו' האט ער אנטוויקלט זיין בנין החיים אידן ,קאכעדיגע אידן! אידן וואס די יהדות נעמט זיי איבער! דעם
פון דעם 'איד' ,פון דעם 'נשמה'דיגן איד' ,דער 'תשוקה'דיגער איד'. "וחי בהם"! איך לעב אין א מצוה! וואס דאס איז די 'אלף בית' פון
דורות הקדמונים ווי אידן האבן זיך אוועקגעזעצט פאר א געהויבענע
און דאס איז דער בנין וואס ס'איז אזוי גרינג אנצוקומען צו דעם, זמן ,פאר א יום טוב ,פאר א שבת -איך געדענק צו זען די מחזה
ארויספארן אביסל אביסל פון דעם סיסטעם ,פון דעם וואש-מאשין ,און וויאזוי רבי יודעלע דזשיקובער איז געזעסן ערב שבת נאכמיטאג מיט א
זיך אוועקזעצן און מתבונן זיין ,בויען קשר ,בויען ידיעות וואס מיינט א נועם אלימלך און געקאכט! דאכט זיך אז ער האט אפילו כמעט נישט
יום טוב ,וואס מיינט א שבת ,וואס מיינט א זמן ,בויען קשר צו דעם, אריינגעקוקט אין די ספר ,צו מיט א שיר השירים -ס'איז אלץ בנינים
און דעמאלטס וועט מען נעמען אונזערע תורה ומצוות און משריש און אופנים ווי א מענטש האט אן אופן צו אנטוויקלען זיינע 'הרהורי
זיין בלבנו ,וועט זיין דעם "וטהר לבנו לעבדך באמת" ,ס'וועט זיין מצוה' ,צו ווי ער קען אנטוויקלען זיין תשוקה צו א מצוה ,ווייל דאס
דעם אמת'ן תשוקה און דעם תענוג .כ'וועל פארליינען א לשון פונעם גייט זיין זיין קנין הנפש ,דאס גייט אים מאכן פאר א קאכעדיגער איד!
פרי צדיק ,רבי מענדעלע וויטעבסקער" :ענין הדביקות בגשמיות היא
התענוג" .וואס מיינט דביקות? תענוג! מתענג זיין אין רוחניות ,און ווערן
מקושר צו די רוחניות .די הפלאה זאגט "ובחרת בחיים" דעמאלטס איך האב אמאל געהערט פון ר' יעקב מאיר שעכטער זאל זיין
וועט זיין "אתה וזרעך" ,ווייל דאס גייט איבער צו די דורות ווייטער. געזונט ,האט ער געזאגט א נורא'דיגע זאך ,הרהורים איז א זאך וואס
צוברעכט א מענטש זייער שטארק ,איז דאך מדה טובה מרובה ממדת
מ'זאל זוכה זיין ס'זאל ארויסקומען דעם תכלית הנרצה פון דעם פורעניות ,דו ווערסט פרייליך פון א גוטע מחשבה! און באמת ,ס'איז זה
התקבצות לשם שמים .מ'זאל זוכה זיין צו א כתיבה וחתימה טובה, לעומת זה ,אבער אזויווי מ'דארף שליסן ,די צייט ערלויבט נישט יעצט,
צוקומען צו די הייליגע טעג -הייליגע אידן ,קאכעדיגע אידן ,מיט די וועלן מיר מסיים זיין מיט דעם פייט הקצר "ידיד נפש אב הרחמן,
מלכיות און זכרונות שופרות ,מיט אלע השפעות טובות .א כתיבה משוך עבדך אל רצונך .ירוץ עבדך כמו איל ,ישתחוה אל מול הדרך,
וחתימה טובה ,א שנת גאולה וישועה ,במהרה בימינו אמן. יערב לו ידידותיך" ,בויען דעם זיסקייט" ,מנופת צוף וכל טעם" ,דאס
ט גליון ט' תשרי שנת תשפ"ז לפ"ק
אמת תורתינו
שינוי זמן! סקירה קצרה באופן שאלה ותשובה
אזויווי דעם קומענדיגן מיטוואך
בדברי מרן רביה"ק זי"ע
בראשית וועט פארקומען די יום מתוך שיעור השבוע בספה"ק משנת ויואל משה
הבחינה פון חבורת "ותלמודו בידו"
המתנוסס לשם ולתהילה אין אלע
סניפי ישיבותינו הקדושות איז איזה דברים צריכים ללמוד עם הבנות בבית חינוך לבנות?
דער יום הקצירה חייבים ללמוד כל ההלכות השייכים להם ,דהיינו הלכות שבת ,הלכות
צוריקגערוקט געווארן ברכות ,והלכות כל האיסורין ,והלכות כל מצוות שאין הזמן גרמא ,ב) דברי
אויף דעם קומענדיגן מוסר ומדות המבוארים בתורה ובדברי חז"ל ,כדי להינצל מזרם העולם
(עמוד ת"א) ומהשפעת הדור.
דינסטאג
בראשית מדוע בדורינו א"א לסמוך שהבנות יקבלו
חינוכם מן האבות ואמהות בלבד?
יום שלישי שנכפל בו כי טוב אף שבדורות הקודמים סמכו על מה שמקבלות חינוכם מאביה ואמה,
אבל בדורינו האחרון נשתנה מצב הדור לגריעותא ,וגם יראים ושלמים
נשתבשו בדבר חינוך הבנות מחמת חסרון הבנה ,ועוד זאת שהשפעת זרם
העולם מהשפעות לא טובות רח"ל ,משפיע על הכל ,ועל כן צריך חינוך תחת
השגחת בקיאים ויודעים דעת תורה בענין חינוך הבנות ,והאבות והאמהות
לבקשת הרבים איז (עמוד ת"ג) יסייעו לזה.
אויסגעברייטערט געווארן די
מדוע בדורות שלפנינו לא עשו בתי חינוך לבנות?
זמן ההרשמה יש בזה כמה טעמים שאין לפרטם על הכתב ,ועתה לא שייכים עוד
אלו הטעמים ,ולפי עניות ושפלות דורינו ,ברור שצריכים שיהי' איזה חינוך
צום גרויסן יום הקצירה הבעל"ט (עמוד ת"ד) להבנות ,וא"א לפרט הכל ולהעלות בזה יותר בכתב
מ'קען זיך איינשרייבן
ביז דעם קומענדיגן עד כמה צריך להיזהר שלא ללמוד עמהם מה שאסרו חז"ל?
דאנערשטאג חומר הענין מבואר בירושלמי דמטרונא אחת באת לשאול את רבי אליעזר
ערב סוכות איזה קושיא ,ודחאה רבי אליעזר ,ואותה האשה היתה נותנת מעשרותי' סכום
ג' מאות כור בכל שנה להורקנוס בנו של רבי אליעזר ,ואחר שדחאה רבי
אליעזר פסקה מליתן לו ,אמר לו הורקנוס בנו "בשביל שלא להשיבה דבר
אחד מן התורה אבדת ממני ג' מאות כור מעשר בכל שנה" ,והשיב לו רבי
אליעזר אביו "ישרפו דברי תורה ולא ימסרו דברי תורה לנשים" וחזינן מזה
שא"א להקל בשום אופן אף ללמוד עמהם מימרא אחת ,ורבי אליעזר השיב
מ'קען אנרופן די ראשי גבאי החבורה על זה תשובה חריפה ישרפו דברי תורה ,וא"א להתחכם על דברי חז"ל ,כי
זיך איינצושרייבן (עמוד ת"ד שם) בודאי ראו גודל ההיזק ,ומי יודע יותר מהם
929.486.4699 האם התיר החפץ חיים זצ"ל ללמוד
אויב מ'הייבט נישט אויף ,ביטע חומש רש"י עם הבנות בזמנינו?
לאזט איבער א קלארע מעסידזש ח"ו להוציא שם רע על אותו צדיק לומר עליו שעקר הלכה פסוקה ח"ו,
מיט די נאמען ,מספר דפים וכל דבריו הוא רק על לימוד חומש בלבד שאין בו איסור מדינא ,ואעפי"כ
וויפיל מ'גייט זיך פארהערן ,און הקפידו על כך בכל הדורות ,וע"ז סבר שלפי מצב הדור ילמדו זאת עמהם,
א נומבער ווי מ'קען צוריקרופן. אבל חומש עם רש"י שהוא איסור גמור וחמור מדינא לא התיר מעולם ח"ו
(עמוד ת"ה)
גליון ט' תשרי שנת תשפ"ז לפ"ק י
עקסטאזפולע מאמענטום ביי בחורי סאטמאר
וויליאמסבורג אין בעפארגרייטונג צום גרויסן
"יום הקצירה" דעם קומענדיגן דינסטאג בראשית
היסטאריש ערווארטעטע יום שכולו אורה בראשות דער געטרייער נשיא החבורה הגה"צ
אבדק"ק ור"מ שליט"א אין א פראכטפולע לאקאל אין שכונת רעד-הוק אין די געגנט פון ווילאמסבורג
וויכטיגקייט פון פארמאגן א גאנצע מסכתא און איר קענען ווי וויליאמסבורג - .אין די יעצטיגע טעג גרייטן זיך בחורי סאטמאר
פון שלאף ארויס ,באגלייט מיט רייכע סיפורים ועובדות פון צדיקי וויליאמסבורג צום גרויסן טאג ,דער ארויסגעקוקטער יום שכולו
הדורות נ"ע וועלכע האבן דאס פארלאנגט און געפאדערט און תורה ,ווי די הונדערטער חברי חבורת קדושת יום טוב וועלן
אליינס מקיים געווען. ארויספארן מחוץ לעיר צו פראווענען א יום קדוש מבואו ועד צאתו
מיטן געמיינזאמען ציל איבערצו'חזר'ן און צוזאמצונעמען די פילע
די פייער פון תורה האט זיך פון דאן פארשפרייט אויף א
"עולם הבא בלעטער" און זיך שטעלן אויף א פארהער דערויף.
מורא'דיגע אומערווארטעטע פארנעם ,ווען א ריזן מספר פון אריבער
דריי הונדערט בחורים זענען דאן אריינגעשפרינגען דערין ,א טייל טאג איז געבראכן געווארן דעם
די נייעס איבער דעם גרויסן ָ
האבן נאך ניטאמאל פארשטאנען אין יענע מאמענט וואס פונקטליך פארגאנגענעם מיטוואך תצא ביים מעמד "הילולא דרבי" צום
מ'צילט ,אבער ביז עטליכע טעג האט זיך ארויסגעשטעלט אן יארצייט פונעם הייליגן ייטב לב זי"ע ,ווען דער נשיא החבורה
ערהאבן בילד ,וויאזוי הונדערטער בחורים חברי חבורת קדושת יום הגה"צ אבד"ק ור"מ שליט"א האט ארומגערעדט איבער די
טוב האבן ווי געעפנט א פרישע מעיין המתגבר ביי זיך אין מח געוואלדיגע תועלת פון די עולם הבא מסכתא ,זאגנדיג דערביי
מיטן אוועקשטעלן די כח פון 'שקלא וטריא' ,מיטן צוזאמענעמען אז די ריכטיגע מהלך וויאזוי אנצוכאפן די ענין איז אז מ'וועט
יעדע בלאט גמרא מיט א גרינטליכקייט נאכן לערנען. באשטימען א טאג וואס דאן וועט מען זיך צוזאמנעמען אויף
איבערצו'חזר'ן און זיך צו פארהערן די אלע בלעטער.
שטייענדיג יעצט מיט עטליכע חדשים שפעטער זענען די חברי
החבורה שוין גרייט זיך צו פארהערן אויף א 'חתיכה הראויה
להתכבד' פונעם אויסגעקליבענעם מסכת ,און ווי שוין געמאלדן
הזורעים בדמעה ברנה יקצורו
גלייך נאך שבת אז מטעם החבורה וועט זיין צוגעשטעלט א
דאס קומט נאך וואס אינעם פארגאנגענעם שבת פ' שלח איז
סדר מיט בוחנים אז יעדע בחור זאל קענען פילן אז דאס
הגה"צ דער רב שליט"א ארויסגעפארן אויף א שבת התאחדות
איז ער שוין אנגעקומען און באקומען דעם שטיפ אויף ווייטער,
אינאיינעם מיט די חשובע חברי החבורה ,וועלכע איז געפראוועט
אשע"כ האט יעצט הגה"צ דער רב שליט"א באשטימט צו מסדר געווארן מיט גרויס דערהויבנקייט און איז איינגעקריצט געווארן
זיין דעם היסטארישן טאג נאך איידער מ'הייבט אן דעם נייעם ביי די משתתפים לזכרון עד ,ווי דארט ביים סעודתא דעתיקא
ווינטער זמן הבעל"ט. קדישא וועלכע האט זיך געצויגן פאר א לענגערע וויילע מתוך
עונג שבת האט הגה"צ אבד"ק ור"מ שליט"א אוועקגעשטעלט
סדר יום הגדול והקדוש דעם יסוד איתן אז א קדושת יום טוב בחור איז א דירעקטע
שילוב פון 'תורה' מיט 'חסידות' ,ווען בו בזמן די חבורה איז
ווי געמאלדן וועט דער פולער יום שכולו תורה געפראוועט אוועקגעשטעלט אויף אריינצוברענגען דעם חסידישן לחלוחית
ווערן אויף א דערהויבענעם פארנעם אין א הערליכע מקום אין די פנימיות הלב פון די תלמידי ישיבותינו הקדושות ,וועט
רחבת ידים וועלכע געפינט זיך אין געגנט פון וויליאמסבורג, מען באזונדער אוועקשטעלן אז יעדע בחור וועלכע באלאנגט
דאס וועט דינען אלס דער אכסניה של תורה ווי די צענדליגער צו די חבורה זאל זיך קובע זיין א מסכתא וועלכע זאל נקבע
שעות ע"ג שעות פון לימוד התורה בהתמדה רבה וועט בוקע ווערן אלס זיין פריוואטע עולם הבא מסכתא וועלכע וועט אים
זיין רקיעי שמים. באגלייטן אויף די וועלט און אויף יענע וועלט.
אנדערש ווי לכתחילה געפלאנט האט נשיא חבורתינו הגה"צ דאן האט דער רב שליט"א מכבד געווען הרה"ג ר' שלמה
אבד"ק ור"מ שליט"א קובע געווען אז דער גרויסער "יום הקצירה" שבתי קעסטענבוים שליט"א מרבני קהילתינו הק' ער זאל מער
מרחיב בדיבור זיין איבער די דרכי קנין וחזרת המסכתא אז יעדע
זאל אפגעראכטן ווערן ברוב פאר והדר דעם קומענדיגן דינסטאג
בחור זאל קענען אנקומען צו א מצב אז ער האט ביי זיך א
בראשית שנת תשפ"ז לפ"ק ,אזוי ארום אז די בחורים זאלן האבן
פולע מסכתא כמונח בקופסא.
א גרויסע חלק פון די ימי בין הזמנים ממשיך צו זיין און מוסיף
צו זיין נאך בלעטער צו דאס וואס זיי גייען זיך בעז"ה פארהערן דאן האט הגאון רבי שבתי איבערגענומען דאס ווארט און
ביים ענדע פון אט דעם טאג. שטארק ארומגענומען די סוגיא ,ציטירנדיג מקורות איבער די
אי גליון ט' תשרי שנת תשפ"ז לפ"ק
ביי דעם מאמענט וועלן די בחורים חברי חבורת קדושת דער טאג וועט זיך בעז"ה אנהייבן מיט א דערהויבענעם
יום טוב תלמידי ישיבה לצעירים פון שנת תשפ"ו ,אינאיינעם תפילת שחרית ברוב עם הדרת מלך ,ווען ארום האלב צען נאך
מיט די תלמידי ישיבה לצעירים פון שנת תשפ"ז ,האבן דעם וואס די בחורים וועלן זיך גרייטן צום דאווענען איש על מחנהו
געלעגנהייט אז דער נשיא החבורה הגה"צ אבד"ק ור"מ שליט"א ואיש על דגלו וועלן די באסעס ארויספארן פון די לאקאלע בתי
וועט זיי געבן פערזענליכע דברי הדרכה ,שטייענדיג פאר א מדרשים און קורסירן צום שטח המעמד ,ווי ס'וועט זיין אנגעגרייט
לעבנס טויש ווען יעדע פון די בחורים וועלן אצינד טוישן זייער אז מ'זאל זיך קענען צוגרייטן צום דאווענען כראוי וכיאות .די
אכסניה של תורה .דער רב שליט"א וועט יורד זיין מדריך דאווענען וועט געפראוועט ווערן בדביקות עילאה בראשות הגה"צ
צו זיין תלמידיו הנאמנים לדעת את הדרך ילכו בה וויאזוי אבד"ק ור"מ שליט"א ,ווי עס וועלן זיין צוזאמגענומען הונדערטער
אויסצונוצן די גליקליכע בחורישע יארן וועלכע איז ווי דער חברי החבורה תחת קורת גג אחד און אראפלייגן א דאווענען
יסוד איתן פאר'ן גאנצן לעבן. באש להבת שלהבת אויפן קדושת יום טוב'דיגן שטייגער.
נאכן דאווענען וועלן די חשובע תלמידים האבן די זכיה
מעמד ברנה יגילו צו הערן א הערליכע "תהלים שיעור" פון הגה"צ אבד"ק ור"מ
שליט"א כמדי שבוע בשבוע בהיכל ישיבה לצעירים ,ווי דער רב
נאך א געהויבענע תפילת מנחה בראשות הגה"צ אבד"ק שליט"א וועט ארומרעדן איבער די עבודת הימים ארויסגייענדיג
ור"מ שליט"א וועט געפראוועט ווערן די דרויסע מעמד נהדר פון אזעלכע הייליגע טעג ,און בפרט איבער די תכלית פון דעם
"ברנה יגילו" ,ווי ס'וועלן זיך צוזאמנעמען רבנן ותלמידיהון צו גרויסן יום הקצירה ביי ווי מ'וועט דאן זיין פארזאמלט.
פייערן די גרויסע שמחה ווי מ'איז אנגעקומען ,עד הנה עזרינו
נאך א ברייטע פת שחרית וועלכע וועט זיין צוגעשטעלט
רחמיך ולא עזבינו חסדיך ה' אלקינו.
פאר די חברי החבורה ,אם אין קמח אין תורה ,וועט מען זיך
די מעמד וועט באגלייט ווערן מיט פרקי ניגוני וזמרה לכבוד ווידעראמאל צוזאמנעמען אינעם היכל הבית המדרש ווי מ'וועט
היום ולכבוד המאורע ,אזוי אויך וועט מען האבן די זכיה צו הערן הערן א פייערדיגע דרשה נלהבה מאחד המשפיעים שליט"א
רייכע דרשות פון פארשידענע מגידים מפורסמים שליט"א ,ועל וויאזוי מ'זאל צוזאמנעמען די בלעטער אויף אן אופן אז מ'זאל
צבאם די צענטראלע דרשה פון הגה"צ אבד"ק ור"מ שליט"א קענען ארויסגיין פון דעם גרויסן טאג מיט א קנין נצחי אין די
וועלכע וועט ארומרעדן איבער די ווייטערדיגע פלענער אין ראם עולם הבא מסכת.
פון חבורתינו הקדושה ,חבורת קדושת יום טוב.
משך די פארמיטאג שעות וועט דאס ביהמ"ד פארוואנדלט ווערן
ויום טוב היה עושה בצאתו ,ווען די חברי החבורה וועלן זיך אין א גן עדן העליון מיטן ארייננעמען אין זיך אן אויסשליסליכער
ארויסלאזן אין א געטאנץ להודות ולהלל אז מ'האלט שוין ביי פאראיין פון הונדערטער בחורים וועלכע פילעווען אין תורה
דעם ,זיך גרייטנדיג אויף ווייטער אנצוהאלטן די סדרי החבורה הקדושה מיט א געהויבענעם געמיט ,איבערגייענדיג זייער עולם
מיט שטארקייט ,סיי די לימוד ספרי קודש ווי סידורו של שבת הבא בלעטער איין מאל און נאכאמאל אויף א מסודר'דיגן אופן
און משנת ויואל משה ,און סיי ממשיך צו זיין איבערצוגיין די עד שיהא סדורה בפיהם.
עולם הבא מסכת נאכאמאל און נאכאמאל ,און בעיקר צו גיין
נאך דריי לעכטיגע שעות של תורה וועט זיין צוגעשטעלט
ווייטער בפנימיות הלב אפירצוזוכן די פינטעלע איד בעומק הלב
א ברייטע מיטאג ווי די בחורים וועלן זיך קענען דערכאפן דאס
בעבודת ה'.
הארץ נאך אזעלכע ברענעדיגע שעות.
הנה זה בא בשעת מיטאג ווערט ערווארטעט א הערליכע פאנעל אויף א
לייכטע שטייגער ,ווי ס'וועט ווערן אויסגעשמועסט א ברייטערע
אין די פארגאנגענע טעג איז געעפנט געווארן די הרשמה טעמע און די אידישע היסטאריע וועלכע איז נוגע פאר חסידישע
אפטיילונג אין ראם פונעם יום שכולו תורה ,ווי די בחורים קענען בחורים וועלכע ווילן זיך פארברייטן זייערע השגות אין חסידישע
אריינרופן די באשטימטע נומער זיך איינצושרייבן צום גרויסן טאג, היסטאריע.
און גלייכצייטיג איינגעבן די פונקטליכע מספר הדפים אויף וואס
זיי גייען זיך פארהערן באותו מעמד. עת הזמיר הגיע
די טאג איז באשטימט פאר די אלע בחורי קהילתינו הק' פון דארט וועלן די בחורים צוריקגיין אינעם היכל הבית המדרש
חברי החבורה וועלכע האלטן אן זייער קביעות אינעם עולם ווי מ'וועט ממשיך זיין צו פארענדיגן איבערגיין די בלעטער ,ווען
הבא מסכתא וועלכע ווילן מקדיש זיין איין טאג איבערצוגיין די צו די זעלבע צייט וועלן זיך די בחורים אנהייבן פארהערן ביי
בלעטער פון זייער עוה"ב ווי זיי האלטן ביז היינט ,זיך משלים די חשובע בוחנים שליט"א.
זיין דערין און איר גומר זיין ביזן עס קענען ישר והפך זיך צו
קענען בוחן זיין דערויף ,און גלייכצייטיג הנאה האבן פון א פולע עס וועט בעז"ה זיין באזונדערע בוחנים צוטיילט לויט די
סדר היום ,להענג על ה' ובתורתו הקדושה. מסכתות ,ווי יעדע בחור וועט קענען צוקומען מיט זיין חברותא
מיט וועם ער האט אויסגענוצט די לעצטע עטליכע חדשים זיך
בחורי סאטמאר וויליאמסבורג קוקן ארויס מיט עקסטאז איבער משלים צו זיין אין אט די מסכתא ,ווי אינאיינעם וועט מען זיך
דעם גרויסן טאג ,און האפן אויף ווייטער ממשיך צו זיין מיט משתעשע זיין מיט די אויסגעהארעוועטע בלעטער איבערגייענדיג
אלע סדרי החבורה ביתר שאת וביתר עוז. אויסעווייניג בלאט נאך בלאט ברוב תענוג ושמחה.
עולמך תראה בחייך!
גליון ט' תשרי שנת תשפ"ז לפ"ק בי
ישקו העדרים
מאמר נפלא מתיקא כדובשא להשקות צמאי חסדך מבאר החסידות
מאת המשפיע המפורסם
שליט"א מענדלאוויטש הרה"ג ר' חיים צבי
מח"ס שפתי חן -הקדמה לספרי חסידות
ִה ְתּבֹונְ נּות ִל ְק ַראת ַהיֹום ַה ָקדֹוׁש
ולהבנת הענין ,יש להתבונן במה שאמרו חכמינו ז"ל בגמרא (יומא הנה הגיע ובא יום ה' הגדול והנורא ,שלגודל מעלתה אין מזכירין
כ ,.נדרים לב ):השטן בגימטריא שס"ד ,שיש לו רשות בכל שס"ד ימים אותה בשמה ,רק אומרים יום הקדוש או דער הייליגער טאג ,כמנהג
של השנה להסטין ,אולם ימי השנה הם שס"ה ימים ,כי יום אחד, אבותינו ורבותינו מדור הקודם ,וכמבואר בבני יששכר (תשרי ,מאמר ח
הוא יום כפורים ,אין לו רשות להסטין .וכתב במהרש"א (נדרים שם) אות ב) שהמסכתא המדברת מענין מצות היום לא נקרא שמה על שם
הטעם שאין לו רשות להסטין ביום כיפור ,משום דישראל דומין אז היום 'יום הכפורים' ,כמו שאר המועדים 'שבת ,פסחים ,ראש השנה,
למלאכים שאין להם יצר הרע. סוכה' ,רק נקרא בשם יומא ,להורות על קדושת היום שהוא ממקום
נעלם וראוי להסתירו ,על כן מנהג אנשי מעשה שלא להזכיר שמו כל
ולפי זה ביאר מרן רבינו הבעל שם טוב זלה"ה זי"ע (כתר שם טוב,
כך בפשיטות באיזה דברים ,רק כשמזכירים מענינו לאיזה הצטרכות
מובא בבעש"ט עה"ת לר"ה אות כב) ,דזה הטעם שיש חרדה ובכיה ערב
קוראים אותו סתם יום הקדוש ,ודי בזה למשכיל.
יום הכפורים לעת ערב ,כי אז הוא שעה אחרונה של עשרת ימי
תשובה ,ומאחר שביום הכיפורים לית ליה רשות לאסטוני ,לכן בא והנה כשמתבוננים בליל הקדוש הזה ,כאשר נכנסין לבית המדרש,
השטן בכל כחו לקטרג על כל אדם ,ומזלם חזי ,על כן בוכים אנשים ומרגישין שכל האויר מלא התעוררות ,יכולין לחתוך את תוקף
ונשים וטף ,כי עומד לנגדם מלחמה גדולה ונוראה מאוד ,ונפש איש הערנסטקייט הנמצא אז ,אחד מעוטף בטליתו ואומר 'תפלת זכה'
ישראלי מרגיש מאוד איך היצר הרע מתאמץ להתגבר עליו ללחום ואחד אומר 'וידוי רבינו נסים' ,ואחד לומד דרשת כל נדרי בספר או
עמו ולהפילו ח"ו ,ולכן הוא בוכה בבקשת רחמים והצלה. במחזור ,מחשבת כל אחד הוא לשוב אל ה' ,והמצב הוא 'פחד' ,אחר
אכן הרה"ק מראפשיץ זלה"ה (זרע קודש ,לערב יו"כ ד"ה במדרש) ממתיק כך מתחילין סדר העבודה שהוא תכלית זה הלילה ,והוא אמירת כל
קצת את הענין ,בכתבו שבאמת הקב"ה מסייע אותנו ,כמו שרואים נדרי ,אומרים אותה ג' פעמים ,ובכל פעם מתגבר הפחד והקולות של
בחוש שקודם כניסת ליל יום הכיפורים נופל אימה ופחד אפילו על הציבור עם הבעל תפלה ,עד ,עד שאומרים ברכת שהחיינו ,ואז בא
הפחות שבישראל ,וזה מעזר אלקי יתברך שמו ששולח יראתו לכל קצת הנחה להפחד ,ונכנס קצת אויר של יו"ט ,אויר של שמחה ,אויר
אחד ואחד מישראל .ולפי דבריו הקדושים משמע שהבכיה הוא מתוך של מחילת עונות ,אויר של קרבת ה' ,והכל הוא יום טוב'דיג ,שמחה
שמחה ,כי נפשו מרגיש בעזר אלקי העומד עליו ומצילו ועוזרו. פנימיות הנמצא בתוך עומק נשמת ישראל הנמצא קרוב ומקושר אל
המלך מלכו של עולם.
ובכל אופן ,העידו הצדיקים שבכניסת יום הקדוש יש בכיה גדולה,
ולכן יש לזכור ולידע ולהחזיק את המח שהבכיה צריכה להיות מתוך וכאן נשאלת השאלה הגדולה ,מהו הפחד מענין כל נדרי ,הלא
שמחה ,היינו מגודל השמחה שהשי"ת עומד אתנו לא ירפך ולא בהסתכלות החיצוני הוא ענין של 'התרת נדרים' ,ולא מצינו שיהיה
יעזבך ,והגם שהמלחמה קשה אבל כשיודע שיש לו עזר אלקי הרי פחד כזו בערב ראש השנה בהתרת נדרים.
זה שמחה גדולה ונפלאה. וכפי הסיפור המקובל ,שהנוסח הזה נתקן אחר גירוש שפאניע,
ובספרים הקדושים מובא רמז נפלא ,שתיבת בכיה הוא נוטריקון כאשר אחינו בני ישראל שנשארו שם היו אסורים ולטושים ולחוצים
ב'שמך י'גילון כ'ל ה'יום ,והכוונה שהבכיה תהיה מתוך שמחה ,ובודאי תחת ממשלת הרשעה של האינקוויזיציע ימ"ש ,והוצרכו במשך השנה
לא מתוך מרה שחורה חס ושלום ,שהוא סם המזיק המפריע לאדם להשתחוות לצלם רח"ל ועוד מעשים מגועלים כזו ,ולהבטיח שהם
מלעשות תפקידו ,כמו שכתב מרן האריז"ל להדיא (ריש שער הכוונות, נאמנים לע"ז ה' ישמרינו ,לכן הוצרכו פעם אחת בשנה להתאסף ביחד
דרושי ברכת השחר) וזה לשון קדשו: ולבטל את כל הבטחותיהם ופעולותיהם בכל מיני ביטול.
"אסור לאדם להתפלל תפילתו בעצבון ,ואם נעשה כך אין נפשו וכפי המסופר ,גם הנוסח שמנגנים אותה ,נתחבר על ידי האנוסים,
יכול לקבל האור העליון הנמשך עליו בעת התפילה ,אמנם בעת שמתחילה יש בה רגש של הפחד הגדול שהיה שם שלא ירגישו
שמתודה הוידוי ומפרט חטאיו אז טוב להתעצב בלבד ,אבל בשאר בהם הרשעים ,ואחר כך רגש של בהלה על שנתגלו ונחטפו ,ולבסוף
התפילה נמשך לו נזק נפלא גדול על ידי עצבותו ,אבל צריך להראות צעקת הצלה.
גי גליון ט' תשרי שנת תשפ"ז לפ"ק
ישקו העדרים
בחסד ידע שזאת היא מתנת ה' ,וכאשר רואה ח"ו ההיפוך ידע לפניו יתברך הכנעה גדולה באימה ויראה ,אמנם תהיה בשמחה
גם כן שזה בחשבון מן השמים ,ואחר כך צריכין להזות עוד על יתירה וגדולה בכל האפשר כדמיון העבד המשמש את רבו בשמחה
המשקוף שהוא באמצע הדלת ,המורה על 'תפארת' ,להורות שגם יתירה ,ואם משמשו בעצבות עבודתו נמאסת לפניו ,וכמעט שעיקר
כאשר הכל הולך באמצע ,לא בחסד ולא בדין רק עולם כמנהגו נוהג, המעלה והשלמות והשגת רוח הקודש תלויה בדבר זה" ,עכלה"ק.
גם בזה ידע ויבין שהכל הוא מהשי"ת ואין שום טבע בעולם כלל.
ומה מאוד נפלאים הדברים המובאים בספר בית אברהם (ליו"כ
ומי שיודע הידיעה הזה בברירות הרי הוא תמיד בשמחה ,ונכלל עמ' רח ד"ה הרה"ק) בשם הרה"ק רבי משה מקאברין זלה"ה ,כי בערב
בפסוק 'ולישרי לב שמחה' ,ולכן בליל הקדוש הזה מפייסין את יום כיפור לפנות ערב מתרבה מרה שחורה ובכיות בבתי ישראל,
התורה הקדושה על שלא עשו את היחוד של הוי"ה אלהי"ם ג' והטעם ,כי השטן יש לו שליטה כל שס"ד יום כמנין דיליה ,וביום
פעמים ,שלא נתאמת בלבינו בברירות שכל העולם מתנהג על ידי הכפורים אין לו שלטון ,וכשפורש מהם ליום הזה משאיר להם מרה
התורה ,כי קוב"ה ואורייתא וישראל חד. שחורה על יום הזה ,שבזה לא יוכלו כבר להתעלות ,ויעכב אותם
ממדרגת עבודת יום הקדוש הזה ,אולם מי שהוא בר דעת יודע כי
אחר כך כתב בסידור הנזכר לעיל ,לכוון באמירת ולישרי לב העיקר הוא להיות גם התשובה בשמחה כמו דכתיב (תהלים ב יא)
שמחה ,להשם הקדוש ביס"ץ שהוא אותיות 'שמחה' בחילוף א"ת 'וגילו ברעדה' ,מתחילה שמחה ואחר כך יבא מזה לרעדה ,שהוא
ב"ש ,ועולה קס"ב שהוא השם אהי"ה במילוי יודין (כזה ,אלף הי יוד מרירות ולא מרה שחורה ,ומכח זה יהפך מכרת לכתר.
הי שעולה קס"א) עם הכולל.
וידוע שאחד מהטעמים שכל האוכל בתשיעי כאילו התענה
ומוסיף בספר אמרי נועם (לשבת נחמו אות א) ,דהשם הזה ביס"ץ תשיעי ועשירי ,כי התשובה היא מצות עשה מן התורה ,כמו כל
עולה בגימטריא עין לב ,דעיקר השמחה היא רק כשהעין והלב הם המצוות שצריכים לקיים בשמחה ,והיות שיום כיפור אסור באכילה
ברשותו של אדם עיי"ש. ושתיה לכן מצוה לאכול בתשיעי ,שעל ידי זה יוכל להיות בשמחה
ולקיים מצות תשובה בשמחה ,ע"כ.
ולפי כל הנזכר לעיל יובן ,דעיקר השמחה מגיע לאדם כאשר
וכענין הזה מבואר בספר תפארת בנים (לסוכות ,ד"ה עוי"ל מה שנקרא)
הוא מלא עם רצונות חזקות של קבלות טובות ,ואומר אהיה טוב,
מבאר הטעם על אמירת הפסוק (תהלים צז יא) אור זרוע לצדיק ולישרי
ודייקא במילוי יודין למלאות תשוקתו ורצונו להיות יהודי טוב ,אך
לב שמחה בליל יום הקדוש ,כי עתה היא העת שאנו יכולים להמשיך
בתנאי שיהיה עם הכולל ,דהיינו שיכלול עצמו ביחד עם כל ישראל.
שמחה לעבוד את ה' בשמחה ,עיי"ש בסודן של דברים.
ועל מה צריך לשוב בעת הזאת .על ב' דברים הללו עין ולב, וההסבר הפשוט הוא ,כי שורש השמחה היא בספירת בינה הנקראת
שיקבל עליו לשמור את עיניו ,ולבו יהיה מלא בתשוקה ורצון לה' 'אימא עילאה' ,שמשם נמשך שורש הטהרה ושורש התשובה ,ושם
בלב ונפש חפיצה לקיים בכל נפשך בכל רצוניך. הוא גם כן שורש כח השמחה ,כמו שביאר בראשית חכמה (שער
הקדושה פט"ז) ,שלמעלה ה'גבורה' היא השמאל ומשם נמשך היצר
ואולי זה הטעם שנוהגים להוסיף הפסוק פלגי מים ירדו עיני על
הרע ,ובהמשך הדין למטה בחיצונים נעשה יצר הרע בזוהמא ,דהיינו
לא שמרו תורתיך ,דכיון שעתה הוא זמן תיקון העין ולב ,ובפסוק
שיתאוה יצרו ,אבל למעלה הוא שמחה לבד המתעורר מהשמאל,
הקודם כבר התפלל במיוחד על טהרת הלב באמרו 'ולישרי לב
והוא האש הרוחני בסוד שם אלקים.
שמחה' ,לכן מוסיף עתה להתפלל במיוחד על העינים ,באמרו פלגי
מים ירדו עיני. הרי דהעיקר שלא להתייאש ולא להתרשל ,רק להיות בשמחה
בכל עניניו ,וכמו שכתב בספר אור לשמים (בהקדמה) הדרכה לימים
***
נוראים ,שהענין הראשון הוא ,שבראש השנה ויום כיפור צריך להיות
אמרו חכמינו ז"ל (סוף תענית) לא היו ימים טובים לישראל כיום בשמחה בכל עניניו( .העשרה הדרכות נדפסו בשפתי חן לימים נוראים הקדמה
הכיפורים ,מאי טעמא מפני שהוא יום מחילה וסליחה ,ואין לך ה' ,עמוד קז ,משם תדרשנו לטובה).
שמחה גדולה מזו שהשי"ת מוחל וסולח לעונותינו ומעביר אשמותינו והנה בסידור רבי שבתי (ליל יוכ"פ) כתב ,דהג' תיבות ו'לישרי
בכל שנה ושנה. ל'ב ש'מחה ראשי תיבות אותיות שלו ,בגימטריא ג' פעמים הוי"ה
אלהי"ם (מספר יב"ק).
ובאמת זהו שמחה גדולה ונפלאה ,אבל כל אחד כואב לו בעמקי
לבבו ,בזכרו דברי הרמב"ם (הלכות תשובה פרק ב ה"ב) שכתב" ,ומה היא ואולי יש לפרש הכוונה ,כי אלהי"ם בגימטריא הטבע ,ויחוד הוי"ה
התשובה ,שיעזוב החוטא חטאו ,ויסירו ממחשבתו ,ויגמור בלבו אלהי"ם מורה שבכל עניני הטבע יודע ומכיר שהוי"ה הוא המנהיגו
שלא יעשהו עוד ,ויעיד עליו יודע תעלומות שלא ישוב לזה החטא ואכן אתה א-ל מסתתר בתוך כל הטבעיים ,והידיעה הלזו צריכין
לעולם" ,ומי יוכל לומר על עצמו שהוא בטוח שלא ישוב לזה עוד, לידע בג' אופנים בימין בשמאל ובאמצע ,דהיינו כעין המבואר בזוהר
כל שכן שהשי"ת בעצמו יעיד עליו ,הלא אין השי"ת מייחד שמו על הקדוש (פ' בא) הטעם שצוה השי"ת לזרוק הדם על שתי המזוזות
החיים ,כיון שעדיין יש לו מלחמה עם היצר הרע כל עוד בו נשמתו. שהם 'חסד וגבורה' ,להורות שכאשר השי"ת מתנהג עם האדם
גליון ט' תשרי שנת תשפ"ז לפ"ק די
ולכן בבוא היום הגדול והנורא ,יש לכל אדם להתבונן בדעתו, אך ידוע שהצדיקים הקדושים חיפשו דרכי מליצה ישרה על בני
האם רצון ה' שאני אשאר 'אזא קאלטער איד' כמו שאני כעת ,האם ישראל למצוא חתירה להגיע אל השי"ת יותר בניקל ,וגם על ענין זה
כשאגיע אל הבית דין של מעלה וישאלו ממנו 'למה לא התפללת או מצינו שאמר הרה"ק רבי שלמה'קא מזעוויהל זלה"ה בשם הרה"ק רבי
למדת כראוי ,האם יהיו שבעי רצון בתירוץ 'אני הייתי פשוטער איד'... פנחס מקאריץ זלה"ה ביאור המשנה (יומא פה ):האומר אחטא ואשוב,
אין מספיקין בידו לעשות תשובה ,דהכוונה הוא כך' ,האומר אחטא'
כשישאלו אותך למה לא עשית פעולות להתקרב אל ה' במצוות שיודע שיחטא עוד כי עדיין איננו מושלם ,אבל 'ואשוב' רצוני לשוב
ומעשים טובים ,להתעמק ביותר לראות עמקה ויופיו של תורה, בתשובה ,אזי 'אין מספיקין' אין ספק בזה 'שבידו לעשות תשובה'
או לעלות בדרגה מעולה בהתנהגות כאיש חסיד ,האם יספיק לך שיש בכוחו לשוב ,ותשובתו מקובל ומרוצה להשי"ת (אמרי פנחס,
התירוץ 'זה אין שייך אצלי כי אני בדרגה קטנה מזה' ,או 'דאס מיינט ליקוטים שער עבודת ה' אות כא ,בשם ספר מזקנים אתבונן).
נישט מיך' ,וכדומה.
ויש להסמיך לזה דבריו הנוראים של הגה"ק בעל חפץ חיים זלה"ה, ועל ענין זה הוסיף הרה"ק מרוזין זלה"ה ביאור נפלא ,דבאמת יש
שכתב בטעם אמירת מפטיר יונה בתפלת מנחה של יום הקדוש (שו"ע
קושיא גדולה האיך מועיל תשובה לחוטא ,הלא אם יודע שהשי"ת
סי' תרכב ס"ב ,במשנה ברורה סק"ז) ,להראות שאין יכולין לברוח מן השי"ת. עומד עליו ורואה במעשיו ,ויודע שאסור לו לעשות עבירה ,ועם כל זה
עושהו ,הרי יש בו חשש כפירה ח"ו שעל זה אין מועיל תשובה ה"י,
ומבאר שם (שער הציון סק"ו) הכוונה ,כי האדם חושב כמה פעמים אך אם גם בשעת החטא הוא אומר שאינו רוצה לעשות העבירה רק
לייאש את עצמו שאין יכול לתקן בשום אופן ,ועל כן יתנהג תמיד אין לו כח ללחום עם היצר הרע הגדול הבוער בקרבו ,ואומר שרוצה
באופן אחד ,ואם יגזור עליו הקב"ה למות ימות .אבל טעות הוא, לשוב ולהיות קרוב אל השי"ת ,אם כן הרי הוא מאמין בהשי"ת בכל
שסוף דבר יהיה ,שכל מה שהקב"ה רוצה מנפשו שיתקן מוכרח לבו ,ואין בו חשש כפירה ,ומה שחוטא הוא רק משום שאין לו הכח
הוא לתקן ,ו[אם לא יתקנו בעודו בחיים ,יוכרח] לבוא עוד פעם ללחום עם היצה"ר ,אז אין שום ספק ,וברור הוא שבידו לעשות
ופעמים לעולם הזה ,ובעל כרחך יוכרח לתקן ,ואם כן למה לו כל תשובה ,ותשובתו מקובלת (עירין קדישין ,מס' יומא).
העמל למות ולסבול חיבוט הקבר ושאר צרות ולחזור עוד הפעם.
***
וראיה מיונה הנביא ,שהקב"ה רצה מאתו שילך לעיר ננוה וינבא
[שישובו בתשובה] ,והוא מיאן בזה [כי לא רצה שיתעורר קטרוג על והנה יש אנשים שכאשר רואין בספרים ושומעים ממגידים שאסור
בני ישראל שלא שמעו בקול הנביאים] ,ונס לים מקום שלא ישרה להתייאש עצמו ,המה מדמין בנפשם שהמדובר הוא במי שרוצה
עליו עוד השכינה לנבאות כידוע ,וראינו שנטבע בים ונבלע בדג ,והיה להשליך עצמו אל הים הגדול ח"ו ,או אחד שאבד עשתונותיו ואינו
שם במעיו כמה ימים ,ולפי הנראה בודאי לא יכול להתקיים דברי רוצה עוד להמשיך בדרכי החיים בסדר הרגיל וכדומה ,וזה טעות
השי"ת ,ומכל מקום ראינו שסוף דבר היה שרצון השי"ת נתקיים, מפורסם ,כי אין זאת כוונת 'יאוש' ,כי זה יקרא 'מאבד עצמו לדעת'
וילך וינבא ,כן הוא האדם בעניניו ,וזהו שאמרו באבות 'ואל יבטיחך או שם אחר כעין זה המתאים לו.
יצרך שהשאול בית מנוס לך ,שעל כרחך אתה נוצר וכו' ,עכ"ל.
'יאוש' הוא ,כשהאדם מחליט שאינו יכול להתעלות ...אם אדם
הדברים נוראים ,ויורדים עד עמקה של הנפש ,והזמן להתבונן אומר ,אני לא אוכל להשתנות ממעמדי ,אני אברך בינוני ,אני לומד
בזה הוא דייקא בשעת מנחה ,כאשר רואין שעוד מעט ופנה יום, כך וכך בכל יום ,אני מסודר במהלך החיים שלי ,אני מסודר בפרנסה,
ויחזרו להתפלל שמונה עשרה רגילה ,בלי המלך הקדוש ותפלת אני מסודר עם השי"ת ,וכך יהיה החיים שלי עד מאה ועשרים ,ואני
אבינו מלכינו ,והכל חוזר לקדמותו ,ואם כן יחשוב "חבל שעברו מאוד שבע רצון ,ואיני רוצה יותר .ובקשתו בימים הנוראים הוא רק
הימים בלא כלום ,אבל מה אעשה ,כבר יהיה טוב כמו שהוא ,נסיים שלא יגיע לו שום רעה ח"ו ,ונגע לא יקרב באהלו ,ואם יקבל הבטחה
'נעילה' ועולם כמנהגו נוהג" ,תדע ידידי ,שזה המחשבה הוא יאוש... מהשי"ת שהשנה הבא יהיה בערך כמו השנה שעברה ,אז הרי הוא
ובידך לתקנו ...ועתה הוא הזמן לזה... 'מסודר' על צד היותר טוב...
ובקצת מחשבה תראה שאפשר לך לעשות קבלה קטנה ,שישנה
את כל מהותך לטובה ,שתגיע למעלה גדולה שלא חשבת עד עכשיו. איש כזה הוא מוסגר בתוך התפיסה של יאוש באופן חזק מאוד...
הוא נמצא בבור תחתיות של יאוש גמור ,ועל זה צעקו הצדיקים
יהי רצון שנזכה להתעלות בשנה הזו ,להתקרב אל השי"ת במעלות שאין שום יאוש ,כי באמת כל אדם יכול להשתנות להגיע למעלה
גדולות ,ותהיה שנה מבורכת בהצלחות גדולות ומרובות ברוחניות עליונה ממה שהוא ,אם מעט ואם הרבה ,ואין שום נפקא מינה האיך
ובגשמיות ,עדי נזכה לביאת גואל צדק במהרה בימינו אמן. נראה עכשיו.
בברכת גמר חתימה טובה ושנת גאולה וישועה
א פרייליכן יו"ט
וט גליון ט' תשרי שנת תשפ"ז לפ"ק
דבר החבורה
דרשות יקירות המלאים זיו ומפיקים נוגה שהשמיע נשיא החבורה
הגה"צ אבד"ק ור"מ שליט"א
לפני תלמידיו הנאמנים חברי חבורת קדושת יום טוב
ממה שהשמיע אצל מעמד "הילולא דרבי" לסעודת הילולת מרן הרה"ק בעל ייטב לב זי"ע
יום ד' תצא תשפ"ו לפ"ק בהיכל ביהמ"ד שע"י קרית סקווירא סוואן לעיק נ.י.
און אז ס'איז פורחת לעילא זעט ער עס נישט ,און אז ער זעט לקיים מצוות ה' בדחילו ורחימו
עס נישט ,ווען מ'פרעגט אים צו ער האט געדאוונט ,זאגט ער כדי שיהיה פורחת לעילא
ניין ,ער האט נאך נישט געדאוונט ,ער האט מאכנישט געלערנט
-דאס זאגט ער אין פרשת בראשית. כי תצא למלחמה על אויביך ונתנו ה' אלקיך בידך ושבית שביו
(דברים כא י) ,פרשת שופטים לאזט זיך אויס (שם פסוק ט) ואתה תבער
אין פרשת ראה טייטשט ער אזוי" ,לא תעשון ככל אשר אנחנו הדם הנקי מקרבך כי תעשה הישר בעיני ה'.
עושים" ,וואס טוט מען? א ס'איז "פה" ,ס'בלייבט דא ,ס'איז נישט
געווען פורחת לעילא ,און וועגן דעם איז נאר "היום" ,ווייל א זאך ס'איז היינט יארצייט פונעם זיידן ז"ל דער ייטב לב ,זכותו
וואס איז נישט 'פורחת לעילא' איז יעדן טאג אנדערש ,ס'האלט יגן עלינו ועל כל ישראל .דער ספר ייטב לב איז דאך א 'כרכא
זיך נישט ,איין טאג אזוי ,איין טאג אזוי ,ס'איז נישט קיין דבר דכולא ביה' ,אין פרשת ראה ברענגט ער אראפ א מעשה וואס
קיום ,אן אמת'דיגע עבודה איז א קיום. איז געווען אז דער ישמח משה האט געזאגט תורה ביי שלש
סעודות ,נאכדעם האט ער מכבד געווען זיין זון רבי אלעזר ניסן
מ'וואלט אפשר געקענט צולייגן צו די ווערטער פון ייטב ז"ל צו זאגן תורה ,און נאכדעם האט ער מכבד געווען דעם ייטב
לב -ער זאגט אביסל אנדערש דעם אויספיר ,אבער לויט זיין לב צו זאגן תורה ,און ער האט געזאגט א סיבה אז טאמער ס'איז
טייטש איז דאך זייער פשוט ,ס'ליגט זייער גוט אין פסוק לכאורה "רואין זה את זה" וועט די תורה זיין אויף אייביג ,און דער ייטב
-דער ייטב לב זאגט דאך אז די עבודה איז "פה" ,ס'איז דא, לב האט געזאגט תורה ,זעט מען דארט אז דער ייטב לב איז
דאס פירט דער פסוק אויס" ,איש כל הישר" וואס ער טוט שוין געווען אין די בחינה -בעצם איז עס א דבר פשוט ,אבער עכ"פ
גוט ,איז "בעיניו" זעט ער פאר די אויגן .דער ייטב לב זאגט עס דארט זעט מען עס -אז ער האט עס נישט געדארפט צוגרייטן,
נישט ,אבער לכאורה לויט דעם טייטש איז דאך זייער פשוט ווייל זיין תורה איז געבויט אויף די תורה וואס דער ישמח משה
אז דאס איז די אויספיר פונעם פסוק" ,איש כל הישר" די גוטע האט געזאגט ביי שלש סעודות און אויף וואס רבי אלעזר ניסן
זאכן וואס ער טוט שוין יא ,איז "בעיניו" ,איז אין זיינע אויגן, האט געזאגט ,און ער איז משלב די צוויי תורות ,און אויף דעם
ס'איז נישט פורחת לעילא .מ'דארף טון א פעולה אז ס'זאל זאגט ער א טייטש.
נישט זיין גוט "בעיניו" ,נאר ס'זאל זיין גוט "בעיני השם" ,ס'זאל
זיין פורחת לעילא. על כל פנים ,די טייטש פונעם ייטב לב איז געבויט אויף זיין
בחינה וואס מיט דעם האט ער געלעבט ,אז א מענטש דארף
איז ,קודם כל קען מען פארשטיין אפשר דעם פאריגן פרשה ,ואתה
אייביג פון זיך גארנישט מאכן ,גארנישט האלטן ,און די בחינה זאגט
תבער הדם הנקי מקרבך" ,כי תעשה הישר" ווען דו טוסט א גוטע
ער אויך אין פרשת בראשית ,אז סתם אזוי ווען מ'וועט פרעגן
זאך זאלסטו זען אז ס'זאל זיין "בעיני השם" ,דער אייבערשטער
א מענטש ,א פשוט'ער מענטש" ,האסט שוין היינט געדאוונט?
זאל דאס זען ,נישט דו זאלסט עס זען ,דו זאלסט עס נישט זען,
האסט שוין היינט געלערנט?" ,וועט ער זאגן יא ,אז מ'וועט אבער
ס'זאל זיין פורחת לעילא ,און "כי תצא למלחמה על אויביך" ,אז
פרעגן אביסל אן ערליכער איד צו ער האט שוין געלערנט צו
דו וועסט אזוי טון" ,ונתן ה' אלקיך בידך" ,דעמאלטס וועט דער
געדאוונט וועט ער זאגן ניין .וואס איז די סיבה? וויאזוי קען זיין
אויבערשטער דיר איבערגעבן דעם יצר הרע אין דיין הענט ,אז
אזא חילוק? די חילוק איז אז דער פשוט'ער מענטש ,זיין תורה
דו וועסט טון א פעולה אז יעדע זאך וואס דו טוסט זאל זיין
בלייבט דא ,ס'איז נישט פרחת לעילא ,ווייל ס'איז נישט געמאכט
לשם ה' ,פורחת לעילא ,וועט אזוי זיין.
געווארן בדחילו ורחימו ,ממילא איז עס דא ,אז ס'איז דא זעט
ואתה תבער הדם הנקי מקרבך" .ואתה תבער" דו זאלסט ער עס פאר די אויגן .מה שאין כן אן ערליכער איד וואס טוט
ברענען ביי א מצוה ,דו זאלסט קאכן ביי א מצוה ,אז דו וועסט אן עבודה ,אן עבודת ה' בדחילו ורחימו ,איז עס פורחת לעילא,
גליון ט' תשרי שנת תשפ"ז לפ"ק זט
אים בכלל נישט קיין ארט און ס'איז אבי געדאוונט ,נע ,דאס איז טון אזוי א מצוה ,דעמאלטס וועט זיין "כי תעשה הישר בעיני
נישט עפעס א הייליגע זאך ,דאס איז נישט מסטרא דקדושה. השם" ,און די מצוה וועט זיין מיט אהבה און מיט יראה ,בדחילו
ורחימו ,וועט אזוי זיין.
"טוב להודות לה' ולזמר לשמך עליון" ,ווייסטו ווען ס'איז גוט?
אויב דער ציל פון דעם איז "להגיד בבקר חסדך" ,אויב דער ציל דאס קען אפשר אויך זיין "מזמור שיר ליום השבת ,טוב להודות
איז אנצוקומען שבת צופרי צו א ריכטיגע דאווענען ,דעמאלטס לה' ולזמר לשמך עליון" .ס'קומט שבת ,שבת איז דאך א בחינה
איז טוב להודות לה' ,אז נישט איז עס נישט ריכטיג אנגעכאפט. פון אהבה" ,אהבה בכל לב ,אהבה בכל נפש ,אהבה בכל מאוד"
איז בגימטריא "שבת" כידוע (מובא בבני יששכר מאמרי השבתות מ"א אות
ט) ,ווען ס'קומט שבת און מ'דאוונט און מ'זינגט זמירות ,איז די
עיקר עבודת שב"ק להכרית ולזמר
אלע זאכן וואס מ'טוט שבת איז פורחת למעלה.
עצמו מהבלי עולם הזה
איז "מזמור שיר ליום השבת" ווען ס'קומט שבת איז "טוב
'זמר' איז א לשון פון לזמר עריצים ולהכרית הקוצים ,פארשניידן. להודות לשם" איז גוט צו לויבן און דאנקען דעם אויבערשטן,
ווען עס קומט שבת דארף א איד לויבן דאנקען דעם אויבערשטן "ולזמר לשמך" און זאגן זמירות פאר'ן אויבערשטנ'ס נאמען,
און זיך אפשניידן און אפטיילן פון אלעס ארום און ארום ,אינזין ווייל דעמאלטס איז "עליון" ,די "טוב להודות" און די "לזמר"
האבן נאר דעם הייליגן באשעפער צו קענען דאווענען ,ארויסזאגן גייען דעמאלטס ארויף אויבן ,ס'איז פורחת למעלה ,ס'קומט
א אידיש ווארט פונעם הייליגן באשעפער. אן אויבן אין הימל.
"טוב להודות לשם" ס'איז גוט צו לויבן און דאנקען דעם
אויבערשטן" ,ולזמר" און אויך זיך אפשניידן פון יעדע זאך ,כדי
צו קענען זיין "לשמך עליון" ,זיך אוועקצונעמען פון אלע הבלי הסימן שהזמירות בליל שב"ק היתה
עולם הזה אין אלע שטותים און הבלים ,און נאר רעדן צום הייליגן כדבעי הוא כשמשכימין שב"ק בבוקר
באשעפער ,דאס איז דער עיקר וואס מ'קען אויפטון א שבת קודש.
להגיד בבקר חסדך ואמונתך בלילות .אידישע קינדער זינגען
זמירות שירות ותשבחות פאר'ן אויבערשטן .מ'קען אבער זען
עוד יזכור לנו אהבת איתן זכרון שלשה אז היינטיגע צייטן האט זיך אויך היפש אריינגעכאפט אין די
אבות רבותינו הקדושים זי"ע כמו חסידישע קרייזן -זיי רופן עס אן מיט אן אנדערע נאמען,
צו "קומזיץ" צו כדומה אזעלכע זאכן -ווי מ'קומט זיך צוזאם
מיר רעדן דא צו די חבורה וואס ווערט אנגערופן על שם קדושת און מ'זינגט זמירות ,פארשטייט זיך נישט דווקא די חסידישע
יום טוב ,הגם היינט איז די יארצייט פונעם ייטב לב -איך האב זמירות ,זיי רופן דאס אן אויף אן ענגלישע שפראך "קאנעקטעד",
געזאגט היינט פאר די בחורים ,ס'קומט אזא ו' אלול ,איך זאג מ'ווערט 'קאנעקטעד' צום אויבערשטן ,א בחינה פון 'התדבקות'
דעם אמת ,מי יתן לי אבר כיונה אעופה ואשכונה (תהלים נה ז) ,איך אויף אן אנדער מין אופן...
פלעג אסאך צו פארן ו' אלול אויף די יארצייט ,און טאמער דארף
איך דא בלייבן איז מיר נישט אייביג לייכט ,במשך די טאג און די ווי זעט מען די חילוק ווען א מענטש איז ערנסט ,ס'איז
נאכט קומט אסאך מאל ארויף אן התרגשות ,א געפיל ,כאילו מ'איז אויסגעהאלטן לשם ה' ,אדער ס'איז סתם אבי פארברענגט די
דארט און פארוואס מ'איז נישט דארט ,ס'איז אביסל שווערליך. צייט אויף דעם אופן? מ'דארף זען וויאזוי דער מענטש ברענט
פאר'ן שבת צופרי דאווענען ,אויב דער מענטש וואס זינגט זמירות
אבער על כל פנים ,ווען מ'קומט דארט אריין אין אוהל איז
שבת פרייטאג צונאכטס ,ער קאכט אריין אין א קה אכסוף און ער
דא דער ייטב לב ,נאכדעם די קדושת יום טוב ,און נאכדעם
זינגט זמירות ,אבער ער פארשטייט אז דאס איז נאר אן הקדמה
דער עצי חיים .מ'האט געזינגען פריער דעם "עוד יזכה לנו
אז שבת אינדערפרי וועט ער אויפשטיין צום דאווענען ,אבער
אהבת איתן אדונינו ,ובבן הנעקד ישבית מדינינו ,ובזכות התם
נישט גלייך צום דאווענען ,ער וועט אויפשטיין פארדעם ,ער וועט
יוצא איום" ,דערמאנט דא זכות אבות ,אברהם יצחק און יעקב.
לערנען און זיך ריכטיג צוגרייט צום דאווענען .דער ציל פון די
מ'קען אבער זאגן א בחינה.
זמירות פרייטאג צונאכטס איז אנצואווארעמען דעם מענטש
דער "ייטב לב" איז געווען דער ערשטער וואס האט געמאכט אז שבת אינדערפרי ווען ער וועט קאכן ביי פסוקי דזמרה ,ביי
א חסידישע ישיבה ,געלערנט מיט בחורים אויף א חסידישן אופן, נשמת ,זאל עס זיין אזוי בכל אבריו ,דעמאלטס זעט מען ,אה!
וואס דער חתם סופר האט געטון אין די אשכנזישע מקומות אין דאס האט זיך געלוינט! אוודאי ,ער איז אויף געווען אפילו ביז
אויבערלאנד ,האט דער ייטב לב אוועקגעשטעלט אין אונטערלאנד, שפעט ביינאכט ,אבער דאס איז אלעס געווען אן הכנה צום
אין די חסידישע פלעצער ,ער האט אוועקגעשטעלט א חסידישע דאווענען צופרי .דעמאלטס זעט מען אז די זמירות איז א ריכטיגע
שטאט ,אוועקגעשטעלט חסידישע בחורים עבדים נאמנים לה' "הקדמה" ,אבער טאמער זעט מען אז ער איז נאר פארנומען
ולתורתו ,מיט דעם איז דער ייטב לב געווען דער ערשטער - מיט פרייטאג צונאכטס ,די שבת צופרי דאווענען פארנעמט ביי
זי גליון ט' תשרי שנת תשפ"ז לפ"ק
דבר החבורה
ווי ער פילט אז ער קען די מערסטע און די בעסטע ,און עס "אברהם אבינו" איז געווען דער ערשטער וואס האט אויסגערופן
חזר'ן און חזר'ן און חזר'ן און קענען אז אין דעם זאל זיין זיין אז ס'איז דא א באשעפער אויף דער וועלט (עי' ברכות ז.):
קנין לעולם הבא .מ'איז ארומגעגאנגען אין די קעמפס קוקן די
אויפן "קדושת יום טוב" האבן דאך אלע עדות געזאגט אז
קארטלעך ,ס'איז ברוך השם געווען זייער שיין צו זען ווי בחורים
ער איז געווען גרייט יעדע רגע זיך צו שחט'ן פאר'ן הייליגן
האבן זיך אויפגעצייכנט וויפיל מאל זיי האבן שוין געלערנט א
באשעפער ,נאר דאס מעסער'ל האט געפעלט ,די מסירות נפש
בלאט און וויאזוי ס'גייט אן ,און אונז האבן שוין געשמועסט
וואס ער האט צוגעזען אין צאנז און ביי זיין טאטן איז געווען
דעמאלטס אז טאמער גייט עס אן מיט א חברותא ,דעמאלטס
ביי אים בפועל ממש! " -ובבן הנעקד" ,ער האט זיך געלאזט
וועט עס האבן א קיום ,טאמער גייט עס אן מיט א באשטימטע
שעכטן אויפ'ן מזבח.
זמן וועט עס האבן א קיום.
ביי יעקב אבינו טרעפט מען (בראשית מז ח) אז פרעה האט אים
יעדער איינער פארשטייט אבער אז צו האבן די זאך זאל געפרעגט "כמה ימי שני חייך" ,האט ער געענטפערט (שם פסוק ט)
קענען ווערן עכט באגלייט ,מוז עס קומען מיט א שטיקל אופן "מעט ורעים וכו' לא השיגו את ימי שני חיי אבותי" ,איך האב
פון א בחינה ,עפעס מוז זיין אז דער בחור מוז זיך צושטעלן נישט געהאט די אריכות ימים פון מיינע עלטערן -ביים "עצי
צו א געוויסע זמן ,צו א געוויסע סדר ,אדער א געוויסע זאך. חיים" איז אויך געווען די בחינה ,אז זיינע קוצר ימים איז נישט
האבן מיר געמאכט אזוי אז מיטוואך עשרת ימי תשובה ,דאס געווען 'השיגו' פון זיינע עלטערן ,על כל פנים ס'איז א בחינה
הייסט דאנערשטאג איז שלש עשרה מידות מוקדם ,מיטוואך פון זכות אבות.
פארדעם וועט זיין זיבן אכט 'בוחנים' אויף די מסכתא וואס די
בחורים האבן זיך גענומען ,מ'גייט נישט אזוי ווייט קוקן אויף
כמות ,דאס הייסט ,אחד המרבה ואחד הממעיט ,אוודאי איז די בשבחא דחבורת קדושת יום טוב
גרויסע יחוס אז מ'איז אנגעקומען צו א ריבוי ,אבער די עיקר וסדרי ופרטי החבורה
איז ,וואס דו האסט גענומען -זאלסטו זיך שטעלן צו א פארהער.
האסט געלערנט דרייסיג בלאט -פארהער דיר דרייסיג בלאט, די חבורה הייסט קדושת יום טוב ,מ'האט עס מייסד געווען
האסט געלערנט צוואנציג -פארהער דיר צוואנציג ,אפילו אויב כדי אויסצולערנען די בחורים צו לעבן אין אביסל אן אנדערע
דו ביסט אנגעקומען ווייניגער איז אויך גוט ,אבער אויף וואס מין סארט וועלט מיט וואס די אמעריקענע גאס ,און די ארומיגע,
דו האסט ,זאלסטו זיך שטעלן צו א פארהער .דער בחור וועט און אפילו די חסידישע און די אידישע גאס פארדרייט דעם
פילן ,ער אליינס וועט זיך בוחן זיין ,בין איך טאקע דא ,האלט ציבור מיט דעת און מיט השגות ,און אז ס'איז געבויט אויף די
איך טאקע מיט ,אדער ס'איז נאר אויפן צעטל? פריערדיגע יסודות ,און אז מ'לערנט סידורו של שבת ,מען האט
אן אנדערע השגה און אנדערע מושגים וואס מיינט שבת ,וויפיל
און מ'האט עס דירעקט געמאכט אזוי בין הזמנים ,כדי אז בחורים זענען מיר שוין געקומען זאגן -און וויפיל זענען נישט
אפילו די בחורים האבן נאך יעצט מער א שיעבוד צו ענדיגן די געקומען זאגן ,אבער זיי האלטן אזוי ,די וואס טוען עס עכט און
ישיבה'דיגע זאכן וואס מ'דארף צו ענדיגן צו די בחינה ,זאל עס לערנען עס מיט א פעסטקייט ווייסן אז ס'איז אזוי -אז ס'האט
נישט שטערן ,ס'איז דא גענוג פאר ביידע ,ס'איז דאס און ס'איז זיך געטוישט ביי זיי די גאנצע מושג פון שבת! זיי האבן באקומען
דאס ,ס'איז דא צייט גענוג און נאך .און ועל כולם אז די בין הזמנים א דערהער וואס שבת מיינט!
זאל זיין אביסל אויסגענוצט ווי ס'דארף צו זיין ,ובפרט אין די
הייליגע טעג ,מ'דארף דאך צוגיין אביסל מיט א פחד און מורא, און לאו דווקא אין שבת ,דאס שפיגלט זיך אפ אויף גאנץ תורה
"זוחלים ורועדים מיום בואך" ,היי יאר געבט מען עפעס אזא פאל ומצוות ,אויף יעדע מצוה ,ס'איז נישט אבי געטאן ,ס'האט עפעס
אריין אין דעם "זוחלים ורועדים" ,מ'קומט אהיים פון קעמפ און א העכערקייט ,ס'איז עפעס ,מ'שפירט אז די נשמה איז די עיקר,
שוין איז שוין די ערשטע טאג סליחות ,שוין זאגט מען "זוחלים און די גוף איז נאר די וועג וויאזוי מ'קען צוקומען ,ווייל צו טון
ורועדים" ,מ'דארף זיך אביסל צוגרייטן אז ס'זאל זיין "זוחלים א מצוה דארף מען האבן א גוף ,אבער באמת איז דא א נשמה
ורועדים" ,ס'איז נישט אזוי פשוט ,מ'קען נישט זאגן קיין ליגנט וואס מ'דארף געבן פאר די נשמה וואס מ'דארף.
חס ושלום .און אז מ'גרייט זיך צו ,מ'לערנט ,ווי מ'זאגט ,ווייזט די זעלבע זאך מיט "משנת ויואל משה" ,בחורים באקומען
מען פאר'ן אויבערשטן אז איך זוך זכותים ,איך זוך ווי איך קען אן השגה וואס מ'מעג טראכטן ,וואס מ'מעג האלטן ,וואס איז
נאך עפעס ,נאך א בלאט גמרא ,נאך עפעס קונה זיין. אן איסור .און בכלל ,אן אויסגעברייטערטע מהלך המחשבה אין
כל עניני השקפה ,אין יעדע זאך ,דאס שטעלט שטארק אוועק
אז די ענין פון אמונות ודעות זאל זיין אויסגעקלארט און נישט
התנהגות של חברי חבורת קדושת יום טוב
פארדרייט ווערן.
ועל כולם ,די אלע זאכן וואס מ'האט יעצט געשמועסט ,צו ס'איז און נאכדערצו די עולם הבא מסכתא ,וואס מ'האט געגעבן א
סידורו שבת ,צו ס'איז אלע זאכן וואס מ'האט יעצט געשמועסט, רעכט פאר יעדן בחור זיך צו וועלן אן אייגענע מסכתא ,דארט
גליון ט' תשרי שנת תשפ"ז לפ"ק חי
ערשטער וואס האט געמאכט א חסידישע ישיבה -ס'איז דא א די תכלית פון דעם איז ,אז דער בחור זאל זיין אן אנדערע מין
תורה פונעם רבי'ן ז"ל ווי ער זאגט דארט אינמיטן -ס'איז אן סארט בחור ,א בחור וואס געהערט צו חבורת קדושת יום טוב
אינטערעסאנטע אויסדרוק -אז די תלמוד תורה איז די זעלבע איז פשט אז זיין דאווענען ,זיין התנהגות ,זיין זמן פון סליחות
תלמוד תורה וואס יעקב אבינו האט אוועקגעשטעלט ,ס'איז -א בחור פון קדושת יום טוב זאל נישט פאסן צו זאגן סליחות
ממש די זעלבע תלמוד תורה ,און דאס גייט נאך עד היום הזה. שפעט! איך וויל נישט זאגן ווען ס'איז שפעט ווייל טאמער וועל
דאס הייסט אז יעקב אבינו האט אוועקגעשטעלט די ערשטע איך זאגן אז אכט'ע איז שפעט ,די אמת איז אז זיבענע איז שוין
תלמוד תורה אויף די וועלט ,און דאס איז אן המשכה עד היום אויך שפעט ,ממילא וויל איך נישט זאגן קיין זמן ווען ס'איז
הזה ,ס'גייט אויפן זעלבן מהלך פון יעקב אבינו ,ס'איז יעקב שפעט ,יעדער איינער פארשטייט אליינס ווען ס'איז שפעט -
אבינו'ס ישיבה. ווען מ'זאגט שפעט סליחות ,איז עס נישט א בחור וואס האט
געלערנט סידורו של שבת ,נישט קיין בחור וואס האט אן עולם
אויב וועלן מיר זיך אויפפירן אזויווי ס'דארף צו זיין וועלן הבא מסכתא ,נישט קיין בחור וואס לערנט משנת ויואל משה .א
מיר האבן א שייכות מיטן ייטב לב'ס ישיבה ,ס'זאל זיין אזויווי בחור פון קדושת יום טוב מיינט אן ערנסטער בחור ,א בחור מיט
ער האט געוואלט ,חסידישע בחורים ,אבער לומדי תורה -דער השגות ,און מ'רעדט נישט דא פון גרויסע השגות ,מ'רעדט נישט
טאטע זאל זיין געזונט האט מיר אמאל נאכגעזאגט פון אנדערע דא פון מאכן 'גלגול שלג' און זיך פייניגן מיט סיגופים ,מ'רעדט
חסידות ,נישט פון סיגעטער קרייזן ,האט אים יענער געזאגט פשוט און פראסט נארמאלע זאכן.
אז אינדערהיים איז א סיגוט'ער תלמיד געווען א תלמיד חכם,
אויב דער הייליגער דברי חיים האט געזאגט ווען מ'האט אים
א סיגוט'ער תלמיד האט געקענט לערנען ,דאס איז געווען די
געפרעגט צו ס'איז א רבי" ,א רבי? אפשר א חסיד" ,נו ,אויב דער
עיקר ,אין אנדערע פלעצער זענען אנדערע זאכן געווען א יסוד,
דברי חיים האט געזאגט אז ער איז אפשר נאר א חסיד על פי זוהר,
ביי אונז איז די יסוד געווען לערנען ,עולם הבא מסכתא ,און
איז אויב דער דברי חיים איז א חסיד ,וואס זענען אונז? אבער
אלע זאכן ארום און ארום ,מיט חסידות צוזאמען ,דאס בויט
די זאכן וואס מיר האבן דא גערעדט איז דאך אמאל געווען א
און דאס איז א מענטש!
נארמאלע זאך ,דאס האט יעדער איד געוואוסט ,היינט איז דאס
שוין א חבורה "קדושת יום טוב" ,מ'רעדט אבער דא פון פשוטע
זאל דער אויבערשטער העלפן אז מ'זאל קענען זיין ריכטיגע
נארמאלע זאכן ,און דאס ווערט היינט אנגערופן "השגות" ,אבער
לומדי תורה ויראתם הקודמת לחכמתם אויף דעם דרך אבותינו
על כל פנים ,אין דעם מצב דארף מען אזוי טון.
ורבותינו הקדושים ,מ'זאל קענען טון א נחת רוח פאר זיי .דער
אויבערשטער זאל העלפן אז אונזער עבודה זאל זיין 'פורחת ס'איז א געוואלדיגע זאך ,ס'איז באמת באמת -ווען מ'האט
לעילא' אזויווי מיר האבן פריער דערמאנט ,ס'זאל זיין א נחת מייסד געווען די חבורה האט מען נישט געגלייבט אז מ'וועט
רוח פארן בורא כל עולמים .און דער עיקר איז אז די בחורים אנקומען -קיין עין הרע ,בלי עין הרע -צו אזא מספר בחורים
וואס שרייבן זיך אויף אויף די קארטלעך ,דאס זאל גורם זיין אז וואס זאלן זיין אינטערעסירט און וועלן זיין פון די חבורה ,געלויבט
זיי זאלן אלע זוכה זיין צו א "כתיבה וחתימה טובה" ,און אפילו השם יתברך אז מ'איז אנגעקומען דערצו .מ'זוכט אבער אז די
די אנדערע אויך ,אבער די וואס פלאגן זיך זאל זיי אוודאי דער זאך זאל האבן א קיום ,און א קיום וועט נאר זיין ווען די בחורים
אויבערשטער אנשרייבן פאר זיי א גוט יאר ,וואס מיינט "א גוט וועלן זיך באמת נישט נאר זיין אויפן נאמען און אויפן צעטל פון
יאר"? א יאר וואס מ'זאל קענען עוסק זיין בתורה ומצוות אזויווי די חבורה ,נאר מ'זאל באמת מקיים זיין וואס מ'בעט.
ס'דארף צו זיין.
ואידך פירושא זיל גמור ,מ'דארף אליינס פארשטיין אז ס'קומט
יעצט ראש השנה און מ'האט מסדר געווען אז מזאל לערנען
דער אויבערשטער זאל העלפן ,מ'זאל שוין זוכה זיין צו די
של"ה ,לערנט מען של"ה ,מ'גרייט זיך צו די הייליגע טעג -ביי
גרויסע שמחה ,וואס דער טאטע זאל זיין געזונט ,וועט אונז פירן
חסיד'ישע אידן איז די של"ה געווען פון די יסוד היסודות ,איך
קעגן משיח צדקינו .אבער איך וויל אויך -באמת וואלט מען
זאג דעם אמת ,ווען איך בין געווען א קליינע בחור האט זיך דער
געדארפט אנהייבן מיט דעם ,נאר אזויווי דער בעל אכסניא איז
טאטע זאל זיין געזונט אראפגעזעצט מיט מיר אדורכלערנען
נישט ממש דא בתוכינו -מ'דארף דאנקען פאר די קהלה דא,
דעם של"ה פון די תקיעות און די אלע זאכן .דאס איז נארמאל,
פאר די הנהלת הקהלה ,וואס האבן מסכים געווען בסבר פנים
אזוי קומט עס ,מ'לערנט דעם של"ה ,מ'לערנט ,מען באקומט
יפות אוועקצוגעבן די בית המדרש ,מ'דארף צו וויסן אז זיי טוען
אביסל א מוסר פארציע -דער הייליגער ראפשיצער רב האט
דאס נישט פאר קיינעם ,זיי האבן עס געטון לכבודינו ,פאר דעם
געזאגט אז דער של"ה הקדוש שמייסט אין אים אריין ,ער זאגט
ציבור און פאר אונז ,מיר זענען זיי שולדיג עכט אן הכרת הטוב,
אים מוסר ,וואס זאלן מיר שוין זאגן?...
ס'איז א זאך וואס איז אן אויסנאם זאך ,דער אויבערשטער זאל
זיי באצאלן בכפל כפלים להגדיל תורה להדירה מיט אלעס וואס אז מ'וועט זיך צוגרייטן צו די הייליגע טעג ווי ס'דארף צו זיין,
מ'דארף צו האבן ,מ'זאל שוין זוכה זיין צו די גרויסע שמחה און מ'וועט זיין מקושר מיט די יסודות פון די פריערדיגע צדיקים,
בביאת גואל צדק ,במהרה בימינו אמן. אזויווי מ'האט פריער דערמאנט אז דער ייטב לב איז געווען דער
טי גליון ט' תשרי שנת תשפ"ז לפ"ק
• מראשית השנה ועד אחרית שנה •
ערהאבן בילד ,עפעס
ַ מיט ַא בליק אויף צוריק ַאנטפלעקט זיך ַאן קורצע איבערזיכט פונעם ארומנעמענדען יאר וועלכע שפאנט יעצט
פארשרייבן .ס'איז נישט ַאדורך וואלט נישט געקענט ַ
וואס קיינער ָ
ָ אוועק פון אונזער הוה אנטייל צו נעמען אין אונזער פארגאנגענהייט,
יאר וועלכע
יאר ,ניין ,ווייט פון דעם .ס'איז ַאדורך ַא ָ
ַא בלויזע ָ היסטאריע .פון ַא ווירקליך
ָ פאר
רוואנדלט ַ
פא ַ תשפ"ו ווערט אין די טעג ַ
גאלדענע אותיות אין די חסידישע וועט איינגעקריצט ווערן מיט ָ פאראויס מיט זיכערקייט אן קוקן שפאנט ָ
ַ פאקט וועלכע
ָאנגייענדע ַ
גאר ספעציעל. היסטאריע .עפעס ָ
ָ מאל ַא טייל פונעם עבר.מיטא ָ
ַ אויף צוריק ווערט זי
יאר ווען יעדע קדושת יום טוב בחור האט זיך קובע געווען ַא
תשפ"וַ :א ָ ליאן פון
טא ָבא ַ
ַ צוזאמצונעמען ַא
ַ באוויזןַ האטָ יאר וועלכע תשפ"וַ :א ָ
שיעור בספה"ק סידורו של שבת צו הייבן די השגה בקדושת ַאריבער דריי הונדערט בחורים וועלכע יעדע שבת און יעדע יום
השבת ובדרכי עבודתו יתברך; טוב ווערט אויפגענומען מיט די ריכטיגע הכנה דרבה מיט לימוד התורה
וספרי חסידות ;
שטאפל!
ַ וויליאמסבורג גייען ַארויף ַא
ַ טמאר
ַ סא
בחורי ַ
שטאפל!
ַ וויליאמסבורג גייען ַארויף ַא
ַ טמאר
ַ סא
בחורי ַ
האבן זיך מתאסףָ יאר וועלכע תלמידי ישיבותינו הקדושותתשפ"וַ :א ָ
בעפאר יעדע יומא דפגרא צו הערן דברי הדרכה והתעוררות
ָ געווען קראפט דעם "נשתנה ַ האט ָאפגעשטויסן מיט ָ תשפ"וַ :א יאר וועלכע
פונעם ראש הישיבה הגה"צ אבד"ק ור"מ שליט"א; נטווארט ,מיטן צוזאמברענגען ַאן ַארמיי פון הונדערטער
ָ העיתים" ַא
שטאפל! וויליאמסבורג גייען ַארויף ַא טמארסא דאווענען ָאן זיך ריכטיג
בחורים וועלכע ווייסן ַאז מ'גייט נישט צו צו קיין ַ
ַ ַ ַ בחורי ַ
צוגרייטן דערצו בסור מרע ועשה טוב;
יאר ווען יעדע חסידישע בחור האט ַאדורכגעלערנט און זיך תשפ"וַ :א ָ
שטאפל!
ַ וויליאמסבורג גייען ַארויף ַא
ַ טמאר
ַ סא
בחורי ַ
פארהערט די הייליגע הקדמה פונעם דרך פיקודיך וועלכע כ"ק ַ
דאס איז ווי דער יסוד אין
פאדערט כסדר ַאז ָ
מרן רבינו הגה"ק שליט"א ָ געהאט די
ַ האבן
יאר אין וועלכע חברי חבורת קדושת יום טוב ָ תשפ"וַ :א ָ
הקדמה צום עולם החסידות; געלאדענטע משתתפים בייםַ זעלטענע זכיה צו זיין די פערזענליך
שטאפל!
ַ וויליאמסבורג גייען ַארויף ַא
ַ טמאר
ַ סא
בחורי ַ שמחת השבע ברכות לשמחת נישואין נכד דור רביעי פון כ"ק מרן רבינו
הגה"ק שליט"א בצל קדשו אין קרית יואל הערנדיג דעם דבר ה' ברמה
האט געהויבן די גייסט צווישן די חשובע בחוריםיאר וועלכע ָתשפ"וַ :א ָ יוצא מפי כהן גדול באופן שאלה ותשובה;
אין אלע סניפי הישיבות ,וואוסענדיג ביי זיך אז מען איז נישט
פאראיין פון
מאסיווע ַַ נאר ַא טייל פון ַא
ארויסגעפאלענעם יחידָ ,
ַ קיין שטאפל!
ַ וויליאמסבורג גייען ַארויף ַא
ַ טמאר
ַ סא
בחורי ַ
פאר עפעס העכערס;בחורים כערכו וועלכע זוכן און לעכצן ַ
האבן א יאר אין וועלכע צענדליגער תלמידי ישיבה לצעירים ָתשפ"וַ :א ָ
שטאפל!
ַ וויליאמסבורג גייען ַארויף ַא
ַ טמאר
ַ סא
בחורי ַ קלארע ווערטער פונעם הייליגן חובת הלבבותָ דורכגעאקערט די
ַ ַא
אויסצוקלארן אין די יסודות האמונה והבטחון;
ָ אין שער הבטחון זיך
באגלייט געווארןיאר וועלכע יעדע חבר החבורה איז פערזענליך ַ תשפ"וַ :א ָ
דורך דער נשיא החבורה הגה"צ אבד"ק ור"מ שליט"א וועלכע איז
שטאפל!
ַ וויליאמסבורג גייען ַארויף ַא
ַ טמאר
ַ סא
בחורי ַ
האלט מיט די סדרי באזונדער ווי ער ַאיבערגעגאנגען מיטן יעדן תלמיד ַ
החבורה; האבן זוכה געווען
ָ יאר ווען די ַאריבער 300חברי החבורה תשפ"וַ :א ָ
שטאפל!
ַ וויליאמסבורג גייען ַארויף ַא
ַ טמאר
ַ סא
בחורי ַ
מאמענטן ביים גייסטרייכן שבת התאחדות מיטצולעבן לעכטיגע ָ
נגעשלאסן
ָ האבן זיך ָא
טמארע בחורים ָ
ַ סא
תשפ"וַ :א יאר וועלכע הונדערטער ַ שבת פ' שלח ווי ס'איז ַאוועקגעשטעלט געווארן די יסודות פונעם חבריא
עוסק צו זיין בתורת רבינו הקדוש זי"ע חלילה נישט נכשל צו ווערן קדישא דורך הגה"צ דער רב שליט"א און נאך חשובע משפיעים שליט"א
אין קיין מחשבת מינות רח"ל; באגלייט זיי אויף שטענדיג;
וועלכע ַ
שטאפל!
ַ וויליאמסבורג גייען ַארויף ַא
ַ טמאר
ַ סא
בחורי ַ שטאפל!
ַ וויליאמסבורג גייען ַארויף ַא
ַ טמאר
ַ סא
בחורי ַ
יאר אין וועלכע הונדערטער בחורים זענען פארוואנדלט געווארן תשפ"וַ :א ָ פאראייניגט הונדערטער חברי החבורה וועלכע יאר וועלכע האט ַ תשפ"וַ :א ָ
אין לעבעדיגע ספרי תורה ווערנדיג דבוק בלב ובנפש אין זייער געטראפן דעם
ָ האבן אינאיינעם ַאדורכגעלערנט מסכת חגיגה אין ָ
טאג
באגלייט זיי אויף ַא ָ
אייגן אויסגעקליבענעם עולם הבא מסכת וועלכע ַ פאר עבודת ה' ותורתו הקדושה; טאג ַ
וועג אויסצונוצן יעדע פרייע מינוט אין ָ
פארנעם ;
טעגליכע ַ
שטאפל!
ַ וויליאמסבורג גייען ַארויף ַא
ַ טמאר
ַ סא
בחורי ַ שטאפל!
ַ וויליאמסבורג גייען ַארויף ַא
ַ טמאר
ַ סא
בחורי ַ
פארגייער תשפ"ז :דער ָ
יאר וועלכע וועט פילפאכיג איבערשטייגן איר ָ
מיטן הייבן די השגה און די עבודה פון יעדע ווארעמער בחור בכמות ובאיכות;
שטאפלען!
ַ נאך פולע
וויליאמסבורג וועלן בעז"ה ַארויפגיין ָ
ַ טמאר
ַ סא
בחורי ַ
ישא ברכה מאת ה' ויתברך ממעון שבח יקר וגדולה למעלת פני גברא יקירא ,אשר בצדקתו וחסדו הארץ מלאה ,ראש וראשון
שלום
מקדמת דנא | 917.384.8723
הברכות לכל טוב סלה ,וזכות זיכוי לכל דבר שבקדושה ,רודף צדקה וחסד ביד רחבה ורוח נדיבה ,הרבני הנכבד והמפואר
הרבים יעמוד לו שיזכה לברכת גמר
רב
מוה"ר שלום אליעזר פראנקל
חתימה טובה ,בדין הוא שיטול שכרו
מדה כנגד מדה להיכתב ולהיחתם
בספרן של צדיקים בספר החיים.
הי"ו
לאוהבי
תורתך
גזבר דקהילתינו הקדושה
הנהלת חבורת
קדושת יום טוב על שזכה לקנות 'זכות הוצאות הגליון' להגדיל תורה ולהדירה
