מיט א טיפערן בליק · MIT A TIFEREN BLICK — סוכות (2026-09-21)

און צום לעצט ,לאמיר טאקע מדייק זיין אין די לשון הפסוקים אין
פרשת אמור ,וואו די תורה דערמאנט די מצוה פון די ארבעה מינים. מיט א טיפערן בליק
י%י ְבּ ָא ְס ְפּ ֶכם ֶאת
דער פסוק זאגט ַאַ 7בּ ֲח ִמ ָשּׁה ָָ %שׂר יוֹם ַלח ֶֹדשׁ ַה ְשּׁ ִב ִ
זמן שמחתינו תשפ"ז
בוּאת ָה ָא ֶרץ ָתּחֹגּוּ ֶאת ַחג ה' ִשׁ ְב ַ%ת יָ ִמים וגו' ,ווען ס'וועט זיין די
ְתּ ַ
פופצנטע טאג פון חודש תשרי ,ווען מ'נעמט צוזאם די תבואה פון די יסודות פון פרייליכקייט!
די פעלדער און מ'ברענגט עס אריין אין שטוב ,זאלט איר פייערן
דעם יום טוב סוכות. בס"ד
וּל ַק ְח ֶתּם ָל ֶכם ַבּיּוֹם
דערנאך איז די תורה ממשיך מיט די מצוה פון ְ א גוטן טייערע חברים וידידים!..
ָה ִראשׁוֹן ְפּ ִרי ֵ%ץ ָה ָדר ַכּפֹּת ְתּ ָמ ִרים וַ ֲ%נַ ף ֵ%ץ ָ%בֹת וְ ְַ %ר ֵבי נָ ַחל ,אז מיר
מיר שטייען בסייעתא דשמיא סמוך ונראה צום הייליגן און
זאלן נעמען די פיר מינים ,אתרוג לולב הדסים און ערבות .און די
לעכטיגן יום טוב סוכות הבא עלינו לטובה ,טעג וואס זענען מלא
יכם ִשׁ ְב ַ%ת יָ ִמים" איר
וּשׂ ַמ ְח ֶתּם ִל ְפנֵ י ה' ֱאֵ 8ק ֶ
תורה פירט אויס " ְ
פיבערהאפטיגע הכנות צו קענען אריינברענגן דעם
ַ וגדוש מיט
זאלט זיך פרייען פארן באשעפער זיבן טעג.
גרויסן יום טוב מיט אירע פילע מצוות אזויווי עס דארף צו זיין.
וּשׂ ַמ ְח ֶתּם' א ציווי אז מיר
לכאורה דארף מען פארשטיין ,אויב איז ' ְ
אבער צווישן אלע מצוות וואס גייען ָאן אינעם יום טוב סוכות
דארפן זיך פרייען אינעם חג הסוכות ,וואלט עס געדארפט שטיין
שיינט ארויס א א ספעציעלע מצוה וואס די תורה שרייבט ארויס
אין א באזונדערע פסוק אלס א נייע מצוה פאר זיך .פון דעם אז די
דוקא ביי דעם יום טוב ,דאס איז די מצוה פון זיין בשמחה .הגם
תורה שרייבט עס ארויס אלס א המשך צו נעמען די ארבעה מינים,
עס איז דא א מצוה זיך צו פרייען אין אלע ימים טובים ,אבער ביי
איז משמע אז ס'איז עפעס א תוצאה פון נעמען די פיר מינים -עס
חג הסוכות שטייט עס בפירוש ,ווי מיר געפינען אין פרשת ראה
וּל ַק ְח ֶתּם ָל ֶכם ,אז מען וועט נעמען די מינים וועט
איז פארבינדן מיט ְ
יָמים וגו'
אין די פסוקים )דברים ט"ז( ַחג ַה ֻסּכֹּת ַתּ ֲֶ %שׂה ְל( ִשׁ ְב ַ%ת ִ
דאס אונז מאכן פרייליך .און אויב דאס איז די כוונה ,וואס איז
ית ַאָ 7שׂ ֵמ ַ .5אזוי אויך אין
וּב ֶתּ( וגו' וְ ָהיִ ָ
וּבנְ ( ִ
וְ ָשׂ ַמ ְח ָתּ ְבּ ַחגֶּ ( ַא ָתּה ִ
טאקע פשט דערפון? וויאזוי זענען די ד' מינים משמח דעם מענטש?
פרשת אמור ביי די מצוה פון ולקחתם לכם ,זאגט די תורה )ויקרא
און וואס באדייט דאס צו אונז.
יכם ִשׁ ְב ַ%ת יָ ִמים ,עס איז א מצוה
וּשׂ ַמ ְח ֶתּם ִל ְפנֵ י ה' ֱאֵ 8ק ֶ
כ"ג ל"ט( ְ
על כל פנים ,אז השי"ת האט אונז געגעבן א יום טוב וואס איז אזוי זיך צו פרייען אין די טעג פון סוכות.
שטארק פארבינדן מיט שמחה ,איז פשוט אז מיר דארפן זיך
צום ערשט דארף מען פארשטיין וואס איז טאקע די קשר פון
פארטיפן ,מתבונן זיין ,און פראבירן אפלערנען די מערסטע וואס
שמחה צום יום טוב סוכות .בפרט אז ביים דאווענען דערמאנען
מעגליך וואס דאס מיינט זמן שמחתינו ,וויאזוי מ'איז זוכה צו
מיר "זמן שמחתנו" אלס דער נאמען פונעם יום טוב ,א זאך וואס
שמחה ,און וואס איז אונזער עבודה אין די יעצטיגע טעג.
מ'זאגט נישט ביי קיין שום אנדערע יום טוב .יעדע יום טוב ווערט
אנגערופן מיט א נאמען וואס ברענגט ארויס די מהות און תוכן
s פון יענעם יום טוב .למשל ,פסח ווערט אנגערופן 'זמן חירותנו'
ווייל דעמאלטס זענען מיר באפרייט געווארן פון מצרים ,שבועות
ָא ָדם עוֹ שֶׂ ה ֻס ָּכתוֹ ֶק ַבע ו ֵּביתוֹ עֲ ַראי ווערט אנגערופן 'זמן מתן תורתנו' על שם קבלת התורה וואס איז
די שמחה אינעם דירת עראי דעמאלטס געווען .און אויב סוכות רופן מיר ָאן 'זמן שמחתנו'
באדייט עס אז דאס איז דער ' ֵשׁם העצם' פונעם יום טוב ,דאס איז
יסודות השמחה -הקדמה קצרה די מציאות און אפטייטש פון דער יום טוב סוכות און עס האט א
ספעציעלע שייכות דערמיט.
אונזער שמועס וועט בעזהשי"ת דינען ווי א שטיקל 'שיעור כללי'
בעניני שמחה ,מרחיב צו זיין און אדורכטוהן די זאכן וואס ברענגן נאך א ספעציעלע חידוש וואס מיר געפונען אינעם יום טוב סוכות,
שמחה פאר א איד .בפשטות קען עס ווערן צוטיילט אין דריי אדער מיר ווייסן פון זוהר הקדוש און ספרים הקדושים אז די הייליגע
פיר הויפט יסודות וואס זיי זענען די עיקר גורם און וועג וויאזוי מ'קען אושפיזין ,די שבעה רועים ,קומען צו גיין יעדן טאג אין די סוכה,
אנקומען צו שמחה. עפעס וואס מיר געפונען נישט ביי אנדערע ימים טובים.
1
דעמאלטס האט מען שמחה .דער מענטש רעדט זיך איין אז ווען מ'קען ליגן אויף דער ערד און זיין פרייליך
אלעס וועט זיין על מכונו ,אלעס וועט ווערן מסודר און 'פּערפעקט' איידער מיר וועלן צוגיין צו די ערשטע יסוד וואס איז וויכטיג פאר
אויפן פלאץ ,דעמאלטס וועט ער באמת קענען זיין פרייליך .ער שמחה ,לאמיר פריער מקדים זיין א מילתא דבדיחותא ,א מעשה
פארבעסערן
דארף נאר קודם האבן די נחת ,די פרנסה דארף זיך ַ שהיה וואס וועט אונז דינען אלס א שטיקל אריינפיר דערצו.
האפט נאך צו האבן א שיינע הויז ,אינערהאלב
לויט ווי ער וויל ,ער ָ
די משפחה זאל זיך אלעס פירן די שענסטע און בעסטע ,און אזוי אין ירושלים האט געוואוינט א באקאנטע דערהויבענע קארלינער
ווייטער א גאנצע רשימה פון זאכן וואס ער רעדט זיך איין אז ווען חסיד הגאון הצדיק רבי אלעזר בריזל זצ"ל וועלכער איז געווען
די אלע זאכן וועלן שוין זיין ארלעדיגט ,ווען אלעס וועט זיין בתכלית מפורסם מיט זיין צדקות און גדלות .רבי אלעזר האט מאריך ימים
השלימות ,דעמאלטס וועל איך האבן די שמחה. געווען און איז נפטר געווארן אין א הויכן עלטער ,זייענדיג עוסק
כל ימיו אין הרבצת התורה און מקרב זיין אידן לאביהם שבשמים.
אבער ווי באקאנט איז דאס א שרעקליכע טעות ,ווייל דער מענטש דערציילט זיינס אן אייניקל ,אז איין טאג ווען ער איז אריינגעקומען
ווארטן אויף בעסערע
האפן און ַ
איז פארנומען א גאנץ לעבן צו ָ צום זיידן אין שטוב אין זיינע עלטערע יארן ,טרעפט ער זיין זיידע
אויסגראדן
ָ אויסקלארן און
ָ מצבים ,ווען זאכן וועלן זיך אינגאנצן ליגן אויסגעצויגן אויף דער ערד מיט א גרויסע גמרא ,און ער
בתכלית ההידור והיופי ,און ער רעדט זיך איין אז דאס וועט איהם לערנט פלייסיג ליגנדיג אויף דער ערד .ער האט זיך דערשראקן
ברענגען צופרידנקייט .ער איז תולה זיין שמחה אין פארשידענע מאדנעם מחזה ,און ער פרעגט גלייך דעם זיידן מיט א
פונעם ָ
רמאגט נישט און מעגליך אז ער וועט דאס
פא ָזאכן וואס ער ַ בהלה ,זיידע ,וואס האט פאסירט מיט דיר? פארוואס ליגסטו אויף
רמאגן.
פא ָקיינמאל נישט ַ דער ערד?
אפמאכן
ַ וואויל איז פארן מענטש וואס קען באשליסן ביי זיך און דער זיידע ענטפערט מיט א שמייכל :איך וועל דיר זאגן דעם
מיט א שטארקייט "יעצט בין איך דא ,דאס איז מיין יעצטיגע מצב, אמת ,איך האב געלערנט שטייעדיגערהייט ביי א שטענדער מיט
ַבּ ֲא ֶשׁר הוּא ָשׁם ,אזויווי ס'שטייט און גייט ,און וויאזוי ס'איז נאר בין אראפגעפאלן אויף דער ערד.
ַ די גמרא ,און פלוצלינג איז די גמרא
איך פרייליך און צופרידן" .אזויווי חכמינו ז"ל לערנען אונז שוין דעם איך האב זיך אראפגעבויגן ,איך האב עס געוואלט אויפהייבן,
יסודֵ ,איזֶ הוּ ִָ %שׁיר ַה ָשּׂ ֵמ ְַ 5בּ ֶח ְלקוֹ .ווען מען איז צופרידן מיט וואס אבער זייענדיג אן עלטערע מענטש האב איך פארלוירן מיין
מען האט דאס איז די בעסטע עשירות און רייכטום וואס איז שייך. באלאנס און איך בין אויך אראפגעפאלן .היות איך בין נישט בכוח
און דאס גייט ארויף אויף אלעס אינעם מענטש'ס לעבן ,אלע זיינע ווארטן ביז איינער
זיך אליינס אויפצוהייבן פון דער ערד ,איך מוז ַ
פאסירונגען ,אז א מענטש איז עס מקבל באהבה און
מצבים און ַ וועט מיר קומען העלפן אויפשטיין ,האב איך באשלאסן אז
זוכט נישט צו אנטלויפן דערפון ,איז ער דער רייכסטער און שאד די צייט ,איך בין אויף דער ערד און די
דאך א ָ
דערווייל איז ָ
רהאן.
פא ַגליקליכסטער מענטש וואס איז נאר ַ גמרא איז אויף דער ערד ,קען איך לערנען אינצווישן ביז איינער
קומט .און אזוי איז דער צדיק געלעגן אויף דער ערד מיט די
אגב ,איינס פון די טעמים פארוואס מיר ליינען מגילת קהלת אין
פולסטע רואיגקייט און געווארן פארזונקען אינעם ים התלמוד ,און
סוכות ,שטייט אין ספר מטה משה :וויבאלד סוכות איז די זמן
מקבל פנים געווען זיין אייניקל מיט א שמייכל ,פון דער ערד...
שמחתינו ,און אין ספר קהלת איז שלמה המלך משבח דער וואס
איז פרייליך מיט א אמת'ע שמחה ,דער וואס איז א ָשׂ ֵמ ְַ 5בּ ֶח ְלקוֹ כלפי מה הדברים אמורים ,וואס ווילן מיר ארויסברענגן מיט דעם?
און איז צופרידן מיט וואס ער האט ,וואס דאס איז די גרעסטע אראפגעפאלן און ליגן אויף דער ערד ,אבער אלעס
ַ אז מ'קען זיין
ברכה. איז גוט און געשמאק ,דער מענטש איז פרייליך ,רואיג ,און
צופרידן .און צומאל קען מען זיצן אויף א גאלדענע שטול
פאקטן אין א מענטש'ס לעבן .ווילאנג ער
און דאס איז איינס פון די ַ
ארומגענומען מיט אלעם גוטן ,און זיין צובראכן און אומעטיג .עס
האט דמיונות און חלומות אז זיינע אומשטענדן דארפן ווערן בעסער
רשטאנד ,ווי מיר
ַ ווענדט זיך אינעם מענטש ,אין זיין רצון און פ ַא
און ער דארף האבן פארשידענע זאכן כדי איהם צו ברענגען צו
וועלן ערקלערן.
שמחה ,האט ער נישט קיין שמחה ,אנשטאט דעם איז ער שטענדיג
נאכלויפן דאס וואס ער האט
פארנומען אריינצוכאפן נאך עפעס און ָ מענטשן זענען געוואוינט צו טראכטן אז ווען אלעס גייט גוט ,ווען
נישט .אבער אין די מינוט וואס דער מענטש איז ַמשלים מיט זיין קלאפן על צד היותר טוב,
ַ דאס לעבן איז מסודר און זאכן
2
קלאפט
ַ ָשׂ ֵמ ַ ,5אפילו ווען עס איז א מצב פון מיעוט ,נישט אלעס מציאות און ער זאגט ,יעצט בין איך דא ,דאס איז די יעצטיגע
פראצענט ,אבער דער מענטש באגנוגט זיך מיט דאס
ָ הונדערט מצב ,און איך נעם עס ָאן אזויווי עס איז און איך בין בשמחה,
ביסל וואס ער האט און ער באשליסט צו זיין פרייליך און צופרידן דעמאלטס האט דער מענטש באמת שמחה און שלוה.
ית ַאָ 7שׂ ֵמ ַ ,"5און די
דערמיט ,דעמאלטס וועט טאקע זיין "וְ ָהיִ ָ
א קלוגער איד האט אמאל גוט ַמגדיר דער ענין :ווען א מענטש
שמחה וועט זיין בשלימות.
זאגט" ,מאך עס בשלימות ,טוה עס פערפעקט" ,נעמט עס אוועק
אויסרופן שטעדיג "אם אי כאן -איך בין דא" שמחה ,דאס עצם וועלן מער און בעסער איז א פשוט'ע סתירה
צו שמחה .ווען א מענטש זאגט "ס'איז גוט אזוי" דאס ברענגט די
בדרך רמז קענען מיר ערקלערן נאך א מאמר חז"ל לויט די יסוד
מערסטע צו שמחה ,ווייל דער מענטש איז צופרידן מיט וואס ער
וואס מיר שמועסן .עס איז באקאנט וואס די גמרא זאגט אין מסכת
האט.
סוכה )דף נ"ג" (.תניא אמרו עליו על הלל הזקן כשהיה שמח בשמחת
בית השואבה אמר כן ,אם אני כאן הכל כאן ,ואם איני כאן מי כאן". וואס די קלייע דירת עראי לערט אוז
בשעת מען האט זיך געפריידט אין בית המקדש און עוסק געווען
סוכות איז א זמן ווען א איד דארף זיך אויסלערנען צו לעבן מיט
אין שמחת בית השואבה פלעגט הלל הזקן אויסרופן "אויב איך בין
דעם מצב אזויווי עס איז ,צו זיין א שמח בחלקו און א מסתפק
דא איז יעדער דא ,און אויב איך בין נישט דא ווער וועט דא זיין?".
במועט .נישט זוכן רייכטום און מותרות ,נישט זוכן דעם בעסערן
רש"י איז מסביר אז די כוונה פון הלל איז געווען מעורר צו זיין כלל
מארגן און דעם גלענצנדן עתיד ,נאר פשוט זיין צופרידן מיט וואס
ישראל אז מען זאל נישט טוהן קיין עבירות ,און ער האט גערעדט
רמאגט יא.
פא ָער ַ
בשם דעם אייבערשטן ,כאילו די שכינה הקדושה אליין זאגט און
בעהט זיך צו אונז ווי פאלגענד" ,אויב איך בין דא ,דאס הייסט די תורה הייסט דעם איד ארויסגיין פון זיין באקוועמע הויז און זיך
ווילאנג ס'איז דא השראת השכינה אין בית המקדש וועט יעדער דא אריינזעצן בדוקא אין א קליינע סוכה'לע ,א דירת עראי; די ווענט
זיין ,ווייל אלע אידן וועלן קומען און ס'וועט זיין כבוד השכינה .אבער ס'בלאזט א ווינט
ָ וואקלען זיך ,די סכך איז אביסל ְפּסוֹ ֶלת ג ֶֹרן וְ יֶ ֶקב,
ַ
חלילה אויב מ'וועט זינדיגן און דער אייבישטער וועט אוועקנעמען שפאלטן ,און צומאל שטייט דער טיש נישט אינגאנצן
ַ צווישן די
די שכינה פון דא ,דאן ווער וועט נאך קומען? ווער וועט זיין דא?" גראד ...ער האט נישט אלע באקוועמליכקייטן און די טייערע
ָ
כלים אזויווי ער האט אין שטוב .אבער דוקא אזוי קען מען זוכה
לכאורה קען מען מדייק זיין פארוואס האט הלל הזקן נישט געזאגט
וּשׂ ַמ ְח ֶתּם ,ווען מען איז צופרידן מיט וואס מען האט .סוכות
זיין צו ְ
בפירוש אז די שכינה זאגט אם אני כאן הכל כאן ואם איני כאן מי
באגעניגן
לערנט זיך א איד צו זיין פרייליך מיט די מינימום ,זיך ַ
כאן ,פארוואס האט ער דאס געזאגט מיט א לשון וואס הערט זיך
מיט דאס וואס ער האט ,מיט זיין מצב אין לעבן אזויווי עס איז,
ווי א מענטש רעדט פון זיך אליין?
שאקלדיג .די שמחה
אפילו ווען זאכן זענען אביסל עראי'דיג און ָ
נאר בדרך רמז קען מען זאגן אז הלל הזקן וויל אונז לערנען די איז תלוי אין זיין אייגענע החלטה און דעת.
שליסל צו השראת השכינה און צו שמחה .ווי מיר ווייסן ביי שמחת
ווי שיין שטימט דער ענין מיט די לשון המשנה וואס חז"ל לערנען
בית השואבה איז געווען די הויכפונקט פון שמחה ,די הויכפונקט
אונז אין מסכת סוכה )פרק ב' משנה ו'( " ָכּל ִשׁ ְב ַ%ת ַהיָּ ִמים ָא ָדם
רוַּ 5הקוֹ ֶדשׁ ,דאס אלעס ליגט אין די
פון קדושהֶ ,שׁ ִמ ָשׁם שׁוֹ ֲא ִבים ַ
וּביתוֹ ֲַ %ראי" ,פון וועלכע ס'איז משמע אז ס'איז
עוֹשׂה ֻס ָכּתוֹ ֶק ַבע ֵ
ֶ
ווערטער "אם אני כאן" ,דער מענטש דארף מחליט זיין איך בין דא!
אן עבודה" ,עושה סוכתו קבע" ,מ'דארף דאס מאכן ,מ'דארף זיך
איך בין דערביי! ווען דער מענטש איז צופרידן מיט זיין מצב און ער
אריינברענגען אין די צופרידנקייט און שמחה צו לעבן מיט די
זוכט נישט צו אנטלויפן ,ער זוכט נישט עפעס אנדערש ,נאר דער
עראי אז דאס זאל זיין אונזער קביעות ,מיר זאלן זיין שמח בחלקו.
מענטש רופט אויס שטענדיג 'אני כאן' ,דאס איז די תנאי קודם
למעשה וואס מען דארף האבן ,און דאס ברענגט די גרעסטע יִית
אין ספרים הקדושים ווערט געברענגט א טייטש אויפן פסוק וְ ָה ָ
השראת השכינה און שמחה וואס קען נאר זיין. ַאָ 7שׂ ֵמ ַ) 5די ָ
ווארט ווערט געברענגט פון עטליכע צדיקים ,יעדער אויף זיין
שטייגער ,אבער די מכוון איז די זעלבע( ,חז"ל זאגן אז וואו עס שטייט די
בדרך צחות קען מען צולייגן ,אז דאס איז געזאגט געווארן דוקא ביי
"א "7באדייט דאס א לשון פון 'מיעוט' )וואס קומט עפעס
ווארט ַ
ָ
שמחת בית השואבה ,דארט וואו דער עולם איז געשטאנען
'א'7
ית ַ
ממעט זיין( .און דאס לערנט אונז די תורה אינעם פסוק וְ ָהיִ ָ
צודריקט ,מען איז נישט געשלאפן ,מען האט געדרימלט שטייעדיג,
3
בייגט זיך איין צו די דריטע זייט ,וואס איז די שלישית אפילו טפח. 'צופארנקייט' וואס הערשט ביים טאנצן,
ָ טאקע אין די גאנצע
ימינוֹ ְתּ ַח ְבּ ֵקנִ י' וויבאלד כביכול דער
דאס איז מרומז אינעם 'וִ ִ ערשט דארט דארף דער מענטש אויסרופן "אני כאן ,איך בין דא
אייבישטער כאפט אונז און נעמט אונז ארום ווען מיר גייען אריין און איך בין צופרידן!".
אין די סוכה[.
s
די הרגשה פון קרבת אלקים אין די סוכה
דורכאויס די שאר ימות השנה ווען א איד געפונט זיך אינדערהיים
ָל ׁ ֶש ֶבת וְ ַל ֲחסוֹ ת ְּב ֵס ֶתר צֵ ל ְּכנָפֶ ָך
אין זיין הויז ,די הויז איז טאקע זייער שטארק און פעסט געבויעט,
דאך ,ס'האט אין
ס'האט גרויסע שטיינערנע ווענט מיט א שטארקע ַ ווען מיר זיצן בצילא דמהימנותא
זיך טייערע שטיקער מעבל מיט פילע צוגעהערן ,אבער דאס אלעס
קומט נישט צו צו די הרגשה וואס מען האט ווען מען זיצט זיך אינעם מיר ווערן געהאלטן דורך השי"ת
ימינוֹ ְתּ ַח ְבּ ֵקנִ י'
קליינעם סוכה'לע און מען איז זוכה צו שפירן דעם 'וִ ִ פון דא זענען מיר ממשיך ווייטער צו די צווייטע יסוד ,א גאר
פונעם טאטן אין הימל .יא די סוכה איז טאקע א דירת עראי ,די וויכטיגע נקודה וואס איז גורם שמחה און מאכט דעם מענטש
דאך איבערן קאפ,
וואקלען זיך ,ער האט נישט קיין שטארקע ַ
ווענט ַ פרייליך ,דאס איז ווען א איד געדענקט און ווייסט אז ער ווערט
אנגעווארימט בגשמיות ,אבער די גוטע
ַ ער איז נישט באשיצט און געהאלטן אין די הענט פון אבינו שבשמים .פונקט ווי ווען א קינד
ַ
הרגשה וואס דער איד האט ,די קרבת אלקים ,וויסנדיג אז דער געפונט זיך אין די הענט פון זיין טאטע אדער מאמע וואס נעמט
אייבישטער היט איהם אפ און באשיצט איהם און נעמט איהם ארום איהם ארום מיט ליבשאפט און זארגט פאר אלע זיינע געברויכן,
פון אלע זייטן ,דאס איז די שענסטע און די בעסטע זאך וואס קען שפירט ער רואיג און צופרידן און איז מלא שמחה .די זעלבע איז
נאר זיין פאר א איד ,און ברענגט די מערסטע שמחה און שלוה. ווען א איד געדענקט אז דער רבונו של עולם איז ווער ס'שטעלט
איהם צו אלע זיינע באדערפענישן ,ער טראגט איהם און האלט
כל מה דעביד רחמא לטב עביד
איהם ,און ער היט איהם אפ פון אלעם בייזן ,דאס מאכט די
עס איז באקאנט די מעשה וואס די גמרא ברענגט אין מסכת ברכות גרעסטע שמחה און רואיגקייט אין די הארץ פון א מענטש.
)דף ס .(:צום ערשט הייבט די גמרא ָאן מיט אן הקדמה" :תנא
משמיה דרבי עקיבא לעולם יהא אדם רגיל לומר כל דעביד רחמנא סוכות איז א זכר צו די ענני הכבוד וואס האבן אונז ארומגענומען
לטב עביד -מיר האבן געלערנט בשם רבי עקיבא ,א מענטש זאל אין מדבר און אונז אפגעהיטן און באשיצט פון אלעם בייזן .ווי
אייביג זיין געוואוינט צו זאגן אז אלעס וואס דער אייבישטער טוט באקאנט ווערט די סוכה אנגערופן "צילא דמהימנותא" דער
אייבישטער דערנענטערט אונז צו איהם און נעמט אונז אריין
איז גוט" .און די גמרא דערציילט אז רבי עקיבא איז אמאל געגאנגען
אויפן וועג ,און ער איז אנגעקומען אין א פרעמדער שטאט .ער האט שאטן .אזוי אויך שטייט אין זוהר הקדוש אז די פסוק
אונטער זיין ָ
ימינוֹ ְתּ ַח ְבּ ֵקנִ י" גייט ארויף אויפן יום טוב
אין שיר השירים "וִ ִ
געזוכט אן אכסניא וואו איינצושטיין ,אבער קיינער האט איהם נישט
האלזט אונז
סוכות ,עס איז כביכול ווי השי"ת כאפט אונז ָאן און ַ
געוואלט אריינלאזן צו זיך אין שטוב ,האט ער געזאגט "כל דעביד
רחמנא לטב" ,און נישט האבנדיג קיין אנדערע ברירה איז ער ארום מיט זיין רעכטע האנט און ער איז אונז מקרב צו זיך.
געבליבן אינדרויסן און גענעכטיגט אין א פעלד. ]פון הרה"ק רבי חיים ויטאל זי"ע ווערט געברענגט א רמז נפלא
צום שיעור סוכה ,ווי מיר ווייסן פון חז"ל דארף די סוכה האבן
האן ,אן אייזל ,און א לעכט.
רבי עקיבא האט געהאט מיט זיך א ָ
"שתים כהלכתן ,ושלישית אפילו טפח" צוויי גאנצע ווענט און די
אינמיטן די נאכט איז געקומען א ווינט און האט אויסגעלאשן דעם
לעכט ,דערנאך איז געקומען א קאץ און פארציקט דעם האן ,צום דריטע איז גענוג אפילו א טפח .ערקלערט מהרח"ו אז ווען איינער
האלזט ארום א צווייטן מיט זיין האנט ,האט עס אט די צורה ,עס
לעצט איז געקומען א לייב און אויפגעגעסן די אייזל .ביי יעדע פון
איז דא אויבערשטע טייל פון די האנט וואס ציט זיך פונעם ַאקסל
די געשעענישן האט רבי עקיבא געזאגט ווי זיין שטייגער אלעמאל
ביז'ן עלנבויגן ,און דערנאך די צווייטע טייל פונעם עלנבויגן ביז די
"כל דעביד רחמנא לטב".
פלאך ,וואס דאס זענען אזויווי די צוויי גאנצע ווענט .און
ַ האנט
צום סוף בלייבט איבער די קליינע שטיקל פונעם כף היד וואס
4
אז דער אייבישטער קוקט אראפ אויף איהם ,ער היט איהם און פלוצלינג זענען געקומען סאלדאטן צו יענע שטאט און זיי האבן
באגלייט איהם שטענדיג. געפאנגען די מענטשן פון זייערע הייזער ,און זיי אוועקגעפירט אין
ַ
געפענגעניש .האט שפעטער רבי עקיבא געזאגט פאר די
ווי אויך קען דאס זיין דער רמז פון די אושפיזין וואס קומען צו גיין
תלמידים" ,לאו אמרי לכו כל מה שעושה הקדוש ברוך הוא הכל
אין אונזער סוכה דורכאויס דעם יום טוב סוכות .דאס קומט צו ווייזן
לטובה -האב איך ענק דען נישט געזאגט אז אלעס וואס דער
פאר א איד אז ער איז נישט אליינס ,ער האט א שמירה ,ער האט
אייבערשטער טוט איז צום גוטן?"
א זכות וואס נעמט איהם ארום .דאס אלעס ברענגט שמחה און
רואיגקייט פארן מענטש ווען ער ווייסט אז ער איז נישט אליינס און אין ספר בן יהוידע פון הגאון בעל בן איש חי זי"ע איז ער מדייק:
ער האט דעם אויבערשטן און זכות אבות וואס היט אויף איהם. פארוואס האט אויסגעפעלט פאר רבי עקיבא צו זאגן צום סוף
מאל פאר זיינע תלמידים "האב איך ענק דען נישט געזאגט
כא ָ
נא ַ
ָ
דאך
אז אלעס וואס דער אייבערשטער טוט איז גוט"? ער האט ָ
s
שוין אזוי געזאגט בשעת מעשה ,ער האט עס קלאר
פאסירט
פאסירונגען וואס האבן ַ
אויסגעשמועסט ביי יעדע פון די ַ
ּ ְפ ִרי עֵ ץ ָה ָדר ַּכ ּ ֹפת ְּת ָמ ִרים וַ עֲ נַף עֵ ץ עָ בֹ ת וְ עַ ְר ֵבי נ ַָחל
מיט איהם ,אז כל מה דעביד רחמנא לטב עביד ,און זיי האבן דאס
וואס די ד' מינים לערנען אונז כסדר געהערט פון זייער רבי'ן ביז היינט אויך.
זאגט דער בן איש חי א יסוד נפלא וואס ווערט אויך געברענגט
די סדר און השתלשלות פון די מיים
אין נאך ספרים הקדושים ,אז ווען א איד חזר'ט כסדר און ער
אחרון חביב ,אצינד קומען מיר צום לעצטן יסוד ,איז א איד דארף זאגט ארויס מיט'ן מויל "כל מה דעביד רחמנא לטב עביד" אז
לעבן מיט א טיפערע בליק ,קוקן אויף יעדע זאך מיט א טיפקייט, אלעס וואס דער אייבישטער טוט איז גוט ,דאס איז ממש ווי א
מיט התבוננות ,נישט נעמען זאכן אויבערפלעכליך אזויווי ער זעהט סגולה און איז בכוח אויפצוטוהן אז עס וועט טאקע מהפך זיין די
עס מיט די טרוקענע אויגן ,נאר זיך אביסל מתעמק זיין אין יעדע באשערט אז ס'זאל
גזירה לטובה .אפילו אויב ס'איז חלילה געווען ַ
זאך צו באגרייפן און דערהערן וואס עס ליגט אונטער דעם ,צו נישט זיין אזוי גוט פארן מענטש ,וועט עס דורך זיין זאגן און גלייבן
באמערקן וואס נאך איך האב אלס דא ,ווי מיר וועלן ברייטער ווערן נתהפך לטובה .דערפאר האט רבי עקיבא צום סוף
ערקלערן בסייעתא דשמיא. אויסגעפירט" ,האב איך אייך דען נישט געזאגט אז אלעס וואס
דער אייבערשטער טוט איז גוט?" ווייל ער האט זיי געוואלט
וּל ַק ְח ֶתּם ָל ֶכם ַבּיּוֹם ָה ִראשׁוֹן ְפּ ִרי
אז מ'קוקט אריין אין די מצוה פון ְ
מ'חזר'ט עס כסדר,
לערנען אז מיט דעם וואס מ'זאגט עס און ַ
ֵ%ץ ָה ָדר ַכּפֹּת ְתּ ָמ ִרים וַ ֲ%נַ ף ֵ%ץ ָ%בֹת וְ ְַ %ר ֵבי נָ ַחל ,וועלן מיר באמערקן
דאס העלפט און איז גורם אז ס'זאל באמת ווערן גוט.
אן אינטערעסאנטע זאך .די תורה שרייבט נישט ארויס די נעמען
פון די ד' מינים וואס מיר דארפן נעמען ,נאר די תורה הייבט אן מיט
סוכות שטארקט אוז אין אמוה
א "פרי עץ הדר" מ'זאל נעמען א פרי ,דערנאך "כפות תמרים" די
בלעטלעך פון א טייטלבוים ,די דריטע איז "ענף עץ עבות" צווייגן און דאס איז פון די הויפט עבודות פון די חג הסוכות ,זיך צו
פון הדסים ,און צום סוף איז "וערבי נחל" די ערבות וואס וואקסן שטארקן אין אמונה און בטחון ,צו ַחזר'ן און געדענקן דאס אז
ביים וואסער. השי"ת האלט אונז און טראגט אונז שטענדיג ,מיר האבן א טאטע
פארלאזט
אין הימל וואס זארגט פאר אונזערע באדערפענישן און ַ
אז מיר וועלן אריינקלערן וועלן מיר זעהן אז די תורה רעכנט אויס אונז קיינמאל נישט .סוכות איז אונזער דערמאנונג זיך מחזק צו
פאסירט טאקע אין
די זאכן לויט די סדר און געשעעניש וויאזוי עס ַ זיין אין דעם ענין אז השי"ת איז נאנט צו אונז און מיר זענען
די בריאה .דאס איז די מציאות פון יעדע זאך וואס וואקסט .ווען א שאטן.
אונטער זיין ָ
פארטיגע פרי ,ער זעהט טאקע נאר די פרי
מענטש זעהט א שיינע ַ
פאר די אויגן ,אבער באמת ליגט דא א גאנצע השתלשלות ,ס'איז דאס קען זיין מרומז אין דעם וואס חז"ל זאגן אז מען דארף קענען
דא א סדר און א וועג וויאזוי די פרי איז צושטאנד געקומען .איידער אדורכקוקן די סכך און זעהן די שטערנס אויפן הימל .ווייל די
דער פרי האט זיך באוויזן איז געווען בלעטלעך ,נאך פריער איז תכלית און מטרה ווען מען זיצט אין סוכה איז אז דער איד זאל
קענען אויפהייבן די אויגן צום הימל ,זעהן די צבא השמים ,וויסן
5
ווען מען איז זיך מתבון אין די חסדי ה' געווען בלויז דער צווייג ,און דער שורש פון וואו דאס אלעס קומט
ביז אהער האבן מיר גערעדט לגבי די גשמיות'דיגע שורש און איז פון די וואסער ,פון די כוח וואס האט אריינגעגעבן די
ברייטקייט וואס ליגט אונטער יעדע זאך .ווער רעדט נאך ווען מען נאסקייט וועלכע איז אריין אין די בוים און אין די
פייכטקייט און ַ
גייט צוריק ביז צום אמת'ן שורש ,ווען דער איד פארשטייט און איז צווייגן און אין די בלעטער און אין די פרי ,וואס פון דעם איז עס
זיך מתבונן אז אלעס קומט פון די חסדי השי"ת ,דער רבוש"ע גיבט געוואקסן.
איהם אזויפיל טובות און חסדים ַ%ד אין שיעור וערך .אונטער אלע
זיינע גוטע זאכן שטייט כביכול דער טאטע אין הימל אליינס .די קוקן מיט א ברייטע בליק וואס אך מיר האבן
מחשבה אליינס וועט אריינבלאזן אין איהם א גייסט פון פרישקייט בדרך רמז לערנט אונז די תורה דא אויס אז מ'דארף קוקן אויף
און שמחה ,זיך דערמאנענדיג וואס דער אייבישטער טוט אלס פאר יעדע זאך גרינטליכערהייט ביז צום שורש פון וואו עס קומט,
איהם און שטעלט איהם צו כסדר. באמערקן אלעס וואס ליגט אונטער דעם ,אלעס וואס ליגט ארום.
פונקט ווי אין פסוק ווערט דערמאנט 'ערבי נחל' וואס איז מרמז פראקטישע
ַ לאמיר דאס אביסל צולייגן און מסביר זיין אויף א
אויף די וואסער וואס גיבט די כוח צו וואקסן ווי פריער דערמאנט. אופן .צומאל ווען דער מענטש קומט אהיים נאך א לאנגע טאג
וואסער איז מרמז אויף חסדים און שפע .וואסער איז אויך מרמז ארבעט ,ער לעכצט פאר אביסל רואיגקייט ,און איינער פון זיינע
אויף רוחניות ,אזויווי מ'טרעפט ביי שמחת בית השואבה ,שמשם קינדער טוט פונקט עפעס וואס רעגט איהם אויף ,א זאך וואס
היו שואבים רוח הקדש .בדרך רמז קומט דאס אויסלערנען פארן נעמט אוועק זיין שלוה און שמחה .יעצט ,איינער וואס קוקט מיט
איד צו טראכטן און געדענקן אז אונטער אלעס געפונט זיך דער א קורצזיכטיגע בליק ,ווערט באלד אויפגערעגט ,ער פארגעסט
באשעפער אין הימל וואס וויל אונז שטענדיג געבן און געבט אונז פון אלעס ארום און ער געדענקט בכלל נישט די חלק הטוב .ער
אזויפיל גוטס. כאפט נישט אז דאס קינד איז עפעס מער און טיפער ווי סתם א
'ווילדע יונגל' וואס איז נאר דא איהם אויפצורעגן...
ווען א איד לעבט מיט די התבוננות און די זכרון אז אלעס קומט
פונעם אייבערשטן ,און דער אייבישטער געבט איהם אזויפיל גוטע א איד וואס לעבט מיט התבוננות ווייסט אז זיין קינד איז א מתנה
זאכן ,איז פשוט אז ער וועט זוכה זיין צו א ריכטיגע 'זמן שמחתינו' דאך אזויפיל נחת פון דעם קינד ,אזויפיל גוטע
פון הימל .ער האט ָ
פיל מיט שמחה און צופרידנקייט. רמאגט יא ,אזויפיל אנדערע זמנים וואס
פא ָזאכן וואס דאס קינד ַ
דער קינד מאכט איהם פרייליך .ער ווערט נישט פארלוירן בלויז
די ד' מיים קומען אוז דערמאען די חסדי השי"ת צוליב די יעצטיגע מאמענט ,צוליב די יעצטיגע אינצידענט וואס
די גמרא זאגט אין מסכת תענית )דף ב" (:הואיל וארבעת מינין הללו האט פאסירט מיט'ן קינד.
אינן באין אלא לרצות על המים ,וכשם שארבע מינין הללו אי אפשר
די זעלבע זאך איז מיט די משפחה ,די סביבה ,די הויז ,און אלעס
בהם בלא מים כך אי אפשר לעולם בלא מים" אז די ארבעה מינים
אין אונזער לעבן .זייער אסאך מאל קוקט א מענטש מיט א
קומען מעורר זיין רחמים אז די וועלט זאל ווערן געבענטשט מיט
'שמאלע בליק' און ער ווערט אויפגערעגט צוליב די אומשטענדן
ָ
וואסער און רעגן ,וויבאלד די פיר מינים דארפן צוקומען צו אסאך
פונעם יעצטיגן מינוט ,ער כאפט אבער נישט וויפיל ברכה ,וויפיל
וואסער ווען זיי וואקסן.
גוטע זאכן ער האט יא ,וויפיל גוטע זאכן זיין בני בית האט איהם
ווי מיר האבן פריער גערעדט איז וואסער מרמז אויף רוחניות און צוגעשטעלט און אנגעגרייט און געגעבן ביז אהער ,און וויפיל גוטע
געטליכקייט .קומט אויס אז די ארבעה מינים וואס מיר נעמען זאכן ער קען נאך ערווארטן אינעם צוקונפט.
אינעם יום טוב סוכות האבן א הויכע און הייליגע שורש בקדושה,
ווען א מענטש האט אפענע אויגן און ער קוקט אויף יעדע זאך
זיי זענען אנגעוואנדן און וואסער און קומען מעורר זיין רחמים אויף
'מיט די גאנצע שורש' פון ארום און ארום ,פון וואו עס קומט און
וואסער.
וואס עס ליגט אלץ אונטער דעם ,דאן לעבט ער מיט א זעלטענע
אצינד לאמיר זיך צוריקקערן צו די פסוקים וואס שטייט אין די תורה צופרידנקייט און שמחה.
אין פרשת אמור לגבי די מצוה פון ולקחתם לכם .ווי דערמאנט
י%י ְבּ ָא ְס ְפּ ֶכם
הייבט ָאן די תורה " ַאַ 7בּ ֲח ִמ ָשּׁה ָָ %שׂר יוֹם ַלח ֶֹדשׁ ַה ְשּׁ ִב ִ s
6
אויב וועט ער לעבן מיט די ידיעה און הכרה וואס א איד דארף בוּאת ָה ָא ֶרץ ָתּחֹגּוּ ֶאת ַחג ה' ִשׁ ְב ַ%ת יָ ִמים" די תקופה פונעם
ֶאת ְתּ ַ
האבן ,ווי פאלגענד: יום טוב סוכות איז די צייט ווען מען נעמט צוזאם די תבואה און
מ'ברענגט עס אריין אין שטוב .ווען מען האלט אין אזא זמן ווען
ווען א איד טראכט פון זיך זייענדיג א חלק פונעם עם הנבחר ,א
דער מענטש קלויבט צוזאם זיין גאנצע הארעוואניע פונעם
חלק פון כלל ישראל ,אויב קלערט מען אריין דערין מיט די ריכטיגע
פריערדיגן יאר ,אויב לעבט מען נישט מיט די נויטיגע התבוננות
התבוננות און מחשבה ,ווייסט מען א מיר האבן אויך א שורש און
און מחשבה ,קען מען חלילה פארגעסן פון וואו די אלע גוטע זאכן
אפשטאם .פונקט ווי די פרי אויפן בוים איז נישט עפעס
ַ א הייליגע
קומען צו אונז .ווען דער איד שטייט און שעפט נחת פון זיין
וואס האט זיך אנגעהויבן בלויז ביי די פרי ,נאר עס האט א
דאכטן אז ס'איז כוחי ועוצם ידי עשה
ארבעט ,קען זיך איהם ח"ו ַ
השתלשלות און א סדר פון פריער ,די זעלבע איז מיט אונז כלל
לי את החיל הזה .דערפאר זאגט די תורה דארט ווייטער
ישראל ,מיר זענען נישט געבוירן געווארן היינט .מיר האבן א
וּל ַק ְח ֶתּם ָל ֶכם ַבּיּוֹם ָה ִראשׁוֹן ְפּ ִרי ֵ%ץ ָה ָדר ַכּפֹּת ְתּ ָמ ִרים וַ ֲ%נַ ף ֵ%ץ
" ְ
היסטאריע ,א הייליגע השתלשלות און א מקור פון וואו מיר
ָ%בֹת וְ ְַ %ר ֵבי נָ ַחל" יעצט איז די צייט ווען מען דארף נעמען די פרי
שטאמען .מיר האבן שבעה רועים ,זכות אבות פון די אבות
ַ
מיט די בלעטער ,מיט די צווייגן וואס קומען פון וואסער .דאס
הקדושים ,די שבטים ,די הייליגע אושפיזין.
הייסט ,דער איד דארף זיך עפענען די אויגן און לעבן מיט
ווען א איד לעבט מיט די ריכטיגע התבוננות ,אזויווי ס'שטייט אין התבוננות צו וויסן און געדענקן וואס ליגט אונטער די אלע ברכות.
די תורה ביי די ד' מינים ,צו פארשטיין יעדע זאך און אפלערנען פון
יכם" ,ווייל
8ק ֶ
"וּשׂ ַמ ְח ֶתּם ִל ְפנֵ י ה' ֱא ֵ
און די תוצאה פון דעם וועט זיין ְ
וואו עס קומט און פון וואו עס שטאמט ,ברענגט עס איהם א
ווען מען דערמאנט זיך אז דער אייבישטער איז דער וואס גיבט
מורא'דיגע שמחה .עס ברענגט ארויס די חשיבות און די גרויסקייט
אונז און איז משפיע פאר אונז ,דאס וועט ברענגען די גרעסטע
פון א איד ,עס דערמאנט איהם פון וואו ער קומט ,ווי הייליג און
שמחה ,די גרעסטע גליק און דאנקבארקייט אין די הארץ פון א
טייער און באליבט ער איז] .קען זיין אז דאס נעמט נישט אוועק
איד] .דאס איז אויך פארבינדן מיט די צווייטע יסוד וואס מיר
אלע פראבלעמען פון א מענטש ,עס היילט נישט אויס זיינע
האבן פריער גערעדט ,ווייל דאס דערמאנט איהם אז השי"ת איז
ווייטאגן ,אבער דאס העלפט א איד זיך מחזק זיין און וויסן זיין
דער וואס טראגט איהם ,פירט איהם ,און נעמט איהם ארום
גרויסקייט און זיין קדושה ,זיינע כוחות און מעגליכקייטן וואס ער
אלעמאל[.
רמאגט אין זיך[.
פא ַָ
בדרך רמז קען מען זאגן אז דעריבער נעמט מען די ד' מינים און
דאס איז דער ענין פון די אושפיזין וואס קומען אונז באזוכן אינעם
שאקלט זיי מיט די נענועים צו אלע פיר זייטן ,צו ווייזן אז דער
מען ָ
יום טוב סוכות .טאקע אין דעם יום טוב וואס דערמאנט אונז און
אייבישטער נעמט אונז ארום פון אלע זייטן .איבעראל און אונטער
אפשטאם,
ַ לערנט אונז זיך מתבונן צו זיין אין אונזער שורש און
יעדע זאך ליגט א הימלישע כוח ,דער כוח פונעם באשעפער וואס
קומען צו גיין די אבות הקדושים אונז ברענגן די שמחה און
איז משפיע אויף אונז פון זיינע ענדלאזע חסדים און טובות.
התחזקות וואס מיר קענען שעפּן פון זיי.
s s
צום שלוס לאמיר מסיים זיין מיט א קליינע און טרעפליכע מעשה ישין
או ׁ ְּש ּ ִפיזִ ין עִ ָיל ִאין או ׁ ְּש ּ ִפיזִ ין ַקדִּ ׁ ִ
שהיה .דער באקאנטער ליובאוויטשער חסיד און משפיע הרה"ח ר'
מענדל פוטערפאס ז"ל האט דערציילט אז ווען ער איז געווען
די גרויסקייט פון כלל ישראל
רווארפן אין סיביר ארומגענומען מיט גויים ,האבן זיי איהם
פא ָ ַ
אמאל געפרעגט וואס איז זיין סוד ,וויאזוי קען ער זיין פרייליך דא אוזער הייליגע אפשטאם און שורש בקדושה
אין אזא מצב ווען מ'געפונט זיך אפגעזונדערט און איינזאם אין א דעם אויבנדערמאנטן יסוד פון זיך מתבונן זיין אין יעדע זאך פון
פארשטויסענעם עק וועלט ָאן גארנישט ,בעירום ובחוסר כל? האט וואו עס קומט און וואס עס ליגט אונטער דעם ,קען מען מרחיב
ער זיי צוריק געפרעגט ,אדרבה ,זייט מיר מסביר פארוואס זענט זיין און אויסברייטערן צו נאך א נקודה ,און עפענען דערמיט נאך
איר נישט פרייליך? א קאפיטל וואס קען ברענגן שמחה און דערהויבנקייט צו א איד,
7
לסיכום... פּאר פארוואונדערטע אויגן ,וואס איז די
זיי עפענען אויף איהם א ָ
פראגע בכלל? וואס פארשטייסטו נישט אז מיר זענען צובראכן
- ê ðî½− +דער מענטש דארף ַמשלים זיין מיט'ן מציאות און מחליט
דא? זיי האבן ָאן אויסצורעכענען זייער אמאליגע גרויסקייט און
זיין ביי זיך ,יעצט בין איך דא! דאס איז די יעצטיגע מצב ,און איך נעם
חשיבות ,איינער האט דערציילט אז ער איז געווען א דירעקטאר
עס ָאן אזויווי עס איז און איך בין בשמחה.
באנק ,איינער איז געווען א בארימטער לויער,
אין א גרויסע ַ
די סוכה איז א דירת עראי ָאן אלע באקוועמליכקייטן פון שטוב ,אבער
איינער איז געווען א אנגעזעהנער מיניסטער אין די רעגירונג פון
וּשׂ ַמ ְח ֶתּם ,ווען מען איז צופרידן מיט
דוקא אזוי קען מען זוכה זיין צו ְ
ליטא ,און אזוי ווייטער .זיי זענען אלע אמאל געווען מענטשן פיל
וואס מען האט.
-------------------------------------------------------------------
רוואגלט
פא ָ מיט כבוד און רייכטום ,און אצינד זענען זיי געווארן ַ
רווארפן אהער ,זיי האבן פארלוירן זייער גאנצע כבוד און
פא ָ און ַ
געהאלטן אין די הענט
ַ - ë ðî½− +וויסן און געדענקן אז מיר ווערן
פון אבינו שבשמים .פונקט ווי א קינד געפונט זיך אין די הענט פון זיין
עהרע און זייער גאנצע פארמעגן ,ממילא זענען זיי נישט פרייליך.
טאטע מיט ליבשאפט. זיי זאגן צו ר' מענדל אויב עפעס דארפסטו אונז געבן אן
ערקלערונג פארוואס דו ביסט יא פרייליך.
סוכה איז אונזער צילא דמהימנותא 'וימינו תחבקני' און מיר דארפן
איינ'חזר'ן און שטארקן אונזער אמונה.
ַ דאס שפירן און געדענקן,
ענטפערט זיי ר' מענדל ,ווען איך בין געווען אינדרויסן בין איך
-------------------------------------------------------------------
אויך געווען א ביזנעסמאן ,איך האב געהאט געלט .אבער דאס
- è ðî½− +קוקן אויף יעדע זאך מיט א ברייטע און טיפע בליק ,וויסן איז בכלל נישט געווען מיין ציל און מיין עיקר מטרה אין לעבן .מיין
און געדענקן דער שורש וואס ליגט אלס אונטער דעם .בפרט געדענקן
עיקר שטרעבונג איז געווען צו זיין א איד ,צו זיין א חסיד ,און צו
די ענדלאזע חסדים פון השי"ת שטענדיג.
דינען דעם אייבערשטן .און דאס האב איך נישט פארלוירן ,דאס
ווען מיר נעמען די ד' מינים ,א פרי ,בלעטער ,צווייגן ,און ערבות פונעם
האב איך מיט מיר אין יעדן מצב ,דערפאר בין איך פרייליך ,ווייל
יכם" דורכ'ן
8ק ֶ
"וּשׂ ַמ ְח ֶתּם ִל ְפנֵ י ה' ֱא ֵ
ְ וואסער ,ברענגט עס צו
מיין אמת'ע תכלית האב איך אינגאנצן נישט פארלוירן...
אריינקלערן און ארויסנעמען די מוסר השכל דערפון.
------------------------------------------------------------------- היוצא לנו ,דאס זוכה צו זיין צו שפירן א טעם אין 'זמן שמחתינו'
אפשטאם ,די זכות
ַ - ð ðî½− +קוקן און געדענקן אונזער הייליגע און לעבן א לעבן פון פרייד און דערהויבנקייט ,ווענדט זיך בכלל
אבות און די הייליגע אושפיזין וואס לערנען אונז ווער מיר זענען, נישט אין די גשמיות'דיגע אומשטענדן און הרחבה וואס מען
אונזער גרויסקייט און טייערע שורש. רמאגט .סיי וועלכע רייכטום אדער עולם הזה'דיגע האב-און-
פא ַָ
גוטס קענען נישט צושטעלן פארן מענטש די אמת'ע שמחה און
צידה לדרך... צופרידנקייט צו וועלכע זיין נפש לעכצט און בענקט .שמחה איז
ó−¼îò¼ò −ð öîõ íòîî× −ð א העכערע זאך ,א זאך וואס מען קען נאר דערגרייכן דורך לעבן
העכער ,לעבן מיט מחשבה און התבוננות ,און זיך פארטיפן אין
מיר געפוען אין חז"ל אז ס'איז א מצוה צו מאכן 'עועים' מיט
די ד' מיים" ,מוֹלִי וּמֵ בִ יא" מ'פירט די לולב אוועק פון זיך און די חסדי השי"ת צו אונז און אונזער הייליגע און לעכטיגע פנימיות.
מ'ברעגט עס צוריק .עס זעען דא אין דעם פילע טיפע און
ווען עס קומט דער יום טוב סוכות ,און דער איד זיצט אין זיין
הייליגע כווות און עיים ,אבער עס איז אויך מרומז אין דעם,
וואקלדיגע סוכה מיט די ד' מינים אין די הענט .יא ,די
קליינע ַ
אז אפילו א איד האט זיך חלילה דערווייטערט פון השי"ת ,קען
ער תיכף מאכן די 'הַ בָ ָאה' און זיך צוריקברעגן צו השי"ת. ווענט שאקלען זיך טאקע ,אלעס איז אויף אן אופן פון עראי און
)(±−òïêš ,í¾ô ³¼ð
ארימקייט ,די ווינט בלאזט אריין צווישן די שפאלטענעס ,ס'רעגנט
אריין פון אויבן .אבער ער איז זוכה צו עפענען די אויגן ,צו זעהן
די שכינה הקדושה וואס באגלייט איהם און טראגט איהם ,ער איז
א זיסע און פרייליכע יום טוב! מרגיש די דערהויבנקייט ,די הייליגע אושפיזין וואס קומען צו גיין,
ער דערהערט דעם לימוד פון די הייליגע ד' מינים וואס דערמאנען
לע" הר"ר משה שמעון הלוי ז"ל
בן יבלחט"א אבי מורי הרה"ח ר' שרגא פייביל שליט"א רמאגט אלס .און דאס איז די
פא ָאיהם ווער ער איז און וואס ער ַ
"והיית אך שמח" ,דאס איז די גרעסטע און ריינסטע שמחה וואס
זיך איינצושרייבן צו באקומען די "מיט א טיפערן בליק"
איז נאר שייך אין די וועלט.
דורך אי-מעיל בעז"ה tiferenblik@gmail.com
8
