אונזער קוואל · Inzer Kval — סוכות (2026-09-21)

ארויסגעגעבן דורך: בס״ד
מפעל עונג רוחני סקאליע
גליון 14 סוכות תשפ״ז
א פרייליכן
מערכת
אונזער קוואל
יום טוב!
ווינטשט
תורה אונזער קוואל פון
הושענא בהמה ממשכלת
העלף די בהמה זאל נישט מאכן קיין טעות .מען קען דאס
מסביר זיין מיט א שיינעם פשט ,אז דאס מיינט מען זאל העלפן
די אידן וואס זענען ליידער אראפגעפאלן אויף א נידריגע מדרגה
ווי א בהמה ,אז זיי זאלן קענען תשובה טון .דער טעם דערפון
איז ,ווייל די דאזיגע הושענא זאגט מען דעם זעקסטן טאג ,וואס
דאס איז מרמז אויף יוסף הצדיק .ביי יוסף שטייט דאך דער
פסוק “יוסף ה’ לי בן אחר” ,ווייל יוסף הצדיק בעט כסדר ביים
אויבערשטן“ :קער צוריק נאך און נאך אידן צו דיר”.
(רבינו שליט”א -מחזה חג האסיף)
אינעם זוהר הקדוש (חדש פרשת כי תשא) שטייט אז סוכות
איז כנגד אברהם אבינו .מען קען דאס מרמז זיין אין די ָָמאסן
(מעזשערמענט) פון א סוכה (לויט די מינימאלע שיעור) :א
סוכה דארף האבן צוויי ווענט וואס זענען זיבן טפחים לאנג און
אונזער קוואל פון תורה
צען טפחים הויך ,קומט אויס אז יעדע וואנט באטרעפט זיבעציג
טפחים ( 7מאל ,)01און ביידע ווענט אינאיינעם זענען הונדערט-
פערציג .די דריטע וואנט דארף זיין א טפח ברייט אויף צען טפחים
הויך ,וואס דאס באטרעפט נאך צען טפחים .דער דאך -סכך וואס
איז זיבן ברייט אויף זיבן לאנג באטרעפט ניין-און-פערציג ,און די
ערד איז אויך זיבן אויף זיבן ,וואס איז נאך ניין-און-פערציג .ווען מען
רעכנט דאס אלעס צוזאמען ,קומט עס אויס גענוי צוויי הונדערט
אכט-און-פערציג ( – )842וואס דאס איז די זעלבע גימטריא ווי
דער נאמען “אברהם “ (.)842
(רבינו זצוק”ל)
"בל תהי מצות סוכה קלה ,כי כנגד כל מצות...
שקולה"
מען זאל נישט גרינגשעצן אין די מצוה פון סוכה ,ווייל זי איז שקול
כנגד אלע מצוות פון די תורה (פיוט ליום ב’) ,די גמרא אין מסכת
ברכות (דף ה ):לערנט אונז אויס אז די עצה וויאזוי מען קען מבטל
זיין דעם יצר הרע איז דורך קריאת שמע און לימוד התורה .לויט
דעם קען מען זאגן ,אז דורך די מצוה פון סוכה קען מען אויך מבטל
זיין דעם יצר הרע ,היות די מצוה פון סוכה איז דאך שקול כנגד די
גאנצע תורה און כנגד קריאת שמע.
דער ענין ליגט שיין מרומז אינעם ווארט סוכה ,וואס צעטיילט זיך
אין די אותיות ס”ו -כ”ה :די אותיות ס”ו ( – )66באטרעפט די צאל
ווערטער וואס געפינען זיך אין די ערשטע פסוקים פון אלע חמשה
חומשי תורה צוזאמען ,און די אותיות כ”ה ( – )52איז מרמז אויף
די צאל אותיות וואס עס זענען דא אינעם ערשטן פסוק פון קריאת
שמע.
(רבינו זצוק”ל -אור דוד)
געהאט גרויס צער דערופון ,וויבאלד ער האט רבינו זצ”ל פלעגט דערציילען :דער הייליגער
נישט פארמאגט גענוג געלט צו קענען קויפן זיידע דער זלאטשובער מגיד ,הרה”ק ר’
אן אתרוג מקיים צו זיין די מצות ד’ מינים. מיכעלע זכר צדיק לברכה ,איז געווען זייער
ארעם .איין מאל איז א גביר געקומען צו אים
ערב סוכות ,ווען דער רבי האט געזען אז ער אין שטאט פאר ביזנעס ,און ער איז געוואויר
האט נאך אלץ נישט קיין מעגליכקייט צו געווארן פונעם סופר וואס פלעגט שרייבן
באקומען אן אתרוג ,האט ער געלאזט רופן תפילין ,אז די תפילין פונעם רבי’ן זענען
דעם סופר און אים געבעטן ער זאל אפקויפן ווערט אן אסטראנאמישע סומע געלט.
זיינע תפילין ,ווייל ער מוז האבן געלט צו
קענען קויפן אן אתרוג. האט דער עושר געבעטן פונעם סופר אז ער
זאל גיין פרעגן דעם רבי’ן צי ער איז גרייט
האט דער סופר געזאגט פאר’ן רבי’ן‘ :דער אים צו פארקויפן זיינע תפילין ,זאגנדיג אז
רייכער איד וואס איז לעצטנס דא געווען ער איז גרייט צו צאלן דערויף גאר אסאך
האט געהאט אסאך געלט און ער האט געלט.
געוואלט צאלן א הויכע פרייז פאר די תפילין,
אבער איך בין דאך אן ארעמאן ,איך קען ווען דער סופר האט איבערגעגעבן די בקשה
נישט צאלן אזויפיל געלט עס אפצוקויפן’. פאר’ן רבי’ן ,האט דער רבי געענטפערט:
‘מיינע תפילין וועל איך נישט פארקויפן
האט דער רבי אים געענטפערט‘ :איך בעט פאר קיין שום געלט שבעולם!’ עטליכע
דיר טאקע נאר צו צאלן פאר מיינע תפילין טעג שפעטער איז דער עושר צוריק אהיים
פונקט אזויפיל וויפיל איך וועל דארפן געפארן מיט ליידיגע הענט.
באצאלן פאר’ן אתרוג’. יענע יאר פאר סוכות זענען די אתרוגים
דער סופר האט טאקע מסכים געווען ,און געווען שרעקליך טייער .דער רבי האט
גלייך דערויף האט זיך דער הייליגער רבי דער רבי האט פארקויפט די תפילין פאר
אנגערופן“ :דער יצר הרע וויל אז ‘מיכל’ זאל א ביליגן פרייז .מיט דעם געלט האט ער
זיך אויפרעגן און צוקומען צו כעס ,אבער געקויפט א הערליכן אתרוג ,און ער האט עס
‘מיכל’ וועט זיך נישט אויפרעגן! רעבעצין אהיימגעברענגט מיט א מורא’דיגע שמחה.
טייערע ,גיב מיר מיין האנטוך ,איך גיי זיך ווען די זלאטשובער מגיד איז אהיימגעקומען,
טובל’ן לכבוד יום טוב”. האט די רעביצין געזען ווי דער רבי האלט
דעם אתרוג און פרייט זיך דערמיט גאר
יענע נאכט ביי די יום טוב’דיגע סעודה, שטארק ,האט זי געפרעגט דעם רבי’ן“ :פון
האט די זלאטשובער מגיד באמערקט אז וואו האסטו דאס באקומען?”
די רעבעצין וויינט .האט די זלאטשובער האט דער רבי אלעס דערציילט ,אז ער האט
מגיד איר געפרעגט“ :זאג מיר פארוואס היינט פארקויפט זיינע תפילין פארן סופר,
דו וויינסט?” האט זי אים געענטפערט ,אז און אזוי האט ער געהאט געלט צו קויפן אן
יעדעס יאר סוכות איז זי זוכה צו זען די אתרוג.
הייליגע אושפיזין אין די סוכה ,אבער דאס ווען די רעבעצן האט דאס געהערט ,איז זי
יאר זעט זי נישט די הייליגע געסט“ .איך ווייס געווארן זייער צעבראכן און דערביטערט.
אז דאס איז א שטראף וואס קומט זיך מיר האט זי אים געזאגט‘ :אויב דו וואלסט עס
ווייל דו האסט א קפידא אויף מיר ,וויבאלד פארקויפט פארן עושר וואלטן מיר כאטש
איך האב בטעות אראפגעבראכן דעם פיטום געהאט אסאך געלט ,אבער פאר אים האסטו
פון דיין אתרוג ”,האט די רעבעצין געזאגט נישט געוואלט פארקויפן די תפילין ,און
מיט צער. פונקט פארן סופר האסטו עס יא פארקויפט
פאר א ביליגן פרייז!’
האט די זלאטשובער מגיד איר בארואיגט און
געענטפערט“ :ניין ,עס איז חלילה נישט קיין
קפידא מיינע ,איך האב דיר שוין גלייך מוחל
געווען בלב שלם .די עכטע סיבה פארוואס דו
זעסט נישט די אושפיזין איז ווייל דא וואו די
סוכה איז אויפגעבויט פאלט א שאטן פון א
‘תיפלה’ ,און די הייליגע אושפיזין ווילן נישט
אריינקומען אונטער א שאטן פון טומאה”.
און טאקע גלייך חול המועד האט מען תיקף
אריבערגערוקט די סוכה צו אן אנדער פלאץ,
כדי עס זאל מער נישט זיין אונטערן שאטן
פון דער תיפלה ,און די רעבעצין האט טאקע
גלייך צוריק זוכה געווען צו זען די הייליגע
אושפיזין.
בשעת זי האט גערעדט ,האט זי א כאפ
מ’זעט דא די געוואלדיגע חביבות המצוות געגעבן דעם אתרוג ,און פון גרויס ווייטאג
פונעם הייליגן זלאטשובער מגיד זי”ע ,אז ער האט זי נישט געטראכט וואס זי טוט ,און דער
איז געווען גרייט אוועקצוגעבן און פארקויפן פיטום האט זיך אראפגעבראכן.
זיין טייערן ָּּפאר תפילין וואס איז אים געווען
ווען זיי האבן געזען וואס דא איז געשען,
אזוי באליבט ,און פונקט אזוי זעט מען זיין זענען זיי געבליבן שטיין ווי פארוואנדלט .זיי
מורא’דיגע שטארקייט זיך צו באהערשן און זענען געווען זייער פארווייטאגט ,ווייל יעצט
נישט ווערן אין כעס .זכותו יגן עלינו ועל כל זענען זיי געבליבן סיי אן אן אתרוג און סיי
ישראל ,אמן. אן די תפילין.
נוסח
פון די
נענועים
ווען מען
שאקלט
די ד' מינים
ביי הלל.
צו הערן די ניגון רופט
718.682.2022
7 < 9 < 3
לעבענס די
ה
געשיכטע
פונעם הייליגן רבי'ן זכרונו לברכה
דער צדיק יסוד עולם
מרן רבינו דוד יצחק אייזק זי"ע ועכי"א
פון זיין יוגענט ביז זיין הסתלקות
אין קורצען פון פריער :די הייליגע דברי ברוך לייגט אריין מורא’דיגע
כוחות אין זיין זון דער רבי ז”ל אז ער זאל זיצען און הארעווען אין לערנען,
יעצט וועלען מיר זעהן די פירות פון זיין הייליגע חינוך ווי דער רבי ז”ל
האט טאקע זוכה געווען אלס גאר קליין קינד אזוי פיל צו לערנען און נאך
גרויסע מדריגות.
זיין ידיעת התורה אלס יונג קינד
דער הייליגער דברי ברוך זצ”ל האט אויפגעצויגן אלע
זיינע קינדער מיט א געוואלדיגע קדושה וטהרה ,אבער
ספעציעל ביי זיין עלטסטן זון ,אונזער רבי זכרונו לברכה,
האט ער אריינגעלייגט נאך פיל גרעסערע כוחות מיט
אויסערגעווענליכע שטארקייט .דער דברי ברוך זצ”ל האט
זיך ממש אוועקגעגעבן מיט געוואלדיגע כוחות מחנך צו
זיין זיין הייליגן זון ,מיט’ן ציל ער זאל אויסוואקסן איינער
פון די גדולי ישראל .ער האט פאר אים געעפנט אלע
אוצרות התורה ,און שוין אלס קליין קינד ביי די פינף יאר,
האט ער מיט אים געלערנט דעם ספר הקדוש תניא .דער
רבי ,וועלכער איז געווען בבחינת “בור סוד שאינו מאבד
טיפה” (-א גרוב פון סעמענט וואס פארלירט נישט
קיין איין טראפ) ,האט נאך אין זיינע שפעטערע
יארן געדענקט מיט א קלארקייט אלעס וואס זיין
פאטער האט מיט אים געלערנט אין די יונגע יארן.
דער גאנצער שטרעבונג פונעם דברי ברוך זצ”ל
איז געווען אויפצוציען זיין הייליגן זון אלס א
איז געגאנגען לערנען ,האט אים זיין מאמע גרויסער תלמיד חכם .צוליב דעם ,ווען
די רעבעצין מיטגעגעבן א שטיקל ברויט ער דער רבי איז אלט געווען ניין יאר ,האט זיין
זאל האבן וואס צו עסן ווען ער מאכט אן הייליגער טאטע געדונגען פאר אים א מלמד
הפסקה פונעם לערנען .זי האט אים אויך מומחה ,און זיי האבן אינאיינעם געלערנט
מיטגעגעבן אביסל געלט צו קויפן א שטיקל מסכת בכורות מיט’ן מהרי”ט אלגאזי.
הערינג צו עסן אינאיינעם מיטן ברויט .ווען דער יונגער עילוי האט מיט זיין געוואלדיגע
ער איז אריין אין געשעפט און באצאלט התמדה זיך אויסגעצייכנט אין דעם לימוד,
פארן הערינג ,האט דער געשעפטסמאן, ביז ער האט געקענט די גאנצע מסכת בכורות
צוליב זיין גרויס ליבשאפט צום רבינ’ס א מיט’ן מהרי”ט אלגאזי אויסנווייניג.
קינד ,אים צוגעלייגט אן עק פון א הערינג אזוי אויך האט ער געלערנט מיט אים
בחינם. מסכת נדרים .דער רבי ,מיט זיין טיפן קאפ
דאס אינגעלע האט אנגעהויבן מאכן א און מורא’דיגער התמדה ,האט אזוי גוט
חשבון הנפש ביי זיך אין מח ,טראכטנדיג דורכגעארבעט די מסכתא ,אז שוין דעמאלט
אז ס’איז נישט פאסיג צו עסן דעם עק צוליב האט ער געקענט זאגן א פלפול אויף יעדן
עטליכע טעמים :קודם כל ,שטייט דאך “כלומר” אין ר”ן אויף מסכת נדרים.
“שונא מתנות יחיה” (-ווער עס האט פיינט דער רבי איז אויך געווען א געוואלדיגער
מתנות וועט לעבן) ,און חוץ מזה דארף מען בקי אין תנ”ך מיט אלע מפרשים .ער
זיין פארזיכטיג נישט צו עסן קיין עקן .נאך האט אמאל געזאגט ,אז אויב ער וואלט
מער ,איין שטיקל איז אים געווען אינגאנצן אלס יונגערמאן געוויסט אז ער קען נישט
גענוג ,און ער האט נישט געהאט קיין שום גאנץ תנ”ך אויף אויסנווייניג ,וואלט ער זיך
תאווה צו עסן “איבעריגע” זאכן .וועגן דעם געשעמט ארויסצוגיין אין די גאס.
האט ער מחליט געווען אוועקציווארפן דעם
עק און עס נישט עסן. דער רבי זצ”ל האט פארציילט ,אז ווען ער
איז נאך געווען א קינד פון דריי-פיר יאר
אבער היות ער איז געווען אזוי שטארק אלט ,האט אים זיין פאטער אויסגעלערנט
פארטיפט אין זיינע הייליגע מחשבות, אז פאר יעדן דאווענען ,לערנען אדער
האט ער בטעות אוועקגעווארפן דאס טון א מצוה ,זאל ער זאגן“ :איך גיי יעצט
שטיקל הערינג אליינס ,און דער עק איז דאווענען צום באשעפער ”,אדער “איך
גיי יעצט לערנען פארן אייבערשטן ”.דער
אים געבליבן אין די האנט .אזוי ווי ער האט
רבי האט אויסגעפירט“ :ביזן היינטיגן טאג,
אבער שוין פריער אפגעמאכט אז ער עסט
פאר אלעס וואס איך טוה ,זאג איך ‘איך
נישט דעם עק ,האט ער יענעם טאג מקיים
גיי לערנען לשם שמים’ ,און דאס איז דער
געווען דעם “פת במלח תאכל” און ער האט
וועג וויאזוי מען קען זוכה זיין צו די מדריגה
אפילו דאס שטיקל הערינג אליינס נישט
פון תורה ותפילה לשמה( ”.אזוי ווי עס
געגעסן.
ווערט געברענגט אין “צעטיל קטן” פון רבי
דער רבי האט אויך אמאל פארציילט ,אז זיין אלימלך מליזענסק זי”ע ,אות ד’).
גאנץ לעבן איז געלט ביי אים געווען עקלדיג
און מאוס ,ווייל ער האט אמאל געהערט
זיין הייליגן פאטער זאגן“ :געלט! פע!” אפגעשיידט פון תאוות
דער רושם פון די דאזיגע ווערטער איז אזוי
שטארק אריין אין אים ,אז געלט איז ביי אים עולם הזה
שטענדיג געבליבן עקלדיג און ער איז געווען דער רבי האט אמאל פארציילט ,אז ווען ער
אינגאנצן אפגעשיידט דערפון. איז נאך געווען א אינגל ,איין טאג ווען ער
עניני שבת קודש
אדער רבי פלעגט גיין אנגעטון מיט ווייסע בגדים אויף שבת קודש. .
בער פלעגט שטארק מקפיד זיין אז די טישן אין שטוב זאלן זיין אינגאנצן .
איבערגעדעקט מיט א ווייסע טישטעך.
גדער רבי האט זיך געפירט מיט א גרויסע זהירות און דייקנות צו מקיים זיין .
“תוספת שבת” ,סיי ביים זמן פון שבת אריינקומען און סיי ביים ארויסגאנג
פון שבת.
דדער רבי פלעגט בכלל נישט רעדן קיין דברי חול אום שבת קודש ,נאר אויב עס .
איז געווען ממש נויטיג ,און אפילו דעמאלטס האט ער נאר גערעדט בלשון
הקודש .אבער דברי תורה און סיפורי צדיקים פלעגט ער יא פארציילן אויף
אידיש .אזוי ווערט טאקע געברענגט פונעם הייליגן שיח אליעזר מיאמפאלי
זצ”ל ,אז ער איז אמאל געווארן זייער קראנק און ער האט זיך פארגענומען
נישט צו רעדן אויף שבת קודש נאר לשון הקודש ,און אין דעם זכות איז ער
געהיילט געווארן.
האינמיטן די וואך פלעגט דער רבי אמאל מאכן צייכענעס מיט די האנט אדער .
מיט די פינגער אויפ’ן טיש ווען ער האט עפעס אויסגערעכנט (למשל א
גימטריא אין דאס גלייכן) ,אבער שבת קודש האט ער דאס קיינמאל נישט
געטון.
ודער רבי פלעגט שטארק אכטונג געבן נישט צוקומען צו כעס אום שבת .
קודש ,אפילו ווען עס איז געווען פאר מוסר רייד צוליב א מצוה.
זדער רבי האט דערציילט ,אז איין מאל איז ער געווארן אין כעס אויף שבת .
קודש צוליב א ענין פון א מצוה ,און מ’האט אים געזאגט אין א חלום ,אזוי
ווי עס שטייט אין זוהר הקדוש (חלק ב’ ,פט ,):אז דאס וואס די תורה זאגט “לא
תבערו אש בכל מושבותיכם ביום השבת” – אז מען טאר נישט אנצינדן קיין
פייער אום שבת – מיינט מען דערמיט דעם ענין פון כעס וואס איז ווי פייער,
אפילו ווען עס רעדט זיך וועגן א מצוה.
חזאגן דעם ספר תהילים אום שבת קודש איז א תיקון אויף עבירות וואס מען .
האט געטאן אין די פארגאנגענהייט .שטייט אין ספר שיח אליעזר (פרשת שמות)
וויאזוי קען א מענטש זוכה זיין צו שטייגן העכער און נתעלה ווערן ברוחניות?
דאס קען מען זען אין די סופי תיבות פון די ווערטער “שמו’ת בנ’י ישרא’ל
הבאי’ם מצרימ’ה” ,וואס קומט אויס די ווארט ‘תהלים’ .דאס לערנט אונז
אז דורך זאגן תהלים קען א מענטש עולה זיין העכער .שטייט ווייטער “א’ת
יעק’ב אי’ש” איז סופי תיבות ‘שבת’ .דאס קומט מרמז זיין אז א מענטש זאל
זען צו ענדיגן דעם גאנצן ספר תהלים כאטש יעדע שבת קודש.
האט ער זיך נאכגעפרעגט וואו מ'קען איין יאר פאר סוכות איז געווען גאר שווער
געפינען דעם סוחר ,און באקומענדיג די צו באקומען שיינע אתרוגים ,וויבאלד יענע
אדרעס איז ער גלייך געגאנגען אהין און יאר איז געווען א שטארקע מאנגל און
געבעטן דעם סוחר ער זאל אים ווייזן דעם מ'האט כמעט נישט געקענט געפינען קיין
שיינעם אתרוג ,ערקלערנדיג אז ער וויל מהודר'דיגע אתרוגים .אויך דער הייליגער
דאס קויפן פארן ראדשיצער רבי'ן. צדיק רבי ישכר בער פון ראדשיץ זכר צדיק
בשעת דער גבאי איז דארט געשטאנען, לברכה האט נישט געקענט טרעפן קיין
איז פונקט אנגעקומען נאך א שליח פון א פאסיגן אתרוג לכבוד יום טוב.
צווייטן צדיק ,וואס איז אויך געקומען מיטן אינמיטן איז אנגעקומען א ידיעה צום רבי'ן
זעלבן ציל אפצוקויפן דעם הערליכן אתרוג אז אין די שטאט ווארשע געפינט זיך אן
פאר זיין רבי'ן. אתרוג-סוחר וואס פארמאגט איין הערליכע
דער סוחר איז יעצט געשטאנען פאר א אתרוג ,א זעלטענע מציאה וואס מ'קען
שווערע שאלה און האט נישט געוויסט פאר נישט געפינען נאך אזעלכעס .דער רבי האט
וועמען ער זאל ענדערש פארקויפן דעם זיך גלייך צוגעאיילט און ארויסגעשיקט זיין
אתרוג .נאכן זיך גוט איבערטראכטן ,האט גבאי קיין ווארשע אפצוקויפן דעם אתרוג,
ער זיך אנגערופן" :ביידע רבי'ס זענען טאקע און אים אנגעזאגט ער זאל באצאלן פארן
גאר גרויסע צדיקים ,אבער איך האלט אז סוחר וויפיל געלט ער וועט נאר פארלאנגען.
דער אנדערער רבי איז א גרעסערער תלמיד ווען דער גבאי איז אנגעקומען קיין ווארשע,
מענטשן ,איז זי געבליבן איינגעשפארט אין חכם און קען מער תורה ווי דעם ראדשיצער
שטוב א גאנצן טאג אליין און ביטערליך רבי'ן ,דעריבער וויל איך פארקויפן דעם
געוויינט. אתרוג פאר אים”.
איר טאטע ,דער אתרוג-סוחר ,האט געזען למעשה האט דער סוחר פארקויפט דעם
אז ער האט נישט קיין שום עצה ,האט ער אתרוג פארן שליח פונעם אנדערן רבי'ן ,און
געזאגט פאר זיין ווייב" :אפשר קומט מיר ער האט זיך בכלל נישט צוגעהערט צו די
דער דאזיגער שווערער עונש ווייל איך האב טענות פונעם ראדשיצער רבי'נס גבאי ,וואס
געטשעפעט דעם הייליגן ראדשיצער רבי'ן האט געטענהט אז היות ער איז אנגעקומען
און אים פארשעמט .איך האלט אז ס'איז דאס ערשטע צו קויפן דעם אתרוג ,דארף
נישטא קיין אנדערע עצה פאר אונזער ער עס פארקויפן פארן ראדשיצער רבי'ן.
טאכטער ,נאר איך מוז פארן צום ראדשיצער
דער גבאי פונעם ראדשיצער רבי'ן איז
רבי'ן זיך אויסוויינען ער זאל מיר מוחל זיין”.
אהיימגעקומען זייער צובראכן פון די גאנצע
ווען די משפחה האט דאס געהערט ,האבן מעשה און ער האט איבערגעגעבן פארן
אלע גלייך געזאגט" :אוודאי מוז מען פארן רבי'ן פונקטליך וואס ס'האט פאסירט .פארן
צום צדיק! דאס מיידל זאל אויך מיטפארן, ראדשיצער רבי'ן האט דאס גורם געווען
ווייל אויב מיר וועלן נישט פארן ,קענען מיר א שטארקע חלישת הדעת ,עס האט אים
נאך אלע חלילה פארלוירן ווערן”. זייער וויי געטוהן די אויפפירונג און די
דער סוחר האט זיך גלייך אויפגעהויבן און דיבורים פונעם סוחר.
מיטגענומען זיין טאכטער צום ראדשיצער א פאר טעג שפעטער האט פאסירט א
רבי'ן .ווען ער איז דארט אנגעקומען ,האט שרעקליכע זאך :אויפן שטערן פון דעם
ער געדארפט ווארטן א שטיק צייט ביז ער אתרוג-סוחר'ס טאכטער האט אנגעהויבן
האט געקענט אריינגיין צום רבי'ן. ארויסצואוואקסן א גרויסע געוויקס וואס
ווען ער איז ענדליך אריין ,האט ער זיך האט אויסגעזען פונקט ווי אן אתרוג ,וואס
געשעמט צו צוגיין צום טיש וואו דער רבי האט אנגעמאכט גרויסע בזיונות פארן מיידל
איז געזעסן ,וויסנדיג גוט וואספארא עבירה און פאר די גאנצע משפחה.
ער האט אפגעטון. די משפחה איז ארומגעפארן מיט איר קיין
ווען דער רבי האט געזען ווי ער שעמט זיך, ווארשע צו כמעט אלע גרויסע דאקטוירים
האט ער אים צוגערופן .ער איז צוגעגאנגען איבער גאנץ פוילן ,אבער קיינער האט איר
מיט א ציטער און מיט א גרויס געוויין. נישט געקענט היילן .זיי האבן פרובירט
צו געבן פארשידענע מעדיצינען ,אבער
ער האט אנגעהויבן בעטן דעם רבי'ן מיט
גארנישט האט נישט געהאלפן.
תחנונים ער זאל אים מוחל זיין אויף דעם
וואס ער האט נישט גערעדט מיט'ן געהעריגן די דאקטוירים האבן געזאגט אז ס'איז א
כבוד ,און האט אוועקגעמאכט דעם רבינ'ס מורא'דיגע סכנה דאס אפצושניידן ,ווייל עס
הייליגע תורה לערנען. זעט אויס ווי עס וואקסט ארויס דירעקט
פונעם מוח ,און אויב מען וועט דאס פרובירן
האט אים דער רבי געזאגט" :מיין נישט אז
אראפצונעמען ,קען זי חס ושלום אויסגיין.
איך האב א קפידא אויף דיר ווייל דו האסט
פארקויפט דעם אתרוג פאר'ן אנדערן רבי'ן דאס מיידל האט זיך געפערליך געשעמט,
און נישט פאר מיר .אויף דעם קען איך נישט ווייל ווען אירע חבר'טעס האבן געזען דעם
זיין ברוגז ,ווייל מיט דיין אייגענע סחורה 'אתרוג-ווארצל' האבן זיי זיך נישט געקענט
מעגסטו טון וואס דו ווילסט ,און איינהאלטן פון לאכן .זי איז שיעור נישט
דער אנדערער רבי האט דאך ארויס פון די כלים פאר גרויס בושה ,זי האט
אויך געדארפט אן אתרוג זיך פשוט נישט געקענט באווייזן צווישן
ווען זיי זענען אהיימגעקומען ,איז די גאנצע פונקט ווי איך האב געדארפט”.
משפחה מיט אלע קרובים געקומען צו “נאר דאס וואס דו האסט ארויסגעזאגט דיין
לויפן זען דעם גרויסן וואונדער ,און יעדער מיינונג אז דו 'פארשטייסט' מיט דיין שכל
איז אנגעפילט געווארן מיט א געוואלדיגע אז יענער רבי איז א גרעסערער תלמיד חכם
שמחה. און דו האסט מיר דערמיט פארשעמט ,דאס
אפילו די דאקטוירים זענען אינגאנצן האט גורם געווען אז דער כח פון די הייליגע
ערשטוינט געווארן ווען זיי האבן דאס תורה וואס איך לערן זאל זיך אננעמען
געהערט .היות אלע דאקטוירים האבן פאר מיין כבוד און דיך באשטראפן .ווייל
ווער ביסטו צו זאגן וועמענ'ס תורה עס איז
פריער פעסטגעשטעלט אז מ'קען דאס
גרעסער?”
בשום אופן נישט אראפשניידן ,האבן זיי
גלייך אנגעהויבן נאכפרעגן" :וואו וואוינט ווען דער ראדשיצער רבי האט געענדיגן
דער דאזיגער צדיק וואס באווייזט אזעלכע רעדן ,האט ער אויסגעפירט" :פון יעצט
וואונדער? מיר ווילן אים גיין זען ,מיר ווילן און ווייטער זאלסטו שטארק אכטונג געבן
קענען אזא הייליגן איד!” צו היטן דיין מויל ,נישט ארויסצוזאגן קיין
אומפאסיגע רייד אויף קיין שום איד”.
די דאקטוירים זענען טאקע געפארן באזוכן
דערנאך האט דער ראדשיצער רבי
דעם ראדאשיצער רבי'ן ,און דארט האבן זיי
ארויפגעשמירט אביסל אויל אויפ'ן 'אתרוג-
מיט די אייגענע אויגן צוגעזען ווי אידן ווערן
ווארצל' ,און אין ווייניגער ווי א האלבער
געהאלפן פון אלע סארט מחלות וואס די שעה איז עס אינגאנצן אראפגעפאלן ,עס
דאקטוירים האבן שוין געהאט אויפגעגעבן איז אפילו נישט געבליבן קיין שום סימן
און געזאגט פאר די קראנקע אז מ'קען דאס אויפ'ן שטערן אז דארט איז אמאל געווען
נישט אויסהיילן .אלס רעזולטאט זענען א ווארצל.
טאקע פילע דאקטוירים געווארן בעלי
די שמחה איז געווען זייער גרויס ,דער איד
תשובה.
מיט זיין טאכטער האבן זיך מחיה געווען און
(מובא בספר זכרון צדיקים) ,זכותו יגן עלינו זענען אהיימגעפארן פרייליכערהייט מיט
ועל כל ישראל ,אמן. גרויס צופרידנהייט.
זמן שמחתינו
לכבוד סוכות
ברענגען מיר א פלאקערדיגע שמועס
פון כ"ק רבינו שליט"א,
אויף די גרויסקייט פון שמחה.
אין יאר תשע"ה איז געוועהן א נסיעה צו ארץ ישראל ,אין מוצש"ק פר' ויקרא ביי מלוה
מלכה אין ביהמ"ד סלאנים אין ירושלים עיה"ק האט רבינו שליט"א גערעדט צוויי נקודות
וואס מ'זאל מיט נעמען פון די נסיעה ,אחדות און שמחה ,פאלגענד איז די שמועס כלשונו:
בין געשטאנען אין דער זיידע זכרונו די אבן הפנה און די אבן שתיה פון
לברכה'ס צימער ,ספרים שטוב ,ביי אונזערע הייליגע קהלה קדושה ,אז
די טיר ,און ער זאגט מיר" ,מיין טייער בלי שום עין הרע מ'איז געשטעמפלט
קינד ,איך האב א סייעתא דשמיא אז געווארן מיט דעם יסוד און דעם אהבה
איך פאל נישט אריין קיינמאל אין קיין רבה פון ואהבת לרעך כמוך ,וואס ווי
עצבות אין מרה שחורה ".געט ער א זאג ווייט דאס קען גיין ,האבן מיר נישט קיין
הויכערהייט" ,דו ווילסט דער רבונו של השגה ,מיר האבן נישט קיין רעכט דאס
עולם זאל זיין מיט דיר?" זאג איך" ,יא". מגביל צו זיין ווי ווייט די שבת אחים גם
"זיי בשמחה". יחד קען גיין.
איך בין אזוי דערשראקן געווארן ,איך הרב הצדיק רבי נפתלי מענדלאוויטש
בין געווען א יונגער בחור ,איך וואלט זאל זיין געזונט און שטארק האט היינט
אים געדארפט פרעגן "וויאזוי?", גערעדט פון זיידע זכרונו לברכה'ס
אבער ס'זעט זיך אויס אז ער האט מיר פרישקייט .באמת איז עס א דבר פלא,
געהייסן זיין בשמחה ,איז נישטא קיין א נקודה פלאי ,וואס איך האב עס
קשיא וויאזוי .מ'דארף זיין בשמחה. אלעמאל געזען ,איך האב עס קיינמאל
נישט ארויסגעברענגט אויף דעם אופן
א לעבעדיגע דוגמא וואס יעדער ווי מ'האט היינט זוכה געווען צו הערן
איינער היינט האט געזען ,הפלא ופלא, לעבעדיגע עדות .נאר איבערצוזאגן
מיר האבן געהאט די זכיה דא צו האבן וואס איך האב שוין אסאך מאל
הרב הצדיק רבי גמליאל רבינוביץ זאל איבערגעזאגט ,איך געדענק ווי איך
בחורים זיצן אין א ישיבה ברוך השם, זיין געזונט און שטארק ,א משפיע
מ'האט נישט קיין דאגות פון פרנסה ,און לאלפים ולרבבות ,א גאון מופלג בנגלה
אויב מ'דארף בעטן די טאטע צוויי מאל, ובנסתר .די חיות און די לעבעדיגקייט
ווערט מען שוין ברוגז אויף אים .און וואס דער איד האט אין זיך ,ווי אזוי ער
ברוך השם ,ס'איז דא וואס צו עסן ,ס'איז האט גערעדט ,איך מיין ס'איז א פלא
דא א געלעגער וואו צו גיין שלאפן .און פון יעדער איינער .קיין גביר איז ער
נישט אלעמאל האט מען א געלעגנהייט נישט ,ווייל איך ווייס אז ער גייט נאך
וואו צו גיין שלאפן .איך געדענק ,איך בין געלט פאר זיינע ספרים .מען רייסט
אהיימגעקומען פון זיידן זכרונו לברכה אראפ די טירן ,הונדערטער מענטשן א
זכותו יגן עלינו פון מלוה מלכה ,מיר טאג צו רעדן צו אים אפאר ווערטער,
פלעגן גיין צוזאמען ,דער טאטע פלעגט מען לאזט אים נישט במנוחה קיין רגע
אונז נעמען צום מלוה מלכה .דער זיידע כמימרא ,וואס מען קומט זיך מייעץ זיין
זכרונו לברכה איז געווען מורא'דיג אין ברכות ,און ער לערנט א שיעור קבוע
אויפגעלעבט און פארציילט סיפורים פאר שעות רבות בנגלה מיט חברותא,
פונעם בעל שם הקדוש מיט א מורא'דיגע און מען דריקט פון אלע זייטן ,און ער
שמחה .ס'איז געווען דער צימער אזוי קען זיין אזוי בשמחה .נו ,דאס איז נישט
גרויס ווי נישט ד' אמות ,נאר ב' אמות קיין קשיא?
על ב' אמות .און ס'איז אריינגעשטופט
דארטן צוויי צו דריי מנינים אידן ,איך בחורים'לעך ,עטץ זיצט אין ישיבה
בין געשטאנען און געזעסן אויפן בעט און עטץ לערנט ,עטץ האט'ס נישט
צוזאמען מיט א מנין אנדערע אידן, זיינע דאגות ,עטץ האט'ס נישט זיינע
און איך בין אהיימגעקומען פון די מלוה דריקעריי וויפיל מענטשן ווילן אריינגיין
מלכה ,גיי איך צו צו מיין בעט ,איך זע רעדן צו אים .נעמט'ס א דוגמא פון זיך
א בחור האט זיך געלייגט שלאפן אויפן אליין ,לייגט'ס זיך אריין אין א צימער,
בעט .נו ,וואס טו איך? מיין בעט איז שוין מיר מאכן א שורה פון פינף הונדערט
פארנומען ,איך האב געגאנגען זוכן אין מענטשן ,איינער וועט אריינקומען און
קעמפ פאר נאך א פלאץ וואו צו שלאפן. זאגן אז ער האט א הארץ קאנדישאן,
האב איך געטראפן א בעט ,נאר אן א דער צווייטער וועט זאגן לא עלינו ולא
מאטראץ ,נאר מיט די אייזענעס אליין. עליכם ,ער האט א בחור וואס איז נישט
מיד בין איך געווען ,געליינט קריאת בסדר ,דער דריטער וועט זאגן אז ער
שמע ,זיך אוועקגעלייגט אויף די אייזן, קען נישט געפינען קיין זיווג פאר זיין
איך געדענק דעם געפיל עד היום הזה. קינד ,דער נעקסטער וועט זאגן אז
יעדע ביין האב איך געפילט אינדערפרי ער האט נישט קיין פרנסה ,און דער
מארגן ,איך האב נישט געהאט קיין נעקסטער וועט זאגן אז ער האט נישט
חרטה ,אז איך בין געגאנגען צום זיידן קיין שלום בית ,און דער נעקסטער ...ווי
זכרונו לברכה זכותו יגן עלינו. אזוי וואלטסטו געפילט נאך א האלבע
שעה? וואלסט געפלאצט.
נשמה ,איז דאך א נפטר ,ממילא דארף מורי ורבותי ,די עיקר גלות און חשכות
מען גיין אין מקוה נאכ'ן דאווענען ,זיך צו וואס מיר לעבן היינט אין אונזער זמן
מטהר זיין פון אלע תיבות וואס מ'האט איז ייאוש ,חושך ,צוקלאפקייטִּ ,ד�ּ �ָּּכאֹוֹ ן
נישט מכוון געווען בשעת תפילה. ַַהֶּנ�ֶּפֶ ׁׁש ,מ'קען עס רופן וואס מ'וויל.
איינער איז ברוגז אויף די מאמע ,איינער
מ'האט זיך אבער געלערנט אז מ'האט איז ברוגז אויפ'ן טאטן ,איינער איז ברוגז
געזען אז די לב האבן קען זיך צוגיין אויף די עלטער זיידע ,איינער איז ברוגז
און מ'קען זיין בשמחה ,נאר מ'קען אויף די ראש ישיבה ,איינער אויף די
אנפאנגען זאגן "מצוה גדולה להיות משגיח ,איינער אויף די סדר ,איינער
בשמחה" ,מ'קען עס אפטייטשן און זאגן אויף די חברותא .וואס זאל נישט זיין?
וואספארא ווערטער ס'איז נאר ,אבער ס'שטימט נישט אויף די ליניע אלעס
ווי הרב הצדיק ר' נפתלי מענדלאוויטש וואס ער וויל ,וויאזוי ער וויל .און מ'האט
האט מגדיר געווען די פרישקייט פון דאך א רעכט צו זיין צובראכן ,צו האבן
זיידן זכרונו לברכה ,די פרישקייט איז ִּד�ּ �ָּּכאֹוֹ ן ַַהֶּנ�ֶּפֶ ׁׁש .איר קענט זיך פארשטעלן
געווען א שמחת הנפש ,און איך קען אז ר' גמליאל זאל אויפשטיין היינט
אייך זאגן ,דער זיידע זכרונו לברכה ביינאכט און נעמען צום הארץ אלעס
האט געהאט א פעקל וואס ער האט עס וואס ער האט געהערט אין די לעצטע
געקענט פארטיילן פאר הונדערט און וואך ,וואלט מען געדארפט זאגן "לא
פאר נאך ,און ער וואלט נאך געקענט המתים יהללו י-ה ולא כל יורדי דומה".
לעגאל זיין צובראכן און זיצן מיט'ן קאפ עס זעט זיך אויס ,כדי אז מ'זאל זיין
אראפ ,צובראכענערהייט ,און ער וואלט לעבעדיגע מענטשן ,מוז מען זיין
געווען טויזנט פראצענט גערעכט .איך בשמחה .איך האב געמיינט מיין הארץ
בין קיינמאל נישט געקומען צום זיידע איז א לב האבן ,וואס דער אבן קען זיך
זכרונו לברכה אריין אין צימער צו רעדן נישט צוגיין ,איך קען עס נישט מאכן
מיט אים .וואס ער זאל זאגן" ,איך קען פרייליך ,קיין שמחה קען איך זיכער
נישט יעצט רעדן ,איך קען נישט יעצט נישט האבן .איז וואס איז? "לא המתים
רעדן ,קום מארגן ,קום איבערמארגן". יהללו י-ה ולא כל יורדי דומה" .וואס
ער איז אלעמאל געווען אין א מצב פון איז א שאלה פון טומאת מת ,ווייל אויב
פרישקייט ,וואס איך רוף שמחת הנפש. מ'איז נישט בשמחה איז עס רחמנא
א שמחת הנפש וואס ער האט געהאט ליצלן.
א סיעתא דשמיא ,וואס ער פאלט
קיינמאל נישט אריין אין עצבות ומרה מיין טאטע (זאל זיין געזונט) [זצ"ל]
שחורה ,און ער האט מיר געגעבן די האט געזאגט א ווערטל ,האט ער
צוואה אז איך וויל אז דער באשעפער געזאגט ,פארוואס איז דא מענטשן
זאל זיין מיט מיר ,זאל איך זיין בשמחה. וואס גייען אין מקוה נאכ'ן דאווענען?
האב איך נישט קיין ברירה ,מוז איך ווייל ס'שטייט דאך אז מ'זאגט תיבות
ארבעטן אויף די מדה פון שמחה. בלי כוונה איז כגוף בלי נשמה .כגוף בלי
זאל דער רבונו של עולם העלפן אז אבער וואו ווייס איך אויב מיין מדת
די פרישקייט ,אלעס וואס דער זיידע השמחה ארבעט? אז איך קען מאכן
זכרונו לברכה האט געהאט ,איז ער נאך א בחור פרייליך ,ווייס איך אז די
מוריש צו זיינע דורות .מוז זיין אז אין שמחה ארבעט .אויב די שמחה גייט
די אייניקלעך ,אין די משפחה ,אין בית נישט אריבער אז ס'איז נישט טופח
המדרש דרייט זיך די פרישקייט ,דארף על מנת להטפיח ,ווייס איך אז די
מען האבן שכל זיך מלבוש זיין מיט די געשעפט ארבעט נישט .כדי אז מ'זאל
זיידע זכרונו לברכה'ס פרישקייט ,מיט זיין בשמחה ,מוז מען זיין א משפיע פון
די כח פון שמחה .דו ווילסט דער רבונו שמחה .איז יעדער בחור און יונגערמאן
של עולם זאל זיין מיט דיר? זיי בשמחה. וואס זיצט דא ,אויב ער זעצט זיך אוועק
און ער זעט אז ער איז אביסל צוקלאפט,
מען דארף האבן א פושקע פון שמחה, גיי ארויס און מאך יענעם בשמחה .אז
און ווען מ'דארף אים צו האבן ,דארף דו וועסט מאכן יענעם בשמחה ,וועסטו
מען ארויסנעמען און געבן א שמעק, שוין אליין זיין בשמחה.
און ארויסגיין עפעס טון א דבר מצוה
פאר יענעם ,מחזק זיין יענעם ,העלפן מורי ורבותי ,איך וויל עס נישט זאגן
יענעם ,משפיע זיין צו יענעם ,העלפן בתחינה ובבקשה .נאר איך זעה אז
א שוואכערע מיט א בלאט גמרא, ווען ס'שפילט ,די מוזיק שפילט ,איך
גיין מבקר חולה זיין ,וועלגערן מצות, זעה א שמחה וואס קומט ארויס פון די
בוי א סוכה ,טו א דבר מצוה ,איז דער הערצער פון די בחורים .איך רעד דייקא
אייבערשטער זאל העלפן אז דו זאלסט צו די בחורים ,די יונגעלייט דארפן די
קענען האבן די השפעה פון שמחה. זאכן אויך צו טראכטן ,אבער די מינוט
ס'הערט אויף ,איז אזוי ווי ס'גייט
זאל דער אייבערשטער העלפן אז עס אראפ אזא זאך פון לופט ,און ס'ווערט
זאל זיין א 'קוואל פון שמחה' ,סייעתא אראפגעגאנגען און ס'בלייבט פלאך.
דשמיא ,השפעות טובות ,א פרישקייט,
נישט נאר א פרישקייט צו די צוואנציג, רבותי ,בחורים'לעך טייערע זיסע,
א פרישקייט צו די אכציג ,א פרישקייט ָהָָאֶָרץ" .אז מ'וויל "ִיְִׂש�ְׂמחּוּ ַַהָּׁש� � ַ
ַׁמִיִ ם ְוְ ָתֵָגֵ ל ֶ ְ
צו די ניינציג ,א פרישקייט צו די מצליח זיין אין לערנען ,איז מיט שמחה.
הונדערט .ווייל אויב מ'ווייסט אז מ'האט אז מ'וויל מצליח זיין אין לעבן ,שמחה.
א שליחות פון דעם אייבערשטן אויף אז מ'וויל האבן חיות אין וואס מ'טוט,
די וועלט עפעס אויפצוטון ביי יענעם, שמחה .אז מ'וויל טון מצוות ומעשים
דעמאלטס האט מען די כח פון שמחה, טובים ווי ס'דארף צו זיין ,שמחה .רבותי,
וימלא ה' כל משאלותינו לטובה ,ובא ס'איז נישטא מער א יסודית'דיגע ווארט
לציון גואל במהרה בימינו אמן. בדורינו ווי די ווארט שמחה ,ש' מ' ח' ה'.
א פרישער קוואל הייבט אן פליסן
טייערע ליינער!
מיר גרויס פרייד ווילן מיר אייך מעלדן די גאר פרייליכע נייעס ,אז אי"ה אנגעהויבן פון דעם
קומענדיגן גליון הייבן מיר אן צו לויפן א הערליכער נייער אפטיילונג "ובחרת בחיים" אין דעם
אויסגאבע פון וואס איר וועט בעז"ה האבן א רוחניות'יגע און גשמיות'דיגע פארגעניגן.
ווי איר ווייסט אוודאי ,האט כ"ק מרן אדמו"ר עט"ר שליט"א מחבר געווען דעם הייליגן ספר "ובחרת
בחיים" ווי דער רבי שליט"א שמועסט אויס מיט גאר א רייכע שפראך די סאמע וויכטיגסטע יסודות
וויאזוי א סקאליע חסיד דארף זיך אויפירן אין אלע הינזיכטן פון עבודת השם :תורה ,תפילה,
אמונה ,בטחון ,תשובה ,התחזקות ,חסידות און נאך .דאס איז א ספר וואס יעדער סקאליע חסיד
לערנט אדורך מיט א געוואלדיגע ברען און תשוקה ,זיך איינקויפנדיג די אלע יסודות צו וויסן
וויאזוי זיך אויפצופירן אויף יעדן טריט און שריט און לעבן ,ברוחניות ובגשמיות.
יעדער איינער ווייסט אז דער רבי שליט"א האט משקיע געווען גאר אסאך כוחות אין אט דעם ספר
און עס איז זיין ציל און שטרעבונג אז יעדער סקאליע חסיד זאל דאס דורכלערנען און כסדר חזר'ן
ווייל דאס גיבט אים דער ריכטיגער בליק און צוגאנג אויף יעדן הינזיכט אין לעבן .און ווי רבינו
שליט"א האט אמאל אויסגעדריקט אז "דער ספר ובחרת בחיים איז די געווער פון א סקאליע בחור".
בעזרת השם וועלן מיר פון קומענדיגע אויסגאבע ,חודש חשון און ווייטער ,אנהויבן לויפן א
ספעציעלע קאלום אין דעם "אונזער קוואל" אויסגאבע ווי מיר וועלן איבערטייטשן דעם ספר
אין א רייכן פליסיגן פארשטענדליכן אידיש ,מיר וועלן עס אנהויבן פון אנהויב און אזוי לויפן על
הסדר ביז מיר וועלן עס בעז"ה פארענדיגן ,אזוי אז אויך די טייערע קינדער און בחורים זאלן
זיך קענען זעטיגן זייער זעהל מיט דעם רייכן תוכן
און זיך אויך קענען קונה זיין די גאר
וויכטיגע יסודות וואס איז וויכטיג
פאר יעדן איינעם צו קענען.
כדי אייך צו געבן חשק און א פלייס
צו מיטהאלטן דעם ספעציעלן
קאלום ,כדי איר זאלט עס טאקע
ריכטיג דורכלערנען און קונה זיין די
אלע יסודות ,וועט אי"ה פארקומען
א ספעציעלע חודש'ליכע גורל פאר
אלע לייענערס וואס שרייבן אראפ
אין עטליכע קורצע שורות א נקודה
וואס זיי האבן ארויסגענומען נאכ'ן
ליינען דעם חודש'ליכן שיעור ,און
עס וועט אי"ה פארקומען א גורל
צווישן אלע וואס שיקן אריין צו
געווינען גאר ווערדפולע מתנות,
און עס וועט אויך פארשריבן ווערן
אלע לייענערס וואס שיקן אריין די
נקודות.
די אינפארמאציע ואוו אריינצושיקן.
Inzer kval
953 50th street
Brooklyn N.Y. 11219
מיטגענומען זיינע בגדי יום טוב ,ער האט סוכות האט זיך דערנענטערט ,און אין שטוב
זיך געזעגנט ,און איז אליין ארויסגעגאנגען פונעם הייליגן בעל שם טוב הקדוש האט
צופיס פון שטאט .ער האט ארויסגעזאגט מען זיך שוין געגרייט אויפן יום טוב .די סוכה
א הייליגן שם און איז אנגעקומען קיין איז געשטאנען גרייט און די בגדי יום טוב
גריכנלאנד ,אין א געוויסן דארף .דארט האט זענען שוין געווען צוגעגרייט — אבער איין
געוואוינט א איד ,א גרויסער עושר ,א למדן וויכטיגע זאך האט געפעלט :מען האט נישט
און א ירא שמים ,וועלכער האט פארמאגט געקענט באקומען קיין כשר’ן אתרוג צו
א גארטן וואו עס זענען געוואקסן אתרוגים. קענען מאכן דערויף א ברכה .דער הייליגער
בעל שם טוב האט געווארט ביז ערב סוכות,
דער בעל שם טוב האט זיך דערוואוסט וואו
אבער מען האט אין ערגעץ נישט געקענט
דער גביר וואוינט ,ער איז אריינגעגאנגען
טרעפן קיין אתרוג .האט דער בעל שם טוב
צו אים און געזאגט“ :איך קום טאקע פון
זייער ווייט ,אבער איך בין געקומען מיט א
ספעציעלע כוונה צו פראווען דעם יום טוב
ביי אייך ,ווייל איך ווייס אז ביי אייך געפינט
זיך אן אתרוג המובחר”.
האט דער גביר געזאגט פאר זיין משרת“ :גיי
ווייז דעם איד וואו די מקוה איז ,און געב
בקיצור ,ביים סוף פון די סעודה זאגט אים אים א שטיבל וואו ער זאל קענען איינשטיין
דער בעל שם טוב“ :איך זע דאך אז איר איבער יום טוב”.
זענט ב”ה א גרויסער גביר ,אבער איר זאלט
מיר פאלגן :פארט אריבער צו אונז אין לאנד דער משרת האט אזוי געטאן .דער בעל שם
מיט אייער ביסל וויין ,וועט איר ווערן א טוב האט זיך געטובלט ,אנגעטאן די בגדי יום
גביר וואס מ’וועט גארנישט קענען אפשאצן טוב און געדאוונט מיט א געוואלדיגן תענוג,
אייער רייכקייט” .ביי יעדע סעודה האט דער וויסנדיג אז ער וועט קענען מאכן א ברכה
בעל שם טוב גערעדט פונעם וויין ,און אים אויף אן אתרוג המובחר.
געזאגט ער זאל צוקויפן נאך פון דעם סארט
וויין ,ווייל דאס וועט אים ברענגען א גרויסע נאכן דאווענען האט דער הייליגער בעל שם
הצלחה. טוב געמאכט קידוש .ווי נאר דער בעל שם
טוב האט אויסגעטרונקען דעם כוס וויין
דער יום טוב סוכות איז אדורך ,און הושענא פון קידוש ,האט ער זיך אנגערופן צום בעל
רבה נאכ’ן עסן האט זיך דער גאסט ,דער הבית“ :ביי אונז אין לאנד איז אזא פאס וויין
בעל שם טוב ,געזעגנט פונעם בעל הבית. ווערט איין רענדל” .ווען מ’איז צוגעקומען
בשעת’ן זיך געזעגענען האט דער בעל שם צום עסן ,האט דער בעל הבית געהייסן דעם
טוב געבעטן“ :שיקט מיר איין פאס וויין,
משרת ער זאל ארויסנעמען א בעסערע
אבער עס זאל זיין פארחתמ’עט מיט אייער
סארט וויין און עס געבן פארן גאסט צו
זיגל” .ער האט אים צוליב געטון ,און דער
טרינקען .ער האט געפרעגט דעם בעל שם
בעל שם טוב איז אהיים געגאנגען.
טוב“ :וויפיל וואלט אזא וויין געווען ווערט
באלד נאך יום טוב האט דער גביר אנגעהויבן ביי אייך?”
איינצוקויפן נאך וויין ,ער האט געדינגען
וועגענער מ’זאל פירן די סחורה ,און ער האט דער בעל שם טוב געענטפערט“ :אויב
האט דעם וויין ארויסגעשיקט אויפ’ן וועג. מ’וואלט נאר געקענט באקומען אזא וויין
ווען עס זענען אריבער עטליכע וואכן ,האט ביי אונז ,וואלט מען געצאלט דערפאר
ער געהייסן איינשפאנען זיין וואגן מיט פיר צוויי רענדליך פאר א פאס” .דער בעל שם
אויסגעצייכנטע מצרי’שע פערד ,און ער איז טוב האט א גאנצע צייט אויסגעדריקט זיין
ארויסגעפארן זיי נאכצויאגן .ער האט זיי מבינות אויפן וויין.
קענען מיר דא ערגעץ איבערנעכטיגן?”
האט ער געענטפערט“ :פונקט דא אויף די
לינקע זייט איז דא א וועג .פארט אויף דעם
וועג בערך א תחום שבת ,וועט איר אנקומען
צו א גרויסע ,ליכטיגע און ווארעמע
קרעטשמע .דארט קענט איר באקומען צו
עסן און צו טרינקען ,און וואס אימער איר
וועט נאר דארפן”. טאקע אנגעטראפן אינאיינעם מיט’ן וויין,
און ער האט זיי געפרעגט“ :נו ,וואס הערט
זיי האבן אים באדאנקט און זיך ארויסגעלאזט זיך עפעס?”
אויפ’ן וועג .זיי זענען אנגעקומען צו דער
קרעטשמע און זענען תיכף אריינגעפארן האבן זיי געענטפערט“ :ברוך השם ,אלעס
אינעווייניג .זיי האבן אויסגעשפאנט די פערד קלאפט פיין .די מענטשן זענען געזונט ,די
און זיי געגעבן צו עסן ,און דערנאך זענען פערד זענען געזונט ,די וועגענער זענען
אלע אריינגעגאנגען אין שטוב .זיי האבן זיך גאנץ ,און דער וויין איז בשלימות”.
א ביסל אנגעווארעמט און אפגעטרוקנט
די קליידער ,און דערנאך האבן זיי זיך האט ער זיך געזעגנט מיט זיי און געזאגט:
אוועקגעזעצט ביים טיש און געבעטן מ’זאל “איך וועל פארן פאראויס עטליכע מייל,
זיי סערווירן עפעס צו עסן .דער גביר ,וואס און איך וועל ווארטן אויף אייך אין דער
איז געווען א גאר איידעלער מענטש ,האט קומענדיגער קרעטשמע”.
אבער נישט געקענט אזוי שנעל צוטרעטן ווי נאר זיי זענען אוועקגעפארן א שטיקל
צום עסן און טרינקען ,און דערווייל איז שוין וועג ,האט אנגעהויבן צו גיסן א רעגן .אפילו
געווארן צוועלף אזייגער ביינאכט. די בעסטע פערד קענען נאר גיין ווען די
ווי נאר דער האן האט געקרייט ,האט זיך וועגן זענען גרינג ,אבער יעצט האט זיך
דער גביר ארומגעקוקט און באמערקט געמאכט א בלאטע און די פערד האבן מער
אז ער שטייט אינמיטן א ליידיג פעלד. נישט געוואלט גיין.
ס’איז נישטא קיין קרעטשמע ,נישטא קיין מ’האט זיי פרובירט צו טרייבן סיי מיט גוטן
מענטשן ,נישטא קיין וויין ,און נישט קיין און סיי מיט בייזן ,אבער גארנישט האט
פערד מיט א וואגן – גארנישט! ער איז נישט געהאלפן .אינצווישן האט דער רעגן
געבליבן דארט אינגאנצן אליין .היות ער געגאסן מיט א געוואלדיגן כוח ,און דער וועג
האט מורא געהאט צו גיין ווייטער ,איז ער איז געווארן אלס שווערער און שווערער.
געזעסן דארט ביז אינדערפרי און מתפלל דער טאג איז פארביי און די נאכט איז
געווען צום באשעפער אז עס זאל שוין אנגעקומען.
ווערן טאג .ווען עס האט ענדליך אנגעהויבן
צו שיינען ,האט ער זיך ארויסגעלאזט אין דערווייל זענען אנגעקומען די מענטשן מיט
וועג. די וועגענער פול מיט וויין ,און מ’האט נישט
געוואוסט וואו אהין מ’זאל זיך ווענדן צו
ער איז ארומגעגאנגען א גאנצן טאג אן צו איבערנעכטיגן.
זען קיין שום לעבעדיגע באשעפעניש.
פארנאכטס האט ווייטער אנגעהויבן פלוצלינג באווייזט זיך אן ארנטליכער
גיסן א רעגן און ער איז געווארן אינגאנצן מענטש .האבן זיי אים געפרעגט“ :וואו
די מענטשן האבן אים אנגעקוקט ווי א דורכגעווייקט .השי”ת האט געהאלפן און
משוגענער ,אזא סארט מעשה האט מען ער האט באמערקט א קליינע קרעטשמע;
שוין לאנג נישט געהערט .די קינדער זענען ער איז תיכף אריינגעגאנגען און אויסגעטון
אים נאכגעלאפן פונקט ווי נאך אן עכטן די נאסע קליידער .אין די מלבושים האט ער
משוגענער .דער איד האט קוים באקומען געהאט זיין גאנצע געלט און די חשבונות פון
עפעס צו עסן ,איז ער ווייטער געגאנגען צו זיין וויין-געשעפט .ער האט אויפגעהאנגען
אן אנדערע שטאט ,וואו ער האט נאכאמאל די קליידער נעבן דעם אויוון כדי זיי זאלן
דערציילט זיין גאנצע מעשה. זיך אויסטרוקענען ,און ער אליין האט זיך
ער האט געהאפט אז דא וועט מען אים שוין געלייגט שלאפן אויפן בעט ביים אויוון.
יא גלייבן און ארויסהעלפן ,אבער למעשה פארטאגס האט אויסגעבראכן א שריפה,
האט מען אים דא אויך אנגעקוקט ווי א און אלעס איז אינגאנצן פארברענט געווארן.
משוגענער .ער האט געזען אז דער מצב נעבעך ,ער איז געבליבן ממש נאקעט .דער
איז ביטער ,האט ער זיך מיישב געווען און בעל אכסניה האט רחמנות געהאט אויף
אפגעטראגן אויך פון דער שטאט. אים און אים געגעבן א צעריסן העמד
ער האט זיך אנגעשלאסן צו א חברה מיט צעריסענע הויזן ,אן אלטן מלבוש ,אן
ארעמעלייט און זיך צוגעקלעבט צו זיי .אזוי אפגענוצטן קאפעלוטש און צעבראכענע
איז ער ארומגעפארן מיט זיי פון איין דארף שטיוול .ער האט זיך געזעגנט און איז ארויס
צום צווייטן און פון איין שטאט צום צווייטן, זוכן א פלאץ.
ביז ער האט שוין אינגאנצן פארגעסן אז
ער איז אנגעקומען אין א שטעטל וואו עס
אמאל איז ער געווען א גרויסער עושר .מען
האבן געוואוינט אידן .ער איז אריינגעגאנגען
זאגט דאך א ווערטל אז ס’איז נאר שווער ביז
אין בית המדרש ,און יעדער האט אים
מען געוואוינט זיך צו ...און ביי דעם איד איז
באגריסט מיט א “שלום עליכם” .מען האט
טאקע אזוי געווען .פונדעסטוועגן ,יעדעס
אים אנגעהויבן פרעגן פון וואו ער קומט,
מאל ער האט זיך דערמאנט פונעם עבר,
האט ער דערציילט אז ער קומט פון א
האט ער זיך צווויינט מיט ביטערע טרערן.
דארף אין גריכנלאנד און אז ער איז באמת
די ארעמעלייט האבן געהערט אז אין א א גרויסער גביר.
וועט זיין אנגעטון אויף דעם און דעם אופן, געוויסן דארף וואוינט אן ארענדער ,א
און זיין נאמען איז אזוי און אזוי .ווען ער געוואלדיגער מכניס אורח און א גרויסער
וועט וועלן אריינקומען צו מיר ,זאלסטו אים בעל צדקה .האבן זיי באשלאסן אהינצוגיין
אריינפירן אין א באזונדער שטיבל .גיב אים אויף שבת ,און זיי זענען דארט אנגעקומען
א גוטן טרונק ברוינפן מיט פיינע מאכלים, דאנערשטאג ביינאכט.
און זע אז ער זאל האבן גוטע עסנווארג די
פרייטאג אינדערפרי האבן די ארעמעלייט
גאנצע צייט.
געפרעגט דעם בעל הבית“ :איז אפשר דא
דערנאך זאלסטו אים הייסן ער זאל זיך גיין א שטאט דא אין די געגנט וואו מיר קענען
לייגן שלאפן .ווי נאר ער וועט אנטשלאפן גיין פראווען שבת?” האט דער בעל הבית
ווערן ,זאלסטו אים אויסטון זיינע קליידער געענטפערט“ :יא ,עס איז דא א שטאט
און אים אנטון די בגדים וואס איך גיב דיר נישט ווייט פון דא וואס הייסט מעזיבוז,
יעצט .גרייט אים אן וואסער צום וואשן אבער איך בעט אייך זייער איר זאלט בלייבן
און פארשליס די טיר .פאר מנחה זאלסטו ביי מיר אויף שבת; איך וועל אייך אי”ה געבן
אריינגיין צו אים ,אים אויפוועקן פון שלאף, א שיינע נדבה נאך שבת”.
און אים אריינברענגען צו מיר אין בית
פרייטאג נאכמיטאג איז דער וואגן שוין
המדרש”.
געווען איינגעשפאנט ,און דער בעל הבית
דער משמש האט טאקע אזוי געטון ,און איז ארויפגעזעסן דערויף גרייט צום פארן.
האט אויסגעפירט אלעס פונקטליך וויאזוי האט דער גביר פון גריכנלאנד געפרעגט
דער בעל שם טוב האט אים באפוילן. דעם בעל הבית“ :וואו אהין פארט מען?”
האט אים דער בעל הבית געענטפערט“ :מיר
פרייטאג צונאכטס נאכ’ן דאווענען ,אינמיטן האבן דא ביי אונז אין שטאט א גרויסן צדיק,
קידוש ,האט דער איד פלוצלינג דערקענט דעם הייליגן בעל שם טוב ,און איך פלעג
דעם בעל שם טוב הקדוש .ער איז גלייך פארן צו אים יעדע פיר וואכן אויף שבת”.
צוגעלאפן צו אים מיט בכיות און אנגעהויבן
וויינען“ :רבי ,איר זענט דאך געווען ביי מיר “נעמט מיך אויך מיט צום צדיק”,
יום טוב סוכות!” האט דער איד זיך געבעטן ביי אים.
אבער דער בעל הבית האט אים געזאגט:
“אין וועלכע יאר איז דאס געווען?” האט “ביי מיר אינדערהיים וועסטו האבן א
דער בעל שם טוב געפרעגט. פיל בעסערן שבת“ ”.איך בעט אייך
“עס איז שוין זייער לאנג צוריק ,מיט פילע פונדעסטוועגן ,ביטע נעמט מיך מיט”,
יארן צוריק ”,האט דער איד געענטפערט. האט ער נישט נאכגעלאזט.דער בעל הבית
האט אים ענדליך צוליב געטאן און אים
אבער דער רבי האט זיך נישט נאכגעגעבן מיטגענומען .ווען זיי זענען אנגעקומען אין
און נאכאמאל געפרעגט“ :פונדעסטוועגן, שטאט ,האט מען אים אראפגעלאזט פונעם
זאג מיר אין וועלכע יאר איז דאס געווען?” וואגן ,און דער ארענדער איז גלייך געגאנגען
אין מרחץ זיך טובל’ן אין מקוה לכבוד שבת.
האט דער איד געענטפערט ,למשל ,אז עס
איז געווען אין יאר תרמ”ו .האט אים דער דער הייליגער בעל שם טוב האט
בעל שם טוב געזאגט“ :היי יאר איז דאך אריינגערופן זיין משמש און אים אנגעזאגט:
תרמ”ו!” און דער גאנצער עולם ארום האט “זאלסט וויסן ,אז עס גייט אט-אט אנקומען
אויך אזוי באשטעטיגט. אן ארעמאן וואס זעט אויס אזוי און אזוי ,ער
צוריקגעבן. דער איד האט אנגעהויבן וויינען נאך
שטערקער .דעמאלט האט אים דער בעל
פלוצלינג האט אנגעהויבן דונערן און בליצן, שם טוב געזאגט“ :זאלסט וויסן ,אז איך האב
און די גאנצע קרעטשמע האט זיך גענומען דאס אלעס נאר געמאכט כדי דו זאלסט
טרייסלען מיט א שרעקליכער קראפט .ווען גלייבן אז דאס וואס דוד המלך ע”ה זאגט
עס איז געקומען חצות הלילה איז די גאנצע אין תהלים (קב ,כד) ִ‘ִעָּנּ ה ַַבֶּד ֶֶּרְך ֹּכ ִִֹחי’ [ער
קרעטשמע נעלם געווארן ,און אלע זיינע האט אפגעשוואכט מיין כח אויפן וועג] איז
מענטשן זענען פלוצלינג צוריק דא געווען, אמת ,וויבאלד דו האסט נישט געגלייבט אז
אינאיינעם מיט’ן וואגן און דעם בעל עגלה. אפילו דו א גביר קען זיין אזוי שווער צו גיין
אפילו די מלבושים און דאס געלט וואס ער אין וועג .דא האסטו דיין פאס וויין מיט דיין
האט געמיינט אז ס’איז שוין לאנג פארברענט חתימה .אויב דו וועסט מיר שווערן אז דו
געווארן ,איז אלעס צוריקגעקומען אין גלייבסט שוין דערין ,וועל איך דיר מוצאי
בעסטן ארדנונג. שבת געבן א קוויטל .דו וועסט גיין אויף א
קליינעם וועג ,און דארט וועסטו ווייטער
ער האט זיך גלייך ארויסגעלאזט קיין טרעפן די זעלבע קרעטשמע .וועסט אים
מעזיבוזש ,וואו ער איז אנגעקומען פונקט ווייזן דאס קוויטל און זאגן אז ישראל בן
אויף יום טוב פסח ,און ער האט געפראוועט שרה האט דיר געשיקט ,וועט מען דיר
דעם יום טוב ביים הייליגן בעל שם טוב .ער צוריקגעבן דיין גאנצע פארמעגן צוזאמען
האט דארט מצליח געווען צו פארקויפן זיין מיט דיינע מענטשן”.
וויין און געמאכט שיין געלט ,און ער איז
און אזוי איז טאקע געווען .מוצאי שבת
געווארן א גרויסער מקורב ביים בעל שם
האט אים דער הייליגער בעל שם טוב
טוב. איבערגעגעבן א קוויטל .ער איז געגאנגען
ער פלעגט קומען יעדן יאר צום בעל אויף א זייטיגן וועג אינדרויסן פון שטאט,
שם טוב ,און פלעגט אים צומאל שיקן א ביז ער איז אנגעקומען צו דער קרעטשמע.
מהודר’דיגן אתרוג אויף סוכות. ער האט געוויזן דאס קוויטל פאר די
מענטשן דארט און געזאגט אז רבי ישראל
זכיתו יגן עלינו ועל כל ישראל ,אמן. בן שרה האט געהייסן מען זאל אים אלעס
קעסטל רעטעניש
לאמיר זעהן צו דו קענסט טרעפן די ווערטער
אלע ווערטער קענען זיך געפינען פון רעכטס צו לינקס ,פון אויבן
אראפ ,פון אונטן ארויף ,אדער שיף פון רעכטס צו לינקס.
א ע ר ה ח ע ס ז פת ד מ י ט כ מחח ר צ כ י ג ז א י י מש י
צת י כ פ נ י ו ספ ב י ב צ י לאדמה י מ נ ו תאצ כ ע ו
ס צ תחמ נ פ ע פ ק ע א ר סתש ו ח צ טח פ ד ה ד ק ר ר ג ב
כ ס ב ר ש י פ ט ו ה ע ח ע כ ר ר ר ח שש נ ר צ נ ג ש ו ו ם ד
ך נ ז צ מ ה פ תשחק ה ו י מ י מח ז טת ג ה טס ג כ תשצ
ל ב י ו מכס ו נ צ עמכאלתקח ג ג חד הצ ד נ לחע י
לש ו י חתאלת נ ג כ ל ד ל ד י סאטט נ ס ז ע פאקע י
אמ דשט ו פ נ א כ קקסק ב ט ף ו שד ו י א ז תח צ ת ג ס
אחסהאדתצ ב ג י ההמ ז קאכ נ ע לאבת נ הצ למ ז
פ תטמ נ ש ו ח י טע ב כ כ תע א ו שפ י ז א ד משה ב ו מ
שתחטסחש י ל ת ב ה כ ק צ צשת הטא הש נ משק ל ה א
א יש ז פע כ ז הלתר צתחכמע צ ו זשל עע ל ר ל נ ח
סתמ י י עקל דקמל י ד ב ד ח י ו ב החפמד ז ו קמל
עהפ בחסטד פ ג פח י א נ ג תסא ג בה נ ן י ר צשב ו
בשג ס ו אפטהמט ו צק ז צתלשג הל ר צקצ כ י בס
ל ו י ו צ ו ז קכ ג פעת ז קח ו מ ז ה ז ה ג נ דמ ג סקב
סאצ ר ב דסח י ל צ ר ו מצ ר רמע ב ו לטתפ פ כ בטא
ד ב ג טא נ תאב ג ו ו בקעקה ר פמ ג ו ח ר למקאטמ
פ ה ב ח ד א בק י נ אקר רשב ד נ י א צ דשסעטצ נ ז ס
אל ל נ ד פ ג ט י ל פ ו ע נ ע נ י טל ג י אתממע י ט י פ
ר ק ס ס מ ע פ ת י ר ד ה שש נ ה ו א פ ט ס ר ק ק ח ל י ס ז ז
סמ ר ט כ מחשב סת נ שפשק כ ה פ ר צ ז ו מ ז ת כ ד ג ר
מ ה ב ר ו מ ז ח ר ל י ב ל א י ב ד קשעש נ כ ר הטב ע י ל
ט פ מ ר שש ב א פ צ ה ל ד ל א ז שט י ר ח כ ח ל ח נ י ח ש נ
ד ז ן ן שא ד ת פ ע ו טק נ ד ע א נ ה ו תע ט צ ג כ ד ט ג פ
א ג מ י נ מל ל ב ז י מ ז ה ג ב י ד ל לקסב עה ג ג ב ה ך
ט ז ח ד טא ג ל ע צשא ל כ ז מ ו ל י ג קל כ הא ז נ ח ד ד
ד פ נ צ ה ו סה אאתח ד חשר ל ה ע צ ו צ ר ו סמס ג ס ו
ר ר ר נ ב י ל נ ע נ ו ע י םד התר י לח ו מס י דקט י ת
ו ד פה ושע נ אר באכ ע ג אתר ו ג י קד פ ף פחעםפ
.14בצילא דמהימנותא .1סוכות
.22פנה אל תפלת הערער .2זמן שמחתינו
.15שמחת בית השואבה
ולא בזה את תפלתם .3מחזה חג האסיף
.16אושפיזא דמשה
.23שמיני עצרת כ"ק מרן רבינו שליט"א פראוועט יעדעס יאר א טיש לכבוד די הייליגע אושפיזין. .4אתרוג
.24שמחת תורה .17אושפיזא דיצחק .5לולב
.25הקפות דער רבי ז"ל פלעגט פראווענען א טיש לכבוד די הייליגע אושפיזין. .6הדסים
.18רבי ייבי .7ערבות
די יארצייט פונעם הייליגן רבי ייבי זי"ע פאלט אויס אויף אושפיזא דיוסף.
.8נענועים
.19ר נחמן מברסלב .9הלל
.20ליקוטי מוהרן .10ושמחת בחגך
די הילולא קדישא פונעם הייליגן ר' נחמן זי"ע פאלט אויס אויף אושפיזא דמשה ,וואו
רבינו שליט"א פירט זיך פארצולערנען א שיעור אינעם הייליגן ספר ליקוטי מוהר"ן. .11אור מקיף
.21הושענא רבא .12ענני הכבוד
.13סכך
פון וואו פלעגט דער רבי זכרונו לברכה נעמען זיין אתרוג?
מאראקא | ארץ ישראל | יאנעווע
וויאזוי פלעגט דער רבי זכרונו לברכה בינדן דעם לולב?
וועלכע סארט סכך פלעגט דער רבי זכרונו לברכה נוצן?
וועלכע נאכט פלעגט דער רבי זכרונו לברכה פירן טיש?
די ערשטע נאכט ,אושפיזין דאברהם
די צווייטע נאכט ,אושפיזין דיצחק
הושענא רבא ביינאכט ,אושפיזין דדוד המלך ע"ה
וועלכע חפץ קודש האבן מיר ביי אונז אין בית המדרש פונעם רבי'ן ז"ל?
(רמז :עפעס וואס האט א שייכות מיט שמחת תורה).
טייערע קינדער! שיקט אריין אייערע תירוצים ,ווי אויך שרייבט אונז פון וואס איר האט דאס מערסטע
הנאה געהאט פונעם "אונזער קוואל" ,און גייט אריין אין א גורל פאר א ווערטפולע 'גיפט קארד' אין א
ספרים געשעפט .דעם געווינער וועלן מיר בסייעתא דשמיא מעלדן אינעם קומענדיגן "אונזער קוואל".
Inzer kval | 953 50th street | Brooklyn N.Y. 11219
די בית מדרש פונעם דברי ברוך
אין וויען (שנת תר"ה – תר"פ).
די בית מדרש פונעם בעל
שם טוב הק' אין מעזיבוז
די בית מדרש פונעם רבי'ן ז"ל אין וויליאמסבורג
545בעדפארד עווע( .תש"א – תש"ה).
די רבי'ן ז"ל אנקומענדיג צום בית
המדרש אין בארא פארק.
א מודעה אז די רבי ז"ל אריבער
ציט זיך קיין בארא פארק.
די בית מדרש אין בארא פארק
פארן קרן הבנין.
די בית מדרש אין
בארא פארק בשעת
קרן הבנין תשס"ה.
מעזיבוז
פון
סאקליע
קיין
די בית מדרש פונעם רבי'ן ז"ל אין וויליאמסבורג
570בעדפארד עווע( .תש"ה – תשל"ג).
בתי מדרשות
פון רבותינו הק'
במשך די יארן
משנת תק"כ –
תשפ"ז לפ"ק
די בית מדרש
פונעם רבי'ן
ז"ל אין בארא
פארק (תשל"ג –
תשל"ט).
בית מדרשנו החדש כהיום
די בית מדרש פונעם רבי'ן ז"ל אין בארא פארק
(תשל"ג – תשל"ט).
עתידין בתי כנסיות ובתי מדרשות
שיקבעו בארץ ישראל,
(מגילה כט ,א).
