gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

א טיפערן בליק · A Tiferen Blick — סוכות (2026-09-21)

מוציא לאור: א טיפערן בליק · A Tiferen Blick

שבוע: סוכות (2026-09-21)

א טיפערן בליק · A Tiferen Blick — סוכות (2026-09-21)

פתח את ה-PDF הורדה

‫א קלאר ע‬ ‫בליק‬ ‫·‬ ‫בג‬ ‫בעזהשי"ת‬ ‫ב הגליו ן‬ ‫חג הסוכות‬ ‫מדברי‬ ‫כ"ק אדמו"ר מליובאוויטש זי"ע‬ ‫לחיזוק יסודות היהדות והחסידות‪ ,‬בשייכות‬ ‫לפרשיות השבוע ומועדי השנה‬ ‫דבר המערכת‬ ‫לקוטי שיחות‪ ,‬או שיחות קודש‪,‬‬ ‫תש"י‪-‬‬ ‫השנים‬ ‫במשך‬ ‫כפי שמצויין בסוף כל שיחה‪ ,‬עם‬ ‫תשנ"ב התוועד כ"ק אדמו"ר‬ ‫קצת ביאור באותיות קטנות וכותרות‬ ‫מליובאוויטש זי"ע התוועדויות‬ ‫שנעשו על ידינו‪.‬‬ ‫רבות ובמשך שעות ארוכות‬ ‫במשך הדורות‪ ,‬הרבו כ"ק‬ ‫השמיע שיחות קודש ומאמרים‬ ‫האדמו"רים נשיאי חב"ד ללמד‬ ‫בכל חלקי התורה‪.‬‬ ‫ולהשפיע חסידות‪ ,‬מיוסד על‬ ‫שיחות אלו שנאמרו באידיש‬ ‫תורת כ"ק מורנו הבעש"ט‪,‬‬ ‫נרשמו בשעתם ונדפסו בסדרת‬ ‫והדריכו את החסידים בעבודת‬ ‫שיחות קודש‪ ,‬אח"כ תורגמו ג"כ‬ ‫ה' בהתאם למצבו של כל דור‬ ‫ללה"ק ונדפסו בסדרת תורת‬ ‫ודור‪ .‬בשיחות קודש שלו מבאר‬ ‫מנחם התוועדויות‪.‬‬ ‫כ"ק אדמו"ר מליובאוויטש זי"ע‬ ‫חלקים מתוך אלפי שיחות קודש‬ ‫את עבודת ה' עפ"י דרך החסידות‬ ‫אלו לוקטו והוגהו על ידו במשך‬ ‫השייכת למצב של דורנו זה‪ ,‬מרחיב‬ ‫השנים ונדפסו בל"ט הכרכים של‬ ‫עלי' ומסביר אותה בשפה קלה‬ ‫לקוטי שיחות‪.‬‬ ‫ופשוטה לאנשים כערכינו‪.‬‬ ‫בקונטרס "א טיפערן בליק"‬ ‫מערכת "א טיפערן בליק"‬ ‫הננו מביאים קטעים מספרי‬ ‫מתן שכרו בצדו!‬ ‫בע"ה בכל שבוע יתקיים מבחן על הקונטרס "א טיפערן‬ ‫בליק" של אותו שבוע על ידי הטלפון‪.‬‬ ‫בכל יום שישי יעלה המבחן על הסיסטעם עד יום שני‪.‬‬ ‫תנאי ההשתתפות במבחן‪:‬‬ ‫א‪ .‬ללמוד את הקונטרס לכל הפחות פעם אחת‪.‬‬ ‫ב‪ .‬לא להקשיב לשאלות המבחן לפני עשיית המבחן‪.‬‬ ‫במבחן יהיו ‪ 3-4‬שאלות‪ ,‬העונה תשובות נכונות יזכה‬ ‫במתן שכר של ‪ $10‬לכל מבחן (שיינתן פעם בחודש לערך)‪.‬‬ ‫לעשיית המבחן ולשאלות נוספות ניתן להתקשר‬ ‫ל‪718.977.5099‬‬ ‫© כל הזכויות שמורות‬ ‫הטעקסט של הלקוטי שיחות נדפס ברשות קה"ת‬ ‫הרוצה לקבל הקונטרס באימייל או לנדב‬ ‫נא לשלוח בקשה ל‪atifernblik@gmail.com‬‬ ‫ונתחמש ןמז וצ םיארונ םימי ןופ‬ ‫חג הסוכות‬ ‫פון ימים נוראים צו זמן שמחתנו‬ ‫ווי ווערט די עבודה פון ראש השנה און יום כיפור די שמחה‬ ‫פון חג סוכות?‬ ‫א‪.‬‬ ‫בנוגע צו דער שמחה שבחג הסוכות געפינען מיר‪ַ ,‬אז נוסף אויף‬ ‫ראן מצד היותו יו"ט‪( 1‬יו"ט‬ ‫פא ַ‬ ‫וואס איז דעמולט ַ‬‫דעם חיוב שמחה ָ‬ ‫דא שמחות וועלכע‬ ‫בכלל‪ ,‬און "זמן שמחתנו" במיוחד)‪ ,‬זיינען אויך ָ‬ ‫וואס מ'טוט בחג הסוכות‪:‬‬ ‫פארבונדן מיט פעולות מסוימות ָ‬ ‫זיינען ַ‬ ‫פארבונדן מיט מצות נטילת ד' מינים בחג‬‫וואס איז ַ‬‫די שמחה ָ‬ ‫זה‪ ,‬כמ"ש‪" 2‬ולקחתם לכם ביום הראשון גו' ושמחתם לפני הוי'‬ ‫אלקיכם שבעת ימים" ‏ ‏‪ -‬שמחת לולב‪ ;3‬און די שמחה ָ‬ ‫וואס איז‬ ‫מ'האט מנסך‬ ‫ָ‬ ‫(וואס‬ ‫פארבונדן מיט ניסוך המים‪ .‬די שאיבת המים ָ‬ ‫ַ‬ ‫מ'האט עס שואב געווען אין דער‬ ‫ָ‬ ‫געווען בסוכות ע"ג המזבח‪ ,‬און‬ ‫פארן ניסוך) איז געווען בשמחה‪ 4‬‏ ‏‪" -‬ושאבתם מים בששון‬ ‫נאכט ַ‬ ‫ַ‬ ‫ממעיני הישועה"‪.5‬‬ ‫דער סדר פון די צוויי שמחות‪ ,‬וועלכע פון זיי קומט פריער‪ ,‬איז‬ ‫ס'האט‬ ‫ָ‬ ‫פארבונדן און היינגט ָאּפ פון דער מחלוקת תנאים‪ 6‬ווען‬ ‫ַ‬ ‫‪ .1‬כולל חוה"מ (ראה שו"ע אדה"ז חאו"ח סתקכ"ט ס"ו‪ .‬מ"מ בשו"ע שלו שם ר"ס‬ ‫רמ"ב)‪.‬‬ ‫‪ .2‬אמור כג‪ ,‬מ‪ .‬ולהעיר‪ ,‬שהרמב"ם (הל' לולב פ"ח הי"ב) מביא פסוק זה לענין‬ ‫"שמחה יתירה" שבחג הסוכות‪ .‬וראה בארוכה לקו"ש חי"ז ע' ‪ 267‬ואילך‪ .‬ואכ"מ‪.‬‬ ‫‪ .3‬ראה ירושלמי ר"ה פ"ד ה"ג‪ .‬סוכה פ"ג הי"א‪ .‬פרש"י סוכה מג‪ ,‬ב ד"ה לולב‪.‬‬ ‫ולהעיר מלשון הרמב"ם בספר המצות (מ"ע קסט)‪" :‬ולשמוח"‪.‬‬ ‫‪ .4‬סוכה מח‪ ,‬ב וברש"י שם ד"ה מנה"מ (ושם ע"א ד"ה תקעו)‪( .‬אבל ראה תוד"ה‬ ‫מנה"מ שם‪ .‬וראה רשב"א שם‪ .‬ואכ"מ)‪.‬‬ ‫‪ .5‬ישעי' יב‪ ,‬ג‪.‬‬ ‫‪ .6‬תענית ג‪ ,‬א (ובפרש"י* ד"ה אלא ר' יהושע היא)‪ .‬ולדעת ר"ע שם מתחיל ניסוך‬ ‫המים ביום ו' דסוכות‪ .‬ואכ"מ‪.‬‬ ‫ג‬ ‫א טיפערן ב<>ליק‬ ‫האט דער ניסוך המים‬ ‫זיך ָאנגעהויבן ניסוך המים‪ :‬לויט איין דיעה ָ‬ ‫טאג סוכות (בשחרית)‪ ,‬ולפי זה‪ ,‬איז‬‫זיך ָאנגעהויבן דעם צווייטן ָ‬ ‫נאך דעם‬‫די שאיבת המים בפעם הראשונה געווען בלילה השני‪ָ ,‬‬ ‫וואס איז געווען ביום הראשון; ָאבער די‬ ‫זמן פון נטילת ד' מינים ָ‬ ‫הלכה איז כדעה השני'‪ַ 7‬אז "ניסוך המים כל שבעה"‪( 8‬אויך ביום‬ ‫(פארן ערשטן ניסוך) געווען‬ ‫הראשון)‪ ,‬במילא איז די שאיבת המים ַ‬ ‫וואס מצותה איז‬ ‫בלילה‪ 9‬הראשון של חג‏ ‏‪ַ -‬‬ ‫פאר נטילת ד' מינים‪ָ ,‬‬ ‫ביום‪.10‬‬ ‫ב‪.‬‬ ‫זאגט דעם כלל ַאז "אלו ואלו דברי אלקים חיים"‪ .11‬דערפון‬‫תורה ָ‬ ‫האבן ַאן ָארט ברוחניות ‏‪-‬‏‬ ‫רשטאנדיק‪ַ ,‬אז ביידע דיעות ָ‬ ‫ַ‬ ‫פא‬ ‫איז ַ‬ ‫אויך די דיעה ַאז שאיבת המים הויבט זיך ָאן בליל ב' של חג‪.‬‬ ‫נאך מער‪ :‬אויך לויט דער הלכה‪ַ ,‬אז די שאיבת המים איז‬ ‫ָ‬ ‫געווען אויך בליל ראשון של חג‪ ,‬איז ָאבער די (שלימות ה)שמחה‬ ‫האט זיך‬ ‫וואס ָ‬‫פון שמחת בית השואבה‪ ,‬די "שמחה יתירה"‪ָ ,12‬‬ ‫האט זיך ערשט ָאנגעהויבן‬ ‫אויפגעטאן דורכן "חליל" (וכלי שיר)‪ָ ,‬‬ ‫ָ‬ ‫במוצאי יו"ט הראשון‪.13‬‬ ‫*) ראה שד"ח כללי הפוסקים סימן ח' אות ג (כרך ט א'תתיד‪ ,‬א) אם פירוש זה הוא‬ ‫לרש"י‪.‬‬ ‫‪ .7‬רמב"ם הל' תמידין ומוספין פ"י ה"ו‪.‬‬ ‫‪ .8‬תענית שם‪.‬‬ ‫‪ .9‬ראה תוד"ה קרא (סוכה נא‪ ,‬ב)‪ .‬‏ ‏‪ -‬ובכל אופן השמחה הקשורה עם השאיבה‬ ‫התחילה בלילה (ראה משנה סוכה שם)‪ .‬ולהעיר מירושלמי סוכה (פ"ד ה"ו) שגם‬ ‫הניסוך כשר בדיעבד בלילה (גם בליל ראשון)‪ .‬וראה בארוכה לקו"ש ח"ב ע' ‪425‬‬ ‫ואילך‪.‬‬ ‫‪ .10‬סוכה מג‪ ,‬א‪ .‬רמב"ם הל' לולב פ"ז ה"י‪ .‬‏ ‏‪ -‬בלקו"ש שם ששמחת לולב מתחילה‬ ‫בלילה משקידש היום (ע"פ פרש"י סוכה לג‪ ,‬ב ד"ה ה"ג דאז "מטא זמן מצוה")‪ .‬אבל‬ ‫מובן שעיקר שמחת לולב הוא בזמן קיום המצוה שהוא ביום דוקא‪.‬‬ ‫‪ .11‬עירובין יג‪ ,‬ב‪ .‬וש"נ‪.‬‬ ‫‪ .12‬סוכה נ‪ ,‬ב (לפי גירסת רש"י שם ד"ה דברי הכל‪ .‬תוס' שם סע"א ד"ה שאינו‬ ‫דוחה‪ .‬דק"ס שם)‪ .‬רמב"ם שבהערה ‪.2‬‬ ‫‪ .13‬ראה רמב"ם שם‪ :‬ומתחילין לשמוח ממוצאי יו"ט הראשון כו'‪.‬‬ ‫ד‬ ‫ונתחמש ןמז וצ םיארונ םימי ןופ‬ ‫דאס איז לכאורה צוליב ַא זייטיקער סיבה‪ ,‬ארי'‬ ‫און אע"פ ַאז ָ‬ ‫הוא דרביע עלי'‪ָ ,14‬‬ ‫וואס "החליל ‪ . .‬אינו דוחה לא את השבת ולא‬ ‫‪15‬‬ ‫את היום טוב"‬ ‫דערפאר איז בזמן הזה‪ ,‬ווען שמחת בית השואבה איז‬‫ַ‬ ‫וואס‬ ‫‏‪ָ -‬‬ ‫פארבונדן מיט "חליל"‪ ,‬איז י"ל (ווי גערעדט כמה פעמים)‬ ‫ניט ַ‬ ‫"קלקלתנו זוהי תקנתנו"‪16‬‏ ‏‪ -‬די שמחת בית השואבה הויבט זיך ָאן‬ ‫נאכט‬ ‫בכמה ענינים גלייך מיט ַא שטורעם שוין פון דער ערשטער ַ‬ ‫פון סוכות‪17‬‏‪-‬‏‬ ‫וויבאלד ַאז יעדער ענין אין תורה איז בדיוק‪ ,‬איז מובן‬ ‫ַ‬ ‫אעפ"כ‪,‬‬ ‫האט זיך בפועל‬ ‫וואס די "שמחה יתירה" (אין מקדש) ָ‬ ‫דאס ָ‬ ‫ַאז ָ‬ ‫וואס ַאזוי איז‬ ‫דערפאר ָ‬ ‫ַ‬ ‫ָאנגעהויבן "במוצאי יו"ט הראשון"‪ ,‬איז עס‬ ‫מער מתאים צו דעם תוכן פון דער שמחה‏ ‏‪ַ -‬אז די "שמחה יתירה"‬ ‫(ווי זי איז געווען במקדש) קען ערשט זיין לאמיתתה "במוצאי‬ ‫יו"ט הראשון" ולאחריו‪.‬‬ ‫ג‪.‬‬ ‫פארשטיין בהקדם הביאור אין דער שייכות‬ ‫וועט מען עס ַ‬ ‫(בפנימיות הענינים) פון ניסוך המים (דוקא) צו חג הסוכות‪:‬‬ ‫איינער פון די חילוקים‪ 18‬צווישן דער שמחה פון ניסוך היין (דאין‬ ‫אומרים שירה אלא על היין‪ )19‬און די שמחה פון ניסוך המים איז‪:‬‬ ‫פארבונדן אויך מיט טבע האדם‪,‬‬ ‫די שמחה פון ניסוך היין איז ַ‬ ‫וואס‬ ‫דערפאר ָ‬ ‫ַ‬ ‫וואס קומט פון יין סתם‪,‬‬ ‫בדוגמא צו דער שמחה ָ‬ ‫‪ .14‬ע"ד עירובין עח‪ ,‬ב‪.‬‬ ‫‪ .15‬סוכה ריש פרק ה' (נ‪ ,‬א)‪.‬‬ ‫‪ .16‬ע"ד שבת פ‪ ,‬ב (ועוד)‪ :‬קילקולו זהו תיקונו‪.‬‬ ‫‪ .17‬ועד"ז קודם הגזירה דשבות דחליל ביו"ט (ש(רוב) הגזירות היו בבית שני ‏‪-‬‏‬ ‫לקו"ת ר"ה נז‪ ,‬ג)‪ .‬ואכ"מ‪ .‬וראה לקמן הערה ‪.43‬‬ ‫‪ .18‬ראה בכ"ז לקו"ת דרושים לסוכות ד"ה ושאבתם הב' (עט‪ ,‬ד ואילך)‪ .‬סידור ד"ה‬ ‫הנ"ל (רסח‪ ,‬א ואילך)‪ .‬המשך וככה תרל"ז פצ"ז ואילך‪ .‬ד"ה ושאבתם תרס"ט‪ ,‬ועוד‪.‬‬ ‫וראה גם לקו"ש ח"ב ע' ‪ 420‬ואילך‪.‬‬ ‫‪ .19‬ברכות לה‪ ,‬א‪ .‬וש"נ‪.‬‬ ‫ה‬ ‫א טיפערן ב<>ליק‬ ‫יין איז בטבע ַא דבר המשמח‪ .20‬ד‪.‬ה‪ .‬דאס הייסט‪ ,‬אע"פ ַאז ביי‬ ‫פארבונדן מיט עבודת‬‫ניסוך היין איז עס ַא שמחה קדושה‪ ,‬און איז ַ‬ ‫האט זי ַא שייכות מיט טבע האדם‪.‬‬ ‫דאך ָ‬‫המקדש‪ָ ,‬‬ ‫דארף זיין‬ ‫וואס ַ‬ ‫[וע"ד ווי ביי דער מצוה פון שמחת יו"ט‪ָ ,‬‬ ‫דאך‬‫פארבונדען מיט יין כפשוטו‏ ‏‪" -‬אין שמחה אלא ביין"‪21‬‏ ‏‪ -‬איז ָ‬ ‫ַ‬ ‫נאר צוליבן קיום‬ ‫די שתיית היין פון ַא אידן ניט לשם תאוה ח"ו‪ָ ,‬‬ ‫וואס קומט דורך דעם‪ ,‬ניט‬ ‫המצוה; ובמילא‪ ,‬איז אויך די שמחה ָ‬ ‫נאר מצד דער מצוה‬ ‫מצד דעם יין עצמו (ווי ביי ַא ניט־אידן)‪ָ ,‬‬ ‫נאכמער‏ ‏‪ -‬שתיית היין איז די מצוה‪.‬‬ ‫שבזה‪ ,‬שמחה של מצוה און ָ‬ ‫אידן זיינען "גוי אחד בארץ"‪ ,‬ד‪.‬ה‪ַ .‬אז אויך מצד דעם גוף הגשמי‬ ‫וואס דערפון איז‬ ‫(ארץ) זיינען זיי ַא "גוי אחד" און ַא "גוי קדוש"‪ָ ,‬‬ ‫דאן‪,‬‬ ‫וואס דער אידישער גוף דערפילט ַ‬ ‫מובן‪ַ ,‬אז אויך די שמחה ָ‬ ‫נעמט זיך באמת פון דער קדושה ומצוה שביין‪.‬‬ ‫פארבונדן דוקא מיט יין ("אין‬‫וויבאלד ַאז די שמחה איז ַ‬ ‫ַ‬ ‫אעפ"כ‪,‬‬ ‫שמחה אלא ביין"‪ ,)21‬והטעם בפשט התורה איז ווייל ער איז‬ ‫האט‬‫בטבעו מעורר שמחה‪ ,22‬איז מובן‪ַ ,‬אז די שמחה מצד המצוה ָ‬ ‫ַא שייכות צו טבע ומציאות העולם (טבע היין‪.])23‬‬ ‫פארבונדן מיט ניסוך מים ע"ג המזבח‬ ‫וואס איז ַ‬ ‫משא"כ די שמחה ָ‬ ‫וואס מים זיינען בטבעם ניט קיין דבר המשמח ‏ ‏‪ַ -‬‬ ‫באווייזט‪ַ ,‬אז‬ ‫‏‪-‬‏ ָ‬ ‫האט ניט קיין שייכות צו עניני טבע‪,‬‬ ‫די שמחה ביי שאיבת המים ָ‬ ‫אינגאנצן מצד ציווי הקב"ה "ושאבתם מים בששון"‪.‬‬‫ַ‬ ‫זי קומט‬ ‫דאס איז די מעלה פון ניסוך המים אויף ניסוך היין‪ :‬ביי ניסוך‬‫און ָ‬ ‫האט ַאן אחיזה אין טבע הבריאה‪ ,‬איז זי‬ ‫וויבאלד די שמחה ָ‬ ‫ַ‬ ‫היין‪,‬‬ ‫מדוד ומוגבל אין די הגבלות פון טבע הבריאה; משא"כ ביי ניסוך‬ ‫וואס איז‬ ‫וואס די שמחה קומט כולה מצד ציווי הקב"ה‪ָ ,‬‬ ‫המים‪ָ ,‬‬ ‫אין־סוף‪ ,‬איז אויך די שמחה למעלה ממדידה והגבלה‪.‬‬ ‫‪ .20‬ראה מנחות כ‪ ,‬א ובפרש"י ד"ה אדרבה‪.‬‬ ‫‪ .21‬פסחים קט‪ ,‬א‪ .‬וראה שו"ע אדה"ז חאו"ח סתקכ"ט ס"ז‪.‬‬ ‫‪ .22‬ראה חינוך מצוה לא ‏‪-‬‏ לענין קידוש דשבת‪.‬‬ ‫‪ .23‬ראה סידור קלז‪ ,‬ד‪ .‬ובכ"מ‪.‬‬ ‫ו‬ ‫ונתחמש ןמז וצ םיארונ םימי ןופ‬ ‫ד‪.‬‬ ‫ראן ַא "מזבח‬‫פא ַ‬ ‫ס'איז מבואר וידוע‪ַ ,‬אז ביי יעדער אידן איז ַ‬ ‫רוחני"‪24‬‏ ‏‪ -‬איז מובן‪ַ ,‬אז די צוויי אופני שמחה פון ניסוך היין און‬ ‫ראן בעבודה רוחנית ביי‬‫פא ַ‬ ‫ניסוך המים ע"ג המזבח‪ ,‬זיינען אויך ַ‬ ‫יעדער אידן‪:‬‬ ‫די שמחה פון ניסוך היין מיינט בעבודת האדם ‏ ‏‪ַ -‬א שמחה של‬ ‫מצוה וועלכע קומט דורך התבוננות בשכל‪ :‬בשעת ַא איד איז‬ ‫האט‬ ‫וואס דער אויבערשטער ָ‬ ‫זיך מתבונן אין דעם גודל הזכות‪ָ ,‬‬ ‫אים געגעבן די מעגלעכקייט צו מקיים זיין ַא מצוה‪ ,‬און אין גודל‬ ‫וואס טוט זיך אויף דורך זיין קיום המצות ַ(אז ער ווערט‬‫העילוי ָ‬ ‫דורך דער מצוה בצוותא און דבוק מיטן אויבערשטן) ‏ ‏‪ -‬רופט עס‬ ‫ביי אים ַארויס ַא שמחה גדולה‪.‬‬ ‫פארבונדן מיט שכל והתבוננות‪,‬‬ ‫וויבאלד ָאבער ַאז די שמחה איז ַ‬ ‫ַ‬ ‫איז זי אין ַאן אופן ַאז אין איר הערט זיך‪ ,‬נוסף אויף דער מצוה‪,‬‬ ‫אויך די מציאות פון דעם אדם המקיים את המצוה (בדוגמת‬ ‫וואס ווערט דורך יין‪ ,‬כנ"ל)‪.‬‬ ‫השמחה ָ‬ ‫דאס ַא שמחה‬ ‫און היות ַאז די שמחה איז "מורכבת בהשגה"‪ ,‬איז ָ‬ ‫"מוגבלת לפי אופן ההשגה"‪.25‬‬ ‫משא"כ די שמחה פון ניסוך המים איז ַא דוגמא פון ַא שמחה‬ ‫וואס איז העכער פון שכל והתבוננות‪ :‬בשעת ַא איד‬ ‫של מצוה ָ‬ ‫אינגאנצן ַאוועק צום‬ ‫ַ‬ ‫שטייט אין ַא תנועה פון מס"נ‪ ,‬ער גיט זיך‬ ‫דארף ער ניט ָאנקומען צו הסברה בשכל (אין דעם‬ ‫אויבערשטן ‏ ‏‪ַ -‬‬ ‫דאס איז ַא‬ ‫גודל העילוי פון מצות); גלייך ווי ער דערהערט ַאז ָ‬ ‫ציווי פון אויבערשטן ("וציונו")‪ ,‬רופט עס ביי אים ַארויס ַא שמחה‬ ‫גדולה‪.‬‬ ‫‪ .24‬ראה לקו"ת דרושים לסוכות ד"ה ושאבתם הא' (עח ריש ע"ד)‪ .‬סהמ"צ להצ"צ‬ ‫מצות בנין מקדש פ"ב‪ .‬ובכ"מ‪ .‬ולהעיר מתורת העולה לרמ"א ח"א פכ"ד‪.‬‬ ‫‪ .25‬ראה ד"ה שמח תשמח תרנ"ז ע' ‪49‬־‪( 48‬סה"מ תרנ"ז ע' רכב־ג)‪.‬‬ ‫ז‬ ‫א טיפערן ב<>ליק‬ ‫האט ניט קיין הגבלה‬ ‫וואס ָ‬ ‫און די שמחה איז ַא "שמחה אמיתית"‪ָ ,‬‬ ‫(ווייל זי איז "מגיע בעצם הנפש למעלה מהכחות הגלוים"‪ )25‬און‬ ‫‪26‬‬ ‫זאגן חז"ל‬‫דערפאר איז דוקא וועגן דער שמחה (פון ניסוך המים) ָ‬ ‫ַ‬ ‫"מי שלא ראה שמחת בית השואבה לא ראה שמחה מימיו"‪.‬‬ ‫ה‪.‬‬ ‫דאס איז אויך די כללות'דיקע שייכות פן שמחת בית השואבה‬ ‫און ָ‬ ‫צו חג הסוכות‪:‬‬ ‫די שמחה פון סוכות‪ ,‬זמן שמחתנו‪ ,‬קומט פון דער עבודה וענינים‬ ‫אויפגעטאן בר"ה ובעשי"ת ובפרט ביוהכ"פ‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫האבן זיך‬ ‫וואס ָ‬ ‫ָ‬ ‫וכידוע‪ַ ,27‬אז דער ענין פון סכך הסוכה (וועלכער קומט פון ענני‬ ‫הכבוד‪ )28‬ווערט נמשך פון דער תשובה און ענן הקטורת פון‬ ‫יוהכ"פ ראה במאמרים הנסמן בהערה ‪.27‬‬ ‫די עבודה פון יום הכיפורים‏ ‏‪" -‬אחת בשנה"‏ ‏‪ -‬איז מצד יחידה‬ ‫‪29‬‬ ‫שבנפש‪ ,‬די התקשרות פון עצם הנשמה מיט עצמותו ית'‪" ,‬יחידה‬ ‫ליחדך"‪ ;30‬און דער אויפטו פון סוכות איז‪ַ ,‬אז ָאט־די התקשרות‬ ‫זאל נמשך ווערן בגלוי‪ ,‬ביז צו ַארומנעמען דעם‬ ‫צום אויבערשטן ָ‬ ‫אינגאנצן מיט ַאלע זיינע ענינים‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫אידן‬ ‫דאס דריקט זיך אויס אויך אין מצות סוכה כפשוטה ‏‪-‬‏‬ ‫און ָ‬ ‫"בסוכות תשבו שבעת ימים‪31‬‏ ‏‪ -‬תשבו כעין תדורו"‪ַ :32‬אלע ענינים‬ ‫וועלכע ער טוט בביתו (אכילה שתי' וכו') ווערן ַארומגענומען מיט‬ ‫דאס איז די הוספה ומעלה פון סוכה‬ ‫[וואס ָ‬ ‫דער מצוה פון סוכה ָ‬ ‫‪ .26‬סוכה נא‪ ,‬א (במשנה)‪.‬‬ ‫‪ .27‬ראה עטרת ראש שער יוהכ"פ לו‪ ,‬סע"א ואילך‪ .‬אוה"ת סוכות ע' א'תשכב ואילך‪.‬‬ ‫המשך וככה הנ"ל פפ"ד‪ .‬ד"ה והוא כחתן תרנ"ז פי"א ואילך‪ .‬ד"ה בסוכות תשבו‬ ‫תשל"ח (סה"מ מלוקט ח"א ע' רמז־ח)‪ .‬ועוד‪.‬‬ ‫‪ .28‬סוכה יא‪ ,‬סע"ב‪ .‬שו"ע או"ח סי' תרכה ודאדה"ז שם‪.‬‬ ‫‪ .29‬ראה תוד"ה עד אחת ‏‪-‬‏ מנחות יח‪ ,‬א‪.‬‬ ‫‪ .30‬ראה בכ"ז לקו"ש ח"ד ע' ‪ 1151‬ואילך‪.‬‬ ‫‪ .31‬אמור כג‪ ,‬מב‪.‬‬ ‫‪ .32‬סוכה כח‪ ,‬ב‪.‬‬ ‫ח‬ ‫ונתחמש ןמז וצ םיארונ םימי ןופ‬ ‫אויף טלית‪ :‬טלית נעמט ַארום דעם אידן ראשו ורובו; סוכה נעמט‬ ‫ַארום אויך ַאלע ענינים פון אידן‪ָ ,‬אן קיינע הגבלות]‪.‬‬ ‫דערפאר איז חג הסוכות דער זמן פון ניסוך המים און שמחת‬ ‫ַ‬ ‫און‬ ‫וואס איז ַא שמחה וועלכע איז למעלה מטעם‬ ‫בית השואבה‪ָ ,‬‬ ‫ודעת‪ ,‬כנ"ל‪ ,‬ווייל סוכות רופט ַארויס די שמחה שלמעלה ממדידה‬ ‫והגבלה‪.‬‬ ‫ו‪.‬‬ ‫ס'איז ידוע‪ַ ,33‬אז די מצוה פון לולב איז בתוכנה ניט קיין‬ ‫געטאן ווערן אין דעם זמן פון ז'‬ ‫ָ‬ ‫דארף‬ ‫וואס ַ‬ ‫באזונדערע מצוה ָ‬ ‫ַ‬ ‫האט ַא שייכות און קומט ַאלס המשך צו‬ ‫נאר זי ָ‬‫ימי הסוכות‪ָ ,‬‬ ‫מצות סוכה [ווי מובן אויך פונעם דין‪ַ 34‬אז "מצות נטילתו (דלולב)‬ ‫בסוכה הוא מצוה מן המובחר"]‪:‬‬ ‫סוכה נעמט ַאריין אין זיך דעם אידן מיט ַאלע זיינע ענינים באופן‬ ‫ַאז זי רינגלט זיי ַארום מבחוץ‪ ,‬ובלשון החסידות ‏ ‏‪ -‬מקיף‪ ,‬און דער‬ ‫אויפטו פון מצות נטילת ד' מינים איז ‏ ‏‪" -‬ולקחתם לכם"‪ :‬דער‬ ‫מקיף פון סוכה ווערט גענומען "לכם"‪ ,‬ער ווערט אייערער‪ ,‬עס‬ ‫ווערט נמשך אין ַא פנימיות דמציאות זו שאתה בעצם מקושר להקב''ה‬ ‫יהי' מובן בשכל והעיקר נרגש בלב‪ .‬הלמעלה משכל ומטעם ודעת יבא בהבנה‬ ‫והשגה‪.‬‬ ‫וואס ביי דער נטילה פון ד' מינים‬ ‫דאס איז דער טעם ָ‬ ‫[וואס ָ‬ ‫ָ‬ ‫זאלן נמשך‬ ‫הארץ‪ ,35‬כדי ַאז עניניהם ָ‬ ‫דארף מען זיי צולייגן צום ַ‬ ‫ַ‬ ‫ווערן אויך אין (הרגש ה)לב‪ ,‬און "לבא פליג לכל שייפין"‪36‬‏ ‏‪ -‬אין‬ ‫ַאלע (כחות שבכל ה)אברים‪ ,‬כולל דעם שכל שבראש]‪.‬‬ ‫‪ .33‬ראה סידור רסג‪ ,‬סע"ג ואילך‪ .‬המשך וככה שם‪ .‬תרס"ו ע' לב‪ .‬ובכ"מ‪ .‬הביאור‬ ‫ע"פ נגלה ‏‪-‬‏ ראה לקו"ש חכ"ב ע' ‪ 124‬ואילך‪.‬‬ ‫‪" .34‬דיני הלולב" בסידור אדמו"ר הזקן (לפני הלל)‪ .‬וראה הנסמן בלקו"ש שם‬ ‫הערות ‪21‬־‪ 19‬ובשוה"ג‪.‬‬ ‫‪" .35‬דיני הלולב" שם‪.‬‬ ‫‪ .36‬ראה זח"ג קסא‪ ,‬ב‪ .‬רכא‪ ,‬ב‪.‬‬ ‫ט‬ ‫א טיפערן ב<>ליק‬ ‫און דוקא דורך דעם וואס עס ווערט נמשך אין א פנימיות‪ ,‬ע"י נטילת‬ ‫כאטש‬ ‫לולב איז דער ענין פון סוכות (גילוי המקיף) בשלימות‪ָ :‬‬ ‫וואס‬ ‫ַאז די עבודה מצד כחות פנימיים איז במדידה והגבלה‪ָ ,‬‬ ‫פאדערט זיך עבודה פון מס"נ שלמעלה ממדידת השכל‬ ‫דערפאר ָ‬ ‫ַ‬ ‫דערמאנט פריער די מעלה פון ניסוך המים אויף ניסוך היין)‬ ‫ָ‬ ‫(ווי‬ ‫‏ ‏‪ -‬אעפ"כ איז די שלימות העבודה פון מס"נ ווען דער ביטול ומס"נ‬ ‫זאלן‬ ‫נעמט דורך די כחות פנימיים‪ ,‬שכל און מדות‪ַ ,‬אז אויך זיי ָ‬ ‫ווארום (א) דוקא דורכדעם ווערט די‬ ‫מחייב זיין דעם ענין המס"נ; ָ‬ ‫האט‬ ‫תנועה פון מס"נ נקלט אין דעם אדם אין ַא פנימיות‪ ,‬ובמילא ָ‬ ‫באווייז אויף דעם העדר ההגבלה‬ ‫דאס איז ַא ַ‬ ‫זי ַא קיום; און (ב) ָ‬ ‫ניטא קיין ָארט אין נפש וואו זיי‬ ‫ָ‬ ‫פון דעם ביטול ומס"נ‪ַ ,‬אז עס איז‬ ‫האבן ניט דערגרייכט און דורכגענומען‪.37‬‬ ‫ָ‬ ‫ז‪.‬‬ ‫פארשטיין דעם טעם פנימי פון דער‬ ‫ע"פ כל הנ"ל וועט מען אויך ַ‬ ‫דיעה ַאז שאיבת המים (מיט שמחת בית השואבה) הויבט זיך ָאן‬ ‫נאכט פון סוכות)‪ ,‬לאחרי נטילת ד' מינים‪:38‬‬ ‫(די צווייטע ַ‬ ‫כשם ווי די שלימות העבודה פון מס"נ בכלל טוט זיך אויף‬ ‫וואס די תנועה פון מס"נ נעמט דורך די כחות פנימיים‪,‬‬ ‫דורכדעם ָ‬ ‫דארף זיין‬‫וואס ַ‬ ‫דאס איז ַאזוי בנוגע דער שמחה ָ‬ ‫איז עאכו"כ ַאז ָ‬ ‫פון דער עבודה‏ ‏‪ -‬היות (א) ַאז התעוררות השמחה איז דוקא פון ַא‬ ‫וואס ווערט נרגש בגלוי‪ ,39‬און (ב) שמחה אמיתית איז ווען זי‬ ‫זאך ָ‬ ‫ַ‬ ‫האט ניט קיין הגבלות‏ ‏‪ -‬די שלימות השמחה פון ַאן ענין שלמעלה‬‫ָ‬ ‫‪ .37‬ראה בכ"ז גם לקו"ש ח"ח ע' ‪ 131‬ואילך‪ .‬ועוד‪.‬‬ ‫‪ .38‬ראה גם המשך וככה שנסמן לעיל הערה ‪ .18‬‏ ‏‪ -‬ולהעיר דמבאר שם הדיעה‬ ‫דניסוך המים התחיל מיום שני‪ ,‬דלא כהלכתא [ובלקו"ת שהובא בהערה הנ"ל‪ :‬ניסוך‬ ‫המים ע"ג המזבח כל שבעת ימי החג]‪ .‬ויש כזה בכ"מ בדא"ח (ראה לקו"ת נצבים‬ ‫(מה‪ ,‬סע"א) בענין שופר של ר"ה יעל פשוט‪ .‬לקוטי לוי"צ אגרות ע' שה‪ .‬ועוד)‪ ,‬שהרי‬ ‫אלו ואלו דא"ח‪.‬‬ ‫‪ .39‬כ"ה בכ"מ‪ ,‬ובהמשך שמח תשמח תרנ"ז בתחלתו בארוכה‪ .‬ובתו"א (ח‪ ,‬ג)‪ :‬וענין‬ ‫ומהות השמחה שיכול להיות על הטוב אף כשהוא נעלם ומכוסה מעיניו (משא"כ‬ ‫תענוג)‪ .‬ואכ"מ‪.‬‬ ‫י‬ ‫ונתחמש ןמז וצ םיארונ םימי ןופ‬ ‫נאר‬ ‫מהשגת השכל שלו איז ווען דער ענין ווערט גענומען ניט ָ‬ ‫ראּפ אין ַא פנימיות‪.‬‬ ‫נאר דוקא ווען ער קומט ַא ָ‬ ‫בבחי' מקיף‪ָ ,‬‬ ‫וואס די שמחה פון שאיבת המים (וועלכע איז‬ ‫דערמיט איז מובן ָ‬ ‫וואס קומט פון ענין הסוכה‬ ‫בתוכנה דער תוכן פון דער שמחה ָ‬ ‫נאך דער‬‫נאכט פון סוכות‪ָ ),‬‬ ‫כנ"ל ס"ה) הויבט זיך ָאן (די צווייטע ַ‬ ‫עבודה פון "ולקחתם לכם ביום הראשון" ‏ ‏‪ -‬לאחרי זה ָ‬ ‫וואס ַא איד‬ ‫אויפגעטאן "ביום הראשון" דורך די ד' מינים‪ַ ,‬אז דער מקיף‬ ‫ָ‬ ‫האט‬ ‫ָ‬ ‫געווארן "לכם"‪ ,‬אין ַא פנימיות‪ ,‬דעמולט‬‫ָ‬ ‫פון סוכה איז נמשך‬ ‫ווערט ביי אים (בליל ב' דסוכות) "ושאבתם מים בששון (שלמעלה‬ ‫מהשכל)"; די עבודה דמס"נ שלמעלה מהשכל נעמט דורך ַאלע‬ ‫זיינע כחות פנימיים און מעורר ַא שמחה אמיתית וגלוי'‪.‬‬ ‫ח‪.‬‬ ‫ָאבער אעפ"כ איז די הלכה‪ַ ,‬אז אויך ביום הראשון דסוכות איז‬ ‫‪40‬‬ ‫פאר דעם געווען שאיבת המים‬ ‫געווען ניסוך המים ובמילא איז ַ‬ ‫דארף זיין "ושאבתם מים בששון"‪ ,‬איז מובן ַאז‬ ‫וויבאלד עס ַ‬ ‫ַ‬ ‫‏ ‏‪ -‬און‬ ‫אויך די שאיבה איז געווען מיט ַא שמחה (המותרת‪.)41‬‬ ‫פארן קיום "ולקחתם"‪ ,‬פון ערשטן רגע‬‫ווארום היות ַאז אויך ַ‬‫ָ‬ ‫דא דער אויפטו פון סכך הסוכה‬ ‫פון לילה הראשון איז שוין ָ‬ ‫דאס איז די סיבה צו דער שמחת יו"ט פון דער‬‫וואס ָ‬ ‫בבחי' מקיף‪ָ ,‬‬ ‫נאכט‪ 42‬סוכות‏ ‏‪ -‬דעריבער‪ ,‬איז אויך דעמולט שייך דער‬ ‫ערשטער ַ‬ ‫זאל זיין שמחה פון שאיבת‬‫ענין פון שמחת בית השואבה‪ ,‬עס ָ‬ ‫ובחי' מים‪ ,‬שלמעלה מהשגת השכל‪.‬‬ ‫‪ .40‬ראה באופן השאיבה אז ‏ ‏‪ -‬תוס' סוכה (נ‪ ,‬ב ד"ה ורבנן‪ .‬נד‪ ,‬ב ד"ה כגון) שלא‬ ‫היו תוקעין ביו"ט בעת מילוי המים‪ .‬ובשבת שאבו לפני כניסת השבת (סוכה מח‪ ,‬ב‬ ‫במשנה‪ .‬רמב"ם הל' תמידין ומוספין פ"י ה"ט)‪ .‬וראה שיחת ליל ש"ק ג' דסוכות ‏‪-‬‏‬ ‫למחרת אמירת שיחה זו ‏‪-‬‏ תשמ"א‪.‬‬ ‫‪ .41‬להעיר שברמב"ם הל' תמידין ומוסיפין שם לא כתב שהתקיעות בעת מילוי‬ ‫המים לא דחי יו"ט‪ .‬ובהל' כלי המקדש (פ"ז ה"ו) סתם "ואין תוקעין למלוי המים‬ ‫בשבת"‪ .‬ובחי' שפת אמת לסוכה (נד‪ ,‬א)‪ ,‬דמשמע מזה ש(להרמב"ם) תקעו גם ביו"ט‬ ‫‏‪-‬‏ והרי התקיעות בעת מילוי המים הן משום שמחה (רש"י סוכה מח‪ ,‬א ד"ה תקעו)‪.‬‬ ‫‪ .42‬ע"ד שמחה בליל א' דיו"ט קודם הקרבת שלמי שמחה ‏ ‏‪ -‬ראה שאגת ארי' סי'‬ ‫סח‪ .‬ועוד‪.‬‬ ‫אי‬ ‫א טיפערן ב<>ליק‬ ‫דערפאר איז‬ ‫ַ‬ ‫נאר בבחינת מקיף‪,‬‬‫נאר ווייל דער ענין הסוכה איז ָ‬‫ָ‬ ‫אויך די דעמולטיקע שמחה ניט קיין שלימות'דיקע‪ ,‬און ניט ַאזוי‬ ‫בגלוי‪.43‬‬ ‫נאך דער עבודה פון נטילת ד' מינים ‏ ‏‪" -‬ולקחתם לכם"‪,‬‬ ‫דוקא ָ‬ ‫המשכת המקיף בפנימיות ‏ ‏‪ -‬איז די שמחת בית השואבה מיטן‬ ‫גאנצן שטורעם‪ ,‬מיטן "חליל" (און ַאנדערע כלי שיר‪.)44‬‬ ‫ַ‬ ‫ט‪.‬‬ ‫וואס איצט‪ ,‬בזמן הגלות‪ ,‬איז‬ ‫פארשטיין ָ‬ ‫דערמיט וועט מען ַ‬ ‫כמנהג ישראל בכ"מ די התחלה פון שמחת בית השואבה אין דער‬ ‫נאכט פון סוכות‪:‬‬ ‫ערשטער ַ‬ ‫דער עיקר ענין פון המשכת המקיף בפנימיות איז געווען בזמן‬ ‫האט מאיר געווען בגלוי ובפנימיות‪ ,‬און די‬‫הבית‪ ,‬ווען אלקות ָ‬ ‫עבודה איז געווען (בעיקר) מצד די כחות פנימיים;‬ ‫משא"כ בזמן הגלות‪ ,45‬ווען "אותותינו לא ראינו גו'"‪ ,46‬איז די‬ ‫התחלת והקדמת העבודה ניט (אויף ַאזוי פיל) מיט די כחות‬ ‫פנימיים; דער עיקר עבודה והתחלתה איז מצד מס"נ (וכחות‬ ‫מקיפים) ובפשטות‏ ‏‪ -‬אל‪ 47‬יבוש מפני המלעיגין‪ ,‬הוי עז כנמר כו'‬ ‫כנשר כו' כצבי כו' כארי (מער ווי שכל האדם) ‏ ‏‪ -‬ובמילא‪ ,‬הערט‬ ‫זיך ניט איצט ָאן ַ(אזוי פיל) דער עילוי ויתרון פון דער צווייטער‬ ‫‪ .43‬וי"ל הביאור (באת"ל שקודם הגזירה דשבות דחליל ביו"ט הייתה שמחת בית‬ ‫השואבה גם בליל ראשון (ראה לעיל הערה ‪ ))17‬‏ ‏‪ -‬כי אז האירו המקיפים דסוכות‬ ‫בבחי' קירוב (ראה לקו"ת סוכות פ‪ ,‬ד‪ .‬ועוד)‪ ,‬ע"ד המבואר בלקו"ת (ר"ה נז‪ ,‬ד‪ .‬ועוד)‬ ‫בענין תק"ש בר"ה שחל בשבת קודם גזירה דרבה‪.‬‬ ‫‪ .44‬ע"פ המבואר בפנים יש לומר‪ ,‬דעיקר החידוש בשמחת בית השואבה הי' בזה‬ ‫שהיתה בכלי שיר (שאינם דוחים יו"ט) ‏ ‏‪ -‬כי שמחה בכלי שיר מורה על התלבשות‬ ‫בכלי (ראה סה"מ ה'ש"ת ע' ‪ .143‬וראה בארוכה שיחת י"ג תמוז תשכ"ט)‪ ,‬ע"ד המשכת‬ ‫המקיף בפנימיות‪.‬‬ ‫‪ .45‬ראה ד"ה קול דודי וד"ה אני ישנה תש"ט‪ .‬ובכ"מ‪ .‬לקו"ש ח"ט ע' ‪ .73‬ועוד‪.‬‬ ‫‪ .46‬תהלים עד‪ ,‬ט‪.‬‬ ‫‪ .47‬שכ"ז נצטווינו בהתחלת והקדמת כל דיני דכל חלקי השו"ע ‏‪-‬‏ בחלק א' ר"ס א'‪.‬‬ ‫בי‬ ‫ונתחמש ןמז וצ םיארונ םימי ןופ‬ ‫דא די המשכת המקיף בפנימיות‪,‬‬ ‫נאכט סוכות (ווען ס'איז שוין ָ‬‫ַ‬ ‫דורך "ולקחתם לכם גו'"‪ )48‬לגבי דער ערשטער ַ‬ ‫נאכט‪.‬‬ ‫דערפאר‬ ‫ַ‬ ‫[נאר היות ַאז ַאלע ענינים פון תורה זיינען נצחיים‪,‬‬‫ָ‬ ‫דריקט זיך אויס דער עילוי פון שמחת בית השואבה דליל ב' אויך‬ ‫פארגרעסערט די‬ ‫בזמן הזה ‏ ‏‪ -‬אין דעם גודל השמחה גופא ‏‪-‬‏ מען ַ‬ ‫שמחה פון ליל ב'‪ ,‬ביז ‏ ‏‪ -‬גרעסער פון דער שמחה פון ליל א'; ביז‬ ‫אין ַאן אופן‪ַ ,‬אז כאילו ווי דער ענין פון שמחת ביה"ש הויבט זיך‬ ‫ָאן בליל ב']‪.‬‬ ‫דא ַאז עילוי אין‬ ‫ָאבער מהאי טעמא גופא קומט אויס‪ַ ,‬אז ס'איז ָ‬ ‫שמחת בית השואבה בזמן הזה לגבי שמחת בית השואבה בזמן‬ ‫הבית‪:‬‬ ‫כשם ווי ס'איז מבואר בנוגע צו ענין המס"נ עצמו‪ַ ,‬אז בזמן‬ ‫ניטא (אויף ַאזוי פיל) דער גילוי פון כחות‬‫ָ‬ ‫הגלות‪ ,‬ווען ס'איז‬ ‫פנימיים‪ ,‬איז דער כח המס"נ מער בגלוי ווי בזמן הבית‪ ;49‬עד"ז‬ ‫וואס איז די שמחה פון ניסוך‬ ‫בנוגע דער שמחה שמצד עבודה זו‏ ‏‪ָ -‬‬ ‫דאס ַא העכערע שמחה‪ ,‬מצד‬ ‫המים‪ ,‬כנ"ל ‏ ‏‪ -‬איז בזמן הגלות איז ָ‬ ‫עצם הנפש‪.‬‬ ‫(משיחת ליל ב' דחג הסוכות ‏‪-‬‏ אחרי תפלת ערבית ‏‪-‬‏ תשמ"א)‬ ‫[נדפס בלקוטי שיחות חלק כד]‬ ‫‪ .48‬ראה סידור רמד‪ ,‬סע"ב ואילך; המשך תרס"ו סד"ה לולב וערבה ‏‪-‬‏ שבזמן הזה‬ ‫ההמשכה דלולב אינה כמו בזמן הבית‪ ,‬ולכן אינו דוחה שבת‪.‬‬ ‫‪ .49‬ראה מקומות שבהערה ‪ .45‬מאמרי ד"ה אין הקב"ה בא בטרוניא (סה"מ‬ ‫קונטרסים ח"ג ע' קיט ואילך‪ .‬סה"מ אידיש בתחלתו)‪.‬‬ ‫גי‬ ‫המשך המכתב שמתחיל בעמוד האחרון‬ ‫המוגבל בשכלו‪ ,‬ושידיעתו אינה מקיפה את כל פרטי המאורעות ואף לא את‬ ‫תוצאותיהם בעתיד הקרוב‪ ,‬להבין ולהשיג את חכמתו של הקב״ה?‬ ‫און ווי באוואוסט דער פארגלייך אויף דעם‪ ,‬אז א קליין קינד זאל‬ ‫באגרייפען און באנעמען די אויפפירונג און טהאטען מעשיו פון זקן‬ ‫וחכם בעל מדות גדולות‪ ,‬שמובן ופשוט שאין ביכולתו להבין דרכיו של‬ ‫הגדול וואס דער אונטערשייד צווישען זיי‪ ,‬איז דאך בערך'דיקער‪,‬‬ ‫והראי' אז דער חכם גדול איז דאך געווען אין די זעלבע יארען ווי‬ ‫דער קינד‪ ,‬און מיט דעם זעלבן שכל‪ ,‬און דער קינד האט דאך די‬ ‫מעגליכקייט און האפענונג‪ ,‬אז מיט דער צייט‪ ,‬וועט ער אויך זיין א‬ ‫חכם גדול און אפשר נאך גרעסער פון עם‪ ,‬ומה אם כן אצל שני בני אדם‬ ‫אין להקטן ידיעה והבנה בהנגו של הגדול‪ ,‬הרי וואס בנוגע צו א מענשן און‬ ‫דעם בורא ית' שהוא יתברך אינו בגדר של נברא שנוכל להבין אותו‪ ,‬איז דאך‬ ‫ניט קיין פארגלייך‪,‬‬ ‫און אדרבה‪ ,‬אין דעם טייל וואס מען פארשטייט יע‪ ,‬און מען‬ ‫באגרייפט‪ ,‬אין דעם איז דא דער נייעס און וואונדער‪.‬‬ ‫וואס דעריבער דאנקט מען השם יתברך אויף דעם‪ ,‬וואס ער גיט‬ ‫און שיינקט דעת ‪ -‬חונן הדעת ‪-‬‬ ‫און לויט געדיינקענדיג אונזער באגעגעניש‪ ,‬בין איך זיכער אז‬ ‫ס'איז ניט נויטיג צו מאריך זיין אין דעם אויבען געשריבענע‪.‬‬ ‫בא דער געלעגענהייט ערלויב איך מיר צו ביילייגען דעם העתק‬ ‫פון מיין מכתב כללי צו דעם פסח‪ ,‬וואס האפענטליך וועט איר האבען‬ ‫א אינטערעס אין זיין אינהאלט‬ ‫בכבוד ובברכה‬ ‫לאמיר זיך פארשטעלען‪ ,‬א מענשן א גוט פארשטענדליך און מיט‬ ‫גוטע עטישע חושים און שכל גוטע מוסר׳דיגע געפילן און שכל‪ ,‬און די‬ ‫פראגען וועלכע ווערען ערוועקט בא עם זיינען פון די סארט ‪ ,‬אבער‬ ‫ער איז אויפגעהאדעוועט געווארען אויף א אינזעל‪ ,‬און האט קיין‬ ‫די‬ ‫המשך‬ ‫אהנונג אין מעדיצינישע היילונג דורך אפעראצייעס‪ ,‬און פלוצלונג‬ ‫איז ער אדורך אין האספיטאל‪ ,‬אריין אין אפערציאנס צימער‪ ,‬און‬ ‫זעהט ליגען א מענשן אויף א טיש צוגעבונדן מיט שטריק‪( .‬ווי מ'האט‬ ‫דאס געטאן בעפאר מ'האט אויסגעפונען דעם איינשלעפערונג‬ ‫מיטעל) און ארום עם שטייען עטליכע מענשן מיט מעסערס מיט‬ ‫פארשידענע אינסטרומענטען‪ ,‬און מען שניידט דעם מענשן אויפן‬ ‫טיש‪ ,‬און דער מענש שרייט מיט באנומענע קולות‪ ,‬איז דער אינזעל‬ ‫מענש ווען ער זעהט דאס‪ ,‬מאכט ער א געוואלד‪ ,‬און פרעגט ווי‬ ‫ערלויבט מען זיך דאס צו שניידען א מענשן און ניט לייגן קיין אכט‬ ‫אויף זיינע באנומענע קולות‪ ,‬איז דאך דאס וויילע ער ‪ -‬דער אינזעל‬ ‫מענש ‪ -‬האט קיין אהנונג פון דער אמת'ר כוונה פון דער אפעראציע‪,‬‬ ‫והנמשל מובן‪.‬‬ ‫[נדפסה באגרות קודש חלק כד מכתב ט'קלג]‬ ‫מר שלום אליעזר‪ :‬שטאוב‪ ,‬טורונטו‪.‬‬ ‫תמים תהי' עם ה' אלקיך‪ :‬פ' שופטים יח‪ ,‬יג‪.‬‬ ‫ישראל עם קרובו‪ :‬תהלים קמח‪ ,‬יד‪.‬‬ ‫בנים אתם לה' אלקיכם‪ :‬פ' ראה יד‪ ,‬א‪.‬‬ ‫אייגענטליך‪ :‬בהבא לקמן ראה גם לעיל אגרת ט'קכד‪ ,‬ובהנסמן בהערות‬ ‫שם‪.‬‬ ‫מיין מכתב כללי צו דעם פסח‪ :‬דלעיל אגרת קודש חלק כד מכתב ט'קכב‪.‬‬ ‫◄ רוב מכתבי כ"ק אדמו"ר זי"ע שנדפסו באגרות קודש נכתבו לאנשים פרטיים‬ ‫ולמצבים מסוימים‪ ,‬ולכן לא כל הוראה נוגעת בהכרח לכל אחד‪ .‬אך בכל זאת‪ ,‬בהם באה‬ ‫לידי ביטוי גישתו הכללית והברורה בכל ענייני התורה והחיים‪ ,‬ומכל מכתב ניתן לשאוב‬ ‫הדרכה והשקפה לחיי היום־יום‪.‬‬ ‫וט‬ ‫בריוון פון ליובאוויטשער רבי זצ"ל‪ ,‬מיט פראקטישע תורה'דיגע עצות פארן טאג טעגליכען לעבן‬ ‫פארוואס איז דאס געשען?‬ ‫ב"ה‪,1‬‬ ‫שלום וברכה!‬ ‫נאך א ליינגערן איבעריס באשטעטיג איך די ערהאלטונג פון‬ ‫אייער בריף פון אסרו חג הפסח‪ ,‬אין וועלכען איר פרעגט וועגען די‬ ‫סיבות פון די געשעהנישן אין די לעצטע יארען‪.‬‬ ‫ובכלל האבען מיר א אלגעמיינע אנווייזונג אין אונזער תורה‬ ‫וועלכעס ווערט אנגערופען‪ ,‬תורת חיים‪ ,‬וואס דער מיין אין דעם‬ ‫איז ווי דער פשוט'ר אפטייטש‪ ,‬תורת חיים‪ ,‬א תורה וועלכע גיט‬ ‫אנווייזונגען אין דעם טאג טעגליכען לעבען‪ ,‬און בפרט אין אלגעמיינע‬ ‫פאסירונגען‪ ,‬תמים תהי' עם ה' אלקיך‪,‬‬ ‫פארלאזענדיק אויף השם יתברך‪ ,‬אז געוויס איז פראן א ריכטיגע‬ ‫ערקלערונג אויף יעדער זאך וואס פאסירט אין וועלט‪ ,‬און בפרט‬ ‫בנוגע צו ישראל עם קרובו‪ ,‬וואס השם יתברך רופט זיי אן מערערע‬ ‫מאל אין זיין תורה‪ ,‬בנים אתם לה' אלקיכם‪.‬‬ ‫אייגענטליך איז דאס אויבען געשריבענע פארשטענדליך‪ ,‬אז ווי‬ ‫קען א מענש‪ ,‬וועלכער איז באגרעניצט אין שכל‪ ,‬און באגרעניצט‬ ‫(געמיינט ניט פאלקאם אויסשעפענד) אין וויסען פאלקאם די‬ ‫פאסירונגען (געמיינט אז ניט אלע איינצעלהייטען זיינען עם‬ ‫באוואוסט‪ ,‬און זיכער ניט דעם אויסגאנג אין דעם אונמיטעלבארען‬ ‫צוקונפט אין די לעצטע יארען) איז ווי קען ער באנעמען און פארשטיין‬ ‫דעם שכל כביכול פון הקב"ה‪ .‬לאמיתו של דבר‪ ,‬הדבר מובן‪ :‬כיצד יכול אדם‬ ‫‪ .1‬ד' אייר תשכ"ו‬ ‫ברוקלין‪.‬‬ ‫מר שלום אליעזר שי’‬ ‫המשך אויף עמודים יד‪-‬טו‬