gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

בקודש פנימה - פאפא · Bakodesh Pnima - Pupa — סוכות (2026-09-21)

מוציא לאור: בקודש פנימה - פאפא · Bakodesh Pnima - Pupa

שבוע: סוכות (2026-09-21)

בקודש פנימה - פאפא · Bakodesh Pnima - Pupa — סוכות (2026-09-21)

פתח את ה-PDF הורדה

‫חג הסוכות‬ ‫שנה ו'‬ ‫תשפ"ז לפ"ק‬ ‫גליון קי"ג‬ ‫בקודש פנימה‬ ‫בעזהשי"ת‬ ‫שיחות קודש מכ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫י"ל ע"י 'מערכת פאפא'‬ ‫גליון פנימי לאנ"ש חסידי פאפא‬ ‫יט‬ ‫מדור דברות קודש‬ ‫ב‬ ‫מדור שיחות קודש‬ ‫בתוכן‪:‬‬ ‫שיחה י' בסדרת שיחות קודש בעת שבעה‬ ‫התחנני בבקשה ‪ /‬שותפים בתורה ‪ /‬הכנה ליום הדין ‪ /‬הודאה להשי"ת ‪/‬‬ ‫דנחמתא אחר פטירת הרבנית ע"ה‬ ‫בתוכן‪:‬‬ ‫הכרת הטוב לנדיבים ‪ /‬בשבח ארגון גשר לקשר ‪ /‬הזורעים בדמעה ברנה‬ ‫הישיבה הק' באנטווערפן ‪ /‬סדר הש"ס בהישיבה הק' בפאפא‬ ‫יקצורו ‪ /‬שותפים בהמוסדות ‪ /‬אהבת וחשקת התורה ‪ /‬בטחו בה' עדי עד‬ ‫‪ /‬אינו מהרהר אחר רבו ‪ /‬האדמו"ר מוויזשניץ בפאפא ‪/‬‬ ‫‪ /‬השאיפה להרבצת התורה ‪ /‬זה הגדול קטן יהיה ‪ /‬כרכא דכוליה ביה ‪ /‬ועוד‬ ‫מעשים טובים לעילוי נשמה ‪ /‬האדמו"ר ר' הערשלע מספינקא‬ ‫עם מרן ז"ל ‪ /‬מצות 'ונשמרתם' רק כשאינו על חשבון עבודת‬ ‫כז‬ ‫חסידים דערציילן‬ ‫ה' ‪ /‬פסקי ויען יוסף ‪ /‬לימוד משניות בבית אבל ‪ /‬כמה ענינים‬ ‫בהלכות אבילות ‪ /‬שערורי' אודות טריפות בעופות ‪ /‬כמה‬ ‫ענינים בהלכות מקואות ‪ /‬צוואת מרן הערוגת הבשם ללמוד‬ ‫יום האחרון של ה'הייליגע טעג' ‪ /‬ניגון תורה הקדושה ‪ /‬ספה"ק נועם‬ ‫לע"נ משה בן אסתר ‪ /‬נתינת שם 'עמרם' גרידא ‪ /‬ועוד‬ ‫אלימלך ‪ /‬עם הרבי מריבניץ ‪ /‬נשים במילי דחסידותא ‪ /‬בכיה של צדיקים‬ ‫דירות לקראת שמחת תורה בצל הקודש‬ ‫אויב זוכט איר א דירה‬ ‫|‬ ‫אויב האט איר א דירה אדער הכנסת אורחים‬ ‫‪#8 718.480.7872‬‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫א‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫שיחת קודש של כ"ק מרן אדמו"ר‬ ‫שליט"א בעת השבעה דנחמתא לפטירת‬ ‫עה‬ ‫צ‬ ‫רנה וישו באהלי‬ ‫אם המלכות הרבנית הצדיקת ע"ה אשת‬ ‫די‬ ‫חבר כ"ק מרן אדמו"ר זצוקללה"ה‬ ‫קול‬ ‫קים‬ ‫יום א' אחרי אחה"צ תשע"ט לפ"ק‬ ‫בקידה ובהשתחויה מול פני הקודש נשגר בזה ברכת מזל טוב‬ ‫מעומק לבבינו‪ ,‬מול פני המנורה הטהורה‪ ,‬בוצינא קדישא‪ ,‬עמוד‬ ‫נכחו שם (על פי סדר ההשתתפות)‪ :‬כ"ק האדמו"ר‬ ‫האש ההולך לפני המחנה‪ ,‬עטרת תפארת ישראל‪ ,‬אבינו רוענו‬ ‫מביקסאד שליט"א‪ ,‬הגה"צ אב"ד אוהעל‪-‬וומס"ב‬ ‫כבוד קדושת מרן‬ ‫שליט"א‪ ,‬להבחל"ח כ"ק האדמו"ר מבית שמואל‬ ‫אדמו"ר עט"ר שליט"א‬ ‫צבי דספינקא זצ"ל‪ ,‬מו"ץ הג"ר יצחק אהרן‬ ‫גאלדבערגער שליט"א‬ ‫לרגל השמחות במעון הקודש‬ ‫הולדת הנכד הילד בנש"ק יצחק אייזיק‬ ‫מרן שליט"א‪ :‬כ"ק מרן אאמו"ר זצוק"ל האט געזאגט אז על‬ ‫נ"י בן הרה"צ רבי משה שליט"א‬ ‫הולדת הנין הילד בנש"ק ישכר בעריש נ"י בן‬ ‫פי הלכה טאמער אן אבל הייבט אן אנפאנג טאג צו רעדן‬ ‫פרע"ח הרב יחזקאל לויפער שליט"א חתן‬ ‫איז עס גענוג‪.‬‬ ‫הרה"צ רבי מאיר שליט"א דומ"ץ קהלתנו‬ ‫הולדת הנינה בת אצל פרע"ח הרב אברהם‬ ‫האדמו”ר מביקסאד‪ :‬מיין טאטע [הגה"צ רבי נחום צבי‬ ‫יצחק כ"ץ שליט"א בן חדב"ן הרה"צ רבי‬ ‫פיש זצ"ל האדמו"ר מביקסאד] האט חתונה געהאט אין‬ ‫אהרן כ"ץ שליט"א אבד"ק תולדות אהרן‬ ‫אנטווערפן‪ ,‬און דער רבי ז"ל איז געווען אונטערפירער‪ ,‬מיין‬ ‫ברכת מזל טוב להסבים כ"ק האדמו"ר מספינקא שליט"א‪,‬‬ ‫כ"ק האדמו"ר מקיוויאשד שליט"א‪ ,‬הגה"צ רבי נחום מאיר‬ ‫טאטע האט נישט געהאט קיין עלטערן נאכ'ן מלחמה‪.‬‬ ‫גערמאן שליט"א ר"י באבוב‪ ,‬הגה"צ רבי זלמן לייב פילאפף‬ ‫שליט"א אב"ד מכלל יופי‪ ,‬הגה"צ רבי אלכסנדר אשר מרגליות‬ ‫שליט"א דומ"ץ אהל משה וויען‪-‬עסטרייך‪ ,‬הרה"ג ר' יוסף‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬אייער זיידע דער טעמעשווארער רבי הגה"צ‬ ‫לויפער שליט"א‪ ,‬הרה"ג ר' משולם שרגא מרגליות שליט"א‬ ‫רבי משה ארי' לעוו זצ"לא איז געווען ביי מיין ברית אין‬ ‫ואנו תפלה שמשמחת בית צדיקים זו ישפע שפע רב לנו ולכל ישראל‪,‬‬ ‫וירוה כ"ק מרן שליט"א רוב תענוג ונחת מכל יוצ"ח‪ ,‬ונזכה עוד רבות בשנים‬ ‫אנטווערפן סנדק מעומד‪.‬‬ ‫לחסות בצל הקודש‪ ,‬עדי נזכה שהוא יוליכנו קוממיות לארצנו‪ ,‬בב"א‪.‬‬ ‫א‪ .‬הגה"צ רבי משה ארי' לעוו זצ"ל הרב מטעמעשוואר היה חתן‬ ‫פרשת בראשית תשפ''ז‬ ‫פרשת סוכות תשפ''ז‬ ‫סדר ב' ‪ -‬דף ליום‬ ‫סדר א' ‪ -‬עמוד ליום‬ ‫סדר ב' ‪ -‬דף ליום‬ ‫סדר א' ‪ -‬עמוד ליום‬ ‫זונטאג נח‬ ‫בכורות‬ ‫קמא מסכת‬ ‫מסכת זבחים‬ ‫מסכתבבא‬ ‫סוטה‬ ‫מסכת‬ ‫זונטאג נח‬ ‫בכורות‬ ‫מסכת‬ ‫מסכת זבחים‬ ‫קידושין‬ ‫מסכת‬ ‫מסכת סוטה‬ ‫‬ ‫‬ ‫‬ ‫‬ ‫ל' תשרי תשפ''ז לפ''ק‬ ‫סדר א' ‪ -‬עמוד ליום‬ ‫שמחת תורה שמחת תורה‬ ‫ל' תשרי תשפ''ז לפ''ק‬ ‫סדר א' ‪ -‬עמוד ליום‬ ‫ב' דסוכות‬ ‫ב' דסוכות‬ ‫בחינה‬ ‫‬ ‫‬ ‫בחינה‬ ‫‬ ‫קידושין דף עז‪ – .‬ב''ק ג‪.‬‬ ‫חזרה בחינה‬ ‫אסרו חג‬ ‫פסח‬ ‫של‬ ‫אסרו חג‬ ‫קידושין דף עז‪ – .‬ב''ק ג‪.‬‬ ‫חזרה בחינה‬ ‫של פסחה‬ ‫‬ ‫כא‬ ‫א' דחוה''מ‬ ‫ב‪ .‬עג‪:‬‬ ‫‬ ‫מס' קידושין דף סח‪ – .‬עו‪:‬‬ ‫מס' קידושין דף סח‪ – .‬עו‪:‬‬ ‫~~~~~~~‬ ‫סדר ב' ‪ -‬דף ליום‬ ‫כה ט‬ ‫~~~~~~~‬ ‫סדר ב' ‪ -‬דף ליום‬ ‫כב ו‬ ‫ב' דחוה''מ‬ ‫‬ ‫בחינה‬ ‫מס' בכורות דף יא – כו‬ ‫כו י‬ ‫‬ ‫דראש עד‪.‬‬ ‫ב‪:‬‬ ‫‬ ‫‬ ‫בחינה‬ ‫מס' בכורות דף יא – כו‬ ‫כג ז‬ ‫דראשחוה''מ‬ ‫השנה‬ ‫‬ ‫ג' ד‬ ‫‬ ‫כד ח‬ ‫חזרה בחינה‬ ‫חזרה בחינה‬ ‫שלחזרה‬ ‫ג‪.‬‬ ‫השנה עד‪:‬‬ ‫ד' דחוה''מ‬ ‫‬ ‫חולין דף קלה – בכורות י‬ ‫חולין דף קלה – בכורות י‬ ‫‬ ‫סיום מסכת קידושין‬ ‫‬ ‫של‬ ‫פסח‬ ‫‬ ‫‬ ‫‪.‬‬ ‫‬ ‫פסח‬ ‫‬ ‫‪.‬‬ ‫‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫ב‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫ס'איז געווען דעמאלטס א גרויסע ישיבה פון איבער דריי‬ ‫האדמו”ר מביקסאד‪ :‬מיין זיידע איז געווען אין אנטווערפן‬ ‫הונדערט בחורים‪ ,‬וואס רוב בחורים האבן זיך משתתף‬ ‫צוויי יאר‪ .‬ווי לאנג איז דער רבי ז"ל געווען אין אנטווערפן?‬ ‫געווען אין דעם‪ ,‬און מ'האט זיך געלאזט פארהערן אויף די‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬דער טאטע ז"ל איז געווען אין אנטווערפן פון‬ ‫בלעטער וואס מ'האט געלערנט‪ ,‬בדרך זה האט מען מסיים‬ ‫תש"ז ביז תשי"א‪.‬‬ ‫געווען ש"ס חודש'ליך‪.‬‬ ‫אידן זענען געקומען פון אנטווערפן באלד נאכ'ן קריג און‬ ‫דעמאלטס איז געווען שווערע צייטן און ס'איז געווען אין‬ ‫מ'האט ארומגעשמועסט איבער דער מצב‪ ,‬ס'איז דאך‬ ‫פאפא אסאך בחורים טמיר ונעלם'ס‪ ,‬אבער אפילו פארדעם‬ ‫געווען צעשפרייט‪ ,‬דער איז געווען דא און דער איז געווען‬ ‫איז שוין פאפא געווען גאר א גרויסע ישיבה‪.‬‬ ‫דארט‪ ,‬האט מען גערעדט אז אין אנטווערפן ביים פאפא רב‪,‬‬ ‫דארט ברענט!‬ ‫חבורת 'מהדרי תלמודא' בהישיבה הק' בפאפא‪ ,‬ונעתיק רק קטעים‬ ‫האדמו”ר מביקסאד‪ :‬ס'איז געווען שיינע ישיבה אין‬ ‫מן הקדמת הב' ישראל יוסף קראקויער ז"ל הי"ד לחבורת מהדרי‬ ‫תלמודא‪ :‬היות שבעינינו ראינו ובאזנינו שמענו שהרהצה"ק‬ ‫אנטווערפן‪.‬‬ ‫מביקסאד שליט"א הגדיל לעשות ויסד חברה עם לומדי ש"ס בקרב‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬דער טאטע ז"ל האט געמאכט אן‬ ‫ק"ק סאטמאר יצ"ו שמסיימין בחבורה קדושה כל הש"ס מידי חודש‬ ‫בחדשו‪ ,‬וגם העיר רוחינו ודיבר אל לבנו לעשות הטוב‪ ,‬ולהשתדל‬ ‫איבערקערעניש אין שטאט‪ .‬אנטווערפן איז געווען א בעל‬ ‫להפיק רצון ד' וליסד חברה כזו גם פה בק"ק פאפא‪ ,‬כי מאוד ישרה‬ ‫הבת'ישע שטאט‪ ,‬ס'איז געווען א בעלזער שטיבל פאר די‬ ‫בעיניו תועלת זו החברה‪ ,‬ודיבר אתנו מזה באריכות‪ ...‬וישמע כ"ק‬ ‫בעלזא חסידים‪ ,‬אבער ס'איז נאכאלץ געווען א בל הבית'ישע‬ ‫אדמו"ר שליט"א וייטב בעיניו לאמור‪ ,‬לעשות כן גם‪ ...‬אצלינו ק"ק‬ ‫פאפא‪ ,‬והוא גם הפליג בדבריו הקדושים בתכלית ותפארה שבחברה‬ ‫שטאט‪ ,‬אבער ווען דער טאטע ז"ל איז אנגעקומען דארט‬ ‫כי רב הוא‪ ,‬כאשר שמענו מפורש יוצא מפה קודש בהרצעת לימוד‬ ‫מיט זיינע בחורים האט ער געמאכט אן איבערקערעניש‬ ‫שיעור פ‪ ...‬ובמשנה‪ ...‬קצת‪ ...‬תועלתה ותכליתה‪.‬‬ ‫אין שטאט‪.‬‬ ‫ועוד הוסיף באמרי נועם להמנהלים לאמור‪ ,‬כי בלבד טעמים‬ ‫הכמוסים אשר ידוע שהרבה גאונים וצדיקים קדושי עליון שהפליגו‬ ‫האדמו”ר מביקסאד‪ :‬דער רבי ז"ל האט געשריבן מיין‬ ‫מאוד להגדיל דבר זה כי ענין גדול הוא לחלק הש"ס ולסיים כולו‬ ‫טאטנ'ס כתובה‪.‬‬ ‫בחבורה‪ .‬והראה לנו כ"ק מרן שליט"א באגרת קודש התניא בסוף‬ ‫ספר ליקוטי אמרים שכתב לאנשי שלומיו וצוה ג"כ שיחלקו הש"ס‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬מן הסתם האט ער אים נאך געקענט פון‬ ‫ביניהם‪ ,‬וצריכין אנו לילך בעקבותיהם לא נודעו‪ .‬ובאמת נמצא דוגמת‬ ‫שטאט סאטמאר‪.‬‬ ‫זה בגמ' מס' ב"מ פרק השוכר את הפועלים דף פ"ה ע"ב‪ ,‬כי הוו מינצו‬ ‫ר' חנינא ור' חייא אמר ליה ר' חנינא לר' חייא בהדי דידי קא מינצית‬ ‫האדמו”ר מביקסאד‪ :‬סיי ווען דער רבי ז"ל האט געוואוינט‬ ‫דעבדי לתורה דלא תשתכח מישראל ‪ ,‬מאי עבידנא וכו'‪ ,‬וכתבנא‬ ‫אין סאטמאר האבן זיי זיך געקענט‪ ,‬אזוי אויך שפעטער‬ ‫חמשה חומשי וסליקנא למתא ומקרינא חמשה ינוקי בחמשה חומשי‪,‬‬ ‫ווען דער רבי ז"ל האט שוין געוואוינט אין פאפא‪ ,‬איז ער‬ ‫ומתנינא שיתא ינוקי שיתא סדרי‪ ,‬ואמרנא להו עד דהדרנא ואתינא‬ ‫אקרו אהדדי ואתנו אהדדי ועבדי לה לתורה דלא תשתכח מישראל‪,‬‬ ‫געקומען קיין סאטמאר צום יארצייט פון כ"ק מרן הקרן‬ ‫היינו דאמר רבי כמה גדולים מעשי חייא וכו'‪ ,‬יעו"ש‪ .‬הרי לך אלו‬ ‫לדוד זי"ע‪.‬‬ ‫דרגות מיקרו מעשי חייא דעבד שלא תשתכח תורה מישראל ושנה‬ ‫עם כל אחד סדר אחר‪ ,‬סדרו של זה שלא כסדרו של זה (אע"ג דכוונת ר' חייא‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬דער ביקסאדער רבי הגה"ק רבי אליעזר פיש‬ ‫עמוק עמוק מי ימצאנו‪ ,‬מ"מ על פי פשוטו עשה שלא תשתכח תורה מישראל ולמד שית סדרי עם‬ ‫זי"ע הי"ד האט איינגעפירט אז מ'זאל מסיים זיין ש"ס יעדע‬ ‫שית ינוקי)‪ ,‬כדי שכל חלקי התורה יהיו נלמדים מאתם‪ ,‬ואח"כ ציוה להם‬ ‫חודש בשותפות‪.‬‬ ‫שילמוד כל אחד עם חבירו סדרו‪ ,‬וילמדו זה את זה‪ ,‬ועי"ז לא תשתכח‬ ‫תורה מישראל‪ .‬עכ"פ עינינו הרואות שעלינו לתקן שלא תשתכח‬ ‫ווען דער טאטע ז"ל איז געקומען פון סאטמאר אויף פאפא‪,‬‬ ‫תורה מישראל וכו'‪.‬‬ ‫האט ער מיטגעברענגט די הנהגה‪ ,‬ער האט איינגעפירט אן‬ ‫ועוד הוסיף כ"ק אדמו"ר שליט"א ליתן טעם לשבח‪ ,‬כי ידוע דכל‬ ‫עקסטערע סדר אין ישיבה וואס מ'האט געלערנט ש"ס‪ ,‬און‬ ‫מיני ברכות וישועות והארות וכו' יש בתוה"ק‪ ,‬ולכל מסכת ומסכת‬ ‫דער טאטע ז"ל אליין האט פארהערט די בחורים ש"סב ‪.‬‬ ‫יש בסגולתה להמשיך או לעורר איזה דבר כידוע מפי ספ"ק‪ ,‬למשל‬ ‫מסכת מכות סגולה לבטל הרהורים‪ ,‬ומסכת סוכה לבטל מחלוקת‪,‬‬ ‫וכמו כן לכל מסכת ומסכת‪ ,‬לא ראי זה כראי זה‪ ,‬על כן מה נכון מאוד‬ ‫הגה"ק השם אליעזר מביקסאד זי"ע הי"ד‪ ,‬והיה חותן גיסו הגה"צ רבי‬ ‫לעורר כל מיני סגולות טובות וברכות‪ ,‬ולחבר להיות אחד בחד מתא‪,‬‬ ‫נחום צבי פיש זצ"ל האדמו"ר מביקסאד‪ .‬הרב מטעמעשוואר הוא‬ ‫ואולי גם זה היה כוונת התניא‪.‬‬ ‫מחותנו של כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‪ ,‬כי אביו של חדב"ן הרה"צ רבי‬ ‫הכותב מאריך שם עוד בדברים‪ ,‬ומסיים אח"כ בדבריו‪ :‬ויש עוד‬ ‫מיכל דייטש שליט"א – הגה"צ רבי יחזקאל שרגא דייטש שליט"א‬ ‫טעמים שאמר כ"ק מרן‪ ,‬דאין נקל להסביר לכל‪ .‬עד כאן שמענו מפ"ק‬ ‫אב"ד מקור חיים – הוא בנו של הגה"צ רבי יהושע העשיל דייטש זצ"ל‬ ‫כ"ק אדמו"ר שליט"א‪ ,‬והעתקנו תוכן דבריו שהסביר קצת לנו בנועמי‬ ‫אב"ד פריימאן‪ ,‬חתן הגה"צ הישיש מטעמעשוואר זצ"ל‪.‬‬ ‫נאומיו‪.‬‬ ‫ב‪ .‬ראה בקובץ 'גנזי אור' (קובץ ה' עמוד פג) השתלשלות הסדר במסגרת‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫ג‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫סדר פון לערנען ש"ס‪ ,‬דער זיידע ז"ל פלעגט אריינקומען‬ ‫האדמו”ר מביקסאד‪ :‬מיין זיידע האט מייסד געווען דעם‬ ‫אין בית המדרש און פארהערן די בחורים וואו זיי האבן‬ ‫סדר שנת תרצ"ג‪ ,‬דעמאלטס האט ער געזאגט אז ער‬ ‫געהאלטןג ‪.‬‬ ‫דארף האבן אכציג בחורים וואס יעדער זאל לערנען א‬ ‫בלאט א טאג‪ ,‬שפעטער איז געווען מער משתתפים האט‬ ‫ג‪ .‬ראה עוד שם בקובץ 'גנזי אור' בתקנות החבורה 'מהדרי תלמודא'‬ ‫ער איינגעטיילט ווייניגער בלעטער גמרא‪ ,‬אויך האט ער‬ ‫(סעיפים כד‪-‬כה)‪ :‬סעיף כד – כ"ק אדמו"ר שליט"א ינסה את הבחורים‬ ‫עפ"י הגורל כפי ראות עיני הגבאים דישיה"ר‪ ,‬דזה יהיה‪ ...‬השיעורים‬ ‫איינגעטיילט בלעטער לויט די שוועריגקייט פון די גמרא‪.‬‬ ‫בישיבה‪ .‬ואל יטעה שום בחור בעצמו שלומד רק ליתר שאת בנדבת‬ ‫לבו‪ ,‬כי חוב מוטל עליו שידקדק שיעוריו בפלס‪ ,‬כמו משאר שיעורי‬ ‫הרה"צ רבי מאיר שליט"א‪ :‬איך האב עס געהערט פון הגה"צ‬ ‫הישיבה‪ .‬סעיף כה – חוץ מזה‪ ,‬כל בחור יוכל להיות מזומן וצריך לו‬ ‫לחשוב שכ"ק מרן שליט"א יוכל לנסות אותו ולשאול‪ ...‬השיעורין‪...‬‬ ‫רבי אהרן מרדכי רוטנער זצ"ל‪ ,‬ער האט מיר געוואלט געבן א‬ ‫בנסיונות השיעורין‪ ,‬ואפילו בחור גדול יכול להיות מוכן‪ ...‬הנ"ל‪ .‬ואפי'‪...‬‬ ‫יוכל לשאלו מה הוא לומד לשיעור טפל‪ ,‬וכמה למד מכבר‪ ,‬ויראה‬ ‫דוגמא פון א זאך וואס איז נישט נמשך געווארן נאכ'ן קריג‪,‬‬ ‫למען לא יבוש ולא יכלם‪ ,‬כי כן צוה המלך כ"ק מרן שליט"א‪.‬‬ ‫האט ער מיר דערציילט וויאזוי עס האט אויסגעקוקט דעם‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫ד‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫דער וויזניצער רבי כ"ק האדמו"ר האמרי חיים זצ"ל האט‬ ‫איך האב אים געפרעגט פארוואס טאקע ס'איז נישט נמשך‬ ‫געפלאנט דעמאלטס פאר'ן קריג צו פארן אויף ארץ ישראל‪,‬‬ ‫געווארן נאכ'ן קריג‪ ,‬האט ער מיר געזאגט‪" :‬דו ווייסט נישט‬ ‫אבער ס'איז נישט געווארן דערפון‪ .‬דער וויזשניצער רבי‬ ‫וואס עס מיינט א קריג"‪...‬‬ ‫[התורת מרדכי] האט מיר אמאל געזאגט אז דער טאטע‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬סוף פאר'ן קריג איז שוין געווען א גרויסע עולם‬ ‫ז"ל האט אים געבעטן אז ער זאל אים אויך פארשאפן‬ ‫אין פאפא‪ ,‬ס'איז אויך געווען דארט אסאך טמיר ונעלם'ס‪,‬‬ ‫שריפטן צו פאר'ן אויף ארץ ישראל‪ ,‬אבער ס'איז גארנישט‬ ‫אייער שווער כ"ק האדמו"ר מתורת מרדכי מוויזשניץ זצ"ל‬ ‫געווארן דערפון‪.‬‬ ‫איז דארט געווען‪.‬‬ ‫אין פאפא האט געלערנט הרב שלמה לארענץ ז"ל‪ ,‬ער איז‬ ‫האדמו”ר מביקסאד‪ :‬מיין שווער איז געווען אין פאפא א‬ ‫געווען פון די אגודה‪ ,‬ער איז געגאנגען פון פאפא לערנען‬ ‫גאנצע יאר‪.‬‬ ‫צו די ליטווישע ישיבות‪ ,‬האט ער דעמאלטס געזאגט פאר'ן‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬יא‪ ,‬חוץ תשרי‪ .‬ס'איז געווען אן עיבור יאר‪ ,‬איז‬ ‫מאנטרעאלער רב הגה"צ רבי יעקב יצחק ניימאן זצ"ל‪" :‬קום‬ ‫אויסגעקומען אז ער איז דארט געווען צוועלף חדשים‪.‬‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫ה‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫הר"ר משה יודא וויינער הי"ו‪ :‬כ"ק האדמו"ר מוויזשניץ‪-‬‬ ‫אויף ארץ ישראל‪ ,‬איך וועל דיר געבן שריפטן"‪ ,‬איז דער‬ ‫מאנטרעאלער רב געגאנגען צו כ"ק אא"ז מרן הויגד יעקב‬ ‫ששמעתי מפיו אי אפשר להפטר‪ ,‬בה בלטה הקשר העמוק‪ ,‬אשר‬ ‫זי"ע און געפרעגט דערוועגן‪ ,‬האט דער זיידע ז"ל אים נישט‬ ‫כל חסיד צריך ללמוד ממנו‪ ,‬מה נקרא 'ביטול גמור לרבי'‪ ,‬אף כשאין‬ ‫געלאזט פארן‪ ,‬ער האט אים מרמז געווען אז ער האט מורא‬ ‫מבינים ומשיגים לדעת הרבי‪.‬‬ ‫אז ער זאל נישט נשפע ווערן פון איינעם – איך וויל נישט‬ ‫היה זה בתחלת שנות המלחמה‪ ,‬כשהעבים השחורים התחילו לכסות‬ ‫נאכזאגן די לשון ‪ -‬און ער האט אים געזאגט אז ער זאל‬ ‫את פני השמים; אז עלה ביד ידידו העסקן הרב שלמה לארענץ ז"ל ‪-‬‬ ‫תלמיד מרן הויגד יעקב‪ ,‬ומעסקני אגודת ישראל בארה"ק ‪ -‬להשיג‬ ‫נישט פארן‪ ,‬און ער איז טאקע נישט געפארן‪.‬‬ ‫עבורו מסמכים נדירים ויקרי מציאות לברוח מאדמת הדמים אירופה‬ ‫ער האט שוין געהאט א משפחה מיט א קינד‪ ,‬און ער האט‬ ‫ולנסוע לארצנו הק'‪ .‬הרב ז"ל שאל אז את רבו מרן הויגד יעקב אם‬ ‫יכול לנסוע לארה"ק‪ ,‬אולם מרן הויגד יעקב לא הסכים עמו שיסע‪.‬‬ ‫ליידער אלעס פארלוירן ביים קריג‪ ,‬און נאכ'ן קריג האט‬ ‫ער שוין נישט געהאט מער קיין קינדער ל"ע‪ ,‬אבער דער‬ ‫לאחר תקופה בשנת ת"ש‪ ,‬נתפש הרב ז"ל בכפיה לעבודת הצבא‬ ‫בהונגריה‪ .‬הרב ז"ל נתמנה במחנה העבודה להכין התבשילים לאנשי‬ ‫מאנטרעאלער רב האט געזאגט‪" :‬איך האב קיינמאל נישט‬ ‫הצבא‪ ,‬ובמשך הזמן עלה ביד הרב ז"ל לעשות היכרות עם הקצין שם‪,‬‬ ‫מהרהר געווען נאכ'ן רבי'ן ז"ל"ד ‪.‬‬ ‫ולקראת ירח האיתנים שנת תש"א ניסה הרב ז"ל לבקש על נפשו‬ ‫מהקצין שירשה לו לנסוע הביתה על ראש השנה‪ ,‬ובשכר זאת הציע‬ ‫להקצין דמי המזון של אותם ג' ימים‪ .‬דבריו גדלו והצליחו פרי‪ ,‬ומצא‬ ‫ד‪ .‬נעתיק פה פרטי הסיפור כפי מה שסיפר איש סודו ונאמן ביתו‬ ‫חן בעיני הקצין‪ ,‬ומה גדלה שמחתו של הרב ז"ל‪ ,‬כשהקצין בישר‬ ‫הרה"ח ר' יוחנן הערצאג הי"ו (עלון בקודש פנימה – גליון מו)‪ :‬לפי האמת‪ ,‬דיו‬ ‫אותו הבשורה טובה‪ ,‬שתינתן לו חופש קצר‪ ,‬ויוכל לחזור לביתו על‬ ‫אילו ימי לא יכלו לתאר עוצם דביקותו [של הגה"צ רבי יעקב יצחק‬ ‫חג ראש השנה‪ .‬אולם משנשתחרר‪ ,‬לא נסע הביתה‪ ...‬רק שם פעמיו‬ ‫ניימאן זצ"ל הרב ממאנטרעאל] אל רבותיו הק'‪ ,‬אך מעובדא אחת‬ ‫בס"ד‬ ‫הכרת‬ ‫הטוב‬ ‫פארן‬ ‫ער ארבעט פאר דיר‪ ,‬זוכט‪,‬‬ ‫פרעגט‪ ,‬טראכט און לויפט‪,‬‬ ‫אלעס מרצונו הטוב‪ ,‬אן‬ ‫קיין שום התחייבות!‬ ‫ער לייגט אריין זיין צייט‪,‬‬ ‫כח און ענערגיע‪ ,‬צו העלפן‬ ‫דיין זון טרעפן זיין שידוך‪.‬‬ ‫ס'איז קלייניקייט פאר דיר‬ ‫ס'מיינט אבער גאר‬ ‫שיק איהם‬ ‫עפעס‬ ‫שדכן‬ ‫אסאך פאר איהם!‬ ‫ווייז אים‪ :‬דו זעסט זיין ארבעט‪ ,‬דו‬ ‫שעצט זיין איבערגעגעבנקייט‪ ,‬און‬ ‫דו זאגסט — א גרויסן יישר כח!‬ ‫ס'איז פאר דיין טובה‬ ‫פאר יו"ט‬ ‫א טארט – א ספר – א נוי סוכה‬ ‫– א מתנה ‪ -‬א פאר דאלער‪.‬‬ ‫‪929.992.3824‬‬ ‫‪info@gasherlekasher.org‬‬ ‫אלע פעולות און צאלונגען ווערן געטון אויסשליסליך לויט די הדרכה והוראה פון די וועד רבני גשר לקשרי‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫ו‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫פון די עלטערן‪ ,‬די מצוות וואס מ'טוט פאר זיך ווערט מקויים‬ ‫וומס"ב שליט"א האט מיר דערציילט אז זיין טאטע האט‬ ‫'והלך לפניך צדקך'‪ ,‬די מצוות וואס די קינדער טוען‪ ,‬קומט‬ ‫דערציילט‪ ,‬אז ער געדענקט א ברית וואס דער רבי ז"ל האט‬ ‫נאך נאכדעם‪ .‬דער שטן קומט אבער צום מענטש זאגן אז‬ ‫געמאכט פאר א קינד אינדערהיים אין פאפא‪ ,‬די ברית איז‬ ‫מ'זאל נישט טון קיין מצוות פאר זיך‪ ,‬זאגנדיג‪" ,‬דו האסט‬ ‫געווען חנוכה האט דער רבי ז"ל געגעבן א נאמען 'אפרים‬ ‫פיינע קינדער זיי וועלן דיר שוין אינזין האבן"‪ .‬לאידך גיסא‬ ‫שרגא'‪ .‬שרגא מיינט א לעכט על שם די נרות חנוכה און‬ ‫פאר די קינדער קומט ער און ער זאגט‪" ,‬דיין מאמע איז שוין‬ ‫אפרים איז געווען דער נשיא וואס מ'האט געליינט יענעם‬ ‫אל המנוחה נכונה‪ ,‬זי דארף גארנישט האבן"‪ .‬קומט אויס אז‬ ‫טאג‪.‬‬ ‫דער שטן וויל צו'גנב'ן די מצוות פון פריער און די מצוות פון‬ ‫שפעטער‪ .‬דאס איז טייטש 'והסר שטן מלפנינו ומאחרינו'‪.‬‬ ‫*‬ ‫האט זיין מאמע צוגעענדיגט און געזאגט‪" :‬איך בעט דיר‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬די תמימות פונעם פריערדיגן דור‪ ,‬דור הולך‬ ‫מיין קינד‪ ,‬זאלסט זען צו לערנען משניות‪ ,‬זאגן קדיש און‬ ‫ודור בא‪ ,‬די פריערדיגער דור איז א מוסטער פון יראת שמים‬ ‫געבן צדקה לטובת נשמתי"‪.‬‬ ‫מיט אמונה פשוטה‪ .‬די מאמע ע"ה איז מיטגעגאנגען מיט'ן‬ ‫טאטן ז"ל מיט יעדע זאך‪ ,‬וואס מ'האט געדארפט‪ ,‬וויאזוי‬ ‫האדמו"ר מבית ש"צ ספינקא‪ :‬מיין טאטע [כ"ק האדמו"ר‬ ‫מ'האט געדארפט‪ ,‬זי איז צוגעשטאנען צו זיין האנט מיט‬ ‫הדובר מישרים מספינקא] זצ"ל איז געווען דא זייער‬ ‫אן עכטע אמונה פשוטה‪ ,‬זי האט צוגעקוקט די עבודה ביים‬ ‫נאנט אין שטוב‪ .‬מיין זיידע [כ"ק האדמו"ר רבי שמואל צבי‬ ‫טאטן ז"ל און זיך אפגעלערנט פון יעדע זאך‪ ,‬זי האט זיך‬ ‫מספינקא] זצ"ל האט גענוצט דעם רבי'ן ז"ל דא פאר א פוסק‬ ‫אנגעזאפט מיט אמונה‪.‬‬ ‫אויף אלע זיינע שאלות‪ ,‬דאכט זיך מיר אז זיין שייכות מיט'ן‬ ‫רבי'ן ז"ל האט זיך אנגעהויבן דורך הגה"צ רבי יחזקאל'ע‬ ‫אב"ד אוהעל‪-‬וומס"ב‪ :‬איך האב געהערט פונעם סקולענער‬ ‫מערץ זצ"ל וואס מיין זיידע איז געווען זייער נאנט מיט ר'‬ ‫רבי כ"ק האדמו"ר רבי אליעזר זוסיא זצ"ל ביי זיין מאמע'ס‬ ‫יחזקא'לע מערץ‪.‬‬ ‫יארצייט‪ ,‬אז די מאמע האט אים צוגערופן פאר איר פטירה‬ ‫מיין טאטע ז"ל האט מיר אמאל דערציילט אז ער איז געווען‬ ‫און אים געפרעגט וואס איז די טייטש 'והסר שטן מלפנינו‬ ‫אמאל באזוכן אין שפיטאל ביים רבי'ן ז"ל צוזאמען מיט זיין‬ ‫ומאחרינו'‪ ,‬האט ער גארנישט געענטפערט‪ ,‬נאר געשטאנען‬ ‫טאטן‪ .‬דער רבי ז"ל האט דעמאלטס ארויסגעשיקט יעדעם‬ ‫און געווארט וואס זי האט צו זאגן‪.‬‬ ‫פון שטוב‪ ,‬ער האט געוואלט רעדן פריוואט מיט מיין זיידן‪,‬‬ ‫האט זי געזאגט אז ס'זענען דא מצוות וואס א מענטש טוט‬ ‫נאכ'ן ארויסקומען האט מיין טאטע געפרעגט פון זיידן וואס‬ ‫פאר זיך און ס'זענען דא מצוות וואס מ'טוט לטובת נשמות‬ ‫דער פאפא רב האט געוואלט‪ ,‬האט מיין זיידע איבערגעזאגט‬ ‫אז דער רבי ז"ל האט אים געזאגט‪ ,‬אז ער האט ביי זיך שוקל‬ ‫בדרכו לעיר פאפא‪ ,‬להסתופף בצל הקודש על ראש השנה כמקובל‬ ‫געווען איבער די אלע פעולות וואס די דאקטוירים טוען‬ ‫אצל חסידים‪.‬‬ ‫צוליב געזונט אז ס'האט אים זייער אפגעשוואכט‪ ,‬אז ס'איז‬ ‫כשנכנס הרב ז"ל אל הקודש פנימה לברכת שלום‪ ,‬הציע לפני מרן‬ ‫טאקע דא א מצוה פון 'ונשמרתם מאוד לנפשותיכם'‪ ,‬אבער‬ ‫הויגד יעקב שלל של שאלות שנצטברו לו במשך הזמן בהיותו במחנה‬ ‫העבודה‪ ,‬וכמה מהן‪ ,‬היו שאלות דוקרות אשר היו מעידים ל"ע על‬ ‫נאכדעם וואס מ'טוט די פעולות פון 'ונשמרתם' ווערט ער‬ ‫הזמן בו נמצאים בעתים הללו‪ ,‬שאלות בהלכות חילול שבת‪ ,‬והנחת‬ ‫זייער אפגעשוואכט און ער קען נישט לערנען און דאווענען‬ ‫תפילין ועוד‪.‬‬ ‫כדבעי‪ ,‬האט דער רבי ז"ל געזאגט אז ער האלט אז ער איז‬ ‫בתוך השיחה הציע הרב ז"ל שוב את שאלתו אם ישתמש באותם‬ ‫נישט מחוייב צו פאלגן די דאקטוירים באופן זה‪.‬‬ ‫המסמכים לנסוע לארה"ק; הרב ז"ל היה בטוח שלאחר שישמע‬ ‫מרן הויגד יעקב שאלות קשות כזו‪ ,‬בודאי ישנה מעמדו אם לברוח‬ ‫דער רבי ז"ל האט דעמאלטס געבעטן פון מיין זיידן‪ ,‬אז ער‬ ‫מאירופה לארה"ק‪ .‬אבל מששמע מרן הויגד יעקב את שאלתו‪ ,‬נענה‬ ‫זאל פועל'ן ביי די מקורבים אז מ'זאל אים לאזן גיין אויף‬ ‫ואמר לו בלשון של בקשה‪" :‬אבער דאך זעען מיר זיך נאך פון מאל צו‬ ‫פָאר נישט!" מאז סגר הרב ז"ל את‬ ‫מאל אויף א שבת; איך בעט דיר‪ָ ,‬‬ ‫דעם וועג‪.‬‬ ‫התיק‪ ,‬ושוב לא התייחס כלל למסמכיו היקרים שהיו לו באמתחתו‬ ‫שפעטער ווען מיין טאטע האט געהאט זיין אפאראציע‬ ‫להציל את נפשו מיד האויבים הארורים ימ"ש‪.‬‬ ‫פסח‪ ,‬און ס'איז געווען פארשידענע ענינים וואס מ'האט‬ ‫איש סודו ר' יוחנן הי"ו סיים את הסיפור בהתרגשות‪ :‬הרב ז"ל בעצמו‬ ‫געדארפט טון‪ ,‬האט ער גענוצט די מעשה און געזאגט דער‬ ‫סיפר לי את כל השתלשלות הדברים‪ ,‬וסיים לי בלב מלא רגש‬ ‫והתקשרות אל רבו‪" :‬יוחנן! דו ווייסט דאך וואס ס'איז געשען מיט מיר‬ ‫פאפא רב דאך קלאר גע'פסק'נט אז אויב ס'שטערט עבודת‬ ‫ביים קריג‪ ,‬און וואס כ'האב אלץ פארלוירן‪ ,‬אבער גלייב מיר‪ ,‬איך האב‬ ‫ה' גייט נישט אן 'ונשמתרם מאוד לנפשותיכם'‪.‬‬ ‫קיינמאל נישט מהרהר געווען אויף מיין רבי'ן!"‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫ז‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫האדמו"ר מבית ש"צ ספינקא‪ :‬דער רבי ז"ל האט בכלל נישט‬ ‫'גַאלד'‪ ,‬ער‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬דער טאטע ז"ל האט געליטן אויף ַ‬ ‫גענומען קיין מעדעצינען פסח?‬ ‫פלעגט נעמען מעדעצינען אויף דעם‪ ,‬איז געווען אזא חזקה‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬ניין‪ ,‬אבער דער טאטע ז"ל האט געשריבן א‬ ‫יעדע יאר פסח‪ ,‬אז אסרו חג תיכף נאך פסח האט מען אים‬ ‫תשובה להלכה וואו איז ער איז מקיל (ראה שו"ת ויען יוסף או"ח סימן‬ ‫געזען מיט ווייעדיגע פוס‪ ,‬די אידן געדענקען עס אז נאך‬ ‫רכה‪ ,‬רכו‪ ,‬רכז‪ ,‬רכח)‪ ,‬אבער פאר זיך האט ער נישט מקיל געווען‪.‬‬ ‫פסח האט ער געהונקעט‪ .‬איך גלייב נישט אז די מעדעצין‬ ‫מו"ץ הרה"ג ר' יצחק אהרן גאלדבערגער שליט"א‪ :‬שפעטער‬ ‫איז געווען חמץ‪ ,‬נאר ער האט עס נישט געוואלט נעמען‬ ‫האט דער רבי ז"ל צוגעלייט א בלעטל צום תשובה‪ ,‬וואו ער‬ ‫פסח‪.‬‬ ‫איז נאכמער מקיל‪.‬‬ ‫האדמו"ר מבית ש"צ ספינקא‪ :‬דער חידוש איז געווען דא‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬איך בין געווען אמאל אין שטוב ווען איינער‬ ‫וואס דער רבי ז"ל האט אויפגעטון מיט'ן כח הוראה אויף זיך‬ ‫האט געפרעגט א שאלה און דער טאטע ז"ל האט אים‬ ‫אז 'ונשמרתם מאוד לנפשותיכם' איז נאר אויב עס שטערט‬ ‫גע'פסק'נט‪ ,‬האט יענער געגעבן א פרעג‪" :‬און וואס איז מיט‬ ‫נישט עבודת ה'‪.‬‬ ‫א בעל נפש?" האט דער טאטע ז"ל אים געפרעגט‪" :‬וואס‬ ‫איז אייך א נפקא מינה?"‪...‬‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬דאס איז אבער נישט געזאגט געווארן‬ ‫הגרי”א גאלדבערגער‪ :‬דער רמב"ם אין הלכות אבילות (פרק יד‬ ‫פאר יעדעם‪ ,‬דאס איז א העכערע זאך‪ ,‬ס'איז נישט פאר‬ ‫הלכה ז) זאגט א גרויסע חידוש‪ ,‬אז טאמער איינער קען מקיים‬ ‫יעדעם‪ .‬איך בין זיכער אז פאר יענעם וואלט ער נישט אזוי‬ ‫זיין אדער מצות ביקור חולים אדער מצות ניחום אבלים‪,‬‬ ‫גע'פסק'נט‪ ,‬דאס איז נאר געווען פאר זיך‪.‬‬ ‫בס"ד‬ ‫‪$500‬‬ ‫א געוואלדיגע זכות צוברענגען א‬ ‫די בונוס איז פאר‬ ‫סיי וועלכע בחור‬ ‫וואס איז מאנ"ש‪.‬‬ ‫פון ‪ 20‬יאר און עלטער‬ ‫באנוס‬ ‫אין די לעכטיגע טעג פון חודש תשרי‪ ,‬לאמיר זיך אלע‬ ‫צוזאמנעמען און העלפן אונזערע בחורים טרעפן זייער שידוך‪.‬‬ ‫ווער עס פירט אויס א שידוך‬ ‫בחור צום זיין באשערטן שידוך‪ ,‬און‬ ‫אויפשטעלן א נייע אידישע שטוב!‬ ‫במשך חודש תשרי פאר א בחור‬ ‫פון ‪ 20‬יאר און עלטער‪ ,‬באקומט‬ ‫‪ $500‬באנוס פון גשר לקשר!‬ ‫‪929.992.3824‬‬ ‫‪info@gasherlekasher.org‬‬ ‫אלע פעולות און צאלונגען ווערן געטון אויסשליסליך לויט די הדרכה והוראה פון די וועד רבני גשר לקשרי‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫ח‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫געטון‪ ,‬וועגן דעם פארשטיי איך אז מ'האט נישט געזאגט‬ ‫דארף ער קודם גיין אויף ניחום אבלים פאר ביקור חולים‪,‬‬ ‫קיין קדישה ‪.‬‬ ‫כאטש ביקור חולים דארף אפשר מער האבן דער וואס‬ ‫האדמו"ר מבית ש"צ ספינקא‪ :‬ס'איז אינטערעסאנט‪ ,‬ווייל‬ ‫קומט‪ ,‬אבער ניחום אבלים איז נישט נאר פאר די לעבעדיגע‬ ‫ווען מיין טאטע ז"ל איז געזעסן שבעה‪ ,‬איז געווען א רעדע‬ ‫נאר דער נפטר האט אויך הנאה אז מ'קומט מנחם אבל זיין‪.‬‬ ‫וועגן דעם‪ ,‬און מיין טאטע האט געזאגט אז ער געדענקט‬ ‫האדמו"ר מבית ש"צ ספינקא‪ :‬דא איז דאך די נפטרת‬ ‫אז ער איז געווען אמאל ביי א שבעה וואו דער רבי ז"ל איז‬ ‫אוועק יום טוב‪ ,‬איז ווייניגער שייך דער ענין‪ ,‬ווייל ס'ווערט‬ ‫געקומען מנחם אבל זיין און מ'האט יא געזאגט קדיש‪.‬‬ ‫געברענגט אז טאמער ס'ווערט צוגעפירט א פטירה אין יום‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬קען זיין אז מ'האט אמאל געזאגט קדיש‪,‬‬ ‫טוב‪ ,‬הגם אויף דעם עולם שטופט מען טאקע אפ די זמן פון‬ ‫אבער סתם אזוי האט מען נישט געזאגט קדיש‪.‬‬ ‫אבילות‪ ,‬אבער אויף יענע וועלט טוישט מען נישט די זמנים‪,‬‬ ‫ממילא איז נאר די יקרא דחיי און נישט די יקרא דמותא‪.‬‬ ‫הגרי”א גאלדבערגער‪ :‬ביים ראגאטשאבער זצ"ל וואלט עס‬ ‫נישט געווען קיין פראבלעם‪ ,‬ווייל דער ראגאטשאבער‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬היינט איז נאך די זיבעטע טאג‪.‬‬ ‫האט געלערנט בימי האבילות‪ ,‬ער האט געזאגט‪" :‬ענדערש‬ ‫הגרי”א גאלדבערגער‪ :‬ס'איז דא א מורא'דיגע חתם סופר‬ ‫זאל מען מיר שמייסן אויף דעם‪ ,‬איך קען נישט אנדערש"‪.‬‬ ‫(דרשות חתם סופר שבועות תקפ"ו)‪ ,‬ער איז מספיד א בחור וואס ל"ע‬ ‫נאכדעם האט מען אים געוויזן אז ס'איז דא א ירושלמי אז‬ ‫דערטראנקען געווארן שבועות‪ ,‬זאגט דער חתם סופר אז‬ ‫אויב אייער קען זיך נישט אפרייסן פון תורה מעג לערנען‬ ‫מאת ה' היתה זאת היא נפלאת בעינינו‪ ,‬חז"ל זאגן דאך אז‬ ‫בימי אבילות‪.‬‬ ‫פליאה איז געזאגט געווארן אויף מיתת צדיקים‪ ,‬סתם אזוי‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬ביי אים איז די לימוד התורה נישט אריין בגדר‬ ‫אז אן ערליכער איד גייט אוועק פריידט מען זיך אויבן אבער‬ ‫מניעה פון שמחה‪ ,‬נאר ביי אים איז דאס געווען א צער אויב‬ ‫דא אונטן איז דא אבילות‪ ,‬אבער טאמער אן ערליכער איד‬ ‫ער לערנט נישט‪ ,‬און דאס האבן די חכמים נישט געמיינט‪.‬‬ ‫גייט אוועק אין א יום טוב'דיגע טאג דארף מען זיך דא אונטן‬ ‫אויך פרייען‪.‬‬ ‫האדמו"ר מבית ש"צ ספינקא‪ :‬ביי אן איסטניס האט מען דאך‬ ‫אויך מתיר געווען פארשידענע זאכן ביי אן אבל‪.‬‬ ‫מיט דעם טייטשט ער‪ ,‬מאת ה' היתה זאת היא 'נפלאת'‬ ‫בעינינו‪' ,‬נפלאת' גייט ארויף אויף מיתת צדיקים‪ ,‬אבער זה‬ ‫הגרי”א גאלדבערגער‪ :‬רבי גמליאל רחץ בלילה הראשונה‬ ‫היום עשה ה'‪ ,‬אויב דער באשעפער מאכט עס אין א טאג‬ ‫שמתה אשתו (ברכות טז‪.):‬‬ ‫פון א שמחה‪ ,‬דעמאלטס איז נגילה ונשמחה בו‪ ,‬וויל דער‬ ‫*‬ ‫באשעפער אז דא אונטן זאל מען זיך אויך פרייען‪ .‬זאגט דער‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬מיין מאמע [הרבנית הצדיקת] ע"ה האט מיר‬ ‫חתם סופר‪ ,‬אז דאס אז ער איז אוועק אין אזא טאג איז א‬ ‫דערציילט אז הגה"צ רבי יונתן שטייף זצ"ל האט גערעדט‬ ‫סימן אז ער איז געווען א צדיק‪.‬‬ ‫מיט'ן טאטן ז"ל אז ער וויל איינפירן אז די נשים זאלן נישט‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬ס'איז מורא'דיגע ווערטער!‬ ‫גיין שבת מיט קיין תכשיטים וועגן הוצאה‪ ,‬האט דער‬ ‫*‬ ‫טאטע ז"ל געזאגט פאר ר' יונתן אז דער ציבור וועט עס‬ ‫נישט הארכן‪ ,‬האט ר' יונתן געענטפערט מיט זיין שפראך‪:‬‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬דאס וואס מ'האט גערעדט אז דער ענין פון‬ ‫"פאפויע רב‪ ,‬זי זענען גערעכט"‪.‬‬ ‫ניחום אבלים איז נישט נאר פאר די חיים נאר אויך פאר‬ ‫די נשמה‪ ,‬דאכט זיך מיר אז וועגן דעם טעם האט זיך דער‬ ‫האדמו"ר מבית ש"צ ספינקא‪ :‬מיין זיידע ז"ל האט טאקע‬ ‫טאטע ז"ל נוהג געווען צו לערנען משניות בבית האבל‪ ,‬אלץ‬ ‫נישט געלאזט גיין מיט קיין תכשיטים‪.‬‬ ‫ווען ער איז געגאנגען מנחם אבל זיין האט ער געלערנט‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬פאר זיך פלעגט דער טאטע ז"ל יא מחמיר זיין‪.‬‬ ‫משניות‪ ,‬ווייל דאס איז א חלק פון די ניחום אבלים‪.‬‬ ‫אמאל ווען דער טאטע ז"ל האט געקויפט פאר מיין מאמע‬ ‫האדמו"ר מבית ש"צ ספינקא‪ :‬די אבלים האבן געזאגט קדיש‬ ‫א זייגער‪ ,‬האט ער מקפיד געווען אז ס'זאל זיין א גאלדענע‬ ‫נאכ'ן לערנען משניות?‬ ‫דעקל – דעמאלטס פלעגט זיין אזא סארט זייגער – אזוי‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬ניין‪ ,‬ווייל ס'איז א שאלה להלכה‪ ,‬וויבאלד‬ ‫דער וואס זאגט קדיש דארף דאך אויך מיטלערנען‪ ,‬אסאך‬ ‫ה‪ .‬ויצויין‪ ,‬שכשהיה כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א בשנת האבילות לא‬ ‫אמר קדיש אחר שיעור או דרשה‪ ,‬כמו שנהוג אצל העולם לומר משנה‬ ‫האבן זיך געפירט נאך א דרשה אז דער אבל לערנט פאר זיך‬ ‫'רבי חנניא בן עקשיא' אחר דרשה ולומר קדיש‪.‬‬ ‫עפעס אנדערש און ער זאגט קדיש‪ ,‬אבער מ'האט עס נישט‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫ט‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫ארי' ברענגען זיי אז הגה"ק הקול ארי' זי"ע האט שטענדיג‬ ‫זעט מען נישט דעם זייגער‪ ,‬ס'איז בלויז אינעווייניג א זייגער‬ ‫נוטה געווען להקל‪ ,‬מ'האט אים געפרעגט פארוואס ער‬ ‫און פונדרויסן א תכשיט‪.‬‬ ‫רייסט אויס הלכות אבילות‪ ,‬האט ער געזאגט‪" :‬איך רייס‬ ‫גיין מיט א זייגער שבת איז א גרויסע דיון צווישן די פוסקים‪.‬‬ ‫נישט אויס הלכות אבילות‪ ,‬איך וויל אויסרייסן אז ס'זאל‬ ‫נישט זיין קיין אבילות בכלל"‪ .‬אבער פון כ"ק מרן מהר"ש‬ ‫הגרי”א גאלדבערגער‪ :‬ס'זענען געווען אסאך גדולים וואס‬ ‫מבעלזא זי"ע ווייסט מען אז ווי מער מ'איז מחמיר אין‬ ‫האבן מתיר געווען האנט‪-‬זייגער'ס‪.‬‬ ‫אבילות איז עס א טובת נשמה‪.‬‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬ס'איז געווען לפי הענין‪ ,‬אבער מ'האט מדקדק‬ ‫האדמו"ר מבית ש"צ ספינקא‪ :‬באמת איז דאס די איינציגסטע‬ ‫געווען אויף דעם‪.‬‬ ‫כיבוד אב ואם וואס מ'קען נאך טון יעצט‪ ,‬זיך מתאבל זיין און‬ ‫*‬ ‫טון לטובת הנשמה‪ .‬סזענען דא וואס זאגן אז געבן א נאמען‬ ‫נאכ'ן טאטן איז אויך אן ענין פון כיבוד אב‪ ,‬אן אייניקל וואס‬ ‫הגרי”א גאלדבערגער‪ :‬ס'איז דא גרויסע מחלוקת אינעם ענין‬ ‫געבט א נאמען איז נישט אזוי ווייט דא דער ענין פון כיבוד‪,‬‬ ‫פון אבילות‪ ,‬צי מ'איז מחמיר אדער מקיל‪ .‬אין תולדות קול‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫י‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫וועלכע ס'איז יא גוט און וועלכע ס'איז נישט גוט‪ ,‬און‬ ‫אבער א קינד וואס געבט א נאמען נאך זיין אייגענע טאטן‬ ‫וועלכע ס'איז אפשר גוט אבער נישט פאר אים‪ ...‬אזוי איז‬ ‫איז זיכער אן ענין פון כיבוד‪.‬‬ ‫געווען יעדע פיר וואכן בערך‪ ,‬ביז נאך א שטיק צייט האב‬ ‫הגרי”א גאלדבערגער‪ :‬ס'איז אינטערעסאנט אז די ערשטע‬ ‫איך געזאגט פאר'ן טאטן ז"ל‪" :‬וואס גייט דא פאר? אויב‬ ‫נאמען אין די משפחה געבט מען נישט נאכ'ן טאטנ'ס זייט‪,‬‬ ‫יעדע מאל טרעפט מען טריפות איז דאך דאס טריפות‬ ‫נאר נאך די מאמע'ס זייט‪ .‬דער ערשטער בעלזער רב זי"ע‬ ‫המצוי‪ ,‬דארף מען עס דאך בודק זיין?"‬ ‫זאגט אז ס'שטייט (בראשית לח‪ ,‬ה) והיה בכזיב בלדתה אותה‪,‬‬ ‫הערנדיג דאס האט דער טאטע ז"ל אנגעהויבן צו טראכטן‬ ‫געבט מען די ערשטע נאמען נאך די מאמע'ס זייט‪.‬‬ ‫דערוועגן אהער און אהין‪ ,‬שפעטער האט מיר דער טאטע‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬דער מנהג פון געבן די ערשטע נאמען נאכ'ן‬ ‫ז"ל געזאגט‪" :‬ביזט גערעכט"‪ ,‬דער טאטע ז"ל האט געלאזט‬ ‫שווער'ס צד קומט פון דעם ווייל מ'פלעגט עסן קעסט‬ ‫רופן די וואס האבן געארבעט אין די בוטשער און געזאגט‪:‬‬ ‫ביים שווער‪ ,‬האט מען אלס חייב אדם בכבוד ימיו געגעבן‬ ‫"איך מאך צו דעם בוטשער‪ ,‬איך קען נישט האלטן אפן דעם‬ ‫די ערשטע נאמען אין די משפחה פונעם שווער'ס צד‪ ,‬דאס‬ ‫בוטשער אויף דעם אופן"‪.‬‬ ‫איז מן הסתם א שפעטערדיגע מנהג‪.‬‬ ‫דערנאך האט דער טאטע ז"ל געזאגט‪" :‬איך האב אן עצה‪,‬‬ ‫האדמו"ר מבית ש"צ ספינקא‪ :‬ס'ווערט געברענגט אז געבן‬ ‫אינדערהיים איז געווען אזא זאך ווי גלאט‪-‬כשר און בלויז‬ ‫א נאמען נאך משפחה איז א סגולה פאר אריכות ימים פאר'ן‬ ‫כשר‪ ,‬איך וועל דא אויך מאכן אז ווער עס וויל גלאט‪-‬כשר‬ ‫קינד‪.‬‬ ‫דארף מער באצאלן"‪ .‬דער טאטע ז"ל האט זיך דעמאלטס‬ ‫אויפגעשטעלט און געזאגט ברבים‪ ,‬אז אויב מ'וויל נישט‬ ‫*‬ ‫גלאט איז אן אנדערע זאך‪ ,‬אבער אויב מ'וויל האבן גלאט‪-‬‬ ‫הר"ר יחיאל בוים הי"ו‪ :‬די רביצין האט זיך אלץ געזארגט אז‬ ‫כשר מוז איך הייסן העכערן די פרייז‪.‬‬ ‫יעדער מאנ"ש וואס האט געמאכט א שמחה זאל באקומען‬ ‫ס'איז געווארן אן איבערקערעניש אין די גאנצע שטאט‪,‬‬ ‫א מתנה‪ ,‬זי פלעגט מיר אלץ בעטן איך זאל איר ברענגען‬ ‫איינער פון די גרויסע רבנים זענען געקומען מיט טענות אז‬ ‫נאך‪ ,‬כדי צו קענען געבן מתנות‪ ,‬זי פלעגט אלץ באצאלן‬ ‫דער האט געזאגט אז מ'דארף נישט און יענער האט געזאגט‬ ‫תיכף ומיד‪.‬‬ ‫אז מ'דארף נישט‪ ,‬אבער אזוי האט דער טאטע ז"ל געזאגט‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬זי האט געהאט גרויסע השגות אין דעם‪ ,‬געבן‬ ‫און מיט דעם האט ער זיך געהאלטן‪.‬‬ ‫און באצאלן‪ ,‬זי האט געהאט א מורא'דיגע ארנטליכקייט און‬ ‫הגרי”א גאלדבערגער‪ :‬לעומת זה‪ ,‬תיכף ווען ס'איז ארויס‬ ‫הכרת הטוב פאר יעדעם‪.‬‬ ‫דעם פסק פון רבי'ן ז"ל איז עס געווען ממש פאר פסח‪ ,‬האב‬ ‫הגרי”א גאלדבערגער‪ :‬אין קעמפ פלעגט מיר די רביצין אלץ‬ ‫איך געפרעגט פון רבי'ן ז"ל וואס איך זאל טון ווען איך גיי‬ ‫רופן און זאגן א גוט ווארט‪ ,‬זי פלעגט מיר זאגן אז דער רבי‬ ‫צו מיין שווער‪ ,‬צי איך זאל נישט עסן פון זיין פלייש‪ ,‬האט‬ ‫ז"ל פלעגט אלץ זאגן אויף מיין טאטן הרה"ח ר' אשר זעליג‬ ‫מיר דער רבי ז"ל געזאגט‪" :‬איך האב מקובל פון רב ז"ל‬ ‫גאלדבערגער ז"ל וואס ער איז געווען משגיח אויף די פלייש‪:‬‬ ‫[מבעלזא] אז ווען מ'גייט צו א שווער האלט מען נישט די‬ ‫"ווילאנג ר' זעליג איז מיין משגיח שלאף איך רואיג"‪.‬‬ ‫חומרות"‪.‬‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬איך געדענק ביי די שאלות אויף די קישקע'ס‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬איך געדענק ווען ס'איז ארויסגעקומען די‬ ‫בין איך געווען שטארק אריינגעטון אין דעם‪ ,‬דער אופן‬ ‫ווייסע קעלבלעך‪ ,‬די ווייסע קעלבלעך האט מען געפיטערט‬ ‫וויאזוי ס'איז נולד געווארן די שאלה איז געווען‪ ,‬אז מ'האט‬ ‫מיט מילך געמישט מיט פעטן‪ ,‬איז געווען די שאלה אז די‬ ‫כשר געמאכט פאר'ן טאטן ז"ל אין שטוב דרייסיג‪-‬פערציג‬ ‫קעלבלעך זענען מפוטם מיט בשר בחלב‪ ,‬און בשר בחלב‬ ‫עופות‪ ,‬בין איך נאכדעם געגאנגען אין געשעפט‪ ,‬כ'האב‬ ‫מדאורייתא איז אסור בהנאה‪ .‬דעמאלטס זענען געקומען‬ ‫אפגעשניטן די קישקע און אריינגעלייגט אין יעדע עוף א‬ ‫כ"ק האדמו"ר הברך משה מסאטמאר זצ"ל און נאך רבנים‬ ‫פאפיר מיט א נאמבער‪ ,‬און אויף יעדע שטיקל קישקע האב‬ ‫צום טאטן ז"ל אין שטוב פרעגן וועגן די ווייסע קעלבלעך‬ ‫איך געלייגט א נאמבער צו וויסן פון וועלכע עוף ס'קומט‪.‬‬ ‫צי ס'איז אויסגעהאלטן‪ ,‬צי ס'איז לכתחלה אדער נישט‬ ‫לכתחלה‪ ,‬מ'האט מברר געווען אז מדאורייתא איז דאך נאר‬ ‫אזוי האב איך אלעס אריינגעברענגט צום טאטן ז"ל‪ ,‬און‬ ‫אסור בישול ממש‪ ,‬און דאס איז נישט קיין בישול ממש‬ ‫דער טאטע ז"ל האט דורכגעקוקט יעדע איינס‪ ,‬און געזאגט‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫אי‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫ר' יחיאל בוים‪ :‬יעצט פאר יום טוב ווען מ'האט געמאכט‬ ‫ממילא איז עס נישט אסור בהנאה‪ ,‬און מפוטם איז נאר‬ ‫די עופות פאר'ן רבי'ן זאל זיין געזונט‪ ,‬איז געווען זיבעציג‬ ‫אסור טאמער ס'איז מפוטם מיט אן איסור הנאהו ‪.‬‬ ‫עופות און זיבן איז נישט גוט געווען צוליב שאלות אין‬ ‫די קישקע‪ ,‬דאס הייסט אז צען פראצענט איז נישט גוט‬ ‫ו‪ .‬המצאת ה'ווייסע קעלבלעך' היתה‪ ,‬שסגרו עגלות בתוך דיר קטן‬ ‫געווען‪ .‬ווען עס איז אינגאנצן געלעכערט איז עס טריפה‪,‬‬ ‫ופיטמו אותם עם חלב מעורב באיזה מין שמנונית של בשר‪ ,‬והיו בזה‬ ‫אבער טאמער ס'איז דא א שוועמל‪ ,‬ס'איז אייטערדיג‪ ,‬איז‬ ‫כמה חששות‪ ,‬חשש האחד‪ ,‬חשש טריפות שהיה מפוטמים מאוד ולא‬ ‫מען אויך מחמיר‪ ,‬אפילו ס'איז נישט געלעכערט‪.‬‬ ‫נתנו להם להסתובב בחוץ רק בתוך דיר קטן‪ ,‬וכריסם היו רחבות מאוד‬ ‫ורגליהם היו קצרים כמו תינוק בן יומו‪ .‬חשש השני היה חשש של‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬הגה"צ ר' אברהם חיים שפיטצער זצ"ל האט‬ ‫מפוטם בבשר בחלב‪ ,‬כיון שפיטמו אותם עם חלב מעורב בשמנונית‬ ‫גערעדט מיט'ן טאטן ז"ל דערוועגן‪ ,‬ביים רעדן מיט אים‬ ‫של בשר‪.‬‬ ‫האט זיך דער טאטע ז"ל צעשריגן‪" :‬וואס זאגט איר אז ס'איז‬ ‫על חשש השני נסובה כאן דברי כ"ק מרן שליט"א‪ ,‬שביררו שהיות‬ ‫שאין בבשר בחלב כזה איסור דאורייתא כיון שאינו דרך בישול‪ ,‬אם כן‬ ‫אין בזה איסור הנאה‪ ,‬ולפי זה אין שום חשש לפטם הבהמה עם בשר‬ ‫יצחק אהרן גאלדבערגער שליט"א)‪.‬‬ ‫בחלב כזה‪ ,‬כיון רק באיסורי הנאה יש האיסור של מפוטם‪( .‬כ"ד מו"ץ הג"ר‬ ‫מוסדות פאפא מאנסי‬ ‫בנשיאות כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫ברכתא דמתיבתא‬‫ברכות ותהילות לאנשי מעלה שהקדישו מכוחם ומרצם להצלחת‬ ‫מתיבתא ויחי יוסף‪ ,‬בזמן הקיץ תשפ"ו העעל"ט‬ ‫נוהג כצאן יוס"ף‬ ‫הרה"ג רבי יוסף צבי כהן שליט"א‬ ‫בראש ובראשונה המחנך רב התבונות הנודע בכשרונו בחינוך בני הנעורים‬ ‫מנהל רוחני מכינה לישיבה‬ ‫הוא הגבר אשר מסר לבו ונפשו להצלחת התלמידים‪ ,‬ובחום לבו ובתבונת רוחו הגביה‬ ‫שאיפותיהם לעלות מעלה מעלה בתורה וחסידות‪ ,‬ופירות עמלו ניכרים בעלייתם‬ ‫הכבירה‪ ,‬וקנייני התורה והיראה שנטע בלבבם לשמחת לב הוריהם ומוריהם!‬ ‫צדקתם עומדת לעד‬ ‫ואתו עמו יבורכו אנשי‬ ‫עצה ותבונה ישרי הדעת‬ ‫וייזכרו לטוב ולברכה הני נדיבי ישורון‬ ‫הרה"ג ר' שלום צבי ניישלאס שליט"א‬ ‫מו"ץ בקהלתינו הקדושה‬ ‫הרבני הנגיד מוה"ר לוי יצחק געלבער הי"ו‬ ‫ידידינו הנאמן מגדולי תומכי מוסדותינו‬ ‫הרה"ג ר' יואל פריעדמאן שליט"א‬ ‫יו"ר וועד החינוך דמוסדותינו‬ ‫הרה"ג ר' אברהם בנימין‬ ‫הרבני הנגיד מוה"ר יוסף אויש הי"ו‬ ‫ידידינו הנאמן מגדולי תומכי מוסדותינו‬ ‫אבערלאנדער שליט"א‬ ‫ראש חבורת הלכות שבת דכוללינו‬ ‫הרבני הנגיד מוה"ר יוסף לוי הי"ו‬ ‫ידידינו הנאמן מגדולי תומכי מוסדותינו‬ ‫הרה"ג ר' יוסף יודא קליין שליט"א‬ ‫ר"מ דרכי תורה סאטמאר‬ ‫שהרימו מהונם סכומים נכבדים להצלחת המתיבתא‪,‬‬ ‫חברי וועד הרוחני‬ ‫וזכו להיות שותפים נאמנים בפריחתה ובשגשוגה!‬ ‫דמוסדותינו הק'‬ ‫תתברכו כולכם ממעון‬ ‫הברכות בברכה עד בלי די!‬ ‫בברכת חג שמ ח‬ ‫ישעי’ שלום וואסערמאן יוסף אבערלאנדער יוסף בצלאל פריעדמאן יוסף גאמבא‪ ,‬מנכ"ל‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫בי‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫אין לאנדאן איז געווען הג"ר מאיר פאזען‪ ,‬ער איז געווען‬ ‫נישט רויט? ס'איז יא רויט!" נאכדעם האט אים דער טאטע‬ ‫אזויווי דער העלמעצער רב זצ"ל אין אמעריקא‪ ,‬ער איז‬ ‫ז"ל מפייס געווען‪.‬‬ ‫ארומגעפארן און געבויט מקוואות‪ ,‬דער הרב פאזען האט‬ ‫הגרי”א גאלדבערגער‪ :‬אויף די נושא האט זיך דער רבי ז"ל‬ ‫אים געמאכט די פלאן פון די מקוה און באופן זה האט מען‬ ‫אויסגעדרוקט‪" :‬מ'קען קענען יורה דעה‪ ,‬אבער מ'דארף‬ ‫געבויט די מקוה‪.‬‬ ‫אויך קענען די מציאות"‪.‬‬ ‫יענע תקופה איז דער אוהעלער דיין הג"ר שמואל זאב ראטה‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬מ'האט גערעדט דא צופרי פון הלכות‬ ‫זצ"ל רב דחסידי בעלזא בני ברק געווען דא ביים טאטן ז"ל‪,‬‬ ‫מקוואות‪ .‬ס'איז געווען ווען מ'האט געהאלטן ביים בויען א‬ ‫האט ער גערעדט וועגן די מקוה דארט אין אנטווערפן‬ ‫מקוה אין קעמפ‪ ,‬הרה"ח ר' משה חיים גליק ז"ל איז געווען‬ ‫און ער האט מעורר געווען עפעס א קליינע שאלה אויף‬ ‫מענעדזשער און מ'האט געברענגט א קאנטראקטער‪,‬‬ ‫די מקוה‪ ,‬האט אים דער טאטע ז"ל געזאגט‪" :‬מ'קען זיך‬ ‫דער קאנטראקטער האט אריינגערעדט און געזאגט אזוי‬ ‫אנטשעפענען אין דעם"‪ ,‬ער האט נישט געזאגט אז ס'איז‬ ‫און אזוי‪ ,‬האט דער טאטע ז"ל געזאגט פאר ר' משה חיים‪:‬‬ ‫פסול‪ ,‬אבער ביי מקוואות איז מען דאך מחמיר האט ער‬ ‫"וואס ברענגסטו מיר א קאנטראקטער וואס קען הלכות‬ ‫געזאגט אז מ'קען זיך אנטשעפענען אין דעם‪.‬‬ ‫מקוואות"‪...‬‬ ‫מער פון דעם האט מען שוין נישט געדארפט‪ ,‬ווען דער‬ ‫הגרי”א גאלדבערגער‪ :‬איך געדענק ווי דער רבי ז"ל פלעגט‬ ‫אוהעלער דיין איז אהיימגעקומען קיין אנטווערפן האט ער‬ ‫זיך טובל'ן ממש אין די בור אריין‪.‬‬ ‫זעט זיך אויס געזאגט פאר אפאר היימישע יונגעלייט דארט‬ ‫אז ער איז געווען אין ניו יארק ביים רבי'ן און דער רבי האט‬ ‫מרן שליט”א‪ :‬דאס איז געווען אין קעמפ קעפיטאל‪ ,‬ס'איז‬ ‫געזאגט אז מ'קען זיך אנטשעפענען אין די מקוה‪ ,‬ממילא‬ ‫געווען גאר א נידריגע וואסער‪.‬‬ ‫איז געווארן אזוי‪ ,‬אז ס'זענען געווען אידן וואס האבן זיך‬ ‫ר' יחיאל בוים‪ :‬איך געדענק אין קעמפ קעפיטאל ווען‬ ‫מונע געווען פון נוצן דעם מקוה‪.‬‬ ‫מ'האט געמאכט די עירוב‪ ,‬איז איינער געווען אויפ'ן דאך‬ ‫די שמועה איז געקומען צו די אויערן פון הרב פאזען אז‬ ‫מיט א האמער‪ ,‬דער רבי ז"ל האט זיך צוגעקוקט וואס ער‬ ‫דער טאטע ז"ל האט עפעס געזאגט אויף די מקוה‪ ,‬האט‬ ‫טוט און געזאגט‪" :‬עה‪ ,‬וואס ווייסטו נישט וויאזוי מ'האלט‬ ‫ער געשריבן א תשובה צום טאטן ז"ל פרעגן 'מהיכן דנתני'‪.‬‬ ‫א האמער"‪...‬‬ ‫דאס איז געווען סוף ימיו פון טאטן ז"ל און דער טאטע ז"ל‬ ‫הגרי”א גאלדבערגער‪ :‬דער רבי ז"ל האט דעמאלטס געזאגט‪:‬‬ ‫האט שוין נישט געשריבן געהעריג‪ ,‬האט ער געהאט א‬ ‫"ס'איז נישט קיין מצוה צו זיין א בטלן"‪...‬‬ ‫ברודער דאהי אין וואשינגטאן‪-‬הייטס הג"ר יעקב פאזען‬ ‫מרן שליט"א‪ :‬ביי די סוכה האט דער טאטע ז"ל מדקדק‬ ‫שליט"א‪ ,‬ער האט געמאכט עטליכע חיבורים‪ ,‬ער איז‬ ‫געווען לכתחלה אזויווי דער פרי מגדים ברענגט אז מ'זאל‬ ‫געווען א חשוב'ער איד‪ ,‬איך האט געהאט שייכות מיט דעם‬ ‫מאכן די גאנצע סוכה מיט א מין וואס איז כשר לסכך‪.‬‬ ‫הרב פאזען פון וואשינגטאן‪-‬הייטס‪ ,‬האט ער מיר געבעטן‬ ‫איינער האט מיר דערציילט‪ ,‬אז ער האט געהאלפן מיט‬ ‫בשם זיין ברודער אז איך זאל פועל'ן ביים טאטן ז"ל אז ער‬ ‫די סוכה ביים טאטן ז"ל‪ ,‬ער האט גענומען א האלץ עס‬ ‫זאל אים ענטפערן 'מהיכן דנתני'‪.‬‬ ‫אונטערצולייגן ביים סוכה און ער האט געוואלט ברענגען‬ ‫דער טאטע ז"ל האט דעמאלטס משיב געווען מיט א‬ ‫א מעסטער צו זען אויב די האלץ איז גראד‪ ,‬האט אים דער‬ ‫תשובה אז ער האט נישט געזאגט אז די מקוה איז פסול‪,‬‬ ‫טאטע ז"ל געזאגט‪" :‬קום אהער‪ ,‬איך וועל דיר ווייזן וויאזוי‬ ‫נאר אין תשב"ץ שטייט אז ביי א מקוה זאל מען מחמיר זיין‬ ‫מ'מעסט דאס‪ ,‬נעם א גלעזל וואסער‪ ,‬לייג עס ארויף‪ ,‬וועסטו‬ ‫אפילו אויף א שיטה יחידאה‪ ,‬נאכדעם האט אים דער טאטע‬ ‫זען צי ס'איז גראד צי נישט"‪.‬‬ ‫ז"ל געשריבן זיין הערה אויף די מקוה‪ ,‬אז ס'איז געווען‬ ‫עפעס אן אוצר מים מיט א שטאפער פון אייזן‪ ,‬און דארט‬ ‫היינט צופרי האט מען דא גערעדט פון הלכות מקוואות‪ .‬אין‬ ‫האט ער געהאט א הערה אויף די כשרותז ‪.‬‬ ‫אנטווערפן איז געווען א איד א גרויסער עושר וואס האט‬ ‫געבויט א סַפַ�א‪ .‬ער איז געווען מיליאנער‪ ,‬ס'האט אים נישט‬ ‫געפעלט קיין געלט‪ ,‬האט מען אים אונטערגעזאגט אז זאל‬ ‫ז‪ .‬ראה שו"ת ויען יוסף יו"ד סימן רלה (ב' ויקרא תשל"ו)‪ :‬לכבוד הרב וכו'‬ ‫הגאון המפורסם לשם ולתהלה חריף ובקי בחד"ת וכו' מו"ה מאיר‬ ‫שוין אויך מאכן דארט א מקוה; קיין געלט פעלט דאך אים‬ ‫פאזען שליט"א רב בק"ק לאנדאן יע"א‪.‬‬ ‫נישט‪ ...‬האט ער געמאכט אויך א מקוה‪.‬‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫גי‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫רבי פארן צו די מקוה?" האט דער טאטע ז"ל אז ער וויל‬ ‫איך געדענק ווי הרה"ח ר' לייבוש קליין (זאל זיין געזונט און שטארק)‬ ‫פארן נאכ'ן דאווענען‪ ,‬דאס האט געמיינט בערך צענע צי‬ ‫[ז"ל] איז געגאנגען מיט'ן טאטן ז"ל קוקן די מקוה אין קעמפ‪.‬‬ ‫האלב עלעף‪ .‬נאכ'ן דאווענען איז מען ארויסגעגאנגען צו‬ ‫דעמאלטס איז נישט געווען אזויווי היינט אז אלעס איז פאר‬ ‫די מקוה‪ ,‬ער האט געמיינט אז מ'גייט סתם קוקן די בור‪,‬‬ ‫געלט‪ ,‬די אידן האבן געארבעט פאר די מוסדות אומזינסט‪,‬‬ ‫אנקומענדיג צום מקוה פרעגט אים דער טאטע ז"ל‪" :‬וואו‬ ‫ר' לייבוש קליין איז געווען א איד וואס האט געדרייווט יעדן‬ ‫איז די לייטער?" דער טאטע ז"ל איז ארויפגעגאנגען אויפ'ן‬ ‫טאג די באס צו די ישיבה אין קווינס אומזינסט‪.‬‬ ‫דאך און באקוקט די צינורות‪ ,‬ר' לייבוש האט זייער מורא‬ ‫זיין טאג אין קעמפ האט זיך אנגעהויבן דרייע פארטאגס‪,‬‬ ‫געהאט ס'איז געווען סכנה'דיג‪ ,‬אבער דער טאטע ז"ל האט‬ ‫איז ער געגאנגען פרעגן דעם טאטן ז"ל‪" :‬ווען וויל דער‬ ‫זיך נישט צוטון געמאכט‪ ,‬ער איז ארויפגעקראכן אויפ'ן דאך‬ ‫און באקוקט די צינורות‪.‬‬ ‫אחדשת"ה‪ ,‬הנה נשלח לי ע"י אחיו הה"ג מפה מכתבו דמר‪ ,‬שבו ביאר‬ ‫אופן המקוה שנעשה בק"ק אנטווערפן‪ ,‬ובקשתו לחוות דעתי‪ ,‬ואני‬ ‫ר' יחיאל בוים‪ :‬איך געדענק אז ווען מ'האט געמאכט די מקוה‬ ‫תמה מאחר שכבר הוסכם מהרבנים דלאנדאן ומאה"ק שליט"א‬ ‫למה עוד לפנות אלי‪ ,‬ואני מונע עצמי מלהורות במקום שיש שם‬ ‫אין קעמפ קעפיטאל‪ ,‬איז געווען ציגל דארט וואו די וואסער‬ ‫מורה הוראה‪ ,‬וכעת נוסף לי עוד טעם למנוע מצד מצב בריאותי‬ ‫האט אראפגערינען‪ ,‬אין די ציגל איז געווען אריינגעקריצט‬ ‫ל"ע‪ ,‬ה' ירפאני‪ ,‬מ"מ התיישבתי דלאו אורח ארעא שלא להשיב אבל‬ ‫לא יכולתי לעיין כל הצורך ובכל הספרים שציין במכתבו‪ ,‬וכתוב רק‬ ‫אותיות‪ ,‬האט דער רבי ז"ל געהייסן אנשמירן מיט פעך די‬ ‫בקיצור אשר עלה ברעיוני מידי עברי בין בתרי מכתבו‪ ,‬וה' יצילני‬ ‫אותיות אויף די ציגל‪ ,‬כדי ס'זאל נישט זיין קיין בית קיבול‪.‬‬ ‫משגיאות‪.‬‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫די‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫זענען געקומען צו צעהלימער רב מיט א בקשה אז ער זאל‬ ‫מרן שליט"א‪ :‬ס'איז געווען גוי'אישע אותיות‪ .‬איך געדענק‬ ‫נישט ארויסקומען מיט זיין פסק כדי ס'זאל נישט ווערן קיין‬ ‫אז דארט אין קעפיטאל איז געווען א שטיקל שאלה‪ ,‬ווייל די‬ ‫פירצה דערין‪.‬‬ ‫מקוה איז געווען אונטער די קאך‪ ,‬און ווען מ'האט געוואשן‬ ‫די קאך האט אראפגעטראפט פון די קאך צו די מקוה‪.‬‬ ‫*‬ ‫השיחה נסובה אודות מה שכתב מרן הערוגת הבשם בצוואתו‬ ‫מענטשן מיינען אז דער טאטע ז"ל איז געווען א מחמיר‪ ,‬ער‬ ‫ללמוד לעילוי נשמתו ולהזכיר 'משה בן אסתר'‪.‬‬ ‫האט געהאט א שם פון א מחמיר‪ ,‬אבער ס'איז נישט אזוי‪ ,‬ער‬ ‫האט פשוט אמת'דיג דן געווען אויף יעדע פרט‪.‬‬ ‫הגרי"א גאלדבערגער‪ :‬ס'איז דא א גאנצע שמועס פארוואס‬ ‫דער ערוגת הבשם האט געהייסן מ'זאל אינזין האבן משה‬ ‫דער טאטע ז"ל האט געהאט חילוקי דעות מיט הגה"ק‬ ‫בן אסתרי ‪.‬‬ ‫צעהלימער רב זצוק"ל אויב מ'מעג קלענער מאכן די פייער‬ ‫הרה"צ רבי פינחס חיים שליט"א‪ :‬מ'האט אינזין ביידע‪ ,‬סיי‬ ‫יום טוב‪ ,‬דער טאטע ז"ל האט גע'טענה'ט אז אויב וויל מען‬ ‫דער טאטע'ס נאמען און סיי די מאמע'ס נאמעןאי ‪.‬‬ ‫אינמיטן יום טוב א קליינע פלאם דארף מען מאכן פאר יום‬ ‫מרן שליט"א‪ :‬ס'איז מקובל‪ ,‬אז דער ערוגת הבשם האט‬ ‫טוב צוויי פלאמען‪ ,‬א גרויסע מיט א קליינעח ‪.‬‬ ‫געהאלטן אז דער עיקר תורה האט ער פון זיין מאמע‪ ,‬ווייל‬ ‫הגרי"א גאלדבערגער‪ :‬צעהלימער רב האט אויסגערופן‬ ‫ער איז געווארן א יתום פונעם טאטן ביי די זיבעצן יאר‬ ‫אין בית המדרש אז אפילו ער האלט זיך ביי זיינע‪ ,‬האט ער‬ ‫און די מאמע האט אים אויפגעוועקט פארטאגס ער זאל‬ ‫אבער נישט קיין ברירה‪ ,‬היות ער האט צוויי לייבן – דאס‬ ‫לערנען‪ ,‬ממילא האט ער תולה געווען זיין תורה אויף זיין‬ ‫האט ער געמיינט כ"ק האדמו"ר הדברי יואל מסאטמאר‬ ‫מאמעבי ‪.‬‬ ‫זצ"ל און כ"ק האדמו"ר מצאנז‪-‬קלויזענבורג זצ"ל – וואס‬ ‫זיי ביידע האבן אים געבעטן אז ער זאל נישט מקיל זיין‬ ‫י‪ .‬ראה בהצוואה הק' 'הכנה דרבה' (אות לה)‪ :‬לכן עתה באתי לבקש מכם‪,‬‬ ‫אין דעם‪ ,‬כדי ס'זאל נישט ווערן אין דעם א פירצהט ‪ .‬דאס‬ ‫הנה הגיע העת והעונה לעשות עמי אות לטובה לקיים עמי גמילות‬ ‫הייסט דער רבי ז"ל האט געהאלטן אנדערש ווי אים אבער‬ ‫חסד של אמת‪ ,‬שילמוד כל אחד ואחד פרק משניות לזכות נשמתי‪,‬‬ ‫מלבד מה שלומדים בחבורות משניות שנתייסדו לשם זה‪ ,‬יוסיף כל‬ ‫ער איז נישט געקומען מיט קיין טענות אז ער זאל נישט‬ ‫ואחד אחד ללמוד פרק אחד‪ ,‬ויאמר בפה מלא קודם לימוד ‪ -‬הריני‬ ‫ארויסקומען מיט זיין פסק‪ ,‬אבער די אנדערע צוויי רבנים‬ ‫לומד משניות זה לקיים מצות עשה של תלמוד תורה‪ ,‬ויהי רצון‬ ‫שיהיה לזכות נשמת משה בן אסתר‪.‬‬ ‫ח‪ .‬ראה בשו"ת ויען יוסף או"ח סימן שלב‪ ,‬שם מאריך כ"ק מרן ז"ל‬ ‫אי‪ .‬ראה בספר הבשם והשמן (עמוד תרכא) העתק ממכתב קודש של כ"ק‬ ‫בפרטי האיסור‪ ,‬ונעתיק רק תחלת וסוף דבריו‪ :‬כעת ארשום בזה‬ ‫מרן זצוק"ל בשפת אידיש אל הר"ר יחיאל מיכל דאווידאוויטש‪" :‬איך‬ ‫בהנוגע להלכות יום טוב‪ ,‬דידוע דע"י סיבוב בית אחיזה שבו מגדילין‬ ‫בעט אייך א טובה‪ ,‬איהר זאלט אזוי גוט זיין און אנצינדען א ליכט אויף‬ ‫ומקטינין הלהב של הגעז‪ ,‬ודרך תשמישו הוא דבתחלה מדליקין אותו‬ ‫דער מצבה‪ ,‬ווען מעגליך א שמן לעמפל‪ ,‬ווען נישט א פשוט גרויס‬ ‫בלהב גדול דכך נוח לחדליקו ואח"כ מקטינין הלהב ומגדילין אותו‬ ‫לעכט‪ ,‬און ארויס זאגען דאס איהר זענט א שליח פון אייניקל יוסף‬ ‫כפי צורך הבישול‪ ,‬דאם הלהב תמיד גדול אז מקדיח התבשיל‪.‬‬ ‫בן שרה רבקה‪ ,‬אין זיין שליחות צינד איהר דאס ליכט לעילוי נשמת‬ ‫זקנו משה בן עמרם ובן אסתר‪ ,‬און דערנאך זאלט איהר מוחל זיין‬ ‫ומסיים שם מרן ז"ל בדבריו‪ :‬על כן נראה דיש ללמד לנשים המבשלות‬ ‫זאגען‪ ,‬יהי רצון מלפני אבינו שבשמים שיהא רבינו משה בן אסתר‬ ‫שלא יסובבו השרויף להקטין הגאז ביום טוב‪ ,‬וכשיריאות שלא יקדיח‬ ‫מליץ יושר בעד נכדו יוסף בן שרה רבקה ובעד זוגתו מרים בת חנה‪,‬‬ ‫התבשיל‪ ,‬תעשנה כהעצה הנלמד מהמחבר באו"ח סימן רנ"ג ס"ג‪,‬‬ ‫ובניהם ובנותיהם חנה בת מרים וכל משפחתה‪ ,‬יעקב יחזקי' בן מרים‬ ‫דהיינו לשום קדירה ריקנית כפויה על פיה על הלהב‪ ,‬ועל גבה תעמיד‬ ‫וכל משפחתו‪ ,‬ישראל מנחם בן מרים וכל משפחתו‪ ,‬שרה רבקה בת‬ ‫הקדירה המתבשלת‪ ,‬דאז האש רחוק ולא יקדיח התבשיל‪ ,‬ותכין לכך‬ ‫מרים‪ ,‬יוכבד אסתר בת מרים‪ ,‬אהרן בן מרים‪ ,‬להנצל מכל צער ויגון‬ ‫קדירה מערב יום טוב הראויה לכך‪ ,‬ובאופן זה תוכל להחליף הקדירה‬ ‫ולרפואה שלימה ולחיי נחת בתורה ויראת שמים"‪.‬‬ ‫בכל פעם מאש חזק לרפה או איפכא כרצונה מבלי להצטרך להכניס‬ ‫בי‪ .‬ראה מה שכתב הגה"ק מצעהלים זצוק"ל בשו"ת מגדלות מרקחים‬ ‫עצמה בחשש איסור כיבוי‪ ,‬או שתדליק בתחילה ב' להבים בהכירה‬ ‫יו"ד סימן עז‪ :‬מה שתמהת על כ"ק אאמו"ר זצ"ל שכתב שם אמו‪ ,‬הוא‬ ‫אחד קטן ואחד גדול כדי שבאמצע הבישול תוכל להחליף הקדירה‬ ‫מטעם הכמוס‪ .‬הנה אביו היה תלמיד חכם גדול צדיק ותמים‪ ,‬ועיר‬ ‫ולהסירה מהלהב הגדול להקטן‪.‬‬ ‫מונקאטש שמו עיניהם עליו לשום עליו כסא הרבנות‪ ,‬אבל לא רצה כי‬ ‫ט‪ .‬ראה בשו"ת מגדלות מרקחים להגה"ק מצעהלים זצוק"ל‪ ,‬הערת‬ ‫היה לו גדר שלא לקבל על שכמו כסא רבנות‪ ,‬והיה לו מסחר גדול של‬ ‫המו"ל באו"ח סוף סימן צז‪ ,‬שם מתיר אפילו לכבות לגמרי אש ה'גאז'‬ ‫בוי מאטעריאל [חומרי בניה]‪ ,‬ומזה היה מתפרנס‪ ,‬אבל בעוה"ר שבק‬ ‫ביום טוב‪ :‬מדברי מרן זצ"ל נראה שדעתו להתיר לכבות לגמרי‪ ,‬ולא‬ ‫לן חיים בעודו צעיר לימים ולא הגיע עוד לשנת הארבעים‪ ,‬והניח‬ ‫שמענו שהורה כן למעשה‪ ,‬וכנראה משום דהוא מילתא דתמיהא‪.‬‬ ‫אחריו עשרה יתומים ואבי זצ"ל היה הבכור והיה אז כבן שבע עשרה‬ ‫ובדבר הקטנת להב הגאז שלא לצורך בישול‪ ,‬התווכחו עמו מגדולי‬ ‫שנה ועליו היה מוטל לנהל העסק‪ ,‬ואמו ע"ה היתה שומרת עליו בכל‬ ‫דורנו שדעתם נוטה לאיסור‪ ,‬ואם כי ידענו בבירור שדעתו לא זזה‬ ‫לילה שעה ב' באשמורת שיקום ללמוד‪ ,‬ואמר שתורתו היא של אמו‪,‬‬ ‫מהוראתו (כי כן שמעתי מפ"ק)‪ ,‬בכל זאת הכריז בבית מדרשו ברבים כי‬ ‫כן שמעתי ממנו‪ ,‬ועל כן היה ברצונו להזכיר עליו שם אמו‪.‬‬ ‫מאחר ורבו עליו חביריו בנידון זה‪ ,‬הוא חוזר מהיתרו למעשה‪.‬‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫וט‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫מרן שליט"א‪ :‬ס'איז דא אזא שמועה אז מ'געבט נישט דער‬ ‫הגרי"א גאלדבערגער‪ :‬דער רבי ז"ל האט געוויזן פאר כ"ק‬ ‫נאמען 'עמרם' אליין‪ ,‬נאר צוזאמען מיט נאך א נאמען‪.‬‬ ‫האדמו"ר רבי שלמה מבאבוב זצ"ל די הלכה וועגן זאגן הרני‬ ‫אבער למעשה זעט מען אז ס'איז יא דא אסאך עמרם'ס‪,‬‬ ‫כפרת משכבה אויף א מאמע‪ ,‬ס'איז א פלא אז ס'שטייט‬ ‫מיין רביצין'ס פעטער האט געהייסן 'עמרם' [הרה"ח ר'‬ ‫נישט אין הלכות אבילות נאר אין הלכות כיבוד אב ואם‪.‬‬ ‫עמרם גרינוואלד ז"ל בן הגה"ק רבי אברהם יוסף מאונגוואר‬ ‫מרן שליט"א‪ :‬איך געדענק עס‪ ,‬איך בין דארט געווען‪ .‬דער‬ ‫זצוק"ל]‪.‬‬ ‫באבובער רב האט געפרעגט פון טאטן ז"ל די הלכה צי‬ ‫הגרי"א גאלדבערגער‪ :‬דער רבי ז"ל האט בזוו"ר געהאט א‬ ‫מ'זאגט אויף א מאמע הרני כפרת משכבה‪ ,‬האט דער טאטע‬ ‫קינד 'עמרם יהודא'‪ ,‬איז דאך דאס א ראי' צו די זאך‪.‬‬ ‫ז"ל געהייסן מ'זאל אים ברענגען שלחן ערוך יורה דעה‪,‬‬ ‫הדומ"ץ שליט"א‪ :‬דער זיידע הגה"ק רבי עמרם מטשארנא‬ ‫האט ער באלד אויפגעמישט צי הלכות כיבוד אב ואם (סימן‬ ‫זי"ע איז דאך אוועק יונג‪.‬‬ ‫רמ סעיף ט) און געוויזן די הלכה אז אויף א מאמע זאגט מען‬ ‫אויך הרני כפרת משכבהגי ‪.‬‬ ‫הגרי"א גאלדבערגער‪ :‬די גמרא זאגט אין בבא בתרא (יז‪ ):‬אז‬ ‫עמרם מת בעטיו של נחש‪ ,‬קומט דאך אויס אז ס'איז גאר‬ ‫הרה"צ רבי פינחס חיים‪ :‬ס'שטייט אין הלכה אז ווען מ'זאגט‬ ‫א הויעכע נאמען‪ ,‬און בעלזער רב ז"ל האט דאך געזאגט‬ ‫א מימרא בשם דעם טאטן זאגט מען הרני כפרת משכבו‪,‬‬ ‫פאר מיין פעטער אז ער זאל נישט צאמשטעלן דער נאמען‬ ‫ביי א מאמע איז דאך אויך דא תורה‪ ,‬אל תטוש תורת אמך‪.‬‬ ‫פון זיין טאטן מיט'ן נאמען פון אור החיים הק'‪ ,‬דער רב ז"ל‬ ‫משב"ק הרה"ח ר' יעקב יוסף ניישלאס שליט"א‪ :‬דער ויגד‬ ‫האט זיך אנגעכאפט די גארטל און געזאגט‪" :‬ער איז געווען‬ ‫יעקב האט געזאגט א טעם פארוואס דער ערוגת הבשם‬ ‫א סאמע מלאך"‪.‬‬ ‫האט געהייסן אינזין האבן 'משה בן אסתר'‪ ,‬וויבאלד דער‬ ‫מרן שליט"א‪ :‬דער מאנטרעאלער רב האט געוואלט מאכן‬ ‫נאמען 'משה בן עמרם' איז צי א גרויסע טיטל‪ ,‬האט ער‬ ‫א פירוש אויפ'ן אור החיים הק'‪ ,‬האט ער געשיקט פרעגן פון‬ ‫געוואלט אז מ'זאל אים מזכיר זיין 'משה בן אסתר'די ‪.‬‬ ‫רב ז"ל איבער דעם‪ ,‬האט דער רב ז"ל געזאגט‪" :‬זאג אים‪,‬‬ ‫הרה"צ רבי פינחס חיים‪ :‬ס'האט מיר דערציילט הר"ר יעקב‬ ‫ער זאל זיך זוכן בעסער'ס"‪ .‬כ'האב שוין לאנג געהערט די‬ ‫יחזקי' געשטעטנער הי"ו פון טאראנטא‪ ,‬אז הגה"צ רבי‬ ‫מעשה‪ ,‬אבער יעצט האב איך געזען ברענגען אז הרה"ח ר'‬ ‫עמרם געשטעטנער זצ"ל האט געוואלט געבן א נאמען‬ ‫יחזקאל קאטצבורג ז"ל איז געווען דער שואל‪.‬‬ ‫'משה'‪ ,‬אבער כ"ק מרן מבעלזא זי"ע האט נישט געלאזט‪,‬‬ ‫א' הרבנים‪ :‬דער טאטע פון הגה"ק דער שאצער רב זצ"ל‬ ‫זאגנדיג‪" :‬ס'איז נאר דא איין משה בן עמרם"‪.‬‬ ‫האט געהייסן 'יוסף בן מרים'‪ ,‬ער האט אמאל געגעבן א‬ ‫מרן שליט"א‪ :‬ר' עמרם געשטעטנער דער טאטע פון הגה"צ‬ ‫קוויטל פאר כ"ק מרן מהר"י מבעלזא זי"ע‪ ,‬האט ער אים‬ ‫רבי נתן געשטעטנער זצ"ל האט געהאט א זון 'משה'‪.‬‬ ‫געזאגט‪" :‬א איד הייסט נישט יוסף בן מרים‪ ,‬אותו האיש‬ ‫הרה"צ רבי פינחס חיים‪ :‬יא‪ ,‬למעשה האט מען יא געגעבן‬ ‫האט אזוי געהייסן"‪ ,‬האט דער מיטעלער בעלזער רב‬ ‫דער נאמען 'משה' און ס'האט אים געשאדט‪.‬‬ ‫געהייסן צוגעבן א נאמען פארדעם און נאכדעם‪ ,‬פארדעם‬ ‫'מרדכי' ווייל ס'איז געווען פורים צייט און נאכדעם 'משה'‪,‬‬ ‫גי‪ .‬ראה בשו"ע שם‪ :‬חייב לכבדו אפילו אחר מותו‪ ,‬כיצד‪ ,‬היה אומר‬ ‫האט ער געהייסן 'מרדכי יוסף משה'‪ ,‬דאס איז געווען הרה"ק‬ ‫דבר שמועה מפיו‪ ,‬אומר כך אמר אבא מארי הריני כפרת משכבו אם‬ ‫ר' מרדכי יוסף משה מסוליצא זי"ע‪.‬‬ ‫הוא תוך שנים עשר חדש‪ ,‬ואם הוא לאחר שנים עשר חדש אומר‬ ‫זכרונו לברכה‪ .‬הגה‪ ,‬ואין חילוק בין אם לאב בכל זה‪.‬‬ ‫מרן שליט"א‪ :‬ס'ווערט נישט געברענגט אין ערגעץ‪ ,‬אבער‬ ‫די‪ .‬ראה בספר הבשם והשמן (עמוד שלח) מכתבי הגה"ח ר' יצחק דוד‬ ‫איך האב געהערט פונעם שאמשאנער רב הגה"צ רבי‬ ‫הכהן פריעדמאן ז"ל‪ :‬ושמעתי מפי כ"ק מרן אדמו"ר הגה"ק הויגד‬ ‫גבריאל יהודא אילאוויטש זצ"ל אז דער נאמען 'עמרם' ביי‬ ‫יעקב זצ"ל שאמר בליל שבת לפני ז' אב שהוא יומא דהלולא‪ ,‬על‬ ‫די אשכנזים שטאמט פון הגה"ק רבי עמרם חסידא זי"ע‪.‬‬ ‫ענין פלא שכתב בספר הקדוש הכנה דרבה דף ע"ט אות ל"ה שביקש‬ ‫מבניו ותלמידיו שילמדו אחר פטירתו משניות לטובת נשמתו ויאמרו‬ ‫הציבור עובר לנחם‪.‬‬ ‫שהלימוד יהיה לטובת נשמת משה בן אסתר ע"ה ולא משה בן עמרם‪,‬‬ ‫אף שמנהג חסידים להזכיר אחר הפטירה שם האב‪ .‬ואמר שאפשר‬ ‫מרוב ענותנותו של אביו הערוגת הבשם חשש דכשיזכרו משה בן‬ ‫עמרם יהיה הכל לזכות משה רבינו שעל ידו קבלנו תורה בסיני‪ ,‬לכן‬ ‫ביקש שיאמרו בפירוש משה בן אסתר‪ ,‬ועי"ז יזכה גם הוא שיפקד‬ ‫לטובת נשמתו והבן‪.‬‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫זט‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫זי‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫חי‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫אין כולל‪ ,‬די לשון 'תורה' איז מלשון 'מורה'‪ ,‬תורה לערנט‬ ‫פאר א איד וויאזוי זיך צו פירן‪ ,‬אין דעם כולל וואקסן חשוב'ע‬ ‫דברות קודש‬ ‫יונגעלייט וואס זיי מאכן זיך טאקע נישט צוטון פון זיך‪ ,‬אבער‬ ‫אצל מעמד 'יום עמודי תורה' ‪ -‬מיוחד‬ ‫לנגידים ותומכי כוללנו הק'‬ ‫מ'זעט ווי זיי שטייגן אין עבודת ה' מיט אן ערנסטקייט‪ ,‬מיט‬ ‫א ווארעמקייט‪ ,‬מיט א חסיד'ישקייט און מיט מדות טובות‪,‬‬ ‫יום ב' סליחות תשפ"ו לפ"ק‬ ‫זיי האלטן זיך שטארק און פעסט‪ ,‬זיי וואקסן ברוך ה'‪ ,‬וממנו‬ ‫פנה ויתד אז ס'לייכט אויף יעדעם איינעם‪.‬‬ ‫התחנני בבקשה‬ ‫מ'האט שוין גענוג גערעדט פריער‪ ,‬אונז זענען מתפלל‬ ‫שותפים בתורה‬ ‫ביי די סליחות (לצום גדלי') תורה הקדושה התחנני בבקשה‪,‬‬ ‫יעצט רעדט מען דא צו די שותפים אין דער כולל‪ ,‬מ'האט‬ ‫די תורה הק' זאל בעטן פאר אונז‪ .‬אז די תורה דארף בעטן‬ ‫שוין פריער ערווענט די געוואלדיגע זאך פון זיין א שותף‪,‬‬ ‫פאר אונז‪ ,‬וואס צאלן אונז איין אויף דעם? אונז צאלן איין‬ ‫וואס זיי טראגן א געוואלדיגע חלק אין די גאנצע זאך דא‪.‬‬ ‫'כבוד התורה'‪.‬‬ ‫די וועלט זאגט אז אן געלט איז נישט דא קיין חתונה‪,‬‬ ‫וואס איז דאס 'כבוד התורה'? כבוד התורה מיינט נישט‬ ‫יעדע תורה איז דאך אזויווי א חתונה אזויווי ס'שטייט (משלי‬ ‫שיינע ווענט אדער שיינע לעקטער אין כולל‪ ,‬אודאי דארף‬ ‫לא‪ ,‬י) אשת חיל מי ימצא‪ ,‬אז אונז נעמען די יונגעלייט דא צו‬ ‫מען דאס אויך האבן‪ ,‬אבער נישט דאס איז די כבוד התורה‪.‬‬ ‫לערנען דארף מען זיי דאך געבן‪ ,‬אזויווי אמאל פלעגט מען‬ ‫כבוד התורה איז אז מ'קוקט זיך ארום וואס עס טוט זיך דא‬ ‫באנו בזה להביע מיטב ברכותינו ואיחולי מזל טוב מול ידידנו היקר‪ ,‬שמו הטוב הולך לפניו‪ ,‬יושב בין אהלי‬ ‫שם ועבר על התורה ועל העבודה‪ ,‬ירא את ה' ובמצותיו חפץ מאוד‪ ,‬הולך תמים ופועל צדק‪ ,‬נח לשמים‬ ‫ונח לבריות‪ ,‬עושה מלאכתו בנאמנה ובמסירות‪ ,‬רץ כצבי וגבור כארי לפעול ולהפעיל למען כל דבר‬ ‫טוב‪ ,‬אומר מעט ועושה הרבה‪ ,‬עושה ומעשה בכל לבו ונפשו‪ ,‬כי לו נאה לו יאה שבח ותהלה‪ ,‬ה"ה‬ ‫האברך החשוב הר"ר חיים‬ ‫יוסף כהן הי"ו‬ ‫עסקן נמרץ למען קופת חתנים‬ ‫לרגל שמחת הולדת בתו למזל טוב‬ ‫יתן השי"ת שיזכה לראות רוב תענוג ונחת‪ ,‬ויהיה ביתו בית מלא ברכת ה'‪ ,‬יתברך עם כל‬ ‫הברכות ועם כל מיני השפעות טובות‪ ,‬בני ברוכי חיי ארוכי ומזוני רויחי‪ ,‬הרחבת הדעת‬ ‫וסייעתא דשמיא בכל אשר יפנה‪ ,‬וימלא ה' משאלות לבבו לטובה ולברכה אכי"ר‪.‬‬ ‫החותמים בברכה‬ ‫הנהלת קופת חתנים‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫טי‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫דברות קודש‬ ‫געבן נדן מיט קעסט פאר די יונגעלייט‪ ,‬דארפן אונז דא אויך‬ ‫געבן פאר זיי‪.‬‬ ‫אצל מעמד הדינער 'שהחיינו'‬ ‫מיט דעם האבן די שותפים א גרויסע חלק אין דעם‪ ,‬און‬ ‫לטובת מוסדותינו הק'‬ ‫אויף דעם קומט זיך זיי שטארקע גרויסע קרעדיט און הכרת‬ ‫מוצאי שב"ק בשלח תשפ"ו לפ"ק‬ ‫הטוב‪ ,‬עס קומט נישט אן גרינג‪ ,‬און די יונגעלייט דארפן דאס‬ ‫הודאה להשי"ת‬ ‫אויך מכיר טוב זיין‪ ,‬כאטש די יונגעלייט זענען דאך שותפים‬ ‫מיט זיי‪ ,‬דארף מען אבער אפילו א שותף מכיר טוב זיין‪.‬‬ ‫א גוטע וואך חשוב'ע אידן‪.‬‬ ‫איך וועל פראבירן צו מקיים זיין דעם מאמר חז"ל (אבות‬ ‫די אלע שותפים זאלן וויסן אז מיט א פשוט'ע ביזנעסדיגע‬ ‫א‪ ,‬טו) אמור מעט ועשה הרבה‪ ,‬ממילא וועל איך נאר זאגן‬ ‫חשבון איז דאס א גוטע קרן וואס ס'וואקסט דערפון‪ ,‬אז‬ ‫אפאר ווערטער‪.‬‬ ‫מ'שטעקט איין אין אזא זאך איז דאס א גוטע ביזנעס‪.‬‬ ‫דאס ערשטע זאך פאר מ'הייבט אן דארף מען לויבן דעם‬ ‫הכנה ליום הדין‬ ‫אייבערשטן‪ ,‬דאס איז די ערשטע זאך‪ ,‬מ'דארף לויבן דעם‬ ‫חוץ מזה איז דאס טאקע א הכנה צום יום הדין און די‬ ‫אייבערשטן אויף דעם וואס מ'איז זיך צאמגעקומען אויף‬ ‫הייליגע טעג‪ ,‬די יאר איז דאך ראש השנה שחל בשבת‪,‬‬ ‫אזא זאך‪ ,‬אז ס'ווערט מקויים דעם 'אנו רצים והם רצים'‪,‬‬ ‫ס'שטייט אין די משנה (ראש השנה ד‪ ,‬א) יום טוב של ראש‬ ‫יעדער איינער וויל זיך צאמקומען און זיך פרייען‪ ,‬אבער אונז‬ ‫השנה שחל להיות בשבת‪ ,‬א תלמיד חכם איז דאך בבחינת‬ ‫זענען זיך צאמגעקומען אויף אזא דבר חשוב מאוד‪ ,‬דארפן‬ ‫שבת‪ ,‬דאס אליין אז מ'קומט צום יום הדין מיט די כח פון‬ ‫מיר לויבן דעם אייבערשטן אויף דעם‪.‬‬ ‫'שבת' פון שטיצן תלמידי חכמים איז דאס אליין א יום טוב‬ ‫הכרת הטוב לנדיבים‬ ‫אנשטאטס די תקיעות‪ ,‬די תורה איז אליין איז שוין א זאך‪.‬‬ ‫נאכדעם וויל איך דאנקען דעם אייבערשטן‪ ,‬אונז זענען‬ ‫אמרו לפני מלכיות כדי שתמלכוני עליכם; וויאזוי איז מען‬ ‫דאך דא געקומען אויף חינוך‪ ,‬מ'האט געמאכט דא וואס‬ ‫ממליך מלכותו יתברך? אלעס דורך די תורה הק'‪' .‬זכרונות'‬ ‫מ'רופט א 'חנוכת הבית' אויפ'ן בנין‪ ,‬א 'חנוכת הבית' אויף‬ ‫גייט ארויף אויף די מחשבה פון א איד‪ ,‬די גאנצע מחשבה‬ ‫די ַזַאל‪ ,‬וויל איך דא ערשטנס ארויסברענגען א גרויסע‬ ‫ווערט אויסגעאיידלט דורך די תורה הק'‪' .‬במה בשופר'‪ ,‬דאס‬ ‫שטארקע הכרת הטוב פאר אונזער חשוב'ער ראש הקהל‬ ‫איז דורך שפרו מעשיכם וואס דאס קומט אויך פון תורה‬ ‫[הרה"ח ר' יחיאל אבערלאנדער שליט"א]‪ ,‬וואס ער שטייט‬ ‫הק'‪.‬‬ ‫שוין יארן לאנג און נעמט אויף זיין פלייצע נאך און נאך און‬ ‫זאל דער אייבערשטער העלפן מ'זאל זוכה זיין צו אלע‬ ‫נאך‪ ,‬בויען נאך א בנין און נאך א בנין‪ ,‬און דאס אלעס ווערט‬ ‫השפעות טובות‪ ,‬מ'זאל זוכה זיין צו ברך עלינו ה' אלקינו את‬ ‫געטון מיט'ן גרעסטן פנימיות‪ ,‬מיט זיין גאנצע הארץ און‬ ‫השנה הזאת‪ ,‬די פאר טעג פון די יאר זאל מען נאך קענען‬ ‫מיט זיין גאנצע איבערגעגעבנקייט‪.‬‬ ‫פועל'ן וואס מ'דארף צו פועל'ן‪ ,‬מ'זאל זיין צוגעגרייט צום‬ ‫אודאי וואונטשן מיר אים אז ס'זאל זיין עוד ינובון בשיבה‬ ‫הייליגן טאג‪ ,‬מ'זאל זוכה זיין צו א כתיבה וחתימה טובה און‬ ‫דשינים‪ ,‬ער זאל זיין געזונט און שטארק‪ ,‬ווייטער קענען‬ ‫צו כל מיני השפעות טובות‪ ,‬אונזערע עלטערן בעולם העליון‬ ‫אנגיין מיט זיין עבודת הקודש‪ ,‬ס'איז א זכיה אויף א איד וואס‬ ‫זאלן מגין זיין אויף אונז‪ ,‬זיי זאלן אונז באגלייטן און צושטיין‬ ‫האט געקענט אזויפיל טון‪ ,‬און מ'זעט עס טאקע אויף אים‪,‬‬ ‫צו די זכותים‪ ,‬זיי זאלן מלמד זכות זיין אויף אונז‪ ,‬מ'זאל ווערן‬ ‫אז ער האט אזעלכע חשוב'ע קינדער און קינד'ס קינדער‪,‬‬ ‫אפגעהיטן פון אלעס וואס מ'דארף אפגעהיטן ווערן‪.‬‬ ‫תלמידי חכמים יראים ושלימים‪.‬‬ ‫מ'זאל זוכה זיין צו כל מיני ישועות‪ ,‬צו הרמת קרן התורה‪,‬‬ ‫כ'וועל זאגן א מילתא דבדיחותא‪ ,‬אז דער ַזַאל איז א‬ ‫בביאת משיח צדקנו בב"א‪.‬‬ ‫שלימות אינעם גאנצן בנין‪ ,‬ווייל אונז בלייבן נישט שטיין‬ ‫ביי די חתונה‪ ,‬אונז האבן א תלמוד תורה צו מחנך זיין די‬ ‫***‬ ‫קינדער‪ ,‬נאכדעם גייט מען אין ישיבה‪ ,‬און דאס זעלבע איז‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫כ‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫זייערע נעמען‪ ,‬אבער דער עולם ווייסט ווער דאס זענען‪ ,‬דאס‬ ‫מיט די מיידלעך אין די בית חינוך לבנות‪ .‬נאכדעם ווען די‬ ‫זענען די יונגעלייט 'גשר לקשר' וואס טוען אין שידוכים‪,‬‬ ‫קינדער ווערן עלטער טוט מען שידוכים מיט די קינדער‪,‬‬ ‫דאס איז דאך א מורא'דיגע מורא'דיגע זאך וואס זיי טוען‬ ‫דארף מען דאך האבן וואו צו חתונה מאכן‪ ...‬נאדעם וואס‬ ‫מיט שידוכים‪ ,‬דאס איז א געוואלדיגע זאך! איך קען ממש‬ ‫מ'האט חתונה‪ ,‬דארף מען דאך ווייטער מחנך זיין די פרישע‬ ‫זאגן אויף זיי‪ ,‬אז איך ביי זיי מקנא‪ ,‬ויהי חלקנו עמהם‪.‬‬ ‫קינדער און טון שדוכים מיט זיי און חתונה מאכן‪ ,‬און אזוי‬ ‫ווייטער‪.‬‬ ‫הזורעים בדמעה ברנה יקצורו‬ ‫קומט אויס אז דער ַזַאל איז א שלימות אין די גאנצע זאך‪,‬‬ ‫ס'שטייט די וואך אין די סדרה (פ' בשלח טז‪ ,‬ו‪-‬ז) ערב וידעתם‬ ‫ווייל דאס ווייזט אז מ'ווערט נישט פערטיג ביי די חתונה‪.‬‬ ‫כי ה' הוציא אתכם מארץ מצרים ובוקר וראיתם את כבוד‬ ‫איך וויל דא אויך זאגן בשבח פון די אידן וואס טוען דא‪,‬‬ ‫ה'‪.‬‬ ‫כ'קען נישט יעצט אויסרעכענען די גאנצע ליסטע פון די‬ ‫מ'דארף צו וויסן אז א איד וויל אריינלייגן די הענט אין‬ ‫אידן וואס טוען אזויפיל אין אלע ענינים‪ ,‬סיי אין די קהלה‪,‬‬ ‫די קעשענע ארויסצונעמען געלט פאר די מוסדות‪ ,‬אדער‬ ‫סיי אין די מוסדות‪ ,‬סיי אין די פארצווייגטע מוסדות‪ ,‬דא אין‬ ‫ער וויל זיך עפעס מטריח זיין אין די מוסדות‪ ,‬אבער ס'גייט‬ ‫בארא פארק‪ ,‬אין לינדען און אין מאנסי‪.‬‬ ‫שווער‪ ,‬דער בעל דבר פארלייגט זיך‪ ,‬דאס איז נישט דווקא‬ ‫אבער איינעם קען איך מיר נישט איינהאלטן און איך‬ ‫ביי סתם אידן נאר אפילו ביי נגיד'ידישע אידן וואס האבן‬ ‫וועל אים ערווענען‪ ,‬דאס איז הר"ר שלמה וועבער הי"ו‪ ,‬וואס‬ ‫געלט‪ ,‬עס גייט נישט אזויווי מ'מיינט‪ ,‬מ'טראכט אהער און‬ ‫איך בין מרגיש אז ער געבט אוועק פון זיין הארץ‪ ,‬ער געבט‬ ‫מ'טראכט אהין‪ ,‬דער בעל דבר מאכט שוין זיינע חשבונות‪,‬‬ ‫און ער געבט‪ ,‬ער ווערט נישט פערטיג מיט'ן געבן‪ ,‬סיי דעם‬ ‫דאס איז וויכטיג און יענס איז וויכטיג‪.‬‬ ‫בנין און סיי איבעראל וואו ס'זאל נאר זיין‪ .‬וואונטש איך אים‬ ‫דארף מען וויסן 'ערב'‪ ,‬טאמער עס גייט אים שווער‪,‬‬ ‫אודאי‪ ,‬דער אייבערשטער זאל געבן אז ער זאל זיין געזונט‬ ‫דעמאלטס 'וידעתם כי ה' הוציא אתכם'‪ ,‬דארף מען גלייבן‬ ‫און שטארק‪ ,‬קענען ווייטער זען נחת געזונטערהייט‪.‬‬ ‫אינעם אייבערשטן‪' ,‬ובוקר' נאכדעם וואס מ'גלייבט שוין‬ ‫ווערט לעכטיג‪ ,‬דעמאלטס 'וראיתם את כבוד השם'‪,‬‬ ‫בשבח ארגון גשר לקשר‬ ‫דעמאלטס קען מען זען נחת‪ .‬קודם דארף מען זיך פלאגן‬ ‫כ'וועל נאר זאגן א זייטיגע זאך וואס קומט אפשר נישט‬ ‫און זיך מטריח זיין אפילו עס איז שווער און שפעטער קומט‬ ‫אהער צו די מוסדות‪ ,‬אבער איך וויל עס דא ערווענען‪ ,‬דאס‬ ‫שוין די נחת‪.‬‬ ‫זענען צוויי‪-‬דריי יונגעלייט וואס זענען צוריקגעצויגן מיט‬ ‫בלב נרגש וברגשי הכרה ותודה‪ ,‬משגרים אנו בזה כסא דברכתא‪ ,‬וברכת מזלא טבא‬ ‫וגדיא יאה‪ ,‬מול ידידנו וידיד כל נפש חי‪ ,‬עושה ומעשה בכל לב ונפש להביא אורה‬ ‫ושמחה בבתי אנשי שלומינו‪ ,‬ה"ה‬ ‫הר"ר ישעי' יצחק בוים הי"ו‬ ‫שדכן נאמן בקרב אנ"ש‬ ‫לרגל שמחת הבר מצוה של בנו למזל טוב‬ ‫שע״י אירגון אחיעזר ואחיסמך‬ ‫דחסידי פאפא‬ ‫בזכות הסיוע והעזר להקמת בתים נאמנים בישראל‪ ,‬יהא רעווא שיזכה לגדלו לתורה לחופה ולמעשים טובים‪ ,‬מתוך נחת‬ ‫והרחבת הדעת דקדושה‪ ,‬ויזכה לראות רוב תענוג ונחת מכל יו"ח‪ ,‬בביאת בן דוד גואלנו‪ ,‬ומלכנו בראשנו בב"א‪.‬‬ ‫המכירים פעולתיך הנשגבות‬ ‫ארגון גשר לקשר דחסידי פאפא‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫אכ‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫מ'לערנט אויס פאר די קינדער‪ ,‬אז איין סברא פון רמב"ן‪,‬‬ ‫שותפים בהמוסדות‬ ‫איין סברא פון ריטב"א‪ ,‬איין סברא פון רבי עקיבא איגר‪ ,‬איז‬ ‫איך וויל נאר דא זאגן‪ ,‬מ'האט שוין היינט גענוג גערעדט‬ ‫מער ווערט פון אלעס! צו קענען איין סוגיא‪ ,‬זיך צו פארהערן‬ ‫דא‪ ,‬אבער וואס מ'האט געשמועסט היינט דא איז‪ ,‬אז דער‬ ‫א סוגיא‪ ,‬זיך צו פארהערן א סימן אין שלחן ערוך‪ ,‬דאס איז‬ ‫עולם איז שותפים אין די מוסדות‪ ,‬אבער דער אמת איז אז‬ ‫מער ווערט פון אלעס!‬ ‫ס'איז טאקע אזוי‪ ,‬ווייל אונזער עבודה מיט די קינדער איז‬ ‫דאס געבט מען שוין אריין יונגערהייט פאר די קינדער‪,‬‬ ‫נישט נאר צו לערנען תורה‪ ,‬אודאי לערנט מען תורה‪ ,‬אבער‬ ‫אזוי האט מען אונז געלערנט און דאס גייט אויך ווייטער‬ ‫ס'איז פארהאנען אז זאך ווי 'אהבת תורה'‪ ,‬מ'דארף ליב האבן‬ ‫ביי אונז‪.‬‬ ‫צו לערנען‪ ,‬מ'דארף וועלן לערנען‪ ,‬מ'דארף וועלן פארשטיין‬ ‫וואס איז פשט אין תוספות‪ .‬דאס איז א גרויסע עבודה‪ ,‬און‬ ‫בטחו בה' עדי עד‬ ‫צו דער חלק פון 'אהבת תורה' דארף מען זיין שותפים‪.‬‬ ‫כ'וויל מסיים זיין מיט א ווארט צו מחזק זיין די אלע נושאי‬ ‫ווען ס'איז דא א שותפות אין א געשעפט‪ ,‬דארף מען דאך‬ ‫בעול‪ .‬מ'האט שוין פריער ערווענט 'מהיכן ירק זה חי'‪ ,‬מ'קען‬ ‫דערציילן פאר'ן שותף וויאזוי די געשעפט גייט‪ ,‬ממילא‬ ‫דאך נישט לעבן למעלה מן הטבע‪ .‬אבער די וואך גייט‬ ‫דארפן אונז דא אויך זאגן אביסל וואס עס גייט פאר אינעם‬ ‫די פרשת המן‪ ,‬וואס לערנט מען זיך פון פרשת המן? אז‬ ‫געשעפט‪.‬‬ ‫טאמער א איד טוט לעבן מיט א העכערע השגה געבט אים‬ ‫אין די היינטיגע וועלט גייט עס‪ ,‬ביי אלע ענינים‪ ,‬סיי אין‬ ‫דער אייבערשטער יעדן טאג‪ ,‬מ'דארף נישט אנגרייטן פון‬ ‫געשעפטן און סיי ביי אנדערע פראבלעמען‪ ,‬אז מ'דרייט זיך‬ ‫פריער‪.‬‬ ‫ארום איבעראל און מ'פרעגט יענעם חכם אן עצה און ביים‬ ‫אין די פריערדיגע יארן שנת תשי"ט צי תש"כ איז געווען‬ ‫צווייטן חכם אן עצה‪ ,‬דער האט עקספיריענס און דער איז א‬ ‫צווישן די הנהלת המוסדות א איד הגה"ח ר' מענדל ראטה‬ ‫פראפעסעניאל אין דעם הינזיכט‪ ,‬ממילא וויל איך דא זאגן‬ ‫ז"ל‪ ,‬ער איז געווען גאר א געהויבענער איד‪ .‬אמאל איז ער‬ ‫אן אופן וויאזוי מ'ארבעט ביי אונז‪.‬‬ ‫אריינגעקומען צו כ"ק מרן אאמו"ר זצוק"ל און געזאגט‪:‬‬ ‫"איך וויל רעזיגנירן פון די מוסד"‪ ,‬האט אים דער טאטע‬ ‫אהבת וחשקת התורה‬ ‫ז"ל געפרעגט‪" :‬פארוואס ווילסטו רעזיגנירן?" האט ער‬ ‫ס'איז דא א ווארט פון כ"ק מרן מהר"י מבעלזא זי"ע אויפ'ן‬ ‫געזאגט‪" :‬די חשבונות שטימען נישט‪ ,‬ס'איז דא א גרויסע‬ ‫פסוק אין פרשת בא (י‪ ,‬ב) למען תספר באזני בנך ובן בנך‪,‬‬ ‫דעפיציט‪ ,‬מ'קען נישט ווייטער אנגיין אזוי"‪.‬‬ ‫זאגט ער ס'האט זיך אזוי געפירט אז משה רבינו'ס קינדער‬ ‫האט אים דער טאטע ז"ל געזאגט‪" :‬ברענג מיר אריין די‬ ‫זענען נישט געווען אין מצרים‪ ,‬אזוי איז משה רבינו געווען‬ ‫ביכער‪ ,‬איך וויל זען די דעפיציט"‪ ,‬האט ער אריינגעברענגט‬ ‫דער ערשטער מספר וואס זאל דערציילן יציאת מצרים‪ ,‬כדי‬ ‫די ביכער און געוויזן א היי יאר איז די דעפיציט צען טויזענט‬ ‫משה רבינו זאל אריינלייגן א סגולה אין מצות סיפור יציאת‬ ‫דאללאר – דא רעדט מען פון פינף און זעכציג יאר צוריק‪,‬‬ ‫מצרים אז דאס זאל ברענגען אמונה [אתד"ק]‪.‬‬ ‫יענע צייטן איז דאס געווען א גרויסע סכום – האט אים דער‬ ‫אונז ווייסן אז 'תורה צוה לנו משה מורשה קהלת יעקב'‪,‬‬ ‫טאטע ז"ל געפרעגט אזא שאלה‪" :‬וויפיל יאר שטייט שוין‬ ‫אונז האבן מקבל געווען פון אונזערע עלטערן‪ ,‬און אונזערע‬ ‫די מוסדות? בערך פינף‪-‬זעקס יאר‪ ,‬אויב אזוי אז א יאר איז‬ ‫עלטערן האבן מקבל געווען פון אונזערע עלטערנ'ס‬ ‫דא צען טויזענט דאללאר דעפיציט‪ ,‬וואו איז יעצט די פופציג‬ ‫עלטערן און אזוי ווייטער ארויף ביז כ"ק אא"ז מרן הערוגת‬ ‫טויזענט דאללאר דעפיציט? אלא מאי‪ ,‬פאלגט מיר‪ ,‬בלייבט‬ ‫הבשם זי"ע‪.‬‬ ‫אין די מוסדות און דער אייבערשטער וועט שוין העלפן"‪...‬‬ ‫אין די משנה שטייט דאך (אבות א‪ ,‬א) משה קיבל תורה מסיני‬ ‫ומסרה ליהושע ויהושע לזקנים‪ ,‬אונז ווייסן אויף אזויפיל‪ ,‬אז‬ ‫השאיפה להרבצת התורה‬ ‫מ'דארף אריינברענגען אין די קינדער א חשקת התורה‪ ,‬א‬ ‫תשרי תש"ז איז דער טאטע ז"ל געווען אויפ'ן וועג פון‬ ‫לעכטיגקייט אין תורה‪ ,‬דאס איז די וועג וויאזוי מ'ארבעט ביי‬ ‫אונגארן קיין אנטווערפן‪ ,‬גאנץ חודש תשרי איז מען געווען‬ ‫אונז‪ ,‬צו ווייזן פאר די קינדער אז די גאס איז אלעס שטותים‬ ‫אין דייטשלאנד אויפ'ן וועג צו אנטווערפן‪ ,‬דער טאטע ז"ל‬ ‫מיט נארישקייטן‪.‬‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫בכ‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫לאמיר זען צי די בחורים קענען אויך עפעס א טיפערע זאך‪,‬‬ ‫איז געווען צוזאמען מיט א קבוצה‪ ,‬האט דער טאטע ז"ל‬ ‫קען איך רעדן מיט א בחור וועגן א רבי עקיבא איגר מיט א‬ ‫דעמאלטס געזאגט פאר זיי‪" :‬עטץ מיינטס אז איך ווייס וואו‬ ‫ריטב"א מיט ראשונים? קען איך רעדן מיט א בחור איבער‬ ‫איך גיי‪ ,‬וואו דער אייבערשטער וועט פירן אז מ'וועט קענען‬ ‫שלחן ערוך?"‬ ‫לערנען תורה מיט אידישע קינדער‪ ,‬דארט וועל איך גיין"‪.‬‬ ‫אבער ביי אונז זענען די בחורים א כל בו‪ ,‬ס'איז דא אלעס!‬ ‫זה הגדול קטן יהיה‬ ‫די דאווענען‪ ,‬די לערנען‪ ,‬וויאזוי מ'פארשטייט די לערנען‪,‬‬ ‫אלעס איז דא ביי אונז‪.‬‬ ‫ס'איז באקאנט די מעשה וואס איז געווען ווען מ'האט‬ ‫געקויפט דער בנין הבית המדרש אויף בעדפארד עוועניו‪,‬‬ ‫פון וואו נעמט זיך דאס? דאס נעמט זיך פון די חשקת‬ ‫דער בנין איז געווען א זאל וואס איז נאך געווען רוי‪ ,‬האט זיך‬ ‫ואהבת התורה! ביי אונז קען מען נישט שפארן פון משפיע‬ ‫דער טאטע ז"ל דעמאלטס באקלאגט פאר כ"ק האדמו"ר‬ ‫זיין יראת שמים און היטן די בחורים‪ ,‬ווייל סוף כל סוף אין‬ ‫מסקווירא זצ"ל‪" :‬כ'האב מורא אז ס'איז צי גרויס פאר מיר"‪...‬‬ ‫די היינטיגע גרויסע ווינטן וואס בלאזן אינדרויסן מיט אלע‬ ‫האט סקווערער רבי ז"ל געזאגט‪" :‬זארגט אייך נישט אויף‬ ‫נסיונות‪ ,‬סיי מיט די כלים און טעלאפאנען און סיי מיט די‬ ‫דעם‪ ,‬עס וועט נישט זיין צו גרויס"‪.‬‬ ‫ליין‪-‬מאטריאל און מאגאזינען‪ ,‬איז די איינציגע זאך קעגן‬ ‫דעם דאס וואס מ'געבט אריין אין די תלמידים אן אינעקציאן‬ ‫ממילא איז ביים טאטן ז"ל געווען אזא בחינה פון ערב‬ ‫– אויף ענגליש רופט מען אינדזשעקשאן – מ'געבט אריין א‬ ‫וידעתם כי ה' הוציא אתכם מארץ מצרים ובוקר וראיתם‬ ‫חשקת און א געהויבנקייט אין תורה מיט יראת שמים‪ ,‬מיט‬ ‫את כבוד ה'‪ ,‬ס'איז קודם געווען 'ערב' און נאכדעם איז‬ ‫א ווארעמקייט צו יעדע דבר שבקדושה‪ ,‬צו יראת שמים און‬ ‫געווארן 'בוקר'‪.‬‬ ‫צו מדות טובות‪.‬‬ ‫כרכא דכוליה ביה‬ ‫זאל דער אייבערשטער העלפן – די וואך איז דאך‬ ‫עכ"פ ביי אונז איז דער יסוד נישט נאר תורה נאר די‬ ‫שבת שירה‪ ,‬אין די פרשה פון שבת שירה איז דאך דא‬ ‫חשקת התורה‪ ,‬און אין דעם ליגט נישט קיין גרויסע קונץ‪,‬‬ ‫אזויפיל ענינים וואס האבן אוועקגעשטעלט א יסוד פאר‬ ‫שפעטערדיגע דורות – זאלן מען זוכה זיין אז די זכות פון‬ ‫נאר ס'ליגט אין די לופט א רוח פון חשקת התורה‪ ,‬א רוח אז‬ ‫אונזערע עלטערן נוחי עדן וואס זיי האבן זיך מוסר נפש‬ ‫דאס איז וואס ס'מאכט פרייליך‪.‬‬ ‫געווען כפשוטו אויף צו מרבה זיין תורה מיט יראת שמים‪,‬‬ ‫אז א פרעמדער איד וועט אריינקומען צו אונז אין ישיבה‬ ‫זאלן זיי ווייטער שטיין דא און זייער זכות זאל אונז באגלייטן‪.‬‬ ‫ביים דאווענען וועט ער אפשר קענען האבן אזא מחשבה‪:‬‬ ‫די אלע משתתפים‪ ,‬און די אלע וואס ארבעטן‪ ,‬די אלעס‬ ‫"דאס זענען כאניאקישע פרומע חסיד'ישע בחורים זיי‬ ‫עסקנים און די אלע וואס לייגן צו א פלייצע און ברעכן זיך‬ ‫דאווענען ווי עס דארף צו זיין‪ ,‬אבער לערנען קענען זיי אויך?‬ ‫קאפ פאר די מוסדות‪ ,‬זאלן נהנה זיין פון דעם‪.‬‬ ‫מסתמא נישט"‪...‬‬ ‫מיר זאלן שוין זוכה זיין צו גיין בקרוב קעגן משיח צדקנו‬ ‫א צווייטער קומט אריין אין ישיבה בשעת'ן לערנען‪ ,‬קען‬ ‫בב"א‪.‬‬ ‫ער טראכטן צו זיך‪" :‬אה! די בחורים לערנען אזוי פלייסיג!‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫גכ‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫להנחיל אוהבי י"ש‬ ‫ואוצרותיהם אמלא‬ ‫בזמן שמחתנו שאנו עומדים בימים אלו‪ ,‬מביעים אלפי המסתופפים בחצרות‬ ‫בית פאפא בצל הקודש במשך ירח האיתנים תודה וברכה מעומק הלב‪ ,‬כשכולנו‬ ‫מלאים הרחבת הדעת בכל צעד ושעל‪ ,‬עת אשר אחד המיוחד שבחבורה קיים‬ ‫את מאמר הכתוב (משלי‪ ,‬י‪ ,‬ח) חכם לב יקח מצוות‪ ,‬ורכש לבו לנדב‬ ‫מהודרה חדשה של 'סידור‬ ‫מיוחד לשמחת תורה'‬ ‫מחזורים מיוחדים לאמירת‬ ‫תשליך ראש השנה‬ ‫הלא הוא הרבני התורני הנכבד‪ ,‬מוקיר רבנן ותלמידיהון ואיהו גופא חד מינהון‪ ,‬דמות של בעל‬ ‫הבית הדבוק בתורה הק' בכל לבו ונפשו‪ ,‬מובחר במעלות ובמדות נשגבות‪ ,‬וכתר שם טוב עולה‬ ‫על כולנה‪ ,‬מי יספר מעלותיו‪ ,‬מלא על כל גדותיו‪ ,‬אהוב למקום ונוח לבריות‪ ,‬בעל מדות תרומיות‬ ‫והליכות נעימות‪ ,‬לב טוב ומסור בלב ונפש חפיצה להזולת‪ ,‬כולם נהנים ממעשיו הטובים המלאים‬ ‫עם חכמה עמוקה לעזור ולסייע בעד כל יחיד ויחיד מאנ"ש להרחבת דעתו ולבו‪ ,‬ה"ה‬ ‫הרבני הנכבד הר"ר יחיאל שרגא‬ ‫(מיכל) זיידנפעלד הי"ו‬ ‫שרכש לבו לדבר טוב למען רחבת לבם והרחבת‬ ‫דעתם של אנ"ש המסתופפים בצל הקודש של הוד‬ ‫כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א משך ירח האיתנים‬ ‫יתן השי"ת שיתברך בכל משאלות לבו לטובה‪ ,‬אך טוב וחסד ירדפוהו כל ימי חייו‪ ,‬ביתו יתברך בכל מיני‬ ‫השפעות טובות‪ ,‬בני ברוכי חיי ארוכי ומזוני רויחי‪ ,‬ויתקיים בו מקרא שכתוב וראה בנים לבניך שלום על‬ ‫ישראל‪ ,‬עושר ואושר יריצו אחריו מתוך נחת והרחבת הדעת דקדושה‪ ,‬ויזכה להיות תמיד ממזכי הרבים‬ ‫אשר חז"ל הפליגו בגודל שכרו כי רב הוא‪ ,‬עדי נזכה לביאת משיח צדקנו ומלכנו בראשנו‪ ,‬אכי"ר‪.‬‬ ‫המאחלים ברוב ברכות והכרת הטוב‬ ‫אלפי אנשי שלומינו חסידי פאפא‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫דכ‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫אכסוף נועם שבת בצל קריה נאמנה‬ ‫בעמדנו בתום שנת תשפ"ו לפ"ק עת אשר בחורי הישיבה זכו לחסות בצל כנפים של קרית מלך רב מתיבתא קרית פאפא יצ"ו‪ ,‬כולם שבעו והתענגו מזיו‬ ‫תורה‪ ,‬עבודה‪ ,‬חסידות‪ ,‬מדות טובות‪ ,‬ובמיוחד זכו לערוך השבתות מרוממות כאיש אחד בלב אחד בהתרוממות נפלאה‪ ,‬באנו בזה להביע רגשותינו הנאמנות‬ ‫מול האורחים רבנים ומשפיעים חשובים ומפורסמים שערכו השבתות בתור "שבת‪-‬גאסט" והפיחו בלב הבחורים אש וחמימות לעבודתו יתברך שמו‬ ‫בראש וראשון נפרוש כפינו בתודה לקל עליון 'ושמחת בכל הטוב' (ראה תפארת שלמה פ'‬ ‫כי תבא) על שזכינו לחסות ולהתענג משך שמונה שבועות שלימים בימי הקיץ‪ ,‬עת אשר‬ ‫זכינו ל'מלך בשדה' בהופעת אבינו רוענו עטרת ראשנו ותפארתנו‬ ‫הוד כ"ק מרן אדמו"ר עטרת ראשינו שליט"א‬ ‫וזכינו להתבשם מנועם זיו קדושתו וטהרתו אשר השאיר רושם עז והשפעה‬ ‫עמוקה בלב בחורי הישיבה לטובה ולברכה‬ ‫במיוחד נביע הכרת תודה לכבוד רבני אנ"ש ממשפחת המלוכה שבאו לערוך את יום‬ ‫השבת בתוכנו‪ ,‬הלא המה‬ ‫כבוד הגה"צ המפורסם דומ"ץ דקהלתנו שליט"א‪ ,‬הרה"צ רבי מאיר שליט"א‬ ‫דומ"ץ קהלתנו‪ ,‬הרה"צ רבי יוסף שליט"א ראש כוללנו ב"פ‪,‬‬ ‫פרע"ח הרה"ג ר' שמחה ראבינאוויטש שליט"א ראש הכולל דינוב‬ ‫~‬ ‫ברכה מרובה לכבוד הני חשובי מרביצי תורה‪ ,‬הלא המה‬ ‫הרה"ג ר' דוד לייב פישער שליט"א מו"ץ בבית הוראה דקהלתנו‪ ,‬המשפיע הרה"ג ר' יחזקאל טויסיג שליט"א‪ ,‬הרה"ג‬ ‫ר' יוחנן האגער שליט"א מנהל ישיבת וויען מאנסי בן כ"ק האדמו"ר מוויזשניץ בית‪-‬שמש שליט"א‪ ,‬הרה"ג ר' מרדכי‬ ‫קאהן שליט"א מנהל ישיבתנו הק'‪ ,‬הרה"ג ר' חיים יודא ווייס שליט"א מגי"ש בישיבתנו הק'‪ ,‬הרה"ג ר' יואל פריעדמאן‬ ‫שליט"א מגי"ש בישיבתנו הק'‪ ,‬הרה"ג ר' יחזקאל אברהם זאב מענצער שליט"א מגי"ש בישיבה קטנה‪ ,‬הרה"ג ר' מרדכי‬ ‫שלמה גאלדבערגער שליט"א מגי"ש בישיבה קטנה‪ ,‬הרב בערל בלייער שליט"א מנהל קול 'פרדס שלמה'‪ ,‬הרה"ג‬ ‫ר' מרדכי לייב פישער שליט"א‪ ,‬הרב יעקב יוסף אויש שליט"א‪ ,‬הרה"ג ר' אליעזר ברילל שליט"א‪ ,‬הרב שלום יוסף‬ ‫פריעדמאן שליט"א מנהל דת"ת‪ ,‬הרב יוסף גרינוואלד שליט"א מנהל דת"ת מאנסי‪ ,‬הרב יוסף יודא קליין שליט"א‪ ,‬הרב‬ ‫מנחם יודא בינער שליט"א‪ ,‬הרב דוד בר"נ גרינוואלד שליט"א‪ ,‬הרב מאיר צבי ברע"י גרינוואלד שליט"א‬ ‫ברכה מיוחדת לכבוד הני אנשי שם‪ ,‬הנדיבים בעם‪ ,‬שזכו ליטול חלק בהוצאות השבתות בקרב ישיבתנו‬ ‫הק'‪ ,‬ותרמו בעין יפה ושמשו כ'פרנס השבת'‪ ,‬לכבוד האורחים הנכבדים של השבת‪ ,‬הלא המה‬ ‫הר"ר דוד בר"מ אבערלענדער הי"ו‪ ,‬הר"ר יצחק דייטש הי"ו חבר הנהלת המוסדות‪ ,‬הר"ר יואל פריעדמאן‬ ‫הי"ו מנכ"ל המוסדות‪ ,‬הר"ר משה יואל גאלדבערגער הי"ו‪ ,‬הר"ר פישל ניישלאס הי"ו חבר הנהלת המתיבתא‪,‬‬ ‫הר"ר יוסף בר"מ לאווענשטיין הי"ו‪ ,‬הר"ר אליעזר זוסיא ברע"י בר"נ גרינוואלד הי"ו‬ ‫זכות הרבים יעמוד לכולם‪ ,‬ויזכו להמשיך להאיר עיני ישראל‪ ,‬עדי נזכה‬ ‫לביאת ינון גואלנו ומלכנו בראשנו במהרה בימינו אמן ואמן‪.‬‬ ‫המברכים מקרב הלב‪ ,‬תלמידי מתיבתא קרית פאפא‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫הכ‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫בסייעתא דשמיא‬ ‫חדשות על‬ ‫המערכת‬ ‫זמן שמחתנו תשפ"ז‬ ‫חודש תשרי תשפ"ז בצל הקודש‬ ‫‪ 7‬דערנאך ‪ 1‬דערנאך ‪ 6‬דערנאך ‪0‬‬ ‫א' סליחות – ערב ר"ה – התרת נדרים ערב ר"ה – סליחות שלש‬ ‫עשרה מדות – הבדלה מוצאי – 'המבדיל טיש' מוצאי יוה"ק‬ ‫‪718.480.7872‬‬ ‫‪P‬‬ ‫‪U‬‬ ‫‪P‬‬ ‫‪A‬‬ ‫מהנעשה והנשמע בחצרות קדשינו‬ ‫‪1‬‬ ‫מדור 'דברות קודש' מכ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫‪2‬‬ ‫מעמד 'יום עמודי התורה' מיוחד לנגידי ותומכי כוללנו הק'‪ ,‬ב' סליחות ‪5 > 5‬‬ ‫‪ #1‬לבחורי הישיבות ובני הכולל‬ ‫ניגון חדש 'אתה בחרתנו' וניגון של התפארת שלמה על המילים 'אבינו‬ ‫‪ #2‬ביקורי האדמורי"ם שליט"א‬ ‫‪ #3‬הספדים‬ ‫מלכנו גלה כבוד מלכותך' ‪ -‬ע"י מקהלת בית פאפא ‪3 > 3 > 7‬‬ ‫‪ #4‬ניחום אבלים‬ ‫‪ #5‬שונות‬ ‫‪ #6‬משנים קדמניות‬ ‫שמועס עם הרב בערל לעווי שליט"א אחר פטירת חותנו‬ ‫‪ #7‬תפלות‬ ‫הרה"ח ר' אליעזר אשר אנשיל ערענפעלד ז"ל ‪3 > 1‬‬ ‫‪ #0‬דברות קודש בולעטין‬ ‫מדור 'קולו בקודש' מכ"ק מרן אדמו"ר זצוק"ל‬ ‫‪3‬‬ ‫שמועס עם הר"ר יעקב משה לעווי הי"ו לקראת כינוס 'יחד לבבנו'‬ ‫‪ #1‬דרשות‬ ‫לבחורי אנ"ש ע"י איגוד החבורות דחסידי פאפא ‪3 > 1‬‬ ‫‪ #2‬מעמדים‬ ‫‪ #3‬הספדים‬ ‫‪ #4‬מועדים‬ ‫נוסח המדויקת של כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א לתפלת‬ ‫‪ #5‬תפלות‬ ‫מוסף ראש השנה ‪2 > 4 > 2 > 2 > 7‬‬ ‫שיעורים ודרשות‬ ‫‪4‬‬ ‫‪ #1‬שיעורי יומי ושבועי‬ ‫ועידת הנדיבים לטובת מתיבתא גבוה 'אהלה של תורה'‬ ‫‪ #2‬שיעורי הלכה‬ ‫דחסידי פאפא‪ ,‬ליל שישי כי תבא ‪5 > 5‬‬ ‫‪ #3‬מועדים וזמנים‬ ‫‪ #4‬עניני תורה ועבודה‬ ‫‪ #5‬סיפורי צדיקים והיסטוריה‬ ‫‪ #6‬עומדים על הפרק‬ ‫אלע ניגוני שמחת תורה הערליך‬ ‫ניגוני‬ ‫‪ #7‬שונות‬ ‫‪ #0‬דרשות ושיעורים בולעטין‬ ‫מסודר מיט עטליכע אפטיילונגען‬ ‫נענועים‬ ‫תפילות טישן ומעמדים‬ ‫‪5‬‬ ‫ניגוני הקפות ‪ /‬ניגוני השמים מספרים ‪ /‬שאר ניגונים ‪ /‬מארשן‬ ‫צווישן הקפות ‪ /‬ניגון רחמנא ‪ /‬נוסח והערב ‪ /‬מארש שאו שערים‬ ‫ליו"ט סוכות‬ ‫‪ #1‬מועדים וזמנים בצל רבותינו הק'‬ ‫‪4> 2> 7‬‬ ‫‪3> 2> 7‬‬ ‫‪ #2‬שמחות בית פאפא‬ ‫‪ #3‬סיומי והגית‬ ‫‪ #4‬דינערס לטובת מוסדותינו הק'‬ ‫‪ #5‬מסיבות וטיי אווענט'ס‬ ‫‪ #6‬מעמדים‪ ,‬קבלת פנים‪ ,‬וחנוכת הבית‬ ‫‪ #7‬חומש סעודה'ס‬ ‫‪ #8‬שאר מעמדים‬ ‫'עתיקא קדישא'‬ ‫מדור 'זכות אבות'‬ ‫‪ #1‬הספדים על רבותה"ק‬ ‫ומשפחת המלוכה‬ ‫‪ #2‬יומא דהילולא של‬ ‫רבותה"ק בצל הקודש‬ ‫‪6‬‬ ‫‪5 ←7‬‬ ‫וועכענטליכע פראגראם‬ ‫‪' #3‬נסיעות' של כ"ק מרן‬ ‫אדמו"ר שליט"א‬ ‫‪ #4‬סיפורי צדיקים מפי‬ ‫תלמידים וחסידים‬ ‫פרשת וזאת‬ ‫פרשת‬ ‫פרשת האזינו א'‬ ‫ניגונים ונוסחאות‬ ‫‪7‬‬ ‫הברכה‬ ‫האזינו ב'‬ ‫וואלץ על 'וכל‬ ‫‪9‬‬ ‫שידור חי‪ ,‬ולהשאיר הודעה‬ ‫ניגון נענועים‬ ‫ניגון ונוסח כל נדרי‬ ‫מאמינים' נתחבר ע"י‬ ‫אצל נענועים‬ ‫כפי נוסח המדוייק‬ ‫האדמו"ר האמרי‬ ‫חדשות על המערכת‬ ‫‪0‬‬ ‫הראשונים‬ ‫של רבוה"ק‬ ‫שאול ממאדזיץ זצ"ל‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫וכ‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫חסידים דערציילן‬ ‫עובדות‪ ,‬מאמרים‪ ,‬וסיפורי חסידים על כ"ק מרנן רבותינו הק' קמא קמא דמטא לידן‬ ‫אז פתח מרן ז"ל ואמר‪ :‬דער רב ז"ל (מבעלזא) האט‬ ‫יום האחרון של ה'הייליגע טעג'‬ ‫זייער מקפיד געווען אז מ'זאל נישט שמועסן ביים‬ ‫סיפר הרה"ח ר' יהושע קלמן‬ ‫טיש שמחת תורה; אמאל שמחת תורה נאך די הקפות‬ ‫גאלדבערגער הי"ו‪:‬‬ ‫איז געווען א שטיקל רעש‪ ,‬האט דער רב ז"ל געהייסן‬ ‫פעם ביום שמחת תורה‪ ,‬בעת שניגש הרה"ח ר'‬ ‫אויסרופן‪" :‬ס'איז די אונטערשטע טאג פון די הייליגע‬ ‫לייבוש רובינשטיין ז"ל לפני העמוד לתפלת שחרית‬ ‫טעג‪ ,‬מ'זאל שטיין מיט ישוב הדעת!"‬ ‫בעת שזמרו "ממקומך"‪ ,‬היו כמה אנשים שביקשו‬ ‫וסיים מרן ז"ל בדברים הכואבים על מה שאירע‬ ‫לעורר קצת שמחה ורעש כדרכם של כמה מקומות‬ ‫ביום שמחת תורה‪ ,‬ושינו את הניגון שהתחיל‪.‬‬ ‫בתפלת שחרית‪" :‬מ'שטייט די אונטערשטע טאג‬ ‫משהבחין כ"ק מרן זצוק"ל בזה פנה לאחוריו ואמר‬ ‫פון די הייליגע טעג און מ'מאכט זיך נאריש אינמיטן‬ ‫בנזיפה‪" :‬נו‪ ,‬נו"‪.‬‬ ‫נקדישך?!" וניכר היה שגם לאחר כמה שעות עדיין‬ ‫היה הדבר מפריע וכואב למרן ז"ל מאוד‪.‬‬ ‫אחר כך‪ ,‬בסעודת יום טוב בצהרי היום‪ ,‬עמדתי אצל‬ ‫שלחנו הטהור של מרן ז"ל בביתו נאוה קודש‪ ,‬ועדיין‬ ‫עוד זכורני שפעם אחת בביהמ"ד הישן‪ ,‬פנה מרן‬ ‫הייתי מעוטף בטלית קודם שפניתי לסעודתי‪ .‬שאלני‬ ‫ז"ל אל הקהל קודם תפלת מוסף ואמר‪" :‬מ'גייט‬ ‫מרן ז"ל‪" :‬האסט שוין געמאכט קידוש?"‬ ‫בלב נרגש וברגשי הכרה ותודה‪ ,‬משגרים אנו בזה כסא דברכתא‪ ,‬וברכת מזלא טבא‬ ‫וגדיא יאה‪ ,‬מול ידידנו וידיד כל נפש חי‪ ,‬עושה ומעשה בכל לב ונפש להביא אורה‬ ‫ושמחה בבתי אנשי שלומינו‪ ,‬ה"ה‬ ‫הר"ר משה שמעון שפיטצער הי"ו‬ ‫שדכן נאמן בקרב אנ"ש‬ ‫לרגל שמחת הבר מצוה של בנו למזל טוב‬ ‫שע״י אירגון אחיעזר ואחיסמך‬ ‫דחסידי פאפא‬ ‫בזכות הסיוע והעזר להקמת בתים נאמנים בישראל‪ ,‬יהא רעווא שיזכה לגדלו לתורה לחופה ולמעשים טובים‪ ,‬מתוך נחת‬ ‫והרחבת הדעת דקדושה‪ ,‬ויזכה לראות רוב תענוג ונחת מכל יו"ח‪ ,‬בביאת בן דוד גואלנו‪ ,‬ומלכנו בראשנו בב"א‪.‬‬ ‫המכירים פעולתיך הנשגבות‬ ‫ארגון גשר לקשר דחסידי פאפא‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫זכ‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫ערב זמן שמחתינו תשפ"ז לפ"ק‬ ‫כל המזכה את הרבים!‬ ‫בפרוס עוד שנה‪ ,‬בה זכינו לזכות אלפי אנשי שלומינו די בכל אתר ואתר‪ ,‬בהוצאת גליוננו המפואר "בקודש פנימה"‪,‬‬ ‫להשקות את הצמאים לדבר ה'‪ ,‬ולרוות הרעבים ללמוד ולשנן שיחותיו ודברי תורתו של כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫נביע בזה רגשותינו מול פני עליון‪ ,‬תודה וקול זמרה‪ ,‬הודו לה' כי‬ ‫טוב כי לעולם חסדו‪ ,‬אשרינו מה טוב חלקנו ומה נעים גורלנו‪.‬‬ ‫ותקותנו איתנה שנזכה להמשיך עם הפעלים לתורה וחסידות בחצרות קדשנו‬ ‫ב י ת ר ש א ת ו ב י ת ר ע ו ז ‪ ,‬ו ל ז כ ו ת כ ם ל ש ת ו ת מ ב א ר ה ח י י ם ע ד ב י א ת ג ו א ל נ ו‪.‬‬ ‫ובזמן כזו חובה עלינו לשגר ברכת תודה והכרת הטוב‪ ,‬מול הני אברכים‬ ‫יקרים שמם הטוב הולך לפניהם‪ ,‬העוסקים בלי ליאות בעבודת הקודש‬ ‫בהפצת הגליונות‬ ‫בקרב אנ"ש חסידי פאפא בכל רחבי תבל‪ ,‬ה"ה‬ ‫הרב יוסף (ברי"מ) גאמבא הי"ו‪ ,‬הר"ר יעקב יחזקי' (בר"א) גרינוואלד‬ ‫הי"ו‪ ,‬הרב יחיאל (בר"א) דייטש הי"ו‪ ,‬הר"ר יואל כ"ץ הי"ו‪ ,‬הרב יואל‬ ‫חיים לעבאוויטש הי"ו‪ ,‬הר"ר בנימין אליעזר מאנדל הי"ו‪,‬‬ ‫הר"ר יעקב מאיר (בר"מ) מאנדל הי"ו‪ ,‬הרב ישכר דוב מאנדל‬ ‫הי"ו‪ ,‬הר"ר אליעזר שלום (בר"י) פריעדמאן הי"ו‪ ,‬הרב אלעזר‬ ‫הכהן קאהן שליט"א‪ ,‬הרב יעקב שמואל קריצלער שליט"א‬ ‫ותודה מיוחדת למנהלי מוסדותינו הק'‪ ,‬ה"ה‬ ‫הי"ו מנכ"ל המוסדות‬ ‫הר"ר יואל פריעדמאן‬ ‫הר"ר יוסף (בר"א) גאמבא הי"ו מנכ"ל מוסדותינו מאנסי‬ ‫על עזרתם המרובה‬ ‫ימלא השי"ת כל משאלות לבביהם לטובה ולברכה‪ ,‬וזכות זיכוי הרבים יעמוד להם ולזרעם‬ ‫אחריהם להתברך בכל מילי דמיטב‪ ,‬ושישרה ברכה והצלחה בכל מעשי ידיהם!‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫חכ‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫פעם אצל שלחן הטהור רעווא דרעווין של הגה"ק‬ ‫דאווענען בלי שום שינוי!"‬ ‫מצעהלים זצוק"ל‪ ,‬והגה"ק מצעהלים סיפר אחר דברי‬ ‫*‬ ‫תורתו‪ ,‬שאביו כ"ק מרן הערוגת הבשם זי"ע הגיע‬ ‫אליו בחלום ושאל אותו‪" :‬היתכן דו לערנסט נישט‬ ‫ניגון תורה הקדושה‬ ‫נועם אלימלך?" הגה"ק מצעהלים לא שת לבו לדברי‬ ‫החלום‪ ,‬ואביו מרן הערוגת הבשם הגיע אליו פעם‬ ‫סיפר הר"ר יהושע‬ ‫שנית בחלום‪ ,‬ואחר כך פעם שלישית‪.‬‬ ‫ווידער הי"ו‪:‬‬ ‫זכורני בתחלת שנות תש"ל בעת ה'מיטאג טיש'‬ ‫בפעם השלישית אמר לו מרן הערוגת הבשם‪:‬‬ ‫ביום שמחת תורה בביתו נאוה קודש של כ"ק מרן‬ ‫"אויבן אין גן עדן איז דא א היכל הספרים‪ ,‬אין די היכל‬ ‫זצוק"ל‪ ,‬פנה מרן ז"ל להסובבים ושאל‪" :‬איז דא‬ ‫הספרים איז דא א ספר נועם אלימלך‪ ,‬וואס פון דעם‬ ‫איינער וואס קען דער בעלזער ניגון אויף תורה‬ ‫ספר שיינט א מורא'דיגע אור"‪.‬‬ ‫הקדושה?" והיה שם הרה"ח ר' שלמה הכהן שווארץ‬ ‫הגה"ק מצעהלים אמר אז‪ ,‬שעל אף שעד עתה למד‬ ‫ז"ל שידע היטב את הניגון‪ ,‬ומרן ז"ל כיבדו לשור את‬ ‫תמיד בספה"ק נועם אלימלך‪ ,‬אבל מאז קיבל עליו‬ ‫'הבעלזער תורה הקדושה'א ‪.‬‬ ‫ללמוד בקביעות בכל יום יום הספה"ק נועם אלימלך‪,‬‬ ‫*‬ ‫כפי ציווי אביו מרן הערוגת הבשם זי"ע‪.‬‬ ‫ספה"ק נועם אלימלך‬ ‫"תורה הקדושה התחנני בבקשה" הנדפס בסליחות לצום גדלי'‪,‬‬ ‫וטעמא דמילתא לפי שבשנה אחת היו בבעלזא חולאים רח"ל‪,‬‬ ‫סיפר הר"ר וואלף‬ ‫והגה"ק מבעלזא זיע"א ציוה שיזמרו הפיוט תורה הקדושה‬ ‫[המסתיים בחרוז‪ :‬רפאות הנחלה יסיר כל מחלה]‪ ,‬ונתרפאו‬ ‫גרינבוים הי"ו‪:‬‬ ‫החולים ונפסקו החולאים‪ ,‬ומאז ואילך נקבע המנהג לזמרו בשמחת‬ ‫תורה‪ ,‬ואחר כך חיבר משורר אחד ניגון הידוע בבעלזא שבו מזמרים‬ ‫אבי הרה"ח ר' יצחק גרינבוים ז"ל סיפר‪ ,‬שהיה‬ ‫הפיוט‪.‬‬ ‫ואמר מרן זצ"ל‪ ,‬אנו נוהגין לשוררו קודם הקפות‪ ,‬והתנצל שלא שר‬ ‫א‪ .‬ראה הימנותא דשלמה להרה"ח ר' שלמה מאנדל ז"ל (עמוד רה)‪:‬‬ ‫אותה בשנה ההוא בעת ההקפות‪ ,‬כי לא נמצא סליחות אצלו על כן‬ ‫בשמחת תורה שנת תשכ"ט לפ"ק בסעודת היום‪ ,‬אמר מרן זצ"ל‪,‬‬ ‫נזמר אותו עכשיו בעת הסעודה כמנהג בעלזא‪.‬‬ ‫שבבעלזא נהגו לשורר בליל שמחת תורה בתוך הסעודה הפיוט‬ ‫בלב נרגש וברגשי הכרה ותודה‪ ,‬משגרים אנו בזה כסא דברכתא‪ ,‬וברכת מזלא טבא‬ ‫וגדיא יאה‪ ,‬מול ידידנו וידיד כל נפש חי‪ ,‬עושה ומעשה בכל לב ונפש להביא אורה‬ ‫ושמחה בבתי אנשי שלומינו‪ ,‬ה"ה‬ ‫הר"ר דוד האפפמאן הי"ו‬ ‫שדכן נאמן בקרב אנ"ש‬ ‫לרגל שמחת הבר מצוה של בנו למזל טוב‬ ‫שע״י אירגון אחיעזר ואחיסמך‬ ‫דחסידי פאפא‬ ‫בזכות הסיוע והעזר להקמת בתים נאמנים בישראל‪ ,‬יהא רעווא שיזכה לגדלו לתורה לחופה ולמעשים טובים‪ ,‬מתוך נחת‬ ‫והרחבת הדעת דקדושה‪ ,‬ויזכה לראות רוב תענוג ונחת מכל יו"ח‪ ,‬בביאת בן דוד גואלנו‪ ,‬ומלכנו בראשנו בב"א‪.‬‬ ‫המכירים פעולתיך הנשגבות‬ ‫ארגון גשר לקשר דחסידי פאפא‬ ‫חג הסוכות תשפ"ז‬ ‫טכ‬ ‫עלון בקודש פנימה‬ ‫אחר חתונתי‪ ,‬ביקש אותי חותני שאקבל עליו חומרתו‬ ‫עם הרבי מריבניץ‬ ‫ולא לטלטל עם העירוב בעיר שם‪ ,‬ואכן קיבלתי עלי‬ ‫סיפר הרה"ח ר' עמרם‬ ‫את הדבר הזה‪ .‬בבית חותני הקפידו על זה גם להנשים‬ ‫אבערלאנדער ז"ל‪:‬‬ ‫ולכל בני המשפחה‪.‬‬ ‫כ"ק האדמו"ר מריבניץ זצ"ל הפליא והעריץ עד‬ ‫לאחר זמן כשהייתי בניו יארק‪ ,‬נכנסתי אל הקודש‬ ‫למאוד את כ"ק מרן זצוק"ל‪ ,‬ובכל הזדמנות שהיה‬ ‫לכ"ק מרן זצוק"ל‪ ,‬ושאלתי אותו אם אקפיד על‬ ‫מדבר אודות מרן ז"ל היה זה מתוך הערצה מופלגת‬ ‫חומרא זו גם לאשתי‪ ,‬אמר לי מרן ז"ל‪" :‬א זאך וואס‬ ‫שאין לתארה‪.‬‬ ‫איז נאר א מילי דחסידותא‪ ,‬איז מען מקפיד נאר אויף‬ ‫זיך"‪.‬‬ ‫זכורני בעת אשר נחלה מרן ז"ל ‪ -‬איני זוכר על‬ ‫איזה חולי או ניתוח היה זה‪ ,‬אך כמדומני שהיה בשנת‬ ‫*‬ ‫תשל"ז לפ"ק ‪ -‬ביקשני אז כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫שאזכיר את אביו מרן ז"ל לרפואה שלמה לפני הרבי‬ ‫מריבניץ‪.‬‬ ‫בכיה של צדיקים‬ ‫באותה עת נסע הרבי מריבניץ לארץ ישראל‪ ,‬ואני‬ ‫סיפר הרה"ח ר' עמרם‬ ‫ליוויתיו בדרכו אל נמל התעופה‪ .‬בדרך נסיעתנו‬ ‫טויבער הי"ו‪:‬‬ ‫הזכרתי לפניו את מרן ז"ל הזקוק לרפואה שלמה‪,‬‬ ‫זכרוני מגירסא דינקותא בעת שכ"ק מרן אדמו"ר‬ ‫ובתגובה לכך הרים הרבי מריבניץ את ידו הימנית‬ ‫שליט"א היה ילד‪ ,‬וגם אני הייתי אז ילד‪ ,‬שפעם בתוך‬ ‫בתנועה מיוחדת‪ ,‬ואמר‪" :‬ער וועט האבן א רפואה‬ ‫שיחה עם מרן שליט"א סיפר לי‪ ,‬שהיה עם אביו כ"ק‬ ‫שלימה‪ ,‬איך האב אים כסדר אינזין"ב ‪.‬‬ ‫מרן זצוק"ל לביקור אצל כ"ק האדמו"ר מסקווירא‬ ‫*‬ ‫זצ"ל‪ ,‬ובמשך השיחה דיברו שניהם יחד ובכו מאוד‪,‬‬ ‫כך סיפר לי אז‪.‬‬ ‫נשים במילי דחסידותא‬ ‫***‬ ‫סיפר הרה"ח ר' אליעזר אשר אנשיל‬ ‫ערענפעלד ז"ל (נלב"ע כ"ג אלול תשפ"ו)‪:‬‬ ‫ימין מורה על השפעת חסדים‪ .‬זכורני שפעם אחת ביום יארצייט‪,‬‬ ‫בעת שלמד הרבי מריבניץ את המשנה במסכת יומא (ד‪ ,‬א) בענין‬ ‫טרף בקלפי‪ ,‬כשהגיע למילים "אם של שם עלה בימינו הסגן אומר‬ ‫כשהעברתי משכני לקרית טאהש במדינת קאנאדא‬ ‫לו אישי כהן גדול הגבה ימינך"‪ ,‬הרים הרבי מריבניץ את ידו הימנית‪,‬‬ ‫אך כשהמשיך ואמר "ואם של שם עלה בשמאלו ראש בית אב אומר‬ ‫לו אישי כהן גדול הגבה שמאלך"‪ ,‬לא הרים את ידו השמאלית כלל‪.‬‬ ‫ב‪ .‬ר' עמרם מוסיף לספר‪ :‬הנה אצל הרבי מריבניץ היתה הרמת יד‬ ‫מבקשים אנו מאנ"ש שכל מי שיש לו איזה עובדא או רשימה ממרנן רבותינו הק' ויבלחט"א כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫שישאיר הודעה להאספן הרב מנחם מענדל אבערלאנדער הי"ו על הקו המיוחד ‪)646)450-5548‬‬ ‫כל הזכיות שמורות ל'מערכת פאפא'‬ ‫‪718.480.7872‬‬ ‫להערות והארות‪ ,‬אפשר להשאיר הודעה בקו המערכת כפתור ‪0 > 9‬‬ ‫אריינצולייגן אייער מודעה אדער 'מזל טוב׳ פארבינדט אייך אויף‪:‬‬ ‫‪ 929.441.0890‬ביז מיטוואך ‪ 2:00‬נאכמיטאג‬