א טיפערן בליק · A Tiferen Blick — סוכות (2026-09-21)

א קלאר ע
בליק
· בג
בעזהשי"ת
ב הגליו ן
חג הסוכות
מדברי
כ"ק אדמו"ר מליובאוויטש זי"ע
לחיזוק יסודות היהדות והחסידות ,בשייכות
לפרשיות השבוע ומועדי השנה
דבר המערכת
לקוטי שיחות ,או שיחות קודש, תש"י- השנים במשך
כפי שמצויין בסוף כל שיחה ,עם תשנ"ב התוועד כ"ק אדמו"ר
קצת ביאור באותיות קטנות וכותרות מליובאוויטש זי"ע התוועדויות
שנעשו על ידינו. רבות ובמשך שעות ארוכות
במשך הדורות ,הרבו כ"ק השמיע שיחות קודש ומאמרים
האדמו"רים נשיאי חב"ד ללמד בכל חלקי התורה.
ולהשפיע חסידות ,מיוסד על שיחות אלו שנאמרו באידיש
תורת כ"ק מורנו הבעש"ט, נרשמו בשעתם ונדפסו בסדרת
והדריכו את החסידים בעבודת שיחות קודש ,אח"כ תורגמו ג"כ
ה' בהתאם למצבו של כל דור ללה"ק ונדפסו בסדרת תורת
ודור .בשיחות קודש שלו מבאר מנחם התוועדויות.
כ"ק אדמו"ר מליובאוויטש זי"ע חלקים מתוך אלפי שיחות קודש
את עבודת ה' עפ"י דרך החסידות אלו לוקטו והוגהו על ידו במשך
השייכת למצב של דורנו זה ,מרחיב השנים ונדפסו בל"ט הכרכים של
עלי' ומסביר אותה בשפה קלה לקוטי שיחות.
ופשוטה לאנשים כערכינו. בקונטרס "א טיפערן בליק"
מערכת "א טיפערן בליק" הננו מביאים קטעים מספרי
מתן שכרו בצדו!
בע"ה בכל שבוע יתקיים מבחן על הקונטרס "א טיפערן
בליק" של אותו שבוע על ידי הטלפון.
בכל יום שישי יעלה המבחן על הסיסטעם עד יום שני.
תנאי ההשתתפות במבחן:
א .ללמוד את הקונטרס לכל הפחות פעם אחת.
ב .לא להקשיב לשאלות המבחן לפני עשיית המבחן.
במבחן יהיו 3-4שאלות ,העונה תשובות נכונות יזכה
במתן שכר של $10לכל מבחן (שיינתן פעם בחודש לערך).
לעשיית המבחן ולשאלות נוספות ניתן להתקשר
ל718.977.5099
© כל הזכויות שמורות
הטעקסט של הלקוטי שיחות נדפס ברשות קה"ת
הרוצה לקבל הקונטרס באימייל או לנדב
נא לשלוח בקשה לatifernblik@gmail.com
ונתחמש ןמז וצ םיארונ םימי ןופ
חג הסוכות
פון ימים נוראים צו זמן שמחתנו
ווי ווערט די עבודה פון ראש השנה און יום כיפור די שמחה
פון חג סוכות?
א.
בנוגע צו דער שמחה שבחג הסוכות געפינען מירַ ,אז נוסף אויף
ראן מצד היותו יו"ט( 1יו"ט
פא ַ
וואס איז דעמולט ַדעם חיוב שמחה ָ
דא שמחות וועלכע בכלל ,און "זמן שמחתנו" במיוחד) ,זיינען אויך ָ
וואס מ'טוט בחג הסוכות: פארבונדן מיט פעולות מסוימות ָ זיינען ַ
פארבונדן מיט מצות נטילת ד' מינים בחגוואס איז ַדי שמחה ָ
זה ,כמ"ש" 2ולקחתם לכם ביום הראשון גו' ושמחתם לפני הוי'
אלקיכם שבעת ימים" -שמחת לולב ;3און די שמחה ָ
וואס איז
מ'האט מנסך
ָ (וואס
פארבונדן מיט ניסוך המים .די שאיבת המים ָ ַ
מ'האט עס שואב געווען אין דער
ָ געווען בסוכות ע"ג המזבח ,און
פארן ניסוך) איז געווען בשמחה 4 " -ושאבתם מים בששון
נאכט ַ ַ
ממעיני הישועה".5
דער סדר פון די צוויי שמחות ,וועלכע פון זיי קומט פריער ,איז
ס'האט
ָ פארבונדן און היינגט ָאּפ פון דער מחלוקת תנאים 6ווען
ַ
.1כולל חוה"מ (ראה שו"ע אדה"ז חאו"ח סתקכ"ט ס"ו .מ"מ בשו"ע שלו שם ר"ס
רמ"ב).
.2אמור כג ,מ .ולהעיר ,שהרמב"ם (הל' לולב פ"ח הי"ב) מביא פסוק זה לענין
"שמחה יתירה" שבחג הסוכות .וראה בארוכה לקו"ש חי"ז ע' 267ואילך .ואכ"מ.
.3ראה ירושלמי ר"ה פ"ד ה"ג .סוכה פ"ג הי"א .פרש"י סוכה מג ,ב ד"ה לולב.
ולהעיר מלשון הרמב"ם בספר המצות (מ"ע קסט)" :ולשמוח".
.4סוכה מח ,ב וברש"י שם ד"ה מנה"מ (ושם ע"א ד"ה תקעו)( .אבל ראה תוד"ה
מנה"מ שם .וראה רשב"א שם .ואכ"מ).
.5ישעי' יב ,ג.
.6תענית ג ,א (ובפרש"י* ד"ה אלא ר' יהושע היא) .ולדעת ר"ע שם מתחיל ניסוך
המים ביום ו' דסוכות .ואכ"מ.
ג
א טיפערן ב<>ליק
האט דער ניסוך המים זיך ָאנגעהויבן ניסוך המים :לויט איין דיעה ָ
טאג סוכות (בשחרית) ,ולפי זה ,איזזיך ָאנגעהויבן דעם צווייטן ָ
נאך דעםדי שאיבת המים בפעם הראשונה געווען בלילה השניָ ,
וואס איז געווען ביום הראשון; ָאבער די
זמן פון נטילת ד' מינים ָ
הלכה איז כדעה השני'ַ 7אז "ניסוך המים כל שבעה"( 8אויך ביום
(פארן ערשטן ניסוך) געווען
הראשון) ,במילא איז די שאיבת המים ַ
וואס מצותה איז בלילה 9הראשון של חג ַ -
פאר נטילת ד' מיניםָ ,
ביום.10
ב.
זאגט דעם כלל ַאז "אלו ואלו דברי אלקים חיים" .11דערפוןתורה ָ
האבן ַאן ָארט ברוחניות -
רשטאנדיקַ ,אז ביידע דיעות ָ
ַ פא
איז ַ
אויך די דיעה ַאז שאיבת המים הויבט זיך ָאן בליל ב' של חג.
נאך מער :אויך לויט דער הלכהַ ,אז די שאיבת המים איז ָ
געווען אויך בליל ראשון של חג ,איז ָאבער די (שלימות ה)שמחה
האט זיך
וואס ָפון שמחת בית השואבה ,די "שמחה יתירה"ָ ,12
האט זיך ערשט ָאנגעהויבן
אויפגעטאן דורכן "חליל" (וכלי שיר)ָ ,
ָ
במוצאי יו"ט הראשון.13
*) ראה שד"ח כללי הפוסקים סימן ח' אות ג (כרך ט א'תתיד ,א) אם פירוש זה הוא
לרש"י.
.7רמב"ם הל' תמידין ומוספין פ"י ה"ו.
.8תענית שם.
.9ראה תוד"ה קרא (סוכה נא ,ב) . -ובכל אופן השמחה הקשורה עם השאיבה
התחילה בלילה (ראה משנה סוכה שם) .ולהעיר מירושלמי סוכה (פ"ד ה"ו) שגם
הניסוך כשר בדיעבד בלילה (גם בליל ראשון) .וראה בארוכה לקו"ש ח"ב ע' 425
ואילך.
.10סוכה מג ,א .רמב"ם הל' לולב פ"ז ה"י . -בלקו"ש שם ששמחת לולב מתחילה
בלילה משקידש היום (ע"פ פרש"י סוכה לג ,ב ד"ה ה"ג דאז "מטא זמן מצוה") .אבל
מובן שעיקר שמחת לולב הוא בזמן קיום המצוה שהוא ביום דוקא.
.11עירובין יג ,ב .וש"נ.
.12סוכה נ ,ב (לפי גירסת רש"י שם ד"ה דברי הכל .תוס' שם סע"א ד"ה שאינו
דוחה .דק"ס שם) .רמב"ם שבהערה .2
.13ראה רמב"ם שם :ומתחילין לשמוח ממוצאי יו"ט הראשון כו'.
ד
ונתחמש ןמז וצ םיארונ םימי ןופ
דאס איז לכאורה צוליב ַא זייטיקער סיבה ,ארי'
און אע"פ ַאז ָ
הוא דרביע עלי'ָ ,14
וואס "החליל . .אינו דוחה לא את השבת ולא
15
את היום טוב"
דערפאר איז בזמן הזה ,ווען שמחת בית השואבה איזַ וואס
ָ -
פארבונדן מיט "חליל" ,איז י"ל (ווי גערעדט כמה פעמים) ניט ַ
"קלקלתנו זוהי תקנתנו"16 -די שמחת בית השואבה הויבט זיך ָאן
נאכט בכמה ענינים גלייך מיט ַא שטורעם שוין פון דער ערשטער ַ
פון סוכות17-
וויבאלד ַאז יעדער ענין אין תורה איז בדיוק ,איז מובן
ַ אעפ"כ,
האט זיך בפועל וואס די "שמחה יתירה" (אין מקדש) ָ דאס ָ ַאז ָ
וואס ַאזוי איז
דערפאר ָ
ַ ָאנגעהויבן "במוצאי יו"ט הראשון" ,איז עס
מער מתאים צו דעם תוכן פון דער שמחה ַ -אז די "שמחה יתירה"
(ווי זי איז געווען במקדש) קען ערשט זיין לאמיתתה "במוצאי
יו"ט הראשון" ולאחריו.
ג.
פארשטיין בהקדם הביאור אין דער שייכות וועט מען עס ַ
(בפנימיות הענינים) פון ניסוך המים (דוקא) צו חג הסוכות:
איינער פון די חילוקים 18צווישן דער שמחה פון ניסוך היין (דאין
אומרים שירה אלא על היין )19און די שמחה פון ניסוך המים איז:
פארבונדן אויך מיט טבע האדם,
די שמחה פון ניסוך היין איז ַ
וואס
דערפאר ָ
ַ וואס קומט פון יין סתם,
בדוגמא צו דער שמחה ָ
.14ע"ד עירובין עח ,ב.
.15סוכה ריש פרק ה' (נ ,א).
.16ע"ד שבת פ ,ב (ועוד) :קילקולו זהו תיקונו.
.17ועד"ז קודם הגזירה דשבות דחליל ביו"ט (ש(רוב) הגזירות היו בבית שני -
לקו"ת ר"ה נז ,ג) .ואכ"מ .וראה לקמן הערה .43
.18ראה בכ"ז לקו"ת דרושים לסוכות ד"ה ושאבתם הב' (עט ,ד ואילך) .סידור ד"ה
הנ"ל (רסח ,א ואילך) .המשך וככה תרל"ז פצ"ז ואילך .ד"ה ושאבתם תרס"ט ,ועוד.
וראה גם לקו"ש ח"ב ע' 420ואילך.
.19ברכות לה ,א .וש"נ.
ה
א טיפערן ב<>ליק
יין איז בטבע ַא דבר המשמח .20ד.ה .דאס הייסט ,אע"פ ַאז ביי
פארבונדן מיט עבודתניסוך היין איז עס ַא שמחה קדושה ,און איז ַ
האט זי ַא שייכות מיט טבע האדם.
דאך ָהמקדשָ ,
דארף זיין
וואס ַ [וע"ד ווי ביי דער מצוה פון שמחת יו"טָ ,
דאךפארבונדען מיט יין כפשוטו " -אין שמחה אלא ביין"21 -איז ָ
ַ
נאר צוליבן קיום די שתיית היין פון ַא אידן ניט לשם תאוה ח"וָ ,
וואס קומט דורך דעם ,ניט המצוה; ובמילא ,איז אויך די שמחה ָ
נאר מצד דער מצוה מצד דעם יין עצמו (ווי ביי ַא ניט־אידן)ָ ,
נאכמער -שתיית היין איז די מצוה. שבזה ,שמחה של מצוה און ָ
אידן זיינען "גוי אחד בארץ" ,ד.הַ .אז אויך מצד דעם גוף הגשמי
וואס דערפון איז
(ארץ) זיינען זיי ַא "גוי אחד" און ַא "גוי קדוש"ָ ,
דאן,
וואס דער אידישער גוף דערפילט ַ מובןַ ,אז אויך די שמחה ָ
נעמט זיך באמת פון דער קדושה ומצוה שביין.
פארבונדן דוקא מיט יין ("איןוויבאלד ַאז די שמחה איז ַ
ַ אעפ"כ,
שמחה אלא ביין" ,)21והטעם בפשט התורה איז ווייל ער איז
האטבטבעו מעורר שמחה ,22איז מובןַ ,אז די שמחה מצד המצוה ָ
ַא שייכות צו טבע ומציאות העולם (טבע היין.])23
פארבונדן מיט ניסוך מים ע"ג המזבח וואס איז ַ
משא"כ די שמחה ָ
וואס מים זיינען בטבעם ניט קיין דבר המשמח ַ -
באווייזטַ ,אז - ָ
האט ניט קיין שייכות צו עניני טבע, די שמחה ביי שאיבת המים ָ
אינגאנצן מצד ציווי הקב"ה "ושאבתם מים בששון".ַ זי קומט
דאס איז די מעלה פון ניסוך המים אויף ניסוך היין :ביי ניסוךאון ָ
האט ַאן אחיזה אין טבע הבריאה ,איז זי וויבאלד די שמחה ָ
ַ היין,
מדוד ומוגבל אין די הגבלות פון טבע הבריאה; משא"כ ביי ניסוך
וואס איז
וואס די שמחה קומט כולה מצד ציווי הקב"הָ , המיםָ ,
אין־סוף ,איז אויך די שמחה למעלה ממדידה והגבלה.
.20ראה מנחות כ ,א ובפרש"י ד"ה אדרבה.
.21פסחים קט ,א .וראה שו"ע אדה"ז חאו"ח סתקכ"ט ס"ז.
.22ראה חינוך מצוה לא - לענין קידוש דשבת.
.23ראה סידור קלז ,ד .ובכ"מ.
ו
ונתחמש ןמז וצ םיארונ םימי ןופ
ד.
ראן ַא "מזבחפא ַ
ס'איז מבואר וידועַ ,אז ביי יעדער אידן איז ַ
רוחני"24 -איז מובןַ ,אז די צוויי אופני שמחה פון ניסוך היין און
ראן בעבודה רוחנית בייפא ַ
ניסוך המים ע"ג המזבח ,זיינען אויך ַ
יעדער אידן:
די שמחה פון ניסוך היין מיינט בעבודת האדם ַ -א שמחה של
מצוה וועלכע קומט דורך התבוננות בשכל :בשעת ַא איד איז
האט
וואס דער אויבערשטער ָ זיך מתבונן אין דעם גודל הזכותָ ,
אים געגעבן די מעגלעכקייט צו מקיים זיין ַא מצוה ,און אין גודל
וואס טוט זיך אויף דורך זיין קיום המצות ַ(אז ער ווערטהעילוי ָ
דורך דער מצוה בצוותא און דבוק מיטן אויבערשטן) -רופט עס
ביי אים ַארויס ַא שמחה גדולה.
פארבונדן מיט שכל והתבוננות,
וויבאלד ָאבער ַאז די שמחה איז ַ
ַ
איז זי אין ַאן אופן ַאז אין איר הערט זיך ,נוסף אויף דער מצוה,
אויך די מציאות פון דעם אדם המקיים את המצוה (בדוגמת
וואס ווערט דורך יין ,כנ"ל).
השמחה ָ
דאס ַא שמחה
און היות ַאז די שמחה איז "מורכבת בהשגה" ,איז ָ
"מוגבלת לפי אופן ההשגה".25
משא"כ די שמחה פון ניסוך המים איז ַא דוגמא פון ַא שמחה
וואס איז העכער פון שכל והתבוננות :בשעת ַא איד של מצוה ָ
אינגאנצן ַאוועק צום
ַ שטייט אין ַא תנועה פון מס"נ ,ער גיט זיך
דארף ער ניט ָאנקומען צו הסברה בשכל (אין דעם אויבערשטן ַ -
דאס איז ַא
גודל העילוי פון מצות); גלייך ווי ער דערהערט ַאז ָ
ציווי פון אויבערשטן ("וציונו") ,רופט עס ביי אים ַארויס ַא שמחה
גדולה.
.24ראה לקו"ת דרושים לסוכות ד"ה ושאבתם הא' (עח ריש ע"ד) .סהמ"צ להצ"צ
מצות בנין מקדש פ"ב .ובכ"מ .ולהעיר מתורת העולה לרמ"א ח"א פכ"ד.
.25ראה ד"ה שמח תשמח תרנ"ז ע' 49־( 48סה"מ תרנ"ז ע' רכב־ג).
ז
א טיפערן ב<>ליק
האט ניט קיין הגבלה וואס ָ
און די שמחה איז ַא "שמחה אמיתית"ָ ,
(ווייל זי איז "מגיע בעצם הנפש למעלה מהכחות הגלוים" )25און
26
זאגן חז"לדערפאר איז דוקא וועגן דער שמחה (פון ניסוך המים) ָ
ַ
"מי שלא ראה שמחת בית השואבה לא ראה שמחה מימיו".
ה.
דאס איז אויך די כללות'דיקע שייכות פן שמחת בית השואבה
און ָ
צו חג הסוכות:
די שמחה פון סוכות ,זמן שמחתנו ,קומט פון דער עבודה וענינים
אויפגעטאן בר"ה ובעשי"ת ובפרט ביוהכ"פ.
ָ האבן זיך
וואס ָ
ָ
וכידועַ ,27אז דער ענין פון סכך הסוכה (וועלכער קומט פון ענני
הכבוד )28ווערט נמשך פון דער תשובה און ענן הקטורת פון
יוהכ"פ ראה במאמרים הנסמן בהערה .27
די עבודה פון יום הכיפורים " -אחת בשנה" -איז מצד יחידה
29
שבנפש ,די התקשרות פון עצם הנשמה מיט עצמותו ית'" ,יחידה
ליחדך" ;30און דער אויפטו פון סוכות איזַ ,אז ָאט־די התקשרות
זאל נמשך ווערן בגלוי ,ביז צו ַארומנעמען דעם צום אויבערשטן ָ
אינגאנצן מיט ַאלע זיינע ענינים.
ַ אידן
דאס דריקט זיך אויס אויך אין מצות סוכה כפשוטה - און ָ
"בסוכות תשבו שבעת ימים31 -תשבו כעין תדורו"ַ :32אלע ענינים
וועלכע ער טוט בביתו (אכילה שתי' וכו') ווערן ַארומגענומען מיט
דאס איז די הוספה ומעלה פון סוכה [וואס ָ
דער מצוה פון סוכה ָ
.26סוכה נא ,א (במשנה).
.27ראה עטרת ראש שער יוהכ"פ לו ,סע"א ואילך .אוה"ת סוכות ע' א'תשכב ואילך.
המשך וככה הנ"ל פפ"ד .ד"ה והוא כחתן תרנ"ז פי"א ואילך .ד"ה בסוכות תשבו
תשל"ח (סה"מ מלוקט ח"א ע' רמז־ח) .ועוד.
.28סוכה יא ,סע"ב .שו"ע או"ח סי' תרכה ודאדה"ז שם.
.29ראה תוד"ה עד אחת - מנחות יח ,א.
.30ראה בכ"ז לקו"ש ח"ד ע' 1151ואילך.
.31אמור כג ,מב.
.32סוכה כח ,ב.
ח
ונתחמש ןמז וצ םיארונ םימי ןופ
אויף טלית :טלית נעמט ַארום דעם אידן ראשו ורובו; סוכה נעמט
ַארום אויך ַאלע ענינים פון אידןָ ,אן קיינע הגבלות].
דערפאר איז חג הסוכות דער זמן פון ניסוך המים און שמחת
ַ און
וואס איז ַא שמחה וועלכע איז למעלה מטעם בית השואבהָ ,
ודעת ,כנ"ל ,ווייל סוכות רופט ַארויס די שמחה שלמעלה ממדידה
והגבלה.
ו.
ס'איז ידועַ ,33אז די מצוה פון לולב איז בתוכנה ניט קיין
געטאן ווערן אין דעם זמן פון ז'
ָ דארף
וואס ַ
באזונדערע מצוה ָ ַ
האט ַא שייכות און קומט ַאלס המשך צו נאר זי ָימי הסוכותָ ,
מצות סוכה [ווי מובן אויך פונעם דיןַ 34אז "מצות נטילתו (דלולב)
בסוכה הוא מצוה מן המובחר"]:
סוכה נעמט ַאריין אין זיך דעם אידן מיט ַאלע זיינע ענינים באופן
ַאז זי רינגלט זיי ַארום מבחוץ ,ובלשון החסידות -מקיף ,און דער
אויפטו פון מצות נטילת ד' מינים איז " -ולקחתם לכם" :דער
מקיף פון סוכה ווערט גענומען "לכם" ,ער ווערט אייערער ,עס
ווערט נמשך אין ַא פנימיות דמציאות זו שאתה בעצם מקושר להקב''ה
יהי' מובן בשכל והעיקר נרגש בלב .הלמעלה משכל ומטעם ודעת יבא בהבנה
והשגה.
וואס ביי דער נטילה פון ד' מינים דאס איז דער טעם ָ [וואס ָ
ָ
זאלן נמשך הארץ ,35כדי ַאז עניניהם ָ
דארף מען זיי צולייגן צום ַ
ַ
ווערן אויך אין (הרגש ה)לב ,און "לבא פליג לכל שייפין"36 -אין
ַאלע (כחות שבכל ה)אברים ,כולל דעם שכל שבראש].
.33ראה סידור רסג ,סע"ג ואילך .המשך וככה שם .תרס"ו ע' לב .ובכ"מ .הביאור
ע"פ נגלה - ראה לקו"ש חכ"ב ע' 124ואילך.
" .34דיני הלולב" בסידור אדמו"ר הזקן (לפני הלל) .וראה הנסמן בלקו"ש שם
הערות 21־ 19ובשוה"ג.
" .35דיני הלולב" שם.
.36ראה זח"ג קסא ,ב .רכא ,ב.
ט
א טיפערן ב<>ליק
און דוקא דורך דעם וואס עס ווערט נמשך אין א פנימיות ,ע"י נטילת
כאטש לולב איז דער ענין פון סוכות (גילוי המקיף) בשלימותָ :
וואס
ַאז די עבודה מצד כחות פנימיים איז במדידה והגבלהָ ,
פאדערט זיך עבודה פון מס"נ שלמעלה ממדידת השכל דערפאר ָ
ַ
דערמאנט פריער די מעלה פון ניסוך המים אויף ניסוך היין) ָ (ווי
-אעפ"כ איז די שלימות העבודה פון מס"נ ווען דער ביטול ומס"נ
זאלן נעמט דורך די כחות פנימיים ,שכל און מדותַ ,אז אויך זיי ָ
ווארום (א) דוקא דורכדעם ווערט די מחייב זיין דעם ענין המס"נ; ָ
האט תנועה פון מס"נ נקלט אין דעם אדם אין ַא פנימיות ,ובמילא ָ
באווייז אויף דעם העדר ההגבלה דאס איז ַא ַ זי ַא קיום; און (ב) ָ
ניטא קיין ָארט אין נפש וואו זיי
ָ פון דעם ביטול ומס"נַ ,אז עס איז
האבן ניט דערגרייכט און דורכגענומען.37 ָ
ז.
פארשטיין דעם טעם פנימי פון דער ע"פ כל הנ"ל וועט מען אויך ַ
דיעה ַאז שאיבת המים (מיט שמחת בית השואבה) הויבט זיך ָאן
נאכט פון סוכות) ,לאחרי נטילת ד' מינים:38
(די צווייטע ַ
כשם ווי די שלימות העבודה פון מס"נ בכלל טוט זיך אויף
וואס די תנועה פון מס"נ נעמט דורך די כחות פנימיים, דורכדעם ָ
דארף זייןוואס ַ
דאס איז ַאזוי בנוגע דער שמחה ָ איז עאכו"כ ַאז ָ
פון דער עבודה -היות (א) ַאז התעוררות השמחה איז דוקא פון ַא
וואס ווערט נרגש בגלוי ,39און (ב) שמחה אמיתית איז ווען זי
זאך ָ ַ
האט ניט קיין הגבלות -די שלימות השמחה פון ַאן ענין שלמעלהָ
.37ראה בכ"ז גם לקו"ש ח"ח ע' 131ואילך .ועוד.
.38ראה גם המשך וככה שנסמן לעיל הערה .18 -ולהעיר דמבאר שם הדיעה
דניסוך המים התחיל מיום שני ,דלא כהלכתא [ובלקו"ת שהובא בהערה הנ"ל :ניסוך
המים ע"ג המזבח כל שבעת ימי החג] .ויש כזה בכ"מ בדא"ח (ראה לקו"ת נצבים
(מה ,סע"א) בענין שופר של ר"ה יעל פשוט .לקוטי לוי"צ אגרות ע' שה .ועוד) ,שהרי
אלו ואלו דא"ח.
.39כ"ה בכ"מ ,ובהמשך שמח תשמח תרנ"ז בתחלתו בארוכה .ובתו"א (ח ,ג) :וענין
ומהות השמחה שיכול להיות על הטוב אף כשהוא נעלם ומכוסה מעיניו (משא"כ
תענוג) .ואכ"מ.
י
ונתחמש ןמז וצ םיארונ םימי ןופ
נאר
מהשגת השכל שלו איז ווען דער ענין ווערט גענומען ניט ָ
ראּפ אין ַא פנימיות.
נאר דוקא ווען ער קומט ַא ָ
בבחי' מקיףָ ,
וואס די שמחה פון שאיבת המים (וועלכע איז דערמיט איז מובן ָ
וואס קומט פון ענין הסוכה בתוכנה דער תוכן פון דער שמחה ָ
נאך דערנאכט פון סוכותָ ), כנ"ל ס"ה) הויבט זיך ָאן (די צווייטע ַ
עבודה פון "ולקחתם לכם ביום הראשון" -לאחרי זה ָ
וואס ַא איד
אויפגעטאן "ביום הראשון" דורך די ד' מיניםַ ,אז דער מקיף
ָ האט
ָ
געווארן "לכם" ,אין ַא פנימיות ,דעמולטָ פון סוכה איז נמשך
ווערט ביי אים (בליל ב' דסוכות) "ושאבתם מים בששון (שלמעלה
מהשכל)"; די עבודה דמס"נ שלמעלה מהשכל נעמט דורך ַאלע
זיינע כחות פנימיים און מעורר ַא שמחה אמיתית וגלוי'.
ח.
ָאבער אעפ"כ איז די הלכהַ ,אז אויך ביום הראשון דסוכות איז
40
פאר דעם געווען שאיבת המים געווען ניסוך המים ובמילא איז ַ
דארף זיין "ושאבתם מים בששון" ,איז מובן ַאז
וויבאלד עס ַ
ַ -און
אויך די שאיבה איז געווען מיט ַא שמחה (המותרת.)41
פארן קיום "ולקחתם" ,פון ערשטן רגעווארום היות ַאז אויך ַָ
דא דער אויפטו פון סכך הסוכה פון לילה הראשון איז שוין ָ
דאס איז די סיבה צו דער שמחת יו"ט פון דערוואס ָ
בבחי' מקיףָ ,
נאכט 42סוכות -דעריבער ,איז אויך דעמולט שייך דער
ערשטער ַ
זאל זיין שמחה פון שאיבתענין פון שמחת בית השואבה ,עס ָ
ובחי' מים ,שלמעלה מהשגת השכל.
.40ראה באופן השאיבה אז -תוס' סוכה (נ ,ב ד"ה ורבנן .נד ,ב ד"ה כגון) שלא
היו תוקעין ביו"ט בעת מילוי המים .ובשבת שאבו לפני כניסת השבת (סוכה מח ,ב
במשנה .רמב"ם הל' תמידין ומוספין פ"י ה"ט) .וראה שיחת ליל ש"ק ג' דסוכות -
למחרת אמירת שיחה זו - תשמ"א.
.41להעיר שברמב"ם הל' תמידין ומוסיפין שם לא כתב שהתקיעות בעת מילוי
המים לא דחי יו"ט .ובהל' כלי המקדש (פ"ז ה"ו) סתם "ואין תוקעין למלוי המים
בשבת" .ובחי' שפת אמת לסוכה (נד ,א) ,דמשמע מזה ש(להרמב"ם) תקעו גם ביו"ט
- והרי התקיעות בעת מילוי המים הן משום שמחה (רש"י סוכה מח ,א ד"ה תקעו).
.42ע"ד שמחה בליל א' דיו"ט קודם הקרבת שלמי שמחה -ראה שאגת ארי' סי'
סח .ועוד.
אי
א טיפערן ב<>ליק
דערפאר איז
ַ נאר בבחינת מקיף,נאר ווייל דער ענין הסוכה איז ָָ
אויך די דעמולטיקע שמחה ניט קיין שלימות'דיקע ,און ניט ַאזוי
בגלוי.43
נאך דער עבודה פון נטילת ד' מינים " -ולקחתם לכם",
דוקא ָ
המשכת המקיף בפנימיות -איז די שמחת בית השואבה מיטן
גאנצן שטורעם ,מיטן "חליל" (און ַאנדערע כלי שיר.)44
ַ
ט.
וואס איצט ,בזמן הגלות ,איז
פארשטיין ָ
דערמיט וועט מען ַ
כמנהג ישראל בכ"מ די התחלה פון שמחת בית השואבה אין דער
נאכט פון סוכות:
ערשטער ַ
דער עיקר ענין פון המשכת המקיף בפנימיות איז געווען בזמן
האט מאיר געווען בגלוי ובפנימיות ,און דיהבית ,ווען אלקות ָ
עבודה איז געווען (בעיקר) מצד די כחות פנימיים;
משא"כ בזמן הגלות ,45ווען "אותותינו לא ראינו גו'" ,46איז די
התחלת והקדמת העבודה ניט (אויף ַאזוי פיל) מיט די כחות
פנימיים; דער עיקר עבודה והתחלתה איז מצד מס"נ (וכחות
מקיפים) ובפשטות -אל 47יבוש מפני המלעיגין ,הוי עז כנמר כו'
כנשר כו' כצבי כו' כארי (מער ווי שכל האדם) -ובמילא ,הערט
זיך ניט איצט ָאן ַ(אזוי פיל) דער עילוי ויתרון פון דער צווייטער
.43וי"ל הביאור (באת"ל שקודם הגזירה דשבות דחליל ביו"ט הייתה שמחת בית
השואבה גם בליל ראשון (ראה לעיל הערה ))17 -כי אז האירו המקיפים דסוכות
בבחי' קירוב (ראה לקו"ת סוכות פ ,ד .ועוד) ,ע"ד המבואר בלקו"ת (ר"ה נז ,ד .ועוד)
בענין תק"ש בר"ה שחל בשבת קודם גזירה דרבה.
.44ע"פ המבואר בפנים יש לומר ,דעיקר החידוש בשמחת בית השואבה הי' בזה
שהיתה בכלי שיר (שאינם דוחים יו"ט) -כי שמחה בכלי שיר מורה על התלבשות
בכלי (ראה סה"מ ה'ש"ת ע' .143וראה בארוכה שיחת י"ג תמוז תשכ"ט) ,ע"ד המשכת
המקיף בפנימיות.
.45ראה ד"ה קול דודי וד"ה אני ישנה תש"ט .ובכ"מ .לקו"ש ח"ט ע' .73ועוד.
.46תהלים עד ,ט.
.47שכ"ז נצטווינו בהתחלת והקדמת כל דיני דכל חלקי השו"ע - בחלק א' ר"ס א'.
בי
ונתחמש ןמז וצ םיארונ םימי ןופ
דא די המשכת המקיף בפנימיות,
נאכט סוכות (ווען ס'איז שוין ַָ
דורך "ולקחתם לכם גו'" )48לגבי דער ערשטער ַ
נאכט.
דערפאר
ַ [נאר היות ַאז ַאלע ענינים פון תורה זיינען נצחיים,ָ
דריקט זיך אויס דער עילוי פון שמחת בית השואבה דליל ב' אויך
פארגרעסערט די בזמן הזה -אין דעם גודל השמחה גופא - מען ַ
שמחה פון ליל ב' ,ביז -גרעסער פון דער שמחה פון ליל א'; ביז
אין ַאן אופןַ ,אז כאילו ווי דער ענין פון שמחת ביה"ש הויבט זיך
ָאן בליל ב'].
דא ַאז עילוי אין
ָאבער מהאי טעמא גופא קומט אויסַ ,אז ס'איז ָ
שמחת בית השואבה בזמן הזה לגבי שמחת בית השואבה בזמן
הבית:
כשם ווי ס'איז מבואר בנוגע צו ענין המס"נ עצמוַ ,אז בזמן
ניטא (אויף ַאזוי פיל) דער גילוי פון כחותָ הגלות ,ווען ס'איז
פנימיים ,איז דער כח המס"נ מער בגלוי ווי בזמן הבית ;49עד"ז
וואס איז די שמחה פון ניסוך
בנוגע דער שמחה שמצד עבודה זו ָ -
דאס ַא העכערע שמחה ,מצד המים ,כנ"ל -איז בזמן הגלות איז ָ
עצם הנפש.
(משיחת ליל ב' דחג הסוכות - אחרי תפלת ערבית - תשמ"א)
[נדפס בלקוטי שיחות חלק כד]
.48ראה סידור רמד ,סע"ב ואילך; המשך תרס"ו סד"ה לולב וערבה - שבזמן הזה
ההמשכה דלולב אינה כמו בזמן הבית ,ולכן אינו דוחה שבת.
.49ראה מקומות שבהערה .45מאמרי ד"ה אין הקב"ה בא בטרוניא (סה"מ
קונטרסים ח"ג ע' קיט ואילך .סה"מ אידיש בתחלתו).
גי
המשך המכתב שמתחיל בעמוד האחרון
המוגבל בשכלו ,ושידיעתו אינה מקיפה את כל פרטי המאורעות ואף לא את
תוצאותיהם בעתיד הקרוב ,להבין ולהשיג את חכמתו של הקב״ה?
און ווי באוואוסט דער פארגלייך אויף דעם ,אז א קליין קינד זאל
באגרייפען און באנעמען די אויפפירונג און טהאטען מעשיו פון זקן
וחכם בעל מדות גדולות ,שמובן ופשוט שאין ביכולתו להבין דרכיו של
הגדול וואס דער אונטערשייד צווישען זיי ,איז דאך בערך'דיקער,
והראי' אז דער חכם גדול איז דאך געווען אין די זעלבע יארען ווי
דער קינד ,און מיט דעם זעלבן שכל ,און דער קינד האט דאך די
מעגליכקייט און האפענונג ,אז מיט דער צייט ,וועט ער אויך זיין א
חכם גדול און אפשר נאך גרעסער פון עם ,ומה אם כן אצל שני בני אדם
אין להקטן ידיעה והבנה בהנגו של הגדול ,הרי וואס בנוגע צו א מענשן און
דעם בורא ית' שהוא יתברך אינו בגדר של נברא שנוכל להבין אותו ,איז דאך
ניט קיין פארגלייך,
און אדרבה ,אין דעם טייל וואס מען פארשטייט יע ,און מען
באגרייפט ,אין דעם איז דא דער נייעס און וואונדער.
וואס דעריבער דאנקט מען השם יתברך אויף דעם ,וואס ער גיט
און שיינקט דעת -חונן הדעת -
און לויט געדיינקענדיג אונזער באגעגעניש ,בין איך זיכער אז
ס'איז ניט נויטיג צו מאריך זיין אין דעם אויבען געשריבענע.
בא דער געלעגענהייט ערלויב איך מיר צו ביילייגען דעם העתק
פון מיין מכתב כללי צו דעם פסח ,וואס האפענטליך וועט איר האבען
א אינטערעס אין זיין אינהאלט
בכבוד ובברכה
לאמיר זיך פארשטעלען ,א מענשן א גוט פארשטענדליך און מיט
גוטע עטישע חושים און שכל גוטע מוסר׳דיגע געפילן און שכל ,און די
פראגען וועלכע ווערען ערוועקט בא עם זיינען פון די סארט ,אבער
ער איז אויפגעהאדעוועט געווארען אויף א אינזעל ,און האט קיין
די
המשך
אהנונג אין מעדיצינישע היילונג דורך אפעראצייעס ,און פלוצלונג
איז ער אדורך אין האספיטאל ,אריין אין אפערציאנס צימער ,און
זעהט ליגען א מענשן אויף א טיש צוגעבונדן מיט שטריק( .ווי מ'האט
דאס געטאן בעפאר מ'האט אויסגעפונען דעם איינשלעפערונג
מיטעל) און ארום עם שטייען עטליכע מענשן מיט מעסערס מיט
פארשידענע אינסטרומענטען ,און מען שניידט דעם מענשן אויפן
טיש ,און דער מענש שרייט מיט באנומענע קולות ,איז דער אינזעל
מענש ווען ער זעהט דאס ,מאכט ער א געוואלד ,און פרעגט ווי
ערלויבט מען זיך דאס צו שניידען א מענשן און ניט לייגן קיין אכט
אויף זיינע באנומענע קולות ,איז דאך דאס וויילע ער -דער אינזעל
מענש -האט קיין אהנונג פון דער אמת'ר כוונה פון דער אפעראציע,
והנמשל מובן.
[נדפסה באגרות קודש חלק כד מכתב ט'קלג]
מר שלום אליעזר :שטאוב ,טורונטו.
תמים תהי' עם ה' אלקיך :פ' שופטים יח ,יג.
ישראל עם קרובו :תהלים קמח ,יד.
בנים אתם לה' אלקיכם :פ' ראה יד ,א.
אייגענטליך :בהבא לקמן ראה גם לעיל אגרת ט'קכד ,ובהנסמן בהערות
שם.
מיין מכתב כללי צו דעם פסח :דלעיל אגרת קודש חלק כד מכתב ט'קכב.
◄ רוב מכתבי כ"ק אדמו"ר זי"ע שנדפסו באגרות קודש נכתבו לאנשים פרטיים
ולמצבים מסוימים ,ולכן לא כל הוראה נוגעת בהכרח לכל אחד .אך בכל זאת ,בהם באה
לידי ביטוי גישתו הכללית והברורה בכל ענייני התורה והחיים ,ומכל מכתב ניתן לשאוב
הדרכה והשקפה לחיי היום־יום.
וט
בריוון פון ליובאוויטשער רבי זצ"ל ,מיט פראקטישע תורה'דיגע עצות פארן טאג טעגליכען לעבן
פארוואס איז דאס געשען?
ב"ה,1
שלום וברכה!
נאך א ליינגערן איבעריס באשטעטיג איך די ערהאלטונג פון
אייער בריף פון אסרו חג הפסח ,אין וועלכען איר פרעגט וועגען די
סיבות פון די געשעהנישן אין די לעצטע יארען.
ובכלל האבען מיר א אלגעמיינע אנווייזונג אין אונזער תורה
וועלכעס ווערט אנגערופען ,תורת חיים ,וואס דער מיין אין דעם
איז ווי דער פשוט'ר אפטייטש ,תורת חיים ,א תורה וועלכע גיט
אנווייזונגען אין דעם טאג טעגליכען לעבען ,און בפרט אין אלגעמיינע
פאסירונגען ,תמים תהי' עם ה' אלקיך,
פארלאזענדיק אויף השם יתברך ,אז געוויס איז פראן א ריכטיגע
ערקלערונג אויף יעדער זאך וואס פאסירט אין וועלט ,און בפרט
בנוגע צו ישראל עם קרובו ,וואס השם יתברך רופט זיי אן מערערע
מאל אין זיין תורה ,בנים אתם לה' אלקיכם.
אייגענטליך איז דאס אויבען געשריבענע פארשטענדליך ,אז ווי
קען א מענש ,וועלכער איז באגרעניצט אין שכל ,און באגרעניצט
(געמיינט ניט פאלקאם אויסשעפענד) אין וויסען פאלקאם די
פאסירונגען (געמיינט אז ניט אלע איינצעלהייטען זיינען עם
באוואוסט ,און זיכער ניט דעם אויסגאנג אין דעם אונמיטעלבארען
צוקונפט אין די לעצטע יארען) איז ווי קען ער באנעמען און פארשטיין
דעם שכל כביכול פון הקב"ה .לאמיתו של דבר ,הדבר מובן :כיצד יכול אדם
.1ד' אייר תשכ"ו
ברוקלין.
מר שלום אליעזר שי’
המשך אויף עמודים יד-טו
